Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3570/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant referent stażysta Katarzyna Nartanowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta P. ustalił K. K. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014 w kwocie 68.015 zł.

W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg, wszczętego w dniu [...]r., postępowania w sprawie. Sprawa była przedmiotem ponownego rozpoznania, po dwukrotnym uchyleniu przez S. K. O. w C. decyzji organu pierwszej instancji z [...] r. oraz z [...].

Rozpatrując sprawę po wydaniu przez K. ostatniej decyzji, organ pierwszej instancji przeprowadził ponownie postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego do opodatkowania przyjął następujące podstawy opodatkowania: użytki rolne [...] ha, grunt pozostały – [...] m2 i budynki pozostałe - .[...]. Użytki rolne zostały opodatkowane podatkiem rolnym w kwocie 157 zł, natomiast grunty nie stanowiące użytków rolnych i budynki zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości w kwocie 67.858 zł. Organ I instancji uznał ponadto, że Skarżąca nie może korzystać z ustawowego zwolnienia od podatku od nieruchomości, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. - o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r. poz. 849 ze zm.; dalej: "u.p.o.l."), w związku z czym dokonał wymiaru podatku od nieruchomości od gruntu i budynków.

Przedmiotowe nieruchomości zostały opodatkowane stawką odnoszącą się do gruntów i budynków pozostałych.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy przedstawił ustalenia dokonane podczas oględzin budynków oraz zawarte w opinii biegłego. Odnosząc się do definicji budynku, zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wyjaśnił, iż pozbawienie częściowe lub czasowe dachu budynku, nie skutkuje automatycznie niemożnością jego opodatkowania. Uszkodzenie dachu nie oznacza, że dany obiekt jest pozbawiony dachu i przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Skarżąca w odwołaniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Stwierdziła, iż nie podziela stanowiska organu odnośnie spełnienia przez przedmiotowe budynki warunków określonych w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. W ocenie Strony, warunkiem koniecznym do uznania danego obiektu budowlanego jest łączne spełnienie wszystkich czterech przesłanek wynikających z ustawy tj. trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, istnienie fundamentów, a także co istotne w niniejszej sprawie - istnienie dachu. Zdaniem Strony oględziny dokonane w dniu 8 października 2014 r., a następnie w dniu 22 kwietnia 2015 r. wykazały, że 7 obiektów faktycznie nie posiada dachu i nie spełnia definicji budynku, a w związku z tym nie podlega opodatkowaniu.

Podkreśliła, że budynki znajdujące się na opodatkowanej nieruchomości posiadają 1% lub 5% pokrycia dachowego, a zatem mają tylko część dachu, a nie dach jako całość. W przekonaniu Strony organ podatkowy niewłaściwie uznał, że budynki są w złym stanie technicznym, ponieważ braku w obiekcie budowlanym elementów niezbędnych do uznania go za budynek nie można utożsamiać ze złym stanem technicznym budynku.

S. K.O. w C. decyzją z dnia [...] r. otrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżąca jest właścicielką zabudowanych nieruchomości położonych w P. przy [...]. W skład nieruchomości, oprócz użytków rolnych, wchodzi działka nr ew. 61 zabudowana zespołem koszarowym. Działka nr 61 zabudowana zespołem koszar ma powierzchnię 6,3484 ha i jest sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako inne tereny zabudowane - Bi, natomiast budynki istniejące na tej działce (7 budynków) mają powierzchnię użytkową 6.339 m2 (łącznie).

SKO wyjaśniło, że kwestię sporną stanowi ustalenie, czy przedmiotowe budynki spełniają wszystkie kryteria określone w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., czy też brak jednego elementów wskazanych w tym przepisie (brak dachu) wyłącza obiekt z opodatkowania.

SKO powołując się na art. 2 ust. 1 oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l. wskazało, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. wszystkie budynki i ich części. Warunkiem niezbędnym do uznania danego obiektu budowlanego za budynek, o którym mowa w przepisach prawa podatkowego, jest ustalenie okoliczności faktycznych wymienionych w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Tym samym o ile dany obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach wówczas stanowi budynek bez względu na stan techniczny, czy sposób wykorzystywania.

SKO wskazało, że organ I instancji powołał biegłego w celu wydania opinii odnośnie stanu przedmiotowych budynków, który w dniu 12 listopada 2014 r. sporządził opinię zawierającą stwierdzony podczas oględzin stan budynków. Podczas oględzin budynków, komisja stwierdziła brak stolarki okiennej i drzwiowej, ubytki lub zniszczenia warstw podłogowych i podłóg, tynków wewnętrznych, lamperii, braki lub zniszczenia instalacji wewnętrznej, liczne spękania ścian konstrukcyjnych oraz ścian działowych, zniszczenia części stropów wewnętrznych lub bardzo słaby stan techniczny stropów między kondygnacjami, brak systemu odwodnienia dachu.

W protokole z dnia 8 października 2014 r. zostały także zawarte ustalenia odnośnie dachów poszczególnych budynków oraz został opisany stan techniczny poszczególnych budynków. W drugiej opinii sporządzonej przez biegłego został opisany stan techniczny poszczególnych budynków, z którego wynika, że każdy z budynków ma dach o innym stopniu zniszczenia czy też uszkodzenia.

W ocenie Kolegium zły stan dachu nie stanowi o tym, że budynek utracił swoje cechy. Budynek posiada bowiem dach do momentu jego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem.

Niewątpliwie całkowite pozbawienie budynku dachu spowoduje, że nie będzie mowy o budynku w znaczeniu u.p.o.l. Jednak pozbawienie części pokrycia dachowego, nie może skutkować automatycznie wygaśnięciem obowiązku podatkowego. Jeśli w danym obiekcie budowlanych jest zachowana choćby częściowo konstrukcja dachu, to należy przyjąć, że jest to budynek posiadający dach, nawet w sytuacji, gdy w ocenie Strony najmniejsza powierzchnia istniejącego dachu wynosi 1%.

SKO podkreśliło, że obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów tej ustawy nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych, czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak okien, schodów wewnętrznych czy części dachu lub ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów czyjego niewykorzystywanie nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji.

SKO podkreśliło, że dokonane w sprawie ustalenia nie mogą prowadzić do wniosku, że obiekty te nie posiadają dachu i nie spełniają definicji budynku. Chociażby częściowe istnienie dachu powoduje, że obiekt budowlany nadal nie traci cech budynku i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Nie znajduje zatem potwierdzenia w materiale dowodowym stwierdzenie Strony, że 7 obiektów faktycznie nie posiada dachu i nie spełnia definicji budynku, a w związku z tym nie podlega opodatkowaniu.

Następnie SKO wskazało, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l z podatku od nieruchomości zwolnione są grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Organ wyjaśnił, że działka nr 61 zabudowana zespołem koszar została wpisana do rejestru zabytków W. C. decyzją W.C. z dnia [...] r. L.dz.KL.[...] pod nr[...], a stosownie do zawiadomienia w sprawie przeniesienia wpisu do rejestru zabytków do księgi zabytków nieruchomych W. M. wydanego przez W. K. Z. w W. w dniu [...] r. nieruchomość ta została wpisana do księgi zabytków pod nr A-307.

Indywidualne wpisanie gruntu i budynków do rejestru zabytków ma ten skutek, że te przedmioty opodatkowania mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Organ podatkowy po ustaleniu w postępowaniu podatkowym, że dana nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków, zobowiązany jest ustalić możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w/w przepisem. Ustalenia te powinny odnosić się do przesłanki zwolnienia - utrzymywania i konserwowania nieruchomości, wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W świetle przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), odpowiedzialnym za opiekę nad zabytkiem jest jego aktualny właściciel lub posiadacz. Wpisanie budynku do rejestru zabytków nakłada na właścicieli lub użytkowników obowiązek przestrzegania rygorów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Zgodnie z treścią opinii M. W. K. Za. z dnia [...] nr [...], uzyskaną w postępowaniu podatkowym dotyczącym roku 2014, obecny właściciel nienależycie wywiązuje się ze spoczywającego na nim obowiązku wynikającego z Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 162, poz. 1568 ze zm.), w związku z czym organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił, brak warunków zwolnienia podatnika od podatku od nieruchomości, o jakim stanowi art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.

W konsekwencji, zdaniem SKO, Burmistrz zasadnie ustalił Skarżącej wysokość należnego zobowiązania pieniężnego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, ponieważ na Stronie ciąży obowiązek podatkowy zarówno w zakresie podatku rolnego jak i w zakresie podatku od nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obiekty budowlane zlokalizowane przy [...] są budynkami, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, w sytuacji gdy budynki te nie spełniają definicji z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i tym samym nie powinny być opodatkowane według stawek przewidzianych dla budynków.

Skarżąca, powołując się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 496/09, zauważyła, że w sytuacji, w której obiekty położone na opodatkowanych nieruchomościach posiadają 1%, 5% lub 50% pokrycia dachowego nie można mówić o funkcjonalnym spełnieniu definicji dachu czy poszyciu dachowym. Dalej Skarżąca przytoczyła dalszą część uzasadnienia tego wyroku, w którym Sąd ten stwierdził, że: "Skoro zaś nie można mówić o dachu, to i nie można mówić o budynku i obiekt taki winien być wyłączony z opodatkowania, gdyż brak jest jednego z niezbędnych elementów, które składają się na jego definicję na gruncie zarówno prawa podatkowego jak i budowlanego" i wyjaśniła, iż w rozpatrywanej sprawie ma miejsce właśnie taka sytuacja.

W konsekwencji organ dokonał błędnej wykładni przepisów u.p.o.l. poprzez błędne zakwalifikowanie obiektów znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości jako budynków w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., co w efekcie doprowadziło do niewłaściwego opodatkowania nieruchomości w 2014 r.

Zdaniem Skarżącej, organ niewłaściwie też uznał obiekty położone na przedmiotowej nieruchomości jako "budynki w złym stanie technicznym" .

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w zakresie dającym podstawy do uwzględnienia skargi, stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja S.K. O. w W. w przedmiocie ustalenia Skarżącej łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014.

Analiza podniesionych w skardze zarzutów wskazuje, że Skarżąca kwestionuje ustalony przez organy podatkowe fakt, iż jest ona właścicielem przedmiotu opodatkowania - budynku o pow. [...], położonego w P. przy [...]. Skarżąca nawiązując do ustaleń i ocen zawartych w protokole z oględzin z dnia 8 października 2014r. oraz z dnia 22 kwietnia 2015r., dokonanych przez biegłego, podniosła, że budynki te posiadają niekompletny dach. Niedostrzeżenie tej okoliczności przez organy podatkowe, zdaniem Strony, doprowadziło te organy do naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a to wskutek uznania za budynek obiektu budowlanego, który nie odpowiada definicji ustawowej budynku.

A zatem istota sporu sprowadza się do przesądzenia przedstawionej wyżej kwestii.

W związku z tym wskazać należy, że stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Według Spółki, posiadany przez nią obiekt nie jest budynkiem, bo chociaż jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni i posiada fundamenty, to nie posiada, w znaczeniu funkcjonalnym, dachu i przegród pionowych.

Z brzmienia tej definicji wynika, zdaniem Sądu, że nie uwzględnia ona stanu technicznego budynku. Wbrew więc wywodom Skarżącej, stan techniczny budynku, czy też jego zdewastowanie, nie mają wpływu na to czy jest on budynkiem, czy też nie, w rozumieniu przepisów u.p.o.l., a w konsekwencji czy podlega opodatkowaniu. Należy także odnotować, iż pozbawienie istniejącego budynku dachu, a więc jednego z elementów tworzących budynek w rozumieniu ustawy podatkowej, powoduje niemożność jego opodatkowania. Budynek posiada dach do momentu jego całkowitego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem, a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Nadto wskazuje się, że braku w obiekcie budowlanym elementów niezbędnych do uznania go za budynek nie można utożsamiać ze złym stanem technicznym budynku. Obiekt budowlany pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów u.p.o.l. nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak okien, schodów wewnętrznych lub ogólna dewastacja budynku nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji. Niemniej jednak musi spełniać wszystkie warunki, o których mowa w definicji budynku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014r., sygn. akt II FSK 812/12, którego tezy Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przyjął za swoje).

Z zapisów protokołu oględzin przeprowadzonych zarówno w dniu 8 października 2014r. jak i w dniu 22 kwietnia 2015r. odnośnie dachów poszczególnych budynków wynika, że w niektórych budynkach pozostały fragmenty dachu (budynek nr 61;1, 61;2, 61;5, 61;7 i 61;6 – pozostałości po spaleniu), a w niektórych budynkach dach istnieje w całości (budynek 61;3 i 61;4). Ponadto z treści opinii biegłego z dnia 12 listopada 2014r. wynika, że każdy z budynków posiada dach o innym stopniu zniszczenia lub uszkodzenia.

Przedstawione wyżej zapisy nie uzasadniają, w ocenie tut. Sądu, twierdzenia, że obiekt budowlany nie posiadał dachu. Odrębną kwestią jest stan techniczny dachu, czy też ogólnie całego budynku, ale formułowanie wypowiedzi w tym zakresie pozostaje bez wpływu na kwalifikację obiektu budowlanego według kryteriów wynikających z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Jak bowiem wyżej wskazano, definicja budynku odwołuje się do istnienia poszczególnych elementów budynku, a nie do ich stanu technicznego.

Dodać należy, że Skarżąca formułując zarzuty skargi posługuje się zwrotem nie znanym ustawie podatkowej "dachu w znaczeniu funkcjonalnym", stąd też Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uważa za niecelowe odnoszenie się do argumentacji konstruowanej na tym pojęciu.

Podsumowując, zdaniem Sądu, ustalenia organów podatkowych, wedle których sporny obiekt budowlany jest budynkiem są prawidłowe, a wyprowadzone na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wnioski - zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Tym samym Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy podatkowe wydające rozstrzygnięcia w tej sprawie art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. za nieuzasadnione.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.