Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1117/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 października 2022 r. nr SKO.4114.421.2022 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. MR


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzją

z dnia 20 października 2022 r., nr SKO.4114.421.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej także: Kolegium, organ II instancji), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) (dalej: k.p.a.) oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.) (dalej: u.ś.r.) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Zgierz (dalej także: organ I instancji) z dnia 4 lipca 2022 r., nr GOPS.ŚR.523.66.2002, odmawiającą A.F. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad I.F.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło ustalenia organu I instancji,

z których wynikało, że wnioskiem z dnia 3 czerwca 2022 roku A.F. (dalej także: skarżąca) zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zgierzu

o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem – I.F. Do powyższego wniosku załączone zostało m.in.: orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Powiecie Łódzkim Wschodnim z dnia 24 listopada 2021 roku, nr ZON.721.2169.2021, zaliczające I.F. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, wskazując ponadto, iż niepełnosprawność istnieje od 39 roku życia, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 02 września 2013 roku oraz oświadczenie strony z dnia 01 czerwca 2022 roku o chęci rezygnacji z pobieranego świadczenia emerytalnego w chwili otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

Fakt sprawowania opieki przez Panią A.F. nad niepełnosprawnym synem potwierdza ocena pracownika socjalnego, która zawarta została w wywiadzie środowiskowym z dnia 4 czerwca 2022 roku, znajdującym się w aktach sprawy.

Organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, odmówił stronie przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., z uwagi na ustalone prawo do emerytury wnioskodawczyni oraz powołując się na brzmienie art. 17 ust. 1 lit. b u.ś.r. z uwagi na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Kolegium podkreśliło w uzasadnieniu, iż organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję m.in. w oparciu o art. 17 ust. 1b u.ś.r., podczas gdy przepis ten został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 roku, sygn. akt K 38/13, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Trybunał nie skorzystał przy tym z przysługującej mu możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej art. 17 ust. 1b u.ś.r., zatem skutek derogacyjny nastąpił w dniu publikacji orzeczenia w Dzienniku Ustaw, co miało miejsce w dniu 23 października 2014 roku. Dlatego też, zdaniem Kolegium, oparcie przez organ I instancji w niniejszej sprawie decyzji odmownej w sprawie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem na przesłance wieku powstania niepełnosprawności było nieprawidłowe.

Badając drugą przesłankę odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a więc ustalone prawo do emerytury A.F., Kolegium pismem z dnia 22 sierpnia 2022 roku wezwało A.F., reprezentowaną przez pełnomocnika - radcę prawnego K.M., do przedłożenia dokumentu potwierdzającego, że skarżąca skutecznie wstrzymała bądź zawiesiła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (lub Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego) prawo do świadczenia emerytalnego i nie pobiera świadczenia emerytalnego z ZUS (lub KRUS), w terminie 30 dni, od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem rozstrzygnięcia sprawy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 września 2022 roku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 14 października 2022 roku poinformowała Kolegium, iż A.F. nie wstrzymała i nie zawiesiła prawa do świadczenia emerytalnego, uzasadniając, że wstrzymanie bądź zawieszenie oznaczałoby brak środków do życia.

Dlatego, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, Wójt Gminy Zgierz prawidłowo odmówił A.F. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem, jako osoba pobierająca emeryturę, wypełnia negatywną przesłankę wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Skargę na powyższą decyzję złożyła A.F., reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:

a) obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 5 u.ś.r. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy Zgierz z dnia 4 lipca 2022 roku w sprawie wydania decyzji odmownej w przedmiocie przyznania świadczenia w związku z opieką sprawowaną nad ubezwłasnowolnionym synem I.F. podczas gdy przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r. jest sprzeczny z Konstytucją RP,

b) obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. poprzez błędną jego wykładnię wyrażającą się w niesłusznym przyjęciu przez organ przyznający świadczenie, że istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla rencisty wynikająca z powyższego przepisu powinna być rozumiana jako wiążąca z samym prawem do renty, a nie z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia,

c) obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 53 ze zm.) (dalej u.e.r.f.u.s.), poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy i pominięcie, że w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego,

d) obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy Zgierz z dnia 4 lipca 2022 roku w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w związku z opieką sprawowaną nad ubezwłasnowolnionym synem I.F. podczas gdy z dniem 23 października 2014 r. art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13,

e) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę skarżonej decyzji wyrażającej się w niesłusznym przyjęciu przez organ II instancji, że Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., jest interpretowana jako wiążąca z samym prawem do emerytury, a nie z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, powołując się na przytoczone w jej treści orzecznictwo, iż prawo do emerytury nie może automatycznie przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. Biorąc bowiem pod uwagę prokonstytucyjną wykładnię zastosowanych w niniejszej sprawie przepisów oraz cel świadczenia pielęgnacyjnego, jakim jest wsparcie osoby sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, a zatem w niniejszej sprawie jest to emerytura. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Zawieszenie prawa do emerytury eliminuje zaś negatywną przesłankę wskazaną

w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r.

Pełnomocnik skarżącej podkreśliła również, że z dniem 23 października 2014 r. art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz.U. z 2014 r. poz. 1443). Dodatkowo Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, uznał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W ocenie pełnomocnik skarżącej uwadze organu umknęła treść przepisu

art. 95 ust. 1 u.e.r.f.u.s., który stanowi, że w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. W okolicznościach sprawy w sytuacji przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, skarżącej przysługiwałoby prawo do jednego świadczenia wyższego lub tego które wybierze. Poza tym organy dokonały błędnej interpretacji art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uzależnienie prawa do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od przyznania samego prawa do renty/emerytury a nie z jego realizacją do wypłaty.

W konsekwencji pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji,

a w konsekwencji wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: uCOVID-19) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 uCOVID-19 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powyższego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 listopada 2020 r. wyraził pogląd, iż "Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości." (uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19, ONSAiWSA 2021, nr 3, poz. 35).

Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie

w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 18 stycznia 2023 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na brak oświadczenia pełnomocnika skarżącej o możliwościach technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 3 uCOVID-19, o czym strony zostały zawiadomione w wykonaniu zarządzenia z dnia 21 lutego 2023 r.

Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro strony zostały powiadomione

o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne (zarządzenie z dnia 21 lutego

2023 r.) i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 18 stycznia 2023 r.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 października 2022 r., nr SKO.4114.421.2022, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Zgierz z dnia 4 lipca 2022 r.,

nr GOPS.ŚR.523.66.2002, odmawiającą A.F. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad I.F.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.) (dalej: u.ś.r.).

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca należy do kręgu osób wskazanych w art. 17 ust. 1 u.ś.r., sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem, I.F., którego stan zdrowa, Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Powiecie Łódzkim Wschodnim z dnia 24 listopada 2021 r., znak: ZON.721.2169.2021, zakwalifikowano do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. W powyższym orzeczeniu stwierdzono także,

że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 2 września 2013 r.,

a niepełnosprawność istnieje od 39 roku życia.

Sąd podziela stanowisko organu II instancji o błędnym stanowisku

organu I instancji, co do zaistnienia, w odniesieniu do skarżącej, podstawy do odmowy przyznania świadczenia wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Sąd w pełni aprobuje pogląd organu II instancji, że powstanie niepełnosprawności syna skarżącej, w innym okresie niż wskazany w art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 (OTK-A 2014/9/104), w którym to orzeczeniu Trybunał dokonał kontroli pod względem zgodności z Konstytucją art. 17 ust. 1b u.ś.r. W ocenie Sądu w powyższym zakresie organ II instancji prawidłowo wytknął organowi I instancji, że okoliczność powstania niepełnosprawności w okresie późniejszym niż okresy opisane w art. 17 ust. 1b u.ś.r. (do momentu ukończenia 18-tego roku życia, względnie do 25 roku życia) nie stanowi sama w sobie przeszkody dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego względu zaprezentowane przez Kolegium stanowisko w tej kwestii w zaskarżonej decyzji zasługuje na aprobatę (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 marca 2022 r., II SA/Łd 834/21, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pełnomocnik skarżącej, naruszenia przez organ II instancji art. 17 ust. 1 lit. b u.ś.r. przez jego błędną wykładnię, Kolegium bowiem podkreśliło stanowczo, iż odmowa przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji z tego powodu, że niepełnosprawność I.F. powstała później niż przyjmuje to art. 17 ust. 1b u.ś.r., była nieprawidłowa.

Sąd podkreśla, że zarówno organ I, jak i organ II instancji nie kwestionują wystąpienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (z innej pracy zarobkowej) lub niepodejmowaniem zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem I.F. (bowiem wskazaną przez organ II instancji podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynikającej z przysługującego skarżącej prawa do emerytury oraz oświadczenia pełnomocnik skarżącej o tym, że skarżąca nie wstrzymała i nie zawiesiła prawa do świadczenia emerytalnego).

Stosownie do treści art. 17 ust. 5 lit. 1a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma między innymi ustalone prawo do emerytury. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, powoływane również przez pełnomocnik skarżącej, zgodnie z którym celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zatem pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających wymienione świadczenia w niższej wysokości niż świadczenie pielęgnacyjne, powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, pomimo że opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej ze względu na sprawowaną opiekę. W rezultacie prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przemawia za umożliwieniem osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, np. emerytury (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2020 r., I OSK 780/20, LEX nr 3196022, CBOSA).

Sąd opowiada się za taką wykładnią art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która umożliwia osobie uprawnionej dokonanie wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 u.e.r.f.u.s. zgodnie z którym, w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują jednak zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie danej ustawy. Jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2022 r., I OSK 1727/21, CBOSA). W związku z powyższym zarzut pełnomocnik skarżącej obrazy przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy art. 95 ust. 1 u.e.r.f.u.s. należy uznać za niezasadny.

Zarówno Kolegium jak i pełnomocnik skarżącej trafnie wskazali, iż wybór świadczenia może być zrealizowany przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s., skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). W razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczenia, wypłatę wznawia się od miesiąca ustania tej przyczyny, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano z urzędu decyzję o jej wznowieniu, z uwzględnieniem ust. 2 (art. 135 ust. 1 u.e.r.f.u.s.). Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osoby pobierającej emeryturę, czy inne świadczenie wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi być interpretowana jako wiążąca się, nie z samym prawem do świadczenia, lecz z jego realizacją w postaci jego wypłaty. Należy uznać, że wstrzymanie wypłaty emerytury eliminuje negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 stycznia 2022 r., II SA/Ke 971/21, LEX nr 3325666, CBOSA).

Sąd zwraca także uwagę, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty. Dopiero bowiem, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Nie mogło to jednak nastąpić w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec braku uzyskania przez skarżącą decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Dopiero od dnia, kiedy wstrzymana zostaje wypłata emerytury, możliwe jest przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego - kiedy to spełniony zostanie warunek wynikający z art. 24 ust. 2 u.ś.r. Przyznanie wnioskowanego świadczenia w okresie poprzedzającym tę datę uznaje się za nieuzasadnione. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty organ winien stronę poinformować (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2020 r., I OSK 780/20, LEX nr 3196022, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy podkreślić, iż A.F. została poinformowana o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Powyższe pouczenie Kolegium zawarło w piśmie z dnia 22 sierpnia 2022 r., którym wezwano skarżącą do przedłożenia dokumentu potwierdzającego, że wstrzymała ona bądź zawiesiła prawo do świadczenia emerytalnego i obecnie go nie pobiera. Skarżąca dokumentu takiego nie przedstawiła, zatem nie usunęła negatywnej przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd podkreśla, że w decyzji organu II instancji, zasadnie przyjęto, że skarżąca nie wyeliminowała przeszkody w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego, wynikającej z dyspozycji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., co uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji odmawiającej przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnik skarżącej dotyczącego sprzeczności z Konstytucją RP przepisu art. 17 ust. 5 u.ś.r. Sąd podkreśla, iż art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. utracił moc z dniem 9 stycznia 2020 r., lecz jedynie w zakresie, w jakim stanowił,

że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. (SK 2/17, OTK-A 2019/36). Zgodnie z powyższym wyrokiem przepis art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. utracił moc w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnik skarżącej dotyczącego obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. poprzez błędną jego wykładnię wyrażającą się w niesłusznym przyjęciu przez organ przyznający świadczenie, że istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla rencisty wynikająca z powyższego przepisu powinna być rozumiana jako wiążąca z samym prawem do renty, a nie z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia, Sąd stwierdza, że zarzut jest chybiony, z samego tylko powodu, że skarżąca jest emerytem.

Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Sąd nie dopatrzył się także innych wad skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa procesowego ani materialnego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi k.p.a., a w szczególności art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., a ponadto zgodnie z art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.,

a zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej interpretacji norm prawa materialnego.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

k.ż.