Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1392/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-08-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 191, art. 187 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4, art. 67a § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow, Asesor WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Protokolant specjalista Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr 2401-IEW3.4261.10.2022.7 UNP: 2401-22-195500 w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr 2401-IEW3.4261.10.2022.7 UNP: 2401-22-195500 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ odwoławczy) po rozpoznaniu odwołania J. G. (dalej: Skarżąca, podatniczka) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 4 kwietnia 2022 r., znak [...] [...] o odmowie umorzenia zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 rok w kwocie 14.911,30 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Decyzja DIAS została wydana na podstawie art. 67a § 1 pkt 3, art. 67b, art. 67a § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: o.p.).

Stan sprawy.

Wnioskiem z dnia 30.11.2021r. podatniczka, reprezentowana przez pełnomocnika, zwróciła się o umorzenie zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych (PPR ) za rok 2013 w kwocie 14 911,30 zł. wraz z odsetkami za zwłokę. Przedmiotowe zobowiązanie wynika ze złożonego zeznania PIT-39 za rok 2013.

Wniosek w zakresie umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie 1.107,32 zł powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28.05.2014 r. nr SM2/929/14, obejmującego zaległość z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 rok oraz na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 3.08.2017 r. nr 2428-SEW.723.1258.2017, 2428-SEW.723.1259.2017 i z dnia 12.09.2017 r. nr 2428- SEW.723.1440.2017 (dalej: tytuły wykonawcze) obejmujących odsetki od powyższej zaległości został rozpatrzony w odrębnym postępowaniu, zakończonym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 9 czerwca 2022r. nr [...].

We wniosku Skarżąca wskazała, że zaległości powstały w wyniku złożenia deklaracji PIT-39 za 2013 rok w związku z osiągnięciem dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie 93.945,15 zł. W deklaracji wykazano należny podatek w wysokości 17.850 zł, którego brak dobrowolnej zapłaty spowodował wszczęcie egzekucji.

Jak podała podatniczka, w posiadanie nieruchomości weszła ona w części poprzez przyjęcie spadku po zmarłym ojcu, a w pozostałej części poprzez przyjęcie darowizny.

Pieniądze uzyskane ze sprzedaży lokalu, w całości zostały przeznaczone na zaspokojenie zadłużenia wynikającego z zobowiązań J2. G. Z wniosku wynikało, iż w dniu 5.08.2013 r. Skarżąca sprzedała przedmiotową nieruchomość za kwotę 95.000 zł, a cena miała zostać zapłacona w taki sposób, że kupujący wpłaci bezpośrednio na rachunek komornika sądowego kwotę 90.519,38 zł na poczet spłaty długu po zmarłym ojcu zobowiązanej – J2. G. sygnatura akt [...], pozostała część 2.965,59 zł miała zostać wpłacona na poczet postępowania prowadzonego przez komornika sądowego sygnatura akt [...], kwota 652,76 zł na poczet zaległości czynszowych w Spółdzielni Mieszkaniowej M., a kwota 862,27 zł trafiła do rąk własnych J. G.

Podatniczka w wyniku przejęcia spadku nie odniosła żadnej realnej korzyści, spłaciła natomiast w całości zobowiązanie swojego ojca. Mimo to, po dokonaniu sprzedaży nieruchomości powstało zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym obciążające w całości Skarżącą. Jak podkreślono, umorzenie powstałych kosztów egzekucyjnych poza wypełnieniem przesłanki ważnego interesu podatnika będzie stanowiło również interes publiczny, który należy rozumieć zgodnie z dyrektywą sprawiedliwości społecznej, ponieważ podatniczka nie doprowadziła do powstania zobowiązania ojca, natomiast spłaciła je w całości wyzbywając się wartościowego składnika majątkowego. Dalej Skarżąca wyjaśniła, że na chwilę obecną znajduje się w takiej sytuacji ekonomicznej, która nie pozwala jej na spłatę zobowiązania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Skarżąca wykazała jako dochody według stanu na dzień 21.12.2021r.: miesięczne wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.061,67 zł oraz alimenty otrzymywane na małoletniego syna w kwocie 300 zł. Koszty związane z eksploatacją mieszkania, opłatą za telefon, abonament i ubezpieczenie wynoszą 990 zł. Dodatkowo Skarżąca podała, że miesięcznie na wyżywienie, środki czystości, odzież, obuwie, leki, opłaty związane ze szkołą i drobnymi wydatkami syna wydaje 1.950 zł. Nie posiada żadnych cenniejszych składników majątkowych, które mogłaby spieniężyć i spłacić istniejące zobowiązania. Nie jest również w stanie uzyskać pożyczki bądź kredytu z uwagi na minimalne zarobki. W konsekwencji w ocenie zobowiązanej, brak umorzenia zobowiązania spowoduje, stan ciągłej egzekucji bez możliwości podwyższenia standardu życia Skarżącej i jej syna.

Decyzją z dnia 4 kwietnia 2022 r. organ pierwszej instancji odmówił Skarżącej umorzenia zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych ( PPR ) za rok 2013 w kwocie 14.911,30 zł. wraz z odsetkami za zwłokę.

Zdaniem organu pierwszej instancji w sprawie nie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika, gdyż Skarżąca była świadoma, iż ponosi solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe po zmarłym ojcu. Według organu podatniczka dobrowolnie zrezygnowała z dochodzenia należności za spłatę zobowiązań ojca od matki i siostry, które solidarnie za te zobowiązania odpowiadały, co mogłoby poprawić obecną sytuację materialną podatniczki. Organ pierwszej instancji nie doszukał się również okoliczności uzasadniających zaistnienie ważnego interesu publicznego. Wyjaśniono, że należność, której dotyczy wniosek podatniczki została decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 8 września 2016r. nr [...] rozłożona na zaproponowane przez Skarżącą raty. Jak wskazano w decyzji, umorzenie spornej zaległości podatkowej byłoby sprzeczne z interesem publicznym, gdyż stawiałoby podatniczkę w pozycji uprzywilejowanej wobec innych osób.

Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosząc o:

- jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez organ odwoławczy,

- ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ,

Zaskarżonej decyzji podatniczka zarzuciła:

1/ naruszenie przepisu art. 67a § 1 pkt 3 o.p. poprzez :

a/ błędną interpretację pojęcia ważnego interesu podatnika, przejawiającą się w szczególności w sprowadzeniu tegoż pojęcia do nadzwyczajnych okoliczności, zdarzeń losowych, na które podatnik nie ma wpływu;

b/ niewłaściwe zastosowanie przepisu poprzez uznanie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i w efekcie odmowę udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych;

2/ naruszenie przepisu art. 187 § 1 w zw. z art. 191 oraz art. 121 § 1 o.p., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przez brak uwzględnienia całości przedstawionych przez Skarżącą wyjaśnień i dokumentów oraz brak oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem doświadczenia życiowego, czego konsekwencją było stwierdzenie braku wystąpienia przesłanek udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach decyzją z 30 sierpnia 2022r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wbrew stanowisku organu pierwszej instancji DIAS stwierdził, iż w sprawie spełniona została przesłanka ważnego interesu podatnika. Wyjaśniono, iż konieczność spłaty przez Skarżącą zaległości wpływa istotnie na sytuację podatniczki i jej rodziny. W przekonaniu DIAS zaistniałe okoliczności są na tyle istotne, szczególne i ważkie, że pozwalają na uznanie, że określenie "ważny", jakim musi charakteryzować się interes podatnika odnosi się do sytuacji podatniczki.

DIAS nie przychylił się do stwierdzenia organu pierwszej instancji, że w sprawie nie zaistniał także interes publiczny. W decyzji przyznano, że uzyskiwane przez podatniczkę dochody uniemożliwiają jednorazową zapłatę zaległego zobowiązania podatkowego. Według organu odwoławczego spłata spornej zaległości podatkowej mogłaby zmusić Skarżącą do szukania innych źródeł zaspokajania potrzeb egzystencjalnych, w tym zwrócenie się o pomoc do organizacji społecznych, gdyż podatniczka nie jest w stanie sama zaspokajać potrzeb materialnych swoich i dziecka.

Organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Zawiera wyjaśnienie stanu prawnego, opis ustalonego stanu faktycznego, ocenę przesłanki ważnego interesu podatnika, ocenę przesłanki ważnego interesu publicznego, wyjaśnienie uznania administracyjnego, pouczenie oraz podstawy prawne, co pozwoliło na podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia.

DIAS podniósł, że przepisy prawa nie zobowiązują organów podatkowych do umarzania zaległości podatkowych, nawet w przypadku, gdy zostanie ustalone, że w sprawie została spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika i/bądź przesłanka interesu publicznego. Ustalenie istnienia tych przesłanek nie wiąże organu podatkowego w tym sensie, że nie musi on podjąć korzystnej dla podatnika decyzji.

Po przeanalizowaniu stanu sprawy DIAS stwierdził, że Skarżąca dobrowolnie przyjęła na siebie ciężar spłaty zobowiązań zaciągniętych przez ojca, ponieważ nie podjęła nawet próby dochodzenia swoich ustawowych praw względem pozostałych spadkobierców. Zatem w sytuacji, gdy podatniczka dobrowolnie zrezygnowała z dochodzenia należności za spłatę zobowiązań ojca od matki i siostry, które solidarnie za te zobowiązania odpowiadały, również ponownego negocjowania (podwyższenia) wysokości alimentów, co mogłoby poprawić obecną sytuację materialną Skarżącej i umożliwić spłatę zobowiązania podatkowego, bezzasadnym jest zarzut błędnej oceny przesłanki interesu publicznego, pomijającą dyrektywę sprawiedliwości, a także stwierdzenie, że konieczność zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami naruszy podstawy egzystencji Skarżącej i małoletniego dziecka.

DIAS wskazał ponadto, że źródłem opodatkowania w niniejszej sprawie był przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości, a więc dochód przez nią wykreowany, który nie był wynikiem nadzwyczajnego zdarzenia losowego. W ocenie organu Skarżąca powinna dołożyć wszelkich starań, aby przed przyjęciem spadku po zmarłym ojcu dowiedzieć się czy ojciec jej posiadał długi albo spadek odrzucić, zwłaszcza, że korzysta z fachowej pomocy prawnej. Według DIAS, sytuacja ekonomiczna Skarżącej w kontekście ustalonych okoliczności wskazuje, że istnieją okoliczności, których nie bierze ona pod uwagę, a które prawdopodobnie pozwoliłyby uiścić należności choćby w formie rat (wyrok WSA w Łodzi, I SA/Łd 260/21). Osoba posiadająca zadłużenie pieniężne powinna bowiem podjąć starania pozwalające osiągnąć dochody umożliwiające spłatę zaległości.

DIAS stwierdził, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie prawidłowo i dokonał właściwej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania i uznał, iż w świetle zaprezentowanych ustaleń i wywodów na mocy art. 67a § 1 pkt 3 o.p., odmowa umorzenia zaległości podatkowych przez organ pierwszej instancji była zasadna.

Na powyższą decyzję DIAS Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zarówno decyzji pierwszej jak i drugiej instancji w całości.

Skarżąca podkreśliła, iż wbrew stanowisku organu pierwszej instancji organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełniona została zarówno przesłanka ważnego interesu podatnika, jak i przesłanka interesu publicznego. Uwzględnione zostały zatem argumenty Skarżącej oraz podnoszone przez nią okoliczności bardzo trudnej sytuacji majątkowej i osobistej, w tym fakt samotnego wychowywania niepełnoletniego dziecka. Tak istotna zmiana, w opinii strony Skarżącej polegająca de facto na całkowitym zaprzeczeniu ustaleń faktycznych i podstaw orzekania przyjętych przez organ I instancji, prowadzić powinna, zgodnie z dyspozycją art. 233 § 1 pkt 2 o.p., do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.

Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 67a § 1 pkt 3 o.p., poprzez błędną interpretację pojęcia uznania administracyjnego oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu poprzez dowolną i nieuzasadnioną należycie odmowę udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych;

2. art. 233 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 o.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 4 kwietnia 2022r. mimo istotnej i znaczącej zmiany ustaleń organu I instancji;

3. art. 121 § 1 o.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego w treści z zasadami bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania obywateli do organów podatkowych i ich działania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż sposób w jaki organ odwoławczy dokonał uzasadnienia uznania administracyjnego, przy odmowie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, nosi cechy dowolności oraz działania organu podatkowego jedynie w celu potwierdzenia z góry założonej tezy, podczas gdy przyznanie organowi dyskrecjonalnych uprawnień nie oznacza zupełnej dowolności w podejmowaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego. Skarżąca wskazała, że całkowicie pominięto w postępowaniu okoliczność braku posiadania przez E. G. oraz R. K. środków nawet na częściową spłatę zobowiązań i potencjalną i wysoce prawdopodobną bezskuteczność postępowania egzekucyjnego wobec tych osób.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zostały zmienione ustalenia (fakty), w oparciu o które orzekał organ pierwszej instancji (jak to sugeruje strona przeciwna - przywołując wyrok z 30 czerwca 2020 roku sygn. akt II FSK 794/20). Jak podano w odpowiedzi na skargę, powyższe ustalenia zostały jedynie odmiennie ocenione przez organ odwoławczy, a ocena te nie zmieniła kształtu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wydając zaskarżoną decyzję DIAS miał na uwadze fakt, że art. 67a § 1 pkt 3 o.p. przed wydaniem rozstrzygnięcia nakazuje, zgodnie z uznaniem administracyjnym, ustalić, rozważyć i przeanalizować stan faktyczny rozpatrywanej indywidualnej sprawy nie tylko, co do faktu i zasady udzielenia ulgi, lecz także rzeczywistej sytuacji materialnej podatnika i wynikających z niej możliwości płatniczych. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowodzi, że organ odwoławczy dopełnił powyższy wymóg, a stwierdzenie pełnomocnika strony, że nastąpiła błędna interpretacja uznania administracyjnego jest jedynie subiektywnym odczuciem strony przeciwnej.

Pismem z 11 maja 2023 r. strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu: wyroku z 21 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1314/22.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Wskazać należy, iż stosownie do postanowień art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w przypadku uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym można umorzyć w całości lub w części zaległość podatkową, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W tym przypadku organ podejmuje decyzję, która ma charakter uznaniowy i podlega ograniczonej kontroli przez Sąd. Postępowanie to składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organy są zobowiązane do przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia, czy w rozpoznawanej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki do umorzenia powstałej zaległości, czyli czy w sprawie wystąpił "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Przesłanki te maja charakter rozłączny (funktor "lub" jest uznawany za równoznacznik alternatywy nierozłącznej (zob. Ziembiński, Logika Praktyczna, Warszawa 1994r. s. 87) wystarczy, że jedna z nich wystąpi, to organ podatkowy będzie zobowiązany do podjęcia rozstrzygnięcia mającego postać uznania administracyjnego. Brak wystąpienia jednej z przesłanek skutkuje tym, że organ nie może, nie ma ustawowej możliwości umorzenia powstałej zaległości. Dopiero wystąpienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" daje organowi możliwość swobodnego wyboru rozstrzygnięcia złożonego wniosku. Kontrola Sądu sprowadza się w tego typu postępowaniach do zbadania, czy organ podatkowy przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie wyjaśniające, czy w rozpoznawanej sprawie wystąpił " ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Przy czym przesłanki te nie są wobec siebie konkurencyjne, ani też żadna z nich nie może w państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) być uznana z definicji za najważniejszą. Organ po stwierdzeniu wystąpienia jednej z przesłanek podejmuje decyzję czy uwzględnić wniosek. Wybór rozstrzygnięcia należy do organu administracji podatkowej ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006r., I FSK 570/03, Lex 187593 oraz wyrok z dnia 30 października 2009 r., I FSK 804/08 niepubl.) Jednak uznaniowy charakter decyzji, nie powoduje, że ma być ona całkowicie dowolna. Organ podejmując negatywną dla podatnika decyzję, nawet mającą charakter uznaniowy jest zobowiązany do wskazania i uzasadnienia motywów, którymi się kierował, co jest zgodne z wymogami państwa prawnego.

W utrwalającej się linii orzeczniczej NSA podkreśla się, iż sąd nie jest organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej; sąd nie rozstrzyga o tym, czy wybór podatku powinien być zaniechany. Takie rozstrzygnięcie należy jedynie do organów administracyjnych. Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Kr1227/97, opublikowany w Lex nr 33 404). Podobnie, w orzeczeniu z dnia 7 lutego 2001 r. NSA stwierdził, że sądowa kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne.

W realiach rozpoznanej sprawy DIAS uznał, iż w sprawie spełniona została przesłanka ważnego interesu podatnika, gdyż spłata spornej zaległości wpłynęłaby istotnie na sytuację Skarżącej oraz jej rodziny. Zwrócono uwagę, iż interes podatnika jest ważny, gdyż zaistniałe okoliczności są szczególne i ważkie. W zaskarżonej decyzji przyjęto również, że zaistniał również interes publiczny. DIAS zwrócił w tym kontekście uwagę na fakt, że uzyskiwane przez podatniczkę dochody uniemożliwiają jednorazową zapłatę zaległego zobowiązania podatkowego, co mogłoby zmusić Skarżącą do szukania innych źródeł zaspokajania potrzeb egzystencjalnych. Mogłoby to wiązać się ze zwróceniem się podatniczki o pomoc do organizacji społecznych, gdyż Skarżąca nie jest w stanie sama zaspokajać potrzeb materialnych swoich i dziecka. Powyższe ustalenia DIAS są spójne i logiczne.

Jednak DIAS wyjaśniając motywy odmowy umorzenia spornej zaległości podatkowej (pomimo zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika oraz zaistnienia przesłanki interesu publicznego) podniósł, iż wzrost inflacji może stanowić istotny argument do ponownego negocjowania (podwyższenia wysokości) wysokości alimentów. Według organu odwoławczego rokuje to możliwość, choćby stopniowej spłaty spornej zaległości.

Sąd stwierdza, iż powyższa konstatacja organu jest wadliwa, gdyż organ w sposób nieuprawniony upatruje możliwości spłaty zaległości podatkowej w ewentualnym podwyższeniu kwoty alimentów na małoletniego syna Skarżącej. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę istotnej okoliczności, a mianowicie tego, że alimenty płacone na małoletniego syna Skarżącej winny być wydatkowane wyłącznie na potrzeby życiowe dziecka.

DIAS w sposób nieuprawniony stwierdza, iż podatniczka dobrowolnie zrezygnowała z dochodzenia należności za spłatę zobowiązań od matki i siostry Skarżącej. Należy zauważyć, iż formułując powyższą tezę DIAS całkowicie pomija zawarty w zażaleniu fakt, iż sytuacja majątkowa zarówno siostry jak i matki podatniczki nie pozwala nawet na częściową spłatę zobowiązań. Dodatkowo organ odwoławczy nie dostrzega faktu, iż każde dochodzenie należności związane jest z wydatkami (np. wpis od sprawy sądowej), których Skarżąca nie jest w stanie ponieść. Zatem twierdzenie o dobrowolnej rezygnacji z dochodzenia należności przez Skarżącą nie zostało poparte przez organ odwoławczy wykazane.

Sąd stwierdza, iż odmawiając umorzenia spornej zaległości podatkowej DIAS nie wykazał okoliczności, które prawdopodobnie pozwoliłyby na uiszczenie spornej zaległości podatkowej. Tymczasem to istnienie powyższych okoliczności stanowiło dla organu odwoławczego podstawę do odmowy umorzenia spornej zaległości podatkowej.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, iż wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych nie mają swojego uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a dokonana ocena nie mieści się w ustawowych granicach, zaś wnioski DIAS nie zostały poparte ustalonymi w postępowaniu faktami.

Sąd zwraca uwagę, iż zaległość podatkowa objęta wnioskiem Skarżącej o umorzenie dotyczy zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 rok, które to zobowiązanie, co do zasady przedawnia się z dniem 31 grudnia 2018 roku – stosownie do postanowień art. 70 § 1 o.p. Z akt sprawy wynika, iż w odniesieniu do spornej zaległości toczyło się postępowanie egzekucyjne, jednak organy nie wyjaśniły w jakiej dacie doszło do ewentualnego przerwania biegu terminu przedawnienia z tego tytułu. Tymczasem podstawowym warunkiem wszczęcia i prowadzenia postępowania na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 o.p. jest brak przedawnienia zaległości podatkowej, gdyż bezprzedmiotowe jest postępowanie o umorzenie zaległości podatkowej, jeżeli wygasła ona na skutek upływu terminu przedawnienia (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 21 kwietnia 2023r. sygn. akt III SA/Wa 2139/22).

W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż organ dopuścił się naruszenia art. 191 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 o.p. i art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 359, ze zm. – p.p.s.a.).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy (500 zł) , kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.).