Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1953/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K-S. i E.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2021 r., sygn. I SA/Wa 324/21 w sprawie ze skargi A.K-S. i E.A. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 grudnia 2020 r. nr 4553/2020 w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 324/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.K-S. i E.A. (dalej: "skarżące", "skarżące kasacyjnie") na decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej także: "wojewoda", "organ II instancji") z 31 grudnia 2020 r. nr 4553/2020 w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły skarżące, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciły naruszenie:

1. prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "kpa") w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "ppsa") w zw. z art. 145 1 § pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 ppsa, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez dowolną ocenę dowodów, dowolne przyjęcie korzystnych założeń oraz pominięcie dowodów korzystnych dla strony w całości bez żadnego uzasadnienia;

2. nadto art. 80 kpa w zw. z art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 ppsa, poprzez nie uchylenie decyzji podczas, gdy istniały poważne wątpliwości co do rzetelności opinii przygotowanej na zlecenie organu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano argumenty mające przemawiać za jej zasadnością. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżące wniosły o uchylenie wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także pozostawienie Sądowi I instancji prawa o rozstrzygnięciu o kosztach postępowania II instancji. Jednocześnie wniosły o przeprowadzenie rozprawy.

Pismem z 15 marca 2024 r. (data wpływu do Sądu) pełnomocnik skarżących kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżące kasacyjnie zrzekły się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że jako wadliwą należy ocenić konstrukcję polegającą na powoływaniu w ramach podstaw kasacyjnych jako naruszonych przez Sąd I instancji dwóch sprzecznych ze sobą przepisów o charakterze wynikowym, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 151 ppsa, z których jeden stanowi o wyniku rozstrzygnięcia w postaci oddalenia skargi, drugi zaś uchylenia decyzji lub postanowienia. Zauważyć przy tym należy, przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, który stanowi o wyniku rozstrzygnięcia w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, nie był stosowany przez Sąd I instancji, podstawą prawną zaskarżonego wyroku oddalającego skargę były bowiem wyłącznie przepis art. 151 ppsa.

Zawarty w art. 176 § 1 pkt 2 ppsa warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do samodzielnego konkretyzowania który przepis skarżący kasacyjnie miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony.

Zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie w jakim wskazują na naruszenie przez Sąd Wojewódzki art. 141 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 151 ppsa sformułowane zostały wadliwie i nie w pełni odpowiadają powyższym wymogom. Wadliwość ta w świetle uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, nie dyskwalifikuje jednakże automatycznie tak sformułowanych zarzutów. Analiza przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala określić granicę zaskarżenia. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie. Tym niemniej jednak, zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na podzielenie.

Oba podniesione zarzuty mają charakter procesowy, zaś intencją skarżących kasacyjnie jest zakwestionowanie oceny materiału dowodowego, tj. operatów szacunkowych. Co jednak istotne, skarżące kasacyjnie w żadnym miejscu nie zakwestionowały dokonanej w sprawie oceny operatu szacunkowego z 6 lipca 2019 r., sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego U.Z. – który został przyjęty za podstawę wyceny nieruchomości. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że skarżące kasacyjnie wskazują wyłącznie na fakt pominięcia w postępowaniu sporządzonych na ich zlecenie operatów szacunkowych z 30 września 2012 r., 10 stycznia 2015 r. i 5 sierpnia 2016 r. oraz fakt, że sporządzenie wielu różniących się między sobą wycen tej samej nieruchomości stanowi okoliczność która powinna zostać wyjaśniona w postępowaniu. Twierdzenia te są gołosłowne. Z akt sprawy wynika, że nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, jakoby powyższe operaty zostały pominięte w postępowaniu. Wojewoda Mazowiecki wyjaśnił z jakich powodów odmówił im wiarygodności, wskazując na fakt, że zgodnie z art. 157 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm., dalej: "ugn") sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy do oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, a nadto art. 157 ust. 2 i 4 ugn nie wskazuje, aby samo występowanie różnic pomiędzy wartościami określonymi w operatach szacunkowych przesądzało o konieczności badania ich prawidłowości przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. W ocenie wojewody możliwość zwrócenia się o taką ocenę miały skarżące, z czego jednak nie skorzystały. Stanowisko organu II instancji podzielił następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, podnosząc ponadto, że niezależnie od okoliczności wskazanych przez wojewodę, dwa spośród powyższych operatów zostały sporządzone dla innych celów a nadto w dacie wydania skarżonej decyzji upłynął już maksymalny okres w którym mogły być one, nawet po potwierdzeniu aktualności, wykorzystane w postępowaniu.

W takich realiach sprawy całkowicie nieuzasadnione jest wywodzenie, jakoby w sprawie doszło do pominięcia wskazanych przez skarżące kasacyjnie dowodów. Organ II instancji oraz Sąd Wojewódzki oceniły wymienione przez skarżące operaty szacunkowe i wyjaśniły dlaczego nie znalazły one zastosowania w sprawie. Dokonana ocena dowodów nie została natomiast zakwestionowana przez skarżące kasacyjnie, gdyż cały wywód skargi kasacyjnej dotyczy wyłącznie kwestii pominięcia wskazanych operatów szacunkowych, co jednak jak wykazano wyżej nie miało w sprawie miejsca. Wobec zdyskwalifikowania wyceny nieruchomości dokonanej w trzech operatach szacunkowych sporządzonych na zlecenie skarżących, niezasadne jest również twierdzenie, jakoby w sprawie pozostały do wyjaśnienia jakiekolwiek istotne wątpliwości co do wyceny nieruchomości, gdyż organy przyjęły wycenę dokonaną w operacie z 6 lipca 2019 r., która nie została podważona. Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 7 i art. 35 § 1 kpa w zw. z art. 151 ppsa w zw. z art. 133 § 1 ppsa ani art. 80 kpa w zw. z art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 151 ppsa w zw. z art. 133 § 1 ppsa.

Z tych względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu i dlatego na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone stosownie do wymogów art. 193 ppsa.