Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 170/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 7  , 77 , 80  , 107  par 3 , 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 26 w zw z art 3  ust 1 pkt 19
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 listopada 2022 r. nr SKO/OŚ/4170/311/2022, SKO/OŚ/4170/312/2022 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej O. S.A. z siedzibą w O. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 15 listopada 2022 r., nr SKO.Oś/41700/311/2022, SKO.Oś/41700/312/2022, po rozpatrzeniu odwołania O. S.A. z siedzibą w O. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz z dnia 16 sierpnia 2022 r. (znak: SE.6236.13.2020.BS) w przedmiocie usunięcia odpadów zgromadzonych w hali zlokalizowanej w południowej części zespołu trzech przylegających do siebie hal, znajdujących się na działce nr [...] położonej w O. przy [...] oraz przekazanie ich uprawnionemu odbiorcy, łącznie z rygorem natychmiastowej wykonalności - utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W podstawie materialnoprawnej powołano art. 26 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699.), § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 02.01.2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r. poz. 10), w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz 12 sierpnia 2020 r. podjął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zalegania odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania tj. na działce o nr ew. [...] położonej w O. przy [...]

W toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 16 sierpnia 2022 r. m.in. ustalono:

- że w hali magazynowej o powierzchni 700 m2 na terenie działki nr [...] znajdują się pojemniki z odpadami;

- właścicielem w/w terenu jest O. S.A. z siedzibą w O., który to podmiot jest również posiadaczem przedmiotowych odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach);

- odpady znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania. Odpady noszą cechy odpadów niebezpiecznych i ze względu na swój skład mogą zagrozić życiu i zdrowiu człowieka, spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni gleby lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach. W związku z tym pozostawienie odpadów w obecnym miejscu może wpływać niekorzystnie na stan jakości gleb i wód terenu położonego w sąsiedztwie miejsca obecnego składowania tych odpadów w przypadku rozszczelnienie lub uszkodzenia opakowań. Ponadto ze względu na obecność w nich substancji łatwo palnych, w przypadku pożaru obecnego miejsca składowania

odpadów, wydzielające się toksyczne gazy mogłyby bezpośrednio zagrozić zdrowiu lub życiu ludzi;

- kody odpadów, wymienione w § 1 sentencji ww. decyzji określono na podstawie opinii biegłych z zakresu toksykologii środowiskowej oraz ochrony środowiska i chemii odpadów;

- istniejącą uprzednio w obrocie prawnym decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz z dnia 24.10.2019 r. znak: SE.6236.1.2019 nakazującą R. P. niezwłoczne usunięcie tych odpadów, uchylono w dniu 11.07.2022 r., a postępowanie administracyjne prowadzone z urzędu przez Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz - umorzono w całości.

W podsumowaniu powyższych ustaleń, organ I instancji przyjął, że spełnione zostały przesłanki z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. W ocenie organu ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż znajdujący się na działce nr

[...] przy [...] w O. materiał stanowi odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy, których posiadacz zamierza się pozbyć. Odpady te składowane są na terenie w/w działek, nie będących miejscem przeznaczonym na magazynowanie/składowanie tych odpadów. Posiadaczem odpadów jest O. Spółka Akcyjna z siedzibą przy [...], [...]. Odpady posiadają właściwości niebezpieczne, a szereg substancji chemicznych należy do lotnych związków organicznych (ŁZO), łatwopalnych powodujących uszkodzenia wątroby, nerek, serca i centralnego układu nerwowego.

O. S.A. w O. odwołując się od ww. decyzji organu I instancji zarzuciła:

1.naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art 3 ust 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że posiadaczem odpadów jest właściciel nieruchomości, na której znajdują się przedmiotowe odpady jest O. S.A. w O., podczas gdy posiadaczem odpadów jest J. W. podający się za R. P. (P.) jako podmiot będący w posiadaniu odpadów; a w konsekwencji:

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1

pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że podmiotem zobowiązanym do niezwłocznego usunięcia odpadów jest O. S.A. w O., podczas gdy podmiot ten jest zwolniony od odpowiedzialności za przedmiotowe odpady wobec wskazania podmiotu, który jest posiadaczem odpadów;

3. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak dążenia do załatwienia sprawy, a także niewzięcie przez organ pod uwagę całokształtu

materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego i niewywiązanie się

z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału

zgromadzonego w aktach oraz znanych organowi z urzędu z innych postępowań

administracyjnych prowadzonych w związku z niniejszą sprawą, w wyniku czego

zostały wyprowadzone nielogiczne i nieuzasadnione wnioski oraz wydana błędna

decyzja w przedmiotowej sprawie, w szczególności:

a) organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego dotyczącego spraw karnych, w szczególności nie nadał odpowiedniego waloru wyrokowi wydanemu w sprawie karnej prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział III Karny pod sygnaturą akt [...], w której to sprawie został wydany wyrok skazujący J. W. za to, że - doprowadził W. C. reprezentującego O. S.A. z siedzibą w O. przy ul. [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w nieustalonej kwocie z tytułu opłat czynszowych oraz zamierzał doprowadzić go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie co najmniej 1.625.000 zł netto będącej iloczynem kosztów utylizacji 500 ton odpadów w cenie 3250 zł netto za jedną tonę, stanowiącej mienie znacznej wartości, w ten sposób, że wprowadził go w błąd, co do przeznaczenia hali, tożsamości osoby podpisującej umowę najmu z dnia 18 lutego 2019 r. dotyczącej nieruchomości mieszczącej się w O. ul. [...] podał się za R. P. i posłużył się podrobionym uprzednio w celu użycia za autentyczny dokumentem w postaci dowodu osobistego [...] na dane R. P., a nadto podrobił jego podpis pod umową w celu użycia za autentyczny lecz zamierzonego celu odnośnie przeniesienia na O. S.A. kosztów neutralizacji odpadów nie osiągnął z uwagi na podjęte przez funkcjonariuszy Policji czynności, czyniąc sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu;

- w okresie od nieustalonego dnia i miesiąca 2018 roku do dnia 28 lutego 2019 roku w O., [...], działka nr [...] i innych miejscach na terenie kraju w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając w zorganizowanej grupie przestępczej opisanej w pkt 1 postanowienia, wspólnie i w porozumieniu z osobami, co do których toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Krakowie o sygn. [...] oraz z (...) transportował, a następnie składował wbrew przepisom art. 5, art. 16, art. 21 ust 1, art. 24, art. 25 ust 1, art. 33, art. 90, art. 92, art. 93 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku odpadach (Dz. U. 2018.992 z późn. zm), niebezpieczne odpady przemysłu chemicznego, petrochemicznego, farbiarskiego, lakierniczego, motoryzacyjnego i inne w takich warunkach i w taki sposób, że możne to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, a to z uwagi na kwestie wskazane w treści wyroku

b) Uznał, że posiadaczem odpadów jest osoba, która podrobiła dowód osobisty na nazwisko R. P. podczas gdy posiadaczem odpadów jest osoba, która zawarła umowę najmu z O. SA z siedzibą w O. oraz jest odpowiedzialna za składowanie w hali odpadów, co zostało zresztą potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie, Wydział III Karny z dnia 15 grudnia 2021 roku w sprawie o sygnaturze akt [...], co skutkowało tym, że wobec tego, iż obecnie brak jest możliwości ustalenia osoby, która podrobiła dowód osobisty na nazwisko R. P., organ zastosował domniemanie z art. 3 pkt. 19 ustawy o odpadach, zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

SKO w Krakowie w opisanej na wstępie decyzji z 15 listopada 2022r . utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

Na wstępie uzasadnienia organ II instancji wskazał, że "zaskarżona decyzja jest dowodowa prawidłowa i zawiera wyczerpujące rozpatrzenie materiału dotyczącego sprawy, skutkuje to prawidłową subsumpcją ustaleń faktycznych pod obowiązujące w tym zakresie normy prawny".

SKO posiłkując się stanem faktycznym zawartym w decyzji organu I instancji streściło jego przebieg i wskazało, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy wytwórcą odpadów jest każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów)(...). Z kolei przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub (...) osobę prawną (...) będącą w posiadaniu odpadów (...), domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Organ II instancji stwierdził również, że działka nr [...] nie jest miejscem przeznaczonym do składowania czy magazynowania odpadów.

Dalej wywiódł, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy - posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania; a zgodnie z ust. 2 art. 26 ustawy - w przypadku nieusunięcia odpadów burmistrz (...) w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów (...). Podkreślono, że obowiązkiem posiadacza odpadów jest usuniecie wszystkich odpadów składowanych w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Norma art. 26 ustawy wprowadza instytucję "domniemania", zgodnie z którą ustawodawca zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntem muszą mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiadają na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości. Warunkiem wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów jest poczynienie ustaleń w zakresie istnienia odpadów, składowania tych odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do składowania lub magazynowania oraz podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów.

Ustosunkowując się do zawartego w odwołaniu wskazania na posiadacza odpadów w osobie R. P., Kolegium zajęło stanowisko, że "w świetle przytoczonych wyżej ustaleń faktycznych taka interpretacja zapisów art. 26 ustawy jest nieprawidłowa". W ocenie organu odwoławczego nie można bowiem obciążać odpowiedzialnością administracyjną osoby nie istniejącej, natomiast co do wskazania prawdopodobnego "posiadacza odpadów" w osobie J. W., to strona odwołująca się nie przeprowadziła żadnego dowodu uzasadniającego odpowiedzialność tej osoby. Ponadto zakwestionowane w decyzji rozumienie zwrotu "władający powierzchnią ziemi", w ocenie Kolegium jest prawidłowe i wskazuje na właściciela nieruchomości. Zdaniem organu II instancji, odwoływanie się do prawa geodezyjnego nie ma żadnego związku funkcjonalnego z rozumieniem terminów używanych w ustawie o odpadach.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, w/w odpady znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania ani też do magazynowania, słusznie zatem nakazano posiadaczowi tych odpadów - O. S.A. z siedziba w O. ich usunięcie - zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach.

Dalej wskazano, że naczelną zasadą gospodarki odpadami jest ochrona życia i zdrowia ludzi oraz środowiska (art. 16 ustawy). Opierając się na w/w zasadzie SKO odrzuciło postulat odwołującego dotyczący zawieszenia postępowania, ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie -Wydział III Karny.

Skład orzekający SKO nie przychylił się też do stanowiska umożliwiającego oparcie rozstrzygnięcia w nin. sprawie na brzmieniu art. 26a ustawy. Artykuł ten przewiduje nadzwyczajny tryb usuwania odpadów. W przypadku, gdy ze względu na zagrożenie dla życia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usuniecie odpadów - właściwym organem jest m.in. burmistrz. W takiej sytuacji posiadacz odpadów (O. ) ma obowiązek zwrócić poniesione przez organ koszty działań polegających na usunięciu odpadów (...) w terminie 14 dni. Kolegium uznało, że nałożony w decyzji organu I instancji rygor natychmiastowej wykonalności spełnia funkcje nadzwyczajnego trybu postępowania z art. 26a ustawy.

Ta decyzja SKO w Krakowie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez O. S.A. z siedzibą w O.. W skardze zarzucono naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie przez organ wydający zaskarżoną decyzję, że posiadaczem odpadów jest właściciel nieruchomości, na której znajdują się przedmiotowe odpady (O. S.A. w O.), podczas gdy posiadaczem odpadów jest J. W. podający się za R. P. (P.) jako podmiot będący w posiadaniu odpadów, a w konsekwencji:

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust.

1 pkt 19 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że podmiotem zobowiązanym do niezwłocznego usunięcia odpadów jest O. , podczas gdy podmiot ten jest zwolniony od odpowiedzialności za przedmiotowe odpady wobec wskazania podmiotu, który jest posiadaczem odpadów;

3. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (...), a także niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego i niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału zgromadzonego w aktach oraz znanych organowi z urzędu z innych postępowań administracyjnych prowadzonych w związku z niniejszą sprawą, w wyniku czego zostały wyprowadzone nielogiczne i nieuzasadnione wnioski oraz wydana błędna

decyzja w przedmiotowej sprawie, w szczególności:

a) organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego dotyczącego spraw karnych, w szczególności nie nadał odpowiedniego waloru wyrokowi wydanemu w sprawie karnej prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział III Karny pod sygnaturą akt [...], w której to sprawie został wydany wyrok skazujący J. W. za to, że:

- doprowadził W. C. reprezentującego ww. spółkę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w nieustalonej kwocie z tytułu opłat czynszowych oraz zamierzał doprowadzić go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie co najmniej 1.625.000 zł netto będącej iloczynem kosztów utylizacji 500 ton odpadów w cenie 3250 zł netto za jedną tonę, stanowiącej mienie znacznej wartości, w ten sposób, że wprowadził go w błąd, co do przeznaczenia hali, tożsamości osoby podpisującej umowę najmu z dnia 18 lutego 2019 r. dotyczącej nieruchomości mieszczącej się w O. podał się za R. P. i posłużył się podrobionym uprzednio w celu użycia za autentyczny dokumentem w postaci dowodu osobistego na dane R. P., a nadto podrobił jego podpis pod umową w celu użycia za autentyczny lecz zamierzonego celu odnośnie przeniesienia na ww. O. kosztów neutralizacji odpadów nie osiągnął z uwagi na podjęte przez funkcjonariuszy Policji czynności, czyniąc sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu;

- w okresie od nieustalonego dnia i miesiąca 2018 roku do dnia 28 lutego 2019 roku w O., działka nr [...] i innych miejscach na terenie kraju w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając w zorganizowanej grupie przestępczej opisanej w pkt l postanowienia, wspólnie i w porozumieniu z osobami, co do których toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Krakowie o sygn. [...] oraz z (...) transportował, a następnie składował wbrew przepisom (...) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku odpadach, niebezpieczne odpady przemysłu chemicznego, petrochemicznego, farbiarskiego, lakierniczego, motoryzacyjnego i inne w takich warunkach i w taki sposób, że możne to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, a to z uwagi na kwestie wskazane w treści wyroku

b) organ uznał, że posiadaczem odpadów jest osoba, która podrobiła dowód osobisty

na nazwisko R. P., podczas gdy posiadaczem odpadów jest osoba,

która zawarła umowę najmu z ww. O. oraz jest odpowiedzialna za składowanie

w hali odpadów, co zostało zresztą potwierdzone prawomocnym wyrokiem

Sądu Okręgowego w Krakowie, Wydział III Karny z dnia 15 grudnia 2021

roku w sprawie o sygnaturze akt [...] co skutkowało tym, że wobec

tego, iż obecnie brak jest możliwości ustalenia osoby, która podrobiła dowód

osobisty na nazwisko R. P., organ zastosował domniemanie

z art. 3 pkt. 19 ustawy o odpadach, zgodnie z którym władający powierzchnią

ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości

c) organ uznał, że "nie można obciążać odpowiedzialnością administracyjną osoby nie

istniejącej, natomiast co do wskazania prawdopodobnego "posiadacza odpadów"

w osobie J. W., to skarżąca nie przeprowadziła żadnego dowodu

uzasadniającego odpowiedzialność tej osoby", podczas gdy z dowodu z dokumentu

w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, Wydział III Karny z dnia 15

grudnia 2021 roku, sygnatura akt [...] znajdującego się w aktach sprawy

wynika wprost, że wobec J. W. został wydany wyrok skazujący

między innymi za to, że w dniu 18 lutego 2019 roku w O. działając w celu

osiągnięcia korzyści majątkowej, działając w zorganizowanej grupie opisanej

w pkt. l aktu oskarżenia, wspólnie i w porozumieniu z osobami, co do których

toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Krakowie o sygn. [...]

oraz z M. M. i D. G. doprowadził W. C.

reprezentującego O. SA z siedzibą

w O. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w nieustalonej kwocie z tytułu opłat czynszowych oraz zamierzał doprowadzić go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie co najmniej 1.625.000 zł netto za jedną tonę, stanowiącej mienie znacznej wartości, w ten sposób, że wprowadził go w błąd, co do przeznaczenia hali, tożsamości osoby podpisującej umowę najmu z dnia 18 lutego 2019 r. dotyczącej nieruchomości mieszczącej się w O. ul. [...] podał się za R. P. i posłużył się podrobionym uprzednio w celu użycia za autentyczny dokumentem w postaci dowodu osobistego [...] na dane R. P., a nadto podrobił jego podpis pod umową w celu użycia za autentyczny lecz zamierzonego celu odnośnie przeniesienia na O. SA kosztów neutralizacji odpadów nie osiągnął z uwagi na podjęte przez funkcjonariuszy Policji czynności, czyniąc sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu

2. w okresie od nieustalonego dnia i miesiąca 2018 roku do dnia 28 lutego 2019 roku w O., działka nr [...] i innych miejscach na terenie kraju w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając w zorganizowanej grupie przestępczej opisanej w pkt l postanowienia, wspólnie i w porozumieniu z osobami, co do których toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Krakowie o sygn. [...] oraz z (...) transportował, a następnie składował wbrew przepisom (...) ustawy o odpadach, niebezpieczne odpady przemysłu chemicznego, petrochemicznego, farbiarskiego, lakierniczego, motoryzacyjnego i inne w takich warunkach i w taki sposób, że możne to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, a to z uwagi na:

- skład odpadów zawierających szereg związków organicznych o właściwościach

wywołujących m.in. nowotwory lub zwiększających zachorowalność na nie lub

działających szkodliwie na funkcje rozrodcze i płodność u dorosłych osobników

(...)

- ich transport pojazdami do tego nieprzeznaczonymi, bez wymaganych oznaczeń,

po uprzednim usunięciu kodu odpadu i znaków ostrzegających o zagrożeniach dla

zdrowia i środowiska,

- ich składowaniu w mauzerach o pojemności 1000 litrów i beczkach o pojemności 200 litrów (łącznie co najmniej 600 ton) ułożonych obok siebie

piętrowo, częściowo uszkodzonych, bez oznaczeń kodu odpadu i znaków ostrzegających o zagrożeniach dla zdrowia i środowiska, w budynku nieprzystosowanym do magazynowania odpadów niebezpiecznych, na terenie O. , w centrum miasta, bez nadzoru, w pobliżu terenów zielonych, a także sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo, z uwagi na cechy chemiczne i fizyczne transportowanych i składowanych odpadów (...), zagrażających życiu i zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, czyniąc sobie z popełnienia przestępstw stałe źródło dochodu.

4. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzji utrzymującej decyzję organ l instancji, tj. Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz w mocy, podczas gdy w niniejszej sprawie winna zapaść decyzja, o którą wnoszono w odwołaniu, a to uchylająca zaskarżoną decyzję i umarzająca postępowanie jako bezprzedmiotowe, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nakazanie J. W. podającego się za R. P. niezwłoczne usunięcie odpadów wskazanych w zaskarżonej decyzji, zgromadzonych w hali zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w O. przy [...];

5. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 135 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie z uwagi na przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie występują "uzasadnione przypadki", które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania decyzji organu l instancji.

Z uwagi na powyższe, wniesiono o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie

w całości, decyzji organu l instancji i przekazanie organowi l instancji do ponownego

rozpoznania względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istotny sprawy w ten sposób, że zostanie nakazane J. W. podającego się za R. P. niezwłoczne usunięcie odpadów wskazanych w zaskarżonej decyzji; zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.

W uzasadnieniu rozwinięto ww. zarzuty. Podkreślono m.in., że w sytuacji, gdy mamy do czynienia z innym podmiotem odpowiedzialnym za składowanie odpadów na nieruchomości (wytwórca odpadów), wówczas domniemanie to może być obalone, zaś odpowiedzialność poniesie podmiot odpowiedzialny za składowanie odpadów. Zarzucono, że właściciel nieruchomości, tj. O. SA. z siedzibą w O. jest zwolniona od odpowiedzialności za przedmiotowe odpady, gdyż odpadem władał faktycznie J. W., podający się za R. P. i nawet jeżeliby uznać że w sprawie usunięcia powinna być wydana decyzja na podstawie art. 26 ustawy o odpadach (a nie na art. 26a ustawy o odpadach), to podmiotem do którego powinno się kierować nakaz niezwłocznego usunięcia odpadów, znajdujących się na działce nr [...] w O. przy [...] jest J. W. podający się względem O. S.A. za R. P..

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Kontrolując, w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, organy obu instancji w sposób istotny naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80, a także art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm.) Organy nie wyjaśniły istotnej prawnie w świetle art. 3 pkt 19 i art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r o odpadach (Dz.U.2022.699 t.j. z dnia 2022.03.29) kwestii, a mianowicie nie ustaliły w sposób niewątpliwy posiadacza odpadów. Organy sięgnęły od razu do domniemania z art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy o odpadach, bez wystarczająco przeprowadzonego postępowania dowodowego, nie dokonały oceny dowodów i nie nawiązały do ustaleń prawomocnego z dniem 23 grudnia 2021 r (dot. M. M. z dniem 11 lutego 2022 r) wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, III Wydziału Karnego z dnia 15 grudnia 2021 r, sygn. akt [...]. Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny (art. 11 p.p.s.a.).

Oceniając prawidłowość przeprowadzonego w tej sprawie postępowania dowodowego i wyjaśniającego – stwierdzić należy, że zakres tego postępowania określa norma materialnoprawna zawarta w art. 26 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 19 UOdp.

Przez posiadacza odpadów rozumie się przy tym, zgodnie z definicją legalną, wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości (art. 3 ust 1 pkt 19). Z powyższego wynika, że obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Spór w tej sprawie dotyczy prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyjaśniającego na okoliczność posiadacza odpadów, a mianowicie czy jest nim podmiot władający nieruchomością, czy też inny podmiot (strona skarżąca wskazuje na J. W. podającego się za R. P.). Co jednak szczególnie istotne - "wprowadzenie domniemania prawnego nie zwalnia (...) organów z podejmowania wszelkich czynności zmierzających do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów" (tak wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2020r., II OSK 663/19, LEX nr 3009351). Podmiot dysponujący tytułem prawnym do nieruchomości, na której są składowane odpady jest bowiem adresatem decyzji nakazującej usunięcie odpadów, o ile nie uda się ustalić faktycznego (rzeczywistego) posiadacza odpadów (ich wytwórcę). Obalenie wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach domniemania prawnego polega na udowodnieniu, że rzeczywisty stan faktyczny lub prawny jest inny niż wynikający z domniemania. Domniemanie prawne, zawierające ustawowy nakaz przyjęcia określonego faktu w razie ustalenia innego faktu, wymaga obalenia w drodze dowodu przeciwnego (tak wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2019r., II OSK 3123/18, LEX nr 2761479, czy wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2020r., II OSK 3453/18, LEX nr 3030825). Może to nastąpić tylko poprzez wykazanie przez podmiot władający nieruchomością, że odpadem faktycznie władał inny podmiot. Władający powierzchnią ziemi może zatem się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko wskazując wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Obowiązek usunięcia odpadów ciąży bowiem na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym (tak wyrok NSA z dnia 6 marca 2019r., II OSK 816/18, LEX nr 2651027). Władający gruntem muszą mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości. Wprowadzone domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów (tak wyrok NSA z dnia 26 maja 2020r., II OSK 3271/19, LEX nr 3012134). Niemniej jednak gdy władający nieruchomością podmiot wskaże faktycznego posiadacza odpadów właściwy organ obowiązany jest poprowadzić kompleksowe postępowanie dowodowe i wyjaśniające, zebrać wszechstronny materiał dowodowy, a następnie rozpoznać okoliczności sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego (tak wyrok NSA z dnia 26 września 2019r., II OSK 2659/17, LEX nr 2733922). Obowiązkiem organu jest zatem przeprowadzenie postępowania nie tylko na okoliczność rodzaju substancji i przedmiotów stanowiących odpady, ale również na okoliczność, czy obalone zostało domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 zdanie drugie ustawy o odpadach, które przemawia za tym, że posiadaczem spornych odpadów jest władający nieruchomością, na której zostały one zgromadzone i w konsekwencji, czy prawidłowo zastosowany został art. 26 ust. 1 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2019r., II OSK 2659/17, LEX nr 2733922).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób – w ocenie Sądu – przyjąć, że przeprowadzone dotychczas przez organy postępowanie dowodowe i wyjaśniające spełnia powyższe warunki, a zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji odpowiadają prawu. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego naruszono przepisy prawa procesowego w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1pkt 1 c p.p.s.a.). Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że organ odwoławczy – będąc organem merytorycznym uchylił się od ponownego rozpoznania sprawy poprzez wnikliwe i rzetelne wyjaśnienie jej wszystkich aspektów, do czego był zobowiązany na mocy art. 78 Konstytucji RP (każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji), w zw. z art. 15 k.p.a.

W orzecznictwie wskazuje się, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyraża regułę, zgodnie z którą, wszystkie decyzje nieostateczne mogą być na wniosek osoby uprawnionej zaskarżone do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżoną decyzję. Zasada wyraża dopuszczalność weryfikacji decyzji nieostatecznych w administracyjnym toku instancji w drodze zastosowania przez uprawnione podmioty zwyczajnych środków prawnych (odwołanie), inaczej - dopuszczalność powtórnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia sprawy załatwionej w formie decyzji nieostatecznej. Nie można jednak sprowadzać celu postępowania przed organem II instancji jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej. Zasada dwuinstancyjności tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Inaczej mówiąc, postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów (v. wyrok WSA w Krakowie z 17 kwietnia 2013 r., II SA/Kr 13/13 – dostępny w CBOSA). Z tak rozumianej istoty zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wnioskować trzeba, że zadaniem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

W kontrolowanym postepowaniu organ odwoławczy nie sprostał wyżej opisanym regułom w konsekwencji naruszając normę zawartą w art. 15 k.p.a. W szczególności organ uchylił się od pełnej, samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a także zarzutów podnoszonych w odwołaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ograniczył się jedynie do przytoczenia fragmentów decyzji organu I instancji oraz powołania brzmienia przepisów ustawy o odpadach (art. 3 ust. 1 pkt 19, 5, art. 26). Nastąpiło to bez przeprowadzenia własnych ustaleń faktycznych, z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów (w tym zebranych w postępowaniach karnych powiązanych z przedmiotową sprawą, tj. m.in. wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt [...]).

Podkreślenia wymaga, że SKO w Krakowie zupełnie pominęło w swoim rozstrzygnięciu zawarte w odwołaniu strony skarżącej zarzuty, w tym m.in. te dotyczące zignorowania ustaleń zawartych w ww. wyroku sądu karnego "skazującego J. W. za to, że - doprowadził W. C. reprezentującego O. S.A. z siedzibą w O. przy ul. [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w nieustalonej kwocie z tytułu opłat czynszowych oraz zamierzał doprowadzić go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie co najmniej 1.625.000 zł netto będącej iloczynem kosztów utylizacji 500 ton odpadów w cenie 3250 zł netto za jedną tonę, stanowiącej mienie znacznej wartości, w ten sposób, że wprowadził go w błąd, co do przeznaczenia hali, tożsamości osoby podpisującej umowę najmu z dnia 18 lutego 2019 r. dotyczącej nieruchomości mieszczącej się w O. ul. [...] podał się za R. P. i posłużył się podrobionym uprzednio w celu użycia za autentyczny dokumentem w postaci dowodu osobistego [...] na dane R. P., a nadto podrobił jego podpis pod umową w celu użycia za autentyczny lecz zamierzonego celu odnośnie przeniesienia na O. S.A. kosztów neutralizacji odpadów nie osiągnął z uwagi na podjęte przez funkcjonariuszy Policji czynności, czyniąc sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu;

- w okresie od nieustalonego dnia i miesiąca 2018 roku do dnia 28 lutego 2019 roku w [...], działka nr [...] i innych miejscach na terenie kraju w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając w zorganizowanej grupie przestępczej opisanej w pkt 1 postanowienia, wspólnie i w porozumieniu z osobami, co do których toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Krakowie o sygn. [...] oraz z (...) transportował, a następnie składował wbrew przepisom art. 5, art. 16, art. 21 ust 1, art. 24, art. 25 ust 1, art. 33, art. 90, art. 92, art. 93 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku odpadach (Dz. U. 2018.992 z późn. zm), niebezpieczne odpady przemysłu chemicznego, petrochemicznego, fabiarskiego, lakierniczego, motoryzacyjnego i inne w takich warunkach i w taki sposób, że możne to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, a to z uwagi na kwestie wskazane w treści wyroku" (str. 6 odwołania).

Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" w rozumieniu art. 11 p.p.s.a. rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Sąd administracyjny pozbawiony jest możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń odnoszących się do sfery faktów dowodowych istotnych dla stwierdzenia popełnienia przestępstwa (wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 914/12, CBOSA). Okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego należy uznać za udowodnione w postępowaniu administracyjnym. Ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu nie są przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie. Ustalenia te są wiążące dla organu administracji publicznej i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów w postępowaniu administracyjnym (v: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 58/07, CBOSA).

Jak wskazano m.in. w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 912/16 (CBOSA), "związanie sądu administracyjnego skazującym i prawomocnym wyrokiem karnym odnosi się tylko do faktu popełnienia przestępstwa, a więc sfery ustaleń faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Związanie to zostało wprowadzone, aby uniknąć sytuacji, w których na podstawie tych samych stanów faktycznych zapadałyby różne orzeczenia w postępowaniu karnym i sądowoadministracyjnym. Rozwiązanie to eliminuje potrzebę prowadzenia podwójnego postępowania dowodowego dla ustalenia tych samych faktów w różnych postępowaniach sądowych i w postępowaniu administracyjnym. Istota zasady wyrażonej w art. 11 p.p.s.a., sprowadza się do zakazu dokonywania przez sąd administracyjny tych samych ustaleń, których dokonał sąd karny, co do popełnienia przestępstwa. Oczywiście związanie to znajdzie sens jedynie w sytuacji, gdy ustalenia wyroku karnego będą dotyczyć okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia postępowania przed organami administracji publicznej, a następnie postępowania sądowoadministracyjnego".

W niniejszej sprawie niewątpliwie związek taki zachodzi, a ustalenia wyroku karnego dotyczą okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia postępowania przed organami administracji publicznej, a następnie postępowania sądowoadministracyjnego.

W ocenie Sądu - organy obu instancji, nie wzięły pod uwagę wiążących ustaleń prawomocnego wyroku karnego, ani nie ustaliły w wystarczający sposób stanu faktycznego sprawy.

Zaznaczyć należy, że w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie przez organ stanu faktycznego istniejącego w sprawie (art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.). Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Ponadto art. 107 k.p.a. określa podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Bez wątpienia w sytuacji, gdy na mocy decyzji strona zobowiązana jest do określonego działania, to podejmując rozstrzygnięcie, organy winny prezentowane przez siebie stanowisko szczegółowo uzasadnić, stosownie do wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, tego elementu zabrakło w badanej sprawie. Zamiast tego, zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji stwierdzenie, że "zaskarżona decyzja jest dowodowo prawidłowa i zawiera wyczerpujące rozpatrzenie materiału dotyczącego sprawy, skutkuje to prawidłową subsumpcją ustaleń faktycznych pod obowiązujące w tym zakresie normy prawne" nie przystaje do okoliczności sprawy i nie jest przekonujące.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium nie wyjaśniło, podobnie jak organ I instancji, dlaczego za posiadacza odpadów nie można uznać J. W., skazanego m.in. za to, że "w okresie od nieustalonego dnia i miesiąca 2018 roku do dnia 28 lutego 2019 roku w O., [...], działka nr [...] i innych miejscach na terenie kraju w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając w zorganizowanej grupie przestępczej opisanej w pkt 1 postanowienia, wspólnie i w porozumieniu z osobami, co do których toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Krakowie o.sygn. [...] oraz z (...) transportował, a następnie składował wbrew przepisom art. 5, art. 16, art. 21 ust 1, art. 24, art. 25 ust 1, art. 33, art. 90, art. 92, art. 93 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku odpadach (Dz. U. 2018.992 z późn. zm), niebezpieczne odpady przemysłu chemicznego (...)" /pkt CLVII, CLVIII, LXXIII,LXXV wyroku z 15 grudnia 2021 [...]/

W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, podobnie jak w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak jest odniesienia się do kluczowego dla tej sprawy dowodu tj. prawomocnego wyroku sądu karnego i płynących z niego ustaleń.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, podzielającego zarzut skargi, organy dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wymaga zatem, aby ocena uznania danej okoliczności za udowodnioną była oparta na całości materiału dowodowego. Wymieniona wyżej zasada pozostaje w ścisłym związku z zasadą prawdy obiektywnej sformułowaną w art. 7 K.p.a. i związaną z nią dyrektywą wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego stanowi warunek prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania dowodowego w danej sprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę organy obu instancji obowiązane będą przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dowodowe celem ustalenia faktycznego posiadacza odpadów z uwzględnieniem wskazywanych wyżej okoliczności i dowodów. Dotychczas brak ustaleń kiedy, w jaki sposób odpady niebezpieczne znalazły się w hali zlokalizowanej w południowej części zespołu trzech przylegających do siebie hal, na działce nr [...] położonej w O. przy [...], a także przez kogo zostały sprowadzone. Organ I instancji ogólnie jedynie powołuje się na "prowadzone uprzednio postępowanie" - SE.6236.1.2019. W celu należytego wyjaśnienia sprawy rozpoznając sprawę ponownie organ rozważy zasadność dopuszczenia wskazanych w odwołaniu dowodów z dokumentów oraz z przesłuchania świadków. W ocenie Sądu w sprawie powinien zostać również przesłuchany prezes zarządu strony skarżącej – W. C..

Organy obowiązane będą wskazać w swoich ponownych decyzjach motywy rozstrzygnięcia sprawy, po dokonaniu oceny całokształtu materiału dowodowego. Z uwagi na istotne wady postępowania dowodowego, przedwczesne jest przypisywanie stronie skarżącej odpowiedzialności za odpady zgromadzone na nieruchomości położonej w O., stanowiącej działkę nr [...].

Końcowo zaznaczyć należy, że rolą Sądu nie jest zastępowanie organu administracji publicznej w poszukiwaniu argumentów przemawiających za zasadnością wskazanego przez niego stanowiska, czy też udzielanie odpowiedzi na zarzuty podniesione w toku postępowania odwoławczego.

Nadto wobec wynikających z prawomocnego wyroku karnego oraz z opinii F. sp. z o.o. w K. okoliczności – że od co najmniej 4 lat w budynku nieprzystosowanym do magazynowania odpadów niebezpiecznych na terenie O. w O., w centrum miasta, bez nadzoru, w pobliżu terenów zielonych – są magazynowane odpady niebezpieczne, które ze względu na swój skład mogą zagrozić życiu i zdrowiu człowieka, spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni gleby lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, a pozostawienie odpadów w obecnym miejscu może wpływać niekorzystnie na stan jakości gleb i wód terenu położonego w sąsiedztwie miejsca obecnego składowania tych odpadów w przypadku rozszczelnienia lub uszkodzenia opakowań, ze względu na obecność w nich substancji łatwo palnych, w przypadku pożaru obecnego miejsca składowania odpadów, wydzielające się toksyczne gazy mogłyby bezpośrednio zagrozić zdrowiu lub życiu ludzi – zadaniem organu będzie również rozważenie, czy nie wystąpiła konieczność zastosowania trybu z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach. Trwające tak długo postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie z wysokim prawdopodobieństwem czyni realną groźbę wystąpienia nieodwracalnych w skutkach zagrożeń dla życia i zdrowia człowieka oraz środowiska.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art.135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.