Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 199/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 40 par. 2, art. 109 par. 1, art. 64
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: 1. Istnieje różnica między doręczeniem decyzji (art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.) a doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 4 K.p.a.). Doręczenie decyzji oznacza doręczenie dokumentu decyzji, tj. dokumentu posiadającego cechy oryginału, a doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania jest doręczeniem informacji o wszczęciu postępowania. Dlatego informacja ta może posiadać cechy poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii, co jest wykluczone w przypadku doręczenia decyzji.

2. W przypadku wątpliwości co do istnienia umocowania w sprawie wszczętej później niż sprawy, do których pełnomocnictwa udzielono, należy uzyskać nowe pełnomocnictwo lub oświadczenie mocodawcy co do jego istnienia.

TEZY

1. Istnieje różnica między doręczeniem decyzji (art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.) a doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 4 K.p.a.). Doręczenie decyzji oznacza doręczenie dokumentu decyzji, tj. dokumentu posiadającego cechy oryginału, a doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania jest doręczeniem informacji o wszczęciu postępowania. Dlatego informacja ta może posiadać cechy poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii, co jest wykluczone w przypadku doręczenia decyzji.

2. W przypadku wątpliwości co do istnienia umocowania w sprawie wszczętej później niż sprawy, do których pełnomocnictwa udzielono, należy uzyskać nowe pełnomocnictwo lub oświadczenie mocodawcy co do jego istnienia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...] listopada 2017 roku numer [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego L. T. kwotę 697,00 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Na skutek dwóch wniosków Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2018 r. (data wpływu [...] kwietnia 2018 r.), w związku z przekroczeniem przez L. T. limitu 24 punktów w okresie [...] sierpnia 2015 r. – [...] lipca 2016 r., Starosta Powiatowy w B. wszczął trzy odrębne postępowania administracyjne:

- w przedmiocie skierowania ww. na badania psychologiczne ([...]);

- w przedmiocie zatrzymania ww. prawa jazdy kat. AB nr [...] ([...]);

- w przedmiocie skierowania ww. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem w ramach posiadanych uprawnień ([...]).

W toku postępowań organowi przedłożono pełnomocnictwo z dnia [...] maja 2017 r. udzielone przez L. T. radcy prawnemu P. N., obejmujące uprawnienie do reprezentacji "przed wszystkimi organami oraz sądami administracyjnymi, w tym w postępowaniu odwoławczym, w imieniu L. T. w postępowaniu prowadzonym przez Starostwo Powiatowe Wydział Komunikacji nr sprawy [...], [...] w tym do zapoznania się z aktami sprawy i wykonywania ich fotokopii".

Starosta trzema decyzjami z dnia [...] czerwca 2017 r. orzekł w sposób następujący:

- skierował L. T. na badania psychologiczne (decyzja nr [...]);

- zatrzymał ww. prawo jazdy kat. AB (decyzja nr [...]);

- skierował ww. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie egzaminu teoretycznego i praktycznego prawa jazdy kategorii AB (decyzja nr [...]).

Odrębnym pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. poinformowano kierowcę, że aby zapisać się na egzamin kontrolny powinien pobrać Profil Kandydata na Kierowcę (PKK).

Wszystkie wymienione decyzje wraz z informacją o konieczności pobrania PKK wysłano na adres strony postępowania, tj. L. T. Korespondencja była dwukrotnie awizowana i wróciła do organu bez jej osobistego doręczenia stronie, a organ przyjął skutek doręczenia.

Zawiadomieniem z dnia [...] października 2017 r., oznaczonym sygnaturą [...], Starosta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia L. T. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat AB. Zawiadomienie wysłano na adres strony postępowania. Odbiór przesyłki w dniu [...] października 2017 r. pokwitował M. T.

Następnie w piśmie z dnia [...] października 2017 r. organ wezwał r. pr. P. N. do wypowiedzenia się, w której sprawie L. T. jest pełnomocnikiem. W odpowiedzi, pełnomocnik w piśmie z dnia [...] października 2017 r. wskazała, że wnosi o doręczenie jej wszelkich decyzji i wszelkiej korespondencji mającej miejsce po dniu [...] maja 2017 r., tj. po dniu złożenia do akt pełnomocnictwa, z uwagi na naruszenie art. 43 K.p.a. poprzez doręczenie pism małoletniemu M. T. oraz naruszenie art. 49 § 2 zdanie pierwsze K.p.a. z uwagi na zaniechanie kierowania korespondencji do ustanowionego pełnomocnika strony. Natomiast w piśmie z dnia [...] października 2017 r. pełnomocnik oświadczyła, że udzielone przez L. T. w dniu [...] maja 2017 r. pełnomocnictwo zostało złożone do postępowań [...] oraz [...] z uwagi na to, że dla tych postępowań były prowadzone jedne akta sprawy. W ocenie pełnomocnika, organ powinien doręczać korespondencję pełnomocnikowi a nie stronie postępowania.

W odpowiedzi na stanowisko pełnomocnika, organ w piśmie z dnia [...] października 2017 r. wyjaśnił, że na skutek zawiadomienia z dnia [...] kwietnia 2017 r. w stosunku do L. T. zostały wszczęte trzy postępowania, zaś do akt sprawy pełnomocnik złożyła jedno pełnomocnictwo, w którym wskazano wszystkie numery toczących się spraw, ale uiszczono jedną opłatę skarbową. Natomiast postępowania o numerach [...] to dwa odrębne postępowania, do których mogło być złożone jedno pełnomocnictwo, ale wymagane były dwie opłaty skarbowe.

Następnie organ przy piśmie z dnia [...] października 2017 r. przesłał pełnomocnikowi "poświadczoną za zgodność z oryginałem korespondencję kierowaną do Pana T. po dniu [...].05.2017 r." i pouczył o możliwości wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a i 145b K.p.a. Korespondencję doręczono pełnomocnikowi w dniu [...] października 2017 r.

W takim stanie faktycznym i prawnym sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] Starosta Powiatowy w B., na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (dalej: P.r.d.) oraz w związku z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, orzekł o cofnięciu L. T. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. AB potwierdzonych dokumentem prawa jazdy wydanym przez Starostę B. w dniu [...] października 2012 r. nr [...]. Zdaniem organu, L. T. nie pobrał PKK, a zatem nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Dlatego wszczęto postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, w trakcie którego doręczono pełnomocnikowi strony wszelką korespondencję wytworzoną po dniu złożenia pełnomocnictwa, tj. po dniu [...] maja 2017 r., w tym wydane w dniu [...] czerwca 2017 r. decyzje administracyjne oraz informację o konieczności pobrania PKK.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył L. T., który zarzucił naruszenie:

- art. 44 K.p.a. poprzez jego zastosowanie oraz uznanie, że nastąpiła niemożność doręczania pism w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a., w sytuacji gdy doręczenia powinny mieć miejsce na adres korespondencyjny pełnomocnika;

- art. 40 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i doręczanie korespondencji z pominięciem pełnomocnika, podczas gdy decyzje o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz o zatrzymaniu prawa jazdy, jak też informacja o konieczności pobrania PKK były podstawą wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami;

- art. 43 K.p.a. poprzez doręczenie korespondencji małoletniemu M. T.;

- art. 140 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 P.r.d., poprzez ich zastosowanie mimo nieskutecznego doręczenia decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium podkreśliło odrębność postępowań o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 1 P.r.d.) oraz o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami (art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a P.r.d.). Także wskazało, że brak jest podstawy do określania w decyzji terminu poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, co oznacza, że to zobowiązanie powinno być zrealizowane niezwłocznie. W przypadku jego niezrealizowania, obowiązek wydania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie został pozostawiony swobodnemu uznaniu organu. Zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie choć pierwotnie doręczano skarżącemu korespondencję z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, to jednak to uchybienie wyeliminowano doręczając pełnomocnikowi strony decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] w dniu [...] października 2017 r. Decyzja z tym dniem weszła do obrotu prawnego, a z dniem [...] listopada 2017 r. stała się ostateczna wobec niewniesienia odwołania. Nie ustalono, aby toczyło się w stosunku do tej decyzji nadzwyczajne postępowania administracyjne. Ustalono natomiast, że L. T. nie pobrał PKK oraz nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

Jak wskazało Kolegium, w dniu [...] października 2017 r. skutecznie również zawiadomiono pełnomocnika strony o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, zaś decyzję o cofnięciu uprawnień z dnia [...] listopada 2017 r. wydano po tym skutecznym zawiadomieniu i po uzyskaniu przez decyzję o skierowaniu na egzamin przymiotu ostateczności. Skarżący powinien był poddać się niezwłocznie egzaminowi, czego nie uczynił, a co skutkowało obowiązkiem cofnięcia uprawnień.

Skargę na decyzję odwoławczą z dnia [...] stycznia 2018 r. złożył L. T., który zarzucił naruszenie:

1. art. 44 K.p.a. poprzez jego zastosowanie oraz uznanie, że nastąpiła niemożność doręczania pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a. oraz że nastąpiło skuteczne doręczenie na skutek upływu terminu na podjęcie przesyłki w sytuacji, gdy doręczanie pism powinno następować ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi;

2. art. 40 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie doręczania pism pełnomocnikowi strony, co skutkowało niedoręczeniem: decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji i o zatrzymaniu prawa jazdy oraz informacji o konieczności wygenerowania numeru PKK, które były podstawą wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami;

3. art. 43 K.p.a. przez doręczenie korespondencji w toku postępowania małoletniemu M. T.;

4. art. 140 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 P.r.d., poprzez ich zastosowanie wobec braku skutecznego doręczenia decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i niemożności poddania się przez skarżącego egzaminowi.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ pierwszej instancji pominął ustanowienie w sprawie w dniu [...] maja 2017 r. pełnomocnika i konieczność doręczania korespondencji w sprawie zatrzymania prawa jazdy i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji temu pełnomocnikowi. Organ doręczył decyzje z dnia [...] czerwca 2017 r. na adres strony, które to doręczenie nie było skuteczne. Z kolei mimo doręczenia w dniu [...] października 2017 r. pełnomocnikowi korespondencji kierowanej do skarżącego po dniu [...] maja 2017 r., organ nie podjął działań zmierzających do skutecznego doręczenia decyzji o skierowaniu L. T. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Jednakże wydał decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wskazał, że skuteczne doręczenie decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji miało miejsce w dniu [...] października 2017 r. W tym też dniu weszła ona do obrotu prawnego. Skarżący nie poddał się egzaminowi, zatem cofnięcie uprawnień było obowiązkiem organu.

Podczas rozprawy w dniu [...] czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącego wskazała, że doręczona jej w dniu [...] października 2017 r. korespondencja zawierała kserokopie trzech decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz kserokopię zawiadomienia z dnia [...] października 2017 r. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Wcześniej to zawiadomienie doręczono małoletniemu synowi strony. Przyznała, że nie złożyła formalnego pełnomocnictwa do sprawy o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, bowiem nie zostało skutecznie doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją orzeczono o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.), dalej: P.r.d. Zgodnie z tym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się przez kierowcę sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1, czyli m.in. wówczas, gdy kierowca skierowany został na sprawdzenie kwalifikacji, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 P.r.d. Decyzja podjęta na tej podstawie (art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "a") ma charakter związany. Ustalenie przesłanek wskazanych w tej normie bezwzględnie zobowiązuje organ do wymierzenia sankcji cofnięcia uprawnień. Innymi słowy, w przypadku ustalenia, że kierowca nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (do czego został zobowiązany w odrębnym, wcześniejszym postępowaniu) organ jest zobligowany do uruchomienia postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień, pod warunkiem jednakże, że decyzja o skierowaniu na kontrolny egzamin jako ostateczna funkcjonuje w obrocie prawnym i nie została wykonana. Te ustalenia są nie tylko konieczne, ale i wystarczające do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (vide wyrok NSA w sprawie I OSK 1794/15 z dnia 6 kwietnia 2017 r., dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, powoływanej dalej jako CBOSA).

W sprawie niniejszej skarga zmierza do podważenia skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Tym samym zmierza do podważenia prawidłowości ustalenia przez organy jednej z przesłanek decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, tj. przesłanki istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Tak sformułowanym zarzutom nie sposób odmówić trafności.

Istotnie, w postępowaniu w przedmiocie skierowania skarżącego na egzamin kontrolny, tj. postepowaniu wszczętym za skutek zawiadomienia z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] (k. 26 akt adm.) zostało złożone pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika, r.pr. P. N. (k. 34 akt adm.). Nie wskazano w tym pełnomocnictwie spraw, do których jest składane, przez wymienienie ich przedmiotu, ale wskazano sygnatury tych spraw. Sygnatury te obejmowały wówczas de facto trzy postępowania: o skierowanie na badanie psychologiczne ([...]), o skierowanie na kontrolny egzamin oraz o zatrzymaniu prawa jazdy (dwie ostatnie sprawy prowadzone pod jedną sygnaturą [...]). W tych trzech sprawach wydano w dniu [...] czerwca 2017 r. trzy decyzje administracyjne, które wysłano na adres skarżącego pomijając jego pełnomocnika. W aktach sprawy nie znajdowała się informacja o wypowiedzeniu pełnomocnictwa lub inna wskazująca, że skarżący działa osobiście. Tak wykonane doręczenie stanowiło naruszenie art. 40 § 2 K.p.a., zgodnie z którym jeśli strona ustanowiła pełnomocnika w sprawie, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

Jak wynika z akt sprawy, podjęto na wniosek pełnomocnika strony zawarty w piśmie z dnia [...] października 2017 r. próbę usunięcia powyższych uchybień poprzez doręczenie pełnomocnikowi strony dotychczasowej korespondencji kierowanej osobiście do strony. Doręczenie to miało miejsce w dniu [...] października 2017 r. i jak wynika z informacji na k. 69 akt adm., korespondencja zawierała m.in. informację o konieczności wygenerowania numeru PKK, decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz zawiadomienie z dnia [...] października 2018 r. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Zauważyć jednak należy, że w piśmie przewodnim z dnia [...] października 2017 r. przesłanym wraz z ww. korespondencją, wyraźnie wskazano, że przesyła się "poświadczoną za zgodność z oryginałem korespondencję kierowaną do Pana T. po dniu [...].05.2017 r.". Jak trafnie wskazano w skardze, nie można w tym wypadku przyjąć, że wystąpiło konwalidowanie nieskutecznego wcześniej (bo dokonanego stronie osobiście a nie przez pełnomocnika) doręczenia decyzji o skierowaniu na kontrolny egzamin. Przepis art. 109 § 1 K.p.a. stanowi o doręczeniu "decyzji na piśmie", czego nie wolno rozumieć jako doręczenia kserokopii rozstrzygnięcia, nawet gdyby była ona poświadczona za zgodność z oryginałem. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej wskazuje, że podziela tę linię orzecznictwa sądów administracyjnych, w której wskazuje się, że co prawda w przepisie art. 109 § 1 K.p.a. nie określono formy doręczanej stronie decyzji, to jednak powinien to być egzemplarz decyzji zawierający wymagany podpis, a nie tylko egzemplarz będący odpisem decyzji, czy poświadczoną kopią. Każdy egzemplarz decyzji doręczany stronom postępowania jest decyzją na prawach oryginału i nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy można pozostawić oryginał wydanej decyzji, a stronie (stronom) doręczyć tylko odpis decyzji lub jej poświadczoną kserokopię. Przez doręczenie decyzji na piśmie w rozumieniu art. 109 § 1 K.p.a. należy rozumieć jej doręczenie w oryginale, a nie w kserokopii czy w odpisie (vide wyrok z dnia 5 kwietnia 2018 r., VIII SA/Wa 159/18; z dnia 15 lutego 2017 r., II SA/Go 1033/16 oraz powołane tam orzecznictwo, CBOSA; vide również B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 10, Wyd. C.H. Beck 2010, s. 422 oraz A. Wróbel, komentarz do art. 109 § 1 K.p.a., teza 3, System Informacji Prawnej Lex Omega, stan prawny na dzień 1 marca 2018 r.). Jedynie na marginesie wskazać należy, że tam gdzie ustawodawca decyduje o doręczeniu rozstrzygnięć w odpisach, stanowi o tym wprost (np. w art. 142 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.) wskazuje na doręczanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem). Takiej możliwości (doręczania odpisu lub poświadczonej za zgodność kserokopii) nie przewidziano w art. 109 § 1 K.p.a.

Co prawda doręczenie poświadczonej za zgodność kserokopii decyzji o skierowaniu na kontrolny egzamin nie miało miejsca w niniejszym postepowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, ale w postępowaniu odrębnym, wcześniejszym, o skierowanie skarżącego na kontrolny egzamin, jednakże ani organ, ani sąd w sprawie o cofnięcie uprawnień nie mogą przejść do porządku dziennego nad faktem istnienia bądź nieistnienia w obrocie prawnym decyzji o skierowaniu na kontrolny egzamin. Od niej bowiem zależy wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień. A zatem, skoro decyzja o skierowaniu na kontrolny egzamin nie została skutecznie doręczona, to brak było podstaw do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, bowiem nie wystąpiła jedna z przesłanek wydania takiej decyzji na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "a" P.r.d. Wydanie zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszoinstancyjnej w kontrolowanym w sprawie niniejszej postępowaniu nastąpiło zatem przedwcześnie, z naruszeniem tego przepisu w sposób mający wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a.

Odnośnie doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania o cofnięciu uprawnień to wskazać należy, że istotnie pierwsze doręczenie (w dniu [...] października 2017 r.) nie było skuteczne z uwagi na pokwitowanie odbioru przesyłki przez małoletniego syna skarżącego. Odnośnie drugiego zawiadomienia o wszczęciu postępowania wysłanego pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] października 2017 r. należy wskazać, że przepisy prawa nie przewidują jakiejś szczególnej formy zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Przepis art. 61 § 4 K.p.a. stanowi o zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania, bez wskazania w jaki sposób to zawiadomienie następuje. Dlatego w sprawie niniejszej należy przyjąć, że doręczenie poświadczonej za zgodność kserokopii zawiadomienia o wszczęciu postępowania mogło to postępowanie skutecznie zainicjować. Czymś innym jest bowiem doręczenie decyzji (art. 109 § 1 K.p.a.) a czymś innym zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 4 K.p.a.). Doręczenie decyzji na wskazanej podstawie oznacza doręczenie dokumentu decyzji, tj. dokumentu posiadającego cechy oryginału, a doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania jest doręczeniem informacji o wszczęciu postępowania. Dlatego informacja ta może przybrać cechy poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii.

Zdaniem jednak sądu, doręczenie pełnomocnikowi skarżącego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w dniu [...] października 2017 r. było nieskuteczne z powodu braku pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi przez skarżącego. Pełnomocnictwo do reprezentacji z dnia [...] maja 2017 r. znajdujące się w aktach sprawy obejmowało postępowania o sygnaturach [...] i mogło dotyczyć wyłącznie spraw, które wówczas pod tymi sygnaturami były prowadzone. Co prawda pełnomocnictwo opłacono tylko jedną opłatą skarbową, jednakże nie ma to żadnego wpływu na jego skuteczność. Natomiast znajdujące się w aktach administracyjnych pełnomocnictwo z dnia [...] maja 20187 r. nie mogło obejmować postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Postępowanie to bowiem jeszcze się nie toczyło, zaś w udzielonym pełnomocnictwie została wskazana wyłącznie sygnatura spraw, które to pełnomocnictwo obejmuje, a nie przedmiot sprawy. W sytuacji natomiast, gdy w stosunku do mocodawcy toczy się kilka spraw, w tym niektóre z nich oznaczone są jedną sygnaturą; gdy w tych postępowaniach występuje pełnomocnik na podstawie pełnomocnictwa oznaczonego wyłącznie sygnaturą sprawy, zaś w stosunku do mocodawcy po kilku miesiącach wszczynane jest nowe postępowanie, o innym przedmiocie, tyle że oznaczone jedną z wcześniejszych sygnatur, do tej nowej sprawy powinno zostać udzielone nowe pełnomocnictwo, a przynajmniej organ powinien uzyskać oświadczenie mocodawcy co do zakresu pełnomocnictwa. O zakresie pełnomocnictwa w takiej sytuacji decyduje nie numer sprawy, ale jej przedmiot.

Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej wskazać należy, że istnieją wątpliwości co do formalnej poprawności przeprowadzenia kontrolowanego postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Zawiadomienie o jego wszczęciu, decyzję pierwszoinstancyjną oraz drugoinstancyjną doręczono pełnomocnikowi, który nie wykazał się umocowaniem strony do działania w tej konkretnej sprawie. Sąd dostrzega natomiast, że pełnomocnik działał na korzyść strony, bowiem wniósł w terminie odwołanie. W tej sytuacji trudno przyjąć, że postępowanie nie zostało wszczęte (zwłaszcza, że toczyło się z urzędu a nie na wniosek, zatem braków wniosku nie można było uzupełnić). Natomiast pierwszym pismem, przy którym organ najwcześniej powinien był wezwać pełnomocnika do wykazania się umocowaniem do działania w tej konkretnej sprawie – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.), było odwołanie. Jeżeli pełnomocnik nie usunąłby tych braków, należało uznać wniesione odwołanie jako złożone przez stronę, która – z uwagi na brak formalny – powinna być wezwana do jego podpisania w trybie art. 63 § 3 w związku z art. 64 § 2 K.p.a. Tak się jednak nie stało, co skutkuje uznaniem, że decyzja odwoławcza została wydana na skutek odwołania dotkniętego brakami formalnymi.

Na marginesie wskazać należy, że w przypadku postępowania wszczynanego na wniosek pełnomocnika, który nie wykazał się należytym umocowaniem, uzupełnienie braku w tym zakresie (art. 64 § 2 K.p.a.) powinno następować co do wniosku inicjującego. Z takim jednak przypadkiem nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej, w której postępowanie zostało wszczęte z urzędu.

Reasumując, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych z uwagi na rozpoznanie odwołania dotkniętego brakami formalnymi w zakresie wykazania umocowania do działania strony przez pełnomocnika (art. 64 § 2 K.p.a.), zaś decyzje obydwu instancji, którymi orzeczono o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami – zostały wydane z wadą materialnoprawną, tj. cofnięto skarżącemu uprawnienia mimo niezaistnienia ku temu wszystkich przesłanek z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "a" P.r.d. (brak w obrocie prawnym ostatecznej decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji). W takiej zaś sytuacji kontrola sądu prowadziła do uchylenia decyzji obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem prawa mającym wpływ na wynik sprawy.

Na skutek niniejszego wyroku, który "cofa" sprawę do organu pierwszej instancji, Starosta przede wszystkim rozważy dopuszczalność prowadzenia postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień w sytuacji, gdy w obrocie prawnym nie funkcjonuje ostateczna decyzja o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Uwzględni również organ kierowanie korespondencji do właściwie umocowanego pełnomocnika.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na koszty te składają się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).