Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1548/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 86, art.93
journal: Dz.U. 2022 poz 574
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), asesor WSA Paweł Konicki, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2023 r., nr [...], Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] (dalej "organ II instancji", "Odwoławcza Komisja Stypendialna [...]"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a."), w związku z art. 86 ust. 1 pkt. 1 oraz ust. 2, 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022 r. poz. 574 ze zm., dalej: "p.s.w.n.") a także § 9 ust. 1 Regulaminu świadczeń dla studentów [...], wprowadzonego Zarządzeniem nr 175/2022 Rektora [...] z dnia 29 września 2022 r. zmienionego Zarządzeniem nr 206/2022 Rektora [...] z dnia 31 października 2022 r. oraz Komunikatu Nr 17/2022 z dnia 8 listopada 2022 r. Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia, po rozpatrzeniu odwołania P. Ł.. od decyzji Komisji Stypendialnej [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia 14 grudnia 2022 r., nr [...] – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 21 października 2022r. P. Ł. zawnioskował o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023. Pomimo spełnienia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania stypendium socjalnego w wysokości 950 zł wg kategorii i zgodnie z Komunikatem Nr 17/2022 Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia, Komisja stypendialna decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. odmówiła przyznania wnioskowanego stypendium stwierdzając, że na podstawie obowiązujących w dniu rozpatrywania wniosku przepisów nie jest możliwe przyznanie studentowi stypendium socjalnego z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 93 p.s.w.n.

Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] grudnia 2022 r. wniósł P. Ł.. W wyniku jego rozpatrzenia, Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] decyzją z [...] lutego 2023 r. utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 93 p.s.w.n., łączny okres, w którym danej osobie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt. 1-4 p.s.w.n., wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia nie dłużej niż przez 9 semestrów, na studiach drugiego stopnia nie dłużej niż przez 7 semestrów. Łączny okres przysługiwania świadczeń jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów. Organ podkreślił, że z art. 93 ust. 5 p.s.w.n. jednoznacznie wynika, że okres ten jest liczony niezależnie od faktu pobierania danego stypendium.

Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] ustaliła, że organ I instancji słusznie i zgodnie z przepisami uwzględnił na potrzeby oceny zasadności przedmiotowego wniosku okres studiowania tj. uwzględnione przez Komisję stypendialną 22 semestry studiowania, które są istotne w przedmiotowym rozstrzygnięciu. Ustalona przez Komisję liczba semestrów studiowania przekracza dopuszczalny ustawą okres w którym stypendium takie mogłoby być przyznane. Organ odwoławczy podkreślił, że zarówno ustawa jak też zgodny z nią Regulaminu świadczeń dla studentów [...] wykluczają możliwość pobierania świadczeń pomocy materialnej w sytuacji przekroczenia przez studenta przewidzianego ustawą okresu przysługiwania świadczeń, bez względu na ich wcześniejsze pobieranie. Zgodnie z ustawą studentowi przysługuje 14 semestrów, Komisja Stypendialna wzięła pod uwagę 22 semestry studiowania.

Skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] lutego 2023 r., wniósł P. Ł., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2022 r. a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżący zarzucił:

1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 93 p.s.w.n. polegające na odmowie przyznania stypendium socjalnego pomimo spełnienia warunków przewidzianych przez p.s.w.n.;

2. ewentualnie naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 93 p.s.w.n. poprzez nieustalenie wszystkich okoliczności stanu faktycznego, w szczególności brak ustalenia faktu przysługiwania Skarżącego stypendiów za okres sprzed 1 października 2022 r.;

3. naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie przepisów Regulaminu świadczeń dla studentów [...] stanowiącego Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 211/2020 Rektora [...] z dnia 8 października 2020 r. (dalej też: Regulamin Świadczeń [...]), które są sprzeczne z p.s.w.n.;

4. naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sposób dowolny, co miało istotny wpływ na wydanie sprzecznego z prawem rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest z dnia [...] lutego 2023r., nr [...], Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...], o odmowie przyznania P. Ł. stypendium socjalnego.

Przepis art. 86 p.s.w.n. w ust. 1 pkt 1 stanowi, że student może ubiegać się o stypendium socjalne. Z mocy ust. 2 tego przepisu przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4 oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do art. 93 ww. ustawy, w brzmieniu po nowelizacji dokonanej przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2232), zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 18 grudnia 2021 r., świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich (ust.1). W ust. 2 zawarto regulację, zgodnie z którą student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Zgodnie zaś z ust. 4 łączny okres, przez który przysługują te świadczenia wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.

Zauważyć należy, że z mocy art. 18 ustawy zmieniającej, wchodziła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkami, w których nie ujęto w/w art. 1 – czyli począwszy od 18 grudnia 2021 r. Jedynie do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022, art. 16 ustawy zmieniającej przewidział możliwość stosowania przepisów ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Zatem wyłącznie w tym zakresie ustawodawca nie posłużył się zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy polegającej na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa – bowiem do przyznawania świadczeń, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022, czyli trwającego w dacie dokonywanej zmiany, dopuścił stosowanie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

Zauważyć trzeba, że omawiana zmiana wynikała z wadliwości językowej poprzedniej wersji przepisu. Interpretacja Ministerstwa wskazywała co prawda, że przepis ten powinno się rozumieć jako łączny okres studiowania a nie łączny okres pobierania świadczeń jednak z tą interpretacją nie zgadzały się sądy administracyjne, wskazując na brak ustawowej definicji "przysługiwania świadczeń". Wobec braku takiej definicji, pojęcie to należy odczytywać zgodnie z jego ogólnym znaczeniem, bez szczególnej interpretacji. Tego stanu pranego dotyczą licznie przywołane w skardze orzeczenia sądów administracyjnych.

Okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy nie są sporne - wynika z nich, że skarżący studiował w następujących okresach czasu:

- Uniwersytet [...]- Wydział Psychologii – od 1 października 2011r. do 30 września 2014r.- 6 semestrów;

- Uniwersytet [...] – Wydział Prawa i Administracji- od 1 października 2012r. do 30 października 2012r- 1 semestr;

- Uniwersytet [...] – Wydział Prawa i Administracji- od 1 października 2012r. do 4 października 2016r.- 8 semestrów;

- Uniwersytet [...]- Wydział Psychologii – od 1 października 2015r. do 6 listopada 2018r.- 8semestrów;

- Uniwersytet [...]- Wydział Filozofii i Socjologii – od 1 października 2014r. do 6 listopada 2018r. – 8 semestrów;

- [...]– Wydział Lekarski- od 1 października 2018r. do 30 września 2019r.- 2 semestry;

- [...]– Wydział Lekarski – od 1 października 2019r. do dnia złożenia wniosku- 6 semestrów;

- [...] – Wydział Prawa i Administracji – od 17 października 2022r. do dnia złożenia wniosku – 1 semestr.

Na potrzeby rozpatrzenia wniosku organy uwzględniły 22 semestry studiowania.

Zdaniem Sądu, w świetle przedstawionych przepisów prawa oraz niespornych okoliczności faktycznych sprawy, całkowicie nieuzasadnione jest zapatrywanie skarżącego, że istotny jest okres, w którym jako student spełniał przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określone w ustawie i jednocześnie był beneficjentem takiej pomocy. Ustawodawca wyżej cytowaną nowelizacją p.s.w.n. jednoznacznie zmienił wcześniejszą normę z pierwotnie uregulowanym czasem przysługiwania stypendium stricte od daty otrzymywania świadczeń stypendialnych (co znalazło potwierdzenie w cytowanym przez pełnomocnika skarżącego orzecznictwie odnoszącym się do stanu pranego sprzed nowelizacji) i doprecyzował, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (z rozróżnieniem na pierwszy i drugi stopnień studiów), bez względu na to, czy są pobierane przez studenta, czy też nie.

Wbrew stanowisku skarżącego przepis art. 93 ust 4 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego aktu nie wymaga interpretacji ani odwoływania się do uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 14 października 2021r o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych ustaw, tym niemniej fragmenty przytoczone w uzasadnieniu skargi nie pozostają w żadnym konflikcie logicznym z jednoznacznie brzmiącym przepisem.

Prawo do świadczenia nie przysługuje studentowi po upłynięciu okresu 12 lub 14 semestrów zliczonych na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, bez względu na to czy student pobierał świadczenie, czy nie.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz.1634.), skargę oddalił.