Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 79/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i par. 2,  art. 149 par. 1a,  art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 ust. 1, art. 3, art. 5, art. 10 ust. 1, art. 13, art. 14 ust. 2, art. 16
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi F. M. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 57 im. Gen. Władysława Andersa w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 57 im. Gen. Władysława Andersa w Gdańsku do rozpatrzenia wniosku skarżącego F. M. z dnia 21 marca 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 57 im. Gen. Władysława Andersa w Gdańsku na rzecz skarżącego F. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

F. M. (dalej: "skarżący") w dniu 5 kwietnia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 57 im. Gen. Władysława Andersa w Gdańsku (dalej: "Dyrektor Szkoły", "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Z przedłożonej Sądowi dokumentacji wynika, że w dniu 21 marca 2024 r., skarżący wystąpił do Dyrektora Szkoły z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zwrócił się o przekazanie skanów wszystkich protokołów komisji skrutacyjnych z wyborów do rad oddziałowych, które odbyły się na terenie szkoły, podczas spotkań z wychowawcami klas we wrześniu 2023 r.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r. Dyrektor Szkoły odmówił udzielenia żądanej informacji z uwagi na nadużywanie przez skarżącego prawa do informacji publicznej. Wskazał, że przedmiotowy wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, złożonym w krótkim odstępie czasu. Zdaniem organu składanie przez skarżącego licznych wniosków w tym trybie cechuje się uporczywością, nie jest podyktowane troską o dobro publiczne (przejrzyste państwo, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji), a wyłącznie interesem prywatnym – wywołaniem dolegliwości u ich adresata oraz utrudnianiem funkcjonowania organu. Świadczy o tym seryjność wniosków, użyte zwroty, model działania, polegający na składaniu licznych skarg do różnych instytucji, skutkujących koniecznością udzielania odpowiedzi na wezwania innych organów. Następnie organ przywołał obszerny fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2023 r. w sprawie III OSK 939/22, który, w jego ocenie, potwierdza zasadność jego stanowiska.

Skarżący w wywiedzionej skardze wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym nałożenie grzywny, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący wskazał, że art. 83 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe określa sposób przeprowadzenia wyboru do rady rodziców, w skład której wchodzą po jednym przedstawicielu rad oddziałowych, wybranych w tajnych wyborach przez zebranie rodziców uczniów danego oddziału. W ocenie skarżącego wybory zostały przeprowadzone z naruszeniem ww. regulacji, gdyż głosowanie było imienne i jawne. Nadmienił, że w interesie publicznym jest, aby w szkole publicznej działała legalnie powołana rada rodziców. Skarżący zwrócił również uwagę, że żądana informacja publiczna jest informacją prostą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Organ zwrócił uwagę, że skarżący oraz jego żona, wspólnie i w porozumieniu, na zmianę składają wnioski do Dyrektora Szkoły i innych instytucji (Prokuratury, Kuratorium Oświaty, Urzędu Miejskiego w Gdańsku). Zdaniem organu ich celem jest utrudnienie pracy Dyrektorowi Szkoły (wykonywanie obowiązków) i doprowadzenie do jego zwolnienia. Na dowód powyższych twierdzeń organ załączył wnioski złożone przez skarżącego i jego żonę w okresie od 14 stycznia do 8 marca 2024 r. oraz notatkę z dnia 18 marca 2024 r. sporządzoną przez Wicedyrektora Szkoły z rozmowy z rodzicem jednego z uczniów. Argumentując zasadność stanowiska o nadużywaniu przez skarżącego prawa do informacji publicznej organ omówił tę kwestię na tle orzecznictwa sądów administracyjnych. Podkreślił przy tym, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji, co skutkuje tym, że w praktyce bardzo często dochodzi do nadużywania tego prawa. W ocenie organu taka sytuacja wystąpiła w okolicznościach niniejszej sprawy, gdyż skarżący działa wyłącznie w prywatnym celu, z pobudek osobistych, a nie publicznych.

Odnosząc się do sposobu załatwienia sprawy w przypadku, gdy wniosek

o udostępnienie informacji publicznej stanowi jej nadużycie, organ wskazał, że ustawa określa zamknięty katalog przesłanek pozwalających na wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ może wydać taką decyzję tylko w dwóch wypadkach i nie należy do nich poinformowanie o nadużywaniu prawa. Skarżący został

pisemnie poinformowany przez organ o odmowie udostępnienia mu żądanej informacji ze względu na nadużycie prawa, zatem organ nie pozostaje w bezczynności.

W piśmie procesowym z dnia 25 kwietnia 2024 r. skarżący zakwestionował stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę. Nie podzielił argumentacji organu, że nadużywa prawa do informacji publicznej i składa wnioski wyłącznie z pobudek osobistych. Skarżący jest zainteresowany działalnością szkoły, składane przez niego wnioski dotyczą funkcjonowania szkoły. Skarżący zgodził się ze stanowiskiem organu, że udzielona odpowiedź nie stanowiła decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W ocenie strony brak wydania takiej decyzji świadczy jednak o bezczynności organu w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, w świetle § 2 powołanego przepisu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 , dalej: "p.p.s.a."), kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Należy zauważyć, że z art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( tj. Dz.U. z 2022 r., poz.902 , dalej jako "u.d.i.p.") wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie.

Przepis art. 2 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego ( art.2 ust.2 u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 3 u.d.i.p.:

1. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:

1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;

2) wglądu do dokumentów urzędowych;

3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.

Z kolei art. 5 u.d.i.p. określa przypadki ograniczenia prawa do informacji publicznej:

1. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.

2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

2a. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o przymusowej restrukturyzacji.

2b. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 lutego 2010 r. o rekapitalizacji niektórych instytucji oraz o rządowych instrumentach stabilizacji finansowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 396).

3. Nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2-2b, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji.

4. Ograniczenia dostępu do informacji w sprawach, o których mowa w ust. 3, nie naruszają prawa do informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw.

Zgodnie z art. 10 ust.1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek.

W myśl art. 13 u.d.i.p.

1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Ponadto art. 14 u.d.i.p. stanowi:

1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Zgodnie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 16 ust. 2 u.d.i.p.

Podstawa do wydania decyzji o odmowie istnieje wówczas, gdy informacja ma charakter informacji publicznej, jednak nie może być udostępniona z uwagi na wynikające z ustawy ograniczenia, dotyczące ochrony informacji niejawnych i chronionych (art. 5 u.d.i.p.) lub z uwagi na brak wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w zakresie domagania się udostępnienia informacji publicznej przetworzonej (art. 3 u.d.i.p.). Decyzję o umorzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem o udzielenie informacji wydaje się tylko w jednym przypadku, określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., to jest gdy informacja nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku, a wnioskodawca nie zareaguje na powiadomienie organu w tym przedmiocie i nie ponowi wniosku o udzielenie informacji w dostępny organowi sposób i w zaproponowanej formie.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że zasadą, wynikającą z art. 2 ust.1 u.d.i.p., jest prawo dostępu do informacji publicznej. Z przepisów u.d.i.p. wynika, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej jest ograniczony. W tej sytuacji załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej powinno prowadzić przede wszystkim do udzielenia tej informacji lub do odmowy jej udzielenia w formie decyzji.

Udzielenie informacji publicznej w formie wystosowanego do wnioskodawcy pisma zawierającego żądaną informację oraz wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej nie wyczerpują katalogu dostępnych organowi dopuszczalnych sposobów załatwienia wniosku złożonego w trybie informacji publicznej. Organ ten może bowiem w określonych sytuacjach poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, że żądana informacja nie zostanie udostępniona. Taka formuła załatwienia wniosku znajdzie zastosowanie, gdy organ, do którego skierowano żądanie, nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy organ nie dysponuje żądaną informacją, a także wówczas, gdy wniosek stanowi przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyrokach z dnia 16 maja 2024 r. o sygn. akt III SAB/Gd 52/24 oraz III SAB/Gd 53/24, które zapadły w sprawach ze skarg skarżącego na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 57 im. Gen. Władysława Andersa w Gdańsku.

W powołanych wyrokach Sąd podzielił koncepcję nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt I OSK 658/18 oraz z dnia 7 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 939/22. Ze stanowiska tego wynika, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego, aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (por. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa 2005 pod redakcją J. Górala, R. Hausera i J. Trzcińskiego, s. 146, 147; zobacz również: W. Jakimowicz, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, w: Antywartości w prawie administracyjnym, red. A. Błaś, Warszawa 2016, s. 163 -170; M. Jaśkowska, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2018, nr 1).

Doktryna i orzecznictwo sądów administracyjnych przyjęły, że o nadużyciu prawa dostępu do informacji publicznej można mówić między innymi w sytuacjach wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji).

NSA w wyroku z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 181/22 zwrócił uwagę, że w indywidualnym przypadku zachowanie podmiotu wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, lecz w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić wartości chronione przez system prawny oraz jego nadrzędne zasady.

Z kolei w wyroku z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 799/12 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa dostępu do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu.

Po przytoczeniu powyższych zapatrywań, które Sąd orzekający podziela, konieczne jest ponowne podkreślenie, że zasadą jest udostępnienie informacji publicznej, a odmowa udostępnienia takiej informacji z powodu uznania, że wnioskujący nadużywa prawa do informacji publicznej – sytuacją szczególną. Nieudostępnienie informacji publicznej z powodu nadużycia prawa przez wnioskodawcę ma charakter – w ocenie Sądu - wyjątkowy , a instytucja ta nie może być też nadużywana przez organy. Celem gwarantowanego przez art. 61 Konstytucji RP oraz przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej prawa dostępu do informacji publicznej jest bowiem sprawowanie przez obywateli swoistej społecznej kontroli nad organami wykonującymi zadania publiczne.

W tej sytuacji podkreślić należy, że okoliczności świadczące o nadużyciu prawa dostępu do informacji publicznej muszą w sposób niebudzący wątpliwości znajdować potwierdzenie w konkretnych okolicznościach danej sprawy. Odmowa udostępnienia informacji publicznej dokonana w formie pisemnej, z uwagi na złożenie wniosku w celu nie dającym się pogodzić z istotą prawa dostępu do informacji publicznej, musi ograniczać się tylko do rażących, jaskrawych i jednoznacznych przykładów nadużywania przez obywateli praw wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zdaniem Sądu taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

Skarżący wniósł o udostępnienie skanów wszystkich protokołów komisji skrutacyjnych z wyborów do rad oddziałowych, które odbyły się konkretnego dnia w przedmiotowej szkole.

Zauważyć należy, że Szkoła Podstawowa nr 57 im. gen. Władysława Andersa w Gdańsku jest szkołą publiczną, a organem prowadzącym szkołę jest Gmina Gdańsk, co wprost wynika z Rozdziału I §1 ust.2 i 3 Statutu tej szkoły, dostępnego na jej stronach BIP.

Żądane informacje dotyczą zasad funkcjonowania szkoły, stanowią zatem informację publiczną. Kwestia ta nie budziła wątpliwości między stronami. Organ ani w piśmie skierowanym do skarżącego, ani w odpowiedzi na skargę nie przedstawił żadnych argumentów przeczących temu stanowisku , a co więcej – odmówił udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa do informacji publicznej.

Skoro zatem organ nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji, a odmówił jej udostępnienia, powinien w sposób niewątpliwy wykazać, z odniesieniem się do okoliczności tej konkretnej sprawy, na jakiej podstawie opiera swoje przekonanie o nadużyciu prawa.

W odpowiedzi udzielonej skarżącemu w dniu 4 kwietnia 2024 r. organ zwrócił uwagę na seryjność wniosków, używane w nich zwroty, model działania skarżącego polegający na składaniu licznych skarg na organ do różnych instytucji i konieczność udzielania na nie odpowiedzi przez organ. W działaniach skarżącego organ dopatrzył się uporczywości, tj. składania wniosków w trybie informacji publicznej i innych oraz chęci wywołania dolegliwości u adresata wniosku i utrudnianie mu funkcjonowania.

Zauważyć należy, że organ nie przywołał w swoim piśmie ilości wniosków i dat wniosków, składanych przez skarżącego. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący złożył do organu łącznie cztery wnioski w trybie informacji publicznej – dwa w dniu 16 lutego 2024 r. oraz po jednym w dniu 8 marca 2024 r. i w dniu 21 marca 2024 r.( ten ostatni wniosek jest przedmiotem niniejszego postępowania). Trudno zatem zgodzić się z organem, że częstotliwość składanych przez skarżącego wniosków miała charakter "seryjny" oraz by miała na celu wywołanie dolegliwości u adresata wniosku i utrudnienie funkcjonowania organu. Formułowane przez organ tezy, że działanie wnioskodawcy nie jest podyktowane troską o dobro publiczne, a interesem prywatnym , są tezami nie mającymi pokrycia w treści udzielonej odpowiedzi.

Dodać należy, że za nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej nie można też uznać nieformalnego składania wniosków czy formułowania pytań. Nie wymagają one odpowiedzi z zachowaniem rygorów przewidzianych w tej ustawie. Okoliczność składania do organu wniosków o udzielenie informacji publicznej także przez żonę skarżącego nie może być brana pod uwagę przy ocenie, czy złożony przez skarżącego wniosek jest nadużyciem prawa do informacji publicznej. Istotna może być bowiem ilość czy też treść wniosków, składanych przez konkretną osobę.

Stwierdzić zatem trzeba, że udzielona skarżącemu odpowiedź jest bardzo ogólnikowa. Jest to w istocie przedstawienie przekonania organu o przypuszczalnych motywach działania skarżącego, nie poparte wskazaniem konkretnych faktów, dokumentów, podaniem dat i treści pozostałych - jedynie trzech - wniosków skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.

Uzupełnieniem stanowiska organu, zawartego w piśmie z dnia 4 kwietnia 2024 r. - w celu wykazania nadużycia prawa przez skarżącego - nie może być argumentacja przedstawiona na etapie postępowania sądowoadministracyjnego oraz treść dokumentów, dołączonych do odpowiedzi na skargę. Nie mogą one bowiem zastąpić odpowiedzi, udzielonej wcześniej skarżącemu na jego wniosek.

W świetle powyższego należało uznać, że w piśmie z dnia 4 kwietnia 2024 r. skierowanym do skarżącego organ nie wykazał, by złożenie przez skarżącego wniosku z dnia 21 marca 2024 r. o udzielenie informacji publicznej było nadużyciem prawa do takiej informacji.

W związku z powyższym organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 21 marca 2024 r.

Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 21 marca 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku (punkt 1. sentencji wyroku).

Oznacza to, że organ zobowiązany będzie w tym terminie odnieść się do treści wniosku skarżącego z dnia 21 marca 2024 r. w sposób przewidziany przepisami prawa. Sposoby te zostały przedstawione przez Sąd powyżej.

Sąd stwierdził jednocześnie (w punkcie 2. sentencji wyroku), że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12). Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę , że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek w przewidzianym przepisami 14-dniowym terminie. Odmienna interpretacja przepisów u.d.i.p., czy też wadliwe ich zastosowanie nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała w niniejszej sprawie postać kwalifikowaną.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny i w tym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 3. sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Z powyższego przepisu wynika, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne. Stwierdzenie bezczynności organu nie jest powiązane z obowiązkiem wymierzenia grzywny. Tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Wniosek skarżącego z dnia 21 marca 2024 r., chociaż wadliwie, został rozpatrzony przez organ w dniu 4 kwietnia 2024 r.

O kosztach postępowania sądowego, obejmujących zwrot wpisu od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono w punkcie 4. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.