Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 371/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-10-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zawieszono postępowanie z urzędu
Powołane przepisy: article: art. 125 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Powiatu Nr [...] z dnia [...] marca 2015r. w sprawie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonej do dzierżawy, najmu, położonej w jednostce ewidencyjnej [...] postanawia: postępowanie zawiesić.


UZASADNIENIE

Zarząd Powiatu podjął w dniu [...] marca 2015 r. uchwałę Nr [...] w sprawie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonej do dzierżawy, najmu, położonej w jednostce ewidencyjnej [...].

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.), stwierdził nieważność powyższej uchwały, twierdząc jako istotnie naruszającej prawo, tj. art. 32 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.) oraz art. 25a, art. 25b, art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.).

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ nadzoru podał, że [...] lutego 2013 r. Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę sprzedał ( notarialną umową sprzedaży z dnia [...] lutego 2013 r. Rep. A. nr [...] ) Powiatowi nieruchomość zapisaną w księdze wieczystej [...]. Uprzednio zarządzeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Wojewoda wyraził zgodę na zbycie nieruchomości, jednak zarządzeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. powyższe zarządzenie zostało przez Wojewodę uchylone. Kolejnym zarządzeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda wyraził zgodę na zbycie nieruchomości, jednak nie na rzecz Powiatu, tylko na rzecz Gminy.

Zdaniem Wojewody, nieruchomość będąca przedmiotem badanej uchwały nie stanowi mienia Powiatu, w tym w szczególności nie wchodzi w skład powiatowego zasobu nieruchomości. Starosta nie mógł zatem skutecznie zbyć tej nieruchomości, wchodzącej w skład zasobu Skarbu Państwa, jeżeli nie dysponował zgodą Wojewody. W konsekwencji Powiat nie nabył nieruchomości na podstawie wskazanej powyżej umowy sprzedaży, ani też w drodze innej umowy czy też w sposób pierwotny.

Organ nadzoru wskazał, iż jego stanowisko znajduje oparcie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 3043/13,

z dnia 27 marca 2014 r. I OSK 44/14, z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt

I OSK 1984/14, z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1985/14.

W skardze Zarządu Powiatu (reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika) na to rozstrzygnięcie podniesiono, że Sąd Okręgowy, uwzględniając apelacje Prokuratora Okręgowego, postanowieniami o sygnaturach odpowiednio: [...] oddalił wniosek o wpis prawa własności na rzecz Powiatu. Na skutek skarg kasacyjnych Powiatu oba te postanowienia zostały przez Sąd Najwyższy uchylone i kolejnym postanowieniem (dotyczącym przedmiotowej nieruchomości) z dnia [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy oddalił apelację Prokuratora Okręgowego. Tym samym wpis prawa własności na rzecz Powiatu stał się prawomocny. Wobec tego zarząd Powiatu był organem właściwym do podjęcia kwestionowanej przez organ nadzoru uchwały.

Następnie pełnomocnik wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Na mocy zaś art. 365 § 1 kpc prawomocne orzeczenie sądu wydane w postępowaniu cywilnym wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Jest to domniemanie prawne wzruszalne, jednak nie może tego zrobić organ nadzoru

w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego powoływał się na poglądy wyrażone przez NSA w wyrokach z dnia 11 lutego 2015 r. (sygn. I OSK 2791/14 oraz I OSK 2792/14).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym i wniósł o oddalenie skargi. Wniósł również o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem w Sądzie Rejonowym toczy się sprawa z powództwa Skarbu Państwa – Wojewody przeciwko Powiatowi o uzgodnienie treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości objętej badanym aktem prawnym, z rzeczywistym stanem prawnym.

W wyniku zarządzeń sędziego sprawozdawcy, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, do akt sprawy wpłynął m.in. odpis nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z dnia [...] września 2015 r., wydanego w sprawie [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym. Orzeczeniem tym sąd powszechny usunął niezgodność między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że w dziale II księgi wieczystej [...] w miejsce Powiatu wpisał Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę ( pkt I wyroku ).

Na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty zawarte w skardze, jednocześnie wskazując na konieczność zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2015 r., sygn. akt [...].

Również pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte

w odpowiedzi w skardze wraz z wnioskiem o zawieszenie niniejszego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje kompetencja wojewody do oceny skutków czynności cywilnoprawnej w aspekcie wykonywania uprawnień nadzorczych, co do zasady znajdujących umocowanie publicznoprawne. W tej mierze, na tle spraw

z udziałem tych samych stron, rozpoznanych już przez tutejszy Sąd oraz Naczelny Sąd Administracyjny zarysowały się dwa konkurencyjne stanowiska. Wedle pierwszego prezentowanego w wyrokach NSA z dnia 27 marca 2014 r. (sygn. I OSK 3043/13) oraz

27 stycznia 2015 r. (sygn. I OSK 1985/14), organ nadzoru może w postępowaniu nadzorczym przesłankowo ocenić czynności cywilnoprawne, w których uczestniczyły podmioty publicznoprawne, które wynikają z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, co na gruncie niniejszej sprawy odnosić należy do umowy sprzedaży nieruchomości zawartej w dniu [...] lutego 2012 r.

Wedle drugiego stanowiska, odnoszącego się również do rzeczonej czynności, wyrażonego w wyrokach NSA z dnia 11 maja 2015 r. (sygn. I OSK 2791/14 oraz I OSK 2792/14) organom władzy publicznej ani sądom administracyjnym nie przysługuje ustawowa kompetencja do samodzielnego kwestionowania ważności czynności prawnych podejmowanych na gruncie prawa cywilnego. Brak jest bowiem przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który sądom administracyjnym i organom władzy publicznej przyznawały taką kompetencję.

Nie przesądzając, które z tych stanowisk jest uzasadnione, podkreślenia wymaga, że w obu przypadkach zasadniczym elementem pozostaje ocena ważności czynności cywilnoprawnej ( umowy notarialnej z [...] lutego 2013 r. ). Z informacji uzyskanej w Sądzie Rejonowym wynika, że przed Sądem tym zawisł i został rozstrzygnięty spór w przedmiocie usunięcia niezgodności między rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości objętej uchwałą Zarządu Powiatu z dnia [...] marca

2015 r., a stanem ujawnionym w księdze wieczystej. Istotą tego sporu pozostaje ocena ważności wskazanej czynności cywilnoprawnej, a w konsekwencji kwestia własności tej nieruchomości. Zważywszy na charakter tego sporu i skutki wydanego w nim orzeczenia jego prawomocny wynik będzie miał charakter prejudycjalny dla niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 355 Kpc prawomocne orzeczenie wydane w procesie cywilnym wiąże inne sądy i organy administracji publicznej ( prawomocność rozszerzona ).

W ocenie Sądu zatem między sprawą niniejszą a sprawą [...] istnieje związek tego rodzaju, o jakim mowa w przepisie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.

z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Niezależnie bowiem od zarzutów skargi i faktu, iż sąd administracyjny oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody

i unieważnionej nim uchwały Zarządu Powiatu dokonuje wg stanu faktycznego i prawnego w datach ich podejmowania, dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ma byt prawny notarialnej umowy sprzedaży, zważywszy na sankcję nieważności z art. 58 Kc zastosowaną w stosunku do tej umowy przez Sąd Rejonowy i jej prawne skutki, eliminujące tę czynność z obrotu prawnego wstecznie, postępowanie w sprawie należało zawiesić do czasu prawomocnego zakończenia sprawy przed sądem powszechnym.