Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1177/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Bogusław Wolas Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 maja 2024 r. znak SKO.ŚR/4111/288/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zaskarżoną do Sądu decyzją z 22.05.2024 r. (znak: SKO.ŚR/4111/288/2024), po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej jako: "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Kalwarii Zebrzydowskiej z 13.02.2024 r. (znak: MGOPS.5222.42.2023) o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

1. W dniu 30.11.2023 r. skarżąca złożyła do organu I instancji wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z brakiem aktywności zawodowej spowodowanym sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym bratem, A. M. W toku postępowania organ pozyskał pismo ZUS z 18.12.2023 r., z którego wynikało, iż skarżąca - od 22.09.2023 r. - pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Odmawiając skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organ I instancji powołał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej "ustawa"), który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do renty.

2. W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy poprzez niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wskazała na brak uwzględnienia przez organ administracji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26.06.2019 r. (sygn. akt SK 2/17) akcentując, że w przepisach nie ma regulacji odnoszącej się do osób spełniających przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, która uzależniałaby przyznanie im świadczenia pielęgnacyjnego od skutecznej rezygnacji z renty.

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazując na art. 63 ust. 1 ustawy z 7.07.2023 r. o świadczeniu wspierającym podało, iż w stosunku do wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożonych do 31 grudnia 2023 r., organ ma obowiązek zbadać, czy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej tego prawa na wskazany wyżej dzień i wówczas orzeka w oparciu o przepisy ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 1 stycznia 2024 r.

Kolegium Odwoławcze przywołało stanowisko skarżącej prezentowane w toku postępowania administracyjnego, z którego wynikało, iż od 9.01.2020 r. (wówczas wystąpił skutek derogacyjny wyroku TK z 26.06.2019 r.; sygn. akt SK 2/17), przesłanka negatywna w postaci pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a uzależnienie przyznania tego świadczenia od zawieszenia renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Pobieranie więc renty nie jest przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto, w ocenie skarżącej, brak jest podstaw do nakazywania osobom spełniającym pozostałe przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego do wyboru pomiędzy rentą, a świadczeniem, jak to ma miejsce w przypadku osób uprawnionych do emerytury bądź innych rodzajów rent.

Zajmując stanowisko w sprawie SKO w Krakowie zwróciło uwagę na cytowany już wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy oraz wskazało, że wyrokiem TK z 26.06.2019 r. (sygn. SK 2/17) orzeczono, że powyższy przepis w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Podkreśliło Kolegium Odwoławcze, iż Trybunał Konstytucyjny zauważył, że osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym, która ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, może podejmować zatrudnienie, a wobec takich osób ustawodawca przewidział jedynie mechanizm zapobiegający pobieraniu przez nie świadczenia. Mechanizm ten polega na zmniejszeniu lub zawieszeniu renty w przypadku osiągnięcia określonego przychodu, według zasad wynikających z art. 103-106 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ odwoławczy akcentował, że w ocenie TK - brak podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, (zwłaszcza) jeżeli świadczenia tego nie pobierają.

Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że stwierdzenie częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy wykreowało z dniem 9.01.2020 r. nowy stan prawny również w odniesieniu do osób, które są uprawnione do pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Aktualnie nie budzi już wątpliwości, że w sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy - zachodzi konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do renty, na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skarżąca od 22.09.2023 r. pobiera rentę z ZUS z tytułu częściowej niezdolności do pracy i przed 1.01.2024 r. nie nastąpiło wstrzymanie wypłaty tej renty, a więc wyeliminowanie negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W tej sytuacji, wobec zmiany od 1.01.2024 r. przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, Kolegium Odwoławcze nie wzywało skarżącej do wyboru świadczenia korzystniejszego w sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i zawieszenia prawa do renty, gdyż na dzień 31.12.2023 r. skarżąca nie spełniała przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy. Ewentualne zawieszenie renty mogłoby bowiem odnieść skutek jedynie na przyszłość. Wobec powyższego SKO stwierdziło, że świadczenie pielęgnacyjne nie mogło zostać skarżącej przyznane.

4. W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26.06.2019 r. sygn. akt SK 2/17.

Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Skarżąca zauważyła, że w aktualnie obowiązujących przepisach brak jest regulacji - odnoszącej się do osób spełniających przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy - uzależniającej przyznanie im pierwszego świadczenia od skutecznej rezygnacji z renty. Brak jest również regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia. Skarga sygnalizowała, że istnieje obecnie znaczący dorobek judykatury dotyczący możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdy opiekun posiada ustalone prawo do emerytury. Orzecznictwo to jednak nie przystaje do okoliczności niniejszej sprawy. Skarżąca nie legitymuje się prawem do emerytury, o którego ewentualnym przyszłym zawieszeniu można byłoby dyskutować w kontekście spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a. Niniejsza sprawa, w odróżnieniu od innych dotyczących kolizji pomiędzy prawem do świadczenia pielęgnacyjnego i prawem do emerytury, wpisuje się wprost w kontekst prawny objęty skutkami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26.06.2019 r. (sygn. akt SK 2/17). W ocenie skarżącej, norma prawna wyrażona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy musi być odczytywana w ten sposób, iż zawarte w niej wyłączenie przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego osobom posiadającym ustalone prawo do wskazanych w tym przepisie świadczeń, nie obejmuje sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Osoby mające ustalone prawo do takiej renty mogą uzyskać świadczenie pielęgnacyjne po spełnieniu wymogów z art. 17 ust. 1 ustawy i w wysokości wynikającej z art. 17 ust. 3. Podkreślała skarżąca, że ustawodawca nie dodał świadczenia pielęgnacyjnego do katalogu świadczeń, które powodują automatyczne zmniejszenie (zawieszenie) emerytur i rent (art. 104 zwłaszcza art. 104 ust. 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

Skarga akcentowała, że przyznanie osobie znajdującej się w sytuacji takiej jak skarżąca, świadczenia pielęgnacyjnego trudno uznać za takie, które prowadzi do stanu wtórnej niekonstytucyjności. Osoba posiadająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy uzyskująca świadczenie pielęgnacyjne znajdzie się rzecz jasna w korzystnej sytuacji i temu nie sposób zaprzeczyć. Nie jest to jednak stan rażący i przez to nieakceptowalny. Nie prowadzi on do automatycznej dyskryminacji innych opiekunów osób niepełnosprawnych.

Zwrócono uwagę, że forsowanie potrzeby "wyrównania" sytuacji opiekuna-rencisty (z tytułu częściowej niezdolności do pracy), a zwłaszcza zmuszanie go do rezygnacji z renty, w istocie niweczy skutki wyroku SK 2/17. Jak już podkreślono, wskazany wyrok TK wyraźnie wskazuje, że utraciła moc regulacja czyniąca prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (opiekuna) negatywną przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy, uprawniony do takiej renty ma po prostu prawo do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Za taki stan rzeczy ponosi odpowiedzialność prawodawca. Po wyroku TK nie wprowadzono ustawowego rozwiązania regulującego specyficzny status opiekunów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego posiadających jednocześnie rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

5. W odpowiedzi na skargę SKO domagało się jej oddalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Spór w kontrolowanej sprawie sprowadzał się do przesądzenia tego, czy skarżąca - celem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego - winna zawiesić pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym skarżąca akcentowała, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26.06.2019 r. (sygn. akt SK 2/17), a precyzyjniej mówiąc – skutki prawne jakie wyrok ten wywołał – brak jest podstaw do tego, aby przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego warunkowane było potrzebą rezygnacji z otrzymywania (pobierania) renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przez co skarżąca może pobierać zarówno wskazaną wyżej rentę, jak i świadczenie pielęgnacyjne. W istocie więc spór w tej sprawie dotyczy konsekwencji prawnych zbiegu przysługujących skarżącej uprawnień do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz do świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Zajmując stanowisko względem występującego w tej sprawie zagadnienia wskazać należy, iż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2023 r., poz. 390, w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r. - por. art. 63 ust. 1 ustawy z 7.07.2023 r. o świadczeniu wspierającym; Dz. U. 2023, poz. 1429) przewidywał negatywną przesłankę wykluczającą możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis ten stanowił, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo renty. W przywołanym wyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: "Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." (punkt I wyroku) oraz: "Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej." (punkt II wyroku).

Na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowało stanowisko, iż osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy (tj. m.in. rentę), powinna mieć możliwość dokonania wyboru jednego z tych świadczeń (wyższego) poprzez rezygnację z pobierania świadczenia o niższej wysokości (por. np. wyrok NSA z 11.07.2024 r., sygn. akt I OSK 1740/23). Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącą w tej sprawie, zasada ta znajduje zastosowanie także do osób, których dotyczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26.06.2019 r. (sygn. akt SK 2/17), tj. uprawnionych do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wyrok ten bowiem usuwa z systemu prawa negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określoną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy, w stosunku do osoby mającej ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, co oznacza, że osoba taka może w ogóle ubiegać się o to świadczenie. Z uwagi na to, że prawodawca pierwotnie, co do zasady, wykluczył w ustawie o świadczeniach rodzinnych możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby uprawnione do renty, regulacja prawna ukształtowana wyrokiem TK nie zawiera zatem rozwiązań odnoszących się do usuwania skutku zbiegu prawa do świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego stanowiących formę redystrybucji dochodu narodowego za pośrednictwem budżetu państwa. Trybunał Konstytucyjny, jako "prawodawca negatywny", takich rozwiązań swym wyrokiem wprowadzić nie mógł, niemniej jednak orzeczenie o niekonstytucyjności zakresowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy doprowadziło do powstania nowej sytuacji prawnej, pozbawionej kompleksowej regulacji, w szczególności w odniesieniu do warunków uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w zbiegu z innym świadczeniem z zakresu szeroko rozumianego zabezpieczenia społecznego. W uzasadnieniu przywołanego wyroku Trybunał dostrzegł, że "realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego. W systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązania pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia". Jak akcentował NSA w wyroku z 2.08.2024 r. (sygn. akt I OSK 2071/23) brak stosownej reakcji ustawodawcy na zmianę stanu prawnego wywołaną w.w. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego powoduje, że stan prawny powstały na skutek tego wyroku podlega stosowaniu w konkretnych sprawach z uwzględnieniem kontekstu systemowego, w tym konstytucyjnego i funkcjonalnego. W judykaturze przyjmuje się wobec tego, że zasada równości, która stała za rozstrzygnięciem przyjętym w wyroku Trybunału, powinna znaleźć zastosowanie również do warunków, na jakich opiekunowie osób niepełnosprawnych, uprawnieni do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (emerytury, renty), rezygnujący z zatrudnienia, mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zasada ta nakazuje przyjąć, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wywołał skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione zarówno świadczeń z zabezpieczenia społecznego, jak i świadczenia pielęgnacyjnego, lecz warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest dokonanie wyboru i rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia. Pogląd ten – jak akcentował NSA we wskazanym wyżej wyroku – znajduje również umocowanie w motywach wyroku T.K., w których Trybunał stwierdził, że "brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, (zwłaszcza) jeżeli świadczenia tego nie pobierają". Przyjęcie zaś poglądu skarżącej zaprezentowanego w skardze, a wcześniej w postępowaniu administracyjnym, stanowiłoby oczywiste zaprzeczenie zasady równości, gdyż prowadziłoby do asymetrycznego traktowania opiekunów osób niepełnosprawnych umożliwiając części z tych opiekunów pobieranie zarówno świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym, jak i świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy opiekunowie rezygnujący z zatrudnienia (niepodejmujący go) mogliby korzystać wyłącznie ze świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto, dopuszczenie do sytuacji, by tylko jedna z kategorii osób uprawnionych do świadczeń z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy - tj. opiekun niepełnosprawnego członka rodziny, legitymujący się prawem do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy - miała dodatkową możliwość równoległego pobierania obu świadczeń (renty i świadczenia pielęgnacyjnego), godziłoby w wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadę sprawiedliwości społecznej, niwecząc tym samym skutek powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w postaci jej konkretyzacji wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równości - w odniesieniu do innych opiekunów, pozbawionych korzystania równolegle z systemu zabezpieczenia społecznego (zob. wyrok NSA z 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2501/23). Z wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej art. 17 ust. 1, ust. 5 pkt 1 lit. a oraz art. 27 ust. 5 ustawy (wybór świadczenia wobec zbiegu praw) wynika więc, że świadczenie pielęgnacyjne nie może pozostawać w zbiegu z dochodami za pracę lub świadczeniami socjalnymi zapewniającymi źródło utrzymania, bowiem to świadczenie pielęgnacyjne ma właśnie zapewnić własne źródło utrzymania tym, którzy z powodu sprawowania opieki są go w ogóle pozbawieni. W konsekwencji stwierdzić należało, że warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji otrzymywania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest dokonanie wyboru przez uprawnionego świadczenia pielęgnacyjnego i zawieszenie przez niego prawa do renty. Powyżej przedstawione stanowisko prezentował NSA m.in. w uzasadnianiu wyroku z: 22.11.2022 r., sygn. akt I OSK 247/22; 24.08.2023 r., sygn. akt I OSK 1665/22; 2.03.2022 r., sygn. akt I OSK 1623/21; 16.11.2023 r., sygn. akt I OSK 1923/22; 6.10.2023 r., sygn. akt I OSK 1920/23; 12.10.2023 r., sygn. akt I OSK 1922/23; 10.11.2023 r., sygn. akt I OSK 271/22; 10.01.2024 r., sygn. akt I OSK 4/23; 17.01.2024 r., sygn. akt I OSK 2423/22; 12.03.2024 r., sygn. akt I OSK 426/23; 27.03.2024 r., sygn. akt I OSK 544/23; 30.04.2024 r., sygn. akt I OSK 777/23; 12.06.2024 r., sygn. akt I OSK 1341/23).

Przedstawione rozważania nakazywały przyjąć, że skarżąca błędnie odczytywała przywoływany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz jego skutki uznając, że pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W kontrolowanym przypadku, skarżąca na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała ustaleń organu administracji, iż pobiera wskazaną wyżej rentę, upatrując możliwości przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego bez potrzeby zawieszania wypłaty renty. W tych okolicznościach zasadnie przyjęło orzekające SKO w Krakowie, że przed 1.01.2024 r. skarżąca nie wstrzymała wypłaty renty, a więc nie wyeliminowała negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym wynika natomiast, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że brak powstania prawa do 31.12.2023 r. np. z uwagi na brak rezygnacji z pobierania renty, wykluczał stosowanie przepisów dotychczasowych. Możliwość nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego według stanu prawnego obwiązującego do 31.12.2023 r. uwarunkowana była bowiem nie tylko złożeniem wniosku do tej daty ale również spełnieniem - najpóźniej w tej dacie - przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określnych ustawą, w tym wyeliminowanie przesłanek negatywnych. Niewątpliwe w sprawie było, że na wskazywaną wyżej datę skarżąca nie spełniała przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy, a – jak słusznie stwierdziło orzekające SKO w Krakowie – ewentualne zawieszenie renty mogłoby odnieść skutek jedynie na przyszłość. Wobec powyższego, zasadna była odmowa przyznania skarżącej oczekiwanego świadczenia, o czym trafnie orzekły organy administracji.

Podstawę oddalenia skargi stanowił art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.