Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 129/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i art. 6, art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a, art. 151, art. 119 pkt 4
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 8 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej -w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 29 kwietnia 2024 r. G. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w sprawie udostępnienia informacji publicznej, o udzielenie której wystąpił do organu wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2024 r.

Z przedstawionej Sądowi dokumentacji wynika, że wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2024 r. G. K., osadzony w Zakładzie Karnym w Czarnem, wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem o udostępnienie umowy zawartej pomiędzy wymienionym zakładem karnym a Pocztą Polską S.A. na doręczanie przesyłek pocztowych oraz wszystkich usług pocztowych na rok 2024.

W dniu 18 kwietnia 2024 r. Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem wystosował do G. K. pismo, w którym wskazał, że w odpowiedzi na wniosek z dnia 8 kwietnia 2024 r. informuje stronę, że żądana umowa pomiędzy Zakładem Karnym w Czarnem a Pocztą Polską nie podlega udostępnieniu z uwagi na przepis art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W osobiście sporządzonej skardze G. K. nie zgodził się z oceną organu podnosząc, że tożsamy wniosek złożony 15 marca 2022 r. - na skutek uchylenia decyzji organu przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Koszalinie - został uwzględniony. Stanowi to dowód na to, że organ celowo dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku. W ocenie skarżącego Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem miał już zatem wiedzę, ze żądana informacja jest informacją publiczną. Pomimo tego w udzielonej odpowiedzi, w ocenie skarżącego, organ stanął na stanowisku, że informacje, o które wnioskuje strona nie stanowią informacji publicznej oraz nie podlegają udostępnieniu.

Skarżący zwrócił też uwagę na lakoniczny charakter udzielonej przez organ odpowiedzi.

Powołując się na orzecznictwo, skarżący stanął na stanowisku, że umowy cywilnoprawne dotyczące działań finansowanych ze środków publicznych stanowią informację publiczną, a jawność w zakresie udostępniania środków publicznych stanowi wartość nadrzędną w stosunku do tajemnicy przedsiębiorcy. Do zastosowania art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wystarczy samo przekonanie organu, że posiadane dane mają charakter poufny, ani zasłanianie się klauzulą o poufności. Konieczne jest wyjaśnienie przesłanek sprawy. Objęta tajemnicą informacja musi dotyczyć kwestii technicznych, technologicznych, organizacyjnych lub innych - zawsze musi jednak posiadać wartość gospodarczą, nie zaś dotyczyć korzystania ze środków publicznych. W piśmie wystosowanym do strony organ takich rozważań nie zawarł. Skarżący podkreślił, że w decyzji o odmowie udostępniania informacji publicznej powinna zaś być wykazana i prawidłowo udowodniona okoliczność, że określona informacja posiada rzeczywistą wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, dla uznania czego nie jest wystarczające powołanie się na umieszczenie w umowie klauzuli o poufności. Ponieważ Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem tego nie uczynił i jednocześnie doskonale widział, że informacja której dotyczy wniosek stanowi informację publiczną, bezczynność w załatwieniu wniosku miała w ocenie skarżącego charakter rażący. Mając na uwadze powyższe, skarżący wskazał, ze stanowisko organu, że w analizowanej sprawie prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu jest nieuzasadnione.

Skarżący wniósł zatem o zobowiązanie Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem do udostępnienia informacji publicznej w terminie 7 dni oraz stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżący wystąpił o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zasądzenie na swoją rzecz kwoty 2000 zł oraz wymierzenie organowi grzywny 2000 zł.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że działanie organu nie nosi cech bezczynności, odmowa udostępnienia informacji publicznej była bowiem podyktowana tym, że łącząca strony treść przedmiotowej umowy zawiera tzw. tajemnicę przedsiębiorstwa, która dotyczy całości umowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.".

Złożenie przez indywidualnie oznaczony podmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje sprawę administracyjną, której zakończenie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy.

W dalszej kolejności Sąd wskazuje, że Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiuje pojęcia "bezczynność". Jednakże, zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy - w ustalonym przepisami terminie - organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane lub nawet że błędnie założył że podjął prawidłowe i wystarczające czynności w sprawie, co w rzeczywistości nie miało miejsca. W tym zakresie należało przy tym uwzględnić specyfikę tej sprawy, to jest, że skarżący oczekiwał czynności organu w związku ze złożonym wnioskiem o udzielenie informacji publicznej,

Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań:

1) udzielić informacji publicznej;

2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji publicznej lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania;

3) w drodze decyzji administracyjnej odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne.

G. K. zarzucił Dyrektorowi Zakładu Karnego w Czarnem bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 8 kwietnia 2024 r., poprzez który domagał się udostępnienia mu umowy obowiązującej pomiędzy Zakładem Karnym w Czarnem a Pocztą Polską na doręczanie przesyłek pocztowych oraz wszystkich usług pocztowych w roku 2024.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem należy do kręgu podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązanych do udostępnienia - na warunkach określonych tą ustawą - informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej, zaś stosownie do przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1683 ze zm. – dalej jako "u.s.w.") Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (art. 1 i art. 2 u.s.w.), zaś dyrektor zakładu karnego jest jej organem (art. 7 pkt 3 u.s.w.).

W zakresie przedmiotowym, wbrew przekonaniu skarżącego, Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem nie kwestionował też, że informacja, o którą G. K. wystąpił we wniosku z dnia 8 kwietnia 2024 r. ma charakter informacji publicznej. W ocenie Sądu, wprost wskazuje na to udzielona skarżącemu w piśmie z dnia 18 kwietnia 2024 r. odpowiedź organu, że żądana informacja "nie podlega udostępnieniu z uwagi na art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p." Wskazane przez organ przepisy t.j. art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p mają zastosowanie tylko do sytuacji ograniczenia prawa do informacji publicznej, a zatem sytuacji gdy dana informacja ma charakter informacji publiczna, lecz nie może być udostępniona z powodu ochrony informacji niejawnych (art. 5 ust. 1 u.d.i.p.) lub ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.i.d.p. Stosownie do art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ww. ustawy, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Co istotne, poza tym, że informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów, to dla jej udzielenia konieczne jest aby istniała w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2023 r. III SAB/Gd 137/23). Jeżeli zatem pomiędzy określonym podmiotem publicznym a Pocztą Polską obowiązuje i została zawarta umowa dotycząca doręczania przesyłek pocztowych i innych usług pocztowych, o którą do podmiotu występuje dany wnioskodawca, dokument ten stanowi co do zasady informację publiczną (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 2184/21 z dnia 14 października 2021 r., czy wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt II SAB/Gd 100/24 z dnia 1 sierpnia 2024 r.).

W tej sprawie zasadniczą dla jej rozstrzygnięcia kwestię stanowiła zatem ocena tego jak wskazany organ procedował, to jest na dzień wniesienia przedmiotowej skargi Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem pozostawał w zarzucanej mu bezczynności.

Wyjaśnienia przy tym wymaga, że w sytuacji gdy określna informacja ma charakter informacji publicznej i nie ma wątpliwości, że jest to informacja publiczna prosta (mająca np. postać jednego dokumentu), plus informacja ta jest w faktycznym posiadaniu organu, do którego skierowano wniosek, dostępnymi organowi działaniami z przedstawionego wyżej katalogu jest - albo udzielenie informacji publicznej albo wydanie w oparciu o art. 16 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku z dnia 8 kwietnia 2024 r., Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem nie udostępnił skarżącemu żądanej umowy, ale również nie dokonał skutecznego wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Przesłane do strony pismo z dnia 18 kwietnia 2024 r. o treści "w odpowiedzi na wniosek z dnia 8 kwietnia 2024 r. informuje stronę, że żądana umowa pomiędzy Zakładem Karnym w Czarnem a Pocztą Polską nie podlega udostępnieniu z uwagi na przepis art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej", nie powoduje możliwości uchylenia się od zarzutu bezczynności w tej sprawie.

W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że wskazane pismo ma charakter czysto informacyjny i nie może być uznane za decyzję, o której mowa w art. 16 u.d.i.p. Sąd wziął w tym zakresie pod uwagę łącznie: charakter wskazanego pisma, w tym wynikający z niego brak wyraźnej intencji wydania decyzji przez organ, brak wyraźnego rozstrzygnięcia (w rozumieniu odmowy udostępnienia informacji publicznej), brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia wskazującej na wydanie decyzji (w rozumieniu niepowołania art. 16 u.d.i.p. oraz niesprecyzowania podstawy z zakresu art. 5 u.d.i.p.), brak uzasadnienia, w tym wskazania z jakich względów organ uznał, że w tej sprawie może nie udostępnić informacji z uwagi na art. 5 u.d.i.p, brak pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych. Wskazać należy, że organ nie sprecyzował na tym etapie, czy uznał, że udostępnienie informacji nie powinno mieć miejsca z uwagi na art. 5 ust. 1 u.d.i.p. czy art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a jeżeli z uwagi na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to czy z uwagi na prywatność osób, czy też tajemnicę przedsiębiorcy.

Uznanie tak lakonicznego w treści pisma za decyzję podejmowaną w oparciu o odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiłoby w ocenie Sądu nadużycie.

Z tych względów Sąd uznał, że wniosek skarżącego z dnia 8 kwietnia 2024 r. pozostaje nierozpoznany. Organ pozostaje w bezczynności ponieważ w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ani nie udostępnił stronie umowy, co do której nie kwestionuje, że jest w jej posiadaniu oraz że stanowi ona informację publiczną, ani nie wydał wobec strony decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 16 u.d.i.p.

Z tych też względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 8 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku).

Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. m.in. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17; w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). W orzecznictwie sądowym zwraca się także uwagę, że naruszenie prawa rażące oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyroki: NSA: z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14; z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 296/15 oraz z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Dla uznania, że bezczynność organu oraz przewlekłość w prowadzeniu przezeń postępowania miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 311/17).

Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że bezczynność organu w tej sprawie nie podlega takiej podwyższonej kwalifikacji. W oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził zatem, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (o czym orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku).

Z akt wynika, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o lekceważeniu wniosku strony przez organ. W wyniku złożonego przez stronę wniosku organ w terminie 14 dni wystosował bowiem do strony pismo informacyjne, że nie udostępni informacji z uwagi na art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Organ odpowiedział tym samym na wniosek strony, jednak w formie, której nie można - jak wskazano wyżej - zakwalifikować jako decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 u.d.i.p. Jeżeli, jak wynika dopiero z odpowiedzi na skargę, organ chciał odmówić skarżącemu udzielenia informacji z uwagi na to, że wskazana przez stronę umowa jest objęta tajemnicą przedsiębiorcy, powinien skierować do strony pismo odpowiadające co do swojej formy warunkom decyzji, o której mowa w art. 16 u.d.i.p. W okolicznościach tej sprawy Sąd uznał, że błędne przekonanie organu, że poprzez pismo z dnia 18 kwietnia 2024 r. wydał decyzję, wyłącza możliwość uznania, że bezczynność organu miała charakter rażący. Ponadto okres czasu jaki upłynął od złożenia wniosku przez skarżącego również nie jest również na tyle znaczny (w chwili rozpoznania sprawy przez Sąd nie przekroczył 5 miesięcy), aby kwalifikować go jako rażący.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Wskazany przepis wyposaża Sąd w dodatkowe środki, które mają zapobiegać dalszej przewlekłości postępowania. Podkreślić przy tym należy, że ani zasądzenie grzywny, ani przyznanie stronie sumy pieniężnej nie są bezpośrednimi konsekwencjami stwierdzenia bezczynności lecz oba stanowią dyskrecjonalne uprawnienia Sądu. Są to bowiem dodatkowe środki stosowane przez Sąd przede wszystkim w sytuacjach rażącego naruszenia prawa.

Ponieważ Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, realia tej konkretnej sprawy, w ocenie Sądu, nie uzasadniały zastosowania środków w postaci wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Sąd uznał przede wszystkim, że w okolicznościach tej sprawy nie ma potrzeby dodatkowego dyscyplinowania organu poprzez nakładanie grzywny, w sytuacji gdy brak jest podstaw do obawy, że organ nie wykona wyroku Sądu, to jest, że nie rozpozna wniosku skarżącego z dnia 8 kwietnia 2024 r. W tym zakresie Sąd uwzględnił, że bezczynność organu nie wynikała z lekceważenia wniosku organu, lecz jedynie z zastosowania niedostosowanej do ram wynikających z ustawy u.d.i.p. formy rozpoznania wniosku. W odniesieniu do żądania skarżącego zasądzenia dodatkowo sumy 2000 zł na jego rzecz, Sąd wskazuje, że żądanie to nie zostało przez skarżącego w żaden sposób uzasadnione. Skoro udzielenie informacji publicznej ma służyć z definicji dobru ogółu, a nie dotyczyć indywidualnych spraw wnioskodawców, domaganie się bez wskazania uzasadnienia tego żądania przyznania wysokiej sumy pieniężnej "za nieudostępnienie mi (dopisek Sądu – wnioskodawcy) informacji" wypacza ideę i ogólne zasady, dla których ustawodawca chciał zagwarantować transparentność działań władzy publicznej wprowadzając ustawę u.d.i.p.

Mając na uwadze powyższe, w pozostałym zakresie, to jest dotyczącym wymierzenia grzywny oraz zasadzenia sumy pienieżnej, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. (o czym orzeczono jak w punkcie 3 sentencji wyroku).

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).