Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 583/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 900
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2023 r. sprawy ze skarg M. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą X. M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2023 r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 200,- (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 lipca 2023 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą X. M. J. z siedzibą w L., od decyzji burmistrza Gminy O. nr [...] z dnia 26 kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 04 października 2022 r. M. J., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą X. M. J., złożył w Urzędzie Gminy O. wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. G. z tytułu ukończenia nauki zawodu. Do wniosku dołączył następujące dokumenty: 1) oświadczenie z dnia 29 września 2022 r., w którym poświadczył, iż nie jest rzemieślnikiem w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle; umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w zawodzie kucharz, zawartą w dniu 01 października 2019 r., na okres 36 miesięcy, między pracodawcą X. M. J. z/s w L., reprezentowanym przez M. J., a młodocianym pracownikiem Panią W. G. oraz aneksami do tej umowy, tj. aneksem nr 1 z dnia 23 stycznia 20230 r., w którym wskazano, iż z dniem 23 stycznia 2020 r. zmianie ulega pkt II ppkt 1 umowy, który otrzymuje brzmienie: "Przygotowanie zawodowe prowadzić będzie Pan M. J. posiadający kwalifikacje zawodowe" oraz aneksem nr [...] z dnia 25 listopada 2022 r., w którym wskazano, iż zmianie ulega pkt I ppkt 2 umowy, który otrzymuje brzmienie: "Na zakończenie nauki zawodu młodociany zobowiązany jest do przystąpienia do egzaminu zawodowego przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną"; świadectwo pracy z dnia 31 sierpnia 2022 r., w którym stwierdzono, że W. G. była zatrudniona w X. M. J. z w okresie od 01 września 2019 r. do 31 sierpnia 2022 r. na pełen etat i wykonywała pracę na stanowisku kucharz - nauka zawodu; certyfikat kwalifikacji zawodowej potwierdzający zdanie przez W. G. egzaminu zawodowego w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie Kucharz, Technik żywienia i usług gastronomicznych; dyplom zawodowy z dnia 31 sierpnia 2022 r. potwierdzający kwalifikacje W. G. w zawodzie Kucharz; umowę o pracę zawartą w dniu 01 września 2019 r. na czas nieokreślony pomiędzy pracodawcą X. M. J., reprezentowanym przez M. J., a K. J.; zaświadczenie z dnia 26 lipca 2016 r. o ukończeniu przez K. J. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu w wymiarze 80 godzin; dyplom ukończenia przez K. Z. (obecnie J.) studiów w formie niestacjonarnej na kierunku Turystyka i Rekreacja w specjalności hotelarstwo i gastronomia i uzyskania w dniu 27 czerwca 2012 r. tytułu zawodowego: licencjat; świadectwo z dnia 23 stycznia 2020 r. o ukończeniu przez M. J. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu w wymiarze 48 godzin; dyplom ukończenia przez M. J. studiów w formie stacjonarnej na kierunku Gospodarka przestrzenna w specjalności gospodarka lokalna i globalna i uzyskania w dniu 19 października 2011 r. tytułu zawodowego: magister; formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis z dnia 04 października 2022 r.; oświadczenie o otrzymanej wielkości pomocy de minimis z dnia 29 września 2022 r.; wydruk z CEIDG X. M. J. z dnia 29 września 2022 r.

W nawiązaniu do złożonego wniosku, Burmistrz Gminy O. w dniu 31 października 2022 r. wezwał M. J. do przedstawienia na piśmie, w terminie 7 dni od daty odebrania niniejszego wezwania, wyjaśnień dotyczących spełnienia wymogu określonego w treści art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 900, dalej jako: "ustawa" albo "Prawo oświatowe") w postaci kwalifikacji jego, jak również K. J., wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, akta sprawy uzupełnione zostały o skan zaświadczenia z Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w P. z dnia 10 listopada 2022 r. oraz świadectwo pracy z dnia 22 czerwca 2015 r., z treści którego wynika, że Pani K. J. była zatrudniona w Y. Sp. z o.o. z/s w L. w okresie od 14 listopada 2011 r. do 20 czerwca 2015 r. i wykonywała pracę na stanowisku kucharz.

Mając na względzie powyższe ustalenia Burmistrz Gminy O. w dniu 23 listopada 2022 r. wydał decyzję nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania M. J., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą X. M. J. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. G., jednak decyzja powyższa została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 17 lutego 2023 r.

W toku ponownie prowadzonego postępowania, Burmistrz Gminy O. pismem z dnia 09 marca 2023 r. wezwał M. J. do złożenia w terminie 7 dni, od dnia otrzymania przedmiotowego wezwania, informacji wraz ze stosowną dokumentacją dotyczących posiadania przez niego kwalifikacji zawodowych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianej W. G. (01 września 2019 r. - 31 sierpnia 2022 r.), tj. wykazania co najmniej 4 letniego stażu pracy w zawodzie kucharz.

Pismem z dnia 16 marca 2023 r. M. J. poinformował organ, że posiada stosowne do treści art. 122 ustawy Prawo oświatowe kwalifikacje zawodowe do prowadzenia przygotowania zawodowego. Podkreślił, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2010 ze zm.) przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić nie tylko pracodawca, ale także osoba zatrudniona u pracodawcy pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Z kolei powyższe przepisy wskazują, iż instruktorem praktycznej nauki zawodu może być osoba mająca przygotowanie pedagogiczne i spełniająca jeden z warunków wskazanych z § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2019 r., poz. 391, dalej jako: "rozporządzenie").

Następnie M. J. wskazał, że K. J. prowadząca w jego imieniu przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników, w tym młodocianej W. G., jest absolwentem Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii i w dniu [...] czerwca 2012 r. uzyskała tytuł zawodowy licencjat na kierunku Turystyka i Rekreacja o specjalności Hotelarstwo i Gastronomia. Studia licencjackie na tym kierunku i specjalności są wystarczające pod względem uzyskiwanych efektów uczenia się z zakresu wiedzy, umiejętności i kompetencji do wykonywania zawodu kucharz oraz praktycznej nauki zawodu pod warunkiem posiadania kwalifikacji pedagogicznych. Z kolei kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu K. J. ukończyła, co zostało wykazane zaświadczeniem z dnia 26 lipca 2016 r. wydanym przez A. Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli przy Wyższej Szkole [...].

Dalej M. J. podniósł, że w myśl § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie praktycznej nauki zawodu, zajęcia praktyczne u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić instruktorzy praktycznej nauki zawodu. Instruktorami praktycznej nauki zawodu mogą być pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy. Od instruktorów praktycznej nauki zawodu wymaga się by posiadali m.in. zakończony kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz dyplom ukończenia studiów na kierunku odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej dwuletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać. W kontekście tych przepisów. K. J. posiada staż pracy w zawodzie kucharz w okresie od 14 listopada 2011 r. do 20 czerwca 2015 r., czyli więcej niż dwa lata. Odnosząc się natomiast do siebie, podniósł, że posiada tytuł zawodowy magistra, ukończył studia na kierunku Gospodarka przestrzenna w specjalności gospodarka lokalna i globalna, ponadto ukończył kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu i od 1 czerwca 2015 r. prowadzi działalność gospodarczą o przedmiocie działalności: przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych (katering). Podsumowując M. J. wskazał, że przygotowanie zawodowe młodocianej W. G. było prowadzone prawidłowo i skutecznie bowiem w dniu 31 sierpnia 2022 r. zdała egzamin.

Decyzją z dnia 26 kwietnia 2023 r. Burmistrz Gminy O. odmówił przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, wskazując, że w okresie od 23 stycznia 2020 r. do 31 sierpnia 2022 r. przygotowanie zawodowe młodocianej W. G. prowadziła osoba niespełniająca kryteriów właściwych dla instruktora praktycznej nauki zawodu – M. J.. Jest on osobą, która ukończyła wyższe studia magisterskie na kierunku gospodarka przestrzenna w specjalności gospodarka lokalna i globalna, ukończyła studia na innym kierunku niż odpowiedni dla zawodu kucharz. Zatem na podstawie § 10 ust. 4 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu może prowadzić przygotowanie zawodowe młodocianego w zawodzie kucharz, jeśli posiada co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie kucharz. W przedmiotowej sprawie M. J. pomimo wezwań nie przestawił żadnych szczegółowych informacji, jak również dokumentacji potwierdzających spełnienie przesłanki § 10 ust. 4 pkt 3 lit. b rozporządzenia. Wskazał przy tym, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza również nie czyni zadość przywołanej powyżej przesłance.

M. J. prowadzi działalność gospodarczą o przedmiocie działalności - przygotowanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych (katering) (PKD 56.21.Z). Organ I instancji nadmienił, że w tej kategorii zgodnie z załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Kwalifikacji Działalności (PKD) mieści się przygotowywanie i dostarczanie żywności świadczone w oparciu o zawartą z klientem umowę, na określone uroczystości do miejsc przez niego wyznaczonych oraz przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych. Przygotowanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych (katering) nie jest tożsame z czynnościami zawodowymi realizowanymi przez kucharza. Ponadto aktywność w zakresie kucharza uzyskała swoją własną PKD (10.85.Z). Samo prowadzenie działalności gospodarczej nie jest tożsame ze stażem pracy w danym zawodzie (tzn. kucharz), którego wymaga § 10 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. Można bowiem prowadzić działalność gospodarczą w oparciu o własną pracę i umiejętności. Możliwe jest też zatrudnienie lub współpraca z osobami trzecimi, posiadającymi kwalifikacje zawodowe w obszarze prowadzonej aktywności. Zdaniem organu zatrudnienie w dniu 1 września 2019 r. K. J. celem świadczenia pracy na rzecz wnioskodawcy na stanowisku: szef kuchni i powierzenie powyższej osobie nauki zawodu młodocianej W. G. dowodzi, że wnioskodawca nie posiadał osobistych kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego w zawodzie kucharz i że w swojej działalności gospodarczej posiłkował się osobami trzecimi a zatem nie miał stażu pracy w zawodzie kucharz. W zakresie kompetencji kucharskich do stycznia 2020 r. (i później) nie nastąpiła żadna zmiana.

Ponadto, co wnioskodawca oświadczył we wniosku z dnia 04 października 2022 r., nie jest rzemieślnikiem. Z kolei pracodawca nie będący rzemieślnikiem kształci młodocianych jedynie wówczas, gdy posiłkuje się osobą prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobą zatrudnioną przez pracodawcę posiadającą kwalifikacje wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu określone w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Na koniec organ I instancji podkreślił, że przepis art. 122 ustawy Prawo oświatowe, nie zawiera regulacji o proporcjonalnym rozdzieleniu kosztów dofinansowania w sytuacji, gdy przez część okresu kształcenia osoba posiada kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu a w dalszym okresie pojawiła się nowa osoba już tych kompetencji nie posiadająca. Z powyższych względów, organ orzekł jak w sentencji.

Odwołanie od powyższej decyzji w zakreślonym ustawowo terminie złożył M. J.. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 122 ustawy Prawo oświatowe z zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania młodocianych pracowników i ich wynagradzania oraz § 10 ust. 4 pkt 3b rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, polegające na uznaniu, że M. J. nie posiada wymogów kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w ww. przepisach,

2. naruszenie art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako: "K.p.a."), poprzez dowolną pozaprawną interpretację oznaczeń PDK, co skutkowało uznaniem, że skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie przygotowuje posiłków,

3. naruszenie art. 8 § 1 K.p.a., poprze jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji zasad rozstrzygania spraw w sposób pogłębiający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.

Zdaniem odwołującego wadliwe było twierdzenie organu, że przygotowanie i dostarczanie żywności dla odbiorców nie jest tożsame z czynnościami zawodowym realizowanymi przez kucharza, a kucharz ma własny pod PKD 10.85.Z. Odwołujący jest przedsiębiorcą, co zarówno w świetle art. 4 ustawy Prawo przedsiębiorców, jak i art. 43 Kodeksu cywilnego, zakłada profesjonalizm działania podmiotu. Zawodowy charakter działalności pociąga za sobą zwiększony zakres wymagań, zwiększony stopień staranności wymagany od profesjonalisty. Fakt, iż sam zawód kucharza ma inny PKD niż wykonywany przez odwołującego ma tylko to znaczenie, że gdyby odwołujący ograniczał się w swej działalności gospodarczej do gotowania i przygotowania posiłków to używałby PKD 10.85.Z, czyli dla kucharza, ale jego zakres działalności jest szerszy i obejmuje nie tylko przygotowanie dań/potraw lecz także ich dostarczanie do klientów. Dlatego też zakres podany w PKD odwołującego nie wyklucza PKD kucharza, lecz zawiera go w sobie i jest szerszy.

W przedmiotowej sprawie organ w żadnej mierze nie zakwestionował, a nawet nie przeprowadził dowodów i nie wykazał inicjatywy ich przeprowadzenia, by dowieść, że odwołujący nie przygotowuje posiłków jako kucharz. Ponadto, okoliczność zatrudnienia pracowników wynika z ilości wytwarzanych posiłków, skali działalności, konieczności zapewnienia ciągłości w sytuacji urlopów, chorób itp. Odwołujący podkreślił, że prowadzenie działalności polegającej na przygotowywaniu posiłków od 2015 r. wraz z okresami wzmożonego zapotrzebowania na nie, nie jest możliwe tylko w oparciu o pracę jednej osoby. Zatrudnienie K. J. wynikało z kilku okoliczności, m.in. z faktu spełniania przez nią wymagań instruktora praktycznej nauki zawodu, zanim odpowiednie przygotowanie pedagogiczne uzyskał odwołujący. Ustawodawca dopuściłby przygotowanie zawodowe prowadził zarówno pracodawca jak i w jego imieniu osoba zatrudniona posiadająca kwalifikacje. Jednocześnie, instruktorem praktycznej nauki zawodu nie musi być stale jedna osoba przez cały okres zatrudnienia.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia 14 lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy O. nr [...] z dnia 26 kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Kolegium wskazało, że sporna w niniejszej sprawie pozostaje kwestia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego odwołujący spełniła trzecią z wymaganych przesłanek przyznania dofinansowania, w postaci posiadania wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Odwołujący wywodzi bowiem, że spełniała wszystkie warunki wymagane w rozporządzeniu w sprawie praktycznej nauki zawodu, natomiast organ I instancji kwestionuje posiadanie tych kwalifikacji utrzymując, iż nie został spełniony warunek posiadania przez odwołującego czteroletniego stażu pracy w zawodzie kucharza.

Zdaniem organu odwoławczego, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego Burmistrz prawidłowo stwierdził, że M. J. posiada wymagane wykształcenie (ukończył wyższe studia magisterskie na Uniwersytecie Ekonomicznym [...] na kierunku Gospodarka przestrzenna w specjalności gospodarka lokalna i globalna), w tym także pedagogiczne (ukończył kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu). Nie posiada on jednakże pełnych kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, albowiem nie spełnia warunku określonego w § 10 ust. 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia – posiada dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku niż odpowiedni dla zawodu kucharza, lecz nic posiada czteroletniego stażu pracy w zawodzie kucharza.

Kolegium podkreśliło, że przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu nie zawierają definicji pojęcia "stażu pracy" w zawodzie. W takiej sytuacji niezbędne staje się odnalezienie znaczenia pojęcia sformułowanego przez ustawodawcę. Pojęcie "stażu" w Słowniku języka polskiego oznacza "praktyczną naukę zawodu odbywaną w jakiejś instytucji przez absolwentów szkoły lub studiów, czasem stanowiącą próbny okres ich pracy; też: czas tej nauki to czas, który upłynął od momentu rozpoczęcia pracy w jakiejś instytucji lub od chwili rozpoczęcia działalności w jakiejś dziedzinie". W tymże słowniku, pojęcie "pracy" oznacza "celową działalność człowieka zmierzającą do wytworzenia określonych dóbr materialnych i kulturalnych « wytwór takiej działalności, zwłaszcza w dziedzinie nauki łub kultury « zajęcie, zatrudnienie jako źródło zarobku; też: instytucję, w której się pracuje zarobkowo". Przepisy rozporządzenia nie formułują żadnych wymagań, wskazujących w jaki sposób instruktorzy praktycznej nauki zawodu mieliby udowodnić co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie. Zatem w tym kontekście za nieuprawnione należy uznać zawężenie interpretacji tych pojęć na gruncie wymienionego wyżej rozporządzenia MEN, jedynie do pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy.

Powołując się na stanowisko sądów administracyjnych organ wskazał, że do stażu pracy w danym zawodzie można także zaliczyć okres wykonywania działalności gospodarczej związanej z tym zawodem. Niemniej jednak prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie uwidocznionym w rejestrze tej działalności nie przesądza jeszcze o tym, że osoba prowadząca tą działalność posiada staż pracy we wszystkich zawodach niezbędnych do realizacji tej działalności. Każdorazowo osoba taka musi ten staż wykazać poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających jej bezpośredni i stały, w danym okresie, udział w wykonywaniu pracy w konkretnym zawodzie.

W rozpoznawanej sprawie, ze znajdującego się w aktach wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wygenerowanego dnia 29 września 2022 r. wynika, że odwołujący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą X. M. J. z siedzibą w L. przy ul. [...] w zakresie przedmiotów, do realizacji których mogło być niezbędne korzystanie z pracy osób posiadających przygotowanie zawodowe w zakresie kucharz, tj.: przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych (katering), restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne, pozostała usługowa działalność gastronomiczna, przygotowywanie i podawanie napojów. Zakres przedmiotowej działalności wskazuje, że odwołujący jako osoba prowadząca tą działalność, nie jest w stanie wykonywać osobiście wszystkich prac związanych z jej prowadzeniem, tj. zarządzać prowadzoną działalnością oraz nadzorować zatrudnionych pracowników, przygotowywać żywność, a także dostarczać ją do odbiorców zewnętrznych. Konsekwencją tego jest konieczność zatrudnienia innych osób, co potwierdza również w treści odwołania sam odwołujący podnosząc, że: "okoliczność zatrudniania pracowników wynika, z ilości wytwarzanych posiłków, skali działalności firmy, konieczności zapewnienia ciągłości w sytuacji urlopów, chorób, itp. Podkreślenia wymaga, że prowadzenie działalności polegającej na przygotowywaniu posiłków od 2015 r. wraz z okresami wzmożonego zapotrzebowania na nie, nie jest możliwe tylko w oparciu o pracę jednej osoby". Doświadczenie życiowe pozwala zatem stwierdzić, że w takiej sytuacji nie jest możliwe by odwołujący, jako przedsiębiorca, mógł odbywać i to przez okres co najmniej czteroletni, staż na stanowisku kucharza bezpośrednio i z wykorzystaniem własnej pracy. Odwołujący nie przedłożył organowi pierwszej instancji żadnego dowodu, który by na to wskazywał. Tymczasem, jeżeli przedsiębiorca, prowadzący działalność w szerokim zakresie zamierza skorzystać z uprawnień instruktora praktycznej nauki zawodu, to każdorazowo musi wykazać odpowiednie przygotowanie w tym zakresie, w tym odpowiedni okres stażu oraz dokumenty potwierdzające bezpośrednie i stałe, w danym okresie, wykonywanie pracy w konkretnym zawodzie. Skarżący dokumentów takich nie przedłożył, a tym przypadku to po jego stronie istniał obowiązek wykazania posiadanego stażu pracy w zawodzie kucharza.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności prawidłowe jest więc stanowisko organu, że zatrudniając młodocianego pracownika celem nauki zawodu, na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie odwołujący nie spełniał przesłanki z § 10 ust. 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, nie posiadała bowiem czteroletniego stażu pracy w zawodzie, którego nauczał. Bez znaczenia jest zatem okres prowadzenia działalności gastronomicznej, albowiem w okolicznościach niniejszej sprawy Odwołujący nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego wykonywanie pracy na stanowisku kucharza.

Stąd organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż w okresie od 23 stycznia 2020 r. do 31 sierpnia 2022 r. przygotowanie zawodowe młodocianej W. G. prowadziła osoba niespełniająca kryteriów właściwych dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Wprawdzie, w okresie od 01 września 2019 r. do 22 stycznia 2020 r. - na co słusznie zwrócił uwagę organ pierwszej instancji - młodociana W. G. nauczana była zawodu przez instruktora praktycznej nauki zawodu – K. J., niemniej jednak omawiana przesłanka spełniona jest tylko wtedy, gdy w całym okresie przygotowania zawodowego osoba prowadząca przygotowanie zawodowe (tj. pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy) posiada wymagane kwalifikacje, czyli spełnia wszystkie przewidziane przepisami warunki uprawniające ją do sprawowania funkcji instruktora zawodu.

Z powyższych względów nieuzasadniony jest również podniesiony w treści odwołania zarzut, że organ pierwszej instancji ogranicza przyznanie przedmiotowego świadczenia wyłącznie pracodawcom będącym rzemieślnikami, a nie pracodawcom, w imieniu których zakład prowadzi albo u których zatrudniona jest osoba, która jest rzemieślnikiem.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. J., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą X. M. J. z siedzibą w L. podnosząc zarzut niejasności i niesprawiedliwego wydania decyzji, w sytuacji, gdy w danym roku skarżący wyszkolił 5 uczniów, a w 4 przypadkach skarżący otrzymał dofinansowanie za koszty kształcenia, a tylko Burmistrz Gminy O. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Wniesiono o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący był zrzeszony w Cechu Rzemiosła w L. i instytucja ta weryfikowała, czy skarżący ma odpowiednie uprawnienia oraz czy posiada odpowiedni staż pracy jego kwalifikacje zostały też potwierdzone przez Ochotnicze Hufce Pracy. Skarżący wskazał również, że wbrew stanowisku organu nie wskazano mu, jakiego rodzaju dowody miałyby potwierdzać fakt posiadania przez niego dostatecznego stażu pracy. Natomiast stan faktycznie jest taki, że ktoś musi gotować obiady, w szczególności że skarżący gotuje często ponad 9000 posiłków. Jak podkreślił skarżący Tego traktowania w poszczególnych gminach doświadczył on nierównego traktowania w poszczególnych gminach, pomimo iż poświęcił swój prywatny czas na przygotowanie młodzieży do egzaminu.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1624 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na wniosek organu.

W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że M. J. posiada wymagane wykształcenie (ukończył wyższe studia magisterskie na Uniwersytecie Ekonomicznym [...] na kierunku Gospodarka przestrzenna w specjalności gospodarka lokalna i globalna), w tym także pedagogiczne (ukończył kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu). Zdaniem organów skarżący nie posiada jednakże pełnych kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, albowiem nie spełnia warunku określonego w § 10 ust. 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia – posiada dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku niż odpowiedni dla zawodu kucharza, lecz nic posiada czteroletniego stażu pracy w zawodzie kucharza. Dochodząc do powyższych wniosków organy dokonały wykładni pojęcia "stażu pracy" podnosząc, że do stażu, w danym zawodzie, można także zaliczyć okres wykonywania działalności gospodarczej związanej z tym zawodem. Prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie uwidocznionym w rejestrze tej działalności nie przesądza jeszcze o tym, że osoba prowadząca tą działalność posiada staż pracy we wszystkich zawodach niezbędnych do realizacji tej działalności. Każdorazowo osoba taka musi ten staż wykazać poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających jej bezpośredni i stały, w danym okresie, udział w wykonywaniu pracy w konkretnym zawodzie. Stanowisko powyższe uznać należało za przedwczesne.

Przede wszystkim, w ocenie Sądu, niezwykle formalne i rygorystyczne przyjęcie, że o tym, czy dana osoba faktycznie podejmuje czynności związana z nauką młodocianych, jedynie w oparciu o PKD prowadzonej działalności gospodarczej, może prowadzić do nieusprawiedliwionej odmowy przyznania dofinansowania. O ile zgodzić należy się, że co do zasady fakt, iż wykonywanie zawodu kucharza ma inne PKD niż PKD osoby zajmującą się kateringiem, to jednak fakt ten nie może automatycznie wykluczać, że osoba ta również zajmuje się w swojej pracy przygotowaniem potraw. PKD działalności związanej z kateringiem (PKD 56.21.Z) obejmuje bowiem przygotowywanie i dostarczanie żywności świadczone w oparciu o zawartą z klientem umowę, na określenie uroczystości do niej przez niego wyznaczonych, przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych. Innymi słowy, odwracając stanowisko organów, PKD powyższe obejmuje również przygotowywanie żywności. Rygorystyczne stanowisko organu, opierające się na przyjęciu, że powyższe PKD 56.21.Z jest szersze i obejmuje nie tylko przygotowanie dań/potraw lecz także ich dostarczanie do klientów, musi tym samym zostać w toku postępowania zweryfikowane, poprzez ustalenie zakresu czynności podejmowanych przez skarżącego.

Dla ustalenia powyższej okoliczności szczególne znaczenie mogą mieć oświadczenia lub też przesłuchanie młodocianych, którzy wskażą, w jaki sposób wykonywane były działania związane z praktyczną nauką zawodu. Analiza akt sprawy wskazuje, że czynności powyższe nie zostały podjęte, przy czym organy administracji ograniczyły się jedynie do wskazania, że skarżący nie wykazał wystarczającego stażu pracy, nie wyjaśniając jednakże, jakie dowodowy powinny być przez niego przedstawione, co zasadnie zaakcentowano w skardze. Zważyć przy tym należy, że skarżący załączył do akt sprawy oświadczenie W. G., w którym wskazała ona że skarżący pracował jako kucharz wspólnie z pozostałymi pracownikami na terenie jego restauracji znajdującej się w L..

Po drugie zauważyć należy, że zgodnie z brzmienia art. 8 § 1 K.p.a. wynika, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Nie będzie sprzyjać realizacji zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej podejmowanie w takiej samej sprawie przeciwstawnych działań przez organy państwa, dokonywanie skrajnie różnej oceny tego samego stanu faktycznego przez organy administracji, jak również zmienność rozstrzygnięć podejmowanych w sprawie przez organy administracji. Zmienność poglądów prawnych wyrażonych na tle tego samego stanu faktycznego - od pozytywnego przez negatywne rozstrzygnięcie - jest działaniem niezgodnym z tą zasadą i wpływa ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli.

Dodatkowo, stosownie do treści art. 8 § 2 K.p.a., Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Składając wniosek o załatwienie sprawy, strona powinna mieć bowiem możliwość przewidywania wydania takiego samego rozstrzygnięcia w takich samych okolicznościach i w takim samym stanie prawnym, a organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie powinny odstępować od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

W przedmiotowej sprawie skarżący wskazuje na brak konsekwencji w działalności poszczególnych organów administracji publicznej wyjaśniając, że w czterech gminach – Mieście L. , Gminie L., Gminie Ś. oraz Gminie P., w takim samym stanie faktycznym oraz prawnym uzyskał on zwrot kosztów dofinansowania kształcenia młodocianego pracownika. Na potwierdzenie powyższej tezy, do akt sądowych załączono decyzje przyznające wnioskowane świadczenie. Zdaniem Sądu okoliczność powyższa również powinna być uwzględniona przez organy prowadzące postępowanie, gdyż w świetle powołanych powyżej zasad ogólnych postępowania administracyjnego za niedopuszczalne uznać należy powstanie sytuacji, w której organy różnych gmin będą indywidualne sprawy skarżącego rozstrzygać w różny sposób. Nie przesądzając w tym miejscu o zasadności samego przyznania dofinansowania wskazać należało, że przedstawione przez skarżącego okoliczności również powinny być przedmiotem oceny organu administracji publicznej, gdzie wyjaśnienia wymagało, dlaczego w ocenie organów w przedmiotowej sprawie skarżący nie spełnił wszystkich warunków, w sytuacji w której uzyskał już z innych gmin środki finansowe.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie było przedwczesne, a obowiązkiem organu odwoławczego było przede wszystkim ustalenie, czy skarżący spełnia warunki uzasadniające przyznanie doświadczenie, zwłaszcza w zakresie posiadanego stażu pracy związanego z wykonywaną obecnie działalnością, jak również odniesienie się do faktu przyznania mu dofinansowania przez inne gminy.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach podstępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając zwrot uiszczonego wpisu od skargi.