Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 14/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 listopada 2023 r. (znak: [...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 lipca 2023 r. (znak: [...]) nakazującej R. P. i H. P. rozbiórkę budynku magazynowego nr [...], położonego w Z. przy ul. [...] na dz. [...] i [...].

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 1 sierpnia 2022 r. do siedziby Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wpłynęło podanie B. K., w którym wnioskodawca wnosił o sprawdzenie stanu budowy na działce nr [...] i [...] położonej w Z. przy ul. [...].

Pismem z dnia 14 grudnia 2022 r. PINB w K. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku magazynowego położonego na nieruchomości w Z. przy ul. [...] na dz. [...] i [...].

Zawiadomieniem z dnia 28 lutego 2023 r. PINB poinformował strony postępowania, że z postępowania o znaku: [...] w sprawie legalności budowy budynku magazynowego położonego w Z. przy ul. [...], na działce nr [...] i [...] będącego własnością Pana R. P. wydzielono dwa odrębne postępowania:

1) postępowanie o znaku: [...] dotyczące legalności budynku magazynowego nr [...] położonego w Z. przy ul. [...], na działce nr [...] i [...];

2) postępowanie o znaku: [...] dotyczące legalności budynku magazynowego nr [...] położonego w Z. przy ul. [...], na działce nr [...] i [...];

Postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r. (znak: [...]), organ I instancji zobowiązał Państwa R. i H. P.:

1) do wstrzymania budowy budynku magazynowego nr [...] położonego w Z. przy ul. [...], na działce nr [...] i [...] oraz;

2) poinformował o możliwości złożenia przez inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego "wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części", w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy;

3) poinformował o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części (...)

4) poinformował o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej zgodnie z art. 49d ust 1 ustawy prawo budowlane (...).

Na powyższe postanowienie PINB, zażalenie wniósł Pana R. P.. Postanowieniem z dnia 18 maja 2023 r. (znak: [...]) WWINB stwierdził, ze zażalenie na postanowienie PINB zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Decyzją z dnia 10 lipca 2023 r. (znak: [...]) na podstawie art. 49e pkt 1 w zw. z art. 52 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) PINB nakazał R. P. i H. P. rozbiórkę budynku magazynowego nr [...] położonego w Z. przy ul. [...], dz. nr [...] i [...].

W uzasadnieniu organ przywołał szczegółowy przebieg postępowania, referując pisma kierowane do i z organu nadzoru budowlanego, a także opisał kontrole przeprowadzone na nieruchomości R. P..

Organ I instancji wskazał, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że inwestor nie legitymuje się pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem robót związanych z budową budynku magazynowego nr [...] zlokalizowanego na działkach nr [...] i nr [...]. Zdaniem PINB przedmiotowy obiekt spełnia cechy budynku, o których mowa art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Brak pozwolenia na budowę kwalifikuje wybudowany obiekt jako samowolę budowlaną, co oznacza w przedmiotowym przypadku konieczność zastosowania procedury określonej w art. 48 Prawa budowlanego, dotyczącej budowy obiektu budowlanego, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Dalej organ podał, że na mocy postanowienia z dnia 31 marca 2023r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego zobowiązał inwestora do wstrzymania prowadzenia robót oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy. Inwestor w wyznaczonym terminie nie złożył wniosku o legalizację obiektu budowlanego - budynku magazynowego nr [...] położonego w Z. przy ul. [...], na działce nr [...] i nr [...].

Zdaniem organu decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego ma charakter związany. Złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona (co w niniejszej sprawie wystąpiło z uwagi na treść postanowienia [...] z dnia 31 marca 2023 r.) z prawa nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki.

Pismem z dnia 14 lipca 2023 r. R. P. wniósł odwołanie od ww. decyzji organu powiatowego. W treści swego odwołania R. P. podniósł, iż w jego ocenie, przedmiotowy budynek magazynowy nr [...] nie jest w ogóle budynkiem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, bowiem nie spełnia on wszystkich kryteriów jakie powinien spełniać budynek.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 10 listopada 2023 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 lipca 2023 r. (znak: [...]) nakazującej R. P. i H. P. rozbiórkę budynku magazynowego nr [...], położonego w Z. przy ul. [...] na dz. [...] i [...].

W motywach rozstrzygnięcia WWINB wskazał, że w przedmiotowej sprawie, obiekt który PINB określił jako budynek magazynowy nr [...] posiada cechy budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Posiada on bowiem dach, został wygrodzony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, które składają się z warstwy blachy trapezowej, styropianu oraz płyty gipsowo-kartonowej zaciągniętej klejem i siatką. W ocenie organ wojewódzkiego, należy stwierdzić, że obiekt ten jest także trwale związany z gruntem poprzez zakotwienie w podłożu stalowych słupów rurowych w narożnikach budynku oraz słupów stalowych zakotwionych w ścianie wspólnej pomiędzy budynkami magazynowymi nr [...] i nr [...].

Następnie organ odwoławczy przytoczył przepisy Prawa budowlanego odnoszące się do wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. WWINB podał, że przedmiotowy budynek nie jest widoczny na mapach w 2001 r. i w 2004 r. Nie jest on także widoczny na zdjęciu lotniczym przedstawiającym przedmiotową nieruchomość w 2005 r. Oznacza to, że przedmiotowy budynek powstał po 2005 r. Zgodnie z ustaleniami PINB, R. P. będący inwestorem przedmiotowego budynku nie legitymuje się pozwoleniem na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego oznaczonego nr [...]. W sytuacji gdy obiekty powstają bez uzyskania zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, mamy do czynienia z samowolą budowlaną.

Następnie organ przeanalizował przepisy Prawa budowlanego odnoszące się do samowoli budowlanej, tj. art. 48, art. 48a, art. 49e Prawa budowlanego. Organ, wobec faktu niezłożenia przez R. P. wniosku o legalizację stwierdził, że zobligowany był do wydania decyzji o rozbiórce obiektu nr [...].

R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję WWINB z dnia 10 listopada 2023 r. W ocenie Skarżącego powyższa decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem:

1. art. 28 ust. 1 i 29 ust. 1 pkt 14 Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, że budowa obiektu budowlanego na działce wymaga uzyskania pozwolenia na budowę;

2. art. 6, 7,11 k.p.a. w zw. z art. 77§ 1, 78 § 1 i 2, 80 i 81a Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślał, że w swoim oświadczeniu podczas kontroli przedmiotowej budowli oświadczył, że słupy rurowe, które znajdują się w narożnikach są oblane betonową posadzką, natomiast słupy nie posiadają fundamentu betonowego.

Zdaniem R. P. na podstawie przeprowadzonej kontroli można z całą pewnością i w sposób niepodważalny stwierdzić, że przedmiotowa budowla nie posiada fundamentów, co przyznaje nawet WWINB. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji o rozbiórce wskazuje jedynie, że dwa elementy (i co trzeba podkreślić tylko dwa elementy na całą budowlę) w postaci słupów rurowych mogą pełnić rolę trwale wiążącą obiekt z gruntem, jednak fakt nieposiadania fundamentów przez budowlę nie został w jakikolwiek sposób podważony.

Zdaniem Skarżącego nie można przyjąć, że przedmiotowa budowlana jest budynkiem, ponieważ Prawo budowlane, poprzez definicję w art. 3 pkt 2 nie pozostawia pola do interpretacji: przez budynek "należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach".

Budowla nie posiada fundamentów, więc nie jest budynkiem. Zdaniem Skarżącego żądanie od niego jakichkolwiek wniosków o zezwolenie na budowę, w momencie kiedy prawo nie przewiduje takiego obowiązku w stosunku do wiaty (czym właściwie jest przedmiotowy obiekt budowlany) jest bezpodstawne.

R. P. zaznaczył również, że jeśli przyjąć stanowisko WWINB za prawdziwe, tj. tezy o możliwości wykorzystania słupa rurowego w charakterze fundamentu, należy adekwatnie uwzględnić, że wszelki obiekt połączony z podłożem za pomocą tegoż elementu, przykładowo znaki drogowe, również wykazuje cechy posiadania fundamentu.

R. P. wskazał, że stanowisko judykatury wypracowane w odniesieniu do urządzeń reklamowych, ze względu na ich charakter, nie może być automatycznie recypowane do innego rodzaju obiektów, w tym do budynków, które posiadając obligatoryjnie fundamenty, z ich istoty są trwale związane z gruntem. Organy nie dostrzegły, że w świetle art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego sama cecha trwałego związania obiektu z gruntem nie determinuje kwalifikacji obiektu jako budynku.

Dalej wskazał, że istotny jest fakt wielokrotnego zgłaszania, w toku postępowania administracyjnego, prośby o ustosunkowanie się do jego oświadczenia, że przedmiotowy obiekt budowlany jest wiatą. R. P. podał, że PINB oraz WWINB w żaden sposób nie odniosło się do jego prośby oraz nie została mu przedstawiona wykładnia stanowiska Inspektoratu Budowlanego w tej sprawie. Z uwagi na to należy zdaniem Skarżącego przyjąć, że organy przyjęły do wiadomości jego argumentację oraz się z nią zgadzają. Już sam ten fakt sprawia, że decyzja o rozbiórce wiaty nie ma umocowania w Prawie budowlanym, ponieważ budowa wiaty nie wymaga od inwestora pozwolenia na budowę, ani nawet zgłoszenia o tym fakcie.

Końcowo Skarżący wskazał, że istotnym orzeczeniem, pośrednio powiązanym w jego sprawą, jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r. (sygn. akt SK 14/21). W uzasadnieniu wyroku możemy znaleźć stwierdzenie, że odesłanie (w sprawach podatkowych) do przepisów prawa budowlanego jest niedopuszczalne, ponieważ na gruncie obecnych przepisów nie można precyzyjnie ustalić które obiekty należy uznać za budowle, ani jakie akty prawne z dziedziny prawa budowlanego należy wziąć pod uwagę w trakcie interpretacji prawa w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w treści wydanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przez które rozumieć należy akta administracyjne oraz akta sądowe.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie stała się decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego, którą orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 lipca 2023 r. (znak: [...]) nakazującej R. P. i H. P. rozbiórkę budynku magazynowego nr [...], położonego w Z. przy ul. [...] na dz. [...] i [...].

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań. Zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki nie narusza bowiem prawa materialnego, a także w toku postępowania organy administracji nie uchybiły regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji lub poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak tego domagała się Skarżący.

W niniejszej sprawie po pierwsze wyjaśnić należy kwestię sporną między Skarżącym a organami, odnoszącą się do kwalifikacji obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania.

W dniu 29 marca 2023 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę obiektów zlokalizowanych na nieruchomości w Z. przy ul. [...] na dz. [...] i [...]. W trakcie kontroli stwierdzono m.in., że w podwórzu w granicy z drogą polną (dz. [...]) znajduje się budynek wyższy magazynowy oraz dobudowany do niego od strony północnej mniejszy budynek magazynowy, który jest przedmiotem niniejszego postępowania (określany jako budynek magazynowy nr [...]). R. P. oświadczył, że budynek magazynowy nr [...] został dobudowany do budynku magazynowego nr [...] około 2001 r. Wykonano dokumentację zdjęciową obiektów znajdujących się na działkach nr [...] i [...] (k. 19 i nast. akt adm. I inst.). W dniu 21 września 2023 r. PINB, na zlecenie WWINB, przeprowadził kolejną kontrolę przedmiotowego obiektu magazynowego nr [...], podczas której wykonał między innymi dokumentację fotograficzną (k. 54 akt adm. I inst.).

Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w wyniku kompleksowej kontroli terenów działek Skarżącego, organy przyjęły prawidłowo, że przedmiotowy obiekt budowlany to budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682, dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b."). Zgodnie z tym przepisem budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Po pierwsze, jak wynika z ustaleń kontroli i dokumentacji fotograficznej załączonej do wymienionych wyżej protokołów kontroli, obiekt posiada dach o konstrukcji stalowej wykonany z płyty warstwowej oraz został wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych wykonanych częściowo z blachy trapezowej, a częściowo oparty na ścianach budynku sąsiedniego. Wobec tego obiekt bezspornie spełnia definicję budynku w zakresie dachu i wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród z materiałów budowlanych (k. 19/3-19/4, 54/3-54/6 akt adm. I inst.).

Przechodząc dalej wskazać należy, że w trakcie kontroli z dnia 21 września 2023 r. PINB na podstawie 4 odkrywek dokonanych przez właściciela ustalił, iż pod ścianami budynku (odkrywki oznaczone 01, 02, 03 na k. 54/3-54/11 akt adm. I inst.) brak jest fundamentów, a jedynie występuje warstwa betonu - najprawdopodobniej posadzka betonowa. Natomiast odkrywka oznaczona 04, wykonana w narożniku północno zachodnim, wewnątrz budynku ujawniła istnienie stalowego słupa rurowego, do którego przytwierdzone zostało zewnętrzne poszycie z blachy trapezowej. Jak oświadczył R. P., słupy w narożnikach północno-zachodnim oraz północno-wschodnim są zakotwione w betonowej stopie fundamentowej z elementami gruzu ceglanego. Odkrywka ujawniła także sposób wykonania ścian przy ww. narożnikach budynku. Ściany te wykonane składają się z warstwy blachy trapezowej od zewnątrz budynku, warstwy styropianu i wykończenia za pomocą płyty gipsowo-kartonowej wewnątrz budynku. W trakcie kontroli w dniu 21 września 2023 r. PINB ustalił także, iż ściana wschodnia, zachodnia i północna przedmiotowego budynku zostały od wewnątrz zabetonowane w posadce betonowej. Ścianę południową budynku magazynowego nr [...] stanowi północna ściana budynku magazynowego nr [...]. Wedle oświadczenia R. P. ściana ta jest ścianą o konstrukcji ze słupów stalowych zakotwionych w stopach betonowych, pomiędzy słupami zamontowane są pręty stalowe, które według inwestora są częścią posadzki. Na prętach jest wykonana posadzka betonowa, na której posadowiona jest ściana ceglana o grubości 12 cm.

Zdaniem R. P. taki sposób posadowienia budynku nie pozwala na uznanie, że posiada on fundamenty. Do uznania przedmiotowego obiektu za budynek konieczne jest jeszcze na gruncie art. 3 pkt 2 p.b. wykazanie, że posiada on właśnie fundamenty oraz że jest trwale związany z gruntem.

Wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że rozstrzygając sprawę związania budynku z gruntem bez znaczenia jest rodzaj zastosowanego fundamentu - bloczki betonowe czy też wylewany, czy murowany fundament. O tym, czy określony obiekt jest "trwale związany z gruntem" w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. nie decyduje technologia wykonania fundamentu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt: II OSK 1957/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Słusznie wskazywał również organ odwoławczy, że fundament to element konstrukcyjny, którego funkcją jest przenoszenie obciążeń na grunt, a nie sposób jego związania gruntem (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt: III FSK 307/21, CBOSA). W niniejszej sprawie rolę fundamentów przy tym obiekcie pełnią stalowe słupy, które wraz ze stopą betonową (dla każdego ze słupów) zostały zakotwione w podłożu, ponieważ to na nich oparta jest konstrukcja dachu oraz podtrzymują one wypełnienie ścian.

O tym czy urządzenie jest trwale związane z gruntem nie decyduje więc sposób i metoda związania z gruntem, decyduje to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, masa, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dla przyjęcia zatem, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest to, czy posadowiony jest na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu (por. wyrok: NSA z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 10/09, z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 882/10 oraz z 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2758/15; CBOSA). Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie, zakotwienie słupów w betonowej stopie fundamentowej w gruncie spełnia kryterium trwałego związania z gruntem, bowiem zapewniają one stabilność spornego obiektu.

Podsumowując tą część rozważań Sąd stanął na stanowisku, że przedmiotowy obiekt spełnia definicję budynku, ponieważ jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 p.b.). W tym zakresie zarzut Skarżącego był bezzasadny, a wszystkie jego argumenty podnoszone w treści skargi stanowiły jedynie polemikę z organem.

Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego wyrażonych w treści skargi, jakoby budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania był wiatą wskazać należy, że brak jest podstaw do takiej jego kwalifikacji. Przepisy prawa budowlanego nie definiują wprawdzie pojęcia "wiaty", ale w "Słowniku języka polskiego" (PWN) wiata to "lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, np. nad peronem kolejowym, parkingiem, magazynem, nad przystankiem tramwajowym". Podobne określenie wiaty zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. Nr 112, poz. 1316). Rozporządzenie powyższe określając pojęcia podstawowe stwierdza, że "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet ścian pozbawione".

W orzecznictwie podkreśla się, że brak ustawowej definicji wiaty oznacza, że kwalifikacja obiektu budowlanego do tego pojęcia wymaga uwzględnienia m.in. jego funkcji. Odnieść należy się do funkcji jaką ma ona pełnić, na jaki cel ma być ona wykorzystywana (por. wyrok WSA w Krakowie z 8 października 2009r., sygn. akt II SA/Kr 517/09, CBOSA). Zawsze jednak wskazuje się, że jest to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (deszczem, śniegiem, wiatrem). Tymczasem obiekt budowlany w sprawie niniejszej posiada cztery ściany, w tym jedną murowaną, a także drzwi. Ponadto zdecydowanie nie można określić go jako "lekkiej budowli", a to chociażby ze względu na opisana powyżej jego konstrukcję.

Słusznie uznały zatem organy obu instancji, że zakwalifikowanie niniejszego obiektu jako budynku wskazanego w treści przepisu art. 3 pkt 2 Prawa budowanego skutkuje zastosowaniem zasady wynikającej z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, mianowicie że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 Prawa budowlanego ustawodawca zawarł katalog obiektów i robót budowlanych, których wykonanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Co do zasady, realizacja budynku magazynowego, który nie jest budynkiem wolnostojącym, nie była i nie jest obecnie zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Odnosząc się jeszcze raz do twierdzeń Skarżącego, jakoby budynek magazynowy nr [...] był wiatą, Sąd domyśla się, że intencją Skarżącego było uznanie obowiązywania w sprawie art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c Prawa budowlanego. W przepisie tym wskazano, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących wiat – o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. W przypadku jego zastosowania nie byłoby konieczne uzyskiwanie pozwolenia na budowę. Trzeba jednak wskazać, że po pierwsze, budynek magazynowy nr [...] ma wymiary 6,5 m na 5,9 m, co łącznie daje powierzchnię 38,35 m2. Przekroczenie dopuszczalnej powierzchni wyklucza zastosowanie tego przepisu. Dodatkowo obiekt ten nie jest obiektem wolnostojącym. Na marginesie wskazać należy też, że z akt sprawy nie wynika, aby dokonano zgłoszenia do organu nadzoru budowlanego w tym trybie, a zaniechanie tego obowiązku również kwalifikowane jest jako samowola budowlana.

Mając powyższe na uwadze, skoro przedmiotowy budynek wybudowano bez uzyskania pozwolenia na budowę, to taki stan faktyczny stanowił przesłankę do zastosowania procedury z art. 48 Prawa budowanego zmierzającej do legalizacji samowoli budowlanej.

Jak wynika z materiałów dowodowych zgromadzonych w aktach PINB, przedmiotowy budynek nie jest widoczny na mapach w 2001 r. i w 2004 r. (k. 18/2 i 18/3 akt adm. I inst.). Nie jest on także widoczny na zdjęciu lotniczym przedstawiającą przedmiotową nieruchomość w 2005 r. (nienumerowana k. akt II inst.). Oznacza to, że przedmiotowy budynek powstał po 2005 r. Brak zatem prawnej możliwości przeprowadzenia legalizacji uproszczonej budynku nr [...] w trybie jakim mowa w przepisie art. 49f p.b.

Zgodnie z ustaleniami PINB R. P. będący inwestorem przedmiotowego budynku nie legitymuje się pozwoleniem na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego nr [...]. Sam Skarżący tego nie kwestionuje, albowiem w toku całego postępowania utrzymywał, że jego uzyskanie nie było konieczne. W sytuacji gdy obiekty powstają bez uzyskania zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, mamy do czynienia z samowolą budowlaną.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Zgodnie z art. 48a ust. 1 p.b. w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację.

W niniejszej sprawie postanowienie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych zostało wydane w dniu 31 marca 2023 r. i doręczone R. P. i H. P. w dniu 5 kwietnia 2023 r. (k. 24 i 23 akt adm. I inst.). Postanowienie to jest prawomocne.

Stosownie do art. 49e p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku:

1) niezłożenia wniosku o legalizacje w wymaganym terminie

2) wycofania wniosku o legalizację

3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych

4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych

5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie

6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy.

Brak złożenia wniosku o legalizację zwykłą w terminie skutkuje orzeczeniem nakazu rozbiórki. Przystąpienie do procesu legalizacyjnego tj. złożenia wniosku o legalizację jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora. Tym samym to inwestor decyduje, czy chce zalegalizować wybudowany obiekt i tym samym przystąpić do procesu legalizacyjnego. Skoro więc w niniejszej sprawie inwestor nie złożył wniosku o legalizację zasadnie organy wydały decyzje o rozbiórce przedmiotowego obiektu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak orzekł w sentencji wyroku.

Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV (k. 39) na podstawie art. 15 zzs? ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 kwietnia 2023 r., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony zostały poinformowane o powyższym trybie rozpoznania sprawy i umożliwiono im złożenie w terminie 7 dni ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być zgłoszone lub podnoszone na rozprawie (k. 41 i nast. akt sąd.).