Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 144/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska Izabela Ostrowska, Sędzia WSA, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" Stowarzyszenie [...] z siedzibą w M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "[...]" Stowarzyszenie [...] z siedzibą w M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Stowarzyszenie "[...]" Stowarzyszenie [...] z siedzibą w M. jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], którym organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] o odmowie dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu - o wydanie pozwolenia na budowę - na prawach strony.

W uzasadnieniu wskazanego postanowienia Wojewoda [...] podał, iż pismem z dnia [...] września 2014 r. Stowarzyszenie [...] "[...]" z siedzibą w M. wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie wszczętej wnioskiem Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w [...] Sp. z o. o. w W. o wydanie pozwolenia na budowę składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z infrastrukturą towarzyszącą w gminie Zielonka przy ul. M. na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w obrębie [...]. Starosta [...] wniosek ten załatwił negatywnie, tj. postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...], odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] "[...]" do udziału w ww. postępowaniu. W ustawowym terminie Stowarzyszenie [...] "[...]" wniosło zażalenie na to orzeczenie.

Rozpatrując zażalenie Stowarzyszenia, Wojewoda [...] wskazał na stan prawny znajdujący w sprawie zastosowanie. Podał, iż stosownie do treści art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Wskazał też, że zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, przywołanego wyżej przepisu art. 31 § 1 k.p.a. nie stosuje się w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Wyjątek od tej reguły przewiduje art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane stanowiący, że przepis art. 28 ust 3 ustawy Prawo budowlane nie znajduje zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W takim przypadku należy stosować art. 44 ww. ustawy, który stanowi w ust. 1, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony.

Podsumowując powyższe organ stwierdził, że w postępowaniach w sprawach dotyczących pozwoleń budowlanych z żądaniem w trybie art. 31 § 1 k.p.a. występować mogą tylko organizacje ekologiczne i tylko wtedy, gdy dane postępowanie wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). Kierując się powyższym, Wojewoda [...] stwierdził, iż skarżące Stowarzyszenie jest organizacją ekologiczną, ale postępowanie nie wymagało udziału społeczeństwa stąd wniosek Stowarzyszenia nie mógł zostać uwzględniony.

Wskazał, że z § 9 ust. 1 i 5 statutu Stowarzyszenia [...] "[...]" wynika, iż celem Stowarzyszenia jest m. in. niedopuszczenie do powstania na terenie lasu leżącego pomiędzy M. a K. Zakładu utylizacji odpadów komunalnych, wysypiska śmieci lub jakiegokolwiek innego zakładu uciążliwego dla środowiska, mieszkańców M. i ościennych miejscowości, wspomaganie i współpraca z organizacjami proekologicznymi na terenie kraju. W związku z powyższym należy uznać, że Stowarzyszenie [...] "[...]" jest organizacją ekologiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Tym samym może ono uczestniczyć na prawach strony w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

Wojewoda [...] wyjaśnił następnie, że postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego. Brak takiej regulacji jest więc równoznaczny z zaliczeniem określonego postępowania do grupy spraw niewymagających udziału społeczeństwa. Z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jedynie wtedy, gdy w ramach tego postępowania przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przepisy ww. ustawy nie przewidują innego przypadku, aniżeli wskazany wyżej, w którym postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę wymagałoby udziału społeczeństwa.

W myśl art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się bądź w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bądź też w ramach postępowania w sprawie wydania jednej z enumeratywnie wyliczonych decyzji, w tym decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.). Organ wyjaśnił dalej, że ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzana jest w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wyłącznie w czterech przypadkach, ściśle określonych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ma to miejsce:

- jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy)

- na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 88 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy);

- jeżeli organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzi, że we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy);

- w przypadku braku możliwości stwierdzenia gotowości instalacji do wychwytywania dwutlenku węgla na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku instalacji do spalania paliw w celu wytwarzania energii elektrycznej, o elektrycznej mocy znamionowej nie mniejszej niż 300 MW (art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy).

Mając na uwadze przedstawiony wyżej stan prawny organ stwierdził, iż analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazała, aby którakolwiek z ww. sytuacji wystąpiła w niniejszej sprawie. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie była przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania w ramach postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę nie została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestor nie wnioskował też o przeprowadzenie ww. oceny, ani inwestycja nie dotyczy budowy instalacji do spalania paliw. Z dokumentacji sprawy nie wynika również, aby organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdził, że sporna inwestycja powoduje zmiany uwarunkowań określonych w decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach.

Biorąc pod uwagę, że w analizowanej sprawie nie była przeprowadzana ponowna ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko Wojewoda [...] przyjął, iż postępowanie w sprawie wszczętej wnioskiem Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w [...] Sp. z o. o. w W. o wydanie pozwolenia na budowę składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z infrastrukturą towarzyszącą w gminie Z. przy ul. M. na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w obrębie [...], nie wymaga udziału społeczeństwa w rozumieniu przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Tym samym art. 31 § 1 k.p.a. nie znajduje w nim zastosowania. Z uwagi na powyższe należało utrzymać w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r.

W skardze na ww. postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., skarżące Stowarzyszenie wniosło o jego uchylenie oraz o rozważenie uchylenia na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi również postanowienia organu I instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie:

1. art. 3 ust. 4 Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, poprzez niezapewnienie odpowiedniego uznania i wsparcia dla Stowarzyszenia, jako podmiotu działającego na rzecz ochrony środowiska,

2. art. 6 ust. 7 Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, poprzez nieumożliwienie podmiotowi reprezentującemu społeczeństwo składania uwag, informacji, analiz i opinii, które uważa ono za odnoszące się do planowanego przedsięwzięcia,

3. art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego w związku z art. 6 ust. 8 Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, poprzez odmowę dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony, pomimo zgłoszenia chęci uczestniczenia w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa,

4. art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, mimo że we wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dokonane zostały zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w trakcie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie zapewniono udziału w nim czynnika społecznego,

5. art. 74 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez działanie sprzeczne z dyrektywą wspierania działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska,

6. art. 8 i art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez działanie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu, pomimo złożonego wniosku oraz spełnieniu przesłanek do uznania skarżącego za stronę postępowania,

7. art. 107 § 3 w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewystarczające przedstawienie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia,

8. art. 7, 77 oraz 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w konsekwencji nie mogło skutkować prawidłowym uzasadnieniem postanowienia.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło m. in., iż zachodzą przesłanki do zbadania tego, czy w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, należy ponowić przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji. Przyczyną tego jest okoliczność, iż postępowanie prowadzone w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, toczyło się bez udziału osób, które najbardziej odczują skutki realizacji przedsięwzięcia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w sprawie zainicjowane został wnioskiem skarżącego Stowarzyszenia, które w piśmie z dnia [...] września 2014 r. zwróciło się do Starosty [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wszczętym z wniosku Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w [...] Sp. z o.o. w W. o udzielenie pozwolenia na budowę składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w obrębie [...] przy ul. M. w Z.

Tym samym w sprawie należało wziąć pod uwagę, iż stosownie do art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Przy czym, ograniczenie tej ogólnej zasady dotyczącej możliwości udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, zawiera art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zapis art. 28 w ustępie trzecim zawiera bowiem regulację wyłączającą stosowanie w postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę art. 31 k.p.a.

Brzmienie tego przepisu zostało nadane ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Ww. art. 28 Prawa budowlanego został następnie po raz kolejny zmieniony, tj. na mocy art. 140 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dodano do art. 28, ustęp czwarty, który stanowi że przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W takim przypadku stosuje się art. 44 ww. ustawy.

Taki też stan prawny znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie. Wynika z niego, że zasadą jest wyłączenie udziału organizacji społecznych ze wszystkich postępowań prowadzonych w sprawie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego), za wyjątkiem postępowań w tym przedmiocie wymagających udziału społeczeństwa. Dodać przy tym trzeba, iż znajdujący wówczas zastosowanie art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko dotyczy jedynie organizacji ekologicznych. Należy przy tym dostrzec, iż stosownie do treści art. 3 pkt 10 ww. ustawy, ilekroć jest w niej mowa o organizacji ekologicznej rozumie się przez to organizację społeczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska. Nadto, w kontekście omawianych przepisów, zauważyć również trzeba, iż obowiązuje przepisy wyraźnie sprecyzowały sytuacje, w których możliwy jest udział w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę organizacji społecznej - warunkiem tego udziału jest ustalenie, że postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa. Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest zaś tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego.

Wskazać zatem należy, iż z ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) wynika, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w sytuacji ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przeprowadza się, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji lub jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kierując się powyższym, stwierdzić zatem trzeba, że dopuszczenie organizacji społecznej w powyżej przywołanym porządku prawnym zostało uzależnione od ustalenia, czy zaistniała w sprawie przynajmniej jedna z ww. sytuacji wymagająca przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, przy jednoczesnym ustaleniu, że domagająca się udziału w sprawie organizacja jest organizacją ekologiczną w rozumieniu cyt. powyżej przepisu.

Orzekając w sprawie Wojewoda wskazał na przywołany powyżej stan prawny. Stwierdził jednocześnie, iż analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że w sprawie nie wystąpił żaden z ww. przypadków, w których to postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę wymaga przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Wskazał w tym zakresie m. in. na to, że z dokumentacji sprawy nie wynika, aby organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdził, iż sporna inwestycja powoduje zmiany uwarunkowań określonych w decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. W konsekwencji przyjął, iż sprawa nie wymagała udziału społeczeństwa w rozumieniu ww. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), a tym samym, że żądanie Stowarzyszenia (pomimo uznania tej organizacji za organizację ekologiczną) nie mogło być pozytywnie załatwione.

Oceny tej nie sposób podzielić przede wszystkim z tej przyczyny, iż podana przez organ argumentacja nie została poparta okolicznościami sprawy, ani jakąkolwiek ich analizą. Swoje stanowisko organ ten oparł (a to, w kwestii istotnej dla skarżącego Stowarzyszenia) wyłącznie na stwierdzeniu, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, organ właściwy nie wskazał na konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2580/11 (Lex nr 1138184), nie do zaakceptowania jest taki pogląd, iż dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej zależy tylko od tego czy organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę należycie wykona obowiązek wynikający z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zakresie kontroli zgodności z wymaganiami środowiska, a następnie przeprowadzi ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Podzielając ten pogląd Sąd zauważa, iż organ prowadząc postępowanie wpadkowe, jakim jest postępowanie o dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu głównym o wydanie pozwolenia na budowę, ma obowiązek (wobec obowiązującego stanu prawnego) ustalić m. in., czy we wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Takich ustaleń w rozpoznawanej sprawie Wojewoda Mazowiecki nie dokonał. Nadto, biorąc pod uwagę akta przekazane do Sądu wraz ze skargą, stwierdzić trzeba, iż nie dysponował całością zgromadzonego materiału dowodowego potrzebnego dla dokonania ustaleń w tym zakresie. Akta te nie zwierają bowiem projektu budowlanego, a jedynie wniosek o pozwolenie na budowę wraz z załącznikiem zawierającym "informacje wymagane zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach". Niemniej już tylko z porównania wniosku o pozwolenie na budowę i decyzji środowiskowej wydanej dla przedmiotowej inwestycji wynika, że we wskazanym wniosku zrezygnowano z realizacji przedsięwzięcia na działkach oznaczonych nr ewid. [...],[...] i [...]. Należy też wskazać, iż w pkt 3 wymienionej decyzji środowiskowej z dnia [...] października 2011 r. nr [...] (ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Uruchomieniu Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów E."), Burmistrz Miasta Z. zawarł wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględniania w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji (projekcie budowlanym), o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Tym samym, zdaniem Sądu, w sprawie należało dokonać porównania ww. dokumentacji w celu ustalenia, czy pierwotny projekt budowlany nie uległ modyfikacji, a to w celu wykluczenia przesłanki z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Brak jakichkolwiek ustaleń i analizy w tym zakresie uzasadnia stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem przepisów prawa.

Z tych też powodów, tj. z uwagi na brak podjęcia wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, Sąd podzielił zarzuty procesowe podniesione w skardze. Sąd zgodził się bowiem ze skarżącym Stowarzyszeniem, iż sprawa nie została należycie wyjaśniona, co w konsekwencji doprowadziło organ do co najmniej przedwczesnego stwierdzenia, iż postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne nie wymagało udziału społeczeństwa. Za zasadny Sąd uznał więc zarzut naruszenia w stopniu istotnym art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego i ww. przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...).

Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze, iż zaskarżone postanowienie zapadło po wydaniu decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, co nastąpiło w dniu [...] grudnia 2014 r. Niemniej Sąd stwierdza, iż postępowanie niniejsze nie stało się z tej przyczyny bezprzedmiotowe. Sąd podziela bowiem w całości pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2013 r. o sygn. akt II OSK 1217/12 (Lex nr 1455418). W wyroku tym Sąd Naczelny wskazał, iż "W sytuacji złożenia przez organizację społeczną wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., uprawnienie tej organizacji do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.) nie wygasa wskutek wydania decyzji kończącej to postępowanie nawet wówczas, gdy nabyła ona cechę formalnej ostateczności wobec niewniesienia odwołania. Wniosek ten nadal podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, a w razie pozytywnego jego załatwienia decyzja ta traci powyższą cechę i podlega doręczeniu tej organizacji stosownie do art. 109 § 1 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a."

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż z pisma Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...] skierowanego do skarżącego Stowarzyszenia, a złożonego przez pełnomocnika Stowarzyszenia na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2015 r. wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z infrastruktura towarzyszącą, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a jednym z powodów wydania takiej decyzji była niezgodność zaprojektowanej inwestycji z wymogami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co nie wyklucza, iż wniosek o pozwolenie na budowę został zmodyfikowany w zakresie wymagań określonych w decyzji środowiskowej. To zaś tylko wzmacnia stanowisko Sądu co do wadliwości zaskarżonego w sprawie postanowienia.

W konsekwencji Sąd uznał, iż dla prawidłowego załatwienia sprawy, konieczne jest także uchylenie na zasadzie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienia organu I instancji z dnia [...] października 2014 r., pozbawionego również prawidłowej oceny sprawy, w tym pełnego uzasadnienia prawnego, ale też ustaleń w zakresie koniecznym dla załatwienia wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Skoro dla załatwienia tego wniosku konieczne było ustalenie, czy postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę wymaga udziału społeczeństwa, to obowiązkiem organu było poczynienie ustaleń w tym zakresie, a wyrazem tego winno być uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Samo przywołanie stanu prawnego, czy wskazanie na orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące tej materii nie stanowi o wypełnieniu przez organ spoczywającego na nim obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy.

Orzekając ponownie w sprawie, organ I instancji winien uwzględnić powyższe wskazania Sądu.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.