Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1868/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. art. 3 ust. 1 pkt 1, 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2019 poz 303
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2023 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku Pani D. K. (skarżącej) z dnia [...] czerwca 2023 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy

o rodzicielskie świadczenie uzupełniające, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2023 r. poz. 775 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2023 r. (znak: [...]), którą odmówiono przyznania ww. świadczenia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że zgodnie z art. 3 ustawy

z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U.

z 2022 r. poz. 1051) zwanej dalej ustawą o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać rodzicielskie świadczenie uzupełniające matce, która spełnia łącznie następujące warunki:

- urodziła i wychowała lub wychowała co najmniej czworo dzieci,

- zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i posiada po ukończeniu 16 roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. la pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.

o podatku dochodowym od osób fizycznych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez okres co najmniej 10 lat,

- jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej lub posiadającym prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelem państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej lub cudzoziemcem legalnie przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, - osiągnęła wiek 60 lat,

- nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania,

- nie jest uprawniona do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury.

Wszystkie wyżej wymienione przesłanki powinny być spełnione łącznie,

a niespełnienie którejkolwiek z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia.

Podstawowym celem ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym jest zapewnienie środków utrzymania osobom, które zrezygnowały z zatrudnienia lub go nie podjęły ze względu na wychowywanie co najmniej czworga dzieci. Należy podkreślić, że w treści wyżej wymienionej ustawy akcent położony jest na wychowaniu co najmniej czworga dzieci, a nie tylko na ich urodzeniu. Ustawodawca przyjął, że dopiero osobista opieka sprawowana nad co najmniej czworgiem dzieci jako stałe, bezpośrednie i ciągłe sprawowanie ogółu obowiązków spoczywających na rodzicach w ramach praw im przysługujących względem dziecka, w celu należytego wykonywania pieczy nad jego osobą i majątkiem - może stanowić przeszkodę

w zatrudnieniu rodzica.

Przez wychowanie - zgodnie art. 2 pkt 9 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym - należy rozumieć sprawowanie osobistej opieki nad dziećmi polegającej na stałym, bezpośrednim i ciągłym wykonywaniu ogółu obowiązków spoczywających na rodzicach w ramach praw im przysługujących względem dzieci,

w celu należytego wykonywania pieczy nad nimi i nad ich majątkiem. Jest to proces, który polega na zachęcaniu dzieci do naśladowania sposobów działania kontrolowanego przez rodziców, a następnie dopuszczeniu do coraz większego udziału w obowiązkach i prawach dorosłych. Wychowywanie to proces długotrwały, który rozpoczyna się wraz z urodzeniem dziecka i co do zasady powinien być realizowany do osiągnięcia pełnoletności.

Okres wychowywania dzieci należy oceniać przez pryzmat zapisów ustawy

z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359). Ponadto należy uwzględnić cel wprowadzonych regulacji prawnych.

Okres życia poświęcony na wychowanie określonej w ustawie liczby dzieci musi być więc na tyle długi, że istotnie wykluczył rodzica z grona osób zdolnych nie tylko do podjęcia zatrudnienia, czy innej działalności zarobkowej, ale też uniemożliwił spełnienie minimalnych kryteriów, od których ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504) uzależniła możliwość przyznania choćby minimalnej emerytury (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 grudnia 2019 r., sygnatura 11 SA/Wa 1351/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z treści art. 1 ust. 2 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym wynika, że rodzicielskie świadczenie uzupełniające jest rodzajem rekompensaty dla rodzica, który ze względu na konieczność zajmowania się co najmniej czwórką dzieci zrezygnował z aktywności zawodowej i nie wypracował sobie stosownego świadczenia emerytalnego. Nie każdy, zatem przypadek urodzenia dziecka i sprawowania nad nim pieczy może być uznany za wychowanie dziecka, (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 kwietnia 2021 r., sygnatura II SA/Wa 2506/20, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jeśli proces wychowawczy był krótkotrwały, wówczas okres wychowania dziecka w rozumieniu ustawy nie jest wystarczający dla przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. W każdym konkretnym przypadku ustaleniu podlega, czy czynności podejmowane przez osobę zainteresowaną względem dziecka doprowadziły do jego wychowania, przy czym należy również uwzględnić długość okresu sprawowanej opieki nad dzieckiem przez inną osobę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2021 r., sygn. III OSK 4717/21, dostępny

w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W ocenie organu skarżąca nie spełnia warunku wychowania co najmniej czworga dzieci, gdyż urodziła i wychowała dwoje dzieci własnych: A. oraz W.. Sąd Rejonowy w [...], postanowieniem z [...] lutego 2013 r. ustanowił skarżącą rodziną zastępczą dla małoletniej J. K., ur. [...] sierpnia 1998 r. W chwili ustanowienia skarżącej rodziną zastępczą dziecko miało ukończone 14 lat, 5 miesięcy, 28 dni. Okres wychowywania przez skarżącą J. K. w ramach rodziny zastępczej do osiągnięcia przez nią pełnoletności trwał zaledwie 3 lata, 6 miesięcy, 1 dni. Ponadto postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2016 r. została ustanowiona skarżąca rodziną zastępczą dla małoletniej W. K.. W chwili ustanowienia skarżącej rodziną zastępczą W. miała ukończone 13 lat i 1 miesiąc, 5 dni. Okres wychowywania przez skarżącą W. K. w ramach rodziny zastępczej do osiągnięcia przez nią pełnoletności trwał 4 lata, 10 miesięcy, 25 dni. W związku z tym, że krótkotrwale uczestniczyła skarżąca w procesie wychowawczym J. K. i W. K. - mając na uwadze przesłanki wynikające z ustawy - świadczenie nie mogło skarżącej zostać przyznane.

W związku z powyższym, po ponownym przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy pod kątem przesłanek wynikających z ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym uznano, że nie można przyznać skarżącej rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

Skarżąca na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sadu administracyjnego w Warszawie, zaskarżyła w całości decyzję ZUS

w Warszawie z dnia [...] lipca 2023 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym poprzez wyliczenie okresu sprawowania opieki w rodzinie zastępczej jako krótkotrwałe uczestniczenie w procesie wychowawczym J. i W. K., które według ZUS jest powodem odmowy przyznania jej rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

Stanowisko ZUS wzbudziło u skarżącej wątpliwości i niezadowolenie, jest dla niej krzywdzące, niesprawiedliwe, i niezgodne z prawem, gdyż żaden artykuł ustawy

o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym nie określa koniecznego i wymaganego okresu trwania procesu wychowania, który byłby jednym z wielu przesłanek

i wymogów ustawowych do przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa ZUS wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie naruszył przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 9

i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, gdyż dokonanie prawidłowej wykładni przesłanki "wychowała", o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1

w związku z art. 2 pkt 9 ustawy, w którym zawarta jest definicja wychowania, wymaga zwrócenia uwagi na charakter rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego unormowanego omawianą ustawą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 6 października 2021 r. (sygn. akt: III OSK 4717/21); dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, ww1. orzeczenia, nsa. gov.pl).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2021 r. poz. 419), zgodnie z którym świadczenie może być przyznane matce, która urodziła i wychowała lub wychowała co najmniej czworo dzieci lub ojcu, który wychował co najmniej czworo dzieci, w przypadku śmierci matki dzieci albo porzucenia dzieci przez matkę lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci przez matkę. Świadczenie może być przyznane osobom, o których mowa w ust. 1, zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i posiadającym po ukończeniu 16. roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca

1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 10 lat, jeżeli są: obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 2). Świadczenie może być przyznane matce po osiągnięciu wieku 60 lat albo ojcu po osiągnięciu wieku 65 lat, w przypadku gdy nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania (ust. 3). Świadczenie przysługuje pod warunkiem zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie jego pobierania (ust. 4). Z treści przedmiotowego przepisu wynikają cztery przesłanki warunkujące przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Po pierwsze, osoba musi urodzić i wychować lub wychować co najmniej czworo dzieci, po drugie, uprawniony musi posiadać określony związek z krajem, po trzecie, ubiegający się o to świadczenie musi osiągnąć określony wiek oraz po czwarte, osoba ta nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania, przy czym nie jest uprawniona do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury. Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich czterech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość.

Z brzmienia art. 3 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym wynika, że jest to przepis, na podstawie którego właściwy w sprawie organ wydaje decyzję, kierując się uznaniem administracyjnym. Określenie, że osoba ubiegająca się

o świadczenie musi urodzić i wychować lub wychować co najmniej czworo dzieci, należy do oceny organu, który okoliczności danej sprawy musi poddać wnikliwej analizie, indywidualizując każdy rozpatrywany przypadek. Aby dokonać prawidłowej wykładni przesłanki "wychowała", o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 9 danej ustawy, w którym zawarta jest definicja wychowania, należy zwrócić uwagę na dwie istotne okoliczności. Pierwsza z nich dotyczy charakteru rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego unormowanego omawianą ustawą,

a druga okoliczność dotyczy kręgu kobiet, które mogą ubiegać się o przyznanie tego świadczenia, czyli pojęcia matki. Odnosząc się do pierwszej okoliczności podkreślić należy, że świadczenie, unormowane omawianą ustawą, ma charakter wyjątkowy.

W uzasadnieniu projektu ustawy stwierdzono bowiem, że proponowane świadczenie jest świadczeniem nieskładkowym (pozaubezpieczeniowym)

o specjalnym charakterze, które jedynie uzupełniająco lub zastępczo będzie powiązane z ryzykiem starości. Świadczenie to będzie miało za zadanie przeciwdziałać ubóstwu kobiet, które skończyły co najmniej 60 lat i mężczyzn, którzy skończyli co najmniej 65 lat i nie będzie związane z wcześniejszym opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym ów wyjątkowy charakter przepisów omawianej ustawy nakazuje by przepisy jej były wykładane ściśle, a więc przy pomocy generalnie wykładni językowej.

W przepisie art. 2 pkt 9 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym przewidziano, że "wychowanie" oznacza sprawowanie osobistej opieki nad dziećmi polegającej na: stałym, bezpośrednim i ciągłym wykonywaniu określonych w tym przepisie obowiązków przez osobę uprawnioną. Zatem ww. definicja ustawowa, poprzez fakt, iż nie precyzuje, kiedy doszło do "wychowania" dziecka, w istocie rzeczy normuje jedynie, sposób, w jaki ma postępować dana osoba względem dziecka by móc w przyszłości ubiegać się o rodzicielskie świadczenie uzupełniające, podnosząc, że poprzez fakt, iż postępowała w stosunku do dziecka w taki właśnie sposób (jak nakazuje to ustawodawca), można w stosunku do niej przyjąć, że dziecko "wychowała". A zatem, że w jej przypadku została spełniona przesłanka z art. 3 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Natomiast skoro ustawodawca nie określił ustawowo, w jakiej sytuacji można mówić, że dana osoba dziecko "wychowała", to skutek ten należy ocenić tak, jak wskazuje na to uzasadnienie projektu ustawy. Z treści uzasadnienia projektu analizowanej ustawy wynika zaś, że wychowanie dziecka jest najważniejszym procesem w życiu człowieka. Ma bowiem wpływ na stosunek jednostki do otaczającego świata, kształtowanie się systemu wartości, norm, celu życia, jest to zespół wielu czynników, które kształtują rozwój człowieka oraz przygotowują go do życia w społeczeństwie. Wśród tych różnorodnych czynników oddziaływujących na człowieka możemy wyróżnić wpływy rodziny, otoczenia i rówieśników. Dziecko będąc członkiem rodziny uczestniczy w jej życiu, obserwuje zachowanie dorosłych w różnych sytuacjach życiowych, które przejmuje

i włącza w postępowanie własne, uczy się mówić, odróżniać zachowania właściwe od niewłaściwych, przyswaja sobie wiele nawyków. Powolne i stopniowe wprowadzenie młodych ludzi w świat dorosłych, zachęcanie do naśladowania sposobów działania kontrolowanego przez rodziców, a następnie dopuszczanie do coraz większego udziału w obowiązkach i prawach dorosłych, mają zapewnić trwałe przyswojenie tradycji i obyczajów. W ten sposób realizowana jest pierwszoplanowa funkcja, jaką jest niewątpliwie funkcja socjalizacyjna: przekazywanie języka, wzorów kulturowych, norm moralnych i obyczajowych. Wychowanie to również czuwanie nad prawidłowym rozwojem fizycznym i psychicznym dzieci. Jest to więc proces, który nie tylko zaczyna się najwcześniej, ale i trwa najdłużej, w którym dodatkowo przez pierwsze kilkanaście lat życia najważniejsi dla dziecka są rodzice. Z uzasadnienia projektu ustawy nie wynikają żadne normy czasowe (ani minimalny czas, ani maksymalny, tj. uzyskanie pełnoletniości przez dziecko), które miałyby wskazywać przez jaki okres ma być realizowany proces wychowania, a wręcz wskazuje się na konieczność indywidualnego rozpoznawania każdego wniosku. (tak: wyrok z 1 lipa 2022 r., sygn.

II SA/Wa 544/22 dostępny - https://cbois.nsa.gov.pl/doc/78F86924B9 5/6).

Mając jednak na uwadze, wskazany wyżej w projekcie ustawy, sam sposób

i cel realizowania procesu wychowania oraz brak w ustawie określenia dotyczącego czasu trwania tego procesu, należy stwierdzić, że o zrealizowaniu procesu wychowania można mówić wówczas, gdy dziecko jest na tyle rozwinięte

i ukształtowane, że może w miarę samodzielnie funkcjonować w bieżącym życiu,

w grupie społecznej, w społeczeństwie. Dla dokonania prawidłowej wykładni przesłanki "wychowała", o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 9 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, należy jednocześnie rozważyć drugą okoliczność, jaką jest krąg kobiet, które mogą ubiegać się o przyznanie świadczenia. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy odnosi się do matki, jednak w ustawie termin ten nie został zdefiniowany, natomiast w art. 2 pkt 1 ustawy zostało zdefiniowane pojęcie dziecka, które w bezpośredni sposób będzie wpływać

i kształtować rozumienie terminu matka. Zgodnie z definicją legalną dziecka z art. 2 pkt 1 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, dzieckiem jest dziecko własne lub współmałżonka lub dziecko przysposobione lub przyjęte na wychowanie

w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej. Tym samym matka, o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 danej ustawy to nie tylko matka w sensie biologicznym i prawnym, ale również w sensie prawnym (po przysposobieniu), jak również pojęcie matka obejmuje kobiety, które faktycznie (ale nie zawodowo) wychowywały dzieci w ramach rodziny zastępczej, a także kobiety, które wychowywały dzieci współmałżonka. Urodzenie dziecka nie jest zatem ani przesłanką konieczną, ani wystarczającą do nabycia uprawnienia. Decydujące znaczenie i charakter konieczny ma przesłanka wychowania, wychowywać zaś można dzieci własne (przez siebie urodzone) lub urodzone przez inną osobę. Tym samym użyte w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy pojęcie matka należy rozumieć w sensie funkcjonalnym, a nie prawnym.

Należy w tym kontekście zwrócić uwagę, że czynności podejmowane w toku wychowania nie w każdym przypadku muszą mieć początek w chwili urodzenia dziecka. Jak wskazano bowiem wcześniej, o świadczenie może ubiegać się również matka, która przysposobiła dziecko, stała się rodziną zastępczą, czy też rozpoczęła faktyczną opiekę nad dziećmi współmałżonka, w tych przypadkach początek czynności podejmowanych w toku wychowania może dotyczyć dzieci starszych. Możliwa jest zatem i taka sytuacja w której osoba w chwili przysposobienia, ustanowienia rodziny zastępczej, czy też będąca dzieckiem współmałżonka jest już nastolatkiem, a do uzyskania pełnoletniości pozostał stosunkowo krótki okres. Stąd też dokonując wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, a konkretnie przesłanki "wychowała" należy mieć na uwadze bardzo różne, ale dopuszczone przez ustawodawcę, okoliczności faktyczne sprawy, a to oznacza, że efektem wykładni powinno być takie rozumienie przesłanki, które będzie przydatne w bardzo różnorodnych stanach faktycznych. Dlatego też nie można wprowadzać konkretnych ram czasowych, ale w każdym konkretnym przypadku ustalać, czy czynności podejmowane względem dziecka przez matkę doprowadziły do jego wychowania, czyli do względnej samodzielności w jego bieżącym funkcjonowaniu. W świetle powyższych rozważań wykluczony jest zatem jakikolwiek automatyzm, lecz konieczność indywidualnego badania każdej sprawy.

Tymczasem w niniejszej sprawie Prezes ZUS ograniczył się w zaskarżonej decyzji do stwierdzenia, że skarżąca urodziła i wychowała dwoje dzieci.

Skarżąca została ustanowiona rodziną zastępczą dla małoletnich J. K.

i W. K.. Nie można zatem uznać w ocenie organu, by został spełniony warunek konieczny do przyznania prawa do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego

w postaci wychowania czworga dzieci, tj. uczestniczenia w procesie stałej, bezpośredniej i ciągłej opieki od urodzenia do osiągnięcia pełnoletności. W kontekście powyższego stwierdzenia organu należy ponownie podkreślić, że czynności podejmowane w toku wychowania nie w każdym przypadku muszą mieć początek

w chwili urodzenia dziecka, gdyż o świadczenie może ubiegać się również matka, która stała się rodziną zastępczą, jak w niniejszej sprawie.

W realiach niniejszej sprawy, organ powinien zatem rozważyć, czy czynności podejmowane przez skarżącą względem J. i W. K., dla których została ustanowiona rodziną zastępczą doprowadziły do ich wychowania, czyli do uzyskania przez nie względnej samodzielności w bieżącym funkcjonowaniu, w grupie społecznej, w społeczeństwie. Skoro natomiast Prezes ZUS ograniczył się w zaskarżonej decyzji wyłącznie do stwierdzenia, że skarżąca wychowała dwoje dzieci, tj. uczestniczyła

w procesie ich stałej, bezpośredniej i ciągłej opieki od urodzenia do osiągnięcia pełnoletności, nie badając innych – zdaniem Sądu – istotnych okoliczności, w celu ustalenia, czy przesłanka "wychowania", o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 9 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, została spełniona, uznać należy, że tym samym doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Prezes ZUS nie wziął też pod uwagę w sposób należyty treści przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 1 i pkt 9 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Tym samym Sąd uznał,

iż Prezes ZUS dopuścił się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, o której mowa

w art. 8 K.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście zastosowania przepisu art. 3 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, nie wyjaśnił wszechstronnie wszelkich istotnych okoliczności dotyczących analizowanej sprawy, jak również nie wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego –

w świetle wskazanego przepisu cyt. ustawy – nie został spełniony warunek konieczny do przyznania prawa do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w postaci wychowania czworga dzieci.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawione wyżej rozważania i ocenę prawną Sądu, wydając należycie uzasadnioną decyzję administracyjną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.