Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 355/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217 i
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia 19 lutego 2024 r. nr 12 w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r., nr [...] Komendant Powiatowy P. w B. , działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775) w związku z § 4 pkt 1-2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 04 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu (...) (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1611) - po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu [...].08.2023 r., orzekł o odmowie wydania zaświadczenia P. P., potwierdzającego pełnienie przez niego służby w okresie od dnia [...].07.2006 r. do dnia [...].02.2023 r. w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej o 0,5% podstawy wymiaru, o którym mowa w § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy P., Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu (...) oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r., poz. 2373 ze zm.).

W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji podniósł, iż w dniach 16-21 września 2023 r. dokonano przeglądu akt osobowych wnioskodawcy. Z przeprowadzonej oceny i analizy dokumentacji znajdującej się w aktach wynika, że wyżej wymieniony pełnił służbę we wskazanych w uzasadnieniu decyzji okresach na następujących stanowiskach służbowych: kursanta Plutonu Prewencji, kursanta Ogniwa Patrolowo-interwencyjnego, aplikanta Ogniwa Patrolowo-interwencyjnego, policjanta Zespołu Ochronnego Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego, referenta Ogniwa Patrolowo-interwencyjnego, referenta Zespołu Ochronnego

W dalszej części dokonano analizy i oceny zakresów obowiązków oraz kart opisu stanowisk pracy z których wynika, że zainteresowany jako funkcjonariusz służby prewencyjnej zobowiązany był do:

. realizowania przydzielonych zadań służbowych,

. zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego w miejscu pełnienia służby, niezwłocznej reakcji na wszelkiego rodzaju przejawy naruszenia porządku publicznego,

. dokonywania rozpoznania rejonu pełnienia służby, warunków terenowych, osobowych, ekonomicznych - sprzyjających działalności przestępczej, ukrywaniu się sprawców,

. zapobiegania wszelkiego rodzaju przestępstwom o charakterze kryminalnym, gospodarczym i innym, ujawniania osób poszukiwanych i podejrzanych o działalność przestępczą, ochrony życia i mienia społecznego obywateli,

. wykonywania czynności na polecenie Sądów, Prokuratur oraz innych uprawnionych instytucji (realizacja nakazów doprowadzenia, asysty, konwojów),

. pełnienia służby w patrolach pieszych i w patrolach z wykorzystanie pojazdu służbowego,

. kontrolowania w rejonie pełnienia służby zabezpieczenia technicznego i fizycznego obiektów, placówek handlowych i pojazdów, ujawniania nieletnich moralnie zagrożonych, pozbawionych opieki: reagowania na niewłaściwe zachowanie w miejscu publicznym oraz podejmowania niezbędnych czynności zapobiegających demoralizacji i powstawaniu patologii społecznej, stosowania środków represji,

. opieki nad psem służbowym,

. pełnienia służby w Pomieszczeniu dla Osób Zatrzymanych.

Ponadto w III części akt osobowych P. P. stwierdzono, że w podanych w decyzji okresach wymieniony odbywał szkolenie zawodowe podstawowe ogólnopolicyjne czy kurs podstawowy, kurs specjalistyczny dla przewodników psów patrolowo-tropiących, uczestniczył w warsztatach z zakresu doskonalenia sprawności użytkowej psów patrolowo-tropiących, kurs specjalistyczny dla policjantów wykonujących zadania na wodach i terenach przywodnych

. w dniu [...].11.2009 r. funkcjonariusz doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu 0% w związku z wypadkiem w służbie, w wyniku którego doszło do kopnięcia funkcjonariusza przez zatrzymanego - orzeczenie nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w B. z dnia [...].08.2010 r. (rozpoznanie: przebyte stłuczenie okolicy mostka oraz jamy brzusznej bez trwałych następstw),

. w dniu [...].05.2018 r. funkcjonariusz doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu lekkiego stopnia 1% w związku z wypadkiem w służbie tj. uderzenie w głowę doznane poprzez otwarcie zamknięcia klatki popchniętej przez psa służbowego - orzeczenie nr [...]/UW/POL K.-P. Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych w B. z dnia [...].07.2019 r. (rozpoznanie: przebyty uraz głowy z pozostawieniem pogrubiałej łukowej blizny na czole),

. w dniu [...].03.2020 r. funkcjonariusz doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu lekkiego stopnia 3% w związku z wypadkiem w służbie tj. podczas interwencji został uderzony pięścią w okolice głowy - orzeczenie nr [...]/UW/POL K.-P. Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych w B. z dnia [...].04.2021 r. (rozpoznanie: pourazowe bóle głowy),

. w dniu [...].02.2021 r. funkcjonariusz doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu lekkiego stopnia 1% w związku z wypadkiem w służbie tj. podczas interwencji został uderzony w okolice oka i podrapany - orzeczenie nr [...]/UW/POL K.-P. Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych w B. z dnia [...].07.2021 r. (rozpoznanie: przebyty uraz oczodołu prawego wygojony bez następstw, blizna po zadrapaniu grzbietu ręki lewej),

. w dniu [...].08.2021 r. funkcjonariusz doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu lekkiego stopnia 2% w związku z wypadkiem w służbie tj. podczas obezwładniania nietrzeźwego mężczyzny doznał urazu klatki piersiowej - orzeczenie nr [...]/UW/POL K.-P. Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych w B. z dnia [...].08.2022 r. (rozpoznanie: przebyty uraz klatki piersiowej wygojony bez następstw, pourazowy zespół bólowy lędźwiowo-krzyżowy),

. w dniu [...].03.2022 r. funkcjonariusz doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu średniego stopnia 14% w związku z wypadkiem w służbie tj. szarpanina z osadzonym oraz cios w prawy policzek w okolice szczęki - orzeczenie nr [...]/UW/POL K.-P. Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych w B. z dnia [...].06.2022 r. (rozpoznanie: przebyty uraz barku lewego, przebyty uraz powieki oka prawego, wygojony bez następstw).

Biorąc pod uwagę przebieg służby wnioskodawcy zwrócono się w dniu

[...].09.2023 r. do Komendanta Stołecznego P. w W. z prośbą o dokonanie analizy i oceny dokumentacji znajdującej się w podległej jednostce organizacyjnej P., która mogłaby posłużyć do wydania przedmiotowego zaświadczenia za okres służby od dnia [...].07.2006 r. do dnia [...].07.2007 r. oraz w dniu [...].09.2023 r. do Komendanta Powiatowego P. w L. o dokonanie oceny analizy dokumentacji znajdującej się w podległej komórce/jednostce organizacyjnej P. za okres służby od dnia [...].08.2007 r. do dnia [...].08.2008 r. Ponadto w dniu [...].09.2023 r. zwrócono się do naczelnika Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej P. w B. o dokonanie oceny i analizy dokumentacji znajdującej się w podległej komórce/jednostce organizacyjnej P. za okres służby od dnia [...].08.2008 r. do dnia [...].02.2023 r.

W dniu [...].11.2023 r. za pośrednictwem Komendy Policji wpłynęło pismo z Wydziału Kadr Komendy Stołecznej P. w W. informujące, iż mając na uwadze stan faktyczny i prawny przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] maja 2014 r. (sygn. akt U [...]/13), w oparciu o poczynione ustalenia w zakresie charakteru czynności, w których P. P. brał udział, należało stwierdzić, że brak jest dowodów potwierdzających pełnienie służby przez wyżej wymienionego w Oddziale Prewencji P. w W. w okresie od [...].07.2006 r. do [...].07.2007 r. w warunkach określonych w § 4 pkt 1-2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy P. (...). Wobec tego nie zachodzi podstawa do wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez P. P. służby w Oddziale Prewencji P. w W. w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej o 0,5% podstawy wymiaru za okres służby od dnia [...].07.2006 r. do dnia [...].07.2007 r.

Ponadto z informacji przekazanej przez Komendanta Powiatowego P. w L. oraz naczelnika Wydział Prewencji i Ruchu Drogowego tutejszej jednostki organizacyjnej P. jednoznacznie wynika, że Komenda Powiatowa P. w L. i Komenda Powiatowa P. w B. nie dysponuje dokumentacją potwierdzającą okresy służby pełnionej przez P. P. w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, która umożliwiłaby wydanie przedmiotowego zaświadczenia. Dokonano również sprawdzenia książek wydarzeń, grafików służby oraz notatników służbowych i po ich przeanalizowaniu nie stwierdzono sytuacji pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej o 0,5% podstawy wymiaru.

Zgodnie z decyzją 27/2020 Komendanta Policji z dnia [...] stycznia 2020 r. w sprawie ustalenia algorytmu postępowania w zakresie oceny zasadności podwyższenia funkcjonariuszom P. woj. kujawsko-pomorskiego podstawy wymiaru emerytury o 0,5% za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, zmienionej decyzją nr [...] Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2022 r. - P. P. nie przedłożył żadnej karty czynności wykonywanej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Dostępna w aktach osobowych dokumentacja obrazująca charakter wykonywanych przez niego czynności służbowych, podlegała ocenie spełnienia przesłanek zawartych w § 4 pkt. 1-2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy P. (...) (Dz. U. z 2020 r., poz. 1611).

W zażaleniu na powyższe postanowienie P. P. wniósł o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia. Ponadto złożono wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów tj. 44 kserokopii kart czynności wykonanych w warunkach szczególnie zagrażających życiu za lata 2020/2021, na okoliczność potwierdzenia pełnienia przez skarżącego służby w okresie od dnia [...].07.2006 r. do dnia [...].02.2023 r. w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej o 0,5 % na podstawie § 4 pkt 1 i 2 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] maja 2005 r.

Wnioskodawca zarzucił Komendantowi Powiatowemu P. w B. bezzasadność wydanego postanowienia i wskazał, że w aktach osobowych wnioskodawcy znajdują się dokumenty potwierdzające pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Do zażalenia dołączył on karty czynności wykonanych w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu za lata 202/2021, ponieważ przed wydaniem cyt. wyżej decyzji 27/2020 Komendanta Policji z dnia [...] stycznia 2020 r. w sprawie ustalenia algorytmu postępowania w zakresie oceny zasadności podwyższenia funkcjonariuszom P. woj. kujawsko-pomorskiego podstawy wymiaru emerytury o 0,5% za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu nie było obowiązku dokumentowania zdarzeń zagrażających życiu i zdrowiu.

Następnie skarżący podkreślił, że w trakcie służby wielokrotnie podejmował czynności związane z bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia, a dodatkowo od końca sierpnia 2021 r. do [...] grudnia 2022 r. pełnił jednoosobowo służbę ochronną w PDOZ, gdzie sprawował nadzór nad osobami zatrzymanymi i doprowadzonymi do wytrzeźwienia. Była to służba bardzo trudna, ponieważ zagrożenie ze strony osób osadzonych istniało w zasadzie cały czas. Każda 12-godzinna służba wiązała się ze szczególnym zagrożeniem dla życia i zdrowia, a powyższe potwierdził chociażby fakt, że w dniu [...] marca 2022 r. P. P. doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu średniego stopnia 14% w związku z wypadkiem w służbie polegającym na szarpaniu go przez osadzonego oraz ciosu w prawy policzek w okolicy szczęki.

Skarżący wskazał, że interpretacja orzeczenia TK z dnia [...] maja 2014 r. nie jest jasna i przeczy logice oraz doświadczeniu życiowemu, a akta osobowe skarżącego potwierdzają, że wieloletnia służba nie obyła się bez sytuacji, w których wielokrotnie narażone było jego życie i zdrowie, co skutkowało odniesieniem różnorakich obrażeń w tym czasie. W zaskarżonym postanowieniu zawarte zostały przykłady tego, że P. P. wielokrotnie doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu o różnorakim natężeniu pomiędzy 1-14%.

W dniu [...] lutego 2024 roku, orzeczeniem nr [...] Komendant Policji po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Odnosząc się do wniosku dowodowego strony, a także biorąc pod uwagę stan prawny i materiał zebrany w trakcie niniejszego postępowania, organ II instancji postanowieniem nr [...]/K z dnia [...] stycznia 2024 r. na podstawie art. [...]3 w związku z art. 78 § 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), postanowił odmówić uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu. Oceniając przedłożone przez pełnomocnika skarżącego kserokopie kart czynności wykonanej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w pierwszej kolejności podkreślono, że zostały one sporządzone przez P. P. bez zachowania procedur określonych w decyzji nr [...] z dnia

[...] stycznia 2020 r. Komendanta Policji w sprawie ustalenia algorytmu postępowania w zakresie oceny zasadności podwyższenia funkcjonariuszom P. woj. kujawsko-pomorskiego podstawy wymiaru emerytury o

0,5 % za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu (zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r.). Jak wynika ze wskazanego dokumentu, to nie policjant, a jego bezpośredni przełożony jest uprawniony do wypełnienia takiej karty po zweryfikowaniu zaistniałych w służbie sytuacji pod kątem wystąpienia przesłanek, o których mowa w cyt. wyżej § 4 pkt 1 lub 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. Podczas oceny czynności, przełożony uwzględnia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U/12/13, OTK ZU

nr 5/A/2014 poz. 56 (Dz. U. z 2014 r. poz. 736). Na marginesie wskazano również, że nieuwierzytelnione kserokopie dokumentu urzędowego nie korzystają z mocy dowodowej oryginału dokumentu.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, warunkiem sine qua non uznania, że funkcjonariusz uczestniczył w działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie warunków szczególnie zagrażających jego życiu lub zdrowiu. Zagrożenie takie musi być realne, rzeczywiste, wprost wynikające, a nie dające się jedynie przewidzieć. Zagrożenie to nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, lecz ma być obiektywne i konkretne. Chodzi zatem o konkretne sytuacje takiego zagrożenia z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego np. określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Istnieje bowiem oczywista różnica pomiędzy potencjalnym niebezpieczeństwem z jakim wiązała się służba w Policji na określonym stanowisku, a szczególnym zagrożeniem życia lub zdrowia, występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu, bądź w określonej akcji i to w ściśle wymaganym wymiarze czasowym. Dlatego też z samego faktu, że wnioskodawca w toku pełnienia służby wykonywał czynności służbowe, nie można wywodzić, że w każdym przypadku występowało w czasie ich realizacji szczególne zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza. Służba w takiej formacji jak Policja, w sposób oczywisty wiąże się z narażeniem zdrowia, a nawet życia przy wykonywaniu ustawowych zadań. Stąd też możliwość podwyższenia emerytury z tytułu służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu jest swoistym przywilejem i może mieć miejsce tylko w sytuacji, kiedy w sposób nie budzący wątpliwości zostanie wykazane pełnienie służby w takich warunkach (wyrok NSA z dnia 31.01.2017 r., sygn. akt I OSK 2280/16). Każdy policjant pełniąc służbę naraża się na niebezpieczeństwo nieodłącznie związane z tym zawodem. Określenie ustawowe "szczególne zagrożenie życia i zdrowia" wskazuje, że dotyczy ponadprzeciętnego zagrożenia dla pełniących służbę funkcjonariuszy i należy przez to rozumieć faktyczne, a nie hipotetyczne zagrożenie dóbr.

Przechodząc do zarzutów zawartych w zażaleniu, wskazujących, że wnioskodawca wielokrotnie podejmował czynności związane z bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia, szczególnie w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych, gdzie zagrożenie ze strony osadzonych istniało w zasadzie cały czas, organ odwoławczy podkreślił, że służba w Policji wiąże się z narażeniem życia i zdrowia funkcjonariusza, ale dla podwyższenia emerytury samo ryzyko nie jest wystarczające, gdyż konieczne jest stwierdzenie, że ryzyko przekształciło się w stan szczególnego zagrożenia i to co najmniej przez określoną w rozporządzeniu liczbę dni w ciągu roku (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 09.10.2012 r., sygn. akt. SA/Bk 395/12), a niebezpieczeństwo to powinno mieć wymiar zbliżony do pojęcia czynnej napaści na funkcjonariusza lub usiłowania czynnej napaści (wyrok NSA z dnia 01.03.2017 r., sygn. akt I OSK 1527/15). Oczywistym jest przy tym, że służba w Policji, z uwagi na podstawowe zadania realizowane przez tę formację, sama w sobie związana jest z możliwością wystąpienia wielu potencjalnych zagrożeń dla życia lub zdrowia funkcjonariuszy. Dotyczą one wszystkich policjantów, ponieważ każdy funkcjonariusz Policji przed podjęciem służby ślubuje m.in. strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Samo pełnienie służby na danym stanowisku służbowym i wykonywanie podczas jej pełnienia przypisanych zakresem czynności, zadań i obowiązków nie jest więc równoznaczne z pełnieniem służby w warunkach szczególnych, uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej.

Organ II instancji podkreślił, że analizowanie wszelkich śladów i gromadzenie jak największej ilości materiału, byłoby zaprzeczeniem zobowiązania organu administracyjnego do szybkiego i wnikliwego działania oraz posługiwania się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Prowadziłoby to również do nieuzasadnionego przedłużenia takiego postępowania. Dlatego organ musi się ograniczyć do gromadzenia i weryfikowania wyłącznie materiału istotnego z punktu widzenia wydania decyzji merytorycznej, a nie wszelkich dowodów mogących istnieć w rzeczywistości - tak, jak żąda tego strona w niniejszej sprawie.

Organ II instancji skontrolował sprawę w jej całokształcie faktycznym i prawnym uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy przez KPP w B., nie potwierdził pełnienia przez P. P. służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, w ściśle wymaganym wymiarze czasowym określonym w § 4 pkt 1-2 rozporządzenia z 2005 r. Po analizie dokumentacji zgromadzonej w trakcie postępowania przez Komendanta Powiatowego P. w B., organ odwoławczy stwierdził, że zdarzenia z udziałem wymienionego: z dnia [...].11.2009 r., (gdy podczas interwencji funkcjonariusz został kopnięty w brzuch przez agresywnego mężczyznę); z dnia [...].03.2020 r. (gdy funkcjonariusz doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu lekkiego stopnia - 3%, w związku z wypadkiem w służbie, gdy podczas interwencji został uderzony pięścią w okolice lewego ucha); z dnia [...].02.2021 r. (gdy funkcjonariusz doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu lekkiego stopnia - 1% w związku z wypadkiem w służbie, gdy podczas interwencji został uderzony w okolice oka i podrapany): z dnia [...].08.2021 r. (gdy funkcjonariusz doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu lekkiego stopnia - 2% w związku z wypadkiem w służbie, gdy podczas obezwładniania nietrzeźwego mężczyzny doznał urazu klatki piersiowej); oraz z dnia [...].03.2022 r. (gdy funkcjonariusz podczas szarpaniny z zatrzymanym doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu średniego stopnia - 14% w związku z wypadkiem w służbie) - spełniają warunki określone w przepisie w § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. Jednakże ze względu na ilość tych zdarzeń w danym roku służby, należy podkreślić, że powyższe nie uprawnia do otrzymania żądanego zaświadczenia. Z przepisu § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. wynika bowiem jednoznacznie, że dla wydania przez właściwy organ Policji żądanego przez zainteresowanego zaświadczenia muszą być łącznie spełnione i udowodnione dwie przesłanki:

. służba winna być pełniona w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu;

. w warunkach tych policjant podejmował co najmniej 6 razy w roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego.

Organ odwoławczy nie odniósł się w tym miejscu do kwestii spełnienia (bądź niespełnienia) wymagań pkt 3 i 4 przepisu § 4 rozporządzenia z 2005 r. przez P. P., gdyż z zakresu realizowanych przez wymienionego obowiązków nie wynika, by wykonywał on zadania tam określone.

Organ odwoławczy podkreślił, że wykonywanie zadań na danym stanowisku służbowym, bez względu na to, czy jest to stanowisko usytuowane w służbie prewencyjnej, czy w kryminalnej i wykonywanie podczas jej pełnienia przypisanych zakresem czynności zadań i obowiązków, nie jest jednoznaczne z pełnieniem służby w warunkach szczególnych. Policjant z racji pełnienia służby w formacji uzbrojonej, jaką jest Policja i złożonego ślubowania, strzeże bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli nawet z narażeniem życia, a zadania i czynności służbowe na danym stanowisku, określone w indywidualnym zakresie obowiązków, realizować winien zgodnie z obowiązującymi unormowaniami ustawowymi, przepisami resortowymi, decyzjami i poleceniami uprawnionych przełożonych. Należy rozróżnić pełnienie służby w warunkach szczególnych, od pełnienia służby w warunkach powszednich, normalnych i wykonywania w tych warunkach przypisanych mu zakresem czynności zadań i czynności służbowych, w których mogą zdarzyć się nieprzewidziane sytuacje i okoliczności zagrażające jego życiu i zdrowiu. W innym razie przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia

2005 r., miałby zastosowanie wobec każdego policjanta służby prewencyjnej i kryminalnej, który z racji wykonywania obowiązków służbowych ochrania życie i zdrowie innych osób.

W skardze do Sądu P. P. wniósł o uchylenie postanowienia Komendanta Policji, celem ponownego rozpatrzenia sprawy oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego tj.:

art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. - poprzez sporządzenie nienależytego i błędnego uzasadnienia postanowienia, z którego nie wynika, co było przedmiotem analizy organu oraz jakie zdarzenia Komendant uwzględnił bądź nie, formułując stanowisko odnośnie do niespełnienia przez skarżącego przesłanki uzasadniającej podwyższenie emerytury;

art. 15 k.p.a. - poprzez brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji w jej całokształcie, brak rozważenia bowiem wszystkich okoliczności istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia ;

art. 8 § 1 k.p.a. - przez naruszenie zasady równego traktowania i przeprowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów państwa i podważający świadomość prawną obywateli wskutek braku inicjatywy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości związanych z zebranym materiałem dowodowym,

art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy polegający na nie odniesieniu się do żądania zawartego we wniosku, a w konsekwencji brak wskazania kryteriów zastosowanych przez organ, jakimi kierował się przy analizie czynności służbowych wykonywanych przez skarżącego przy ustalaniu czy zagrażały one życiu i zdrowiu skarżącego, brak wyjaśnienia dlaczego interwencje na które powołuje się skarżący, nie stanowiły zagrożenia życia i zdrowia, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia;

art. 11 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie przez organ odwoławczy w sposób dostateczny, wiarygodny i przekonywający prawidłowości i zasadności przyjętego przez organ rozwiązania w zaskarżonym postanowieniu, a także nie przekonania strony do niego, zwłaszcza biorąc pod uwagę szereg uchybień organu w trakcie przedmiotowego postępowania takich jak chociażby nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w pełnym zakresie oraz niewskazanie kryteriów ocennych, jakimi kierował się organ odwoławczy, przy ustalaniu jakie zdarzenia kwalifikują się, a jakie nie kwalifikują się do uznania, że stanowią szczególne zagrożenia dla zdrowia i życia ;

art. 218 § 2 k.p.a. - poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy

przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie, a oparcie

się wyłącznie na dokumentach zgromadzonych przez organ I instancji, który

dokonał jedynie kontroli akt osobowych skarżącego i pism od poszczególnych

jednostek Policji oraz oparcie zaskarżonego postanowienia o wykazy rejestrów

zaistniałych interwencji z udziałem funkcjonariusza, w sytuacji, gdy zarówno organ I

instancji, jak i organ odwoławczy prowadzące postępowanie w sprawie wydania

zaświadczenia powinny były także wyjaśnić (ustalić) na podstawie przebiegu służby

skarżącego i jej charakteru, gdzie mogą znajdować się szczegółowe dane z okresu

tej służby, zaś prowadzone przez organy rejestry i ewidencje interwencji nie są

prowadzone w celu stwierdzania na bieżąco, czy dana czynność była wykonana w

warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, w sytuacji, gdy w

okresie od 2008 r. do 2023 r. nie było wytycznych określających sposób

dokumentowania czynności związanych ze szczególnym zagrożeniem życia i

zdrowia w trakcie pełnionej służby:

art. 78 § 1 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie następujących dowodów:

z kart czynności wykonywanej w warunkach szczególnie zagrażających życiu załączonych do zażalenia;

analizy policyjnego systemu informatycznego (np. SESPol czyli System Elektronicznej Sprawozdawczości w Policji, w którym odnotowywane są wszelkie interwencje);

dokumentów z czynności procesowych, w tym m.in. protokołów przesłuchań, przeszukań, zatrzymania, oględzin miejsca, osób czy rzeczy załączonych do późniejszych akt postępowań, a także akt śledztw czy dochodzeń w sprawach, do których skarżący wykonywał swoje czynności służbowe;

nagrań rozmów skarżącego z dyspozytorem czy dyżurnym;

akt osobowych czy notatników służbowych innych funkcjonariuszy, w których zaewidencjonowano czynności służbowe z udziałem skarżącego;

przesłuchania (rozpytywanie) świadków;

wniosków o wyróżnienie skarżącego nagrodą;

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1280 ze zm., dalej: .u.z.e.f.i.r.) w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia z 4 maja 2005 r. - poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że wykonywanie jako funkcjonariusz czynności służbowych takich, jak np. pełnienie jednoosobowej służby ochronnej w PDOZ (pomieszczeniu dla osób zatrzymanych), gdzie istniało bezpośrednie zagrożenie ze strony osób osadzonych (najczęściej znajdujących się pod znacznym działaniem alkoholu), gdyż są to sytuacje niebezpieczne, stwarzały szczególne zagrożenie dla życia i zdrowia skarżącego w czasie pełnienia przez niego służby, co sprowadza się do pominięcia treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2014 r.

§ 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin (Dz. U. poz. 2373 ze zm., dalej: rozporządzenie z 7 grudnia 2018 r.") - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wydania zaświadczenia o okresach służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów, potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, albowiem w ocenie organu czynności opisane w notatnikach oraz kartach czynności służbowych skarżącego nie potwierdzają takich okoliczności, w sytuacji jednoczesnego braku wskazania przez organ odwoławczy sposobu dokumentowania czynności związanych ze szczególnym zagrożeniem życia i zdrowia w trakcie pełnionej służby.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżący stwierdził, że nie zgadza się ze stanowiskiem Komendanta, iż załączone do zażalenia karty zostały sporządzone z naruszeniem procedur, ponieważ to funkcjonariusz, który bierze bezpośredni udział w zdarzeniu ocenia, czy dana czynność została wykonana z narażeniem zdrowia i życia. Przełożony choć nadzoruje działania, nie ponosi tego samego ryzyka, nie posiada niekiedy całej wiedzy na temat szczegółów interwencji.

Jeżeli organ I Instancji stwierdził, że przedłożone karty zostały sporządzone wadliwie, to zdaniem skarżącego należało wezwać do przedłożenia oryginałów kart ewentualnie uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem.

Skarżący podkreślił, że w trakcie służby wielokrotnie podejmował czynności związane z bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia, dodatkowo wskazał, że od końca sierpnia 2021 r. do [...] grudnia 2022 r., pełnił jednoosobową służbę ochronną w PDOZ (pomieszczenie dla osób zatrzymanych), gdzie sprawował nadzór nad osobami zatrzymanymi i doprowadzonymi do wytrzeźwienia. Pomieszczenia te są przeznaczone dla osób zatrzymanych, które często są agresywne i nieprzewidywalne. Funkcjonariusz ma ograniczoną możliwość swobodnego poruszania się i reagowania na zagrożenia. Istnieje bardzo duże ryzyko ataku fizycznego i słownego ze strony osób zatrzymanych co również wielokrotnie miało miejsce wobec skarżącego. W Pomieszczeniach PDOZ skarżący narażony był na różne czynniki ryzyka, takie jak - kontakt z osobami z problemami psychicznymi, ryzyko zarażenia chorobami zakaźnymi oraz ryzyko urazów i obrażeń ciała. Bez wątpienia praca w PDOZ wiązała się również z dużym stresem i obciążeniem psychicznym o wyższym natężeniu niż praca poza PDOZ. Powyższe w ocenie skarżącego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie SN tj. w wyroku z dnia 17 marca 2021 r. sygn. akt PK 225/20.

Zdaniem skarżącego, każda [...] - godzinna służba wiązała się ze szczególnym zagrożeniem dla życia i zdrowia, a powyższe potwierdza chociażby to, że w dniu [...] marca 2022 r., funkcjonariusz doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu średniego stopnia 14% w związku z wypadkiem na służbie, polegającym na szarpaniu go przez osadzonego oraz ciosu w prawy policzek w okolicy szczęki.

Skarżący wskazał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja

2014 r., sygn. akt U 12/13, na które powołuje się organ I Instancji w swoim postanowieniu nie jest jasne i pozostawia pole do interpretacji. Stwierdzenie, że zagrożenie nie musi być bezpośrednie, ale powinno ono być inne, niż zwyczajne nasuwa jego zdaniem przypuszczenie, że zdaniem Trybunału za każdym razem interwencja musi zakończyć się wypadkiem na służbie i obrażeniami, żeby zagrożenie zostało uznane za realne dla życia i zdrowia, taka interpretacja przeczy logice oraz doświadczeniu życiowemu.

Mimo to, akta osobowe skarżącego jego zdaniem potwierdzają, że wieloletnia służba nie obyła się bez sytuacji, w których wielokrotnie narażone było jego życie i zdrowie co skutkowało odniesieniem różnorakich obrażeń na służbie, a w postanowieniu zawarte są przykłady tego, iż funkcjonariusz wielokrotnie doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu o różnorakim natężeniu między 1% -14%.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli, decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a).

Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Zostało ono uregulowane w przepisach działu VII (art. 217 i nast.) K.p.a. a jego istotą jest wyłącznie urzędowe poświadczenie istniejącego stanu prawnego lub faktycznego.

Zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. (gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego), organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, że obowiązek wydania zaświadczenia wiąże się z prowadzeniem przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Nie może zatem organ w ramach tego postępowania kreować nowych faktów i okoliczności. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy (vide: Z. Kmieciak: Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści, Państwo i Prawo z 2004 r., nr 10, s. 58).

Organ administracji publicznej wydając zaświadczenie, działa zatem tylko w granicach określonych wskazanymi przepisami. Jego działanie jest uzależnione od tego, czy i jakie rejestry, ewidencje lub inne dane są w jego posiadaniu.

Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi. Nie stanowią one oświadczeń woli, lecz są oświadczeniami wiedzy i nie mają charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Nie ma także charakteru interpretacyjnego, jak i nie kształtuje w sposób jednostronny, władczy sytuacji prawnej podmiotu żądającego jego wydania.

Istotą zaświadczenia wydawanego na podstawie ww. przepisów jest potwierdzenie pewnego stanu rzeczy - faktów albo stanu prawnego, którego istnienie jest niewątpliwe, niesporne i wynika z prowadzonej przez dany organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Z kolei zgodnie z art. 219 K.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postanowienie to wydawane jest poza ramami ogólnego postępowania administracyjnego.

Stosownie do art. 218 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Wprawdzie w doktrynie przyjmuje się, że do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a., w tym przepisy o dowodach, to jednak z uwagi na treść art. 218 § 1 i § 2 K.p.a. organ nie ma obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia, może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w K.p.a. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75-86 K.p.a. Postępowanie wyjaśniające, prowadzone na podstawie art. 218 § 2 K.p.a. polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie dla usunięcia wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w przywołanym przepisie, spełnia tylko pomocniczą rolę w ustaleniu treści zaświadczenia, bo główną rolę art. 218 K.p.a. przypisuje danym wynikającym z ewidencji, rejestru, wykazu, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalanych innymi technikami, a będących w posiadaniu organu. Zaświadczenie jest dokumentem urzędowym, mogącym stanowić dowód w rozumieniu przepisów procesowych, za którym przemawia prawne domniemanie prawdziwości zawartych w nim informacji. Jeżeli informacje, których potwierdzenia żąda strona ubiegająca się o wydanie zaświadczenia budzą wątpliwości organu, nie może on w sposób arbitralny przesądzać w formie zaświadczenia tych wątpliwych kwestii (por. wyrok NSA z 14 lutego 2012 r. o sygn. akt II OSK 2284/10, J. Lang, Zaświadczenie w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Organizacja, Metody, Technika 1983 r., nr 2, str. 14).

Wydawanie zaświadczeń oparte jest zatem co do zasady, na posiadanych przez organ danych. W wyroku z 27 października 2015 r. o sygn. akt I OSK 674/14 NSA podkreślił, że celem postępowania wyjaśniającego jest zbadanie okoliczności wynikających już z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, jak też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany. Postępowanie to ma na celu usunięcie wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów, czy stanu prawnego. Nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyroki NSA z 15 stycznia 2014 r. o sygn. akt I OSK 1518/12, z 28 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 605/12). Możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być rozumiana jako "tworzenie" na etapie postępowania o wydanie zaświadczenia podstawy do wystawienia zaświadczenia. Niedopuszczalne jest zatem kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści.

W konsekwencji uznać należy, iż postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 K.p.a. musi zatem odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru, czy też zbioru danych innego rodzaju. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych, niewynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych, znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1778/11).

Regulacja dotycząca wydawania zaświadczeń znajduje pełne zastosowanie w postępowaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez funkcjonariusza Policji w warunkach szczególnie zagrażających jego zdrowiu i życiu. Art. 218 § 1 K.p.a. wyraźnie koresponduje z § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu (...) oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r., poz. 2373 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Organy policji dokonały analizy wszelkich dostępnych dokumentów z opisanego na wstępie okresu służby skarżącego i nie stwierdziły, aby pełnił on służbę w warunkach, które uzasadniały podwyższenie emerytury.

W ramach prowadzonego postępowania, wbrew zarzutom skargi, organy ustaliły jakiego rodzaju ewidencje i rejestry mogą zawierać podlegające badaniu dane. Organ I instancji zwrócił się do jednostek, w których służbę pełnił skarżący o przeprowadzenie kwerendy dokumentów, będących w ich dyspozycji pod kątem występowania okoliczności uzasadniających wniosek skarżącego. Organ poinformował, że nie posiada dokumentów stwierdzających podejmowanie przez skarżącego interwencji, w których istniało bezpośrednie zagrożenie dla jego życia lub zdrowia.

Należy zaznaczyć, że w toku postępowania wyjaśniającego organ przeanalizował akta osobowe skarżącego. Organ prześledził przebieg służby skarżącego, jej charakter i rodzaj podejmowanych interwencji wskazując, że z akt tych nie wynika, aby zadania przypisane do zajmowanych przez stronę stanowisk były realizowane w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Realizowanym przez skarżącego czynnościom służbowym, wynikającym z zakresu przydzielonych zadań i obowiązków nie można było przypisać charakteru zdarzeń wyjątkowych dla służby w Policji.

W ocenie Sądu, organy policji przeprowadziły poprawne postępowanie zmierzające do ustalenia, czy skarżący faktycznie pełnił służbę w warunkach, o których w ww. rozporządzeniach. Przeprowadzono szczegółową kwerendę dokumentów dotyczących służby skarżącego, analizowano istniejące dokumenty zachowane w różnych jednostkach organów policji, w których skarżący pełnił służbę, a ich wynik nie wskazuje, aby wnioskodawca pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. W wyniku dokonanych czynności organy nie potwierdziły wystąpienia zdarzeń z udziałem strony wskazujących na wystąpienie szczególnego zagrożenia jego życia lub zdrowia w toku podejmowanych czynności służbowych a stwierdzone przypadki naruszenia nietykalności cielesnej pozostawały w związku z typowym narażeniem funkcjonariusza na występujące zagrożenia.

W ocenie Sądu, organom Policji nie można postawić zarzutu pobieżnego i niestarannego rozpatrzenia wniosku skarżącego. Należy uznać za trafne wnioski organu, wywiedzione po analizie posiadanych dokumentów, że skarżący w trakcie wykonywania obowiązków służbowych nie pełnił służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury z uwagi na podejmowanie czynności w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie jego życia lub zdrowia. Podkreślenia przy tym wymaga, że dokonując wykładni powyższego przepisu organy trafnie powołały się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13 (OTK-A 2014/5/56, Dz. U. z 2014 r. poz. 736), zgodnie z którym § 4 pkt1 rozporządzenia RM 2005 r. w zakresie w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia jest niezgodny z art.15 ust.6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz z art. 92 ust.1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał stwierdził, że Rada Ministrów była uprawniona do przykładowej egzemplifikacji w rozporządzeniu ustawowego pojęcia warunków "szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu" oraz określenia szczegółów realizacji tego wymogu podwyższenia emerytury mając na uwadze ustawowe wytyczne. Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że słowo "bezpośrednie" z § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. nie stanowi merytorycznego rozwinięcia przysłówka "szczególnie" z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Pierwszy odnosi się bowiem do relacji kauzalnej między czynnościami funkcjonariusza a zagrożeniem, drugi zaś dotyczy kwalifikacji merytorycznej zagrożenia. Zwrot "bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia" dotyczy związku przyczynowo - skutkowego i nakazuje adresatom § 4 pkt 1 rozporządzenia RM z 2005 r. odwołać się do konkretnej koncepcji związku przy określaniu, czy został spełniony ustawowy warunek podwyższenia emerytury. Natomiast zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. W pojęciu "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" mieszczą się takie zdarzenia, które mogą mieć miejsce w czasie pełnionej służby, choć nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariusza lub jego osobą. Zakwestionowany przepis wymaga natomiast aby zagrożenie nie tylko miało charakter "szczególny", ale również, aby pozostawało w ściśle określonej ("bezpośredniej") relacji kazualnej z czynnościami funkcjonariusza. Uprawnienia do takiego dookreślenia ustawowego warunku podwyższenia emerytury nie sposób natomiast wywieść z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził zatem, że wprowadzenie w rozporządzeniu RM z 2005 r. kryterium "bezpośredniości" doprowadziło do zawężenia ustawowego wymogu podwyższania emerytury. Podkreślił, że prawodawca formułując warunki podwyższenia emerytury, różnicuje znaczenie słów: "szczególnie" i "bezpośrednie". Drugie zostało wyraźnie zastrzeżone na określenie relacji kauzalnej (art. 15 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy). Zakładając racjonalność prawodawcy nie ma podstaw do zacierania różnicy między art. 15 ust. 2 pkt 1 i 2a pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. W tym zaś kontekście istotne jest również to, że z uwagi na przedmiot ustawowej regulacji, której celem jest zagwarantowanie czytelnych kryteriów podwyższenia emerytury, a tym samym operacjonalizacja art. 67 ust. 1 Konstytucji RP, nie może ona podlegać wykładni zawężającej.

W rozstrzyganej sprawie organy prawidłowo przyjęły, że warunkiem uznania, że funkcjonariusz uczestniczył w działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie warunków szczególnie zagrażających jego życiu lub zdrowiu, przy założeniu, że zagrożenie takie musi być realne, rzeczywiste, wprost wynikające, a nie jedynie potencjalne czy dające się przewidzieć oraz, że nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, lecz ma być obiektywne i konkretne. W sprawie organy analizowały akta osobowe strony i zachowaną dokumentację pod kątem udziału skarżącego w zdarzeniach zagrażających życiu lub zdrowiu (bez wymogu bezpośredniości) i ustalono, że takich zdarzeń w okresie służby skarżącego nie było.

Służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy, nawet gdy pełnione czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia jest wykluczone lub jest mało prawdopodobne. Trzeba pamiętać, że istotą każdej służby jest dyspozycyjność i podporządkowanie rozkazom przełożonych. Gdyby zamiarem ustawodawcy było zagwarantowanie wyższych świadczeń emerytalnych w związku potencjalnym zagrożeniem jakie niesie za sobą służba, nie istniałaby potrzeba wydawania rozporządzenia określającego warunki służby uzasadniające podwyższenie emerytury, gdyż z racji specyfiki samej służby każdemu przysługiwałoby wyższe świadczenie emerytalne. W ten typ zagrożeń wpisują się incydenty, które zostały wymienione w przypadku zdarzeń naruszenia nietykalności cielesnej.

W sytuacji, gdy organy policji dokonały analizy wszelkiej dostępnej dokumentacji dotyczącej służby skarżącego w tym jego akta osobowe i nie stwierdziły, żeby pełnił on służbę w Policji w charakterze: nurka, płetwonurka lub instruktora szkolenia płetwonurków, w charakterze skoczka spadochronowego lub instruktora skoków spadochronowych, w służbie wywiadowczej za granicą, w charakterze sapera. Nie ustalono, żeby skarżący podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno - rozpoznawcze lub dochodzeniowo - śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Nie ustalono, żeby skarżący uczestniczył, co najmniej przez 30 dni w ciągu roku, w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia oraz brał udział w działaniach ratowniczych, w tym ratowniczo-gaśniczych lub bezpośrednio tymi działaniami na miejscu zdarzenia kierował - co najmniej przez 30 dni w ciągu roku. Z poczynionych ustaleń nie wynika, że skarżący brał udział, co najmniej przez 8 miesięcy w ciągu roku, w stałym wypełnianiu zadań w zakresie bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi: a) w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia [...] sierpnia 1998 r. lub b) w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo, o których mowa odpowiednio w art. 88 § 3 i art. 96 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - po dniu 1 września 1998 r. Brak jest również jakichkolwiek dokumentów świadczących o pełnieniu przez skarżącego służby na froncie w czasie wojny oraz w strefie działań wojennych. Uzasadniona zatem była odmowa wydania zaświadczenia o treści wnioskowanej przez skarżącego.

Skarżący twierdzi, że wystąpiły przypadki uzasadniające podwyższenie emerytury, ale nie zostały one udokumentowane.

Powyższa ogólna konstatacja nie jest równoznaczna z tym, że w toku swojej służby skarżący rzeczywiście nie uczestniczył w zdarzeniach o jakich mowa w § 4 rozporządzenia RM z 2005 r. w przewidzianych w nim rozmiarze, jedynie z uwagi na brak stosownej dokumentacji organ nie może faktów tych potwierdzić w uproszczonym trybie w postaci żądanego przez stronę zaświadczenia. Skarżący może dowodzić swoich racji wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi w postępowaniu przed sądem powszechnym w sprawie o podwyższenie emerytury z tytułu służby pełnionej w szczególnych warunkach (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r. o sygn. akt.

I OSK 2554/16). W uproszczonym postępowaniu o wydanie zaświadczenia, dowody dostępne w postępowaniu przed sądem powszechnym, np. dowód z zeznań świadków nie mogły zostać przeprowadzone. Jak to bowiem zostało zaznaczone powyżej, w tym postępowaniu o charakterze uproszczonym nie można żądać od organu, aby potwierdził fakty, które nie wynikają z posiadanej przez niego dokumentacji. Dlatego zawarte w skardze zarzuty dotyczące braków w zakresie materiału dowodowego są chybione.

W niniejszej sprawie organ prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia wskazując, że żadne dane, którymi dysponował i które przedstawił, nie pozwalały na jego wydanie.

Kontrola sądowa nie wykazała naruszenia zasady praworządności, zaufania, przekonywania. Rozstrzygnięcia organów oparte są na konkretnych przepisach prawa i poparte rzeczową argumentacją prawniczą z odniesieniem się do sytuacji strony.

Reasumując, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że z dokumentacji znajdującej się w organach policji nie wynika, aby skarżący pełnił służbę w warunkach określonych w ww. rozporządzeniach, uzasadniających podwyższenie emerytury i dlatego organy policji trafnie odmówiły wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę.

Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.