Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2562/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 418/23 w sprawie ze skargi I.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z [...] listopada 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz I.B. kwotę 874 (osiemset siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 maja 2023 r. I SA/Wa 418/23, oddalił skargę I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

I. B. w dniu [...] października 2022 r. złożyła do Urzędu Dzielnicy [...] wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym mężem. Wraz z wnioskiem złożyła orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] sierpnia 2013 r. nr [...], w którym zaliczono D. B. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, wskazano, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 19 lipca 2013 r. Zgodnie z punktem 7 orzeczenia niepełnosprawny wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] odmówiono I. B. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem – D. B.

Prezydent [...] jako przyczynę odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazał brak bezpośredniego i ścisłego związku między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Organ ustalił bowiem, że w okresie od 1 stycznia 2003 r. do dnia złożenia wniosku strona nie podejmowała zatrudnienia, nie rejestrowała się jako bezrobotna ani nie prowadziła działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [....] grudnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że określona w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.) przesłanka rezygnacji bądź niepodejmowania zatrudnienia (innej działalności zarobkowej) była przedmiotem szczegółowych wyjaśnień organu I instancji. W Aplikacji Centralnej Rynku Pracy oraz systemie CEiDG brak jakichkolwiek danych o wnioskodawczyni. W ramach weryfikacji informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne za okresy od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2012 r., od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2020 r. oraz od 1 stycznia 2022 r. do 10 października 2022 r. nie znaleziono wnioskodawczyni w systemie ZUS. Strona podała natomiast, że od dnia [...]sierpnia 2013 r. (data wydania orzeczenia o niepełnosprawności) nieustannie i permanentnie sprawuje opiekę nad mężem.

W ocenie organu odwoławczego, skoro wnioskodawczyni nie pracowała, to nie ma podstaw do przyjęcia, że powodem rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) było podjęcie opieki. Równorzędną przesłanką uzyskania świadczenia jest niepodejmowanie pracy, a w przypadku tej przesłanki organ jest zmuszony zweryfikować hipotezę, że strona pracowałaby, gdyby nie sprawowała opieki. W ocenie Kolegium, w takiej sytuacji z materiału dowodowego powinno wynikać co najmniej prawdopodobieństwo podjęcia pracy. Sprawujący opiekę powinien być obiektywnie zdolny do wykonywania zajęcia zarobkowego, z którego świadomie rezygnuje z powodu opieki. Gdyby nie konieczność sprawowania opieki, ta zaniechana praca stanowiłaby dla niego źródło dochodów.

Wobec braku spełnienia przesłanki koniecznego związku przyczynowego, o którym stanowi art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Kolegium stwierdziło, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem wymogu stałej lub długotrwałej opieki, istnienie obowiązku alimentacyjnego między opiekunem a niepełnosprawnym, czy też rozmiar sprawowanej opieki.

I. B. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości, jak również o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji, o zobowiązanie organu do wydania decyzji o określonej treści, o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

We wspominanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd I instancji zgodził się ze skarżącą, że oceniając wystąpienie przesłanki niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania opieki, organ nie może skupiać się jedynie na dacie i przyczynie ustania zatrudnienia i wyłącznie z tych okoliczności wyciągać wnioski co do związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem zatrudnienia a sprawowaniem opieki. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uzależniają bowiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu wykonywania zatrudnienia lub też od daty zaprzestania zatrudnienia. Jednak w rozpoznawanej sprawie to nie wyłącznie kwestia daty ustania zatrudnienia była przyczyną wydania decyzji odmownej. Organ dokonał bowiem całościowej analizy historii zatrudnienia skarżącej i doszedł do słusznych, w ocenie Sądu I instancji, wniosków co do braku omawianego związku. Nie budzi bowiem wątpliwości, że skarżąca zaprzestała pracy zarobkowej w 2003 r., a więc na 10 lat przed powstaniem niepełnosprawności w stopniu znacznym osoby wymagającej opieki. Nie była również zarejestrowana jako osoba poszukująca zatrudnienia. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącą na żadnym etapie postępowania w tej sprawie. Nie sposób zatem racjonalnie przyjąć, by to właśnie konieczność sprawowania opieki nad mężem była przyczyną niepodejmowania zatrudnienia, a także by skarżąca rzeczywiście podjęła zatrudnienie, gdyby tylko nie musiała sprawować opieki nad mężem. W przypadku osób, które wiele lat przed powstaniem niepełnosprawności nie były aktywne zawodowo (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) składający wniosek nie może poprzestać na powołaniu się na okoliczność niepełnosprawności członka rodziny oraz faktycznego sprawowania opieki. Musi natomiast uprawdopodobnić, że jedyną przeszkodą w podjęciu przez niego zatrudnienia jest sprawowanie opieki.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła I. B. zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) (dalej: "u.ś.r.") poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie zaistniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy brakiem zatrudnienia Skarżącej a rozpoczęciem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem z uwagi na to, że Skarżąca nie była zarejestrowana jako bezrobotna lub nie prowadziła działalności gospodarczej przed złożeniem wniosku, podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego, w tym z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że mąż Skarżącej pozostaje w znacznym stopniu niepełnosprawności od urodzenia a Skarżąca podejmowała opiekę nad niepełnosprawnym mężem jeszcze przed wydaniem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, a to doprowadziło do błędnego przyjęcia, że brak aktywności zawodowej Skarżącej przed okresem od złożenia wniosku nie był spowodowany opieką nad niepełnosprawnym mężem;

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która nie podejmowała zatrudnienia przed złożeniem wniosku o otrzymanie świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zawiera ram czasowych co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki, a w konsekwencji uznanie, że Skarżąca nie mogła zrezygnować z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad mężem, albowiem na dzień złożenia wniosku nie podejmowała zatrudnienia;

Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniesiono o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania;

2) zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz Skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Zdaniem autora skargi kasacyjnej błędne jest stanowisko Sądu I instancji, że w przedmiotowej sprawie nie występuje związek przyczynowy między rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą z niepełnosprawnością, podczas gdy poprawna wykładnia tego przepisu nakazuje ustalić, czy na dzień złożenia wniosku zakres opieki sprawowanej przez wnoszącą skargę kasacyjną był na tyle szeroki, że obiektywnie uniemożliwiał jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia.

Można więc uznać, że istota sporu sprowadza się w sprawie do oceny istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawnym mężem.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. – w brzmieniu tego przepisu aktualnym w dacie orzekania przez organy administracji publicznej - świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wprawdzie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ale jej spełnienie nie może być sprowadzane wyłącznie do współwystępowania rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z faktem opieki nad niepełnosprawną osobą, w stosunku do której na wnioskodawcy ciążą obowiązki alimentacyjne. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną musi istnieć taki związek, w którym to konieczność sprawowania opieki jest przyczyną, a zarazem przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej. Dopiero istnienie takiego związku powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne staje się surogatem wynagrodzenia za pracę, której opiekun nie może podjąć bądź kontynuować (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1575/22, z 14 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 1239/22, z 21 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 794/22, z 23 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 237/20, z 16 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 1899/22, czy z 23 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 1948/22). Należy przy tym podkreślić, że wymóg rezygnacji z możliwości zarobkowania - rzeczywistej bądź potencjalnej - w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie został przez ustawodawcę powiązany z żadnym zakresem – czy to etatowym, czasowym, godzinowym, czy też zadaniowym – jak również jest niezależny nie tylko od wysokości uzyskiwanych dochodów, ale również od tego, czy takie dochody w ogóle są uzyskiwane. Przesłanką świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem niepozostawanie w zatrudnieniu osoby zdolnej do pracy, bez względu na okoliczności tego stanu rzeczy. Z tego też powodu organ pomocowy nie może ustalać wcześniejszych przyczyn braku zatrudnienia osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Organ jest jedynie zobowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a więc powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły.

Okoliczności rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania oraz brak możliwości jego podjęcia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną należy więc oceniać na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie pomocy w formie świadczenia pielęgnacyjnego. Irrelewantne jest zatem, czy wnioskodawca zrezygnował z pracy zarobkowej lub jej nie podejmował wcześniej z innych przyczyn, o ile w dacie wystąpienia z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne zaistniała rzeczywista konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, uniemożliwiająca stronie podjęcie/wykonywanie zatrudnienia. Akceptując stanowisko organów administracji o braku związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, Sąd I instancji naruszył zatem art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w powiązaniu z art. 151 P.p.s.a.

Tym samym trafnie zarzucono Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. polegająca na takim rozumieniu przesłanki istnienia związku przyczynowo-skutkowego, które zakłada współwystępowanie rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Sąd I instancji, wskazując bowiem jakie okoliczności stanu faktycznego w odniesieniu do skarżącej zostały ustalone przez organy administracyjne i jak w ocenie Sądu I instancji należałoby je ocenić w kontekście przesłanki niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad mężem, za relewantną uznał okoliczność dotyczącą niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia w okresie poprzedzającym datę, w której jej mąż stał się osobą niepełnosprawną, jak i w okresie, gdy posiadał już orzeczenie o niepełnosprawności, uznając, że jest to wybór życiowy skarżącej nie mający związku z chorobą męża.

Stanowisko Sądu I instancji można by uznać za słuszne co do zasady, jednak dotyczy ono wyłącznie oczywistego stanu faktycznego, gdy rezygnacja z wykonywania pracy zawodowej wynika z bieżącej zmiany sytuacji zdrowotnej osoby, wobec której ciąży na osobie wnioskującej o świadczenie pielęgnacyjne obowiązek alimentacyjny. Dowodowo taka sytuacja zazwyczaj nie nastręcza trudności. Inaczej kształtuje się sytuacja niepodejmowania zatrudnienia z powodu sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Dlatego w każdej sprawie właściwy organ musi dokonać dogłębnej oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia

Jak słusznie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2022 r. I OSK 85/22 organy stosujące (wykonujące) ustawę o świadczeniach rodzinnych nie są uprawnione w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uzależniać przyznania albo odmowy przyznania tego świadczenia od przesłanek (warunków, wymogów), które nie zostały ustanowione w prawie materialnym, tj. w u.ś.r. Obowiązkiem organów wykonujących ustawę o świadczeniach rodzinnych jest zbadanie zgodnie z wymogami K.p.a. zarówno pozytywnych jak i negatywnych warunków w zakresie załatwianej sprawy, ale – tylko – ustanowionych przez normodawcę w treści ustawy oraz następnie wydanie odpowiedniej treści decyzji administracyjnej. Z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że dla przyznania świadczenia wystarczające jest by osoba ubiegająca się o świadczenie nie podejmowała zatrudnienia z uwagi na opiekę nad osobą niepełnosprawną. Wprawdzie Sąd I instancji wskazał prawidłowo, że musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek, tak czasowy, jak i co do motywów, między rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a sprawowaniem opieki nad wskazaną w ustawie osobą, to jednak wywiódł z tego stwierdzenia nieprawidłowe wnioski. Skoro wnosząca skargę kasacyjną jest osobą zdolną do pracy, a ponadto opiekuje się mężem w sposób stały, to niewątpliwie istnieje po jej stronie obiektywny brak możliwości podjęcia zatrudnienia. Zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że przedstawione przez skarżącą okoliczności związane z pogarszającym się stanem zdrowia męża powinny być badane pod kątem związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad mężem.

Błędna wykładnia prawa materialnego dokonana przez organy administracyjne i zaaprobowana przez Sąd I instancji, ma wpływ na wynik niniejszej sprawy, ponieważ w decyzjach organów I i II instancji wskazano, że S. B. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z 19 lipca 2013 r., z uwagi na stan swego zdrowia wymaga całodobowej opieki i pomocy innych osób w codziennym funkcjonowaniu, ponadto na podstawie informacji ustalonych w drodze wywiadu środowiskowego organ ustalił, że wnioskodawczyni mieszka z mężem, sprawuje nad nim całodobową, osobistą opiekę i jest jedyną osobą, która tę opiekę sprawuje. Oznacza to, że nie został zakwestionowany fakt sprawowania przez skarżącą stałej opieki nad mężem. Organy administracyjne nie czyniły natomiast żadnych ustaleń mających na celu zbadanie, czy możliwe jest jednoczesne sprawowanie przez skarżącą opieki nad mężem i podjęcie zatrudnienia, a Sąd I instancji uchybienie to wadliwie pominął. Zarówno Kolegium jak i Sąd I instancji ograniczyły się do przywołania okoliczności związanych z niepodejmowaniem pracy zawodowej przez skarżącą. Z tego organy wywiodły, że niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie było konsekwencją sprawowania opieki nad mężem. Okoliczności te, jak wskazano powyżej, są jednak dla sprawy indyferentne. Konieczne jest natomiast ustalenie w ponownie prowadzonym postępowaniu, czy możliwe jest jednoczesne sprawowanie przez skarżącą opieki nad mężem i podjęcie zatrudnienia.

Ponownie rozpoznając sprawę właściwy organ administracji uwzględni powyżej przedstawioną ocenę prawną w kontekście okoliczności niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz obecny stan prawny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.