Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 122/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 30 ust. 1, art. 31, art. 33, art. 34
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), Protokolant: Starszy asystent sędziego Renata Rombel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2024 r. sprawy ze skargi K.K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 listopada 2023 r. nr SKO.442.15.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy do rozpatrzenia sądowi powszechnemu oddala skargę.


UZASADNIENIE

J. K. i K. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 listopada 2023 r., nr SKO.442.15.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości i przekazania sprawy do rozpatrzenia sądowi powszechnemu.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2021 r. Wójt Gminy Słupsk wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku o wyznaczenie organu właściwego do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w sprawie, w której Gmina Słupsk jest stroną, jako właściciel działki nr [...]8 w G. We wniosku wskazano, że Gmina Słupsk chce przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, ponieważ uzyskała opinię geodety, że brak jest jednoznacznej dokumentacji dotyczącej granic wskazanej działki, która jest drogą. Jak wynika z akt sprawy działka nr [...]8 w G. graniczy z wieloma nieruchomościami, które przyleją do niej, jako do drogi, z oby jej stron.

Postanowieniem z dnia 12 maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wyznaczyło Wójta Gminy Kobylnica do załatwienia sprawy rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej nr [...]8 położonej w obrębie geodezyjnym G., stanowiącej własność Gminy Słupsk z nieruchomościami sąsiednimi.

Postanowieniem z dnia 25 maja 2021 r. nr GPŚ.6830.4.2021.PN Wójt Gminy Kobylnica wszczął na wniosek Wójta Gminy Słupsk postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]8 z nieruchomościami sąsiednimi położonymi w obrębie geodezyjnym G., oznaczonymi jako działki nr: [...]3, [...]1, [...]4, [...]0, [...]4, [...]2, [...]3, [...]6, [...]5, [...]1 i [...]1 – biorąc pod uwagę wskazanie wnioskodawcy, że w jego ocenie brak jest wystarczających danych dla ustalenia pełnych granic należącej do wnioskodawcy nieruchomości nr [...]8. W postanowieniu wskazano, że do przeprowadzenia czynności technicznych Wójt Gminy Kobylnica wyznaczył uprawnionego geodetę M. D.

Decyzją z dnia 11 października 2023 r., nr GPŚ.6830.4.1.2021.PN Wójt Gminy Kobylnica umorzył postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]8 z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr: [...]4 i [...]3 w G.

Decyzja wydana została na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2023 r. poz. 775), ), zwanej w skrócie: "k.p.a.", oraz art. 30 ust. 1, art. 34 i art. 39 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. 2021 r. poz. 1990 ze zm.), zwanej w skrócie: "p.g.k.".

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracyjny szczegółowo opisał przebieg postępowania w sprawie i korespondencję ze stronami.

Organ wskazał w szczególności, że w dniu 16 sierpnia 2022 r. uprawniony geodeta M. D. złożył do akt sprawy dokumentację z rozgraniczenia działki nr [...]8, obręb G., to jest operat techniczny z dnia 7 lipca 2022 r., zawierający m.in. opinię geodety oraz protokół graniczny. W związku z uwagami stron, organ zwrócił dokumentację techniczną do geodety celem jej uzupełnienia. Organ uzyskał do Wójta Gminy Słupsk potwierdzenie, że pismo z dnia 13 kwietnia 2021 r. stanowiło zarówno wniosek o wyznaczenie organu do załatwienia sprawy, jak i wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Ponadto organ dokonał ponownej analizy złożonego wniosku o wszczęcie postepowania z wydanym przez Wójta Gminy Kobylnica postanowieniem. Ustalono, że działki nr: [...]0, [...]1 i [...]1 (obręb G.) oraz działki nr: [...]2 i [...]3 (obręb B.) również graniczące z działką nr [...]8 nie zostały uwzględnione w postanowieniu o wszczęciu postępowania. Pismem z dnia 23 marca 2023 r. organ wezwał więc geodetę do udzielenia informacji, czy w Powiatowym Zasobie Geodezyjno-Kartograficznym są materiały, na podstawie których można dokonać wznowienia znaków geodezyjnych dla sąsiadujących z działką nr [...]8 działek nr: [...]0, [...]1 i [...]1 (obręb G.) oraz działki nr: [...]2 i [...]3 (obręb B.). Zaznaczono, że z udzielonej przez geodetę informacji wynika, że dla działek graniczących z działką [...]8 nie ma potrzeby przeprowadzania rozgraniczenia, ponieważ w Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym są wystarczające materiały aby wznowić granice, o czym poinformowano Gminę Słupsk.

Następnie, w dniu 9 lipca 2023 r., geodeta udzielił informacji, że uzupełniony operat został złożony do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej i oczekuje na weryfikację.

W dniu 19 lipca 2023 r. geodeta ponownie złożył dokumentację techniczną z przeprowadzonego rozgraniczenia działki nr [...]8 z nieruchomościami sąsiednimi, to jest operat z dnia 18 lipca 2023 r. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że podczas rozprawy granicznej na gruncie przeprowadzonej w dniu 14 grudnia 2021 r. pomiędzy właścicielami działek nr [...]8 i nr [...]4 doszło do sporu granicznego, ponieważ strony wskazują różny przebieg granic. Pomimo nakłaniania do zawarcia ugody strony postępowania nie doszły do porozumienia. Geodeta uprawniony sporządził na gruncie protokół graniczny, w którym strony zawarły swoje stanowisko co do przebiegu spornej granicy. Według przedstawicieli Gminy Słupsk w dodniesieniu do działki nr [...]4 przebieg granicy powinien być ustalony zgodnie z dokumentacją geodety D. M. z dnia 6 marca 2001 r., natomiast według J. K., odnaleziony w terenie znak graniczny nr [...] powinien być przesunięty około 2 metry w kierunku drogi. J. K. oraz przedstawiciel Urzędu Gminy Słupsk nie kwestionują położenia punktu granicznego nr [...], będącego wspólnym wierzchołkiem działek o nr [...]8, [...]4 i [...]3.

W przedmiocie wspólnej granicy pomiędzy działkami nr [...]8 i nr [...]3 strony zaakceptowały położenie zewnętrznych punktów oznaczonych na szkicu numerami [...] oraz [...], natomiast połączenie między powyższymi punktami zostało zatwierdzone w 2021 r. w trybie ustalenia granic podczas trwającego już sporu granicznego. Punkty oznaczone na szkicu granicznym numerami P[...], P[...], P[...], P[...] i P[...] J. K. akceptuje. Taki przebieg został ustalony na zlecenie J. K., która zleciła geodecie w 2021 r. przeprowadzenie wznowienia znaków granicznych. W ocenie godety M. D. z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika jednak, że geodeta dokonujący czynności w 2021 r. dokonał nieprawidłowego ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...]8 i nr [...]3, to jest uczynił to według ostatniego spokojnego stanu posiadania, nie zaś na podstawie dostępnych materiałów archiwalnych, wskazujących inny przebieg granicy. Z tym przebiegiem ustalonym w 2021 r nie zgodził się zatem przedstawiciel Urzędu Gminy Słupsk, argumentując, że droga w tym miejscu jest za wąska i niezgodna z kształtem i przebiegiem na starych mapach i powinna mieć szerokość około 8 m.

Uwzględniając powyższe ustalenia, Wójt Gminy Kobylnica wyjaśnił, że dokonana ocena wykonania czynności ustalenia przebiegu granic przez upoważnionego geodetę M. D. oraz zgodność z przepisami sporządzonych przez niego dokumentów nie wykazała nieprawidłowości. Sporządzone przez M. D. dokumenty zostały przyjęte i ocenione jako dowód w sprawie.

Przed wydaniem decyzji, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami oraz poinformowano uczestników postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów. Z tej możliwości skorzystał przedstawiciel Gminy Słupsk, a także J. K. oraz R. C. Pozostałe strony nie zapoznały się z dokumentami.

Organ nadmienił ponadto, że na organie powołanym do rozgraniczenia ciąży obowiązek orzeczenia o rozgraniczeniu tak długo, jak długo możliwe będzie ustalenie granicy na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Uwzględniając zatem wymienione uwarunkowania prawne i faktyczne upoważniony geodeta skutecznie zawiadomił strony postępowania o terminie rozgraniczenia i przeprowadził prace w terenie. Z przedłożonego protokołu granicznego, sporządzonego w dniu 14 grudnia 2021 r., wynika, że strony rozgraniczenia nie zawarły proponowanej ugody, a przebieg granicy z posiadanych dokumentów jest niejednoznaczny z powodów wskazanych przez geodetę. Wobec tego, organ uwzględnił opinię geodety, że wobec działek nr [...]3 i [...]4 graniczących z działką nr [...]8 zaistniały przesłanki, aby zgodnie z art. 34 ust. 1 i 2 p.g.k. wydać rozstrzygnięcie proceduralne, to jest umorzyć postępowanie administracyjne i w tej części przekazać sprawę do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w S.

Odrębnymi decyzjami z dnia 11 października 2023 r. Wójt Gminy Kobylnica rozgraniczył nieruchomość oznaczoną nr [...]8, położoną w obrębie geodezyjnym G., z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki nr: [...]3, [...]2, [...]1, [...]0 i [...]1 (decyzja nr GPŚ.6830.4.2.2021.PN) oraz umorzył postępowanie rozgraniczeniowe dotyczącego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]8 położonej w obrębie geodezyjnym G., z nieruchomościami sąsiednimi, oznaczonymi jako działki nr: [...]4, [...]1, [...]6 i [...]5, z uwagi na bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania (decyzja nr GPŚ.6830.4.3.2021.PN).

W wyniku rozpoznania odwołania J. i K. K. od decyzji Wójta Gminy Kobylnica z dnia 11 października 2023 r., nr GPŚ.6830.4.1.2021.PN, zaskarżoną decyzją z dnia 23 listopada 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy opisaną decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzja wydana została na podstawie art. 127 § 2, art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 34 ust. 2 p.g.k.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przytoczył treść zastosowanych w sprawie przepisów, po czym wyjaśnił, że z protokołu granicznego z dnia 14 grudnia 2021 r. wynika, iż przebieg granicy pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...]8, położoną w obrębie G., z nieruchomościami sąsiednimi, oznaczonymi jako działki nr [...]4 i nr [...]3, nie został ustalony pomimo nakłaniania stron do zawarcia ugody (pkt 11.5 protokołu granicznego). W zakresie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...]8, a nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...]4, z opinii geodety uprawnionego z dnia 7 lipca 2023 r. wynika, że w 2001 r. przeprowadzone było wznowienie znaków granicznych (operat nr [...]). Zaznaczono, że J. K. kwestionuje przebieg tej granicy w odniesieniu punktu nr [...] stanowiącego odnaleziony w terenie znak graniczny. W zakresie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...]8, a nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...]3, w opinii geodety uprawnionego z dnia 7 lipca 2023 r. wskazano, że w kwietniu 2021 r. ustalono jej przebieg w trybie ewidencyjnym, pomimo trwającego sporu granicznego, na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania. Opinia geodety M. D. wskazywała na rozbieżność zgromadzonej w sprawie dokumentacji, która podlegała jego analizie. W operacie 2021 r. nie uwzględniono bowiem pierworysu mapy zasadniczej, czy pierwotnej mapy ewidencji gruntów, gdzie uwidoczniono kształt i przebieg działki nr [...]8, który jest rozbieżny z tym co ustalono w kwietniu 2021 r., a co kwestionuje właściciel działki nr [...]8 to jest Gmina Słupsk.

Organ odwoławczy zauważył, że ustalenie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami nie zależy od swobodnego uznania właścicieli, lecz dokonywane jest w postępowaniu do tego właściwym, mającym na celu jednoznaczne jej ustalenie w sposób dla właścicieli wiążący. Postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości tworzy powstały w jego wyniku stan faktyczny i prawny. Natomiast procedura wznowienia znaków granicznych, określona w art. 39 p.g.k., stanowi wyłącznie techniczną procedurę geodezyjną, dotyczącą przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych znaków granicznych, która nie podlega kontroli sądowo-administracyjnej. Celem wznowienia znaków granicznych jest więc zapobieganie wątpliwościom i przyszłym sporom o przebieg granicy, a nie ustalenie położenia znaków granicznych dla zlikwidowania już istniejącego sporu. Oznacza to, że rozgraniczenie nieruchomości i wznowienie znaków granicznych są dwoma odrębnymi trybami, w związku z czym wznowienie znaków granicznych nie stanowi o bezprzedmiotowości wszczętego postępowania rozgraniczeniowego, gdyż istniejący spór co do przebiegu granic nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]8 położonej w obrębie G., a nieruchomościami sąsiednimi, oznaczonymi jako działki nr [...]4 i [...]3, nie został w żaden sposób rozstrzygnięty.

Mając zatem na uwadze, że dokumentacja dotycząca przebiegu granic pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...]8, a nieruchomościami sąsiednimi, oznaczonymi jako działki nr [...]4 i [...]3, była niejednoznaczna i kwestionowana przez strony, a strony nie porozumiały się co do przebiegu tych granic, zdaniem Kolegium, nie było podstaw do wydania decyzji rozgraniczeniowej. Zaznaczono, że niewątpliwie istnieje również spór co do przebiegu granicy, którego strony nie zakończyły zawarciem ugody. Prawidłowym było zatem wydanie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy rozgraniczenia z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu.

Organ odwoławczy wyraził ponadto stanowisko, że wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego następuje na skutek wydania postanowienia o wszczęciu tego postępowania i jest uwarunkowane zarówno potrzebą ustalenia przebiegu granicy nieruchomości, jak i istnieniem sporu granicznego. Zaznaczono, że w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji w oparciu o informacje uzyskane od uprawnionego geodety ustalił, których granic nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]8 w G. dotyczy potrzeba ustalenia granicy, a w stosunku do których to postępowanie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. W wyniku tej analizy zostały wydane także decyzje o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]8, obręb geodezyjny G., z nieruchomościami sąsiednimi, oznaczonymi jako działki nr [...]4, [...]1, [...]6 i [...]5, z uwagi na bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania (nr GPŚ.6830.4.3.2021.PN z dnia 11 października 2023 r.) oraz o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]8 położonej, obręb geodezyjny G., z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki nr: [...]3, [...]2, [...]1, [...]0 i [...]1 (nr GPŚ.6830.4.2.2021.PN z dnia 11 października 2023 r.). Organ pierwszej instancji objął więc rozstrzygnięciami wszystkie sporne granice. W odniesieniu do działek nr [...]3 i [...]4 w oparciu o czynności wyjaśniające, w tym opinię geodety, uznano natomiast zaistnienie podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, któremu zgodnie z zapisem art. 34 p.g.k. towarzyszy przekazanie sprawy spornych granic do sądu powszechnego i podjęto decyzję z dnia 11 października 2023 r., nr GPŚ.6830.4.1.2021.PN. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku uznało wskazaną decyzję Wójta Gminy Kobylnica podjętą w odniesieniu do spornych granic pomiędzy działkami nr [...]3 i [...]4, a działką nr [...]8 za w pełni prawidłową.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze J. K. i K. K. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji to jest decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 listopada 2023 r., nr SKO.442.15.2023 i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Karsin z dnia 11 października 2023 r., nr GPŚ.6830.4.1.2021.PN.

Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa, w tym:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

1) art. 34 p.g.k. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie i uznanie, że nie było podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 p.g.k., co skutkowało umorzeniem postępowania i przekazaniem sprawy do sądu powszechnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu powinna zostać wydana decyzja zatwierdzająca rozgraniczenie;

2) art. 33 ust. 1 p.g.k. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie decyzji o rozgraniczeniu pomimo, że istnieją dokumenty potwierdzające przebieg granic, podczas gdy organ działając prawidłowo powinien był wydać decyzję o rozgraniczeniu dla wskazanych działek;

3) art. 30 p.g.k. poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie i niewyjaśnienie pełnych podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, podczas gdy przy prawidłowym zastosowaniu wskazanego przepisu należałoby odmówić wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie;

4) art. 140 k.c. w zw. z art. 21 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji poprzez ograniczenie prawa własności oraz prawa do dysponowania nieruchomości;

5) art. 153 k.c. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi powszechnemu;

2. naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

1) art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu sprawy (w aspekcie tak faktycznym, jak i prawnym) i nieprawidłowe ustalenie kwestii związanych z istnieniem dokumentów potwierdzających przebieg granic, brak rozpatrzenia w całości zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego oraz dokonywanie ustaleń na podstawie wybiórczo wybranego i zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia w postaci utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, czym został naruszony słuszny interes stron;

2) art. 61 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy w zakresie wykraczającym poza granice wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego.

W uzasadnieniu skargi, odnosząc się do pierwszego zarzutu, skarżący wyjaśnili, że ustalenie granic nieruchomości w postępowaniu rozgraniczeniowym jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy strony tego postępowania złożyły w tym zakresie zgodne oświadczenie (co w sprawie nie miało miejsca) albo ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów.

Odnośnie kolejnego zarzutu skarżący wskazali, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w sprawie o rozgraniczenie decyzja musi zawierać rozstrzygnięcie ustalające przebieg granicy. Nadto skarżący dodali, że granice nieruchomości są tworem sztucznym, a nie naturalnym, nie podlegają procesom erozyjnym, mogą zatem utrzymywać się w tym samym kształcie dziesiątki lat - nawet jeżeli zostaną zatarte w terenie. Sam fakt, że mapy zostały sporządzone dużo wcześniej niż została wydana decyzja ostateczna nie przesądza o tym, że mapy te są nieaktualne, nie obrazują stanu granic nieruchomości. Administracyjne rozgraniczenie nieruchomości może mieć zatem miejsce wtedy, gdy znane są i niekwestionowane znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej, co miało w ocenie skarżących miejsce w przedmiotowym postępowaniu, a w konsekwencji powinna zostać wydana decyzja zatwierdzająca rozgraniczenie, o której mowa w art. 33 p.g.k.

Odnośnie naruszenia art. 30 p.g.k. skarżący stanęli na stanowisku, że prowadząc postępowanie organ wykroczył również poza granice wniosku o rozgraniczenie. Organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego odnośnie istnienia podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, w związku z czym nieprawidłowo zastosował wskazany przepis. Nadto wszczęcie postępowania nastąpiło również na skutek opinii nieprawidłowo ustanowionego w sprawie geodety.

W ramach naruszenia art. 140 KC w zw. z art. 21 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji skarżący zaznaczyli, że prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym. Z art. 21 ust. Konstytucji RP wynika, że Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. Zaś jednym z przejawów prawa własności jest możliwość użytkowania nieruchomości w sposób odpowiadający jej właścicielom zgodnie z ich potrzebami, o ile tylko nie jest to sprzeczne z odrębnymi przepisami. Istotnym jest, że pomimo, iż prawo własności jest chronione w art. 21 ust. 1 Konstytucji RP oraz postanowieniami Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, nie jest prawem bezwzględnym i podlega ograniczeniom w granicach określonych przez ustawy. Zgodnie z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnych wolności i praw - w tym z własności - mogą być ustanowione tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla zachowania bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznych, albo wolności i praw innych osób. Skarżący podkreślili w związku z tym, że ingerencja w prawo własności musi pozostawać w racjonalnej proporcji do wymienionych celów.

Z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wynikają z kolei dwa podstawowe uprawnienia, tj. prawo domagania się nieingerowania przez państwo we własność i inne prawa majątkowe oraz prawo do instytucjonalnego zagwarantowania korzystania z własności i innych praw majątkowych. Ochrona prawna ma być ponadto równa dla wszystkich, co akcentuje element podmiotowy: ochrona tych praw, co do zasady, nie może być różnicowana ze względu na zakres podmiotowy, czy ze względu na charakter podmiotu danego prawa, a także między osobami fizycznymi a osobami prawnymi. Nie ma też podstaw do różnicowania ochrony z uwagi na kryterium drogi uzyskania tytułu własności. Skarżący wskazali zaś, że w sprawie nastąpiło nieuzasadnione, nieproporcjonalne i nadmierne ograniczenie prawa własności prywatnej. Z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym nie można wyprowadzać usprawiedliwienia co do naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Należy bowiem pamiętać, że sprawy o rozgraniczenie służą urzeczywistnieniu prawa własności i są niejako roszczeniem uzupełniający, wypływającym z prawa własności, bowiem ustalenie granic służy określeniu zakresu uprawnień właściciela. Dlatego tym bardziej postępowania w tym zakresie winny być prowadzone w oparciu o nadrzędne zasady postępowania administracyjnego, zaś materiał dowodowy powinien być oceniany i analizowany w prawidłowy sposób.

Uzasadniając naruszenie art. 153 k.c. skarżący nadmienili, że dopiero jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między interesowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną. Nadto art. 153 k.c. wskazuje kryteria rozgraniczenia. Każde kryterium ma priorytet przed następnym, co oznacza, że dopiero po ustaleniu, iż stanu prawnego nie można stwierdzić, ustalenie granic powinno nastąpić według spokojnego posiadania. Gdyby zaś także i spokojnego stanu posiadania nie można było stwierdzić, dopuszczalne jest ustalenie granicy z uwzględnieniem wszelkich okoliczności.

Istotnym jest, że zgodnie z art. 153 k.c. ustalenie granic według ostatniego stanu spokojnego posiadania jest dopuszczalne jedynie, gdy nie można stwierdzić stanu prawnego rozgraniczanych nieruchomości. Zaś w sprawie organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę informacji zgromadzonych w postępowaniu oraz nie zgromadził kompletnego materiału umożliwiającego wydanie decyzji zatwierdzającej rozgraniczenie. Następnie organ odwoławczy utrzymał w mocy tak błędnie wydane rozstrzygnięcie, czym również naruszył przepisy prawa.

Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżący wyjaśnili, że umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy sądowi nie jest poddane swobodnemu uznaniu organu. Wymaga to wykazania, że zebrany materiał nie daje podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu.

W ocenie strony skarżącej dla tej sprawy istotnym jest fakt, że w świetle orzecznictwa dopiero, gdy dokumentacja geodezyjna zawiera sprzeczne ze sobą dane, tak że nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia przebiegu granic na jej podstawie i sprzeczne są stanowiska zainteresowanych właścicieli nieruchomości co do przebiegu spornej granicy, organ zgodnie z art. 34 ust. 2 p.g.k. ma obowiązek wydania decyzji o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Organ nie przeprowadził natomiast postępowania wyjaśniającego odnośnie istnienia podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, w związku z czym nieprawidłowo zastosował wskazany przepis.

Geodeta przedstawił też w ocenie strony skarżącej stronniczą opinię. Ponadto wskazał w piśmie z dnia 29 marca 2021 r., że dla działki nr [...]8 brak jest dokumentacji geodezyjnej, dlatego należy przeprowadzić postępowanie rozgraniczające, co jest absolutnie niezgodne z rzeczywistością. Skarżący zauważyli, że przeczy temu po pierwsze, treść decyzji nr GPŚ.6830.4.3.2021.PN, gdzie napisano, iż w stosunku do kilku działek wzdłuż granicy z działką nr [...]8 jest dokumentacja. W związku z czym uznać należy, że postępowanie rozgraniczeniowe jest bezzasadne. Nadto przeczy temu treść dwóch protokołów (nr 1 i nr 2) oraz treść opinii geodety z dnia 7 lipca 2023 r., gdzie kolejny geodeta podaje informacje o istniejącej dokumentacji na przebieg granic działek oznaczonych numerami: [...]1, [...]3, [...]4, [...]1, [...]1, [...]0 i [...]4.

W ocenie skarżących można również zgodzić się ze stwierdzeniem, że "dokonana przez tutejszy organ ocena wykonania czynności ustalenia przebiegu granic przez upoważnionego geodetę oraz zgodność z przepisami sporządzonych dokumentów nie wykazała nieprawidłowości.". Skarżący jako istotne podkreślają, że gdy SKO w Słupsku przekazało sprawę do Wójta Gminy Kobylnica dokumentacja geodezyjna na granice działki nr [...]3 z działką nr [...]8 była już zatwierdzona i wprowadzona do zasobów geodezyjnych, zatem w chwili wydania postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczeniu postępowanie już było bezprzedmiotowe i nie powinno zostać nigdy wszczęte. Ponadto dopiero w lipcu 2021 r. geodeta M. D. złożył Zgłoszenie Pracy Geodezyjnej (dokument z 19 lipca 2021 r.), nie informując Wójta Gminy Słupsk, że istnieje dokumentacja na granice działek [...]3 i [...]4 (działki skarżących) i tym samym postępowanie rozgraniczeniowe było wobec tych działek bezprzedmiotowe. W ocenie strony skarżącej w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące granic działek nr [...]3 i [...]4 z działką nr [...]8 należało zatem uznać jako bezprzedmiotowe, ponieważ w zasobach geodezyjnych jest kompletna, dokładna i aktualna dokumentacja geodezyjna na te granice. Rolą geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym jest zaś analiza istniejącej dokumentacji i jeśli takowa jest, to oparcie się na niej jako podstawie do odtworzenia granic. Nie jest rolą geodety podważanie dokumentacji i na podstawie nieprawidłowo dokonanej oceny sytuacji odrzucenie dokumentacji granic działki nr [...]3 wprowadzonej do zasobu.

Przed wszczęciem postępowania należało więc ustalić i stwierdzić, że rozgraniczenie w zakresie działki nr [...]4 jest bezprzedmiotowe i nie ma w ogóle podstaw do wszczęcia postępowania w tym zakresie.

Odnośnie działki nr [...]3 skarżący wskazali, że również w zasobach jest dokumentacja na granicę tej działki z działką nr [...]8, bowiem dokumentacja ta została wprowadzona do zasobów geodezyjnych w kwietniu 2021 r., czyli geodeta zgłaszając swoją pracę w 19 lipca 2021 r. już otrzymał z zasobów tę dokumentację, opisuje ją bowiem w protokole nr 1 i w jego opinii granice działki nr [...]3 były ustalone, zaś strony, czyli m. in. Gmina Kobylnica, zostały skutecznie zawiadomione. Skoro właściciel działki był skutecznie zawiadomiony i nie stawił się na gruncie, to nie mógł zakwestionować przebiegu granicy działki. Wobec tego stanowisko o istniejącym sporze ma charakter stronniczy.

Odnośnie naruszenia art. 61 k.p.a. skarżący powtórzyli, że prowadząc postępowanie organ wykroczył również poza granice wniosku o rozgraniczenie. Zaś w sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, treść zgłoszonego żądania określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także wyznacza właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie relewantna dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji jest tym żądaniem związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. Innymi słowy, owo żądanie (wniosek) strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu w danym postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o oddalenie skargi podtrzymując w całości stanowisko wskazane w zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Kolegium, treść skargi pozostaje bez wpływu na prawidłowość wydanej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 20 maja 2024 r. skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, jakim jest pismo z dnia 7 maja 2024 r. Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na okoliczność informacji w nim zawartych, które w ocenie skarżących potwierdzają nieprawidłowości w działaniach geodety prowadzącego czynności w ramach postępowania rozgraniczeniowego działki nr [...]8 w G.

Skarżący podkreślili, ze Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego prowadził postępowanie w sprawie skargi na działania geodety M. D. od stycznia 2022 r. i dopiero teraz wydał wiążącą opinię.

Przedmiotowe pismo jest w ocenie skarżących potwierdzeniem naruszenia przepisów prawa w dokumentacji, która była podstawą wydania decyzji Wójta Gminy Kobylnica z dnia 11 października 2023 r. nr GPŚ.6830.4.1.2021.PN.

Załączone pismo jest również w ocenie skarżących dowodem na uchybienia jakich, w ich ocenie, dopuścił się Wójt Gminy Kobylnica. Zaznaczono, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek dokonać oceny materiału dowodowego w zakresie m.in. tego, czy zachowana została kolejność podstaw rozgraniczenia. Jeżeli zatem geodeta popełnił naruszenie, to jest "nie zachował wymaganej kolejności, a urząd nie skontrolował tego skutecznie", świadczy to uchybieniu organu. Skarżący opisali dodatkowo, że Wójt Gminy Kobylnica w postępowaniu rozgraniczeniowym, na podstawie sporządzonej przez geodete M. D. dokumentacji geodezyjnej wydał trzy odrębne decyzje. Zaznaczyli, że w sprawie tych trzech decyzji zostały złożone trzy wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji i trzykrotnie wydane zostały negatywne decyzje oraz że zaskarżona została tylko decyzja dotyczącą granic działki nr [...]8 z działkami nr [...]3 i [...]4.

Do pisma z dnia 20 maja 2024 r. o wskazanej treści, dołączono kserokopię pisma z dnia 7 maja 2024 r. skierowanego do J. K., informującego, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o wszczęcie postępowania wyjaśniającego wobec geodety M. D. Jednocześnie poinformowano J. K., że wystąpienie z wnioskiem do rzecznika dyscyplinarnego jest dopiero pierwszym krokiem do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Po otrzymaniu wniosku rzecznik dokona bowiem wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Zaznaczono, że rzecznik może złożyć wniosek o ukaranie do komisji dyscyplinarnej lub umorzyć postępowanie wyjaśniające jeśli zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do sporządzania wniosku o ukaranie, a także, że nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego jeżeli od popełnienia czynu upłynęły 3 lata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. stanowi, że uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Przedmiotem skargi J. i K.K. uczynili decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 listopada 2023 r. (nr SKO.442.15.2023), utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Kobylnica z dnia 11 października 2023 r. (nr GPŚ.6830.4.1.2021.PN) o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu sprawy rozgraniczenia położnych w G. działek w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr [...]8 z działkami nr [...]3 i [...]4.

Wskazane decyzje zostały wydane w postępowaniu, które toczyło się w sprawie rozgraniczenia granic działki nr [...]8 położonej w obrębie G. stanowiącej drogę i należącej do Gminy Słupsk, z sąsiednimi nieruchomościami położonymi przy tej drodze, w tym działkami należącymi do skarżących.

Zainteresowana rozgraniczeniem działek była Gmina Słupsk, jako właściciel działki nr [...]8 w G. Z tej przyczyny Gmina Słupsk wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku o wyznaczenie organu, właściwego do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w sprawie, w której jest stroną jako właściciel nieruchomości. Prawidłowo bowiem uznano, że w przypadku postępowania o rozgraniczenie prowadzonego na wniosek Gminy Słupsk, jako właściciela określonej działki, organ tej samej gminy, to jest Wójt Gminy Słupsk, nie powinien orzekać w sprawie i podlegał wyłączeniu.

Wniosek w tej sprawie został złożony przez Wójta Gminy Słupsk w dniu 13 kwietnia 2021 r. W jego efekcie, w pierwszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku postanowieniem z 12 maja 2021 r. wyznaczyło do rozpoznania sprawy Wójta Gminy Kobylnica. Jednocześnie ponieważ z wniosku z dnia 13 kwietnia 2021 r. wprost wynikała wola Wójta Gminy Słupsk aby doszło do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w odniesieniu do działki nr [...]8 w obrębie G., wskazany wniosek w ocenie Sądu prawidłowo uznano za wystarczający dla podjęcia przez wyznaczony organ, to jest Wójta Gminy Kobylnica, postępowania w sprawie rozgraniczenia. W toku postępowania Wójt Gminy Słupsk jednoznacznie potwierdził także później, że jego wolą przy złożeniu pisma z dnia 13 kwietnia 2021 r. było zainicjowanie wszczęcia postępowania w przedmiocie rozgraniczenia. Tak też postanowieniem z dnia 25 maja 2021 r. Wójt Gminy Kobylnica działając na podstawie z art. 30 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne postanowił wszcząć na wniosek Wójta Gminy Słupsk postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]8 w G. z działkami sąsiednimi, w tym między innymi należącymi do skarżących działkami o numerze [...]3 i o numerze [...]4 - położonych po obu stronach przedmiotowej drogi (tj. działki nr [...]8) w G.

W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że postępowanie wszczęte na wniosek z dnia 13 kwietnia 2021 r. toczyło się w zakresie rozgraniczenia działki nr [...]8 w szerokim zakresie, to jest także z innymi sąsiadującymi z drogą działkami. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 listopada 2023 r. (nr SKO.442.15.2023) zakończyła jednak administracyjny etap postępowania rozgraniczeniowego, w tej części, w jakiej organy administracyjne uznały konieczność rozstrzygnięcia zaistniałych w sprawie sporów granicznych przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym i z tego powodu umorzyły postępowanie administracyjne w odniesieniu do granic działki nr [...]8 z działkami nr [...]3 i nr [...]4.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. nr 2052 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "p.g.k.") w brzmieniu na dzień złożenia wniosku o rozgraniczenie.

Regulacje dotyczące postępowania rozgraniczeniowego usystematyzowane zostały w Rozdziale 6 wymienionej ustawy.

W myśl art. 30 ust. 1 p.g.k., wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony.

Na podstawie art. 31 p.g.k., czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) (ust. 1). Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (ust. 2). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (ust. 4).

Stosownie do art. 33 ust. 1 p.g.k., decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości właściwy organ wydaje, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (art. 33 ust. 3 p.g.k.).

Natomiast zgodnie z art. 34 p.g.k., jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 p.g.k, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (art. 34 ust. 1). Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2). Sąd rozpatruje sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego (art. 34 ust. 3).

Decyzją Wójta Gminy Kobylnica z dnia 11 października 2023 r. (nr GPŚ.6830.4.1.2021.PN) i zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 listopada 2023 r. (nr SKO.442.15.2023) objęto zatem rozstrzygnięcie proceduralne o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy rozgraniczenia do sądu powszechnego w oparciu o art. 34 p.g.k., z którego wynika, że w razie sporu co do przebiegu linii granicznych, gdy nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji rozgraniczeniowej, wójt umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu.

Mając zatem na uwadze zakres, w jakim organy uznały potrzebę wydania decyzji na podstawie art. 34 p.g.k., Sąd podkreśla, że przedmiotem jego oceny i rozważań była wyłącznie zgodność z prawem wskazanej w skardze jako przedmiot zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 listopada 2023 r. (nr SKO.442.15.2023) i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wydanej w oparciu o wskazaną podstawę prawną, to jest art. 34 p.g.k. Inne roztryśnięcia niż wyżej wskazane nie stanowiły przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie i mogły podlegać odrębnej weryfikacji.

Różnica stanowisk stron sprowadza się do zatem odmiennej oceny tego, czy w przedmiotowej sprawie dotyczącej rozgraniczenia działki [...]8 z działkami skarżących o nr [...]3 i nr [...]4 zaistniały przesłanki zastosowania art. 34 p.g.k.

Orzekające w sprawie organy dla wykazania konieczności zastosowania art. 34 p.g.k. powołały się na okoliczności wynikające z operatów sporządzonych przez biegłego geodetę M. D. na zlecenie Wójta Gminy Kobylnica.

Geodeta M. D. sporządził w sumie dwa operaty zawierające dokumentację dotyczą postępowania rozgraniczeniowego działki nr [...]8 w G. z działkami sąsiednimi, to jest operat z dnia 7 lipca 2022 r. przedłożony organowi I instancji w dniu 16 sierpnia 2022 r. oraz uzupełniony operat z dnia 18 lipca 2023 r. przedłożony organowi I instancji w dniu 19 lipca 2023 r. W operatach tych geodeta przedstawił organowi, który go wyznaczył do przeprowadzenia czynności, swoją opinię w sprawie, która co do granic działki nr [...]8 z działkami nr [...]3 i [...]4 jest tożsama w obu ww. operatach. W opinii tej geodeta odniósł się m.in. do ujętego w operatach protokołu z czynności przeprowadzonych na gruncie w G. w dniu 14 grudnia 2021 r. m.in. w odniesieniu do działek nr [...]4 i [...]3 oraz do pozostałej dokumentacji jaką analizował w sprawie, jeżeli chodzi o dostępne geodecie mapy i dokumenty geodezyjne.

Organy w wydanych w sprawie decyzjach uwzględniły opinię geodety rekomendującego przekazanie sprawy rozgraniczenia do sądu powszechnego i wskazującego powody, dla których nie doszło do ustalenia przebiegu granic, to jest okoliczność niezawarcia ugody pomimo nakłaniania do niej stron przez geodetę i istniejący pomiędzy stronami spór, którego nie można było rozstrzygnąć w toku postępowania administracyjnego.

W odniesieniu do działki numer [...]4 w G. geodeta M. D. wskazał, że analizował m.in. pozyskany z Wydziału Geodezyjni i Kartografii Starostwa Powiatowego w Słupsku operat geodezyjny nr [...] z dnia 6 marca 2001 r. sporządzony przez geodetę D. M., dotyczący wznowienia granic działki nr [...]4 obecnie należącej do skarżących. Operat ten został zlecony geodecie w 2001 r. przez poprzednich właścicieli działki nr [...]4, to jest D. M. i H. S. Wskazano, że operat ten zawiera szkic ze wznowienia znaków granicznych działki nr [...]4 oraz współrzędne położonych na jej linii punktów granicznych nr [...] , nr[...] , nr [...], nr [...] i nr [...]. Geodeta wyznaczony w obecnym postępowaniu rozgraniczeniowym wskazał, że na podstawie tych danych dotyczących uprzednio dokonanego wznowienia granic bez problemu można ustalić przebieg granicy między działką nr [...]4 a działką nr [...]8. Dodatkowo wskazał, że z uwagi na jednoznaczne dane dotyczące przebiegu granic działki na odcinku z działką nr [...]8 granicę należałoby przyjąć za obowiązującą na podstawie danych właśnie z operatu geodety D. M. z 2001 r., gdzie też granica przed rokiem 2001 r. nie była sporna, a wznowienie znaków granicznych zlecili geodecie D. M. poprzedni właściciele działki nr [...]4. W terenie stwierdzono, że działka nr [...]4 jest ogrodzona trwałym ogrodzeniem, w sposób który nie narusza granic działki nr [...]8 oraz że odnaleziono kamienie graniczne w punktach nr [...], nr [...] i nr [...], odpowiadające danym z operatu z 2001 r., gdzie punktami skrajnymi są punkt nr [...] oraz punkt nr [...]. Wskazano, że żadna ze stron postępowania, w tym także J. K. nie kwestionuje położenia znaku granicznego nr [...], natomiast kwestionuje ona znak graniczny nr [...], który w jej ocenie powinien być przesunięty ok. 2 metry w kierunku drogi (co na szkicu granicznym oznaczono jako punkt C). W konkluzji stwierdzono, zatem, że należy umorzyć postępowanie administracyjne i przekazać sprawę do sądu powszechnego, właśnie z tego powodu, że J. K. kwestionuje punkt graniczny nr [...] pomimo pewnych dowodów, co do przebiegu granicy i odszukania punktów granicznych, gdzie położenie punktów granicznych jest zgodne z dokumentami źródłowymi, to jest przede wszystkim z ww. operatem geodety D. M. z 2001 r.

W odniesieniu do działki nr [...]3 w G. geodeta M. D. wskazał, że analizował w sprawie m.in. pozyskany z Wydziału Geodezyjni i Kartografii Starostwa Powiatowego w Słupsku operat geodezyjny nr [...] z dnia 29 kwietnia 2021 r. dotyczący ustalenia i wznowienia znaków granicznych na działce nr [...]3 oraz na sąsiedniej działce nr [...]1, obu graniczących z działką nr [...]8. Wskazany operat został wykonany przez geodetę Z. S. na zlecenie skarżącej, J. K. Wskazano, że operat zawiera dane dotyczące przebiegu granicy działki nr [...]3 z działką nr [...]8 i zawiera wszelkie dane pozwalające odtworzyć przebieg tak wyznaczonej granicy w terenie. Zaznaczono, że operat został stworzony w kwietniu 2021 r., czyli w momencie trwania sporu granicznego, który rozpoczął się w 2018 r. i do momentu przeprowadzenia ustalenia granic działki nr [...]3 w kwietniu 2021 r. nie został zakończony. Wskazano, że wynikające z tego operatu punkty zostały odnalezione w terenie, w postaci palików drewnianych, które oznaczono na mapie w protokole z czynności przeprowadzonych na gruncie w dniu 14 grudnia 2021 r. jako punkty p[...], p[...], p[...], p[...] i p[...]. Wskazano, że w toku czynności podjętych na gruncie w dniu 14 grudnia 2021 r. granica wynikająca z tego operatu jest granicą działki wskazywaną przez stronę skarżącą, to jest J. K., którą kwestionuje jednak przedstawiciel gminy Słupsk, wskazując na odmienny przebieg tej granicy (co na szkicu granicznym oznaczono jako przebieg granicy przez punkty A i B). W odniesieniu do działki nr [...]3 w G. wskazano również, ze pomimo nakładania przez geodetę do zawarcia ugody, nie została ona zawarta, gdzie na szkicu zaznaczono przebieg granic według każdej ze stron. Jednocześnie geodeta M. D. wskazał, że należy umorzyć postępowanie i przekazać sprawę do sądu powszechnego, ponieważ analiza materiałów źródłowych dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...]3, a działką nr [...]8 wskazuje, że granica ta została w kwietniu 2021 r. ustalona niewłaściwie. Przy jej ustalaniu nie uwzględniono bowiem materiałów archiwalnych, takich jak pierworys mapy zasadniczej, czy pierwotna mapa ewidencji gruntów. We wskazanych dokumentach archiwalnych uwidoczniono kształt i przebieg działki nr [...]8, który jest zupełnie rozbieżny z tym co ustalono w kwietniu 2021 roku, gdzie geodeta Z. S. ustalił granicę wskazując na ostatni spokojny stan posiadania w kwietniu 2021 r. Ponadto wskazano, że ustalenie przebiegu granic działki nr [...]3 wykonano w trakcie trwającego sporu granicznego, co nie powinno mieć miejsca.

Z uwagi na zatem na niezawarcie ugody przez strony i brak możliwości wydania decyzji o rozgraniczeniu, które to stanowisko organy przyjęły uwzględniając powyżej wskazane argumenty geodety, w odniesieniu do działek nr [...]3 i [...]4 należących do skarżących i graniczących z działką Gminy Słupsk nr [...]8 w postaci drogi, orzeczono o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy rozgraniczenia do sądu powszechnego.

Argumentacja strony skarżącej koncentruje się natomiast na wskazaniu, że w odniesieniu do działek nr [...]3 i nr [...]4 organy prawidłowo powinny były wydać decyzję skutkującą rozgraniczeniem z działką nr [...]8. Zdaniem strony skarżącej błędnie zatem uznano, że w stosunku do ww. działek nie było podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu, o której mowa w art. 33 ust. 1 p.g.k., pomimo że istnieją dokumenty potwierdzające przebieg granic. Strona skarżąca wskazuje, że ustalenie przebiegu granicy może nastąpić nie tylko wówczas gdy strony złożą zgodne oświadczenia co do ich przebiegu, ale powinno nastąpić także wtedy, gdy kiedy ustalenie przebiegu granicy jest możliwe na podstawie zebranych w sprawie dowodów. Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sprawie wystąpiła tego rodzaju sytuacja, że "znane są i niekwestionowane znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej", a zatem organy administracyjne powinny wydać decyzję o rozgraniczeniu działek.

Niezależnie od tego, to jest wskazując na konieczność wydania decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu w odniesieniu do działki nr [...]3 i nr [...]4, strona skarżąca podnosi jednocześnie, że postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia tych działek nie powinno być wszczęte.

Podnosząc ten argument strona skarżąca wskazała, że w zakresie granic działek nr [...]3 i nr [...]4 z działką nr [...]8 w zasobie geodezyjnym jest bowiem w jej ocenie pełna, kompletna i prawidłowa dokumentacja na te granice. Strona skarżąca podkreśla w tym miejscu, że jeszcze przed wszczęciem postępowania w 2021 r. zadaniem organu I instancji powinno być ustalenie, że w odniesieniu działek nr [...]3 i nr [...]4 należących do skarżących w ogóle nie trzeba było prowadzić postępowania. W ocenie strony poprzez niewyjaśnienie pełnych podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego organ wykroczył zatem poza granicę wniosku o rozgraniczenie.

Skarżąca podnosi także zarzuty naruszenia art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez ograniczenie prawa własności oraz prawa do dysponowania nieruchomościami a także art. 153 Kodeksu cywilnego poprzez jego bezpodstawne stosowanie oraz umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi powszechnemu. W ocenie strony skarżącej w sprawie doszło także do naruszenia szeregu przepisów postępowania, to jest art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77§ 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu sprawy w zakresach wskazanych powyżej czyli dotyczących istnienia dokumentów potwierdzających przebieg granic, rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz dokonanie ustaleń w sposób wybiórczy.

Przechodząc do oceny stanowisk stron niniejszego postępowania Sąd wskazuje, że nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego.

Sąd uwzględnił przede wszystkim to, jaki jest charakter i cel postępowania rozgraniczeniowego oraz okoliczność, że stan prawny odnośnie przebiegu granic pomiędzy działką nr [...]8, a działką nr [...]3 i pomiędzy działką [...]8, a działką nr [...]4 jest sporny. W okolicznościach tej konkretnej sprawy zaistniały spór, wbrew ocenie strony skarżącej, wykluczał dokonanie rozgraniczenia przez Wójta Gminy Kobylnica, ponieważ, jak zostanie wykazane poniżej, zainteresowani właściciele nie złożyli zgodnych oświadczeń co do przebiegu granic, nie zawarli proponowanej przez geodetę ugody, natomiast zabrane w sprawie dowody podlegające analizie geodety pozostawały sprzeczne lub też pomimo wynikającego z nich jasnego przebiegu granicy przez określone punkty geodezyjne, odnalezione również w terenie, jedna ze stron postępowania kwestionowała prawidłowość usytuowania znaków granicznych na gruncie, co uwidoczniono w protokole z czynności na gruncie, który także stanowi dowód w sprawie.

Sąd podkreśla, że sprawa dotycząca rozgraniczenia, jeśli chodzi o samą jej genezę, ma co do zasady charakter sporu cywilnego, związanego z własnością. Tryb postępowania o rozgraniczenie nieruchomości jak wskazano wyżej został uregulowany w dziele 6 cyt. Prawa geodezyjnego i kartograficznego (art. 29 - 37). Zgodnie z art. 29 p.g.k. rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie ich na gruncie oraz sporządzenia odpowiednich dokumentów. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w piśmiennictwie, że wskazany zapis art. 29 p.g.k. nie jest zbyt precyzyjny gdyż celem rozgraniczenia nie może być samo w sobie abstrakcyjne ustalenie granic (por. E. Mzyk Podział i rozgraniczenie nieruchomości, wyd. 1994 r. str. 60). Ustalenie granic służy określonemu celowi jakim jest władztwo właściciela, a ściśle – zakres uprawnień właściciela, rozumianego w istocie jako wykonywanie prawa własności i to do jakich granic ono sięga. Z kwestią tą należy wiązać przeznaczenie postępowania rozgraniczeniowego, które służy urzeczywistnieniu prawa własności i jest niejako rozszerzeniem uzupełniającym, wypływającym z prawa własności. Taka ocena charakteru sprawy o rozgraniczenie przeważa w doktrynie i orzecznictwie. Tym niemniej w systemie prawa polskiego dla wstępnej fazy postępowania rozgraniczeniowego przewidziano właśnie przeprowadzenie postępowania administracyjnego, gdzie leżący u podstaw tej sprawy spór cywilny pomiędzy właścicielami sąsiadujących nieruchomości powoduje, że organ administracji spełnia w tym sporze granicznym przede wszystkim funkcję mediacyjną, a nie rozstrzygającą. Znajduje to swój wyraz m.in. w tym, że w razie zawarcia ugody przed geodetą ma ona moc ugody sądowej oraz w obowiązku przekazania sprawy sądowi w pozostałych przypadkach, a więc także wówczas gdy organ wyda decyzję o rozgraniczeniu lecz zostanie ona zakwestionowana, ponieważ dana strona nie będzie zadowolona z przyjętej w oparciu o ustalenia geodety granicy. Geodeta, który w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia spełnia rolę odpowiadającą biegłemu, przede wszystkim nakłania zatem strony w przypadku sporu do zawarcia ugody.

Warunkiem przekazania sądowi powszechnemu sprawy o rozgraniczenie nieruchomości jest natomiast powstanie lub kontynuacja sporu co do ustalenia jej granic, który nie mógł być zakończony przed organem administracji z powodów wynikających z art. 34 p.g.k., 33 p.g.k., oraz art. 31 p.g.k., które powinny być interpretowane łącznie. W ocenie Sądu sytuacja taka występuje w przedmiotowej sprawie.

Orzekający w sprawie Sąd stoi po pierwsze na stanowisko, że wystarczającą do umorzenia postępowania i przekazania sprawy sądowi powszechnemu jest istniejący spór co do przebiegu linii granicznych, niezakończony zawarciem ugody. Przepis art. 34 ust. 1 p.g.k. stanowi bowiem o dwóch odrębnych przesłankach, których wystąpienie rodzi podstawę do przekazania sprawy do sądu powszechnego. Przesłanki te rozdzielone są spójnikiem "lub" co oznacza, że każda z nich może wystąpić samodzielnie. Sprawa przekazywana jest zatem do sądu powszechnego zarówno wtedy, gdy nie jest możliwe wydanie decyzji o rozgraniczeniu, ale także wtedy gdy w razie sporu co do linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody. Sytuacja taka niewątpliwie zachodzi w przedmiotowej sprawie, gdzie z jednej strony J. i K. K., a z drugiej Gmina Słupsk, wskazują inne przebiegi granic działek zarówno na styku działki nr [...]3 z działką nr [...]8, jak i działki nr [...]4 z działką nr [...]8, a w sprawie nie doszło do zawarcia ugody.

Niezależnie od tego, Sąd wskazuje że stan faktyczny przedmiotowej sprawy został wyjaśniony w stopniu wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania i przekazania sprawy rozgraniczenia do sądu powszechnego, także w tym zakresie w jakim wynika z niego brak podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu.

Wydanie decyzji o rozgraniczeniu, o której mowa w art. 33 ust. 1 p.g.k. następuje bowiem co do zasady przede wszystkim w sytuacji gdy nie zawarto ugody, lecz możliwe było ustalenie przebiegu granic na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub gdy co prawda takiego zgodnego oświadczenia nie ma, lecz ustalenie jest możliwe na podstawie zebranych w sprawie dowodów, które są wystarczające i niesprzeczne, a żadna ze stron nie zakwestionowała też przebiegu granicy, co w ocenie Sądu wynika z treści art. 31 p.g.k.

W odniesieniu do działki nr [...]4 Sąd wskazuje w tym kontekście, że strona skarżąca sama też powołała się w skardze na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 578/17, że rozgraniczenie nieruchomości może mieć miejsce wtedy, gdy znane są i niekwestionowane znaki i ślady graniczne i innego mapy i dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Stanowisko wyrażone w powołanym wyroku orzekający w przedmiotowej sprawie Sąd podziela i przyjmuje za własne. Ze stanowiska tego wynikają na gruncie przedmiotowej sprawy jednak innego rodzaju wnioski niż to przyjmuje strona skarżąca. Strona skarżąca nie dostrzega bowiem, że w zakresie dotyczącym działki nr [...]4 znaki graniczne były co prawda znane i odzwierciedlały one punkty z mapy, to jest współrzędne z operatu geodety D. M. z 2001 r. i zostały odnalezione w terenie, ale to właśnie J. K. podczas czynności na gruncie zakwestionowała znak graniczny tego rodzaju – to jest istniejący w przestrzeni i odpowiadający dokumentacji. W istocie zakwestionowane zostały zatem przez stronę skarżącą nie tylko znaki graniczne, ale i dokumenty, ponieważ jak wynika z protokołu granicznego znak nr [...] odnaleziono w terenie i pokrywa się on z dokumentacją.

Reasumując, sytuację gdy w zasobie geodezyjnym jest dokumentacja wskazująca na przebieg granicy i nikt jej nie kwestionuje należy istotnie odróżnić od sytuacji, gdy w zasobie jest dokumentacja, a jedna ze stron kwestionuje położenie znaków granicznych w terenie, nie przedkładając też na tą okoliczność żadnych dokumentów, a jedynie nie zgadzając się z położeniem znaku. Powołany przez stronę skarżącą wyrok WSA w Krakowie oddalający skargą odnosi się właśnie do sytuacji gdzie właściciele jednej działki nie wyrażają zgody na przebieg granicy według mapy ewidencyjnej, podczas gdy właściciele działki sąsiadującej nie zgłaszają zastrzeżeń do granicy ewidencyjnej pomiędzy nieruchomościami. W tej sytuacji WSA w Krakowie orzekł o zgodności z prawem wydania decyzji o umorzeniu postepowania administracyjnego i przekazaniu sprawy do sądu powszechnego. W ocenie Sądu oświadczenie strony o innym położeniu znaku granicznego niż ma to miejsce w terenie stanowi dowód w sprawie, który pozostaje w sprzeczności z innymi dowodami w postaci dokumentacji. W tej sytuacji brak było podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu.

W odniesieniu do działki nr [...]3 również wskazać należy, że niewątpliwie nie może dojść do wyznaczenia granicy, gdy nie ma zgodnego oświadczenia stron o jej przebiegu, istnieje spór w tym zakresie, a znaki, ślady graniczne, mapy i innego dokumenty są niewystarczające lub sprzeczne. W tym zakresie w opinii geodety M. D. odnaleźć można zaś wskazanie, że zebrane w sprawie dowody są sprzeczne, to jest, że inny jest przebieg granicy działki wynikający z wykonanego na zlecenie skarżącej w dniu 29 kwietnia 2021 r. przez Z. S. operatu w stosunku do innych pozyskanych w sprawie dokumentów. W sprawie wyjaśniono w sposób wystarczający na czym polega dostrzeżona przez geodetę M. D. sprzeczność dokumentacyjna w zakresie zebranych w sprawie dowodów. W tym zakresie wskazano, że dokumentacja w postaci operatu z dnia 29 kwietnia 2021 r. ustaliła przebieg granicy według, jak wskazano w tej pracy geodezyjnej, ostatniego spokojnego stanu posiadania, to jest w sposób nieuwzgledniający materiałów archiwalnych, takich jak pierworys mapy zasadniczej, czy pierwotna mapa ewidencji gruntów, gdzie kształt i przebieg działki jest zupełnie rozbieżny z tym co przyjęto w operacie z 2021 r. W zakresie granicy działek nr [...]3 i [...]8 istniał zatem spór co do przebiegu granic i brak było zgody stron co do ich przebiegu, zebrane w sprawie dowody pozostawały zaś sprzeczne. Geodeta M. D. wskazał, że zaproponowany przez niego stronom przebieg granicy między działkami opierał się o granicę przedstawioną w materiałach pierwotnych, zachowując pierwotny kształt działki nr [...]8. W protokole z czynności na gruncie z dnia 14 grudnia 2021 r. wskazano, że przebieg granicy nie został ustalony pomimo nakłaniania stron do zawarcia ugody, wobec czego na szkicu granicznym zaznaczono jakie granice uznaje każda ze stron je kwestionujących, to jest zarówno skarżący (w osobie J. K. posiadającej również pełnomocnictwo do reprezentowania K. K.) jak i Gmina Słupsk (reprezentowana przez przedstawiciela D. C.). W odniesieniu do granicy działki nr [...]3 poza wskazaniem, że w operacie z 2021 r. granica działki została ustalona nieprawidłowo, to jest z pominięciem materiałów archiwalnych, dodatkowo wskazano, że operat wykonano w trakcie sporu granicznego, co nie powinno mieć miejsca. Nie budzi wątpliwości Sądu i potwierdzają to akta sprawy, że Gmina Słupsk jeszcze przed wykonaniem przez geodetę na zlecenie skarżącej operatu z dnia 29 kwietnia 2021 r., podjęła działania mające na celu wszczęcie na jej wniosek postępowania w przedmiocie rozgraniczenia działki nr [...]8, również z działką nr [...]3 w G.

Z powyższych względów pomimo tego, że w zasobie geodezyjnym istniały określone dokumenty i podlegały one analizie geodety, okoliczność, że jeden z właścicieli działek kwestionuje przebieg granicy - gdzie w przypadku działki nr [...]3 wystąpiła sprzeczność dokumentów, które były dostępne geodecie, a w przypadku działki nr [...]4 doszło do zakwestionowania przez skarżącą położenia kamienia granicznego odnalezionego w terminie i o współrzędnych zgodnych z wynikającymi też z dokumentacji - wyłączała możliwość wydania decyzji o rozgraniczeniu.

W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd podzielił stanowisko organów, że właściwym rozstrzygnięciem proceduralnym było przekazanie sporu do jego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny i umorzenie postępowania administracyjnego, to jest niejako tej administracyjnej fazy postępowania rozgraniczeniowego, która przede wszystkim ma na celu mediację co do zakończenia sporu. W tej sprawie porozumienia co do granicy pomiędzy działką nr [...]3 a działką nr [...]8 i pomiędzy działką nr [...]4, a działką nr [...]8 nie osiągnięto. Nie doszło do zawarcia proponowanej ugody, ani do złożenia przez właścicieli graniczących działek zgodnego oświadczenia o przebiegu granicy. Organy uwzględniły, że geodeta nie dokonał rozgraniczenia, wskazując, że przedstawił opinię jak w jego ocenie powinna przebiegać granica i z jakich względów nie została ona zaakceptowana przez określone strony postępowania pozostające w sporze granicznym. Uwzględniono przy tym okoliczności wskazywane przez geodetę, wyłączające, w ocenie Sądu, możliwość wydania decyzji o rozgraniczeniu, to jest: sprzeczność dokumentacji (dowodów) co do przebiegu granicy miedzy działką nr [...]3, a działką nr [...]8 oraz zakwestionowanie przez jedną ze stron położenia na gruncie znaku granicznego istniejącego w terenie i odpowiadającego współrzędnym z przyjętej w zasobie dokumentacji dotyczącej granicy pomiędzy działką nr [...]4 a działka nr [...]8.

Zatem gdy na etapie postępowania przed organem administracji nie dojdzie do porozumienia pomiędzy właścicielami, czy to poprzez zawarcie ugody, do której nakłonił strony geodeta, czy też poprzez złożenie przed geodetą zgodnych oświadczeń co do przebiegu granicy, a zatem w sytuacji gdy pomiędzy stronami w dalszym ciągu istnieje spór co do przebiegu granic, wydanie decyzji o rozgraniczeniu będzie sytuacją stosunkowo rzadką. Sąd ocenił, że organy prawidłowo oparły się i przyjęły opinię geodety, że sytuacja taka nie zachodziła w przedmiotowej sprawie, co szczegółowo wyjaśniono powyżej.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, że w sprawie w ogóle nie powinno dojść do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z uwagi na znajdujące się w zasobie dokumenty, Sąd wskazuje, że przebieg tej sprawy potwierdził, że granice działek są sporne, a dokumentacja z zasobu jest kwestionowana przez strony.

Sąd podkreśla, że żądać wszczęcia postepowania rozgraniczeniowego może właściciel działki chcąc uzyskać pewność co granic swojej działki, to jest pewność w jakim obszarze może wykonywać przysługujące mu prawo własności, co jest pożądane z punktu widzenia jego interesów przede wszystkim wtedy, gdy pozostaje w sporze co do przebiegu ganiący z właścicielem działki sąsiedniej. Prawo żądania wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego ma każdy właściciel, również gdy jest on gminą. Jeżeli w toku postępowania stwierdzony byłby brak sporu granicznego i pewność oraz spójność wszystkich zebranych w sprawie dowodów, to jest zarówno w postaci dokumentacji geodezyjnej oraz w postaci istnienia niekwestionowanych znaków granicznych, istotnie takie postępowanie administracyjne w sprawie o rozgraniczenie powinno zakończyć się umorzeniem postępowania z powodu swojej bezprzedmiotowości. Niezależnie od tego, że taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie, Sąd podkreśla, że ustaleń zakresie bezprzedmiotowości postępowania organ nie musi czynić w całości na wstępie, jeszcze przed wszczęciem postepowania, gdyż w większości przypadków okoliczności świadczące o bezprzedmiotowości postepowania będą mogły być ustalone dopiero w jego toku, po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, w tym po zapoznaniu się przez organ z opinią geodety, który dokonuje przeanalizowania dokumentacji geodezyjnej sprawy i w tym zakresie jako profesjonalista wspiera organ w prowadzonym postępowaniu.

Sąd wskazuje dodatkowo w tym zakresie, że na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, który ma zastosowanie w odniesieniu do prowadzenia postępowania w przedmiocie rozgraniczenia w jego fazie administracyjnej nie przewiduje się już, tak jak we wszystkich innych sprawach administracyjnych wydawania postanowień o wszczęciu postępowania. Zgodnie z art. 61 k.p.a. w przypadku postępowań wszczynanych na wniosek datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia żądania organowi administracji. Pomimo tego o wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie rozgraniczenia mówi art. 30 p.g.k. W tym zakresie występuje zatem istotna niekonsekwencja prawodawcza pomiędzy przepisami k.p.a., a ustawy p.g.k. Dostrzec jednak należy, że na takie postanowienie, o którym mowa w art. 30 p.g.k., nie przysługuje zażalenie.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, organy administracji otrzymując wniosek o przeprowadzenie postępowania w przedmiocie rozgraniczania, gdzie nie ma wątpliwości, że wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem, powinny wszcząć postępowanie zgodnie z żądaniem strony, a co do zasady dopiero później stosownie do ustaleń czynionych w jego toku, podjąć określone rozstrzygnięcia bądź natury proceduralnej (umorzenie z powodów wskazanych w art. 34 p.g.k. i umorzenie z uwagi na bezprzedmiotowość), lub załatwiające tę sprawę co do istoty (rozgraniczenie).

W ocenie Sądu organy w przedmiotowej sprawie podjęły rozstrzygnięcie adekwatne do ustaleń poczynionych w toku postępowania, wskazujących na zaistnienie przesłanek wydania decyzji z art. 34 p.g.k., to jest umarzające postępowanie administracyjne z powodu konieczności przekazania sprawy rozgraniczenia do rozstrzygnięcia przez sąd cywilny.

Sąd podkreśla, że oceniał zgodność wydanych w tym przedmiocie decyzji wyłącznie z przepisami prawa administracyjnego, których naruszeń w stopniu uzasadniającym eliminację decyzji z obrotu prawnego nie stwierdzono. W tej sprawie, w jej fazie administracyjnej organy administracji nie stosowały przepisów prawa cywilnego. Tym samym za nietrafne Sąd uznał również zarzuty strony skarżącej podniesione w zakresie naruszenia przez organy administracji przepisów Kodeksu Cywilnego. Przepisy prawa cywilnego znajdują zastosowanie dopiero przed sądem powszechnym, gdy prowadzi postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia, m.in. w związku z przekazaniem mu sprawy do rozpoznania przez organ administracji w trybie art. 34 p.g.k.

W okolicznościach tej sprawy, które zostały w sposób wyczerpujący ustalone w sprawie, przekazanie spornej kwestii rozgraniczenia działki nr [...]8 należącej do Gminy Słupsk z działkami nr [...]3 i [...]4 należącymi do skarżących, prawidłowo przekazano do rozpoznania sądowi powszechnemu umarzając postepowanie administracyjne. Umorzenie postępowania administracyjnego, nie zamyka w tym zakresie kwestii sporu granicznego, który zostanie rozstrzygnięty przez sąd cywilny.

Odnosząc się końcowo do przedłożonego na etapie postępowania sądowo-administracyjnego dokumentu informacyjnego z dnia 7 maja 2024 r., w którym J. K. została poinformowana, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o wszczęcie postępowania wyjaśniającego wobec geodety M. D., Sąd wskazuje, że tego rodzaju informacja w żaden sposób nie stanowi o wydaniu przez jakikolwiek organ wiążącej oceny pracy geodety M. D., w tym orzeczenia dyscyplinarnego, aby nieprawidłowo prowadził czynności zlecone mu przez Wójta Gminy Kobylnica. W piśmie informacyjnym z dnia 7 maja 2024 r. zostało wskazane skarżącej, że wystąpienie z wnioskiem do rzecznika dyscyplinarnego jest dopiero pierwszym krokiem do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Po otrzymaniu wniosku rzecznik dokona bowiem wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Zaznaczono, że rzecznik może złożyć wniosek o ukaranie do komisji dyscyplinarnej lub umorzyć postepowanie wyjaśniające jeśli zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do sporządzania wniosku o ukaranie. Sąd podkreśla, że zaskarżona w sprawie przez J. i K. K. decyzja SKO została wydana w dniu 23 listopada 2023 r., utrzymując w mocy decyzję Wójta Gminy Kobylnica z dnia 11 października 2023 r. Pismo informacyjne, na które powołuje się skarżąca nosi datę 7 maja 2024 r. i nie przesądza w żaden sposób o nieprawidłowościach przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego. Tym bardziej wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie stanowi dowodu, aby uprawniony i wyznaczony w sprawie geodeta M. D., jak uważa skarżąca, "naruszył przepisy prawa w dokumentacji, która była podstawą wydania decyzji Wójta Gminy Kobylnica z dnia z dnia 11 października 2023 r." Skierowanie do Sądu pismo procesowe skarżących z dnia 20 maja 2024 r. świadczy zatem w istocie wyłącznie o tym, że skarżąca podejmuje określone działania mające na celu podważenie dokumentacji geodezyjnej, będącej przedmiotem oceny organów w sprawie. Z treści pisma skarżących wynika, że działania te nie zostały zakończone oczekiwanym przez stronę skarżącą rezultatem. Sąd podkreśla, że organy administracji procedujące w 2023 r. miały wszelkie podstawy, aby uznać za wiarygodną dokumentację sporządzoną przez uprawnionego geodetę, spełniającego w postepowaniu w przedmiocie rozgraniczania rolę odpowiadającą biegłemu. Wnioski geodety znajdują potwierdzenie w dokumentacji, na którą się powołuje. Jak wskazano wyżej, geodeta w sporządzonym operacie wyjaśnił w szczególności na czym polegały rozbieżności w dokumentacji zebranej w sprawie, a także opisał okoliczność zakwestionowania przez skarżącą położenia znaku granicznego na gruncie, pomimo, iż odpowiadał on współrzędnym oraz dokumentacji, w oparciu o którą geodeta zaproponował przebieg granicy. Okoliczność zakwestionowania znaku znajduje potwierdzenie w dokumencie stanowiącym protokół czynności na gruncie, podpisanym także przez skarżącą. Jak wskazano już wyżej, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w uznaniu przez organy administracji, że wskazane okoliczności oceniono jako potwierdzające zaistnienie przesłanek do wydania decyzji w trybie art. 34 p.g.k.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.