Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 901/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Prezes Urzędu Transportu Kolejowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt. 2, art. 13b ust. 1, art. 36a ust. 1 i art. 36c pkt. 1 w zw. z art. 36f ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 710
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jedn.
article: art. 6, art. 7a, art. 8, art.  11
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 141 § 4,
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. S.A. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2271/19 w sprawie ze skargi K. S.A. w L. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 13 września 2019 r. nr DRR-WRRR.715.13.2019.ŁB w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie kolejowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. S.A. w L. na rzecz Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego (dalej: Prezes UTK) decyzją z 26 czerwca 2019 r., znak: DRR-WRRR.715.7.2019.MR, stwierdził naruszenie przez spółkę K. S.A. z siedzibą w L. (dalej: "przewoźnik", "spółka" lub "skarżąca") art. 36c ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 710 ze zm.; dalej: u.t.k), poprzez korzystanie z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich zarządzanych przez PKP S.A. (dalej: PKP)., bez zawartej umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej oraz wyznaczył termin na usunięcie nieprawidłowości wskazanej w decyzji do dnia 30 września 2019 r. Organ uznał bowiem, że spółka naruszyła wymóg z art. 36c ust. 1 u.t.k., gdyż nie złożyła wniosku o udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej i nie podpisała umowy z zarządzającą spółką PKP. Spółka nie przyjęła wystawionych przez PKP za okres od 10 grudnia 2017 r. do 31 grudnia 2018 r. faktur za bezumowne korzystanie z obiektów infrastruktury usługowej - stacji pasażerskiej, z których korzystała jako przewoźnik i nie dokonała płatności.

Decyzją z 13 września 2019 r. Prezes UTK, po rozpoznaniu wniosku spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że spółka jako przewoźnik korzysta ze stacji pasażerskich zarządzanych przez PKP. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bowiem, że pociągi przewoźnika zatrzymują się przy stacjach pasażerskich zarządzanych przez PKP. Fakt ten potwierdzają dokumenty ze strony internetowej przewoźnika, tj. rozkład jazdy pociągów, co wskazuje, że pociągi przewoźnika zatrzymują się kilkakrotnie w ciągu doby na niektórych ze stacji pasażerskich zarządzanych przez PKP, np. Wrocław Główny, Wałbrzych Główny, Jelenia Góra, czy Legnica. Organ przyjął zatem, że poprzez samo zatrzymanie pociągu przy stacji pasażerskiej, będącej obiektem infrastruktury usługowej, spółka korzysta z niej poprzez swoich pasażerów, którzy mają możliwość korzystania z powierzchni przeznaczonej do odprawy podróżnych na danej stacji pasażerskiej oraz z usług świadczonych na tej stacji np. poprzez oczekiwanie na pociąg w poczekalni, kupno biletu. Podróżni mają bowiem zagwarantowane prawo do korzystania ze stacji pasażerskich na podstawie art. 36k ust. 1 u.t.k.

Warunkiem uzyskania przez przewoźnika dostępu do stacji pasażerskiej jest złożenie wniosku o udostępnienie stacji pasażerskiej, czego w rozpoznawanej sprawie spółka nie uczyniła. Ponadto ma obowiązek pokrywania kosztów udostępniania obiektów infrastruktury usługowej – stacji pasażerskiej, mimo tego, że faktycznie bezpośrednio korzystającym ze stacji pasażerskiej jest pasażer korzystający z usług przewoźnika. Zdaniem organu spółka korzysta zatem ze stacji pasażerskich zarządzanych przez PKP, z którą nie ma podpisanej umowy na udostępnianie obiektów infrastruktury usługowej - stacji pasażerskich.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez spółkę, że nie korzysta ona bezumownie z żadnych usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej zarządzanych przez PKP, gdyż z obiektów infrastruktury usługowej korzysta na podstawie zawartych z PKP umów, zawartych każdorazowo dotyczących m.in. najmu powierzchni kas biletowych, powierzchni pod biletomatami, punktów obsługi pasażera, punktów informacyjnych, najmu powierzchni dla drużyn konduktorskich – organ uznał, że wskazane przez spółkę umowy dotyczą w zdecydowanej większości umów najmu powierzchni w lokalach, do których pasażerowie nie mają dostępu. Nie ma żadnej umowy najmu na powierzchnię przeznaczoną do odprawy podróżnych (np. poczekalnie, piesze ciągi wewnątrz dworca, hole, itp.). Nie jest więc zasadny pogląd spółki, że ma zawarte z PKP jako operatorem obiektów infrastruktury usługowej umowy na każdy z obiektów wynajmowanych powierzchni usługowych. Wbrew zatem twierdzeniu spółki istnieją podstawy do żądania przez PKP, aby skarżąca wystąpiła z wnioskiem o dostęp do obiektów infrastruktury, z których spółka jako przewoźnik korzysta.

II.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 marca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2271/19, oddalił skargę spółki K. S.A. w L. na ww. decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z 13 września 2019r., w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie kolejowym.

Sąd pierwszej instancji odnosząc się do zarzutów skargi uznał, że żaden z nich nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podzielił stanowisko organu, że jeżeli przewoźnik kolejowy zatrzymuje się na danej stacji kolejowej w celu umożliwienia wsiadania i wysiadania pasażerom, to oznacza, że korzysta z niej poprzez czynności podjęte przez swoich podróżnych. Korzystanie z infrastruktury stacji pasażerskiej przez przewoźnika, sprowadza się zatem do korzystania przez jego pasażerów z powierzchni wchodzącej w skład obiektu infrastruktury usługowej - stacji pasażerskiej takich jak np. poczekalnia. Przy czym korzystanie ze stacji pasażerskich jest dla podróżujących nieodpłatne, stosownie do art. 36k ust. 1 u.t.k. Jednakże zgodnie z art. 36e ust. 1 oraz art. 36f ust. 1 pkt 5 u.t.k., przewoźnik za dostęp do obiektu infrastruktury usługowej jest obowiązany uiszczać opłatę, której wysokość określa operator w regulaminie dostępu do obiektu infrastruktury usługowej.

Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, bowiem w rozpoznawanej sprawie Prezes UTK podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgromadzony przez organ materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że przewoźnik naruszył art. 36c ust. 1 u.t.k. poprzez korzystanie z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich bez zawartej umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej. Zdaniem Sądu, organ nie dopuścił się również naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, ani zasad postępowania dowodowego, bowiem wydane przez Prezesa UTK decyzje odpowiadają wymaganiom zawartym w art. 107 k.p.a., w szczególności co do uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zawierają wyczerpujące uzasadnienia podjętych przez organ rozstrzygnięć. Podnoszone przez skarżącą zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., należy uznać za niezasadne.

Zdaniem Sądu niezasadny jest też zarzut naruszenia przez Prezesa UTK przepisów prawa materialnego, tj. art. 36c ust. 1 w zw. z art. 36j ust. 1 u.t.k., a także art. 13b ust. 1 u.t.k. Sąd wskazał, że Prezes UTK wydał decyzję stwierdzają naruszenie przepisów z zakresu kolejnictwa, tj. art. 36c ust. 1 u.t.k., polegające na korzystaniu przez przewoźnika z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich zarządzanych przez PKP, bez zawartej umowy o udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej i wyznaczył termin na usunięcie nieprawidłowości do dnia 30 września 2019 r. Działał zgodnie z obowiązującymi przepisami, a dokładnie z art. 13b ust. 1 u.t.k. Prezes UTK stwierdzając naruszenie przepisów z zakresu kolejnictwa, był zobowiązany do wydania decyzji określającej zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości, o czym przesądza użyty w art. 13b ust. 1 u.t.k. zwrot "wydaje decyzję".

WSA nie podzielił stanowiska spółki, że Prezes UTK naruszył zasadę równego traktowania stron postępowania i nadużył przysługujące mu władztwo administracyjne. Zawarcie przez przewoźnika kolejowego umowy o udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej – stacjach pasażerskich, jest warunkiem sine qua non nabycia prawa do korzystania z usług świadczonych na stacjach pasażerskich. Korzystanie ze stacji pasażerskich obliguje przewoźnika kolejowego do zawarcia takiej umowy. Bezumowne korzystanie ze stacji pasażerskich stanowi naruszenie przepisów z zakresu kolejnictwa i Prezes UTK, jako organ regulacyjny w sprawach z zakresu transportu kolejowego, został zobowiązany przez ustawodawcę do podjęcia odpowiednich działań w tym zakresie poprzez wydanie decyzji określającej zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości.

Zdaniem Sądu, za chybione uznać również należy zarzuty odnoszące się do określonego przez PKP regulaminu dostępu do obiektów infrastruktury usługowej i konieczności jego zaakceptowania przez skarżącą. Sąd wskazał, że opracowanie regulaminu dostępu do obiektów infrastruktury usługowej przewiduje art. 36f ust. 1 u.t.k. i przepis ten określa również elementy, jakie powinien zawierać taki regulamin, w tym wysokość opłat. Jeżeli zaś skarżąca ma zastrzeżenia co do opracowanego przez PKP regulaminu, to powinna zgłosić do Prezesa UTK stosowny wniosek w tym zakresie – zgodnie z regulacją art. 36f ust. 4 u.t.k., który przewiduje, że Prezes UTK uwzględniając konieczność zapewnienia niedyskryminującego i równego traktowania przewoźników kolejowych ubiegających się o dostęp do obiektu, z urzędu lub na wniosek przewoźnika kolejowego, w drodze decyzji, nakazuje operatorowi wprowadzenie zmian w opublikowanym regulaminie obiektu, jeżeli regulamin obiektu nie spełnia wymagań określonych w przepisach. W decyzji organ może w szczególności nakazać zmianę wysokości opłat, które pobierane są od przewoźników kolejowych za dostęp do infrastruktury usługowej, o czym stanowi art. 36f ust. 5 pkt 1 u.t.k.

III.

Spółka K. S.A. w L. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie w całości decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 13 września 2019 r. oraz decyzji ją poprzedzającą wydanej w dniu 26 czerwca 2019 r., nr DRR-WRRR.715.7.2019.MR, oraz umorzenie postępowania lub ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów z tytułu zastępstwa procesowego.

Skargą kasacyjną zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie:

a) 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo naruszenia przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego w Warszawie przepisów postępowania, art. 7, 8, 77 k.p.a. polegającego na nie wyjaśnieniu w sposób prawidłowy stanu faktycznego i nieuwzględnienia okoliczności iż skarżąca korzysta z usług świadczonych w obiektach zarządzanych przez PKP S.A. na podstawie i zgodnie z zawartymi każdorazowo umowami dotyczącymi m.in. najmu powierzchni kas biletowych, powierzchni pod biletomatami, punktów obsługi pasażera, punktów informacyjnych, najmu powierzchni dla drużyn konduktorskich czym wyczerpuje wymóg określony w art. 36c ust. 1 u.t.k.

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niedokładnym zbadaniu sprawy oraz niepełnym i błędnym ustaleniu stanu faktycznego będącego przedmiotem skargi i równocześnie bezkrytycznym przyjęciu twierdzeń Prezesa UTK, że skarżąca korzysta z jakiś, bliżej nie wskazanych przez Sąd pierwszej instancji usług (świadczonych w obiekcie) w sposób bezumowny, pomimo iż sam Sąd pierwszej instancyjny w części wstępnej uzasadnienia wyroku, przytoczył stanowisko skarżącej, zgodnie z którym wykazuje ona jedynie na odpłatne korzystanie z usług świadczonych przez PKP S.A. w obiektach infrastruktury usługowej;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi mimo naruszenia przepisów postępowania przez Prezesa UTK w Warszawie tj. art. 13 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 13b ust. 1 u.t.k. art. 6, 7a, 8, 11 k.p.a. polegające na wszczęciu z urzędu przez Prezesa UTK jako regulatora rynku kolejowego, postępowania z urzędu oraz wydania decyzji nadzorczej w sytuacji, gdy przepisy prawa uprawniają ten Organ do działania jedynie w sytuacji naruszenia zasad przez zarządcę obiektów infrastruktury usługowej i operatorów skutkujące dyskryminacją lub nierównym traktowaniem przewoźników kolejowych lub działaniem na szkodę pasażerów, podczas gdy w niniejszym stanie faktyczna żadna z takich przesłanek nie wystąpiła - działania Organu zostały więc podjęte z przekroczeniem kompetencji i jedynie na korzyść i na rzecz spółki PKP S.A. choć wzajemne relacje gospodarcze mogą być przedmiotem postępowań cywilnych jako sporne pomiędzy podmiotami gospodarczymi uczestniczącymi na rynku. Brak zatem podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu i wydania decyzji nadzorczej stanowi już samodzielną podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej;

d) art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli decyzji Organu poprzez brak zastosowania w sprawie przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21.11.2012 oraz wyroku TSUE z 10.07.2019 r. sygn. C-210/18 a w konsekwencji niezasadne oddalenie skargi podczas gdy Sąd pierwszej instancyjny przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy winien zastosować pełną regulację przepisów ustawy o transporcie kolejowym z uwzględnieniem przepisów nadrzędnych w tym Dyrektywy UE i orzeczenia TSUE zaliczającego stacje pasażerskie do elementów infrastruktury kolejowej a nie usługowej;

e) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, i przyjęcie przez Sąd pierwszej instancyjny w całości argumentacji oraz oceny materiału dowodowego zebranego w toku postępowania przed Organem, Prezesem Urzędu Transportu Kolejowego w Warszawie, pomimo ziszczenia się przesłanki do jej uwzględnienia z uwagi na naruszenie art. 7, 8, 77 k.p.a. a nadto naruszenie poprzez nierozważenie i niedokonanie prawidłowej oceny całego materiału dowodowego, w tym przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania dowodów w postaci wykazu umów zawartych z zarządcą obiektów infrastruktury usługowej spółką PKP S.A. na korzystanie z usług świadczonych w konkretnym obiekcie zarządzanym przez ten podmiot tj. dowodów na wypełnienie wymogu, o którym mowa w art. 36c ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym uzależnienia prawa do korzystania przez przewoźnika kolejowego z konkretnej usługi bądź usług świadczonych przez zarządcę OlU w danym, konkretnym obiekcie, co prowadzi do wniosku, iż za błędne należy uznać stanowisko Prezesa UTK powołującego się na w/w przepis jako podstawy zawarcia jednej ogólnej umowy nie na korzystanie z usług określonych w ustawie a to obowiązku wynikającego wprost z powołanego przepisu, a umowy na dostęp do stacji pasażerskich. Skutkiem takich działań Organu było oparcie decyzji o ocenę niepełnego materiału dowodowego, w sposób wybiorczy i brak całościowej analizy przedstawionych przez stronę dowodów i właściwej ich oceny prawnej;

f) art. 141 § 4 p.p.s.a, poprzez brak odpowiedniego uzasadnienia zaskarżonego wyroku i wyjaśnienia przesłanek, na których został oparty - Sąd pierwszej instancji nie wskazał nawet jakie usługi, o których mowa w art. 36c u.t.k. winny być przedmiotem umowy wskazanej w decyzji nadzorczej Prezesa UTK - w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano jedynie, że skoro przewoźnik chce mieć dostęp do stacji pasażerskiej to powinien partycypować w kosztach utrzymania danego budynku, choć właściwie skonstruowane uzasadnienie powinno zawierać wskazanie, za jakie konkretne usługi skarżąca nie płaci w sytuacji gdy bezspornym jest, że dokonuje już opłat za możliwość sprzedaży biletów, najmu powierzchni dla swoich pracowników, umieszczania informacji kolejowych i oferty przewoźnika w najmowanych gablotach;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:

a) art. 36a ust. 1 i art. 36c pkt. 1 w zw. z art. 36f ust. 1 u.t.k. poprzez błędne przyjęcie, iż z normy prawnej tych przepisów wynika obowiązek po stronie przewoźnika kolejowego zawarcia jednej umowy z zarządcą obiektów infrastruktury usługowej a to spółką PKP S.A. mocą której przewoźnik kolejowy nabywa prawo do korzystania z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej podczas gdy z prawidłowej wykładani tego przepisu w odróżnieniu od uprawnień zawartych w ust. 2 art. 36c u.t.k. odnoszącym się do dostępności przewoźnika kolejowego do infrastruktury kolejowej zarządzanej przez inny podmiot a to spółkę PKP PLK S.A., nie można wywieść takiego obowiązku gdyż każdy obiekt winien mieć opracowany własny regulamin dostępu do obiektu (art. 36f ust. 1 u.t.k.) określający różny zakres usług w zależności od standardu obiektu;

b) art. 36e ust. 1 oraz art. 36f ust. 1 u.t.k. polegającą na błędnym przyjęciu, iż przepisy te uprawniają zarządcę obiektów infrastruktury usługowej do pobierania opłat od przewoźników kolejowych za sam fakt dostępu do obiektu, podczas gdy z prawidłowej wykładni tych przepisów wynika, że uprawnienie zarządcy obiektów infrastruktury usługowej polega na umożliwieniu przewoźnikom kolejowym odpłatnego dostępu do konkretnych usług świadczonych w zarządzanym obiekcie, co winno być określone w regulaminie danego obiektu (art. 36f ust 1 u.t.k.);

c) art. 36a ust. 1 i art. 36j ust. 1 pkt 2 u.t.k. polegającą na błędnym przyjęciu istnienia podstawy prawnej do pobierania opłat od przewoźnika kolejowego za udostępnienie stacji pasażerskiej a w konsekwencji do uznania zasadności ustalenia przez zarządcę obiektów infrastruktury usługowej opłaty od każdorazowego zatrzymania pojazdu przewoźnika przy stacji pasażerskiej lub dworcu kolejowym, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów u.t.k. wskazuje na odpłatny charakter udostępniania przewoźnikom kolejowym prawa do korzystania z usług świadczonych w danym obiekcie, o których mowa w ust. 2 i 3 Załącznika nr 2 do ustawy o transporcie kolejowym, i to pod warunkiem, iż dany obiekt został do ich świadczenia specjalnie przystosowany. Powyższe regulacje ustawowe wskazują na indywidualizację dostępności usług do korzystania przez przewoźników kolejowych w danym obiekcie - co winno być zawarte w Regulaminie obiektu (art. 36f ust. 1 u.t.k.)

d) art. 36a ust. 1 u.t.k. oraz nie zastosowanie w sprawie powszechnie obowiązujących przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21.11.2012 oraz wyroku TSUE z dnia 10.07.2019 r. sygn. C-210/18 i co za tym idzie całkowitym, błędnym przyjęcie, iż dostęp do peronów i stacji pasażerskich są elementem infrastruktury usługowej a nie infrastruktury kolejowej, w sytuacji gdy łączne odkodowanie tych norm nakazuje przyjąć, iż elementem infrastruktury kolejowej jest stacja pasażerska

e) art. 36c ust. 1 w zw. z art. 36j ust. 1 pkt 2 u.t.k. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca korzysta z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich zarządzanych przez PKP S.A. bez zawartej umowy o udostępnienie obiektów i usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej co doprowadziło do nieuzasadnionego zastosowania art. 13b ust. 1 u.t.k w sytuacji, w której przepis ten nie powinien być zastosowany.

IV.

Prezes UTK w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej skarżącej spółki oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych uznając, że podniesione w niej zarzuty nie są zasadne. W piśmie z 29 lutego 2024 r. organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wskazał, że w sprawie zbliżonej do niniejszej, Naczelny Sąd Administracyjny wydał prawomocne wyroki, w których podzielił pogląd organu (wyrok NSA z 3 grudnia 2021 r. o sygn. akt II GSK 209/21 oraz wyrok NSA z 12 grudnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1105/20).

V.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, dlatego nie została uwzględniona.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Ponieważ w niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak też naruszenia przepisów postępowania. W poszczególnych zarzutach kasacyjnych, zarówno procesowych jak i materialnych, powtórzone zostały te same przepisy prawa (materialnego i procesowego), bez prawidłowego precyzyjnego rozdzielenia istoty zarzucanego naruszenia procesowego i materialnego. Ta wadliwość konstrukcyjna skargi kasacyjnej nie uniemożliwia wprawdzie jej rozpoznania przez NSA, ale powoduje, że została ona rozpatrzona przez NSA po zrekonstruowaniu zarzutów na podstawie zawartego w skardze kasacyjnej uzasadnienia (por. uchwałę pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09) i jedynie w tych granicach, które NSA zidentyfikował na podstawie tego uzasadnienia.

Na tej podstawie NSA uznał, że stanowiący przedmiot zarzutów kasacyjnych spór w tej sprawie koncentruje się zasadniczo na błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, to jest art. 36a ust. 1, art. 36c pkt 1, art. 36e ust. 1 i art. 36f ust. 1 oraz art. 36j ust. 1 pkt 2 u.t.k., której zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji doprowadziło zdaniem strony skarżącej kasacyjnie do nieprawidłowej oceny przez Sąd wydanych decyzji poprzez uznanie ich za zgodne z prawem. Mając zatem na względzie powyżej wskazany sposób sformułowania zarzutów i zachodzący pomiędzy nimi związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty odwołujące się do wymienionych przepisów u.t.k. poddane zostały kontroli kasacyjnej łącznie, jako zarzuty wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego.

W niniejszej sprawie niesporne było, że pociągi przewoźnika zatrzymują się przy stacji pasażerskiej zarządzanej przez operatora oraz że przewoźnik nie złożył wniosku o udostępnienie stacji pasażerskiej i nie zawarł umowy z operatorem. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zaś prawidłowości wykładni zawartego w art. 36a ust. 1 zwrotu "udostępnianie obiektu infrastruktury usługowej" oraz zawartego w art. 36j ust. 1 pkt 2 u.t.k. (w brzmieniu sprzed zmiany ustawą z 9 stycznia 2020 r., o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw, Dz. U z 2020 r., poz. 462; zwanej dalej: nowelą kwietniową) zwrotu "odprawa podróżnych". Spór w tej sprawie ogniskuje się bowiem wokół tego, jak należy te sformułowania rozumieć w kontekście ustalenia na czym polega udostępnienie przewoźnikowi stacji pasażerskiej w postaci udostępnienia "powierzchni przeznaczonej do odpraw podróżnych".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował wykładnię i zastosowanie w tej sprawie przytoczonych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego ustawy o transporcie kolejowym, nie naruszając przy tym przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21.11.2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego (zwanej dalej: dyrektywa 2012/34/UE) ani poglądów zawartych w wyroku TSUE z 10.07.2019 r., sygn. C-210/18

Przepisy krajowe i unijne dzielą obiekty infrastruktury na infrastrukturę kolejową i na infrastrukturę usługową i przewidują odrębne reżimy prawne udostępniania infrastruktury kolejowej i infrastruktury usługowej, regulując zasady ich udostępniania i obowiązek ponoszenia z tego tytułu opłat przez przewoźników. Z przepisów tych wynika, że przewoźnik kolejowy obowiązany jest do zawarcia umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej, jeżeli chce nabyć prawo do korzystania z usług na niej świadczonych. Ustawodawca przesądza jednocześnie, że obiektem infrastruktury usługowej jest m.in. stacja pasażerska. Zgodnie z 36j ust. 1 u.t.k. udostępnienie przewoźnikowi kolejowemu stacji pasażerskiej odbywa się na zasadach określonych w rozdziale 6a u.t.k., czyli m.in. art. 36c ust. 1 u.t.k. Tym samym, korzystanie przez przewoźnika kolejowego ze stacji pasażerskiej wymaga zawarcia umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej.

Wśród elementów składających się na infrastrukturę usługową, które były w tej sprawie poddane wykładni, zasadnie zatem znalazło się przede wszystkim pojęcie "stacji pasażerskiej", które jest zdefiniowane w ustawie u.t.k. i która to definicja normatywna nie budziła w tej sprawie – co wymaga podkreślenia - wątpliwości interpretacyjnych, takiego zarzutu bowiem w skardze kasacyjnej nie sformułowano. Z art. 4 pkt 51 u.t.k. wynika, że obiektem infrastruktury usługowej jest obiekt budowlany wraz z gruntem, na którym jest usytuowany, oraz instalacjami i urządzeniami, przeznaczony w całości lub w części do świadczenia jednej lub większej liczby usług, o których mowa w ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do ustawy. Stacją pasażerską jest zaś obiekt infrastruktury usługowej obejmujący dworzec kolejowy lub perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą pasażerom dotarcie do peronów, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego (art. 4 pkt 53 u.t.k.).

Na podstawie przywołanej regulacji prawnej należy podzielić zaakceptowany przez Sąd pogląd organu, że przewoźnik korzysta ze stacji pasażerskich zarządzanych przez operatora poprzez swoich pasażerów, bowiem podróżni korzystają z powierzchni wchodzącej w skład obiektu infrastruktury usługowej - stacji pasażerskiej takich jak np. dostęp do peronów z drogi publicznej lub dworca wraz z infrastrukturą umożliwiającą pasażerom dotarcie do peronów, pieszo lub pojazdem, powierzchni przed kasami czy poczekalni, mają oni bowiem zagwarantowane prawo do korzystania ze stacji pasażerskich na podstawie art. 36k u.t.k. Sformułowania "odprawa podróżnych" nie można ograniczać jedynie do sprzedaży biletów. Jest to szersze pojęcie, obejmujące czynności pasażerów związane z podrożą, niezbędne do rozpoczęcia lub zakończenia podroży, w tym m.in. oczekiwanie na kupno biletu, dojście do pociągu, przemieszczenie się z dworca na peron, oczekiwanie na pociąg, umożliwienie przesiadki, itp.

Art. 36j ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.d. w związku z art. 4 pkt 8 u.t.d., definiując dworzec kolejowy wskazuje na pomieszczenia przeznaczone do obsługi podróżnych korzystających z transportu kolejowego, w art. 4 pkt 53 wskazano zaś, że stacja pasażerska to obiekt infrastruktury usługowej obejmujący dworzec kolejowy wraz z infrastrukturą umożliwiającą pasażerom dostęp do peronu, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego. Z kolei z art. 36k ust. 4 u.t.k. wynika obowiązek zapewnienia poczekalni. A zatem piesze ciągi komunikacyjne (np. tunele, schody, windy), infrastruktura służąca pasażerom w dotarciu do stacji oraz poczekalnie - jeśli stanowią integralną część ciągów komunikacyjnych umożliwiających dotarcie do peronów, podlegają udostępnieniu w ramach udostępniania infrastruktury usługowej. Nie stanowią one zatem elementów infrastruktury kolejowej, jak twierdzi skarżąca kasacyjnie spółka.

Ustawodawca wskazał, że operatorem obiektu infrastruktury usługowej jest podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu obiektem infrastruktury usługowej lub świadczeniu na rzecz przewoźników kolejowych co najmniej jednej z usług, o których mowa w ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do ustawy (art. 4 pkt 52 u.t.k.). Szczegółowe zasady udostępnienia obiektu infrastruktury zostały uregulowane w rozdziale 6a u.t.k. Z art. 36a ust. 1 u.t.k. wynika, że udostępnianie obiektu infrastruktury usługowej polega na umożliwieniu przewoźnikom kolejowym, na ich wniosek, korzystania z usług, o których mowa w ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do ustawy, do świadczenia których obiekt został specjalnie przystosowany. W przypadku, gdy wymaga tego specyfika świadczonych usług, udostępnianie obiektu obejmuje również korzystanie z obiektu. Zgodnie z art. 36c ust. 1-3 u.t.k. przewoźnik kolejowy nabywa prawo do korzystania z usług świadczonych w obiekcie po zawarciu z operatorem umowy określającej w szczególności prawa i obowiązki operatora i przewoźnika kolejowego związane ze świadczonymi usługami. Art. 36e u.t.k. określa sposób ustalenia wysokości opłat pobieranych od przewoźników za dostęp do obiektu. Z kolei z art. 36j ust. 1 u.t.k. wynika, że udostępnianie stacji pasażerskiej polega na umożliwieniu korzystania przez podróżnych ze stacji pasażerskiej, oraz udostępnianiu przewoźnikom kolejowym, na zasadach określonych w rozdziale 6a powierzchni przeznaczonej do odprawy podróżnych lub umieszczenia dodatkowych informacji handlowych lub systemu sprzedaży biletów obsługiwanego przez operatora stacji pasażerskiej. Zasady nieodpłatnego korzystania ze stacji kolejowych przez pasażerów reguluje art. 36k ust. 1 u.t.k.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma więc wątpliwości co do tego, że korzystanie przez pasażerów przewoźnika z elementów infrastruktury usługowej, jaką niewątpliwie jest "stacja pasażerska", wymaga zawarcia umowy. Przytoczona regulacja prawna nakłada dla przewoźnika obowiązek zawarcia umowy na korzystanie z obiektów infrastruktury usługowej, w tym na korzystanie ze stacji pasażerskiej, a także ponoszenia z tego tytułu opłaty określonej w regulaminie. Jest to warunek uzyskania przez przewoźnika dostępu do stacji pasażerskiej.

Potwierdzają to też przepisy unijne, implementowane do polskiej regulacji prawnej w przytoczonych powyżej przepisach ustawowych. W art. 3 pkt 11 Dyrektywy 2012/34 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego, obiekt infrastruktury usługowej zdefiniowano jako instalację, w tym grunt, budynek i sprzęt, które zostały specjalnie przygotowane, w całości lub w części, aby umożliwić świadczenie jednej lub większej liczby usług, o których mowa w załączniku II pkt 2-4. W pkt 2a załącznika II Dyrektywy 2012/34 wymienione zostały stacje pasażerskie, ich budynki i inne urządzenia, w tym tablice z informacjami dla pasażerów i dogodny punkt sprzedaży biletów. Operator obiektu infrastruktury usługowej zdefiniowany został w art. 3 pkt 12 tej dyrektywy jako każdy podmiot publiczny lub prywatny odpowiedzialny za zarządzanie co najmniej jednym obiektem infrastruktury usługowej lub świadczący przedsiębiorstwom kolejowym jedną lub więcej usług, o których mowa w załączniku II pkt 2-4. Zgodnie z art. 13 ust. 2 Dyrektywy 2012/34, operatorzy obiektów infrastruktury usługowej zapewniają wszystkim przedsiębiorstwom kolejowym, na niedyskryminacyjnych zasadach, dostęp, w tym również dostęp do torów, do obiektów, o których mowa w załączniku II pkt 2, oraz do usług świadczonych w tych obiektach. W myśl art. 31 ust. 1 tej dyrektywy, opłaty za użytkowanie obiektów infrastruktury usługowej są wpłacane operatorowi obiektu infrastruktury usługowej i wykorzystywane do finansowania jego działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 31 ust. 7 tej dyrektywy, opłata nakładana za dostęp do torów w ramach obiektów infrastruktury usługowej, o których mowa w załączniku II pkt 2, oraz świadczenie usług w tych obiektach nie może przekraczać kosztów ich świadczenia powiększonych o rozsądny zysk.

Regulacja ta potwierdza zatem, że dostęp do obiektu infrastruktury usługowej - stacji pasażerskiej obejmuje budynki i inne urządzenia znajdujące się na stacji pasażerskiej, nie tylko "tablice z informacjami dla pasażerów", "punkt sprzedaży biletów", ale też "inne urządzenia", a udostępnianie przedsiębiorstwom kolejowym obiektów infrastruktury usługowej jest odpłatne, mają oni obowiązek uiszczać opłaty na rzecz operatora obiektu infrastruktury usługowej tj. stacji pasażerskich.

Niezasadnie również zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie poglądu zawartego w wyroku TSUE w sprawie C-210/18. W wyroku tym TSUE nie przesądził o braku obowiązku zawarcia przez przewoźników kolejowych umów na korzystanie z usług dostępnych w obiekcie infrastruktury usługowej – stacji pasażerskiej. W tym wyroku TSUE wskazał jedynie jakie elementy stanowią infrastrukturę kolejową, akcentując, że takim elementem są perony i wskazując, że perony pasażerskie znajdujące się na stacjach pasażerskich stanowią element infrastruktury kolejowej udostępnianej przez zarządcę infrastruktury w ramach dostępu minimalnego, nie zaś przez operatora obiektów infrastruktury kolejowej - stacji pasażerskiej. Natomiast w rozpoznawanej sprawie spór nie dotyczył udostępniania peronów, lecz udostępniania zarządzanego przez operatora obiektu infrastruktury usługowej tj. stacji pasażerskiej. Nie chodziło zatem o infrastrukturę kolejową, lecz usługową.

Nie ma też racji skarżący kasacyjnie zarzucając Sądowi, że ten pominął, że w polskim porządku prawnym obowiązek zawarcia przez przewoźnika umowy o udostępnienie został wprowadzony dopiero nowelą kwietniową (s. 14 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Charakter zmian wprowadzonych nowelą kwietniową do art. 36 j ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o transporcie kolejowym ma w tej sprawie, co należy wyraźnie podkreślić, znaczenie jedynie wtórne, gdyż podstawą prawną decyzji i przedmiotem wykładni i zastosowania w tej sprawie były przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, a więc przed nowelą kwietniową. Ponieważ jednak wykładnia tych przepisów powinna być kompleksowa i uwzględniać wszystkie aspekty, należało w tej sprawie wziąć pod uwagę również wykładnię systemową i historyczną. Z tego powodu NSA ocenił zasadność sformułowanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej poglądu, że nowela kwietniowa "wprowadziła nowe rozwiązanie prawne" i nie podziela tego poglądu.

W ocenie NSA przepisy noweli kwietniowej dotyczące art. 36 j ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.k., wprowadzone w życie już po wydaniu zaskarżonej decyzji, miały charakter doprecyzowujący wcześniejsze brzmienie tego przepisu. Do takiego wniosku prowadzi przede wszystkim porównanie brzmienia art. 36j ust.1 pkt 2 lit. a) u.t.k. sprzed noweli kwietniowej z brzmieniem tego przepisu po nowelizacji, a więc z brzmieniem obowiązującym od dnia 17 kwietnia 2020 r. Przed nowelizacją przepis ten przewidywał, że "Udostępnianie stacji pasażerskiej polega na: 2) udostępnianiu przewoźnikom kolejowym, na zasadach określonych w rozdziale 6a: a) powierzchni przeznaczonej do odprawy podróżnych lub umieszczenia dodatkowych informacji handlowych". Po noweli kwietniowej zaś przewiduje, że "Udostępnianie stacji pasażerskiej polega na: 2) udostępnianiu przewoźnikom kolejowym, na zasadach określonych w rozdziale 6a: a) powierzchni przeznaczonej do obsługi podróżnych, w tym powierzchni przed kasami, poczekalni, powierzchni stanowiącej dostęp do peronów z drogi publicznej lub dworca kolejowego, a także powierzchni służącej do umieszczania dodatkowych informacji dla pasażerów".

Porównując treść sprzed i po noweli kwietniowej, należy uznać, że nowela kwietniowa jedynie ją doprecyzowała. Świadczy o tym sposób w jaki ten przepis został zmieniony, tzn. że po zmianie zawiera on sformułowanie "obsługa" w miejsce "odprawa", i jednocześnie używa zwrotu "w tym", wymienia więc przykładowo powierzchnie przeznaczone do tej obsługi. Wskazany katalog powierzchni uznanych przez ustawodawcę za powierzchnię stacji pasażerskiej jest zatem jedynie przykładowy dowodząc, że celem zabiegów nowelizacyjnych było doprecyzowanie dotychczasowej regulacji, a nie wprowadzenie zupełnie nowej, modyfikującej treści normatywnej.

Wniosek ten potwierdza również treść uzasadnienia do projektu noweli kwietniowej (druk sejmowy Sejmu RP IX kadencji nr 43), w którym wskazano na cel w postaci wyeliminowania "rozbieżności i wątpliwości interpretacyjnych dotyczących finansowania przez przewoźników kolejowych, w ramach opłat za dostęp do obiektów infrastruktury usługowej stanowiących stacje pasażerskie, części tych obiektów wykorzystywanych przez pasażerów". Chodziło zatem o bardziej precyzyjne sformułowanie przepisu art. 36j ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.k. (dlatego przykładowo wymieniono rodzaje powierzchni objętych ustawowym pojęciem udostępniania stacji pasażerskiej), a nie o zmianę treści i zakresu normy prawnej wynikającej z tego przepisu.

Z tych względów należy zatem uznać, że nie doszło do zmiany normatywnej, a jedynie do doprecyzowania (uszczegółowienia) treści normy prawnej, która w tych przepisach już przed nowelizacją była uregulowana. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela w tej kwestii pogląd przyjęty w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 209/21 oraz z 12 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1105/20.

Mając na uwadze wskazane powyżej argumenty należy więc uznać, że niezasadnie zarzucono w skardze kasacyjnej wadliwość zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji wykładni spornych przepisów prawa materialnego przyjętej w zaskarżonej decyzji.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 36f ust. 1 u.t.k. Przepis ten reguluje zasady opracowywania przez operatora regulamin dostępu do obiektu i jego kontroli przez Prezesa UTK. Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że jeżeli skarżąca ma zastrzeżenia co do opracowanego przez PKP regulaminu, to może zgłosić do Prezesa UTK stosowny wniosek w tym zakresie – zgodnie z regulacją art. 36f ust. 4 u.t.k., który przewiduje, że Prezes UTK uwzględniając konieczność zapewnienia niedyskryminującego i równego traktowania przewoźników kolejowych ubiegających się o dostęp do obiektu, z urzędu lub na wniosek przewoźnika kolejowego, w drodze decyzji, nakazuje operatorowi wprowadzenie zmian w opublikowanym regulaminie obiektu, jeżeli regulamin obiektu nie spełnia wymagań określonych w przepisach. W decyzji organ może w szczególności nakazać zmianę wysokości opłat, które pobierane są od przewoźników kolejowych za dostęp do infrastruktury usługowej, o czym stanowi art. 36f ust. 5 pkt 1 u.t.k. Pozostaje to jednak poza zakresem niniejszej sprawy. Sprawa ta dotyczy bowiem obowiązku zawarcia umowy na korzystanie z obiektów infrastruktury usługowej, a nie tego w jakiej wysokości i jak ma być naliczana opłata z korzystanie z tych obiektów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło też do zarzucanego skargą kasacyjną naruszenia przepisów postępowania.

Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. W ocenie NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie te elementy. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest wprawdzie bardzo szczegółowe, ale obowiązek sądu odniesienia się do zarzutów skargi nie oznacza, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. W ocenie NSA z uzasadnienia zaskarżonego wyroku to jasno wynika, wymóg ten został zatem spełniony. Natomiast naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można upatrywać, jak tego chce skarżąca, w błędnej wykładni prawa materialnego lub w nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

Nie jest też zasadny zarzut wadliwego zaakceptowania przez Sąd naruszenia przez organ art. 7, 8, 77 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie zasadnie uznał Sąd, że organ ustalił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności tj. zebrał dowody w celu ustalenia faktu korzystania przez przewoźnika ze stacji pasażerskiej operatora i faktu braku zawarcia umowy i nieuiszczenia opłat w tego tytułu, a także prawidłowo ocenił zebrane dowody. Skarżąca kasacyjnie kwestionując ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje jedynie na zawarte umowy dotyczące najmu poszczególnych powierzchni (kas biletowych, powierzchni pod biletomatami, punktów obsługi pasażera, punktów informacyjnych, najmu powierzchni dla drużyn konduktorskich), zasadnie jednak uznał organ, że te umowy nie wyczerpują wymogu określonego w art. 36c ust. 1 u.t.k.

Nie jest też trafny zarzut skargi kasacyjnej, że wszczynając postępowanie Prezes UTK naruszył art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13b ust. 1 u.t.k. oraz art. 6, 7a, 8 i 11 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej rozpoznawana sprawa mieści się w kompetencji Prezesa UTK jako regulatora rynku kolejowego i ma charakter administracyjny, a nie cywilny dotyczący wzajemnych relacji gospodarczych o prywatnoprawnych charakterze.

W konsekwencji, mając powyższe na uwadze, należy zatem uznać, że niezasadny jest wniosek skargi kasacyjnej, że zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezesa UTK. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023r., poz. 1935 ze zm.), zasądzając od skarżącej na rzecz organu 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika organu, który nie prowadził sprawy w postępowaniu przed WSA, za sporządzenie i wniesienie w terminie odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12) oraz za udział w rozprawie przed NSA.