Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 441/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2, art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 17 ust. 1b, art. 24 ust. 2, 2a, 4
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: par. 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1964
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz skarżącego T. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 stycznia 2024 r., nr [...], Prezydent Miasta S., dalej: "Prezydent", "organ I instancji", odmówił przyznania T. S., dalej: "strona", "skarżący", prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem - J. S..

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przyczyną odmowy przyznania świadczenia jest niespełnienie przesłanek wymienionych w art. 17 ust. 1b ustawy, gdyż niepełnosprawność J. S. istnieje od 1982 r., a ustalony stopień niepełnosprawności - od 1997 r.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K [...], i zarzucając jej naruszenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Decyzją z dnia 29 kwietnia 2024 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dalej: "Kolegium", "organ II instancji", uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem od dnia 1 grudnia 2023 r. na czas nieokreślony, w kwocie [...]zł miesięcznie - do dnia 31 grudnia 2023 r., w kwocie [...]zł miesięcznie - od dnia 1 stycznia 2024 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że od dnia 1 stycznia 2024 r. obowiązywać zaczęły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w nowym brzmieniu, dotyczące warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, które to zmiany wprowadzone zostały ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429). Zgodnie z art. 63 tej ustawy, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Z powyższego wynika, że w niniejszym przypadku ustawodawca dał pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych. Niewątpliwie zaś ustalając chwilę powstania prawa do świadczenia, o jakiej mowa we wskazanym przepisie, trzeba uwzględnić treść art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego, ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Aby zatem możliwe było w danej sprawie zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w dotychczasowym brzmieniu, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawcy powinno istnieć w momencie złożenia wniosku o to świadczenie, lub też powstać do dnia 31 grudnia 2023 r.

Wnioskiem, który wpłynął do organu I instancji w dniu 1 grudnia 2023 r., strona zwróciła się z prośbą o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na ojca, który jest wdowcem. W aktach sprawy znajduje się kopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w S. z dnia 13 września 2023 r., z którego wynika, że ojciec strony został zaliczony do pierwszej grupy inwalidzkiej, na stałe, przy czym grupa ta istnieje u niego od 2 lutego 1997 r. Podano także, że niepełnosprawność istnieje od września 1982 r.

W dniu 9 stycznia 2024 r. przeprowadzony został rodzinny wywiad środowiskowy, a z ustaleń pracownika socjalnego wynika, że strona sprawuje nad ojcem stałą opiekę. Z uwagi na zakres sprawowanej opieki nie jest ona w stanie podjąć zatrudnienia. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy z dnia 8 stycznia 2024 r., nie pracuje on, nie osiąga żadnych dochodów, nie ma uprawnień emerytalno-rentowych, jego aktywność zawodowa ustała z dniem 14 grudnia 2019 r.

Kolegium przytoczyło następnie treść art. 17 ust. 1, ust. 1b oraz ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w dotychczasowym brzmieniu, i wskazało, że zgodnie z powołanymi przepisami, aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne należy spełniać przesłanki wymienione w art. 17 ust. 1 i 1b, a ponadto nie mogą zaistnieć przesłanki zawarte w art. 17 ust. 5 ww. ustawy.

Organ I instancji kwestionowaną decyzją odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, iż niepełnosprawność jego ojca powstała po 25-tym roku życia, a zatem nie jest spełniona przesłanka dotycząca wieku, w którym powstała niepełnosprawność osoby, nad którą sprawowana jest opieka, wymieniona wart. 17 a ust. 1b ustawy oświadczeniach rodzinnych, cytowanym wyżej.

Orzekając w przedmiotowej sprawie należy mieć, zdaniem Kolegium, jednak na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał stwierdził, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny dopuścił przyjęcie przez ustawodawcę odmiennej zasady przyznawania świadczeń opiekuńczych względem opiekunów niepełnosprawnych dzieci. Wyjaśnił, że wyrokiem tym zaakcentował jedynie, że niedopuszczalne jest odmienne traktowanie różnych opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, w zależności od momentu powstania niepełnosprawności u tych osób niepełnosprawnych. Wskazał ponadto, że jego wykonanie wymaga podjęcia działań ustawodawczych, które doprowadzą do przywrócenia równego traktowania opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Nie przesądził jednak, jaki model ustalenia świadczeń dla tych opiekunów należy przyjąć. Ustawodawca ma w tej kwestii pewien margines swobody. Powinien wszakże uwzględnić zarówno możliwości finansowania świadczeń z budżetu państwa, jak i uszanować poprawnie nabyte prawa osób, które korzystają obecnie ze świadczeń w zaufaniu do państwa. Trybunał podkreślił, że skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem wojewódzkich sądów administracyjnych, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1b pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Biorąc zatem pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz stanowisko sądów administracyjnych, a także fakt, że pozostałe przesłanki niezbędne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostały w przedmiotowej sprawie spełnione (w szczególności organ I instancji nie kwestionował faktu sprawowania opieki nad ojcem przez stronę, ani zakresu tej opieki) Kolegium stwierdziło, że w świetle obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. przepisów, prawo wnioskodawcy do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem, powstało przed dniem 31 grudnia 2023 r. Z tego też powodu przedmiotowa sprawa winna być rozpatrzona na podstawie dotychczasowych przepisów. Działając zatem na ich podstawie należało przyznać wnioskodawcy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na ojca.

Kolegium wskazało również, że w myśl art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Ponadto, zgodnie z art. 24 ust. 4 ww. ustawy, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

Należało zatem przyznać stronie, zdaniem Kolegium, wnioskowane świadczenie od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od grudnia 2023 r. Świadczenie pielęgnacyjne należało przyznać na czas nieokreślony, gdyż na stale wydane zostało orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Odnośnie wysokości przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 listopada 2022 r. sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2023 (M.P. z 2022 r. poz. 1070), wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2023 wynosi 2 458,00 zł miesięcznie. Z kolei w myśl obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 listopada 2023 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2024 (M.P. z 2023 r. poz. 1224), wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2024 wynosi 2 988,00 zł miesięcznie.

Pismem z dnia 4 czerwca 2024 r. T. S. wniósł skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie, przez błędną wykładnię, art. 24 ust. 2 oraz art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez ich niezastosowanie i przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 grudnia 2023 r. na czas nieokreślony, a nie od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności J. S., tj. od dnia 1 sierpnia 2023 r. na czas nieokreślony.

Skarżący podniósł, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ojca skarżącego wynika, że złożył on w sierpniu 2023 r. wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ojca skarżącego zostało wydane w dniu 13 września 2023 r. W związku zatem z tym, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony przez stronę w ciągu trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ojca skarżącego, to należy uznać, że skarżącemu przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 sierpnia 2023 r. a nie od 1 grudnia 2023 r. na czas nieokreślony.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił ponadto, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ojca skarżącego z dnia 13 września 2023 r. nie jest pierwszym orzeczeniem ustalającym I grupę inwalidzką u ojca skarżącego (a więc znaczny stopień niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych), bowiem ojciec skarżącego posiada I grupę inwalidzką już od dnia 2 lutego 1997 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.".

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ II instancji zasadnie nie zakwestionował faktu sprawowania opieki skarżącego nad ojcem, która ma charakter stały i polega na pomocy w czynnościach dnia codziennego, uznając jednocześnie, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023, poz. 390 ze zm.), dalej: "u.ś.r.", nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz ojca.

Zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia (pkt 1) lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (pkt 2). Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi zatem wątpliwości, że przy ocenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dorosłą osobą niepełnosprawną należy pominąć kryterium daty powstania niepełnosprawności. Wniosek taki wyprowadza się z brzmienia art. 190 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, z którego wynika, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał nie określi innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego - co w przypadku istotnej w sprawie regulacji nie miało miejsca.

Sąd nie zaaprobował natomiast przedstawionego w zaskarżonej decyzji stanowiska co do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia od dnia 1 grudnia 2023 r. na czas nieokreślony.

Stosownie do treści art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W myśl art. 24 ust. 2a u.ś.r. jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 4 u.ś.r. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

W sprawie nie ma sporu, że skarżący jako syn jest uprawniony do wnioskowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Bezsporne jest również to, że ojciec skarżącego dysponuje orzeczeniem właściwej komisji lekarskiej z dnia 13 września 2023 r., na podstawie którego zaliczono go do I grupy inwalidzkiej. Przy czym w ww. orzeczeniu wskazano, że inwalidztwo ojca skarżącego istnieje od 2 lutego 1997 r. - I grupa inwalidzka, jest trwałe, oraz że jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji.

Z akt sprawy wynika, że z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne skarżący wystąpił w dniu 1 grudnia 2023 r., tj. w terminie trzech miesięcy od dnia wydania ww. orzeczenia. Bezsporne jest również to, że wniosek (skierowanie) o wydanie przedmiotowego orzeczenia został wystawiony w dniu 28 sierpnia 2023 r.

Kolegium, uchylając w całości decyzję organu I instancji, orzekło co do istoty i przyznało skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu konieczności opieki nad niepełnosprawnym ojcem od dnia 1 grudnia 2023 r. na czas nieokreślony. Organ II instancji nie kwestionował zasadności przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ograniczył natomiast jego zakres czasowy, przyznając wnioskowane świadczenie od daty (miesiąca) wniesienia wniosku o jego przyznanie.

Sporna jest zatem między stronami kwestia daty początkowej, od której skarżącemu powinno zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Organ II instancji, przyznając skarżącemu świadczenie od dnia 1 grudnia 2023 r., wskazał, iż wynika to z faktu spełnienia warunków z art. 24 ust. 2 u.ś.r. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił ponadto, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ojca skarżącego z dnia 13 września 2023 r. nie jest pierwszym orzeczeniem ustalającym I grupę inwalidzką u ojca skarżącego (a więc znaczny stopień niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych), bowiem ojciec skarżącego posiada I grupę inwalidzką już od dnia 2 lutego 1997 r. Zdaniem natomiast skarżącego świadczenie pielęgnacyjne winno zostać mu przyznane od dnia sierpnia 2023 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o uznaniu ojca skarżącego za inwalidę.

Wskazać należy, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie był wystarczający do stwierdzenia, że rację w tej spornej kwestii należy przyznać skarżącemu.

Treść przywołanego powyżej art. 24 ust. 2a u.ś.r. wskazuje na ewidentne nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny związany z procedowaniem przez właściwe do tego organy w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub o jej stopniu, ma on zatem charakter prejudycjalny dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Skorzystanie z dobrodziejstwa tego unormowania jest obwarowane wystąpieniem przez osobę ubiegającą się o świadczenie ze stosownym wnioskiem do organu pomocowego o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności - w ściśle określonym terminie - tj. w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (w niniejszej sprawie – orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów). Odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2023 r., (sygn. akt I OSK 1080/22, LEX nr 3582928) zauważyć należy, że przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r. stanowi wyjątkową regulację prawną, przełamującą zasadę wyrażoną w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wskazuje, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że organ II instancji, będąc związany wnioskiem strony, orzekł w zaskarżonej decyzji jedynie o części żądania, nie uwzględniając tym samym uprawnień związanych z datą złożenia tego wniosku. Za taką należy bowiem uznać sytuację, w której mimo złożenia wniosku o zaliczenie do I grupy inwalidów z dniem 28 sierpnia 2023 r., wydaniem ww. orzeczenia w dniu 13 września 2023 r. i złożeniem wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 1 grudnia 2023 r., Kolegium w osnowie rozstrzygnęło wyłącznie o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 grudnia 2023 r. – zamiast od dnia 1 sierpnia 2023 r.

Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji brak jest rozważań Kolegium wyjaśniających powody, dla których ww. organ nie uznał za zasadne przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 sierpnia 2023 r. Dopiero w odpowiedzi na skargę Kolegium wskazało, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ojca skarżącego z dnia 13 września 2023 r. nie jest pierwszym orzeczeniem ustalającym I grupę inwalidzką u ojca skarżącego, bowiem ojciec skarżącego posiada I grupę inwalidzką już od dnia 2 lutego 1997 r.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko (abstrahując od faktu braku jego wyrażenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) nie może stanowić podstawy do przyznania skarżącemu prawa do ww. świadczenia od dnia 1 grudnia 2023 r., zamiast od dnia 1 sierpnia 2023 r., z uwagi na zapis zawarty w ww. orzeczeniu z dnia 13 września 2023 r., a którego brak w orzeczeniu nr [...] (stwierdzającym, że ojciec skarżącego posiada I grupę inwalidzką od dnia 2 lutego 1997 r.), że ojciec skarżącego z powodu trwałego inwalidztwa jest niezdolny do samodzielnej egzystencji.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zaskarżona decyzja nie zawiera kompleksowego rozstrzygnięcia obejmującego pełne żądanie wniosku pod względem czasowym, co w konsekwencji świadczy o naruszeniu przez organ II instancji art. 24 ust. 2a u.ś.r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec stwierdzonego naruszenia przez Kolegium przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a - uchylił zaskarżoną decyzję o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964), zasądzając od Kolegium na rzecz skarżącego kwotę [...]zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji, mając na uwadze wykładnię zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu i zajęte w nim stanowisko na temat zachowania 3-miesięcznego terminu z art. 24 ust. 2a ustawy, wyda stosowną decyzję.