Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 16/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 23 ust. 4aa
journal: Dz.U. 2024 poz 323
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Asesor sądowy Maciej Gapski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2024 r. sprawy ze skargi R. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 2 listopada 2023 r. znak SKO.41/5587/OS/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi M. P. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy) z tytułu podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z 2 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania R. Ś. (dalej jako: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Puchaczów z 29 sierpnia 2023 r., w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 20 lipca 2023 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką H. Ś., będącą wdową, legitymującą się orzeczeniem z 3 lipca 2023 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Decyzją z 29 sierpnia 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ powołał się na poczynione w sprawie ustalenia, m.in. dokonane w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, z których wynika, że jakkolwiek skarżąca niewątpliwie opiekuje się matką, to jednak czynności te dotyczą głównie prowadzenia gospodarstwa domowego

i wymagają rezygnacji z zatrudnienia, ani nie stanowią przeszkody w jego podjęciu. Ponadto organ powołał się na przesłankę negatywną wynikającą z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., (Dz. U. z 2024 r., poz. 323; dalej jako: u.ś.r.), tj. okoliczność, że niepełnosprawność matki skarżącej powstała po ukończeniu wieku określonego w ww. przepisie.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, podnosząc że jej matka z uwagi na liczne schorzenia, wymaga stałej opieki i pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca sprawuje bezpośrednią, ciągłą, osobistą opiekę nad matką. Ponadto, skarżąca podniosła, że opierając decyzję odmowną na treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. organ nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13, w którym Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją tego przepisu.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 2 listopada 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium zakwestionowało powołanie się przez organ

I instancji na przesłankę negatywną związaną z wiekiem powstania niepełnosprawności osoby, nad którą ma być sprawowana opieka, ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (SK 38/13), w który uznano art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Jednakże, w ocenie Kolegium, zakres opieki, jaką skarżąca sprawuje nad swoją matką nie jest tego rodzaju, że wyklucza podjęcie pracy zarobkowej. Powołując się na poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, w szczególności dokonane w toku wywiadu środowiskowego, Kolegium stwierdziło, że skarżąca w ramach opieki nad matką pomaga się jej ubrać, umyć, służy pomocą przy wchodzeniu po schodach, przygotowuje posiłki dla matki (również u siebie w domu), podaje leki, sprząta w mieszkaniu. Niepełnosprawna H. Ś. od wielu lat leczy się kardiologicznie, cierpi na niedoczynność tarczycy oraz żylaki kończyn dolnych. Niepełnosprawna poza skarżącą ma jeszcze troje dzieci: dwie córki, które mieszkają poza gminą P. i pracują przez co nie są w stanie opiekować się matką oraz syna, który mieszka blisko matki, pracuje i nie może podjąć się pełnej opieki nad matką, tym niemniej jednak pomaga w zawiezieniu do lekarza, zrobieniu większych zakupów oraz przy ciężkich pracach domowych.

W ocenie Kolegium materiał dowodowy wskazuje, że matka odwołującej się, mimo zaliczenia jej do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności nie jest osobą obłożnie chorą, nie wymaga karmienia, podawania lekarstw ani pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych. O tym, że nie wymaga całkowitej i nieustannej opieki świadczy również zakres czynności wykonywanych przez odwołującą się, która pomaga matce w czynnościach dnia codziennego. Czynności jakie wykonuje skarżąca w ramach opieki nad matką nie wypełniają całego dnia, ponadto zakres tych czynności nie świadczy o wypełnieniu warunku ścisłego i bezpośredniego związku między niepodejmowaniem, rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną opieką. Skarżąca nie wykonuje w związku ze stanem zdrowia matki żadnych ekstraordynaryjnych, szczególnych czynności, pochłaniających tyle czasu, by niemożliwe było podjęcie czy kontynuowanie jakiegokolwiek zatrudnienia.

Konkludując Kolegium stwierdziło, że brak jest związku przyczynowego- skutkowego pomiędzy rezygnacją przez stronę z zatrudnienia a sprawowaną opieką nad matką. Ponadto, w ocenie organu, przedstawiony przez skarżącą zakres sprawowanej opieki nad matką nie wyklucza całkowicie podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium R. Ś. zarzuciła naruszenie:

(1) art. 17 ust.1 pkt 4 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię, polegającą na pominięciu prawnie uzasadnionych celów ustawy oraz błędnym przyjęciu, że opieka sprawowana przez skarżącą nad matką jest niewystarczająca do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a także błędnym stwierdzeniu braku związku przyczynowo skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia (niepodejmowaniem pracy) a koniecznością sprawowania opieki;

(2) art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 i art. 8 § 2 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką, a przez to nieuprawione uznanie, że stopień tej opieki jest niewystarczający i stanowi przeszkodę w nabyciu przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem skarżącej;

(3) art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji, przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji wydanych przez organy obydwu instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w pełni zasadne jest stanowisko Kolegium, iż podstawą odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nie mogła być przesłanka wieku powstania niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r., z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Orzecznictwo sądów administracyjnych na tle skutków tego wyroku jest już tak ugruntowane, że powtarzanie tych argumentów jest w tym miejscu zbędne. Stanowisko Kolegium bazuje prawidłowo na tych utrwalonych poglądach.

W świetle argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odwołaniu i skardze wniesionej przez R. Ś., istota sporu sprowadza się do uznania przez Kolegium, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje skarżącej z uwagi na brak związku przyczynowo skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, a niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie organu, w świetle zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, rodzaj i zakres opieki, jaką skarżąca sprawuje nad matką nie jest tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie przez nią jakiejkolwiek aktywności zawodowej.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że jakkolwiek orzeczenie o niepełnosprawności, w którym stwierdzono, że krewny osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, jakkolwiek jest warunkiem niezbędnym do ubiegania się o przyznanie tej formy pomocy, to jednak nie jest warunkiem jedynym i jednoznacznie determinującym rozstrzygnięcie organów.

Oczywistym jest, że ani organy orzekające w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, ani sąd administracyjny kontrolujący ich działalność, nie mają kompetencji do podważania ocen wyrażonych w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, wydanym przez kompetentny organ, dysponujący odpowiednią wiedzą fachową w tym zakresie. Równie oczywistym jest jednak, że obowiązkiem organów jest ocena, czy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne spełnia ustawowe przesłanki do jego przyznania. W świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r., kluczową przesłanką jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji

i edukacji. Innymi słowy – warunkiem uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest wykazanie, że osoba zobowiązana do opieki, stale i osobiście ją sprawuje nad bliską osobą niepełnosprawną. Kluczową kwestią jest zatem ustalenie, czy opieka ta stanowi przeszkodę w wykonywaniu pracy zarobkowej, a tym samym czy zachodzi związek pomiędzy rezygnacją czy też niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką. Możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie wynika bowiem z samego faktu wykonywania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem lekarskim o określonej treści (którego nie mogą negować organy administracji publicznej), ale z konieczności rezygnacji z zatrudnienia bądź podjęcia pracy zarobkowej z uwagi na niemożność pogodzenia ich z prawnym i moralnym obowiązkiem opieki nad osobą niepełnosprawną. Wskazania zawarte w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności nie przesądzają w żadnej mierze o istnieniu tego związku – jego ustalenie jest obowiązkiem organów, które muszą w tym zakresie bazować na całokształcie zebranego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim – orzeczeniu o niepełnoprawności, dokumentacji medycznej oraz ustaleniach poczynionych w toku wywiadu środowiskowego. Jak zasadnie akcentuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, rolą organów orzekających w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest weryfikacja samej potrzeby zapewnienia osobie niepełnosprawnej pomocy innych osób (w tej kwestii wiążąco wypowiada się właściwy organ w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności) ale, co istotne i decydujące, weryfikacja zakresu tej pomocy pod kątem wystąpienia sygnalizowanych wyżej przesłanek z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z 22 czerwca 2022 r., II SA/Gd 398/22).

Jak podkreśla się w ugruntowanym już orzecznictwie sądowym, świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia czy kontynuowania zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania tej opieki. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy więc stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (por. wyroki NSA z 5 czerwca 2012 r., I OSK 2454/11; z 13 maja 2015 r.,

I OSK 2820/13; z 2 lutego 2017 r., I OSK 2729/16).

W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji Kolegium prawidłowo oceniło zebrany materiał dowodowy i z tej analizy wyciągnęło prawidłowy wniosek o braku podstawowej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (innej aktywności zawodowej) a opieką sprawowaną przez skarżącą nad matką. W tym zakresie prawidłowa była również ocena przeprowadzona przez organ I instancji.

Aby ustalić, czy istnieje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy opieką sprawowaną nad osobą niepełnosprawną (legitymującą się stosownym orzeczeniem) a rezygnacją z (niepodejmowaniem) zatrudnienia (innej aktywności zarobkowej) należy przeanalizować materiał dowodowy obrazujący stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres i charakter czynności wykonywanych przez opiekuna. Stan zdrowia osoby niepełnosprawnej w istotnym stopniu determinuje zakres koniecznej opieki – inaczej wygląda zakres opieki w przypadku osoby mającej trudności w poruszaniu się, ale sprawnej w zakresie podstawowych czynności samoobsługowych (higiena, spożywanie posiłków, wstawanie z łóżka, ubieranie się, itd.), a inaczej w przypadku osoby, która ze względu na schorzenia nie jest w stanie tych podstawowych czynności wykonywać samodzielnie.

Trzeba także wskazać, że podstawowym źródłem ustaleń faktycznych w sprawie dotyczącej świadczeń rodzinnych jest rodzinny wywiad środowiskowy, który może być przeprowadzony zwłaszcza w sytuacji, gdy w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (art. 23 ust. 4aa u.ś.r.). To wywiad środowiskowy daje najpełniejszy obraz sytuacji – trzeba bowiem pamiętać, że to nie sam stan zdrowia osoby niepełnosprawnej jest przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, lecz zakres opieki sprawowanej przez osobę ubiegająca o świadczenie, uniemożliwiający pogodzenie tej opieki z jakąkolwiek aktywnością zawodową.

Istotne znaczenie dla oceny przesłanki związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad niepełnosprawnym ma również sytuacja rodzinna – w przypadku, gdy niepełnosprawny ma kilkoro najbliższych krewnych (np. dzieci), na wszystkich tych osobach spoczywa nie tylko moralny, ale również prawny obowiązek alimentacyjny, a realizacja tego obowiązku może wyrażać się zarówno w bezpośrednim sprawowaniu opieki, jak we wspieraniu finansowym – pokrywaniu kosztów opieki, jeśli dana osoba (np. ze względu na aktywność zawodową) nie może bezpośrednio sprawować opieki. Zupełnie inaczej należy oceniać sytuację, kiedy wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest jedyną osobą, która może realizować obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnego.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego (w szczególności formularz wywiadu środowiskowego oraz dołączone do niego oświadczenia skarżącej, k. 29-45 akt adm. I inst.) wynika, że matka skarżącej jakkolwiek cierpi na szereg schorzeń (niewydolność bólowa i czynnościowa kręgosłupa w przebiegu zmian zwyrodnieniowych, dyskopatia, niewydolność serca, migotanie przedsionków, nadciśnienie, żylaki kończyn dolnych, niedoczynność tarczycy, jest pod opieką lekarską w zakresie schorzeń kręgosłupa i kardiologicznych), to jednak pozostaje osobą w dużej mierze samodzielną (aczkolwiek potrzebującą pewnego wsparcia) w zakresie podstawowych czynności. Matka skarżącej nie jest osobą leżącą – porusza się samodzielnie, przy pomocy lasek łokciowych, okresowo – chodzika, ma trudności w samodzielnym chodzeniu po schodach, samodzielnie spożywa posiłki (przygotowane przez skarżącą, k. 35 akt adm.), samodzielnie korzysta z toalety, nie używa pieluchomajtek, choć cierpi na nietrzymanie moczu, co jest schorzeniem często występującym w tym wieku (k. 40, 42 akt adm.). Wymaga pomocy przy ubieraniu się

i czesaniu (k. 41 akt adm.), a także przy kąpieli – w szczególności wychodzeniu z wanny (z uwagi na schorzenia kręgosłupa).

Zakres czynności, jakie skarżąca wykonuje przy matce obejmuje: pomoc we wchodzeniu po schodach, ubieraniu się, myciu, dopilnowaniu przyjmowania leków, sprzątanie, ścielenie łóżka, gotowanie, pranie, robienie zakupów, wychodzenie z matką na spacer, asystowanie przy wizytach lekarskich. Skarżąca nie mieszka z matką, lecz w odległości ok. 200 m, przychodzi do niej codziennie (k. 44-45 akt adm.).

Biorąc pod uwagę stan zdrowia niepełnosprawnej, stopień samodzielnego wykonywania podstawowych czynności życiowych oraz zakres czynności wykonywanych przez skarżącą, należy dojść do wniosku, że opieka, jaką skarżąca niewątpliwie sprawuje nad matką nie jest tak szeroka, aby wykluczała podjęcie aktywności zawodowej. Matka nie wymaga stałej a nawet długotrwałej asysty drugiej osoby, znaczną część podstawowych czynności bytowych wykonuje samodzielnie. Duża część czynności wykonywanych przez skarżącą jest związana z typową pomocą w prowadzeniu gospodarstwa domowego osoby niepełnosprawnej. Inne czynności – takie jak przygotowanie posiłków, pomoc w ubraniu się czy umyciu, da się pogodzić z aktywnością zawodową, choć niewątpliwie wymaga to dużej dyscypliny i pewnych wyrzeczeń. Wypada jednak zauważyć, że takie czynności wykonuje ogromna liczba osób, które są w stanie pogodzić pracę zawodową z opieką nad swoimi bliskimi. Charakter świadczenia pielęgnacyjnego, który w założeniu ustawodawcy stanowi rekompensatę za brak możliwości pozyskania środków do życia w wyniku własnej aktywności opiekuna, powoduje, że ta forma pomocy państwa powinna być przyznawana w przypadkach, kiedy realnie opiekun nie ma możliwości podjęcia aktywności zawodowej, bo stoi temu na przeszkodzie konieczność sprawowania szerokiej, stałej opieki nad osobą niepełnosprawną.

Jak już wskazano wyżej, istotne znaczenie dla oceny przesłanki związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad niepełnosprawnym ma również sytuacja rodzinna. Okolicznością istotną dla prawidłowego rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie jest to, że niepełnosprawna H. Ś. oprócz skarżącej ma jeszcze dwie córki oraz syna. Jak już wskazano, na wszystkich tych osobach spoczywa nie tylko moralny, ale również prawny obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnej matki. Jeśli pozostałe córki nie mogą bezpośrednio opiekować się matką, z uwagi na pracę zawodową, powinny realizować swój obowiązek poprzez wsparcie finansowe. W opiece nad matką pomaga skarżącej jej brat, który również pracuje zawodowo (k. 35 akt adm.). Konieczność współpracy kilku osób zobowiązanych do alimentacji w opiece nad matką, rzeczywista realizacja tej pomocy przez brata skarżącej, stanowi dodatkowy argument przemawiający za tym, że opieka nad matką, uwzględniając konieczny jej zakres, może być zorganizowana w taki sposób, który pozwoliłby skarżącej na podjęcie aktywności zawodowej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Kolegium jest zgodna z prawem, gdyż Kolegium dokonało prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i prawidłowo zastosowało przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17 ust. 1 u.ś.r., dochodząc do trafnego wniosku, że w przypadku skarżącej nie ma związku przyczynowo skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Taki wniosek wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki, wynikającej z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W tej sytuacji za niezasadne należy uznać podniesione w skardze zarzuty. Organ nie naruszył art. 17 ust. 1 u.ś.r., przy czym wskazanie w podstawie prawnej zarzutu pkt 4 tego przepisu nie jest trafne, gdyż punkt ten określa przesłanki podmiotowe – wskazuje jedną z grup osób, które mogą ubiegać się o świadczenie. Problemem w sprawie nie jest kwestia podmiotowa (bezspornie skarżąca należy do kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie), lecz przedmiotowa – związku przyczynowego pomiędzy opieką nad niepełnosprawną i niepodejmowaniem zatrudnienia.

Kolegium (a także organ I instancji) prawidłowo ustaliły i wszechstronnie rozważyły stan faktyczny sprawy, nie naruszyły ani zasady prawdy obiektywnej (art. 7

i art. 77 § 1 k.p.a.), ani zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Zarzut naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. jest niezrozumiały w kontekście uwarunkowań rozpoznawanej sprawy. Przepis ten zakazuje organom administracji publicznej odstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, bez uzasadnionej przyczyny. Skarżąca nie wyjaśniła, w czym upatruje naruszenia tej zasady w odniesieniu do rozstrzygnięcia wydanego w jej sprawie.

Chybione są również zarzuty naruszenia zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wymogów dotyczących prawidłowego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Wbrew tym zarzutom uzasadnienie zaskarżonej decyzji (podobnie jak decyzji organu

I instancji, poza częścią dotyczącą art. 17 ust. 1b u.ś.r.) przedstawia wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia oraz źródła ich ustaleń, jak również w sposób przekonujący przedstawia argumenty prawne, które zadecydowały o takim, a nie innym rozstrzygnięciu sprawy. Sam fakt, że rozstrzygnięcie (prawidłowo uzasadnione) jest niekorzystne dla skarżącej w oczywisty sposób jest niewystarczający dla postawienia skutecznego zarzutu naruszenia wyżej wskazanych przepisów.

Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.

O wynagrodzeniu adwokata, świadczącego pomoc prawną z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.) przyznając pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie w kwocie 590,40 zł brutto, wobec złożonego oświadczenia, iż koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części oraz mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 lutego 2024 r., SK 90/22 (OTK-A 2024, poz. 30).