Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1610/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 29 ust 1
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 października 2023 r. znak: SKO.PW/4171/59/2023 w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego J. N. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 czerwca 2023 r., znak GK-.-6331-10.2019 Wójt Gminy Z.:

1) nakazał J. N., właścicielowi działek nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości D., demontaż płyt betonowych, posadowionych od strony zachodniej, na podmurówce ogrodzenia działki nr [...], w terminie do 15.11.2023 r.

2) nakazał Gminie Z. wykonanie na terenie działki nr [...] w miejscowości D., przy zjazdach do działek nr [...], [...] i [...], krawężnika utrzymującego wody opadowe na jezdni, w terminie do 15.11.2023 r.

3) odmówił nakazania przywrócenia stosunków wodnych w stosunku do działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...] w miejscowości D..

W uzasadnieniu wskazano na datę wniosku złożonego przez P. S. którym jest dzień 24.05.2019 r . Wniosek został uzasadniony zalewaniem należących do niego działek nr, [...] i [...] w D. . Wnioskodawca podał, że spływająca woda doprowadziła do powstania szkód na jego działkach. Przeprowadzone postępowanie dowodowe, wykazało konieczność poszerzenia kręgu stron postępowania o właścicieli działek zabudowanych, leżących w trójkącie pomiędzy ul. [...] i ul. [...] w kierunku R. . Powołano do udziału w nin. postępowaniu właścicieli działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości D. . W trakcie postępowania pozyskano opinie i wyjaśnienia powołanego biegłego dr hab. inż. B. R., specjalisty w zakresie hydrologii i hydrogeologii w sprawie zmiany stanu wody na gruncie, przeprowadzono wizję w terenie, zamieszczono materiały fotograficzne, mapy, rysunki poglądowe. Działki objęte postępowaniem znajdują się na stoku nachylonym w kierunku wschodnim i północno-wschodnim. Jest on częściowo użytkowany rolniczo, a w części jest zabudowany. Woda opadowa lub roztopowa częściowo wsiąka w ziemię, a częściowo spływa zgodnie ze spadkiem terenu, czyli w kierunku wschodnim i północno-wschodnim. Woda opadowa ze stoku przepływa w sposób naturalny przez teren działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i płynęła w kierunku dna doliny D.

Na zachodniej granicy działki nr [...] istnieje ogrodzenie z betonową podmurówką, która została dodatkowo podniesiona przez właściciela działki J. N. betonowymi płytami. Ogrodzenie to jest ułożone poprzecznie do naturalnego kierunku spływu wód opadowych. Betonowe płyty ogrodzenia zabezpieczają działkę nr [...] przed wlewaniem się wody spływającej z górnej części stoku. Ogrodzenie to stanowi blokadę naturalnego spływu wód opadowych z wyżej położonego obszaru. Betonowe płyty ogrodzenia stanowią zaporę uniemożliwiającą rozproszony spływ wody po powierzchni terenu zaś spływająca z góry woda, zostaje przekierowana na północny wschód, w stronę działek nr [...], [...], [...] i nie może płynąć zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu. Widoczne są na tych działkach szkody w postaci wymywania gleby, tworzenia bruzd erozyjnych, podmywania fundamentów ogrodzenia oraz osadzanie niesionego mułu i ziemi . Strony postępowania nie wypracowały żadnego porozumienia i nie wniosły o zatwierdzenie ugody w przedmiocie zmiany stanu wody na gruntach, jeżeli zmiany te nie wpłyną szkodliwie na inne nieruchomości lub na gospodarkę wodną. Wobec stwierdzenia, iż doszło do zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...], ze szkodą dla gruntów działek nr [...], [...] w D. . Organ I instancji orzekł o przywróceniu przez J. N. stanu poprzedniego, demontażu płyt betonowych, jako rozwiązaniu najprostszym i najtańszym. Równocześnie nakazano Gminie Z. wykonanie odpowiednich urządzeń odwadniających na drodze gminnej ul. [...], która stanowi poważne źródło rozlewania się wody na omawianym stoku. Jest to droga pozbawiona odwodnienia, zatem po intensywnych opadach woda spływa z nieprzepuszczalnej powierzchni ulicy na stok w sposób szybki i skoncentrowany, wody powiększając obszar zasilania i zalewania wodą. Odmówiono wydania nakazu przywrócenia stosunków wodnych w stosunku do pozostałych stron postępowania, gdyż przeprowadzone postępowanie nie wykazało by doszło do zmiany stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływającej na działki nr [...] i [...]. W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że działki nr [...], [...], [...], [...] znajdują się naturalnym, tranzytowym położeniu dla wód spływających po stoku z wyższej części stoku w kierunku dna doliny D. Organ podał dalej, że w trakcie wykonanych oględzin terenowych w dniu 07.10.2022 r. stwierdzono, że podwyższenia podmurówki ogrodzenia o 50 cm, betonowymi bloczkami o szerokości ok. 5 cm, zostało wykonane również na zachodniej granicy działki nr [...]. Niniejsze postępowanie wykazało, że wykonane podwyższenie podmurówki na zachodniej granicy działki nr [...] doprowadziło do zmiany sianu wody na gruncie działki nr [...], ze szkodą dla gruntów działek nr [...], [...].

Od decyzji odwołanie złożył J. N. zarzucając naruszenie:

a) art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez przyjęcie, że jest możliwe – w sytuacji gdy wszystkie działki objęte postępowaniem znajdują się na stoku nakazanie właścicielowi działki położonej wyżej, demontażu płyt betonowych posadowionych na podmurówce ogrodzenia, zapobiegnięcie zalewaniu działek położonych niżej w sytuacji gdy kwestia naruszenia stosunków wodnych na gruncie art. 234 p.w. nie może prowadzić do uregulowania stosunków wodnych na całym sąsiadującym obszarze;

b) art. 234 ust. 5 gdyż przepis ten wyłącza możliwość merytorycznego badania sprawy z uwagi na upływ czasu, zatem zachodzi przeszkoda przedmiotowa w dalszym prowadzeniu postępowania. Przekroczenie tego terminu powinno skutkować odmową wszczęcia postępowania lub jego umorzeniem.

c ) przepisów postępowania dowodowego przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w tym istotnych kwestii: kiedy właściciele działek [...] i [...] dowiedzieli się o szkodliwym oddziaływaniu wód opadowych na ich grunt, czy doszło do niego w wyniku opadów ekstremalnych czy miała miejsce zmiana stanu wody na gruncie działek sąsiednich, oraz czy ukształtowanie terenu po nawiezieniu ziemi na działkę [...] oraz wykonana "konstrukcja" z drewna i betonu w północno zachodniej części ogrodzenia działki [...] miała wpływ na zmianę stosunków wody na gruncie w rozumieniu art. 234 pw.

d) oraz niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie w oparciu o ten sam materiał dowodowy trzech odmiennych rozstrzygnięć bez wskazania dowodów, na których oparł się organ, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym niewyjaśnienie kiedy wnioskodawcy tak naprawdę dowiedzieli się o szkodliwym oddziaływaniu na ich grunt wobec sprzecznych i niejasnych wyjaśnień w tym zakresie i po prostu stwierdzeniu, że "podczas oględzin terenowych w dniu 7.10.2022r stwierdzono że podwyższenia podmurówki ogrodzenia o 50 cm betonowymi bloczkami o szerokości ok 5 cm zostało wykonane również na zachodniej granicy działki nr [...]";

e) skonstruowanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób, uniemożliwiający poznanie przyczyny podjęcia decyzji, jej motywów, przyjętych dowodów, nie wyjaśnienie w treści uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia dlaczego Odwołujący jako właściciel działki położonej na stoku, mającej charakter tranzytowy ma w górnej części działki zdemontować ogrodzenie a w dolnej części działki ma mieć ze porę (zgodnie z decyzją Organu z 2014r.) uniemożliwiającą dalszy przepływ wody i tym samym przyjąć na swoją działkę całą wodę spływająca wzdłuż stoku a jednocześnie tak ją zagospodarować aby nie spływała na działki położone poniżej jego działki;

f) brak wyjaśnienia zakresu sprawy wskazanego w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15.06.2022r zwłaszcza w kwestii czasu kiedy została posadowiona podmurówka i płyty betonowe, analizowana w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z 2014r.

g) nieustalenie przez organ prawidłowego kręgu stron postępowania, w osobach właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działki ew. nr [...] i [...] w B. i brak wykorzystania możliwości na podjęcie działań ugodowych i zakończenia postępowania

h) naruszenie zasady prawdy obiektywnej i praworządności, podważające zaufanie obywateli polegające na nakładaniu na jednego mieszkańca obowiązku zagospodarowywania wody spływającej z całej ulicy celem uchronienia innego mieszkańca

Jako kolejny błąd w ustaleniach faktycznych wskazano przyjęcie, że szkody na działkach nr [...] i [...] powstałe w maju 2019r spowodowane zostały rzekomymi zmianami na działce nr [...] gdy tymczasem do szkód doszło w wyniku ekstremalnych opadów, których nie bierze się pod uwagę przy badaniu zmian stosunków wodnych. Nie zostały wyjaśnione i ustalone jakie realne szkody powstały na działkach pp.S..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 9 października 2023 r. nr SKO.PW/4171/59/2023, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Wg organu jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez p. J. N. zostało wszczęte przez Wójta Gminy Z. na wniosek p . P. S. z dnia 24.05.2019 r Jest to postępowanie wszczęte na wniosek strony w podanym wyżej dniu, jego przedmiotem jest naruszenie stosunków wodnych, wywołujące szkody na działkach nr [...], [...] należących do pp. S.

Postępowanie to dotyczy podwyższenia na zachodniej granicy działki nr [...] podmurówki ogrodzenia o 50 cm, betonowymi bloczkami o szerokości ok. 5 cm. Doprowadziło to do zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...], ze szkodą dla gruntów działek nr [...], [...]. Postępowanie dotyczy więc jasno określonego zakresu, określonych nieruchomości, nie reguluje stosunków wodnych na obszarze całego stoku. Odpowiadając na jeden z zarzutów odwołania o niezbędnym ustaleniu daty, w której Wnioskodawca p. S. dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu wód opadowych na jego grunt podaje się, że decyzja wydana w 2014 r znak GK.6331.16.2014 przez Wójta Gminy Z. na wniosek p. P. S. nakazała cyt." p. J. N. właścicielowi działek nr [...] i [...] w miejscowości D. przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w postaci takiego zagospodarowania i ukształtowania terenu, aby wody opadowe spływające po działce nr [...] nie były kierowane w północno - wschodni narożnik działki, ale w kierunku działki nr [...] czyli była zagospodarowana na terenie własnym właściciela ( k 243 ). W obecnym postępowaniu przedmiot wniosku i postępowania jakkolwiek pomiędzy tymi samymi stronami jest inny od postępowania zakończonego w 2014r. Trudno więc przyjąć jako zasadny argument odwołania o konieczności zastosowania art. 234 ust. 5 Pr. wodnego. Zgodnie z art. 234 ust. 5 postępowanie w sprawie zmiany stanu wody na gruncie, nie wszczyna jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Przedmiot wszczętego w 2019 r postępowania jest bowiem inny. W postępowaniu wszczętym w 2019 r zostały wydane parokrotnie decyzje obydwu instancji administracyjnych, wypowiadał się także parokrotnie powołany biegły hydrolog - hydrogeolog prof. dr R. , przeprowadzono kilka wizji lokalnych, zostały podjęte nieskutecznie próby zawarcia ugody, w których Odwołujący się zaproponował rozszerzenie postępowania o działkę nr [...] jako ewentualnego odbiorcę wody opadowej. Wobec braku perspektywy jakiejkolwiek ugody ze strony uczestników postępowania, mając na względzie jego wyraźnie określony przedmiot tj. regulację stosunków wodnych pomiędzy pp.S. ,a p. J.N. wniosek ten nie został uwzględniony . Z protokołu wizji lokalnej z dnia 22.10.2022 r przeprowadzonej z udziałem stron postępowania na działkach nr [...], [...], [...],[...],[...] wynika, że dokonano kontroli wykonania urządzeń nakazanych decyzją z 2014r na granicy dz. [...] i [...] . Z oświadczenia p. S. wynika, że urządzenie to spełnia swoją funkcję. W trakcie tych czynności okazało się, że na działce sąsiedniej nr [...] ( własność p. J.N. ) nadal istnieją nadbudowane na podmurówce elementy betonowe. Natomiast zauważono nowe niewielkie podniesienie terenu, wał ziemny przebiegający przez działkę nr [...] w jej północno - zachodnim narożniku. Powoduje on powstawanie i gromadzenie mas ziemnych. P. S. oświadcza że wybudowana na działce nr [...] zapora betonowa szkodliwie oddziaływuje na jego działkę nr [...]. Spowodowała wyżłobienie rowu na niej i zamakanie. Do protokołu wizji zostały dołączone zdjęcia zapory, wyżłobionego rowu, podmoknięć terenu. Okoliczności te potwierdza opinia biegłego prof. dr inż. R. datowana na dzień 1.12.2022 r. Wynika z oceny biegłego, iż zasadnicze znaczenie dla wytworzonych obecnie stosunków wodnych na przedmiotowych działkach mają naturalne uwarunkowania spływu wody po stoku, blokada wynikająca z wybudowania zapory w postaci płyty betonowej na podmurówce na działce nr [...] przekierowująca wodę w kierunku północno - zachodnim w stronę działki nr [...], [...] i [...]. Natomiast podniesienie terenu na działce m nr [...] w narożniku działki nr [...] jest zarówno wynikiem nadsypania jak i efektem nanoszenia materiału ziemnego z górnej części stoku. Duże znaczenie zdaniem biegłego miałoby dla poprawy sytuacji stosunków wodnych wybudowanie urządzeń wodnych na ul. [...]. W tych okolicznościach ustalenia organu I instancji są słuszne, oraz że doszło do zmiany stanu wody na działce nr [...] ze szkodą dla gruntów obejmujących działki nr [...] i [...]. Zaskarżona decyzja podejmując swoje rozstrzygnięcia w odniesieniu do demontażu betonowej płyty na podmurówce z działki nr [...] , jak i wykonania przez Gminę Z. na terenie działki nr [...] w D. odpowiednich krawężników utrzymujących wody opadowe w terminie do 15.11.2023 r została udokumentowana przedstawionymi wyżej dowodami zgromadzonymi w postępowania. W ramach postępowania wyjaśniającego zostało potwierdzone, iż właściciel nieruchomości sąsiedniej p. J. N. dokonał zmiany stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] w D. , zaś zmiana ta negatywnie wpłynęła na grunty sąsiednie . Został przez biegłego jednoznacznie potwierdzony związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy " tymi zdarzeniami. Ustalenia organu administracji w powyższym zakresie wymagają co do zasady wiedzy specjalistycznej (fachowej). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga - co do zasady - wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy fachowej.. Regułą jest, że w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie powinien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego, między innymi na okoliczność, czy na działce sąsiedniej powstała szkoda oraz czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą stanu wód na gruncie, a szkodą W ocenie składu Kolegium wydana obecnie decyzja ma należyte udokumentowanie, jasną i jednoznaczną opinię biegłego hydrologa i hydrogeologa co do wydarzeń, zmian w stosunkach wodnych przedmiotowego terenu w przeciągu kilku lat, oraz obecnego stanu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył J. N. zarzucając naruszenie:

- art. 234 ust. 5 Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy przed organem toczyło się postępowania pomiędzy tymi samymi stronami ale jego przedmiot był inny, w sytuacji kiedy przepis ten wskazuje wprost, że postępowania nie wszczyna się jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt a uzasadnienie decyzji z 2014r. znak GK.6331.16.2014 wprost wskazuje - pomimo że przedmiot postępowania był inny - że P. S. zwracał uwagę na spiętrzenie się wody opadowej przy murku ogrodzeniowym od strony zachodniej działki nr [...] i upatrywał w tym przyczyn powstania szkód na działce [...] już w piśmie z dnia 24 marca 2014r, zatem przeszło 5 lat wcześniej bowiem wniosek wszczynający toczące się postępowanie wpłynął 24 maja 2019 roku;

- art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 80 kpa przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak podjęcia inicjatywy niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii;

a) kiedy właściciele działek [...] i [...] dowiedzieli się o szkodliwym oddziaływaniu wód opadowych na ich grunt,

b) czy do szkód na działkach nr [...] i [...] doszło w wyniku opadów ekstremalnych czy wpływ na nie miała rzekoma zmiana stanu wody na gruncie działek sąsiednich oraz

c) czy ukształtowanie terenu po nawiezieniu ziemi na działkę [...] zwłaszcza w południowo wschodni narożnik graniczący z działkami [...] i [...] oraz wykonana "konstrukcja" z drewna i betonu w północno zachodniej części ogrodzenia działki [...] miała wpływ na zmianę stosunków wody na gruncie w rozumieniu art. 234 pw.

- art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez działanie organów z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i praworządności, także poprzez działanie w sposób podważający zaufanie obywateli do władzy publicznej bowiem niczym nieuzasadnione jest nakładanie na jednego mieszkańca obowiązku zagospodarowywania wody spływającej z całej ulicy celem uchronienia innego mieszkańca (w tym wypadku właścicieli działek [...] i [...]) od zalania oraz wydanie dwóch decyzji na przestrzeni lat, z których decyzja z 2014 roku nakazuje zagospodarowanie i ukształtowanie terenu aby wody opadowe spływające po działce nr [...] były zagospodarowane na terenie własnym właściciela a skarżona decyzja z 2023r nakazuje demontaż płyt betonowych posadowionych od strony zachodniej działki [...] czyli w jej górnej części, zatem właściciel działek [...], [...], [...] i [...] zmuszony będzie do przyjęcia całej wody spływającej po stoku i jednocześnie wcześniejszą decyzją zobowiązany będzie do jej zagospodarowania na terenie własnym .

- art. 77 kpa i art. 107 § 3 k.p.a. polegający na niewyjaśnieniu stanu faktycznego i wydaniu w oparciu o ten sam materiał dowodowy odmiennych rozstrzygnięć bez wskazania dowodów, na których oparł się organ, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym niewyjaśnienie kiedy wnioskodawcy tak naprawdę dowiedzieli się o szkodliwym oddziaływaniu na ich grunt wobec sprzecznych i niejasnych wyjaśnień w tym zakresie i po prostu stwierdzeniu, że "okazało się (podczas wizji lokalnej z dnia 22.10.2022r.) że na działce sąsiedniej nr [...] nadal istnieją nadbudowane na podmurówce elementy betonowe".

- art. 80 kpa poprzez ograniczenie się do powołania w uzasadnieniu konkluzji przedstawionej przez biegłego, w sytuacji kiedy opinia biegłego stanowi dowód podlegający ocenie na zasadzie swobodnej oceny dowodów;

- oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że szkody na działkach nr [...] i [...] powstałe w maju 2019r spowodowane zostały rzekomymi zmianami na działce nr [...] w sytuacji gdy do szkód doszło w wyniku opadów, które jak wskazał biegły w opinii same w sobie stanowiły już zdarzenie ekstremalne, potencjalnie katastrofalne w skutkach. "Należy przy tym zauważyć, że okoliczności ekstremalnych zdarzeń opadowych nie są brane pod uwagę przy rozważaniu zmian stosunków wodnych (zmian stanu wody na gruncie), bo są traktowane właśnie jako ekstremalne czyli skrajne - a więc niemiarodajne". W zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jednocześnie wskazania jakie szkody realne i już zaistniałe powstały na działkach wnioskodawcy, które nie powstały w wyniku niemiarodajnego zdarzenia jakim były opady w maju 2019r.

Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 234 ust. 5 prawa wodnego należy wskazać, że zarzut ten nie jest weryfikowalny z uwagi na nie dołączenie przez organ akt administracyjnych zakończonych decyzją wydaną przez Wójta Gminy Z. w 2014r. znak GK.6331.16.2014. Należy jednak zaznaczyć, że dotychczasowe rozważania organów w tym względzie są ogólnikowe i nie są wystarczające. Dlatego w ponownym postępowaniu organ dołączy do akt niniejszego postępowania akta w/w postępowania zakończonego decyzją z 2014 roku i wnikliwie przeanalizuje argumentację skarżącego, co do braku podstaw do wszczęcia ponownego postępowania w przedmiocie naruszenia przez skarżącego stosunków wodnych. W przypadku poddania rozstrzygnięcia organu kontroli instancyjnej, akta tego postępowania zostaną też przez organ przesłane wraz z odwołaniem, czy ewentualną skargą. Wskazać też należy, że Sąd nie zobowiązywał organu do przesłania tych akt z uwagi na to, że przyczyniłoby się to do przedłużenia postępowania. Natomiast bez względu na zasadność zarzutu naruszenia art. 234 ust. 5 prawa wodnego, decyzje obydwu organów są z innych przyczyn w istotnym stopniu wadliwe i już z tych powodów istnieją podstawy do ich uchylenia. Dlatego jeśli w ponownym postępowaniu organ uzna, że zachodzą podstawy do kontynuowania postępowania, uwzględni poniżej wskazane poglądy i wytyczne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ dokonując rozstrzygnięcia odwołał się do treści nieobowiązującego już przepisu prawa wodnego, regulującego kwestię zmiany stosunków wodnych. Podkreślenia przy tym wymaga, że z niewiadomych przyczyn organ z jednej strony odwołał się do jednostki redakcyjnej oznaczonej jako art. 234 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (co jest prawidłowe), natomiast jako treść tego przepisu przytoczył treść nieobowiązującego już art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa wodnego z 18 lipca 2001 roku (co jest oczywiście nieprawidłowe) – strona 14 decyzji organu I instancji. Pomijając już, że taki sposób uzasadniania rozstrzygnięcia wprowadza w błąd strony postępowania, to jednocześnie podważa zaufanie do organu administracji. Ponadto jak wynika z akt sprawy, rozstrzygnięcie organu zostało dokonane w uwzględnieniu nie obowiązującej już normy art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa wodnego z 18 lipca 2001 roku, co już samo z siebie dyskwalifikuje rozstrzygnięcia organów. Dlatego na tej płaszczyźnie rozważań przypomnieć należy, że art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa wodnego z 18 lipca 2001 stanowił:

"Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie."

Natomiast znajdujący zastosowanie w sprawie art. 234 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne stanowi:

"Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie."

Pomiędzy przytoczonymi przepisami zachodzi istotna różnica. O ile bowiem art. 29 ust. 1 zabraniał jakiejkolwiek zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, to art. 234 ust. 1 zabrania zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, przy czym polegającej na zmianie kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie właściciela wód opadowych lub roztopowych oraz kierunku odpływu wód ze źródeł. Oba przepisy stanowią też, że właściciel gruntu nie może odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Powyższa zmiana przepisów ma istotne znaczenie na płaszczyźnie niniejszej sprawy. Jak bowiem wynika z akt sprawy, problem z zalewaniem działek wnioskodawcy nie wynika z tego, że skarżący odprowadza wody opadowe ze swoich działek na jego działki, lecz w szczególności z tym, że wody opadowe spływające z innych działek niż działki skarżącego, omijają działki skarżącego i kierują się na działki wnioskodawcy. Dlatego podkreślić należy, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów, skarżący nie ma obowiązku retencjonować, czy w jakikolwiek sposób zagospodarowywać wód opadowych z działek, nie będących jego własnością. To właściciele tych działek mają obowiązek wody te zagospodarować w taki sposób, aby nie oddziaływały szkodliwie na grunty sąsiednie. Dlatego w sytuacji kiedy z opinii biegłego wynika, że zalewanie działek wnioskodawcy przede wszystkim wynika ze spływu wód z działki nr [...] i działek, z których wody opadowe na tę działkę o nr [...] są kierowane, to kierowanie nakazu do skarżącego, a pomijanie w nakazie innych właścicieli działek, w szczególności właściciela działki nr [...] jest oczywiście wadliwe.

Niezależnie od powyższego, decyzje organów są wadliwe również z tego powodu, że nie uwzględniają rozwiązań wskazanych w opinii biegłego. O ile sama opinia wymaga ponowienia, tak aby uwzględniała wytyczne Sądu związane z treścią art. 234 ust. 1 prawa wodnego, to jednak nie jest prawidłowe, że organ nie stosuje się do rozwiązań wskazanych przez biegłego i określa nakazy, w sposób wybiórczy, czy fragmentaryczny, czy zupełnie inny niż wskazał biegły. Skoro bowiem biegły określa sposób w jaki należy zapobiec szkodom, a przyjęte przez niego rozwiązania dokonane są w oparciu o stosowne, wymagające wiedzy specjalistycznej obliczenia, to organ nie może następnie samowolnie nakazać innych rozwiązań, lub nakazane przez biegłego zastosować fragmentarycznie. W takiej bowiem sytuacji w ogóle nie wiadomo, czy rozwiązania nakazane przez organ doprowadzą do zamierzanego skutku. Powstaje też pytanie, po co w ogóle sporządzana była opinia biegłego. Dlatego jeśli biegły wskazuje, że należy wykonać odwodnienie ul. [...] na określonym odcinku z korytek betonowych o wskazanej głębokości i szerokości, to organ nie może zamiast tego, nakazywać wykonania w kilku miejscach drogi krawężnika. Podobnie jeśli biegły wskazuje, że bez względu na wariant sposobu odwodnienia wód kierowanych na działkę wnioskodawcy, konieczne jest wybudowanie studni chłonnej na działkach o nr [...] i [...], to organ nie może takiego rozwiązania zupełnie pominąć i ograniczyć się do wydania nakazu demontażu płyt betonowych. Taki sposób rozstrzygania sprawy jest bowiem wadliwy, niezależnie od niewłaściwego ukierunkowania całego postępowania, które zostało przeprowadzone w oderwaniu od aktualnego przepisu prawa wodnego, regulującego kwestię stosunków wodnych.

Dlatego w ponownym postępowaniu organ w pierwszej kolejności zweryfikuje zasadność zarzutu dotyczącego art. 234 ust. 5 prawa wodnego. Jeśli z jego oceny wynikać będzie, że przepis ten nie znajduje zastosowania, to uwzględniając, że przedstawiony w dotychczas sporządzonej opinii spływ wód powoduje szkody na działce wnioskodawcy (co wynika z zebranego materiału dowodowego), organ zleci wykonanie ponownej opinii, która uwzględniać będzie powyżej przedstawione poglądy prawne co do wykładni art. 234 ust. 1 prawa wodnego. Następnie organ stosownie do treści opinii rozstrzygnie sprawę, stosując się do przedstawionych powyżej wytycznych. Niezależnie od tego, ponowne postępowanie organ przeprowadzi z udziałem następcy/ów prawnego/ych K. F., który zmarł przed wniesieniem skargi.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w/w ustawy, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 797 zł., na którą składają się kwota 300 zł. tytułem zwrotu wpisu od skargi i kwota 480 zł. tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika i 17 zł. tytułem opłaty od pełnomocnictwa.