Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 92/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 6 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel SWSA Sebastian Pietrzyk (spr) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie powiat grodzki w sprawie samowoli budowlanej przy ul. [...] w K. znak sprawy: RPE.5160.4.2022.KBR I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie powiat grodzki do rozpoznania sprawy w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie o udzielenie pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych; III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie powiat grodzki kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. K., dalej jako "Skarżący", jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – powiat grodzki w związku z wnioskiem z dnia 17 lutego 2022 roku o wznowienie postępowania decyzją nr 1386/2021 z 21 grudnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki w sprawie samowoli budowlanej w Krakowie przy ulicy [...], znak sprawy: RPE.5160.4.2022.KBR.

Skarga została złożona w następujących okolicznościach.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – powiat grodzki – dalej też jako "PINB", decyzją nr 1555/2020 z 21 grudnia 2020 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2) ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 1333) nałożył na inwestora K. K. obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w związku z wykonaniem przebudowy oficyny w południowo-zachodniej części działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Krakowie.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – powiat grodzki decyzją nr 1386/2021 z 21 grudnia 2021 r. stwierdził wykonanie przez inwestora nałożonego obowiązku.

Pismem z dnia 17 lutego 2022 r. skarżący K. K. złożył wniosek o uchylenie decyzji z 21 grudnia 2021 r. (dalej: decyzja pierwotna), domagając się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a.

Pismem z dnia 27 marca 2022 r., Skarżący K. K. złożył ponaglenie w związku z niezałatwieniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki wniosku Wnoszącego, z 17 lutego 2022r., o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki z 21 grudnia 2021r. nr 1386/2021 znak: ROIK II.5160.193. 2021.MOC.

W wynika rozpoznania ponaglenia Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, dalej też jako "MWINB", postanowieniem nr 790/2022 z dnia 4 października 2022 roku, stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z 17 lutego 2022r. oraz, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Postanowieniem z 22 września 2022 r. PINB wznowił postępowanie zakończone wydaniem decyzji pierwotnej.

Decyzją z 3 stycznia 2023 r. PINB stwierdził rozpatrując przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., że decyzja pierwotna została wydana z naruszeniem prawa, jednak uchylenie tej decyzji jest niemożliwe, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Dalej organ rozpatrując przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji pierwotnej. Organ wskazał, że działka skarżącej jest w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestora, zatem skarżący posiadał status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji pierwotnej. W odniesieniu do podnoszonych przez skarżącego okoliczności, organ wskazał, że nie wypełniają one przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, decyzją z 5 lipca 2023 r. nr 260/2023 utrzymał w mocy decyzję PINB. Organ II instancji podzielił konstatacje organu I instancji o posiadaniu przez skarżącego interesu prawnego w uzyskaniu rozstrzygnięcia w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji pierwotnej. Organ wskazał bowiem, że skarżący pozostaje właścicielem wyodrębnionego lokalu na działce nr [...], która bezpośrednio graniczy z działką inwestycyjną. Co więcej w ocenie organu przedmiotowy obiekt budowlany w istocie oddziałuje na działkę skarżącego.

Dalej organ wskazał, że skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności w sprawie. Sedno jego argumentacji dotyczy odnoszenia się do zebranego materiału dowodowego.

W ocenie organu odwoławczego PINB prawidłowo przeprowadził postępowanie naprawcze w oparciu o ekspertyzę techniczną sporządzoną przez osobą posiadającą wymagane uprawnienia. Argumenty skarżącego stanowią polemikę z dokonaną przez organ powiatowy oceną materiału dowodowego, a nie stanowią w istocie nowych okoliczności, o których organ nie wiedział podczas orzekania. Jakkolwiek decyzja została wydana z naruszeniem prawa z przyczyn formalnych, to materialnie jej treść powinna pozostać niezmieniona. Organ dodał, że nie może odnieść się do podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 6 K.p.a., bowiem postanowienie o wznowieniu postępowania dotyczyło wyłącznie pkt 4 i 5 tego przepisu, a zgodnie z zasadą dwuinstancyjności nie można rozszerzać przedmiotu sprawy zakreślonego ww. postanowieniem. Powyższe nie stoi na przeszkodzie złożenia wniosku o wznowienie postępowania z innych okoliczności. Jednakże niniejsze postępowanie odwoławcze pozostaje zawężone do zbadania przesłanek, na podstawie których postępowanie zostało wznowione przez PINB.

Skargę na powyższą decyzję z dnia 5 lipca 2023 r. złożył K. K..

Wyrokiem z dnia 25 października 2023 roku, sygn. II SA/Kr 1007/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu do wydanego wyroku wskazano, że wadliwość wznowionego postępowania, a następnie wydanych decyzji polegała na tym, że zarzuty prezentowane przez skarżącego zostały odczytane wyłącznie jako należące do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i ocenione przez pryzmat tego przepisu ( brak "nowości"), gdy tymczasem pominięto okoliczność konsekwencji wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Żeby to zrozumieć, trzeba sobie uświadomić, że większość przesłanek wznowienia jest restrykcyjna, albowiem opiera się na założeniu, że podnosi je strona, która już brała udział w postępowaniu. Jeśli zatem taka strona żąda przeprowadzenia postępowania raz jeszcze, wbrew zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, taka możliwość siłą rzeczy musi być ograniczona do ściśle określonych wyjątków ( np. nowe fakty i dowody). Jednakże zupełnie inna sytuacja zachodzi, gdy mamy do czynienia z pominięciem udziału strony postępowania. Gdy z tej przyczyny wznawia się postępowanie, sens takiego działania jest wówczas, gdy strona może zgłosić wszelkie zarzuty, których nie mogła zaprezentować w pierwotnym postępowaniu, właśnie dlatego, że ją pominięto.

Wskazano też, że u podstaw przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. leży naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. W ponownie prowadzonym po wznowieniu postępowaniu organy administracji publicznej będą zatem obowiązane zagwarantować stronie możliwość obrony jej praw i interesów w toczącym się postępowaniu. W szczególności organy winny odnieść z większą uwagą do zarzutów zgłaszanych przez skarżącego, nie poprzestając jedynie na odesłaniu do ekspertyzy A. P.. Jak to wskazał NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2020 r. II OSK 1837/19 LEX nr 3085230: "Organ nie może ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję, i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego". Przedmiotowe orzeczenie dotyczy opinii biegłego, a zatem podmiotu dysponującego wiadomościami specjalnymi. Cóż dopiero mówić o zwykłej ekspertyzie przedstawionej przez osobę zaangażowaną w kontrolowane roboty budowlane.

Prowadząc postępowanie naprawcze, w kwestii zgodności z zapisami miejscowego planu, organy nie mogły się opierać na stwierdzeniach li tylko ekspertyzy, ale winny dokonać ustaleń w tym względzie we własnym zakresie, albowiem chodzi tutaj o stwierdzenie stanu zgodności z prawem.

Tymczasem zarzuty skarżącego są dalej idące; mianowicie, że powinno dojść do ewentualnego wszczęcia postępowania w oparciu o art. 48 p.b., czyli w kwestii samowoli budowlanej, a nie postępowania naprawczego.

Z punktu widzenia prawa budowlanego nie ma znaczenia, czy budowa budynku następuje jako taka, która jest realizowana po raz pierwszy, czy nawiązuje do niegdyś istniejących rozwiązań. Jeżeli część budynku została niegdyś rozebrana, to ponowne wybudowanie tej dawniej rozebranej części wymaga dopełnienia warunków formalnych wynikających z przepisów ustawy, tak jak każda inna budowa (rozbudowa, odbudowa). Rozebranie obiektu budowlanego wyklucza potraktowanie całości robót jako remontu, bowiem byłby to remont czegoś, co nie istnieje, bowiem zostało wcześniej rozebrane. To odtworzenie zatem, które obejmuje rozebranie i następnie "odtworzenie właściwe", wiąże się z pojęciem odbudowy ( por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 2 grudnia 2022 r. II SA/Łd 735/22, LEX nr 3450158). Czy przytoczone wyroki znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie, a zatem, czy mamy tutaj do czynienia z częściową odbudową w obrębie stropu, ścian nad stropem i dachu – winno być przedmiotem ustaleń organów. Gdyby znalazło to potwierdzenie – wówczas prawidłowość prowadzenia postępowania naprawczego, a nie legalizacyjnego stanęła by pod znakiem zapytania. Podobnie organy winny ustosunkować się do zarzutu skarżącego odnośnie podwyższenia części ściany kolankowej od strony zachodniej, a także zmiany wysokości ściany od strony południowej, jak również zmiany kąta nachylenia połaci dachowej ( gdyby tak było, świadczyłoby to być może o rozbudowie).

Organy winny również odnieść się do zarzutu skarżącego, że w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego zastosowano materiały palne (styropian i pianka wypełniająca) oraz że brak informacji, czy zastosowane jako doświetlenie w tej ścianie luksfery mają zgodną z przepisami klasę odporności ogniowej. Podobnie, należy wyjaśnić zarzut, że okna dachowe zostały umieszczone niezgodnie z przepisami warunków technicznych, oraz pozostałe zarzuty skarżącego, które zostały zawarte w odwołaniu, a następnie powtórzone w skardze.

Wskazany wyrok jest prawomocny.

Następnie w dniu 17 stycznia 2024 r. wpłynęło do PINB pismo z MWINB znak: WOB.7721.48.2023.KJAS przekazujące akta sprawy przesłane w postaci papierowej tj. znak: ROiK II.5160.200.2020.MOC oraz znak: ROiK II.5160.193.2021.MOC wraz z kserokopią prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt 11 SA/Kr 1007/23, uchylającego zaskarżoną decyzję MWINB nr 260/2023 z dnia 5 lipca 2023 r. znak: WOB.7721.48.2023.KJAS oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 3 stycznia 2023 r., znak: RPE.5160.4.2022.KBR.

Za pismem z dnia 25 lutego 2024 roku K. K. złożył pismo zatytułowane "Skarga – ponaglenie", w którym wskazał, że do chwili obecnej jako strona nie zostałem poinformowany o podjęciu przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego jakichkolwiek działań w sprawie samowoli budowlanej przy ul. [...] w Krakowie. W związku z powyższym wniósł o nadanie biegu sprawie i przeprowadzenie czynności wskazanych w wyroku z udziałem stron postępowania.

W odpowiedzi na powyższe ponaglenie PINB w drodze adnotacji urzędowej z dnia 26 lutego 2024 roku ponaglenie K. K. z dnia 25.02.2024 r. pozostawił bez rozpoznania.

Wskazał w tej adnotacji, że zgodnie z przepisem art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo w przypadku prowadzenia ich w postaci elektronicznej, doręczenia odpisu orzeczenia. Inspektorat akta niniejszej sprawy prowadzi w postaci elektronicznej. Odpis orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt: II SA/Kr 1007/23 z dnia 25.10.2023 r. został doręczony dnia 17.01.2024 r. tym samym termin maksymalny dwumiesięczny określony w art. 35 § 3 k.p.a. upłynie 17.03.2024 r.

Pismem z dnia 14 marca 2024 roku K. K. złożył skargę na bezczynność PINB w tej sprawie.

W uzasadnieniu wskazał, że Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. II SA/Kr 1007/23 z dnia 2023-10-25 została uchylona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z 3 stycznia 2023 r. znak RPE.5160.4.2022.KBR.

Podkreślił, że do chwili obecnej jako strona nie został poinformowany o podjęciu przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego jakichkolwiek działań w sprawie samowoli budowlanej przy ul. [...] w Krakowie. Nie przeprowadzono z jego udziałem żadnej wizji lokalnej. Nie otrzymał z urzędu żadnej informacji o wyznaczonym terminie załatwienia sprawy. W rozmowie telefonicznej w dniu 14 marca 2024 roku dowiedział się tylko, że trwają "czynności". Na pytanie czy i kiedy sprawa zostanie załatwiona - nie udzielono mu odpowiedzi. Wskazał, że od wyroku WSA upłynęły już ponad 4 miesiące, a dokumenty z Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego zostały zarejestrowane w dzienniku podawczym Powiatowego Inspektora Nadzoru w dniu 15 stycznia 2024 roku.

Zaznaczył, że wysłane przez niego ponaglenie w dniu 25 lutego 2024 roku pozostało bez żadnej odpowiedzi. Skarżący wskazał, że nie wie czy nawet zostało przekazane Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - który powinien takie ponaglenie wg kompetencji rozpatrywać.

W związku z powyższym wniósł o:

1) zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przeprowadzenia z udziałem stron ponownego postępowania i wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji je kończącej.

2) stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności postępowania;

3) zasądzenie od na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w Krakowie – powiat grodzki wskazał, że w jego ocenie skarga winna być oddalona.

Organ wskazał, że w dniu 17 stycznia 2024 r. wpłynęło do PINB pismo z MWINB znak: WOB.7721.48.2023.KJAS przekazujące akta sprawy przesłane w postaci papierowej to jest znak: ROiK II.5160.200.2020.MOC oraz znak: ROiK II.5160.193.2021.MOC wraz z kserokopią prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1007/23, uchylającego zaskarżoną decyzję MWINB nr 260/2023 z dnia 5 lipca 2023 r. znak: WOB.7721.48.2023.KJAS oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 3 stycznia 2023 r., znak: RPE.5160.4.2022.KBR.

Po wpłynięciu akt sprawy z wyrokiem WSA, PINB podjął działania mające na celu realizację wskazań w nim zawartych. Wystosowane zostało pismo do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Krakowa z prośbą o informację na jakiej podstawie została zmieniona kategoria budynku - oficyny, znajdującej się w południowo zachodniej części działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Krakowie z budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Ponadto wezwano właściciela nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie do stawienia się w siedzibie tut. organu w dniu 5 marca 2024 r. w celu przeprowadzenia czynności wyjaśniających i kontrolnych w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego sygn. akt. II SA/Kr 1007/23 z dnia 25 października 2023 r.

Zatem czynności wyjaśniające przeprowadzone w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr-1007/23 zakończone zostały w dniu 15 kwietnia 2024 r. adnotacją urzędową, w której wskazano, że analiza całości dokumentacji pozyskanej w trakcie czynności kontrolnych i wyjaśniających nie wykazała podstaw do uchylenia decyzji w zakresie robót budowlanych nr 1555/2020 znak: ROIK II.5160.200.2020.MOC.

Po zakończonych czynnościach wyjaśniających, w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym, wystosowane zostało w dniu 15 kwietnia 2024 r. zawiadomienie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o konieczności wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy wraz z zawiadomieniem z art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.

W dniu 25 lutego 2024 r. K. K. wniósł ponaglenie w związku z brakiem poinformowania go cyt.: o podjęciu przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego jakichkolwiek działań w sprawie samowoli budowlanej przy ul. [...] w Krakowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.

W myśl art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1) p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W myśl art. 119 ust. 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Dlatego też w takim trybie skarga została rozpoznana.

Na wstępie należało ocenić, czy skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

Skarżący dopełnił wymogu, o którym mowa w art. 52 p.p.s.a. wnosząc ponaglenie za pismem z dnia 27 marca 2022 r. w trybie art. 37 § 1 pkt. 1) ustawy z dnia 17 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm.) – dalej jako "K.p.a." ponaglenie do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w sprawie jego wniosku z 17 lutego 2022 r., o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki z 21 grudnia 2021r. nr 1386/2021 znak: ROIK II.5160.193. 2021.MOC. Kolejne ponaglenie zostało złożone za pismem z dnia 25 lutego 2024 roku.

Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 957/19, w myśl którego, skarga na przewlekłość (bezczynność) może być wnoszona niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. uzasadnienia do postanowień: NSA z dnia 10 października 2013 r. I OZ 893/13, NSA z dnia 25 lutego 2016 r. II OSK 326/16, NSA z dnia 4 lipca 2012 r. II OSK 1478/12). Innymi słowy, prowadzenie postępowania przez organ na skutek ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i wydanie w tym zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia stosownie do art. 37 § 6 k.p.a. nie decyduje o wyczerpaniu toku środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 maja 2022 roku, sygn. IV SAB/Wr 458/21). Przesłanką wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. jest bowiem w tym przypadku już samo wniesienie ponaglenia.

Skarga była zatem dopuszczalna i Sąd mógł przystąpić do jej merytorycznej kontroli.

Stosownie do zapisów art. 35 § 1 – 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

W myśl natomiast art. 36 § 1 i § 2 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Zgodnie natomiast z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Jak wskazuje się w piśmiennictwie o bezczynności należy mówić nie tylko wtedy, gdy w ustalonym prawem terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale także wówczas, gdy prowadził postępowanie w sprawie i podejmował pewne czynności, lecz nie zakończył go wydaniem w ustawowym terminie rozstrzygnięcia (por. T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 116–117). Należy zatem przyjąć, że organ będzie pozostawał w bezczynności, jeśli nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych i nie dopełnił obowiązku sygnalizacyjnego, jak i wówczas, gdy dopełnił obowiązku sygnalizacyjnego oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy, ale nie załatwił sprawy w tym terminie, czy też nie załatwił sprawy w terminie wyznaczonym przez organ wyższego stopnia w trybie art. 37 lub sąd administracyjny na podstawie art. 149 p.p.s.a. (por. A. Golęba (w:) H. Knysiak-Molczyk (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; WK 2015, komentarz do art. 37 teza 1). O bezczynności można mówić wówczas, gdy w terminie nie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy lub decyzja o umorzeniu postępowania.

Bezczynność organu ma zatem miejsce, jeśli w prawnie ustalonym terminie organ, mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie dokonał stosownej czynności, niezależnie, czy w tym okresie w ogóle nie realizował żadnych działań czy też podjął je, ale nieskutecznie.

Przechodząc natomiast bezpośrednio na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że analiza podejmowanych przez organ czynności prowadzi do wniosku, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – powiat grodzki dopuścił się bezczynności w związku z wnioskiem Skarżącego dnia 17 lutego 2022 roku o wznowienie postępowania decyzją nr 1386/2021 z 21 grudnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki w sprawie samowoli budowlanej w Krakowie przy ulicy [...], znak sprawy: RPE.5160.4.2022.KBR.

W dniu 17 stycznia 2024 r. wpłynęło do PINB pismo z MWINB znak: WOB.7721.48.2023.KJAS przekazujące akta sprawy przesłane w postaci papierowej tj. znak: ROiK II.5160.200.2020.MOC oraz znak: ROiK II.5160.193.2021.MOC wraz z kserokopią prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1007/23, uchylającego zaskarżoną decyzję MWINB nr 260/2023 z dnia 5 lipca 2023 r. znak: WOB.7721.48.2023.KJAS oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 3 stycznia 2023 r., znak: RPE.5160.4.2022.KBR.

W odpowiedzi na skargę PINB wskazał, że podjął działania mające na celu realizację wskazań w nim zawartych, a mianowicie wystosowane zostało pismo do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Krakowa z prośbą o informację na jakiej podstawie została zmieniona kategoria budynku - oficyny, znajdującej się w południowo zachodniej części działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Krakowie z budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Ponadto wezwano właściciela nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie do stawienia się w siedzibie tut. organu w dniu 5 marca 2024 r. w celu przeprowadzenia czynności wyjaśniających i kontrolnych w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego sygn. akt. II SA/Kr 1007/23 z dnia 25 października 2023 r.

Zaznaczono też, że czynności wyjaśniające przeprowadzone w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1007/23 zakończone zostały w dniu 15 kwietnia 2024 r. adnotacją urzędową, w której wskazano, że analiza całości dokumentacji pozyskanej w trakcie czynności kontrolnych i wyjaśniających nie wykazała podstaw do uchylenia decyzji w zakresie robót budowlanych nr 1555/2020 znak: ROIK II.5160.200.2020.MOC.

Podkreślono, że po zakończonych czynnościach wyjaśniających, w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym, wystosowane zostało w dniu 15 kwietnia 2024 r. zawiadomienie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o konieczności wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy wraz z zawiadomieniem z art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.

Odnosząc się do powyższych wyjaśnień i zestawiając je z treścią przekazanych akt sprawy, trzeba zauważyć, że akta sprawy nie potwierdzają tego, że PINB w okresie od kiedy otrzymał w dniu 17 stycznia 2024 r. kompletne akta sprawy akta sprawy przesłane w postaci papierowej tj. znak: ROiK II.5160.200.2020.MOC oraz znak: ROiK II.5160.193.2021.MOC wraz z kserokopią prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1007/23, podjął wskazywane czynności. W szczególności we wskazanych aktach (przekazanych w formie elektronicznej) nie znajdują ani wystosowane pismo do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Krakowa, ani też wezwanie właściciela nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie do stawienia się w siedzibie tut. organu w dniu 5 marca 2024 r.

Niezależnie jednak od tego, czy ewentualnie omyłkowo nie załączono tych pism do przekazanej wraz ze skargą e-paczki (w formie elektronicznej eADM), to trzeba wskazać, że w zwykłym trybie przedmiotowe postępowanie powinno zakończyć się do połowy 17 lutego 2024 roku.

Zgodnie bowiem z przytoczonym art. 35 § 3 K.p.a. organ powinien załatwić sprawę nie później niż w ciągu miesiąca. Nie ma przy tym w ocenie Sądu podstaw, aby przyjmować na gruncie tej sprawy termin dwóch miesięcy, jak dla sprawy szczególnie skomplikowanej, a to z tego względu, że PINB prowadzi tę sprawę po raz kolejny, po uchyleniu przez WSA w Krakowie poprzednio wydanej decyzji w tej sprawie wyrokiem z dnia 25 października 2023 roku, sygn. II SA/Kr 1007/23. W uzasadnieniu do tego wyroku wskazano, jakie przede wszystkim okoliczności powinny być ustalone przez organ, to jest zaznaczono, że "w budynku zbudowano nowy strop nad parterem, nowe ściany ponad stropem i nowy dach. Zadaniem organów będzie zatem ustalić, czy taki zakres prac dotyczy przebudowy. Wskazano też, że organy winny również odnieść się do zarzutu skarżącego, że w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego zastosowano materiały palne (styropian i pianka wypełniająca) oraz że brak informacji, czy zastosowane jako doświetlenie w tej ścianie luksfery mają zgodną z przepisami klasę odporności ogniowej. Podobnie, należy wyjaśnić zarzut, że okna dachowe zostały umieszczone niezgodnie z przepisami warunków technicznych, oraz pozostałe zarzuty skarżącego, które zostały zawarte w odwołaniu, a następnie powtórzone w skardze."

Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby organ podjął jakiekolwiek czynności, które zmierzają do dokonania ustaleń, co do okoliczności, które zostały zaakcentowane w uzasadnieniu do wydanego wyroku.

Organ nie podjął takich czynności, pomimo nawet tego, że Skarżący pismem z dnia 25 lutego 2024 roku skierował ponaglenie. Co więcej PINB nawet nie nadał biegu ponagleniu, ale w drodze adnotacji urzędowej z dnia 26 lutego 2024 roku ponaglenie to pozostawił we własnym zakresie bez rozpoznania.

Organ nie zawiadomił strony stosownie do art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, ani też nie podał przyczyn zwłoki jak i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy.

W świetle powyższych okoliczności nie budzi wątpliwości, że organ nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 35 § 3 K.p.a. Analiza czynności organu, w kontekście art. 35 § 3 K.p.a. i art. 36 § 1 K.p.a. nakazuje przyjąć, że organ w tym czasie pozostawał w bezczynności.

Obowiązkiem Sądu, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., było stwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przypisania organowi kwalifikowanej postaci bezczynności. Dla uznania naruszenia prawa jako rażącego konieczne jest ustalenie, że bezczynność posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, jednak naruszenie to musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Postępowania organu w tym zakresie nie sposób zakwalifikować jako oczywistego, czy też intencjonalnego naruszenia terminów do załatwienia wniosku, w związku z czym nie sposób przypisać w tym zakresie rażącego naruszenia prawa.

Niezależnie należy wskazać, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że fakt stwierdzenia bezczynności, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii fakultatywne jedynie działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka należy całkowicie do oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Bez wątpienia przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zatem zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. To natomiast w realiach niniejszej sprawy nie miało miejsca, co w ocenie Sądu stanowi o braku podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 149 § 1 pkt. 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt I, II i III sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono w punkcie IV wyroku, na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 100 zł składa się uiszczony wpis od skargi.