Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 135/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 131 ust.1 pkt 3 oraz art. 132 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 246 ust. 1 oraz art. 255 ust.4
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w B., K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej F. z siedzibą w B., K. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej oddalił sprzeciw F. z siedzibą w B., Kolumbia (dalej: "strona" lub "skarżąca") w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny Café GOLD COLOMBIANO 100% Arabica o numerze [...]. Jako podstawę skarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 246 i art. 247 ust. 2 w związku z art. 132 ust. 1 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 11, art. 131 ust. 1 pkt 3, art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej także: "p.w.p."), art. 14 w związku z art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 93 z 31.03.2006 r., str. 12) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.

W dniu 30 kwietnia 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw strony wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny Cafe GOLD Colombiano 100% Arabica o numerze [...] na rzecz G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U. (dalej także: "uprawniony"). Jako podstawę prawną sprzeciwu wskazano art. 132 ust. 1 pkt 1 i art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Skarżąca podniosła, że nazwa Cafe de Colombia została zarejestrowana w odniesieniu do kawy w rejestrze chronionych nazw pochodzenia i chronionych nazw geograficznych zgodnie rozporządzeniem Rady (WE) z dnia 12 września 2007 r. nr 510/2006. Opisała cechy kawy o nazwie Cafe de Colombia oraz wskazała gdzie jest uprawiana. Strona podkreśliła identyczność towarów oraz wskazała, iż w przypadku chronionych oznaczeń geograficznych dla odmowy rejestracji znaku wystarczy, że jest on podobny do danego oznaczenia geograficznego. Strona wskazała także, że jest uprawniona z rejestracji znaków towarowych: słowno-graficznego CAFE DE COLOMBIA [...], wspólnotowego znaku towarowego słowno- graficznego CAFE DE COLOMBIA [...], wspólnotowego słowno-graficznego CAFE DE COLOMBIA [...] oraz wspólnotowego słowno-graficznego J. V. CAFE DE COLOMBIA [...]. Znaki te przeznaczone są do oznaczania identycznych towarów co znak sporny. Podkreśliła podobieństwo porównywanych znaków na wszystkich trzech płaszczyznach oraz ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, a także konkurencyjność uprawnionego i wnoszącej sprzeciw.

Uprawniony pismem z dnia 28 grudnia 2012 r. wniósł o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego. Podniósł, że sporny znak towarowy oraz przeciwstawione mu znaki towarowe i oznaczenie geograficzne co prawda służą do oznaczania tych samych towarów, jednakże sporny znak towarowy nie zawiera w warstwie słownej oznaczenia geograficznego Cafe de Colombia oraz istotnie różni się zarówno od przeciwstawionego mu oznaczenia geograficznego i znaków towarowych.

W piśmie nadesłanym do Urzędu w dniu 20 czerwca 2013 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko. Wskazała, że prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 1 pkt 11 p.w.p. Podkreśliła, że nazwa Cafe de Colombia w odniesieniu do kawy jest zarejestrowanym oznaczeniem geograficznym na podstawie rozporządzenia Rady (WE) 510/2006, a sporny znak Cafe Colombiano jest do tego oznaczenia podobny. Oznaczenia takie jak 100% arabica czy też GOLD, CLASSIC oraz ESPRESSO NEGRO stanowią elementy informacyjne, zaś grafika utworzona z ziaren kawy jest wskazaniem rodzaju towaru. Podniosła ponadto, że oznaczenia geograficzne z natury rzeczy mogą mieć jedynie postać słowną, więc porównywanie znaku towarowego oraz oznaczenia geograficznego powinno zostać przeprowadzone na płaszczyźnie słownej. Podkreśliła, że w przypadku oznaczeń geograficznych nie jest rozpatrywane ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, dla odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy wystarczy, że jest on podobny do oznaczenia geograficznego, a w przedmiotowej sprawie oznaczenia te są łudząco podobne. Wskazała, iż przepis art. 13 rozporządzenia Rady (WE) nr 510/2006 r. gwarantuje ochronę oznaczeń geograficznych nie tylko przed wykorzystaniem ich w formie w jakiej zostały zarejestrowane, ale także przed ich przywołaniem czyli skojarzeniem. Skarżąca stwierdziła również, że prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p., bowiem zawiera on dane które mogą wprowadzać odbiorców w błąd, co do pochodzenia i właściwości oferowanych towarów. Sporny znak towarowy wskazuje na wyroby produkcji kolumbijskiej, podczas gdy uprawnionym jest przedsiębiorstwo z Polski. Skarżąca podkreśliła, że nie ma żadnej gwarancji, iż towar znajdujący się w opakowaniach oznaczonych spornym znakiem pochodzi z Kolumbii. Strona załączyła także do akt sprawy wyniki badania rynkowego dotyczącego kawy kolumbijskiej przeprowadzonego w 2005 r. w 9 państwach, w tym w Polsce.

Na rozprawie przeprowadzonej przez Urząd w dniu [...] czerwca 2013 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Skarżąca jako podstawę prawną żądania unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy wskazała ostatecznie art. 132 ust. 1 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 11, art. 131 ust. 1 pkt 3, art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., art. 14 w związku z art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 510/2006 z dnia 20 marca 2006r. Podniosła, że nie każda kawa pochodząca z Kolumbii może korzystać z oznaczenia geograficznego Cafe de Colombia, a jedynie kawa z konkretnego rejonu. Oznaczenia geograficzne ze swej natury są oznaczeniami słownymi, nie można zatem z istnienia elementów graficznych w spornym znaku towarowym wywodzić, iż wpływają one na brak podobieństwa między oznaczeniami. Skarżąca podkreśliła, że sporny znak towarowy posiada w centralnej części wyodrębniony taką samą czcionką, odmienną od pozostałych napisów, napis Café Colombiano. Wyrażenie to jest podobne do oznaczenia geograficznego Cafe de Colombia, o czym decyduje wygląd, brzmienie i znaczenie tych oznaczeń. Skarżąca wskazała, że ze znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy wyników badań rynkowych wynika, że 78% polskich konsumentów uważa, że 100% Columbian Coffee/Cafe de Colombia jest najwyższej jakości kawą dla koneserów. Zdaniem strony nie wiadomo do oznakowania jakiego rodzaju kawy przeznaczony jest sporny znak towarowy. Użyty w znaku język hiszpański może sugerować, że wyrób pochodzi z Kolumbii. Ponadto strona podkreśliła, że nie ma żadnej gwarancji, że produkt, na opakowaniu którego znajduje się sporny znak towarowy pochodzi z Kolumbii.

Uprawniony wskazał, że kawa oznaczana spornym znakiem pochodzi z obszaru Caldas, znajdującego się w kolumbijskiej strefie kawowej. Załączył materiał dowodowy na okoliczność tego, że możliwe jest uzyskanie w Unii Europejskiej ochrony na znak towarowy, który zawiera oznaczenie występujące jako oznaczenie geograficzne. Ponadto załączył do akt przedmiotowej sprawy dokumenty w postaci listu przewozowego zawierającego informacje o producencie kawy, kontrakt zawarty przez M. z Supremo the Art Of Coffee dotyczący zakupu kawy, fakturę zakupu kawy wystawioną przez Supremo the Art Of Coffee dla M., wydruk zawierający informacje o departamencie Caldas znajdującym się w kolumbijskiej strefie kawowej, wydruk dotyczący chronionego oznaczenia geograficznego oraz znaków towarowych jakimi posługują się producenci kawy z obszaru objętego chronionym oznaczeniem geograficznym z kolumbijskiej strefy kawowej oraz schemat procesu technologicznego kawy ziarnistej mielonej w M., która jest dostawcą kawy dla Global Coffee Group.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw skarżącej. Organ powołał się na treść art. 246, art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz wyrok WSA z 25 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 533/06. Wskazał, że sporny znak towarowy Café GOLD Colombiano 100% Arabica o numerze [...] przeznaczony został do oznaczania następujących towarów: kawa, kawa mielona, kawa rozpuszczalna z klasy 30. Natomiast przeciwstawione znaki towarowe zostały przeznaczone do oznaczania między innymi następujących towarów:

- słowno-graficzny znak towarowy CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...]: kawa, herbata, kakao, cukier, ryż, tapioka, sago, namiastki kawy, mąka i preparaty zbożowe, chleb, biszkopty, ciastka, wyroby cukiernicze, słodycze, lody jadalne z klasy 30;

- wspólnotowy słowno-graficzny znak towarowy CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...]: kawa, herbata, kakao, cukier, ryż; tapioka i sago; kawa nienaturalna; mąka i produkty zbożowe; chleb, wyroby cukiernicze i słodycze; lody; miód melasa (syropy); drożdże, proszek do pieczenia; sól, musztarda; ocet, sosy (przyprawy); przyprawy; lód z klasy 30;

- wspólnotowy słowno-graficzny znak towarowy 100% CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...]: kawa, czekolada; preparaty do wykorzystania jako substytuty czekolady; herbata, kakao; preparaty do produkcji napojów (z wyłączeniem sztucznej kawy, substytutów kawy, cykorii i aromatów cykorii); kakao oraz/lub kawa, oraz/lub czekolada; aromaty kakaowe. Kawowe i czekoladowe; kawa herbata, kakao, cukier, ryż tapioka i sago; mąka i produkty zbożowe; chleb, wyroby cukiernicze i słodycze; lody; miód, melasa (syropy); drożdże, proszek do pieczenia; sól; musztarda; ocet, sosy (przyprawy); przyprawy; lód z klasy 30; ziarna i produkty rolne, ogrodnicze, leśne oraz ziarna nie ujęte w innych klasach; żywe zwierzęta; świeże owoce i warzywa; nasiona; naturalne rośliny i kwiaty; karma dla zwierząt; słód z klasy 31;

- wspólnotowy słowno-graficzny znak towarowy J. V. 100% CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...]: kawa, czekolada; preparaty do wykorzystania jako substytuty czekolady; herbata, kakao; preparaty do produkcji napojów (z wyłączeniem sztucznej kawy, substytutów kawy, cykorii i aromatów cykorii); kakao oraz/lub kawa, oraz/lub czekolada; aromaty kakaowe. Kawowe i czekoladowe; kawa herbata, kakao, cukier, ryż tapioka i sago; mąka i produkty zbożowe; chleb, wyroby cukiernicze i słodycze; lody; miód, melasa (syropy); drożdże, proszek do pieczenia; sól; musztarda; ocet, sosy (przyprawy); przyprawy; lód z klasy 30; ziarna i produkty rolne, ogrodnicze, leśne oraz ziarna nie ujęte w innych klasach; żywe zwierzęta; świeże owoce i warzywa; nasiona; naturalne rośliny i kwiaty; karma dla zwierząt; słód z klasy 31.

W ocenie organu z powyższego zestawienia wynika, że zarówno znak sporny Café GOLD Colombiano 100% Arabica o numerze [...] jak i przeciwstawione mu znaki towarowe CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...], CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...], 100% CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...], J. V. 100% CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...] przeznaczone są do oznaczania identycznych towarów w klasie 30, tj. kawy. Wszystkie bowiem towary wymienione w wykazie towarów znaku spornego, tj. kawa, kawa mielona, kawa rozpuszczalna mieszczą się w szerokim pojęciu kawy, do oznaczania której zostały przeznaczone znaki przeciwstawione.

Urząd Patentowy RP powołał się na wyrok SN z 11 marca 1999r. III RN 136/98, wyrok NSA z 12 maja 2003 r. sygn. akt. II SA 1486/02 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1791/07. Wyjaśnił, że sporny znak towarowy [...] jest znakiem słowno-graficznym. Składa się on z elementu graficznego przedstawiającego filiżankę ze spodkiem utworzoną z ziaren kawy w kolorze brązowym. Nad ww. elementem graficznym umieszczony został napis Café GOLD Colombiano w kolorze brązowym, zaś poniżej tego elementu graficznego znajduje się napis 100% Arabica w kolorze brązowym. Ww. elementy zostały umieszczone na tle w kolorze żółtym i beżowym.

Przeciwstawione znaki towarowe [...] oraz [...] są identycznymi znakami słowno-graficznymi składającymi się z popiersia mężczyzny w kapeluszu, ubranego w tradycyjny strój obok którego umieszczona została głowa osła lub muła na tle gór. Poniżej umieszczony jest napis Café de Colombia. Całość wykonana w kolorystyce czarno-białej. Przeciwstawiony znak towarowy 100 % CAFÉ DE COLOMBIA [...] jest także znakiem słowno-graficznym. Składa się z dużego napisu 100% poniżej którego umieszczono napis CAFÉ DE COLOMBIA oraz z małego motywu graficznego umieszczonego w prawym górnym rogu znaku w postaci popiersia mężczyzny w kapeluszu, ubranego w tradycyjny strój, obok którego umieszczona została głowa osła lub muła na tle gór. Całość wykonana w kolorystyce czarno-białej. Przeciwstawiony znak towarowy J. V. 100% CAFÉ DE COLOMBIA [...] jest również znakiem słowno-graficznym. Składa się on z napisu J. V., poniżej którego znajduje się napis 100% CAFÉ DE COLOMBIA. Pomiędzy słowami J. i V. został umieszczony motyw graficzny w postaci popiersia mężczyzny w kapeluszu, ubranego w tradycyjny strój, obok którego umieszczona została głowa osła lub muła na tle gór.

Zdaniem organu z powyższego zestawienia wynika, że zarówno znak sporny jak i przeciwstawione mu znaki towarowe wnoszącego sprzeciw są oznaczeniami złożonymi składającymi się zarówno z elementów słownych jak i graficznych. Znaki te co prawda posiadają identyczny element słowny CAFÉ oraz podobny element słowny COLOMBIA i COLOMBIANO, jednakże jako całość różnią się one istotnie, przede wszystkim w warstwie wizualnej i fonetycznej, tak że wywierają całkowicie odmienne ogólne wrażenie.

W warstwie wizualnej w znakach wnoszącego sprzeciw [...] i [...] wyeksponowany został element graficzny w postaci popiersia mężczyzny w kapelusz, ubranego w tradycyjny strój, obok którego umieszczona jest głowa osła lub muła na tle gór. W znaku towarowym wnoszącego sprzeciw [...] został natomiast wyeksponowany napis 100% wykonany dużymi, wyraźnymi (rzucającymi się w oczy) literami, obok którego w prawym górnym rogu zostało umieszczono niewielkich rozmiarów popiersie mężczyzny oraz głowa osła lub muła na tle gór opisane powyżej. Z kolei w znaku towarowym wnoszącego sprzeciw [...] wyeksponowany został napis J. V. wykonany wyrazistymi, rzucającymi się w oczy literami, a pomiędzy tymi wyrazami umieszczone jest opisane powyżej popiersie mężczyzny oraz głowa osła lub muła na tle gór. Ze względu na swoje rozmiary i umieszczenie w centralnej części wszystkie ww. elementy stanowią elementy dominujące tych znaków, jako że kombinacja słowna "Cafe de Colombia" i 100% Cafe de Colombia są niewielkich rozmiarów i zostały umieszczone poniżej ww. elementów. Urząd Patentowy RP wskazał, że ww. elementy stanowią wyróżniające elementy tych znaków, gdyż towarzyszące im elementy słowne Cafe de Colombia i 100% Cafe de Colombia są oznaczeniami czysto opisowymi, informującymi odbiorców o tym że mają do czynienia z konkretnym produktem jakim jest kawa pochodząca z Kolumbii. Natomiast w spornym znaku wyeksponowany został wyraźnie inny element graficzny, a mianowicie filiżanka ze spodkiem, utworzona z ziaren kawy. Element ten został umieszczony w centralnej części tego znaku i podkreślony cieniowaniem w kolorach żółtym i beżowych. Powyżej ww. elementu graficznego umieszczony jest napis składający się ze słów Cafe GOLD Colombiano umieszczonych jedno pod drugim, przy czym w napisie tym wyeksponowane zostało słowo GOLD zapisane dużymi, drukowanymi literami w kolorze ciemnobrązowym, podczas gdy pozostałe elementy słowne, tj. Cafe i Colombiano zostały wykonane znacznie jaśniejszą czcionką w kolorze beżowym, w taki sposób, że niemalże zlewają się z tłem.

Wobec powyższego Urząd Patentowy RP stwierdził, że dominującymi elementami spornego znaku, które w pierwszej kolejności rzucają się w oczy, są ww. element graficzny oraz napis GOLD, przy czym wyróżniającym elementem w tym znaku jest element graficzny, gdyż towarzyszące mu elementy słowne są oznaczeniami czysto opisowymi informującymi odbiorców o tym, że mają do czynienia z produktem jakim jest palona na złoto kawa arabika pochodząca z Kolumbii. Oprócz tego ww. elementy słowne składające się na porównywane znaki odgrywają podrzędną rolę w postrzeganiu spornego znaku towarowego w warstwie wizualnej, za wyjątkiem słowa Cafe, a słowa składające się na sporny znak towarowy nie są identyczne z tymi składającymi się na znaki przeciwstawione. Wobec powyższego Urząd Patentowy RP uznał, że porównywane znaki jako całość różnią się istotnie w warstwie wizualnej.

Organ zauważył, że w warstwie fonetycznej zachodzi podobna sytuacja, bowiem zarówno sporny znak towarowy jak i znaki mu przeciwstawione, jak wskazano powyżej, składają się z identycznego słowa Cafe oraz oznaczenia 100% występującego w znakach [...] i [...]. Ponadto znak sporny zawiera słowo Colombiano podobne do słowa Colombia występującego w znakach przeciwstawionych, a także dodatkowe elementy słowne, tj. GOLD i Arabica, które nie występują w żadnym przeciwstawionym mu znaku towarowym, a które sprawiają, że znak ten jako całość ma odmienne brzmienie. Sporny znak towarowy będzie bowiem wymawiany przez polskich odbiorców zgodnie z jego zapisem jako "kafe gold kolombiano sto procent arabika" podczas gdy przeciwstawione mu znaki towarowe jako: "kafe de kolombia", "sto procent kafe de kolombia" oraz "J." lub "H.V. sto procent kafe de kolombia". Znaki te wykazują pewne podobieństwo w zakresie w jakim składają się z identycznego słowa Café oznaczającego w różnych językach, np. w językach francuskim i hiszpańskim kawę, oraz podobnych określeń, tj. słowa Colombia w znakach przeciwstawionych, które w języku hiszpańskim oznacza Kolumbia, oraz słowa Colombiano w znaku spornym, które w języku hiszpańskim oznacza kolumbijska. W związku z powyższym organ wywiódł, że ww. elementy nie będą postrzegane przez odbiorców jako posiadające samoistny charakter odróżniający, a co za tym idzie nie podlegają one szczególnej ochronie.

Urząd Patentowy RP powołał się na wyrok NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. II GSK 533/09. Stwierdził, że występujące w porównywanych znakach towarowych identyczne i podobne elementy słowne, nie są elementami dominującymi w znaku spornym Café GOLD COLOMBIANO 100% Arabica o numerze [...]. Zdaniem Urzędu Patentowego RP nie można uznać aby znak sporny był podobny do znaków przeciwstawionych i nie istnieje ryzyko wprowadzenia potencjalnego odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów oznaczanych tymi znakami. Organ zauważył, że w rozpatrywanej sprawie odbiorcami jest ogół polskich konsumentów wśród których są zarówno osoby pijące często kawę jak i jedynie okazjonalnie. Odbiorcy ci z reguły mają swoje ulubione rodzaje kawy i niechętnie je zmieniają. Tym samym Urząd Patentowy RP uznał za niezasadny zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Organ przytoczył treść art. 132 ust. 1 pkt 11 p.w.p., art. 14 w związku z art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 510/2006, art. 13 ust. 1 lit. b ww. rozporządzenia. Wskazał, że zarówno sporny znak towarowy Café GOLD COLOMBIANO 100% Arabica jak i przeciwstawione oznaczenie geograficzne Café de Colombia zawierają wspólny element słowny Café oraz podobny element jakim są słowa Colombiano w znaku spornym i Colombia w znaku przeciwstawionym. Jednakże w ocenie Urzędu Patentowego RP nie uzasadnia to twierdzenia wnoszącego sprzeciw o takim podobieństwie znaku spornego do przeciwstawionego oznaczenia geograficznego, które stanowiłoby nadużycie, imitację czy też aluzję do wskazanego oznaczenia geograficznego. Organ zauważył, że występujące w tych oznaczeniach słowo Café stanowi określenie rodzajowe dla produktu jakim jest kawa, a tym samym nawet jeżeli jest ono elementem oznaczenia geograficznego, jego umieszczenie w spornym znaku towarowym zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) 510/2006 nie może zostać uznane za sprzeczne z art. 13 ust. 1 lit b ww. rozporządzenia. Określenie rodzajowe produktu rolnego lub środka spożywczego w znaku towarowym musi być uznane za zgodne z art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) 510/2006.

Organ wskazał, że z uwagi na opisowy charakter oznaczenia Cafe w odniesieniu do kawy nie sposób uznać go za element wyróżniający zarówno spornego znaku towarowego jak i przeciwstawionego oznaczenia geograficznego. Natomiast elementy słowne Colombiano w znaku spornym i Colombia w znaku przeciwstawionym wskazują na kraj położony w Ameryce Południowej - Kolumbię. Słowo Colombia oznacza w języku hiszpańskim Kolumbia, natomiast słowo Colombiano oznacza w języku hiszpańskim kolumbijski. Słowa te będą postrzegane przez ogół polskich odbiorców jako określenia odnoszące się do miejsca pochodzenia towarów, tj. kawy. Powyższe samo w sobie nie może jednak prowadzić do konkluzji, że oznaczenie każdej kawy określeniem odnoszącym się do Kolumbii będzie stanowiło nadużycie, imitację czy aluzję do oznaczenia geograficznego wnoszącego sprzeciw. Porównując sporny znak towarowy oraz oznaczenie geograficzne Urząd Patentowy RP stwierdził, że różnią się one istotnie zwłaszcza w warstwie wizualnej, ale także fonetycznej tak, że wywierają odmienne ogólne wrażenie na odbiorcach.

Wobec powyższego oraz z uwagi na opisowy charakter określeń Café oraz Colombiano i Colombia, organ uznał, że używanie spornego znaku towarowego nie stanowi nadużycia, imitacji ani aluzji do chronionego oznaczenia geograficznego. Odbiorcy poszukujący kawy oznaczanej zarówno znakiem spornym jak i oznaczeniem geograficznym należącym do wnoszącego sprzeciw odróżnią te towary od siebie, pomimo tego, że odnoszą się one do Kolumbii. Oznacza to, że prawo ochronne na sporny znak towarowy nie zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 1 pkt 11 p.w.p. oraz art. 14 w związku z art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 510/2006.

Urząd Patentowy RP wskazał ponadto, że zarzut strony oparty na naruszeniu art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. został podniesiony dopiero przy piśmie złożonym w dniu 20 czerwca 2013 r., a więc po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy, stanowi więc on niedopuszczalne rozszerzenie sprzeciwu. Natomiast zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 132 ust. 1 pkt 1 został podniesiony w sprzeciwie, lecz nie zawierał motywacji. W związku z powyższym organ uznał, że nie miał obowiązku badania zasadności ww. zarzutów.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną interpretację oraz w konsekwencji błędne zastosowanie normy prawa materialnego wyrażonej w art. 132 ust. 1 pkt 11 p.w.p., art. 14 Rozporządzenia Rady (WE) nr 510/2006, art. 132 ust. 1 pkt 3 p.w.p. oraz naruszenie przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na jej niezgodność z prawem oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca uzasadniając zarzut naruszenia art. 132 ust. 1 pkt 11 p.w.p. wskazała, że podobieństwo kwestionowanego oznaczenia Cafe Colombiano do zarejestrowanej nazwy geograficznej Café de Colombia, które w jej ocenie jest tak znaczące, że nawet uważny konsument nie jest w stanie dostrzec różnicy pomiędzy tymi oznaczeniami. Strona podniosła, że w płaszczyźnie słownej oba oznaczenia składają się z podstawowych 2 słów: pierwszego odnoszącego się do kawy identycznego w obu oznaczeniach słowa Cafe; drugiego odnoszącego się do kraju czyli wskazania geograficznego, tj. Kolumbii. W przypadku oznaczenia geograficznego jest to słowo de Colombia, w przypadku znaku towarowego słowo Colombiano. W płaszczyźnie fonetycznej również znaki są łudząco podobne. Podobne jest brzmienie nazw, identyczny pierwszy człon, identyczny rdzeń drugiego członu, identyczna ilość sylab, taki sam rytm wymowy ([ca-fe-co-lom-bia-no] vs. [ca-fe-de-co-lom-bia]). Strona zauważyła, że w płaszczyźnie znaczeniowej znak towarowy Café Colombiano jest napisem wykonanym w języku hiszpańskim, który można przetłumaczyć jako "kawa kolumbijska". Oznaczenie geograficzne Café de Colombia jest również napisem wykonanym w języku hiszpańskim oznaczającym w tłumaczeniu "kawa z Kolumbii".

W warstwie znaczeniowej oznaczenia są identyczne. W związku z powyższym skarżąca stwierdziła, że organ:

- nie przeprowadził w istocie badania podobieństwa rozpatrywanego znaku towarowego do powołanego przez stronę zarejestrowanego oznaczenia geograficznego;

- nie przedstawił żadnych argumentów, jakie doprowadziły do stwierdzenia, że oznaczenia "różnią się istotnie";

- nie uzasadnił powodów oddalenia sprzeciwu na podstawie art. 132 ust 1 pkt 11 p.w.p., gdyż jego argumentacja (s.14 uzasadnienia decyzji) dotyczy stosowalności art. 14 w związku z art. 13 ust 1 lit. b Rozporządzenia Rady (WE) 510/2006.

Skarżąca uzasadniając zarzut naruszenia art. 14 Rozporządzenia Rady (WE) nr 510/2006 wskazała, iż organ:

- błędnie uznał, iż powołany przepis nie ma w niniejszej sprawie zastosowania bowiem oznaczenia "różnią się w warstwie wizualnej, ale także fonetycznej tak, że wywierają one odmienne ogólne wrażenie na odbiorcach";

- mylnie zinterpretował przepis uznając, że w celu jego zastosowania należy rozważyć czy odbiorcy "odróżnią te towary od siebie", podczas gdy przepis nie zawiera kryterium odróżnienia oznaczeń przez odbiorcę czy też wprowadzenia odbiorcy w błąd;

- pominął wyniki badania rynkowego strony wskazującego na stopień rozpoznawalności oraz skojarzeń jakie niesie sobą oznaczenie geograficzne;

- nie przeprowadził badania stosowalności powołanego przepisu i podobieństwa rozpatrywanego znaku towarowego do powołanego przez stronę zarejestrowanego oznaczenia geograficznego, w szczególności nie przeprowadził analizy zaistnienia nadużycia, imitacji oraz przywołania oznaczenia geograficznego Cafe de Colombia w spornym znaku towarowym;

- błędnie uznał opisowy charakter porównywanych oznaczeń;

- mylnie sprowadził zarejestrowane oznaczenie geograficzne Cafe de Colombia do prostego zestawienia 2 niechronionych elementów: pozbawionej ochrony nazwy rodzajowej Cafe oraz wskazania kraju Colombia, przez co w konsekwencji w praktyce pozbawił ochrony przedmiotowego oznaczenia geograficznego;

- nieprawidłowo zastosował art. 13 ust 2 rozporządzenia Rady, w sytuacji gdy skarżąca nie przeciwstawia się użyciu w opatrywanym oznaczeniu określenia Cafe;

- nie uzasadnił dlaczego uznał, iż oznaczenia "różnią się od siebie istotnie";

- nie wyjaśnił powodów, dla jakich uznał warstwę wizualną znaku towarowego za istotną dla zastosowania niniejszego przepisu, ani też nie wskazał które elementy znaku towarowego były rozpatrywane, a w konsekwencji nie przeprowadził żadnej analizy podobieństwa w tym zakresie;

- nie wyjaśnił powodów dla jakich uznał brak podobieństwa fonetycznego pomiędzy oznaczeniami i także nie przeprowadził analizy podobieństwa w tym zakresie.

Skarżąca ponadto stwierdziła, iż Urząd Patentowy RP nie wywiązał się z obowiązków, jakie nakładają nie niego przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie rozpatrzył wyczerpująco wszystkich okoliczności sprawy oraz pominął istotne okoliczności mające wpływ na jej wynik.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ma zatem miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej także: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia.

W ocenie Sądu, w pierwszej kolejności zbadania wymagała podniesiona przez skarżącą kwestia nie rozpatrzenia przez organ zarzutu naruszenia skarżoną decyzją art. 131 ust.1 pkt 3 oraz art. 132 ust. 1 pkt 1 p.w.p., w zw. z treścią art. 246 ust. 1 oraz art. 255 ust.4 p.w.p., gdyż jego potwierdzenie oznaczałoby brak rozpoznania całokształtu sprawy i stanowiłoby samoistną podstawę uchylenia decyzji.

Wskazane wyżej przepisy art. 131. ust.1 pkt 3 oraz art. 132 ust. 1 pkt 1 zawierają konkretne przesłanki stwierdzenia nieważności udzielonego prawa ochronnego z powodów w nich wskazanych, w szczególności co jest istotne w przypadku rozpatrywanej sprawy, ze względu na oznaczenie geograficzne towaru.

Z kolei art. 246 ust. 1 p.w.p. formułuje zasady oraz termin wnoszenia sprzeciwu od decyzji Urzędu Patentowego przyznającej określone prawo ochronne, zaś art. 255 ust. 4 określa zakres związania organu przy rozpatrywaniu spraw w postępowaniu spornym.

Należy przy tym wspomnieć, iż pomostem między regulacją art. 246 ust. 1 oraz art. 255 ust. 4 p.w.p. jest przepis art. 247 ust. 2 tej ustawy, na mocy którego sprawy dla których zgłoszony sprzeciw został uznany za bezzasadny są rozpatrywane przez Urząd w trybie spornym.

Dokonując analizy prawnej przedstawionych regulacji w kontekście rozpatrywanej sprawy należy na wstępie zauważyć, iż sprzeciw, o którym mowa w art. 246 ust. 1 p.w.p. nie jest elementem postępowania spornego. Stanowi odrębną instytucję procesową zaskarżenia wydawanych przez Urząd Patentowy decyzji ustanawiających określone oprawa ochronne. Z chwilą wniesienia sprzeciwu nie ma jeszcze pewności, czy dana sprawa będzie rozpatrywana w trybie postępowania spornego czy też nie. Następuje to dopiero po uznaniu przez uprawnionego sprzeciwu za niezasadny. Należy także zwrócić uwagę na zasady składania sprzeciwu, który może wnieść niegraniczony krąg podmiotów, zaś jego zakres przedmiotowy (motywację) winny stanowić okoliczności uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego.

Urząd Patentowy na etapie składania sprzeciwu nie dokonuje jego merytorycznej oceny lecz jedynie jego formalnej akceptacji pod względem terminowości oraz pozostawania w związku ze sprawą której dotyczy, co wynika wprost z treści art. 246 ust. 1-2 p.w.p. Kontrola Urzędu ma więc wyłącznie charakter wstępny (procesowy), gdyż organ nie bada słuszności sprzeciwu lecz przekazuje go w tym celu uprawnionemu, zgodnie z dyspozycją art. 247 ust. 1 p.w.p. Stricte procesowy charakter działania organu potwierdza także w tym przypadku treść ust. 2 powołanego przepisu, zgodnie z którym brak podniesienia zarzutu bezzasadności wniesionego sprzeciwu stanowi obligatoryjną przesłankę umorzenia postępowania. Merytoryczna ocena sprzeciwu następuje zatem dopiero na etapie postępowania spornego, stanowiącego odrębny tryb rozpatrywania wniosku o unieważnienie danego prawa ochronnego.

Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu nie można wymagać, aby sprzeciw w dacie jego wniesienia odpowiadał w istocie treści wniosku o unieważnienie prawa ochronnego i nie mógł podlegać jakiejkolwiek modyfikacji na etapie postępowania spornego, zarówno co do podstawy faktycznej żądania, jak i jego uzasadnienia (motywacji), a taki właśnie wniosek Urząd wywiódł z treści art. 255 ust. 4 p.w.p.

Przepis ten stanowi, że Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę co do zakresu podniesionych w nim zarzutów. Dokonując jego analizy w kontekście badanej sprawy trzeba wskazać na wstępie na istotną różnicę w treści tego przepisu oraz powołanego wyżej art. 246 ust. 1-2 p.w.p., jak również na cel obu regulacji.

Pierwszy z nich mówi o podstawie prawnej wniosku o unieważnienie, drugi tylko o podstawie faktycznej wniesienia sprzeciwu. Użycie tych pojęć przez ustawodawcę nie można uznać w żaden sposób za przypadkowe (omyłkowe), zważywszy na odrębny charakter oraz inny zakres obu postępowań – wstępnego, a następnie merytorycznego rozpoznania danej sprawy przez organ. Także pod względem systemowym różnica między sprzeciwem oraz wnioskiem o unieważnienie danego prawa jest na tyle oczywista, iż prowadzi do wniosku, zgodnie z którym podstawa faktyczna żądania podmiotu wnoszącego sprzeciw, w przypadku jego "przekształcenia" we wniosek o unieważnienie prawa ochronnego, krystalizuje się na etapie postępowania spornego w formie podstawy prawnej takiego wniosku. Podkreślić należy, iż dopiero po przekazaniu danej sprawy do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym składający sprzeciw staje się stroną tego postępowania i wchodzi w jej prawa i obowiązki. Dopiero wtedy może też w pełni odnieść się do stanowiska strony przeciwnej (uprawnionego), którego argumentacji stanowiącej odpowiedź na wniesiony sprzeciw nie mógł wcześniej poznać.

Nie sposób zatem uznać, że pierwotna treść żądania (zakres przedmiotowy) nie może ulec jakiejkolwiek modyfikacji w ramach odrębnego postępowania prowadzonego przed Urzędem Patentowym, w celu jego ukształtowania adekwatnie do nowego trybu rozpatrywania sprawy, który ma charakter kontradyktoryjny. Na stronach postępowania spornego spoczywa bowiem ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, zatem pozbawienie strony w praktyce możliwości działania w zakresie kształtowania treści wniosku o unieważnienie spornego prawa ochronnego, w tym przypadku należy uznać za niezgodne zarówno z regułami określonymi przepisami p.w.p., jak również z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, które na mocy art. 265 ust. 1 p.w.p. znajdują także w niniejszej sprawie zastosowanie. Treść art. 255 ust. 4 nie stanowi w tym przypadku wystarczającej podstawy do wyłączenia ww. zasad, tym bardziej, że Urząd Patentowy nie jest związany pierwotną treścią zarzutów podniesionych na etapie składania sprzeciwu, gdyż wcześniej merytorycznie ich nie rozpoznał, a przedmiotowe postępowanie nie zakończyło się wydaniem właściwego rozstrzygnięcia sprawy przez organ.

Urząd Patentowy starając się uzasadnić swoje stanowisko w kwestii związania go treścią art. 255 ust. 4 p.w.p., dokonał ponadto interpretacji tego przepisu w oparciu o niewłaściwie powołane orzecznictwo sądowe, jak również poglądy doktryny. Należy bowiem zauważyć, iż wskazane orzecznictwo w istocie dotyczy postępowania spornego z wniosku o stwierdzenie nieważności prawa ochronnego, a nie wniesionego sprzeciwu, jak również odnośnie zakwestionowanego poglądu doktryny dopuszczającego dokonanie zmiany zakresu wniosku przez stronę w postępowaniu spornym, organ w odpowiedzi na skargę w ogóle nie wypowiedział się co do jego słuszności uznając jedynie, że nie dotyczy trybu rozpatrywania sprzeciwu.

Z powyższego wynika, iż w tym przypadku organ sam ma wątpliwości, czy dokonana przez niego interpretacja ww. przepisu jest słuszna, które to wątpliwości można jednak wyjaśnić korzystając z dorobku orzeczniczego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać bowiem należy, iż w wyroku NSA z dnia 20 lipca 2011 r. (sygn. akt: II GSK 647/10) została sformułowana teza odnośnie prawnego zakresu związania Urzędu Patentowego treścią art. 255 ust. 4 p.w.p. Wynika z niej, iż ograniczenie o którym mowa w tym przepisie dotyczy wyłącznie organu, a nie wnioskodawcy. Związanie Urzędu granicami wniosku oznacza jedynie, że organ nie może wykroczyć poza zakres żądania określonego we wniosku. Nie może być natomiast rozumiane jako związanie wnioskiem w taki sposób, że nie pozwala organowi na uwzględnienie żądania jedynie w części. Ponadto zarówno z ustawy p.w.p., jak i przepisów k.p.a. nie wynika, iżby wnioskodawca nie mógł zmieniać (modyfikować) swojego wniosku wszczynającego postępowanie sporne, po wszczęciu tego postępowania. Z istoty postępowania spornego wynika przy tym większa aktywność stron w tym postępowaniu, w porównaniu ze zwykłym postępowaniem administracyjnym, a zatem takie właśnie działanie wnioskodawcy należałoby uznać za dopuszczalne i całkowicie zrozumiałe. Świadczy o tym co najmniej pośrednio art. 255(6) ust. 2 pkt 3 p.w.p., w którym ustawodawca określa podstawowe elementy treści protokołu z przebiegu rozprawy przed Urzędem Patentowym, wymieniając: czynności stron, w szczególności ugodę, uznanie żądania, wycofanie, zmianę, rozszerzenie lub ograniczenie wniosku.

Dodać należy, iż powyższy pogląd został utrzymany w innych orzeczeniach NSA zapadłych w podobnych stanach faktycznych oraz prawnych (przykładowo patrz wyrok o sygn. akt: II GSK 151/11, czy II GSK 1363/12).

Z uwagi na fakt, iż sprzeciw należy uznać za odpowiednik wniosku wszczynającego postępowanie sporne, gdyż wspomniany art. 247 ust. 2 p.w.p. mówi o przekazaniu do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym sprawy, a nie sprzeciwu (uznanego za bezzasadny), w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie ma powodu, ani też podstawy ku temu, aby różnicować pod tym względem prowadzone przez organ postępowania sporne. Byłoby to ponadto niezgodne z wykładnią systemową przepisów ustawy p.w.p., gdyby w zależności od sposobu wszczęcia postępowania spornego (w trybie wniosku lub przekazania sprzeciwu) stronie takiego postępowania przysługiwałyby inne uprawnienia, a zwłaszcza gdyby mogły one zostać ograniczone w sprawach wynikłych ze zgłoszonego sprzeciwu, kiedy to pozycja strony zgłaszającej takie żądanie jest inna, niż to ma miejsce w trybie wnioskowym, czego dowodzi przedstawiona wyżej argumentacja prawna.

W konsekwencji powyższych rozważań należało podzielić zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych argumentów skargi, byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne. Będzie to możliwe dopiero po merytorycznym rozpoznaniu przez organ sprawy w pełnym zakresie, w tym zarzutów wniesionych przez stronę skarżącą na etapie postępowania spornego.

Mając powyższe uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a., w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.