Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 482/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2025-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 20, art. 65, art. 67
journal: Dz.U. 2023 poz 412
law: Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

SENTENCJA

Dnia 28 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 12 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na rok 2023 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 29 czerwca 2023 r. J. K. (dalej także jako wnioskodawca, skarżący) zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] o przyznanie płatności na rok 2023, w tym wsparcia dochodów związanego z produkcją do buraków cukrowych. Do wniosku dołączył załączniki graficzne, oświadczenie o obszarach i elementach nieprodukcyjnych w gospodarstwie, umowę kontraktacji buraków cukrowych nr [...] na dostawy w kampanii cukrowniczej w 2023 roku zawartą przez Gospodarstwo Rolne J. K. i umowę kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w roku 2023 Nr [...] zawartą przez Gospodarstwo Rolne J. D. oraz wydruk z CEIDG. W dniach 30 czerwca 2023r., 13 lipca 2023 oraz 21 marca 2024r. zostały złożone zmiany do wniosku.

Decyzją z 08 maja 2024 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], na podstawie art. 20, art. 65 i art. 67 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 261, dalej także jako ustawa o Planie Strategicznym), art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej także jako K.p.a.)

1. umorzył: postępowanie w sprawie przyznania podstawowego wsparcia dochodów, postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach Schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt w zakresie praktyk wymienionych w decyzji, postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności podstawowej – każdorazowo w częściach dotyczących powierzchni wycofanej w dniu 21 marca 2024 r.;

2. odmówił przyznania płatności redystrybucyjnej za rok 2023;

3. przyznał płatności z następujących tytułów, za rok 2023:

a) podstawowe wsparcie dochodów, w wysokości 185 789,12 zł,

b) płatność do buraków cukrowych, w wysokości 72 368,00 zł,

c) międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe, w wysokości 43 634,24 zł,

d) wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin, w wysokości 4 197,70 zł,

e) stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowe, w wysokości 99 738,47 zł;

f) uproszczone systemy uprawy, w wysokości 106 731,87 zł

g) prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin, w wysokości 157 515,44 zł.

4. przyznał uzupełniającą płatność podstawową w wysokości 15.831,03 zł.

W terminowo wniesionym odwołaniu wnioskodawca zwrócił się o uwzględnienie w płatności do buraków cukrowych powierzchni zadeklarowanej, tj. 104,79 ha. Podał, że w kampanii cukrowniczej 2023 posiadał dwie umowy kontraktacji na dostawę buraków: z [...] S.A. (powierzchnia kontraktacji 51,99 ha) oraz z [...] S.A. (powierzchnia kontraktacji 53,41 ha). Ocenił, że wobec tego spełnił wymagania przyznania płatności związanej z produkcją buraków zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482 z późn. zmianami, dalej także jako Rozporządzenie w sprawie płatności bezpośrednich).

Do wniosku załączył pliki dotyczące zawartych umów kontraktacji. Weryfikując decyzję zauważył, że jeden z plików został mylnie załączony, co w ocenie wnioskodawcy stanowi oczywistą pomyłkę, którą pracownik ARiMR w trakcie weryfikacji wniosku mógł łatwo sprostować, powołując się na § 36 Rozporządzenia. Nikt z urzędu nie kontaktował się ze skarżącym w sprawie błędnie załączonego pliku.

Decyzją z 12 lipca 2024 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich są przepisy ustawy o Planie Strategicznym. Ponadto płatność związana z produkcją do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi zgodnie z przepisami § 9 Rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich. W myśl § 9 ust. 2 Rozporządzenia płatność związana z produkcją do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi do powierzchni użytków rolnych, na których uprawia buraki cukrowe, nie większej niż powierzchnia tej uprawy określona w umowach, o których mowa w pkt 1 tego paragrafu (umowa dostawy buraków, umowa wytworzenia i dostarczenia określonej ilości buraków).

Organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 do płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych przez skarżącego wynosiła 104,79 ha (działka rolna O o powierzchni 46,57 ha, działka rolna P o powierzchni 4,91 ha, działka rolna T o powierzchni 29,10 ha i działka rolna V o powierzchni 24,21 ha). Skarżący do wniosku dołączył (i) umowę kontraktacji buraków cukrowych nr [...] na dostawy w kampanii cukrowniczej w 2023 roku zawartą przez Gospodarstwo Rolne J. K., (ii) umowę kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w roku 2023 nr [...] zawartą przez Gospodarstwo Rolne J. D..

Zgodnie z umową zawartą przez skarżącego, plantator w celu wyprodukowania określonej w § 1 ust. 1 ilości buraków kontraktowanych zobowiązał się obsiać i uprawić w 2023 roku 51,99 ha plantacji buraków cukrowych. Dołączona do wniosku umowa zawarta przez J. D. nie została uwzględniona do płatności, gdyż nie została zawarta przez wnioskodawcę.

Organ stwierdził, że wniosek nie zawierał błędów kompletności. Nadto producent rolny składając wniosek za pomocą aplikacji eWniosekPlus, po zalogowaniu ma możliwość w dowolnej chwili podglądu wysłanego wniosku, jak również wydrukowania złożonego wniosku i sprawdzenia zadeklarowanych powierzchni i dołączonych załączników. Podał, że zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023r. (Dz.U. z 2023r., poz. 907) w 2023r. wnioski o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1 – 4 ustawy o Planie Strategicznym składa się w terminie do dnia 30 czerwca a z zastosowaniem kary, o której mowa w art. 60 ust. 1 zdanie drugie ustawy o Planie Strategicznym - do dnia 25 lipca. Zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami w 2023r. termin składania wniosków upłynął 30 czerwca 2023r. a z zastosowaniem kary administracyjnej w dniu 25 lipca 2023r. Wniosek rozpatrywany jest jedynie w zakresie, w jakim został on prawidłowo wypełniony i złożony w terminie do dnia 25 lipca 2023r. oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych załączników. Zdaniem organu, braki we wniosku oraz na załącznikach, uzupełnione po dniu 25 lipca 2023r. nie są uwzględniane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania płatności.

Organ podkreślił, że nikt nie zarzuca wnioskodawcy celowego działania. W postępowaniach, zgodnie z przepisami wspólnotowymi i krajowymi przesłanki do przyznania płatności winny być spełnione przez rolnika, który się o nie ubiega. Zasadą jest, że udzielenie pomocy nie następuje z urzędu a na wniosek rolnika. Obowiązkiem osoby występującej o przyznanie konkretnego rodzaju płatności jest podanie w sposób prawidłowy, z należytą starannością, zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, wszystkich informacji dotyczących podstaw przyznania płatności.

W myśl wskazanego w odwołaniu § 36 Rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, oczywiste błędy, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich lub przejściowego wsparcia krajowego oraz w dokumentach dołączonych do tego wniosku, mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności lub przejściowego wsparcia krajowego. Organ ocenił, że kategorie nieprawidłowości, które mogą być zakwalifikowane jako błędy oczywiste w zakresie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego to:

1. błędy o czysto pisarskim charakterze (tzw. literówki), które wydają się oczywiste przy lekturze wniosku pomocowego: pewne pola nie są wypełnione lub brakuje pewnych informacji; błędnie podany numer pocztowy.

2. błędy wykryte na skutek kontroli spójności (wzajemnie wykluczające się informacje): niespójności pomiędzy informacjami podanymi w tym samym formularzu wniosku np. działka zadeklarowana podwójnie w tym samym wniosku; niespójności pomiędzy informacjami załączonymi do wniosku i samym wnioskiem np. mapy niespójne z danymi szczegółowymi podanymi we wniosku; działki zadeklarowane na dwa typy użytkowania; błędy powstałe na skutek nieprawidłowej transkrypcji numerów referencyjnych lub identyfikacyjnych, które są wykryte podczas kontroli krzyżowej wniosku z bazami danych (np. ewidencją gruntów i budynków): odwrócone liczby - numer działki 169 zamiast 196; błąd w numerze obrębu czy gminy w rejestrze gruntów; numer sąsiadującej działki, który został błędnie odczytany z mapy.

Organ ocenił, że przedmiotowy błąd nie jest błędem oczywistym. Deklaracja we wniosku na rok 2023 jest jednoznaczna, z dołączonych do wniosku załączników wynika, że strona zawarła umowę na obsianie i uprawę 51,99 ha buraków cukrowych i do takiej powierzchni została przyznana płatność do buraków cukrowych. Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie dołączono innej umowy, potwierdzającej większą powierzchnię uprawy buraka cukrowego. Umowa dołączona po wydaniu decyzji w przedmiotowej sprawie nie może stanowić przesłanki do zmiany decyzji.

Zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy o Planie strategicznym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. K. wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie. Zarzucił naruszenie:

1) art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gdyż mimo ustalenia, iż skarżący nie jest stroną umowy kontraktacji na dostawę buraków cukrowych zawartej przez Gospodarstwo Rolne J. D. a załączonej przez niego do wniosku, organy nie zastosowały się do ww. zasad i nie wyjaśniły tej okoliczności, tj. faktycznej powierzchni upraw, do której skarżącemu przysługuje pomoc, o którą wnioskuje;

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i całkowicie błędnym przyjęciu, iż na gruncie przepisów K.p.a. akceptowana jest całkowicie bierna postawa organów, ograniczająca się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie, i przerzucająca w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę; brak zwrócenia uwagi na fakt, iż wskazana przez skarżącego powierzchnia upraw we wniosku, w szczególności zadeklarowane do płatności działki ewidencyjne, załącznik graficzny, oświadczenie o obszarach i elementach nieprodukcyjnych w gospodarstwie - znacząco odbiega od łącznej powierzchni upraw ujętej w treści obu umów załączonych do wniosku, przy czym okoliczność załączenia przez skarżącego umowy zawartej przez Gospodarstwo Rolne J. D. potwierdza zaistnienie oczywistego błędu w rozumieniu Rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich;

3) § 36 Rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, poprzez niezakwalifikowanie jako oczywistego błędu okoliczności załączenia do wniosku umowy na kontraktację dostawy buraków cukrowych, której skarżący nie jest stroną oraz faktu wskazania w pozostałych dokumentach które były załączone do ww. wniosku innej powierzchni niż łączna powierzchnia wynikająca z obu umów załączonych do wniosku,

4) art. 50 K.p.a. poprzez zaniechanie wezwanie skarżącego do złożenia wyjaśnień, w ramach których skarżący miałby możliwość, w terminie wyznaczonym przepisem § 36 Rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, do przedłożenia umowy na kontraktację buraków cukrowych, której jest stroną, a umowa byłaby zgodna z pozostałymi dokumentami załączonymi do wniosku i potwierdzała łączną powierzchnię odpowiadającą powierzchni wnioskowanej przez niego pomocy;

5) art. 66 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym poprzez całkowicie błędne uznanie, iż obowiązek organu został na mocy powyższego przepisu, ograniczony jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę.

Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 25 października 2024 r. III SA/Po 482/24 WSA w Poznaniu przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.

Organ wniósł o rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.(k. 13). Skarżący w terminie 14 dni od doręczenia wezwania do zajęcia stanowiska w sprawie rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.(k. 16, 20). Wobec powyższego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części

W przedmiotowej sprawie przyznano skarżącemu, zgodnie z jego wnioskiem następujące płatności za 2023r.: podstawowe wsparcie dochodów, międzyplony ozime/ wsiewki śródplonowe, wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin, stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo, uproszczone systemy uprawy, prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin, uzupełniająca płatność podstawowa. Skarżący wnioskował o przyznanie płatności do buraków cukrowych do powierzchni 104, 79 ha a przyznano mu płatność do powierzchni 51,99 ha.

W odwołaniu skarżący zaskarżył jedynie odmowę przyznania wsparcia związanego z produkcją buraków cukrowych do powierzchni 104,79 ha. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji odniósł się do części decyzji organu I instancji dotyczącej odmowy przyznania płatności utrzymując w mocy całą decyzję mimo braku zaskarżenia pozostałej części, czego nie wyjaśnił. Skargą skarżący objął jedynie odmowę przyznania płatności.

W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 8 lutego 2023r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027(Dz.U. 2024.1741, dalej" ustawa) oraz wydanego na podstawie art. 70 ust. 1 i art. 70 ust. 2 pkt 1-4 tej ustawy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierzat, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2023.482 ze zm., dalej: rozporządzenie).

Zgodnie z § 9 cyt rozporządzenia

Płatność związana z produkcją do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi:

1) jeżeli zawarł:

a) umowę dostawy w rozumieniu pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr [...], która określa również powierzchnię użytków rolnych, na której ten rolnik jest obowiązany uprawiać buraki cukrowe, lub

b) umowę z:

– grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub

– organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr [...], której jest członkiem, lub

– zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr [...], do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem

- w której zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia tej grupie, organizacji lub temu zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni użytków rolnych, a ta grupa, organizacja lub to zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru;

2) do powierzchni użytków rolnych, na których uprawia buraki cukrowe, nie większej niż powierzchnia tej uprawy określona w umowach, o których mowa w pkt 1.

Zgodnie z § 28 pkt 2 rozporządzenia w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw buraków cukrowych – do wniosku o przyznanie tej płatności dołącza się umowy, o których mowa w § 9 pkt 1.

W przedmiotowej sprawie bezsporne było, że skarżący we wniosku z 29 czerwca 2023r. zadeklarował do tej płatności 104, 79 ha (działki: o, P. T i V), wskazał, że załącza materiał graficzny i 3 załączniki (poz. IX wniosku). Dołączył dwie umowy:

1. umowa kontraktacji buraków cukrowych nr [...] zawarta 7.12.2022r. pomiędzy Gospodarstwem Rolnym J. K. a [...] S.A. ( dotyczyła 51,99 ha plantacji buraków cukrowych),

2. umowa kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w roku 2023r. Nr [...] zawartą 1.02.2023r. pomiędzy Gospodarstwem Rolnym J. D. a [...] S. A. (dotyczyła 11,20 ha buraków cukrowych).

Do odwołania skarżący dołączył umowę kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w roku 2023 nr [...] zawartą 1.02.2023r. pomiędzy gospodarstwem rolnym J. K. a [...] S.A. (dotyczyła 53,41 ha buraków cukrowych).

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia czy organ I instancji miał obowiązek zareagować na fakt, że jedna z dołączonych umów dotyczyła innej osoby a nie wnioskodawcy i czy winien zareagować na ten brak informując wnioskodawcę o tym i o skutkach jego nieusunięcia. Jak wynikało z twierdzeń skarżącego i umów dołączenie do wniosku umowy zawartej z tym samym podmiotem, w tym samym dniu tylko do innej powierzchni i przez inną osobę było wynikiem omyłki skarżącego.

Organ uznał, że nie miał podstaw do wzywania skarżącego do dołączenia umowy, skarżący jako beneficjent pomocy miał obowiązek zapoznania się z warunkami jej udzielenia, które były na stronach organu. Nadto podał, że z uwagi na fakt, że decyzja została wydana nie ma podstaw do poprawienia błędów. Zacytował § 36 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, zgodnie z którym oczywiste błędy, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich lub przejściowego wsparcia krajowego oraz w dokumentach dołączonych do tego wniosku, mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności lub przejściowego wsparcia krajowego.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie występują oczywiste błędy a braki formalne wniosku. Skarżący znając zasady przyznania tej płatności, tj. obowiązek dołączenia umów zawartych przez siebie posiadając dwie umowy dołączył do wniosku jedną umowę zawartą przez siebie a drugą przez inna osobę, mimo, że posiadał dwie umowy zawarte przez siebie. W takiej sytuacji należało uznać, że brak dołączenia dwóch zawartych przez niego umów stanowił brak formalny wniosku, nie wymagający szczegółowej analizy dołączonych umów. W takiej sytuacji należało więc ustalić, czy organ miał obowiązek wezwania skarżącego do uzupełniania wniosku przez dołączenie umów, czy nie.

Zgodnie z art. 62 ustawy o Planie Strategicznym :

1. W przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać zmiany wniosku o przyznanie tej pomocy, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2. W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać zmiany wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, wniosek o przyznanie tej pomocy jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

Zauważyć należy, że podobnie brzmiał przepis art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach "zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 k.p.a. nie stosuje się." Orzecznictwo wypracowane do art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach znajduje więc zastosowanie do art. 62 ust. 1 ustawy.

Z treści powołanego przepisu wprost wynika, że organ "niezwłoczne" informuje rolnika o stwierdzonych "brakach" wniosku oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie. W tym zakresie ustawodawca nie pozostawia organowi swobody, poza dwoma wyjątkami, po pierwsze, gdy upłynął termin do złożenia zmiany wniosku o przyznanie płatności i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych (art. 64 § 1 k.p.a.). Wskazywany w powyższym przepisie termin "niezwłocznie" oznacza obowiązek spełnienia określonej czynności bez zbędnej zwłoki, a więc w jak najkrótszym czasie, mającym na względzie okoliczności miejsca i czasu. Tym samym, organ co do zasady powinien niezwłocznie poinformować rolnika o dostrzeżonych brakach wniosku (załączników do wniosku) o przyznanie płatności, bez względu na ich charakter, zważywszy, że strona złożyła wniosek w terminie (tj. 29 czerwca 2023r. ) a zmiany wniosku z zastosowaniem kary strona mogła dokonać najpóźniej do 25 lipca 2023 r. (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznawanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r.; Dz. U. z 2023 r. poz. 907). W przypadku niezwłocznego poinformowania strony przez organ pierwszej instancji o braku i skutkach jego nieusunięcia strona miałaby jeszcze możliwość usunięcia tego braku. Możliwości tej strona została pozbawiona. Takie zaś uchybienie organu w świetle treści art. 62 ust. 1 i w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach (stania na straży praworządności i obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego), stanowi o naruszeniu tych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że uniemożliwiło to stronie uzupełnienie braku wniosku w terminie uzasadniającym jego merytoryczne rozpoznanie. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organu, polegających na niewykonaniu objętych przepisami prawa obowiązków organu do konkretnego zachowania (podjęcia czynności) bez zbędnej zwłoki. Organ nie może pozbawiać strony przyznanego jej prawa do uzyskania od organu informacji w omawianym zakresie, zwłaszcza w sytuacji, gdy skutkiem tego może być pozbawienie rolnika wnioskowanej płatności. Strona ma bowiem prawo oczekiwać, że organ powiadomi ją w odpowiednim terminie o zauważonych brakach (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2024r., I GSK 385/20). W niniejszej sprawie brakujące dokumenty skarżący mógł, jak wyżej podano, złożyć w dłuższym terminie niż termin do złożenia wniosku.. Organ wydając decyzję 8 maja 2024r. ( w terminie wynikającym z art. 67 ust. 11 ustawy) miał więc czas na wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, czego nie uczynił. Nie jest, w ocenie Sądu wystarczające powołanie się przez organ na pouczenia rolników na stronach ARiMR w sytuacji, gdy to na organie ciąży obowiązek wezwania wnioskodawcy do uzupełniania braków.

Materialnoprawny charakter terminu do złożenia kompletnego wniosku o płatność nie budzi wątpliwości. Jednakże zajęte przez organ stanowisko w niniejszej sprawie należy ocenić jako godzące w uregulowaną w 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawa oraz zasadę sprawiedliwości społecznej. W demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) – sprzeczne z prawem zaniechanie przez organ administracyjny realizacji obowiązku informacyjnego dotyczącego korzystania przez jednostkę ze swoich praw w czasie ograniczonym terminem materialnoprawnym nie może wywołać skutku prawnego w postaci uchybienia tego terminu (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020r., I GSK 1998/19).

W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy, organ zaniechał obowiązkowego niezwłocznego ( w realiach sprawy) zawiadomienia strony skarżącej o konieczności uzupełnienia braku formalnego wniosku w zakresie wynikającym z § 9 i 28 pkt 2 rozporządzenia. Takie zaniechanie, w zestawieniu z niebudzącą wątpliwości treścią art. 62 ustawy o płatnościach należy ocenić jako naruszenie tego przepisu oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach.".

Zgodnie z art. 5 ustawy o Planie z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że ustawa o Planie stanowi inaczej. Stosownie do art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wbrew temu przepisowi organ odwoławczy nie podjął żadnych działań nim przewidzianych, ignorując dołączony do odwołania dokument przez niepoddanie go ocenie, czy stanowi on usunięcie braku wniosku. Błędnie podniósł natomiast, że dokument ten nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji, gdyż błędy oczywiste mogą być poprawione jedynie do dnia wydania decyzji (§ 36 rozporządzenia). Organ tym samym niezasadnie utożsamił brak formalny wniosku (który pierwotnie rzeczywiście miał miejsce) z błędem wniosku (takowego nie było, gdyż niedołączenie do wniosku wymaganego prawem dokumentu nie jest błędem wniosku, lecz jego brakiem formalnym).

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy oceni czy dołączony do odwołania dokument stanowi usunięcie braku wniosku. Jeśli uzna, że tak, rozpatrzy merytorycznie wniosek. Jeśli natomiast uzna, że dokument ten nie stanowi usunięcia braku formalnego wniosku, organ uzasadni dlaczego zajął takie stanowisko, a następnie zastosuje art. 62 ust. 1 ustawy o Planie przez poinformowanie skarżącego o stwierdzonym braku i skutku jego nieusunięcia w wyznaczonym przez organ terminie.

Z uwagi na powyższe Sąd orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W pkt II. sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego.