Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 115/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2022 r. nr DNI.rn.625.185.2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 grudnia 2022 r. nr DNI.m.625.185.2022 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia 22 września 2022 r. nr GN-Ch.7511.1.10.2018.AJ w przedmiocie reformy rolnej.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia 19 czerwca 2018 r., nr GN-Ch.7511.1.1.3.2017.EG, Wojewoda [...] orzekł, że zespół dworsko-parkowy wchodzący w skład majątku ziemskiego pn. "[...]", obejmujący działkę oznaczoną według ewidencji gruntów i budynków Miasta [...] numerem [...], nie podlegał działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13).

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta [...]. Postanowieniem z dnia 11 października 2018 r., nr GZ.m.625.204.2018, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził niedopuszczalność odwołania Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta [...] od przywołanej decyzji. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez Prezydenta Miasta [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Następnie, wnioskiem z dnia 8 listopada 2018 r. Gmina [...] wystąpiła do Wojewody [...], o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 19 czerwca 2018 r. nr GN- Ch.7511.1.1.3.2017.EG, z uwagi na fakt, iż Gmina [...] nie została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu, o czynnościach podejmowanych w toku postępowania, o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, a przede wszystkim, nie doręczono jej decyzji orzekającej w sprawie. Okoliczność ta, zdaniem Gminy [...], stanowi przesłankę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2018 r., nr GN-Ch.7511.1.10.2018.EG.n, Wojewoda [...] odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania, uznając że Gmina [...] nie posiada interesu prawnego, nadającego mu uprawnienie do bycia stroną postępowania, a co za tym idzie do żądania jego wznowienia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez Prezydenta Miasta [...], działającego w imieniu Gminy [...], postanowieniem z dnia 14 stycznia 2019 r., nr GZ.m.625.204.2.2018, utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...]. Po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy [...] na ww. postanowienie z dnia 14 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 383/19, uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia 6 grudnia 2018 r. Stosownie do treści uzasadnienia wyroku, złożenie skutecznego żądania wznowienia postępowania obwarowane jest przesłanką zakończenia sprawy decyzją ostateczną. To oznacza, że podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dacie, w której decyzja stała się ostateczna. W konsekwencji stwierdzono, że Gmina [...] składając wniosek w dniu 9 listopada 2018 r., nie uchybiła terminowi określonemu w art. 148 § 2 Kpa.

Postanowieniem z dnia 2 marca 2020 r., nr GN-Ch.7511.1.10.2018.EG, Wojewoda [...] wznowił przedmiotowe postępowanie administracyjne. Ponieważ przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyło się postępowanie ze skargi kasacyjnej Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta [....], od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2227/18, oddalającego skargę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta [....], na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 października 2018 r., nr GZ.m.625.204.2018, stwierdzające niedopuszczalność odwołania Skarbu Państwa od decyzji Wojewody [...] z dnia 19 czerwca 2018 r., postanowieniem z dnia 2 czerwca 2020 r., nr GN-Ch.75Il.1.10.2018.EG, Wojewoda [...] zawiesił wznowione postępowanie.

Następnie, w związku z oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2012/19, skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2227/18, postanowieniem z dnia 11 lipca 2022 r. Wojewoda [...] podjął z urzędu postępowanie wznowione postanowieniem z dnia 2 marca 2020 r.

Decyzją z dnia 22 września 2022 r., nr GN-Ch.7511.10.2018.AJ, Wojewoda [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia 19 czerwca 2018 r., nr GN-Ch.7511.1.3.2017.EG.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła Gmina [...].

Minister rozpatrując sprawę wskazał, że Gmina [...] jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Co do zasady krąg stron postępowania administracyjnego powinien być ustalony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, na początkowym etapie czynności procesowych, o czym należy powiadomić osoby uznane za strony wszczynanego postępowania przez doręczenie zawiadomienia o jego wszczęciu (art. 61 ust. 4 Kpa). Jeżeli organ nie poczynił odpowiednich kroków w celu ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania, to ma miejsce naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy. W sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał pozwala stwierdzić, że osoba, której przysługiwał przymiot strony postępowania, została bez własnej winy w nim pominięta i nie brała w nim udziału, to mamy do czynienia z naruszeniem prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Zgodnie z art. 28 Kpa, stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto z uwagi na interes prawny bądź obowiązek żąda czynności organu. Przymiot strony postępowania uzależniony jest od posiadania interesu prawnego. Na gruncie tego przepisu, jak słusznie zauważył organ I instancji, orzecznictwo i doktryna przyjmują, że "interes prawny" to interes osobisty, własny, indywidualny, znajdujący swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 224 i n., a także m.in. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2005 r., OSK 1012/04). To zaś, że postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu oznacza, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, s. 239).

Organy administracji publicznej mają zatem obowiązek zbadać i ustalić, jakie podmioty posiadają interes prawny w konkretnym postępowaniu, a następnie zapewnić tym podmiotom możliwość udziału w postępowaniu, stosownie do art. 10 Kpa. Interes prawny należy upatrywać w związku z konkretną norma prawa materialnego - w omawianej sprawie są to normy dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, który wszedł w życie z dniem jego ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 13 września 1944 r. Z tym też dniem wszystkie nieruchomości ziemskie objęte dekretem miały przejść (ex lege) bez żadnego odszkodowania na własność Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e) tego dekretu, na cele reformy rolnej podlegały przejęciu nieruchomości stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych i prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. W przypadku ustalenia, że dana nieruchomość spełniała powyższe wymogi obszarowe - przechodziła z mocy prawa z dniem 13 września 1944 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, bez żadnego wynagrodzenia w całości na własność Skarbu Państwa, była obejmowana niezwłocznym zarządem państwowym wraz z budynkami oraz całym inwentarzem żywym i martwym, jak również znajdującymi się na niej przedsiębiorstwami przemysłu rolnego. W § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia I marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51, z późn. zm.), określony został tryb administracyjny rozstrzygania sporów o to czy dana nieruchomość podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Poprzedni właściciel mógł zatem ubiegać się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Decyzją z dnia 19 czerwca 2018 r., nr GN-Ch.7511.1.1.3.2017.EG, Wojewoda [...] orzekł, że zespół dworsko-parkowy wchodzący w skład majątku ziemskiego [...], położony w [...], oznaczony jako działka nr [...] o pow. [...] ha, nie podlegał działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W tym postępowaniu, Wojewoda [...] potraktował jako strony następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości oraz Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta [...].

Nieruchomość objęta postępowaniem zakończonym decyzją z dnia 19 czerwca 2018 r., stanowi działkę nr [...], ujawnioną w księdze wieczystej Kw

Nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy [...] – [...] w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Działka pochodzi z podziału działki nr [...], ujawnionej wcześniej w księdze wieczystej Kw Nr [...], gdzie jako właściciel wpisana była Gmina [...]. Na podstawie umowy z 30 marca 1999 r. o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste i sprzedaż budynku, E. K. i W. S. wpisani zostali jako współużytkownicy wieczyści działki nr [...]. Natomiast na podstawie umowy z dnia 20 kwietnia 2004 r., osoby te sprzedały prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] oraz własność znajdującego się na tej działce budynku S. i E. małż. P. Następnie decyzją z dnia 29 kwietnia 2014 r., znak: GM-UW-II.6826.4.2014, Prezydent Miasta [...] przekształcił prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w prawo własności nieruchomości. Jak wynika z powyższego, działka nr [...] nie stanowi już własności Gminy [...].

Minister zauważył, że postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 października 2018 r., nr GZ.m.625.204.2018, stwierdzono niedopuszczalność odwołania Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia 19 czerwca 2018 r. W uzasadnieniu tego postanowienia podkreślono, że utrata przez Skarb Państwa tytułu prawnego do gruntu wyłącza go z kręgu stron postępowania. Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta [...] nie posiada przymiotu strony, ponieważ nie przysługuje mu obecnie żaden tytuł prawny do nieruchomości objętej postępowaniem. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2012/19, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2227/18, w sprawie ze skargi na ww. postanowienie z dnia 11 października 2018 r. W wyroku z dnia 7 lutego 2019 r., podkreślono, że "Skoro zatem przedmiotem prowadzonego przez organy postępowania była kontrola prawidłowości przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości, w stosunku do której prawo rzeczowe posiadają osoby trzecie, to oczywistym jest, że rzeczywisty interes w tej sprawie - oprócz byłych właścicieli przejętej nieruchomości - będzie przysługiwał aktualnemu właścicielowi. Byli kolejni właściciele od jej przejęcia, nie będą mieć uprawienia do występowania w takim postępowaniu".

W odwołaniu od decyzji organu I instancji, podkreślono, że w sprawie nie ma znaczenia, że Gmina [...] nie jest już właścicielem nieruchomości przy aL [...][...]. Na poparcie tej tezy przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2014 r., sygn. I SA/Wa 1766/13, w którym wskazano, że "interes prawny w sprawie ustalenia czy nieruchomość (jej część) nie podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN mają jedynie: dawni właściciele (ich następcy prawni), Skarb Państwa działający poprzez swoją statio fisci: jednostki samorządu terytorialnego, które uzyskały własność w następstwie komunalizacji oraz te podmioty, których tytuły prawnorzeczowe do nieruchomości nie są chronione normą zawartą w art. 5 w zw. z art. 6 ust. 6 ust. 1 u.k.w.h.". W tym miejscu zauważyć należy, że katalog stron postępowania w postępowaniu o stwierdzenie, czy nieruchomość podpada pod działanie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, został przez Gminę [...] źle zinterpretowany. Wyrok ten należy odczytać w ten sposób, że stroną takiego postępowania są m.in. jednostki samorządu terytorialnego, które uzyskały własność w następstwie komunalizacji, lecz dotyczy to sytuacji w których podmioty te nadal są właścicielami działek objętych postępowaniem. Takie odczytanie tej części wyroku z dnia 5 marca 2014 r., znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 905/18, w którym powołano się na ww. orzeczenie z dnia 5 marca 2014 r. W wyroku z dnia 17 października 2018 r., wskazano bowiem, że "Stronami postępowania są spadkobiercy dawnych współwłaścicieli, którzy wykazali następstwo prawne odpowiednimi dokumentami oraz podmioty publiczne będące właścicielami działek objętych postępowaniem: Powiat (...), Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (dawniej Agencja Nieruchomości Rolnych), Gmina (...) i Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę (...)".

Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że interes prawny w niniejszej sprawie może wynikać z faktu, iż decyzja o wyłączeniu nieruchomości spod działania art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej w istocie może otworzyć drogę spadkobiercom poprzednich właścicieli nieruchomości do podnoszenia roszczeń odszkodowawczych, a zatem potencjalnie może godzić w sferę praw majątkowych Gminy [...]. Należy bowiem zauważyć, że normatywnie dopuszczona możliwość dochodzenia odszkodowania za szkody wywołane wydaniem decyzji nie jest źródłem interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, lecz ten ma być bowiem indywidualny, konkretny i aktualny. O tym, kto jest stroną postępowania administracyjnego w zakresie prawidłowości przejęcia nieruchomości w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie może przesądzać jedynie możliwość wystąpienia z roszczeniami odszkodowawczymi, których zasadność będzie dopiero badania (wyrok NSA z dnia I OSK 2012/19 z dnia 15 czerwca 2020 r.).

Mając powyższe na uwadze, Minister stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, że Gmina [...], nie posiada interesu prawnego do żądania wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego kwestionowaną decyzją Wojewody, nie jest bowiem aktualnym właścicielem nieruchomości objętej tą decyzją.

Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina [...] zarzucając jej naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 oraz 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez błędne uznanie, że Gmina [...] nie posiada przymiotu strony oraz interesu prawnego do żądania wznowienia postępowania administracyjnego i w konsekwencji błędne utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia 22 września 2022 r. nr GN-Ch.7511.1.10.2018.AJ odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia 19 czerwca 2018 r. GN-Ch.7511.1.3.2017.EG.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.

Postępowanie po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania jest dwuetapowe. W pierwszym etapie badaniu podlega to, czy podanie oparte zostało na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a., jak również, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., a także czy wnoszący podanie jest stroną tego postępowania. Negatywne ustalenia w odniesieniu do którejś z ww. przesłanek nakłada na organ rozpoznający wniosek obowiązek wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Drugi etap obejmuje natomiast kontrolę merytoryczną, tj. postępowanie dotyczące przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Przy czym w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, kwestia ustalenia statusu podmiotu ubiegającego się o wznowienie jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jej zbadanie jest możliwe po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Co jest istotne dla niniejszej sprawy, jeżeli po wznowieniu postępowania w oparciu o omawianą podstawę organ stwierdzi, że wnioskodawcy jednak nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, to powinien wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, co też organ I instancji w niniejszej sprawie prawidłowo uczynił. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda wznowił postępowanie na wniosek Gminy [...], a zatem w dalszym etapie był zobowiązany do weryfikacji wskazanej przez nią podstawy wznowienia, tj. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Miał więc za zadanie ustalić, czy podmiot, który wystąpił o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę pozbawienia strony udziału w postępowaniu, posiada przymiot strony w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji.

Pojęcie strony postępowania administracyjnego zawiera art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniach prowadzonych na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51 ze zm.), stronami w rozumieniu art. 28 k.p.a. są byli właściciele nieruchomości lub ich spadkobiercy oraz aktualni jej właściciele i użytkownicy wieczyści.

Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa nieruchomość nie stanowi własności Gminy [...]. Działka nr [...] pochodzi z podziału działki nr [...], która na podstawie umowy z 30 marca 1999 r. o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste i sprzedaż budynku, została przekazana w użytkowanie wieczyste E. K. i W. S., którzy zostali wpisani do księgi wieczystej jako współużytkownicy wieczyści działki nr [...]. Natomiast na podstawie umowy z dnia 20 kwietnia 2004 r., osoby te sprzedały prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] oraz własność znajdującego się na tej działce budynku S. i E. małż. P. Następnie decyzją z dnia 29 kwietnia 2014 r., nr GM-UW-II.6826.4.2014, Prezydent Miasta [...] przekształcił prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] w prawo własności nieruchomości.

W związku z powyższym strona skarżąca nie posiada interesu prawnego w odniesieniu do przedmiotowej działki, który musi być aktualny, rzeczywisty i konkretny. W art. 28 k.p.a. jako strony zdefiniowano bowiem tylko te podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie administracyjne. Tego rodzaju bezpośredni interes prawny, pojmowany jako kategoria prawa materialnego, nie przysługuje skarżącej Gminie w odniesieniu do nieruchomości, której nie jest ona ani właścicielem ani użytkownikiem wieczystym.

Jak zasadnie podniósł Minister, nie można zgodzić się z twierdzeniem Gminy, że interes prawny w niniejszej sprawie może wynikać z faktu, iż decyzja o wyłączeniu nieruchomości spod działania art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej w istocie może otworzyć drogę spadkobiercom poprzednich właścicieli nieruchomości do podnoszenia roszczeń odszkodowawczych, a zatem potencjalnie może godzić w sferę praw majątkowych Gminy [...]. Normatywnie dopuszczona możliwość dochodzenia odszkodowania za szkody wywołane wydaniem decyzji nie jest źródłem interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, lecz ten ma być indywidualny, konkretny i aktualny. O tym, kto jest stroną postępowania administracyjnego w zakresie prawidłowości przejęcia nieruchomości w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie może przesądzać jedynie możliwość wystąpienia z roszczeniami odszkodowawczymi, których zasadność będzie dopiero badania (wyrok NSA z dnia I OSK 2012/19 z dnia 15 czerwca 2020 r.).

W tej sytuacji Sąd uznał zarzuty skargi za chybione.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.