Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 848/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 1, 4 i 5
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 44, art. 77 par. 1, art. 124 par. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 70 par. 1 i 4
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 17 maja 2024 r. nr COF.OUR.635.4028.2024 ŁD.JJ.ZZ 06313437 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 maja 2024r. nr COF.OUR.635.4028.2024 ŁD.JJ.ZZ 06313437 Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej (dalej: wierzyciel, organ) utrzymała w mocy własne postanowienie z dnia 16 kwietnia 2024r. nr COF.OUR.635.4028.2024 ŁD.SA.P 06313437 w przedmiocie oddalenia zgłoszonych przez S. P. (dalej: zobowiązana, skarżąca) zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 572, dalej: k.p.a.) i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 1 i art. 17 § 1 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1689, dalej: u.o.a.)

Stan sprawy.

Wierzyciel postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2024r. oddalił zarzuty skarżącej w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. na podstawie tytułu wykonawczego numer 34471E1-55/GD/2023 z dnia 18 grudnia 2023r. Organ oddalił oddalić zarzut nieistnienia obowiązku, zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane oraz zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.

W uzasadnieniu do powyższego postanowienia wskazano, iż pismem z dnia 20 marca 2024 r. (wpływ pisma do organu egzekucyjnego w dniu 22 marca 2024 r.) skarżąca wniosła zarzuty do wszczętego postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułu wykonawczego o numerze 34471E1- 55/GD/2023 z dnia 18 grudnia 2023 r. W piśmie pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył w całości orzeczenie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (sygn. nieznana), na podstawie którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wszczął przeciwko S.P. postępowanie egzekucyjne, w ramach którego egzekwowane są należności stwierdzone w/w tytułem wykonawczym. Zaskarżonemu orzeczeniu pełnomocnik zarzucił brak podstaw prawnych do żądania uiszczenia opłat abonamentowych, brak doręczenia orzeczenia w zakresie istnienia obowiązku, zastrzeżenia co do braku przeprowadzenia kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników, nieprawidłowe naliczenie wysokości należnych opłat oraz przedawnienia dochodzonych roszczeń. Wniesiono o doręczenie zaskarżonego orzeczenia, wstrzymanie wykonalności orzeczenia, umorzenie lub wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz zwrot ewentualnie wyegzekwowanych należności.

Organ wyjaśnił, że o istocie pisma stanowi jego treść, a z przedstawionego w piśmie skarżącej uzasadnienia wynika, że spełnia ono przesłanki do rozpatrzenia wskazanego przez organ egzekucyjny zarzutu nieistnienia obowiązku oraz zarzutów braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane i wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części. Wobec powyższego organ wskazał, iż w postanowieniu wierzyciel zajmie stanowisko w zakresie zarzutów:

- nieistnienia obowiązku,

- braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane,

- wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.

Wierzyciel podniósł, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych.

Natomiast ustawa poprzedzająca u.o.a. to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 01 marca 1993 r. (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1722).

W odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym, wierzyciel stwierdził, iż w bazie danych o abonentach odnotowano rejestrację odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...], [...] G. zgłoszoną na dane S.P.. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna o numerze nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Z powodu wyczerpania dowodów wpłat w dniu 30 maja 2000 r. na podstawie odcinka "U" z książeczki opłat abonamentowych nr [...] została wydana nowa książeczka nr [...]. Organ wskazał na dowód w postaci wydruku z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzającego zarejestrowanie S.P. jako abonenta w elektronicznej bazie danych oraz wydanie nowej książeczki radiofonicznej. Wskazano ponadto na kserokopię odcinka "U" książeczki radiofonicznej [...] poświadczoną za zgodność z oryginałem.

Wyjaśniono, że abonent, który zgłosił rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego w placówce pocztowej zostaje zapisany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., natomiast dane zbierane są w celu realizacji zadań operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Jak wyjaśniono, w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. odnotowano również wnoszenie wpłat abonamentowych do listopada 2002 r.

Na potwierdzenie powyższych ustaleń wskazano na dowód w postaci wydruku z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., który potwierdza dokonywanie opłat abonamentowych do listopada 2002 r.

Organ wskazał, iż w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342) został zobowiązanej nadany jako użytkownikowi odbiorników indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Dowód: duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia 16 maja 2008 r.

Jak zaznaczono, w świetle obowiązujących przepisów na abonencie ciąży obowiązek informowania o każdej zmianie mającej wpływ na zgłoszoną rejestrację odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego (zmiana danych adresowych, nieposiadanie odbiorników, czy zgłoszenie uprawnień do zwolnienia od uiszcza opłaty abonamentowej). W przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego zobowiązany jest zgłosić ten fakt w placówce pocztowej i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik z odbiorników nie korzysta zobowiązany jest dopełnić formalności związane z ich wyrejestrowaniem.

W postanowieniu wymieniono akty prawne nakładające na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej S.A. o zmianie mającej wpływ na zgłoszoną rejestrację odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego.

- § 11 obowiązującego rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych,

- § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązującego do 31 grudnia 2013 r. - Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342),

- § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141 z 2005 r. poz. 1190

W przypadku zaistnienia okoliczności, z powodu których zaprzestano korzystania z odbiorników, należy dopełnić formalności związanych z ich wyrejestrowaniem.

W przekonaniu organu, z uwagi, iż do chwili obecnej na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] nie odnotowano dokonania wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego mającego wpływ na istnienie obowiązku, S. P. jest zobowiązana do wnoszenia opłat abonamentowych. Nie odnotowano również zgłoszenia uprawnień do zwolnienia od uiszcza opłaty abonamentowej. Zaznaczono, że zarejestrowanie odbiorników, bez ich późniejszego wyrejestrowania lub dopełnienia formalności zwolnienia od opłat abonamentowych, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za ich używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Jak wyjaśniono, powyższy pogląd wielokrotnie znajdował potwierdzenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (m. in. z dnia 07 czerwca 2018 r., o sygn. akt I GSK 801/18, z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 928/18, z dnia 07 października 2021 r. o sygn. I GSK/466/21, z dnia 29 października 2021 r., o sygn. akt I GSK 637/21, z dnia 21 kwietnia 2022 r., o sygn. akt I GSK 1475/21, z dnia 18 stycznia 2023 r., o sygn. akt I GSK 264/22, z dnia 18 stycznia 2023 r., o sygn. akt I GSK 192/22).

W przekonaniu organu, jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, to nadal jest zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. W konsekwencji wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.

Ponadto wierzyciel wyjaśnił, iż z uwagi na zaprzestanie uiszczania opłaty abonamentowej na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] posiadając na podstawie art. 7 ust. 1a u.o.a. uprawnienia do otrzymywania danych z rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 i 2294 oraz z 2020 r. poz. 695) podjął działania w celu zaktualizowania danych adresowych celem dostarczenia S.P. korespondencji w zakresie zaległości pozostającej na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...]. Na podstawie otrzymanych danych z Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności ustalił, iż od dnia 13 czerwca 2016 r. adresem zameldowania Zobowiązanej jest adres: ul. [...], [...] R..

Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane, wierzyciel podniósł, iż korespondencja zawierająca przedmiotowe upomnienie, została przesłana prawidłowo, na adres zameldowania skarżącej: ul. [...], [...] R., tj.: adres, który był aktualnym adresem zameldowania w dniu wysyłki upomnienia i jest w dalszym ciągu adresem zameldowania zobowiązanej. Jak podano, przesyłka została dwukrotnie awizowana w dniu 01 sierpnia 2022 r. oraz w dniu 09 sierpnia 2022 r., następnie zwrócona do nadawcy, jako nie podjęta w terminie, w 17 sierpnia 2022 r.

Wskazano na dowód w postaci kserokopii upomnienia nr [...] z dnia 28 lipca 2022 r. oraz koperty zwrotnej zawierającej przedmiotowe upomnienie poświadczona za zgodność z oryginałem. Organ załączył również raport ze zintegrowanego systemu teleinformatycznego, który jest informacją elektroniczną wygenerowaną na podstawie danych przechowywanych w systemie Poczty Polskiej S.A. (stanowiący potwierdzenie wykonania pełnej awizacji przesyłki) potwierdzający dwukrotną awizację przesyłki (w dniach 01 sierpnia 2022 r. i 09 sierpnia 2022 r.) oraz zwrot w dniu 17 sierpnia 2022 r. przesyłki do nadawcy. Przedmiotowy raport stanowi, zdaniem wierzyciela, dowód awizowania przesyłki, uzyskany poprzez wydrukowanie obrazu w formacie PDF.

Po zacytowaniu treści art. 44 k.p.a. wierzyciel podniósł, iż dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej.

W przekonaniu organu wierzyciel w dniu 18 grudnia 2023 r. przekazał do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy numer 34471E1-55/GD/2023 za okres (po uwzględnieniu okresu przedawnienia za rok 2017) za okres od stycznia 2018 r. do lipca 2022 r. poprzedzony upomnieniem numer [...] z dnia 28 lipca 2022 r., w związku z czym zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane oddalono.

W zakresie wniesionego zarzutu dotyczącego wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, organ po zacytowaniu art. 7 u.o.a. uznał, powołując się na art. 70 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 2383 ze zm., dalej: o.p.), że skuteczny środek egzekucyjny został zastosowany w dniu 20 grudnia 2023 r. W rezultacie wierzyciel przyjął, że roszczenie obejmujące zobowiązanie płatne za okres od stycznia 2018 r. do lipca 2022 r. objęte tytułem wykonawczym o numerze 34471 El-55/GD/2023 z dnia 18.12.2023 r., nie uległo przedawnieniu. Tym samym organ oddalił zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.

Odnosząc się do podniesionych kwestii dotyczących: nieprzeprowadzenia kontroli posiadania przez skarżącą odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, wadliwego przeprowadzenia kontroli, zauważono, że skarżąca dokonała rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, dlatego nie było uzasadnienia przeprowadzania kontroli w lokalu przed wystawieniem upomnienia. Tym samym nie wystawiono decyzji ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Jednocześnie operator wyznaczony nie znalazł podstaw do umorzenia lub wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr 34471 El-55/GD/2023 z dnia 18 grudnia 2023 r., gdyż został on wystawiony zasadnie zgodnie z obowiązującymi podstawami prawnymi. Zdaniem wierzyciela, brak jest podstaw do zwrotu kwot zajętych przez organ egzekucyjny, jednocześnie na dzień wystawienia niniejszego postanowienia organ egzekucyjny nie przekazał wierzycielowi kwoty zajętej na rzecz należności ujętej w przedmiotowym tytule wykonawczym.

Skarżąca wniosła na powyższe postanowienie zażalenie, w którym podtrzymała wniesione zarzuty. Zdaniem zobowiązanej z końcem 2005 roku zaprzestała używania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego gdyż na kilkanaście lat wyjechała z kraju. Ponadto nie przesłano jej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru Identyfikacyjnego, natomiast upomnienie, skierowane na adres zameldowania nie zostało podjęte, gdyż powinno zostać skierowane na adres zamieszkania.

Postanowieniem z dnia 17 maja 2024r. wydanym w przedmiocie zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym, wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 16 kwietnia 2024r.

W uzasadnieniu organ stwierdził istnienie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej pozostający po stronie skarżącej, gdyż w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. znajduje się rejestracja odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego zgłoszona pod adresem: ul. [...], [...] G. na imię i nazwisko zobowiązanej. Ustalono również, że dla dokonanej rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego wydana została zobowiązanej imienna książeczka radiofoniczna o nr [...] zawierająca dowody wpłat umożliwiające realizację opłat abonamentowych w placówkach pocztowych oraz dodatkowe druki tj.:

- odcinek "Z" - dedykowany do dokonywania zmian formalno-prawnych tj. zmiany danych osobowych i adresu zamieszkania oraz rodzaju posiadanych odbiorników,

- odcinek "W" - dedykowany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników,

- odcinek "U" - wnioskujący o wydanie nowej książeczki radiofonicznej z powodu wyczerpania dowodów wpłat książeczki.

Jak wyjaśnił organ, bezsporny pozostaje fakt, że zobowiązana w dniu 20 maja 2000 r. w Urzędzie Pocztowym G. [...] wystąpiła o wydanie nowej książeczki radiofonicznej z powodu wyczerpania dowodów wpłat w książeczce o nr [...]. Zobowiązanej została wydana książeczka radiofoniczna o nr [...]. Dowód w postaci kserokopii odcinka "U" z książeczki radiofonicznej nr [...], potwierdzający wydanie nowej książeczki o nr [...] został załączony do postanowienia z dnia 16 kwietnia 2024 r.

Ponadto wskazano na dowody w postaci wydruku z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., który potwierdza zarejestrowanie skarżącej jako abonenta w elektronicznej bazie danych i odnotowanie wydania nowej książeczki radiofonicznej w zapisach systemowych czego potwierdzeniem jest załączona kserokopia odcinka "U" z książeczki radiofonicznej [...].

Jak wskazano, operator wyznaczony, odnotował uiszczenie ostatniej zrealizowanej opłaty abonamentowej w dniu 31 października 2002 r. za okres od m-ca września 2002r. do m-ca listopada 2002 r. w kwocie 42,30 zł opłaty abonamentowej oraz 0,31 zł tytułem odsetek, na okoliczność czego do zaskarżonego postanowienia załączono dowód w postaci wydruku z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający dokonywanie wpłat do listopada 2002 r.

Jak zaznaczył wierzyciel, zobowiązana od grudnia 2005 r. zamieszkiwała poza granicami Polski a w styczniu 2006 r. sprzedała mieszkanie mieszczące się pod adresem ul. [...] w G.. W zażaleniu powołano się na dokumenty w postaci kopii paszportu-wizy z dnia 15 grudnia 2005 r., formularza ubezpieczenia zdrowotnego w USA, formularza numeru identyfikacji podatkowej w USA, umowy najmu okazjonalnego z dnia 17 października 2022 r., które w ocenie pełnomocnika strony świadczą o braku obowiązku uregulowania zobowiązania wymienionego w tytule wykonawczym numer 34471 El-55/GD/2023 z dnia 18 grudnia 2023 r. Zdaniem skarżącej, skoro jej nie było w kraju, nie mogła z odbiorników korzystać i nie musiała uiszczać opłat.

W odpowiedzi na powyższe zarzuty organ zaznaczył, że jedynie dopełnienie formalności wyrejestrowania odbiorników znosi obowiązek uiszczenia zaległych wpłat. Według organu kluczowe jest, że zobowiązana wyjeżdżając poza granice kraju winna była zgłosić wyrejestrowanie odbiorników w placówce operatora wyznaczonego.

Rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. Tymczasem to na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie stanu formalno-prawnego (zmianie danych adresowych, zaprzestaniu korzystania z odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych, np. w przypadku wyjazdu z kraju ). Jak podano w postanowieniu, skarżąca znała powyższe powinności, gdyż w dniu 30 maja 2000r., w Urzędzie Pocztowym G. [...], wystąpiła o wydanie książeczki radiofonicznej numer [...] i taką książeczkę uzyskała, a następnie wnosiła opłaty abonamentowe. We wspomnianej książeczce radiofonicznej numer [...] znajdował się również odcinek "W", który służył do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników.

Na poparcie powyższego stanowiska organ zwrócił uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2021 r., sygnatura akt I SA/GI 1742/20. W powyższym orzeczeniu stwierdzono, że zmiana miejsca zamieszkania, czy też zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV, jak również pobyt poza granicami kraju, nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika.

Organ wyraził przekonanie, iż nieprzedstawienie przez zobowiązaną wymaganego przepisami prawa dowodu potwierdzającego dopełnienie wyrejestrowania odbiorników, jak również nieposiadanie przez wierzyciela w zasobach archiwalnych dokumentu potwierdzającego dopełnienie ww. formalności, stanowi wystarczającą przesłankę do uznania istnienia obowiązku uiszczania przez skarżącą opłat abonamentowych.

W kwestii dotyczącej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, to organ wyjaśnił, że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342, dalej: rozporządzenie), operator publiczny (obecnie wyznaczony), w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Rozporządzenie weszło w życie dnia 13 grudnia 2007 r.

Jak ustalono, na dzień wejścia w życie przepisów niniejszego rozporządzenia skarżąca posiadała status zarejestrowanego użytkownika odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych.

Skoro w chwili wejścia w życie ww. rozporządzenia zobowiązana była zarejestrowanym użytkownikiem odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 m-cy, operator publiczny (obecnie operator wyznaczony) zobowiązany był do nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego i przesłania pisemnego zawiadomienia do zobowiązanej w przedmiotowym zakresie.

Wierzyciel podkreślił, że przesyłka z zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] została wysłana do skarżącej z dniem jej wystawienia tj. 16 maja 2008 r., na adres: ul. [...], [...] G., podany na odcinku "U" złożonym w dniu 30 maja 2000 r. w Urzędzie Pocztowym G. [...], bowiem po tej dacie zobowiązana nie zaktualizowała danych adresowych (jeśli odbiorniki posiadała) czy też nie wyrejestrowała odbiorników (jeśli ich nie posiadała).

Ponadto ww. rozporządzenie wprowadziło jedynie przejście do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie imienną książeczkę abonamentową zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może zostać utożsamione z anulowaniem rejestracji odbiorników zgłoszonych uprzednio przez użytkowników bowiem użytkownicy odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy abonamentowej, ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę abonamentową, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania).

Wierzyciel zwrócił uwagę na duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 16 maja 2008 r. stanowiący dowód w sprawie, załączony został do postanowienia z dnia 16 kwietnia 2024 r. W przekonaniu organu prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności według organu, przepisy rozporządzenia nie wprowadzają, a przesłanie zawiadomienia ma charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego.

Ponadto, obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej nie znosi niedoręczenie lub brak dowodu doręczenia stronie skarżącej przez operatora publicznego (obecnie operatora wyznaczonego) indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Organ zwrócił uwagę, że zobowiązana w swoich zarzutach i zażaleniu potwierdziła, że z końcem roku 2005 zaprzestała używać odbiorniki bowiem wyjechała z kraju na kilkanaście lat a lokal mieszkalny w jakim odbiorniki były używane został sprzedany. W ocenie organu powyższe potwierdza stanowisko, że rejestracja zgłoszona została przez zobowiązaną i jedynie wyrejestrowanie odbiorników zniosłoby obowiązek zapłaty zaległych opłat abonamentowych. Poczta Polska S.A. nadała skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny [...] i przesłała zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na adres jakim dysponowała (podany przez abonentkę na odcinku "U" z książeczki radiofonicznej numer [...]).

W rezultacie według wierzyciela zarzut nieistnienia obowiązku należało oddalić.

W ocenie wierzyciela właściwie zajęto stanowisko w zakresie zgłoszonego zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Jak wyjaśniono, w dniu 28 lipca 2022 r. organ skierował do skarżącej listem poleconym o numerze [...] (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru EPO) upomnienie numer [...] wzywające do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych. Przesyłkę z ww. upomnieniem wysłano pod adres: ul. [...], [...] R. - będący od 13 czerwca 2016 r. do chwili obecnej aktualnym adresem zameldowania zobowiązanej.

Jak dodano, z mocy uprawnień wskazanych w art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych wierzyciel jest uprawniony do otrzymywania danych z rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz.1191). Poczta Polska w sytuacjach koniecznych do doręczenia abonentowi przesyłek (gdy on sam nie zaktualizował danych adresowych) weryfikuje lub uzupełnia kategorie danych np. adres zamieszkania abonenta, celem dostarczenia korespondencji do abonentów posiadających zaległości w opłatach abonamentowych. Zatem wierzyciel ustalił, że od dnia 13 czerwca 2016 r. adresem zameldowania zobowiązanej jest adres: ul. [...] w R. i pod taki adres została wysłana korespondencja zawierająca upomnienie z dnia 28 lipca 2022 r. numer [...]

Natomiast co do wskazania, że upomnienie powinno zostać wystane na adres zamieszkania zobowiązanej, to według organu zobowiązana w rejestrze Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) posiada jedynie adres zameldowania i nie podany został adres np. czasowego pobytu pod innym adresem. Co istotne, zobowiązana nie dokonała aktualizacji danych adresowych u wierzyciela stąd przesyłka skierowana została na aktualny adres zameldowania zobowiązanej - ul. [...] w R..

Dowody w postaci kserokopii upomnienia z dnia 28 lipca 2022 r. numer [...] oraz koperty zwrotnej zawierającej przedmiotowe upomnienie załączone zostały do zaskarżonego postanowienia.

Ponieważ przesyłka zawierająca ww. upomnienie przesłana została za elektronicznym potwierdzeniem odbioru (EPO) do postanowienia z dnia 16 kwietnia 2024r. wierzyciel załączył także raport ze zintegrowanego systemu teleinformatycznego, który jest informacją elektroniczną wygenerowaną na podstawie danych przechowywanych w systemie Poczty Polskiej S.A. (stanowiący dowód awizowania przesyłki - uzyskany przez wydrukowanie obrazu w formacie PDF).

Jak wynika z przedstawionego raportu ZST śledzenia przesyłki poleconej nr [...], w dniu 01 sierpnia 2022 r. dokonana była próba doręczenia przedmiotowej przesyłki. Przesyłki nie udało się doręczyć adresatowi ani pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, tj. osobie która podjęłaby się oddania przesyłki adresatowi i dlatego w tym też dniu 01 sierpnia 2022 r. przesyłka była awizowana, a awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Dalej z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, w dniu 09 sierpnia 2022 r. przesyłka była ponownie awizowana. Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od pierwszego awiza przesyłka została odesłana do nadawcy w dniu 17 sierpnia 2022 r. Awizacje dokonane były przez FUP R. [...], ul. [...], [...] R., a zawiadomienia (awiza) pozostawiono w skrzynce oddawczej adresata, co potwierdza załączony do zaskarżonego postanowienia raport ZST śledzenia przesyłki poleconej nr [...].

W rezultacie, w/w upomnienie uznano za doręczone w myśl art. 44 § 4 k.p.a.

Końcowo, zdaniem organu zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, jeżeli jest wymagane, został słusznie oddalony.

Następnie wierzyciel uznał, iż prawidłowo oddalono zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo części, bowiem nie doszło do przedawnienia roszczeń.

Po zacytowaniu art. 70 § 4 o. p. organ uznał, iż zastosowano środek egzekucyjny w 2023 roku. W konsekwencji wierzyciel przyjął, że nie doszło do przedawnienia należności za okres od stycznia 2018 r. do lipca 2022 r. wskazany w tytule wykonawczym numer 34471 El-55/GD/2023 z dnia 18 grudnia 2023 r.

Na powyższe postanowienie wierzyciela, skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do tut. Sądu.

Zobowiązana zaskarżyła postanowienie wierzyciela w całości zarzucając mu:

- naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżącej zostało skutecznie przesłane zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, wskutek czego oddalony został zarzut "braku uprzedniego doręczenia upomnienia".

- naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżącej była zobowiązana do uiszczenia opłaty abonamentowej w okoliczności, gdy nie była użytkownikiem odbiornika, ponieważ nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem i wyprowadziła się z kraju;

- naruszenie art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wyrażające się w pozbawieniu skarżącej prawa do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego; naruszenie art. 44 § 4 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w wyniku podjęcia błędnych ustaleń faktycznych wyrażających się w przyjęciu, że przesyłka została przez organ nadana na aktualny adres miejsca zamieszkania skarżącej i mogła zostać uznana za doręczoną po upływie terminu 14 dni.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm obowiązującego prawa.

Skarżąca powołując się na treść § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dowodem zarejestrowania odbiornika była imienna książeczka opłaty abonamentowej. Ponadto, jak wskazano w skardze, zgodnie z § 5 w/w rozporządzenia książeczka ta obowiązywała do dnia 13.12.2008 r. i tylko do tej daty mogła stanowić dowód zarejestrowania odbiornika. W konsekwencji aktualnie (tj. po 13.12.2008 r.) - na podstawie tej książeczki - nie jest możliwe stwierdzenie zarejestrowania odbiorników, tymczasem organ takie zdarzenie faktyczne wskazuje jako podstawę do kontynuowania naliczania opłat na rzecz skarżącej.

Skarżąca zwróciła uwagę, iż zgodnie z ostatnim przywołanym rozporządzeniem nowym dowodem zarejestrowania odbiornika były:

1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych złożony na formularzu określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia, oraz

2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych.

Zobowiązana podkreśliła, że - po "wygaśnięciu" książeczki opłaty abonamentowej - nie składał wniosku, o którym mowa w poprzednim zdaniu. Nie zostało również skutecznie wystawione zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego. W konsekwencji możliwość nadania numeru identyfikacyjnego na podstawie książeczki istniała wyłącznie do chwili jej wygaśnięcia, tj. do 13.12.2008 r., gdyż po tej dacie nie istnieje dowód zarejestrowania odbiornika (co znajduje potwierdzenie w wyznaczonym w § 5 ust. 2 rozporządzenia terminie). W związku z powyższym brak było podstaw, aby uznać, że skarżąca była zobowiązana do kontynuowania opłat abonamentowych, w okoliczności gdy nie złożyła wymaganego wniosku oraz faktycznie nie użytkowała odbiornika RTV.

Zdaniem zobowiązanej, wobec wygaśnięcia ważności i mocy dowodowej książeczki opłat abonamentowych oraz braku nadania numeru identyfikacyjnego w zakreślonym terminie, od 14.12.2008 r. nie ma zarejestrowanego żadnego odbiornika, za który musiałaby płacić abonament. Tym samym, w ocenie skarżącej, oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV - nie odpowiada prawu.

Według skarżącej nie zostało jej doręczone upomnienie, które było warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jak zaznaczono w skardze, upomnienie z dnia 28.07.2022r. zostało nadane na nieaktualny ówcześnie adres zamieszkania skarżącej, tj. ul. [...] w R.. Zobowiązana podniosła, iż co do zasady - doręczeń dokonuje się nie na adres zameldowania, ale na adres zamieszkania. W sprawie tej doręczenie takie nie miało i nie mogło mieć miejsca. W skardze wyjaśniono, że zobowiązana wraz z końcem 2005 r. zaprzestała użytkowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego bowiem wyjechała z Polski na kilkanaście lat. Co więcej - lokal mieszkalny, w którym użytkowane były zgłoszone odbiorniki, został krótko po jej wyjeździe sprzedany. Tym samym, w ocenie skarżącej, brak jest podstaw do obciążania jej obowiązkiem zapłaty zaległego abonamentu. Zgodnie bowiem z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 lutego 2018r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 14/18: "Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika RTV."

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i doprowadziła do uchylenia zaskarżonego postanowienia, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie wierzyciela, co do wniesionych przez zobowiązaną zarzutów.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu.

Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku,

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu,

3) błąd, co do zobowiązanego,

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne,

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części,

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

W niniejszej sprawie skarżąca zgłosiła zarzuty w oparciu o art. 33 § 2 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 u.p.e.a. podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.

W ocenie Sądu podnoszony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku okazał się niezasadny.

Sąd podkreśla, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte).

Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

W rozpoznanej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca dokonała rejestracji odbiorników RTV używanych pod adresem: ul. [...], [...] G.. Sąd stwierdza, iż w aktach sprawy znajduje się wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. z którego wynika zarejestrowanie S.P. jako abonenta w elektronicznej bazie danych. Co istotne, zobowiązana w dniu 20 maja 2000 r. w Urzędzie Pocztowym G. [...] wystąpiła o wydanie nowej książeczki radiofonicznej z powodu wyczerpania dowodów wpłat w książeczce o nr [...]. Zobowiązanej została wydana książeczka radiofoniczna o nr [...]. Potwierdzeniem powyższych okoliczności jest znajdująca się w aktach sprawy kserokopia odcinka "U" z książeczki radiofonicznej nr [...].

Sąd zauważa, iż stosownie do treści art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie nie jest przez skarżącą kwestionowany.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13 - CBOSA.

Zatem jeśli w sprawie bezsporne jest dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 1165/20, I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r.

Co istotne, skarżąca nie przedstawia żadnego dokumentu, który świadczyłby choćby pośrednio o wyrejestrowaniu odbiorników RTV w placówce pocztowej. Dokumentem takim nie dysponuje również organ.

W przekonaniu Sądu zebrane dane potwierdzają, że sporny obowiązek powstał i nie przestał istnieć. Powyższego stanowiska nie zmienia fakt, iż mieszkanie położone przy ul. [...] w G. zostało przez zobowiązaną sprzedane z końcem 2005r. W zakresie zagadnienia zmiany miejsca zamieszkania przez abonenta, Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2021 r., sygnatura akt I SA/GI 1742/20. W powyższym orzeczeniu stwierdzono, że zmiana miejsca zamieszkania, czy też zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV, jak również pobyt poza granicami kraju, nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika.

Sąd zwraca uwagę, iż stosowanie do postanowień art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie nie jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (Część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn.. akt I SA/Gl 236/13 – CBOSA.

To skarżąca jako abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat powinna wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 57/14). Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadamiania urzędu pocztowego. m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 roku rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. (Dz. U. z 2007r., Nr 187 poz. 1342 ze zm.) oraz § 11 – 12 rozporządzenia Ministra Administracji i cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (poprzez złożenie w placówce A Formularza zgłoszenia danych") m. in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny.

Sąd stwierdza, iż na dzień wejścia w życie przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. skarżąca posiadała status zarejestrowanego użytkownika odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych. Ponadto zobowiązana nie dopełniła obowiązku zgłoszenia zmiany danych adresowych w postaci zmiany dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Stosownie do treści § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia wżycie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.

Co istotne u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści lub formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Dane rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane.

Należy podzielić stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16. W swoich wywodach NSA stwierdził, iż u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku – Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Tożsame wnioski wypływają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.

Jak wynika z powyższych wywodów, obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie ma wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.

W przekonaniu Sądu organ prawidłowo uznał, iż nie należy przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a więc utrata mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych. Użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 roku wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2 rozporządzenia. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacji nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia.

W aktach sprawy znajduje się duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia 16 maja 2008 roku. Nie dołączono do powyższego duplikatu dowodu wysłania (choćby kopi koperty). Zawiadomienie zostało wysłane na adres: ul. [...], [...] G.. Sąd podkreśla, że skarżąca nie dokonała uaktualnienia danych w postaci miejsca zamieszkania.

Z uwagi na podniesione powyżej argumenty, brak w aktach sprawy dowodu na wysłanie w/w korespondencji nie ma znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie obowiązek skarżącej do uiszczenia opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązana dokonała rejestracji odbiornika RTV.

W konsekwencji Sąd stwierdza, iż organy prawidłowo oddaliły zarzut nieistnienia obowiązku.

Zasadny okazał się zawarty w skardze zarzut dotyczący wadliwego doręczenia skarżącej upomnienia.

Wskazać jednak należy, iż wbrew twierdzeniu skarżącej, wierzyciel prawidłowo skierował upomnienie z dnia 28 lipca 2022r. nr [...] na adres: ul. [...] w R.. Wierzyciel korzystając z uprawnienia zawartego w art. 7 ust. 1a u.o.a. ustalił, iż od dnia 13 czerwca 2016 r. adresem zameldowania zobowiązanej jest adres: ul. [...] w R..

W aktach sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia upomnienia nr [...] wraz z kserokopią koperty zwrotnej, stanowiącej opakowanie upomnienia. Na kserokopii koperty znajduje się datownik placówki pocztowej potwierdzające dwukrotną awizację przesyłki: w dniu 1 sierpnia 2022 roku oraz w dniu 9 sierpnia 2022r. roku. Przesyłkę zwrócono wierzycielowi jako niepodjęte w dniu 17 sierpnia 2022r.

Sąd stwierdza, iż w rozpoznanej sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia wskazanego upomnienia w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Podnieść należy, że stosownie do treści art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w postępowaniu tym znajduje zastosowanie m.in. art. 44 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. II OSK 1288/17, opubl. w CBOSA). W konsekwencji dopuszcza się fikcję prawną doręczenia upomnienia w warunkach określonych w art. 44 § 4 k.p.a. Ze względu jednak na doniosłe skutki, jakie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wiążą z faktem doręczenia dłużnikowi upomnienia, jak również z uwagi na okoliczność, że zastępczy tryb doręczenia jest wyjątkiem od zasady doręczenia pisma do rąk adresata, przepis art. 44 k.p.a. powinien być interpretowany w sposób ścisły, co oznacza, że nie mogą istnieć żadne wątpliwości co do spełnienia określonych w nim wymogów warunkujących możliwość uznania, że przesyłka została w sposób prawidłowy, a co za tym idzie skutecznie, doręczona.

Domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w trybie art. 44 k.p.a., zdeterminowane jest łącznym spełnieniem określonym nim przesłanek. Po pierwsze, niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. Po drugie, pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Po trzecie, upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej, oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza zaś w tzw. zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 2171/19, Lex nr 3044842). "Dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a., opartego na domniemaniu, konieczne jest, w sytuacji, gdy strony takiemu domniemaniu przeczą, udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela. O ile z przepisu tego nie wynika obowiązek umieszczania na kopercie przesyłki pocztowej miejsca pozostawienia "awizo", o tyle skonkretyzowanie przez ustawodawcę miejsc i kolejności ich zastosowania dla pozostawienia "awizo" wymaga uzyskania przez nadawcę przesyłki dowodu poprawności zastosowania art. 44 § 2 k.p.a. Nadawca przesyłki pocztowej nie może poprzestać na swoim oświadczeniu w tym zakresie, ponieważ posłużenie się operatorem pocztowym oznacza, że to nie nadawca przesyłki dokonywał czynności umieszczenia "awizo" we właściwym do tego miejscu zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 886/18, dostępny w CBOSA)" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. II GSK 226/21, opubl. W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Analiza skierowanej do skarżącej przesyłki zawierającej upomnienie prowadzi do wniosku, że nie jest do niej dołączony druk "Zwrotnego potwierdzenia doręczenia". Natomiast sama koperta oprócz niezbędnych danych dla nadania korespondencji (wskazania adresata i nadawcy) zawiera adnotacje: "awizowano powtórnie 9 sierpnia 2022r." wraz z pieczątką i podpisem, a także "zwrot nie podjęto w terminie" wraz z datą 18 sierpnia 2022r. Natomiast na odwrocie koperty znajduje się adnotacja "1 sierpnia 2022r." wraz z podpisem. Oznacza to, że przesyłka nie zawiera wszystkich wymaganych prawem informacji. Otóż nie sporządzono zapisu o dacie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Ponadto brak jest oznaczenia miejsca pozostawienia zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, co wymagane jest na podstawie art. 44 § 2 k.p.a. Wobec powyższego nie można przyjąć, że doszło do skutecznego doręczenia upomnienia zobowiązanemu w warunkach art. 44 k.p.a. Zatem istnieje rozbieżność pomiędzy adnotacjami na kopercie a wpisami zawartymi w znajdującym się w aktach sprawy raporcie ZST śledzenia przesyłki poleconej nr[...].

W konsekwencji zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. należało uznać za zasadny.

Sąd nie będąc związany zarzutami skargi z uwagi na treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) doszedł do przekonania, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Sąd stwierdza, iż wierzyciel przedwcześnie doszedł do wniosku, iż sporne zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Organ w istocie nie rozpatrzył złożonego przez zobowiązaną zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.

Opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu RTV) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 o.p., a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy. Zatem w/w opłata przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności. Powyższa okoliczność nie jest sporna między stronami.

Zgodnie z art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Z powyższej normy wynika, że dokonanie czynności egzekucyjnej przerywa bieg terminu przedawnienia bez względu na jego skuteczność. Jednocześnie przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje z chwilą doręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego (por. uchwała NSA z dnia 3 czerwca 2013r. sygn. akt I FPS 6/12).

W realiach rozpoznanej sprawy sporne zaległości w opłacie abonamentowej obejmują czasookres od stycznia 2018r. do lipca 2022r. (dalej: zaległości). Organ odnosząc się do zarzutu dotyczącego wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części z powodu przedawnienia zaległości, wskazał na treść art. 70 § 4 o.p. Podkreślił, że skuteczny środek egzekucyjny został zastosowany w dniu 20 grudnia 2023r. Konkludując organ uznał, iż sporne zaległości nie uległy przedawnieniu.

Sąd stwierdza, iż organ po pierwsze nie wskazuje jaki konkretnie środek zastosowano. Wierzyciel nie podał na podstawie jakich dokumentów przyjęto, iż zastosowanie środka nastąpiło w dniu 20 grudnia 2023r. Po drugie organ nie wyjaśnił w jakiej dacie skarżąca została zawiadomiona o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Jest to o tyle istotne, że data wspomnianego zawiadomienia jest kluczowa dla ustalania terminu przedawnienia m. in. zaległości za 2018 rok. Zaległości za 2018 rok przedawniają się bowiem, co do zasady, z końcem 2023r. Jeśli zatem zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego doszło do skarżącej przed końcem 2023r., to nastąpiło zgodnie z art. 70 § 4 o.p., przerwanie biegu terminu przedawnienia spornych zaległości, w tym zaległości za 2018 rok.

Organ ponownie rozpatrując sprawę zobowiązany będzie do wykazania powyższych okoliczności (daty zastosowania środka egzekucyjnego oraz daty zawiadomienia o tym skarżącej) przy pomocy dowodów, w tym zwrotnego poświadczenia odbioru zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Sąd zwraca uwagę, iż w znajdującym się w aktach sprawy piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 27 marca 2024r. organ ten wskazuje na okoliczności istotne w kontekście art. 70 § 4 o.p. Jednak do w/w pisma organ nie dołączył dokumentów źródłowych, niezbędnych dla wyjaśnienia zagadnienia przedawnienia zaległości. Jednocześnie w aktach sprawy brak dokumentów potwierdzających okoliczności istotne w kontekście brzmienia art. 70 § 4 o.p. w tym dowodu wykazującego datę zawiadomienia skarżącej o zastosowaniu środka egzekucyjnego.

W konsekwencji organ zobowiązany będzie do zebrania brakujących dowodów i dokonania ponownej oceny zagadnienia przedawnienia spornej zaległości w świetle uzupełnionego materiału dowodowego.

Powyższy brak stanowi naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 124 § 2 k.p.a.

Mając powyższe na względzie, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. zobowiązując wierzyciela, aby uwzględnił przedstawione powyżej stanowisko.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy (100 zł), kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 480 zł na podstawie § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 265).