Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 97/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2, art. 56, art. 151, art. 125 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 148 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 149 par. 2,3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie opłaty adiacenckiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Wójt Gminy

w pkt 1. ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, położonej w obrębie ewidencyjnym N., składającej się z dwóch działek nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 1,2035 ha, stanowiących własność Z. N., spowodowanego podziałem geodezyjnym na piętnaście działek o numerach: od [...]do [..], w wysokości [...] zł.

W pkt 2. organ I instancji ustalił sposób zapłaty ww. opłaty: jednorazowo.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez pełnomocnika Z. N. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [..] uchyliło ww. decyzję w pkt 1 i orzekło o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł Z. N. zam. przy ul. [...] w K., a w pozostałym zakresie utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z 28 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 559/13 oddalił skargę Z. N. na ww. decyzję Kolegium. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 744/14 skargę kasacyjną oddalił.

W dniu 4 września 2014 r. pełnomocnik Z. N. w postępowaniu administracyjnym – D. G., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) złożyła w Urzędzie Gminy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją SKO z [...] r., wnosząc o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że operat szacunkowy, stanowiący dowód w postępowaniu o wymierzenie opłaty adiacenckiej, został poddany ocenie Komisji Odpowiedzialności Zawodowej przy Ministrze Infrastruktury, w wyniku czego potwierdzono zasadność podnoszonych w toku postępowania zarzutów wobec tego operatu, a rzeczoznawca majątkowy została ukarana karą dyscyplinarną. W tej sytuacji przedmiotowy operat nie posiada wartości i mocy dowodowej, co stanowi okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia

[...] roku nr [...] odmówiło wznowienia postępowania, stwierdzając, że nie został zachowany termin do jego złożenia. Z ustaleń Kolegium wynika, że pismem z dnia 25 lipca 2014 r. pełnomocnik wnioskodawcy wystąpił do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju Departament Gospodarki Nieruchomościami o przekazanie mu uzasadnienia decyzji Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zastosowania wobec rzeczoznawcy majątkowego A. K.-Ż. kary dyscyplinarnej za naruszenie przepisów przy sporządzaniu operatów szacunkowych stanowiących dowody w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej.

Uzasadnienie to zostało stronie przedstawione w piśmie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju - Departament Gospodarki Nieruchomościami z dnia 12 sierpnia 2014 r.

Zdaniem Kolegium, fakt zwrócenia się przez wnioskodawcę o uzasadnienie decyzji wydanej w dniu [...] r., po przeprowadzeniu oceny wskazanych operatów, świadczy o posiadanej informacji o tej decyzji, a tym samym o ocenie operatów, co najmniej już w chwili kierowania prośby o przesłanie uzasadnienia decyzji, to jest w dniu [...] r.

Wniosek o wznowienie postępowania jest datowany 29 sierpnia 2014 r., a złożony został w dniu 4 września 2014 r., co oznacza, że nastąpiło to po upływie miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 k.p.a.

Ponadto SKO zauważyło, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego wpłynął w toku toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, po złożeniu przez stronę skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku WSA w S.

Art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dalej "p.p.s.a.", stanowi, iż w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Przepis ten nie normuje natomiast tego, czy dopuszczalne jest, po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego i następnie skargi kasacyjnej, wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu lub wznowienia postępowania. W doktrynie i w orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, popierany przez Kolegium, że wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, w tym wznowienia postępowania. Wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego mające na celu weryfikację aktu objętego skargą powinno wyprzedzać wszczęcie postępowania sądowego inicjowanego wniesieniem skargi.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik Z. N. złożył do SKO wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, po rozpatrzeniu którego organ ten wydał zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie SKO z dnia [...] r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uzupełniło wywody zawarte w poprzednim postanowieniu, wskazując, iż pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na którą to przesłankę

powołuje się strona, należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania orzeczenia lecz nieznane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie Kolegium, w sprawie niniejszej nie występuje żadna z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a., w szczególności zaś wnioskodawca nie wskazał istotnych dla sprawy nowych faktów lub dowodów istniejących w dniu wydania orzeczenia, nieznanych organowi, który wydał orzeczenie (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.)

Za nową okoliczność faktyczną lub dowód w żadnym wypadku nie można uznać, wskazywanej przez wnioskodawcę, elektronicznej wiadomości z 13 sierpnia 2014 r. z Departamentu Gospodarki Nieruchomościami przy Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju o zakończeniu postępowania w sprawie zastosowania wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej za naruszenie przepisów przy sporządzaniu operatów szacunkowych, stanowiących dowody w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej.

Powyższe stanowisko znajduje wsparcie w orzecznictwie sądowym, dotyczącym art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., które w dalszej części uzasadnienia postanowienia SKO przytoczyło (wyrok NSA OZw Białymstoku z 9 lipca1998 r. SA/Bk 1690/97, wyrok NSA z dnia 20 lipca 2006 r, - II OSK 1009/05, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2006 r. IV SA/Wa 501/06).

Powołując się na przytoczone orzeczenia Kolegium podkreśliło, że celem postępowania wznowieniowego jest usunięcie istotnych naruszeń proceduralnych popełnionych przy wydawaniu decyzji merytorycznej, mających wpływ na wynik sprawy. Nie jest celem tego postępowania usuwanie istotnych błędów tkwiących w samej decyzji, wynikłych wskutek niezastosowania lub błędnego zastosowania przez organ orzekający przepisów prawa materialnego.

Ani odmienna ocena przez stronę materiału dowodowego, ani kwestionowanie przyjętej przez Kolegium interpretacji prawa nie stanowi, w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przesłanki uchylenia orzeczenia po wznowieniu postępowania. W tej sytuacji – zdaniem SKO - orzeczenie odmawiające zmiany (uchylenia) skarżonego postanowienia, nie narusza prawa, co uzasadnia zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wskazano również, iż Naczelny Sąd Administracyjny w licznych orzeczeniach wskazuje, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Podstawowym argumentem przemawiającym za taką wykładnią jest wzgląd na konieczność wyeliminowania niekorzystnego zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego.

Powyższe postanowienie Z. N. osobiście zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., zarzucając mu naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez błędną ocenę i interpretację przesłanek wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania, co doprowadziło do przyjęcia błędnych ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia;

2. art. 6 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia, które w świetle obowiązujących przepisów prawa zostało wydane z nieposzanowaniem zasady praworządności;

3. art. 56 p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a., poprzez błędną ocenę i interpretację normy prawnej na niekorzyść skarżącego, co doprowadziło do przyjęcia błędnych ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia;

4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, co doprowadziło do przyjęcia błędnych ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi skarżący obszernie przytoczył okoliczności faktyczne i prawne sprawy, wskazując, iż podstawę prawną wniosku o wznowienie postępowania stanowi art. 145 § 1 pkt 5, w związku z art. 147 i art.148 § 1 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wznowienia postępowania, wskazując, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Ponadto organ wskazał, iż popiera reprezentowany w orzecznictwie pogląd, iż wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, jakim jest wznowienie postępowania. Skarżący nie zgadza się z powyższym stanowiskiem.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazano, iż stroną postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych jest wyłącznie rzeczoznawca majątkowy, wobec którego toczy się postępowanie. Przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie posiada natomiast w tym postępowaniu osoba, która negatywnie oceniła czynności zawodowe wykonane przez osobę rzeczoznawcę (skarżący), bowiem postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej nie rozstrzyga o prawach czy obowiązkach osoby skarżącej, która tylko pośrednio jest zainteresowana rozstrzygnięciem w sprawie i legitymuje się wyłącznie interesem faktycznym w przedmiotowej sprawie. Osoba ta nie bierze czynnego udziału w postępowaniu z tytułu odpowiedzialność zawodowej. Może jedynie otrzymać informację o sposobie zakończenia tego postępowania na swój pisemny wniosek. Postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej polega na zbadaniu czy rzeczoznawca majątkowy, wykonując czynności zawodowe, nie naruszył obowiązków określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Organ rozpatrujący skargę na działalność rzeczoznawcy majątkowego nie posiada obowiązku informowania z urzędu osoby, która wniosła skargę na rzeczoznawcę, o wydaniu decyzji (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 10 lutego 2014 r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych (Dz. U. poz. 266).

W związku z powyższym, skarżący osobiście lub poprzez pełnomocnika może dowiadywać się telefonicznie czy postępowanie zostało zakończone oraz czy wydano decyzję na powyższą okoliczność. Skarga na działalność rzeczoznawcy majątkowego w tej sprawie została wniesiona w dniu 20 marca 2013 r. Na przestrzeni tego czasu pełnomocnik wnioskodawcy w odstępach około dwumiesięcznych wykonywał telefony do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w W., z zapytaniem czy postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zakończone. W lipcu 2014 r., podczas telefonicznej rozmowy z Departamentem Gospodarki Nieruchomościami przy tym Ministerstwie, pełnomocnik wnioskodawcy został poinformowany, iż postępowanie zakończono i wydano stosowną decyzję. Pełnomocnik został też poinformowany, iż nie udziela się informacji telefonicznej na temat wydanej decyzji i pouczony, iż winien wystąpić z pisemnym wnioskiem o doręczenie informacji dotyczącej wydanej decyzji oraz wyciągu z protokołu uzasadniającego treść decyzji. W dniu 25 lipca 2014 r. pełnomocnik wnioskodawcy wystąpił z takim wnioskiem, a w dniu 13 sierpnia otrzymał drogą mailową informację, o którą wnosił. Na skutek powyższego, w dniu 13 sierpnia 2014 r. pełnomocnik wnioskodawcy powziął obiektywną wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero tak powzięta wiadomość otworzyła bieg terminu do złożenia podania o wznowienie, o którym mowa wart. 148 § 2 k.p.a., nie zaś data wydania decyzji, o której wiedzy nie miał ani wnioskodawca, ani pełnomocnik, bowiem organ z urzędu nie miał obowiązku powiadomić ich o wyniku postępowania. Sama informacja telefoniczna o zakończeniu postępowania i wydaniu decyzji nie stanowiła jeszcze podstawy do złożenia wniosku o wznowienia postępowania. Dopiero pisemna informacja, zawierająca wyciąg z protokołu uzasadniający wydanie rzeczonej decyzji, wskazywała na podstawy złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Tym samym, w ocenie skarżącego, zarzut uchybienia terminowi określonemu w art.148 k.p.a. pozostaje bezzasadny.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego interpretacji art. 56 p.p.s.a., skarżący powołał się na dyspozycję art. 6 k.p.a., z którego wynika zasada praworządności, wskazująca, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przez przepisy prawa należy rozumieć przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Źródła powszechnie obowiązującego prawa zostały wskazane w art. 87 Konstytucji RP. Należą do nich: Konstytucja RP, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego.

Orzeczenia sądów powszechnych i sądów administracyjnych nie są źródłem prawa i nie mogą stanowić podstawy prawnej działań organów administracji. Organy administracji są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego, tylko w ramach sprawy, która była rozpoznawana przez sąd administracyjny (art. 153 p.p.s.a.). Stosowanie tych ocen poza sprawą rozpatrywaną przez sąd administracyjny nie ma podstaw prawnych. W państwie prawa przepisy prawa powinny być jasne, jednoznaczne i zrozumiałe. Jeżeli jednak tak nie jest, to niejasności i wątpliwości co do treści przepisu prawa nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony (wyrok NSA OZ w Białymstoku z 6 marca 1996 r., SA/Bk 95/95, LexisNexis nr 341269).

Art. 56 p.p.s.a. nie zawiera żadnego postanowienia w kwestii, czy dopuszczalne jest, po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, wszczęcie przez organy administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) zarówno z urzędu, jak i w związku z wniesieniem nadzwyczajnego środka prawnego, innego niż skarga do sądu administracyjnego. A contrario do postanowień tego przepisu należałoby przyjąć, że wszczęcie takiego postępowania administracyjnego po wniesieniu skargi do Sądu jest dopuszczalne. Ustawodawca stanął na stanowisku, że wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego jest jedynie czasową przeszkodą do rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Na podstawie komentowanego przepisu nie prowadzi ono do odrzucenia skargi, a jedynie do zawieszenia postępowania sądowego z urzędu. Zatem, jeżeli dojdzie do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, to powinno ono zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowo-administracyjnego, por. w szczególności wyrok WSA w Krakowie z 27 maja 2010 r., I SA/Kr 335/10 (CBOSA).

W świetle przedstawionych faktów i okoliczności, organ administracji publicznej, nie może powoływać się na poglądy orzecznictwa (często sprzecznego), w tym przypadku działającego na niekorzyść skarżącego, bowiem winien wydawać rozstrzygnięcia wyłącznie w oparciu i na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie zostały spełnione wszelkie przesłanki do wznowienia postępowania, wynikające z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem:

1. Ujawniona okoliczność faktyczna (decyzja Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, działającej przy Ministrze Infrastruktury i Rozwoju, Departament Gospodarki Nieruchomości) istotna dla sprawy, jest nowa,

2. Ujawniona okoliczność faktyczna (fałszywie sporządzony operat szacunkowy) istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej,

3. Nowa ujawniona okoliczność (decyzja Komisji Odpowiedzialności Zawodowej) nie była znana organowi, który wydał decyzję ostateczną.

W tej sytuacji – zdaniem skarżącego - nie można się zgodzić ze stanowiskiem SKO, zaprezentowanym w zaskarżonym postanowieniu. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż decyzja wydana przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, działającej przy Ministrze Infrastruktury i Rozwoju (w szczególności jej uzasadnienie), stanowi nowo odkrytą okoliczność faktyczną, mającą znaczenie prawne. Owa okoliczność (operat szacunkowy) istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej, jednak nie była znana organowi. Przedmiotowa okoliczność posiada istotny wpływ na odmienne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Gdyby w dniu wydania decyzji była znana organowi decyzja Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz jej przesłanki, z dużym prawdopodobieństwem doszłoby do odmiennego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, bowiem w wyżej powołanej decyzji wskazano, iż przedmiotowy operat szacunkowy, jako jedyny dowód w sprawie, o który oparto wydanie decyzji ostatecznej, nie posiada waloru wartości i mocy dowodowej, bowiem został sporządzony z rażącym naruszenia przepisów prawa, w oparciu o fałszywe przesłanki. Tym samym nie było możliwe ustalenie na jego podstawie prawidłowej wysokość opłaty adiacenckiej, która kształtowała zobowiązanie skarżącego.

Dalej skarżący przytoczył przykłady orzecznictwa oraz komentarzy prawnych

odnoszących się do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., które – jego zdaniem - wskazują na błędną wykładnię i ocenę przez SKO przedmiotowego stanu faktycznego w zakresie zasadności wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przytaczając m.in. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 27 stycznia 1984 r., - SA/Wr 649/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 7; wyrok NSA z 5 listopada 1998 r., - III SA 1226/97, LexPolonica nr 338343; wyrok NSA OZ w Lublinie z 10 lutego 1999 r., - I SA/Lu 19/98, LexPolonica nr 343869; wyrok NSA OZ w Lublinie z 10 lutego 1999 r., - V SA 863/99), wyrok NSA z 17 grudnia 1997 r., III SA 77/97), wyrok NSA z 25 czerwca 1985 r., I SA 198/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 35; wyrok NSA z 6 stycznia 1998 r., - IV SA 1302/97, LexPolonica nr 2231437; wyrok NSA OZ w Łodzi z 29 października 1999 r., - I SA/Łd 1440/97, LexPolonica nr 351023, POP 2001, nr 2, poz. 29; wyrok NSA z 8 czerwca 2000 r. - V SA 1885/99, Lex nr 50152).

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności skarżonego postanowienia SKO w K. z dnia [...] r. wskazując, iż zachodzą przyczyny nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., lub o uchylenie tego postanowienia i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych aktów, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, którego przedmiotem jest wydana na podstawie art. 148 § 1 oraz art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wskazaną na wstępie decyzją ostateczną o ustaleniu opłaty adiacenckiej, wskazuje na brak podstaw do uwzględnienia skargi, choć nie ze wszystkimi wywodami SKO zawartymi w zaskarżonym postanowieniu (z dnia 14 listopada 2014 r.) można się zgodzić.

Należy zaznaczyć, iż instytucja nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej, jaką stanowi wznowienie postępowania, jest ukształtowana w taki sposób, że postępowanie w tym przedmiocie ma charakter dwuetapowy.

Aby mogło dojść do zbadania, czy w sprawie zachodzi podnoszona we wniosku o wznowienie postępowania przesłanką z art. 145 § 1 pkt 1 – 8, (a także z art. 145a i 145b) k.p.a.) właściwy organ musi przeprowadzić postępowanie wstępne, którego celem jest zbadanie dopuszczalności wznowienia postępowania. Na tym etapie postępowania o wznowienie postępowania organ administracyjny bada, czy wniosek złożyła strona postępowania, czy dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie oraz czy powołała podstawę wznowieniową wskazaną w powołanych wyżej przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.

Niespełnienie jednego z wymienionych warunków formalnych uzasadnia odmowę wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Na tym etapie nie jest zatem dopuszczalna ocena przez organ rozpatrujący wniosek wskazanych przez wnioskodawcę przesłanek wznowieniowych, co czyni SKO w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r.

W rozpatrywanej sprawie jako podstawę wniosku wskazano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując jako przesłankę wznowieniową okoliczność, iż w stosunku do rzeczoznawcy, który opracował operat szacunkowy stanowiący podstawę ustalenia wzrostu wartości nieruchomości, w dniu [...]. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej przy Ministerstwie Infrastruktury zastosowała karę dyscyplinarną za naruszenie przepisów przy sporządzeniu operatu.

O fakcie tym – jak wynika z treści niniejszej skargi - pełnomocnik skarżącego uzyskała wiadomość w lipcu 2014 r., ale materiał dotyczący tej sprawy (protokół posiedzenia Komisji), uzyskała dopiero 13 sierpnia 2013 r. i od tego dnia skarżący liczy miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania opartego na opisanej wyżej przesłance.

Miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia.

Przyjmując, że na etapie badania formalnego wniosku o wznowienie postępowania organ nie ma podstaw do badania czy przesłanki, na które powołuje się strona wnioskująca o wznowienie postępowania, zachodzą czy też nie, (zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. może to badać dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania) to kwestię zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. organ zobowiązany jest zbadać na tym etapie, przy czym początkiem biegu tego terminu nie jest dzień, kiedy strona uzyskała określone materiały, (w tym wypadku – wyciąg z protokołu uzasadniającego treść decyzji w przedmiocie wymierzenia rzeczoznawcy kary), lecz od dnia "dowiedzenia się" że wystąpiła okoliczność, którą strona uważa za podstawę wznowienia. Tymczasem - jak wynika z treści skargi -postępowanie wobec rzeczoznawcy przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej toczyło się na skutek skargi strony skarżącej złożonej w dniu 20 marca 2013 r., (a zatem w toku toczącego się w tej sprawie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r.). Informację o uznaniu skargi na rzeczoznawcę za uzasadnioną i wymierzeniu rzeczoznawcy kary w dniu 30 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego uzyskała 25 lipca 2014 r. Od tej zatem daty, która jest datą dowiedzenia się przez stronę o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia należy liczyć miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania opartego na wskazanej podstawie. W tym kontekście stanowisko SKO, że wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie został złożony po terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., uznać należy za trafne.

Skarżący bowiem w skardze nie kwestionuje, iż fakt uznania przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, iż rzeczony operat został sporządzony z naruszeniem przepisów w tym zakresie znany był wcześniej (w lipcu 2014 r.) lecz uważa, iż dopiero otrzymanie przez jego pełnomocnika w dniu 13 sierpnia 2014 r. drogą mailową wyciągu z protokołu "otworzyło bieg terminu do złożenia podania o wznowienie".

Stanowisko to jest w świetle art. 148 § 1 k.p.a. nieprawidłowe, skoro przepis ten mówi o dowiedzeniu się o określonym fakcie (okoliczności) a nie uzyskanie oficjalnego dokumentu w sprawie.

Zatem – w ocenie Sądu – powołanie się przez SKO na negatywną przesłankę wznowienia postępowania wynikającą z niezachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., stanowił wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a.

Skład SKO, który po ponownym rozpoznaniu sprawy wydał zaskarżone postanowienie, nie kwestionując uchybienia przez wnioskodawcę terminu z art. 148 § 1 k.p.a., dodatkowo zakwestionował wystąpienie w sprawie przesłanek wznowieniowych wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., do czego oczywiście na tym etapie postępowania w świetle art. 149 § 2 k.p.a., nie miał podstaw.

Należy jednak uznać, iż powyższe uchybienie w świetle powyższych wywodów nie miało wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy SKO podkreśliło inny jeszcze aspekt sprawy mający wpływ na jego rozstrzygnięcie, a mianowicie niedopuszczalność złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego po zaskarżeniu wydanej w jego rezultacie decyzji do sądu administracyjnego.

Należy przyznać, iż powyższa kwestia, była przedmiotem wielu, często rozbieżnych, orzeczeń sądów administracyjnych, przytaczanych zarówno zaskarżonym postanowieniu jak i w skardze.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, mając na uwadze jej okoliczności faktyczne, opowiada się za stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 2476/13, gdzie stwierdzono, iż wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, po wniesieniu skargi w tej sprawie do sądu administracyjnego, należy uznać za niedopuszczalne.

Podobne stanowisko NSA zajął w wyroku z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 680/1.

W odniesieniu do tek kwestii wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 56 p.p.s.a., w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe ulega zawieszeniu.

Powyższy przepis formułuje zasadę zapobiegania dwutorowości postępowania kontrolnego tylko w odniesieniu do postępowania sądowego. Należy jednak przyjąć, że w celu skutecznego i konsekwentnego zapobieżenia dwutorowości kontroli w stosunku do decyzji ostatecznej, zasada ta musi działać w obydwie strony, tj. nie można akceptować żądania wznowienia postępowania po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, jeżeli nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające złożenie takiego wniosku. Orzeczenia sądów administracyjnych dopuszczające możliwość uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania poddanego już kontroli sądu administracyjnego, a następnie jego zawieszenia na czas postępowania sądowoadministracyjnego, wskazują na okoliczności związane z koniecznością zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a., co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Okoliczność wadliwej pracy rzeczoznawcy była bowiem podnoszona w toku postępowania w przedmiocie wymierzenia opłaty adiacenckiej jak i postępowania sądowoadministracyjnego, a informację o wymierzeniu rzeczoznawcy kary dyscyplinarnej za naruszenie przepisów, co wskazywałoby na możliwość, że opracowany przez niego operat jest wadliwy, strona uzyskała najpóźniej 25 lipca 2014 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania złożyła 4 września 2014 r.

W ocenie tej kwestii należy też mieć na uwadze istotną w procedurze zasadę ekonomiki procesowej. Skoro dany akt jest już poddany kontroli sądowej, nie ma potrzeby wszczynania postępowania nadzwyczajnego w celu jego weryfikacji, albowiem okoliczność mogąca stanowić przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego winna być uwzględniona przy rozstrzyganiu sprawy przez sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Należy mieć też na uwadze przepis art. 125 § 1 i 2 p.p.s.a., pozwalający sądowi rozpatrującemu skargę na zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania administracyjnego lub ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłyby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia odmawiającego wznowienia opisanego na wstępie postępowania z powodu jego niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych tj. niezachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. oraz toczącego się równolegle postępowania sądowoadministracyjnego, odpowiada prawu, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Końcowo Sąd zauważa, iż w przesłanych w celu sporządzenia niniejszego uzasadnienia aktach administracyjnych, dotyczących postępowania w przedmiocie opłaty adiacenckiej, brak jest zarówno wniosku o wznowienie postępowania jak i zażalenia na postanowienie SKO z dnia [...] r. Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie Sąd oparł zatem na niekwestionowanych danych zawartych w treściach postanowień SKO z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. a także treści skargi.