Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 15/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi B.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 października 2022 r. nr 2401-IEE.711.913.2022.2. UNP: 2401-21-232508 w przedmiocie oddalenia skarg na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 24 października 2022 r. nr 2401-IEE.711.913.2022.2. UNP: 2401-21-232508 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ odwoławczy, organ drugiej instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 – obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a., oraz art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm. – obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.), dalej: u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (dalej: organ egzekucyjny, organ pierwszej instancji) z 26 sierpnia 2022 r. nr [...], wydane w przedmiocie oddalenia skarg na czynności egzekucyjne.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku B. B. (dalej: skarżąca, strona skarżąca) w oparciu o tytuły wykonawcze o nr od TW4480022003695 do TW4480022003700, wystawione 3 marca 2023 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ ten zawiadomieniami z 4 marca 2022 r., o nr ZAR480022003660, ZAR480022003661, ZAR480022003663, od ZAR480022003665 do ZAR480022003667 dokonał zajęcia wierzytelności skarżącej z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej, o której mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, lub innych należności pieniężnych w S w C.. Zawiadomienia te doręczono skarżącej 22 marca 2022 r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych, a do S w C. zawiadomienia doręczono w dniu ich wystawienia tj. 4 marca 2022 r. – elektronicznie. Bank poinformował organ egzekucyjny o braku możliwości realizacji zajęć z uwagi na brak wystarczających środków na rachunku oraz o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tego składnika majątkowego egzekucji administracyjnej i sądowej.

Pismami z 28 marca 2022 r. skarżąca złożyła skargi na wyżej wymienione czynności egzekucyjne. Pismem z 29 kwietnia 2022 r. skarżąca doprecyzowała wystąpienia. Skarżonym czynnościom zarzuciła ich dokonanie z naruszeniem ustawy i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny postanowieniem z 26 sierpnia 2022 r. nr [...] oddalił skargi na zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w S w C.. Postanowienie skarżąca odebrała 12 września 2022 r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ egzekucyjny wskazał w pierwszej kolejności, że w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie. Zatem skarga składana w trybie art. 54 §1 u.p.e.a., powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej. Tym samym w trybie skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny nie ma prawnej możliwości odniesienia się do kwestii, które mogą być badane w trybie zarzutów.

Następnie organ egzekucyjny przywołał stosowne regulacje ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dokonując oceny prawidłowości skarżonej czynności egzekucyjnej – w obliczu brzmienia art. 80 § 1-3, art. 81 § 1, art. 86a § 1, art. 86b u.p.e.a. – stwierdził, że zaskarżona czynność egzekucyjna została wykonana w sposób prawidłowy. Jak bowiem wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny, działając zgodnie z dyspozycją tych przepisów, przesłał do S zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z użyciem środków komunikacji elektronicznej. Nadto organ egzekucyjny doręczył zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego także skarżącej (w myśl art. 26e § 2-4 u.p.e.a.). Przekazane zawiadomienia o nr: ZAR480022003660, ZAR480022003661, ZAR480022003663, od ZAR480022003665 do ZAR480022003667 zawierały wymienione powyżej pouczenia dla dłużnika zajętej wierzytelności. Zawiadomienia zawierały także wymagane pouczenia dotyczące m.in. środków zaskarżenia. Biorąc powyższe pod uwagę organ egzekucyjny uznał, że zaskarżona czynność egzekucyjna została wykonana w sposób prawidłowy – nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Następnie organ egzekucyjny wskazał, że kolejną podstawą do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne jest zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Następnie przywołał brzemiennie art. 7 § 2 u.p.e.a., w myśl którego organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wyjaśniono, iż przywołany przepis statuuje dwie zasady. Pierwszą z nich jest zasada celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, zaś drugą zasada stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Należy mieć przy tym na uwadze, że celem każdego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. W tym kontekście z treści art. 7 § 2 u.p.e.a. jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. W sytuacji zaś, gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować nawet wszystkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny, wobec braku uprzedniego spełnienia obowiązku ciążącego na skarżącej, zastosował środki egzekucyjne przewidziane w art. 1a ust. 12 lit. a tiret 4 u.p.e.a. w postaci egzekucji z rachunku bankowego. Jednocześnie należy zauważyć, że skarżąca nie wskazała innych składników majątku, do których można by skierować czynności egzekucyjne.

Organ egzekucyjny podkreślił, że przymusowe dochodzenie należności charakteryzuje się uciążliwością, a organ ma wybrać środek jak najmniej uciążliwy dla strony, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznego oraz szybkiego wyegzekwowania dochodzonej należności. Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, że dłużnik zajętej wierzytelności pieniężnej tj. S w odniesieniu do opisywanych zawiadomień nie przekazał żadnych środków pieniężnych.

Pismem z 16 września 2022 r., nadanym pocztą 19 września 2022 r., skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła brak podstawy prawnej i faktycznej do jego wydania, a także błędną interpretację przepisów o egzekucji administracyjnej. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Organ odwoławczy postanowieniem z 24 października 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z 26 sierpnia 2022 r.

DIAS wskazał, że skarga na czynność egzekucyjną nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia, za pomocą którego można skutecznie kwestionować ewentualne wadliwości prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a które mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie egzekucyjnej. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu skargowym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, nie ocenia się postępowania wymiarowego, które jest odrębnym postępowaniem od postępowania egzekucyjnego, czy należność jest wymagalna, czy egzekucja jest niedopuszczalna oraz czy zostało doręczone upomnienie. Zarzuty skarżącej odnoszące się do tych kwestii nie podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu wszczętym wniesioną skargą na czynność egzekucyjną, dlatego organ drugiej instancji nie odnosił się do nich merytorycznie.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż mimo, że ani w skargach na czynność egzekucyjną, ani w piśmie doprecyzowującym skarżąca nie kwestionowała okoliczności formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych poza ogólnikowym stwierdzeniem – naruszenia ustawy i uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego – DIAS dokonał oceny skarżonych czynności egzekucyjnych.

Stwierdził, że zajęcia wierzytelności z rachunku z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej, o której mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, lub innych należności pieniężnych zostały dokonane prawidłowo. Organ egzekucyjny przy ich dokonywaniu nie naruszył przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawidłowo dokonał zajęć w oparciu o wzór zawiadomienia stanowiący załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Druk zawiadomienia zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zajęcie zostało dokonane w zgodzie z zapisami art. 80 u.p.e.a. i zgodnie z art. 26e § 1 i § 2 tej ustawy zostało opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jego doręczenie bankowi nastąpiło 4 marca 2022 r. Z kolei 8 marca 2022 r. organ egzekucyjny otrzymał informację zwrotną, iż nie może zrealizować zajęć, z uwagi na wysokość salda zajętych rachunków bankowych. Wydruki zawiadomień, o których mowa wyżej, zostały doręczone skarżącej 22 marca 2022 r.

Następnie DIAS podniósł, że nie wiadomo również, w czym skarżąca upatruje dolegliwości zajęcia, bowiem – jak wskazał bank – wysokość salda na rachunku bankowym sprawiła, że zajęcia nie mogły być zrealizowane. Nie mniej jednak organ odwoławczy zauważył, że specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jest dla zobowiązanego dokuczliwe. Same przepisy ustawy egzekucyjnej nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. "Uciążliwość" oznacza dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika. Przyjmuje się, że zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Istotne jest to, że rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę.

Wybór środka każdorazowo powinien określać cel postępowania egzekucyjnego, którym jest zagwarantowanie spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela. Zawsze czynności egzekucyjne będą w jakimś stopniu dolegliwe dla zobowiązanego. Jeśli natomiast środek jest dla zobowiązanego zbyt uciążliwy, to winien on wskazać inny składnik majątkowy, z którego mógłby zostać zaspokojony wierzyciel.

Organ odwoławczy stwierdził również, że właściwy organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne i zastosował środek egzekucyjny, do zastosowania którego uprawnia go ustawodawca.

W konsekwencji DIAS uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zawiera bowiem wszystkie elementy postawione przez przepisy prawa, a organ pierwszej instancji dokonał oceny dokonanych czynności egzekucyjnych przez pryzmat podnoszonych w skardze zarzutów i obowiązujących przepisów prawa.

W skardze na postanowienie z 24 października 2022 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu brak podstawy faktycznej i prawnej, a także błędną interpretację przepisów o egzekucji. W konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w ocenie skarżącej czynność egzekucyjna została dokonana z naruszeniem przepisów prawa. Organ podatkowy dokonał tej czynności w sposób bezprawny, albowiem nie istnieją podstawy do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia należności pieniężnych, a złożone przez skarżącą skargi i zawarte w nich argumenty, a także wykazane okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji skarżącej były w pełni zasadne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Pismem z 22 września 2023 r., złożonym w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu, wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz umorzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie, ewentualnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, albowiem decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz, na zasadzie art. 250 p.p.s.a., przyznanie kosztów nieopłaconej, ani w części, ani w całości, pomocy prawnej świadczonej na rzecz skarżącej z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu, na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a., podlegało postanowienie z 24 października 2022 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z 26 sierpnia 2022 r., wydane w przedmiocie w przedmiocie oddalenia skarg na czynności egzekucyjne.

Sąd przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie narusza ono prawa.

Odnosząc się do istoty sporu w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.

Zatem już z treści powyższego przepisu wynika, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowanie egzekucji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.

W niniejszej sprawie tytuły wykonawcze o nr od TW4480022003695 do TW4480022003700 obejmują należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenia zdrowotne za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., zatem Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. był uprawniony do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o powyższe tytuły, zgodnie z ww. przepisem.

Należy także zauważyć, że stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Zgodnie zaś z § 2 tego artykułu organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W myśl art. 1a ww. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o środku egzekucyjnym – rozumie się przez to, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję:

- z pieniędzy,

- z wynagrodzenia za pracę,

- ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej,

- z rachunków bankowych,

- z innych wierzytelności pieniężnych,

- z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków,

- z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych,

- z praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy,

- z weksla,

- z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej,

- z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,

- z pozostałych praw majątkowych,

- z ruchomości,

- z nieruchomości.

Porównanie treści art. 1a i art. 19 § 4 u.p.e.a. wskazuje zatem, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organ egzekucyjny jest uprawniony do dokonywania czynności egzekucyjnych w sposób ograniczony, tj. jedynie poprzez do stosowanie egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w S w C.. Oznacza to, że nie doszło do naruszenia art. 19 § 4 u.p.e.a., bowiem środek ten został przewidziany w tym przepisie.

W myśl art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie:

1) po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;

3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.

W myśl § 2 omawianego przepisu zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne:

1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia;

2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia.

Zgodnie z § 3 jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunków bankowych zobowiązanego prowadzonych przez bank, niezależnie od tego, czy organ egzekucyjny wskazał w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 80 § 1, numery tych rachunków, o czym stanowi art. 81 § 1 u.p.e.a.

W myśl art. 86a § 1 u.p.e.a. wskutek zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, bank wstrzymuje wszelkie wypłaty z zajętego rachunku i niezwłocznie zawiadamia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego inne oddziały banku, inne banki, placówki pocztowe w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe i inne podmioty uprawnione do dokonywania wypłat zobowiązanemu z zajętego rachunku. Zajęcie nie dotyczy kwot wolnych od egzekucji.

Z kolei art. 86b u.p.e.a. przewiduje, iż zawiadomienie, o którym mowa w art. 80 § 1, i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienie i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego doręcza się na piśmie.

Stosownie do art. 67 § 2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:

1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;

2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;

3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;

4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego – również wskazanie jego rodzaju;

5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin

płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

6) kwotę kosztów egzekucyjnych;

a) opłaty manipulacyjnej,

b) opłaty za czynności egzekucyjne,

c) wydatków egzekucyjnych,

d) opłaty egzekucyjnej,

e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2;

7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;

8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;

9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Jednocześnie zgodnie z § 2a tego artykułu, jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej:

1) w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego;

2) zawiadomienie o zajęciu zawiera PESEL, NIP lub REGON zobowiązanego albo jego numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, albo numer w innym rejestrze lub ewidencji, o ile są znane organowi egzekucyjnemu.

Zgodzić się zatem należy ze stwierdzeniem, że zawiadomienia z 4 marca 2022 r., o nr ZAR480022003660, ZAR480022003661, ZAR480022003663, od ZAR480022003665 do ZAR480022003667, wystawione zostały zgodnie z wzorem określonym w Załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych i zawierają wszystkie niezbędne elementy wynikające z ww. przepisów.

Sąd wskazuje, że stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:

1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;

2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Zatem w świetle art. 54 § 1 u.p.e.a. przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną mogą być tylko i wyłącznie wady tej czynności. Skarga na czynność egzekucyjną nie jest bowiem uniwersalnym środkiem zaskarżenia. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Zarzuty te nie mogą być przedmiotem analizy w postępowaniu skargowym z art. 54 u.p.e.a., albowiem ustawodawca przewidział możliwość wniesienia odrębnego środka zaskarżenia w postaci zarzutów (art. 33 § 1 u.p.e.a.).

Sąd podziela także stanowisko organów w kwestii uciążliwości środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W przypadku, gdy istnieje możliwość wyboru spośród kilku środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, należy zastosować te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Należy jednak zaznaczyć, że przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, w myśl którego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji (por. wyrok NSA z 20 października 2021 r., sygn. akt III FSK 243/21; wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1462/07). Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotą. Co istotne, skarżąca nie wskazała innego środka egzekucyjnego, mniej uciążliwego, który jednocześnie umożliwiałby skuteczną egzekucję. W tej sytuacji zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest bezzasadny.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zarzuty sformułowane w skardze nie są zasadne, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.