Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 788/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.9x ust. 2 pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1, art. 9n
journal: Dz.U. 2024 poz 399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 22 sierpnia 2024 roku nr KO.463.24.2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 sierpnia 2024 r., nr KO.463.24.2024 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: k.p.a.; art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 w zw. z art. 9n ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.) – dalej: u.c.p.g.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki z dnia 24 czerwca 2024r., nr RŚ6232.7.2024 o nałożeniu na F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. kary pieniężnej w wysokości 1.663 zł za nieosiągnięcie wymaganego w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że skarżąca spółka, w roku 2023, działając na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej pod nr [...], odbierała odpady komunalne z terenów Gminy T., zgodnie z zawartymi umowami pomiędzy spółką, a właścicielami tych nieruchomości. W wyniku przeprowadzonej przez organy weryfikacji złożonego w dniu 30 stycznia 2024 r., za pośrednictwem systemu bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami BDO, sprawozdania za rok 2023 ustalono, że w badanym okresie łączna masa odebranych odpadów komunalnych wynosiła 17,9800 Mg, natomiast łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddana recyklingowi wyniosła 0,7530 Mg. Tym samym spółka nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 3u.c.p.g. - 35% wagowo. Osiągnięty przez spółkę poziom wynosił 4,19% wagowo.

Z uwagi na powyższe, zawiadomieniem z dnia 25 marca 2024 r. Wójt Gminy Tomaszów Mazowiecki wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na spółkę kary pieniężnej za nieosiągnięcie w roku 2023 poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Następnie wskazaną wyżej decyzją z dnia 24 czerwca 2024 r. Wójt Gminy Tomaszów Mazowiecki nałożył na spółkę przedmiotową karę pieniężną w kwocie 1.663 zł. stanowiącą iloczyn brakującej masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddana recyklingowi – 5,54 Mg (odpowiadającej brakującego 30,812 % wymaganego do osiągnięcia poziomu) oraz obowiązującej w 2023 r. stawki opłaty za umieszczenie na składowisku zmieszanych odpadów komunalnych, wynoszącej zgodnie z załącznikiem nr 2 do obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 października 2022 r. w sprawie wysokości opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2023 r. (M.P. z 2022 r. poz. 1009) – 300,17 zł/Mg.

Kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie, w którym zarzucała naruszenie:

1) art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego;

2) art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 6, 7 i 8 § 1, art. 9, art. 11 k.p.a., poprzez zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie oraz wydanie decyzji zawierającej uzasadnienie nieodpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (czyli w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego);

3) art. 189c w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie zawarcie w decyzji analizy, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec strony administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;

4) art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189a § 1, § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy wystąpiły przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu;

5) art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2023;

6) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności: a) niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn zależnych od strony, podczas gdy nieosiągnięcie tych poziomów wynika z przyczyn od strony niezależnych; b) uznanie, że w sprawie brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy wbrew twierdzeniu organu I instancji takie przesłanki wystąpiły;

7) art. 8 Prawa przedsiębiorców poprzez obciążenie strony odpowiedzialnością działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania strona nie miała wpływu.

Z uwagi na powyższe, strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie, jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji lub też uchylenie kwestionowanej decyzji i odstąpienia od nałożenia na stronę przedmiotowej kary pieniężnej.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 22 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu, wskazując na podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia Kolegium podkreśliło, że decyzja w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g. ma charakter związany, a samo obliczenie wysokości kary jest działaniem arytmetycznym, uwzględniającym dane przekazane przez przedsiębiorcę, działającego w wykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 9n ustawy. W odróżnieniu od decyzji uznaniowych organ administracji nie może odstąpić od wydania decyzji związanej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Dalej organ wskazał, iż z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych oraz zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności złożonego przez spółkę sprawozdania za rok 2023, bezspornie wynika, że we wskazanym okresie skarżąca spółka prowadziła na terenie Gminy T. regulowaną działalność usługową w zakresie odbierania odpadów komunalnych, zgodnie z posiadanym wpisem do rejestru działalności regulowanej nr [...], w oparciu o zawarte umowy z właścicielami nieruchomości, z których odbierała te odpady. Nie ulega również wątpliwości, że w roku 2023 spółka odebrała łącznie 17,9800 Mg odpadów komunalnych z czego łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła 0,7530 Mg. Wartość ta stanowiła 4,19 % wagowo łącznej masy odebranych odpadów komunalnych. Tym samym spółka nie osiągnęła w roku 2023, wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynoszącego 35% wagowo (art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g.), a wymierzona jej kara w wysokości 1.663 zł, zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy, została obliczona jako iloczyn brakującej masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddana recyklingowi – 5,54 Mg (odpowiadającej brakującego 30,812 % wymaganego do osiągnięcia poziomu) oraz obowiązującej w 2023 r. stawki opłaty za umieszczenie na składowisku zmieszanych odpadów komunalnych – 300,17 zł/Mg.

Powyższe ustalenia, zdaniem organu odwoławczego czynią niezasadnymi zarzuty odwołania, co do art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie w/w przepisów i bezzasadne nałożenie na stronę przedmiotowej kary pieniężnej.

W sprawie, zdaniem Kolegium, nie doszło także do naruszenia przepisów art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. W tym zakresie, odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r. III OPS 1/21, Kolegium wskazało, iż dla możliwości odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2023 r. i poprzestania jedynie na pouczeniu, na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., niezbędnym było łączne spełnienie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa oraz zaprzestania owego naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie waga naruszenia prawa nie jest znikoma, gdyż różnica pomiędzy wymaganym a osiągniętym w 2023 r. poziomem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosi 30,81% (35% - poziom, który strona powinna osiągnąć, 4,19% - poziom, który strona faktycznie osiągnęła), co oznacza, iż we wskazanym wyżej okresie spółka osiągnęła jedynie 1/8 wymaganego prawem poziomu. Kolegium podkreśliło, że przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji w sprawie nałożenia kary za nieosiągnięcie określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających odpady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. W innym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o odpadach. Ochrona środowiska jest jednym z podstawowych zadań Państwa (art. 5 Konstytucji RP). W rozpatrywanej sprawie cele ochrony środowiska nie zostały osiągnięte. Co więcej, organowi odwoławczemu z urzędu wiadomo, iż spółka nie osiągała wymaganych poziomów w latach poprzednich, co wskazuje, iż stwierdzone naruszenie ma charakter powtarzający się.

Jednocześnie w sprawie nie doszło też do zaprzestania naruszania prawa, ponieważ strona nie osiągnęła w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Nie zaprzestała też naruszania prawa, ponieważ jest ono nieusuwalne w skutkach. Zaprzestanie naruszania prawa w 2023 r. jest niemożliwe. Nawet, jeżeli strona skarżąca w kolejnym roku kalendarzowym osiągnęłaby wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obowiązek ustawowy zostałby zrealizowany w tym roku, co nie pozwala na stwierdzenie o zaprzestaniu naruszania prawa, które miało miejsce w 2023 r. i zostało udokumentowane w sprawozdaniu.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Kolegium nie ma również zastosowania art. 189f § 2 k.p.a., ponieważ usunięcie naruszenia prawa jest w realiach sprawy niniejszej niemożliwe. Strona może podejmować działania zmierzające do osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, ale to mogłoby mieć skutek na stan obecny, a nie na 2023 rok. Z uwagi na fakt zastosowania przez ustawodawcę w treści art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a. formy dokonanej czasownika, to podjęcie działań zmierzających do usunięcia stanu naruszenia prawa, tj. prowadzenie akcji promujących działania i postawy proekologiczne mające na celu m.in. zwiększenie świadomości mieszkańców w zakresie prawidłowej segregacji odpadów nie rodzą skutku usunięcia naruszeń. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

W ocenie organu odwoławczego na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie bez wpływu pozostaje również podnoszona przez spółkę okoliczność, iż brak osiągnięcia wymaganych poziomów wynika wyłącznie z przyczyn od niej niezależnych. Przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nie przewiduje badania zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności, co powoduje, że organ zwolniony jest od badania tej okoliczności z urzędu. W sytuacji, gdy osoba zagrożona karą nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu bądź spełnienia pozostałych wymagań określonych w art. 9g u.c.p.g. z powodów, za które nie ponosi odpowiedzialności, może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary. W rozpatrywanej sprawie strona nie przedstawiła okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary. W odwołaniu wskazano jedynie ogólnie na to, że "strona nie miała obiektywnej możliwości zapewnienia osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu". Samo ogólnikowe stwierdzenie nie świadczy o tym, że spółka uczyniła wszystko, czego można było od niej rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów w 2023 r. nie dopuścić. Strona jako przedsiębiorca podejmując się konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać jak najwyższy poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Odbieranie odpadów z nieruchomości niezamieszkałych może wiązać się z mniejszą liczbą odpadów niesegregowanych, co jednak nie oznacza, że przedsiębiorca nie może zmotywować mieszkańców, do ich segregowania. Godząc się na odbieranie odpadów w formie nieselektywnej spółka musi się liczyć z tym, iż będzie to finalnie rzutować na poziom recyklingu. Prowadzenie każdej działalności gospodarczej związane jest z pewnym ryzykiem niepowodzenia. Istnieje swoboda prowadzenia działalności gospodarczej co oznacza, że każdy podmiot gospodarczy ma możliwość wyboru czy chce, czy nie, podjąć takie ryzyko. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy recyklingu. Dla zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów strona winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania wymaganych prawem poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Brak wdrożenia już na etapie trwania postępowania administracyjnego środków naprawczych może rodzić za sobą skutki nieosiągnięcia wymaganych poziomów w następnych latach. W razie potrzeby strona może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, jakie w tym zakresie podejmowała działania. Przyczyną odstąpienia od nałożenia na stronę skarżącą kary nie może być okoliczność braku możliwości wyegzekwowania na właścicielach nieruchomości niezamieszkałych zbierania odpadów w sposób selektywny. Skoro spółka zdecydowała się na zawieranie umów z właścicielami nieruchomości na terenie Gminy T. na odbiór odpadów niesegregowanych to winna mieć świadomość konsekwencji wiążących się z tym. To przedsiębiorca sam decyduje z kim zawiera umowy i na odbiór jakich odpadów (segregowanych czy nie). Ze sprawy nie wynika też, żeby podjęto jakiekolwiek działania w celu zaprzestania naruszenia prawa, jak chociażby wskazane w art. 6ka u.c.p.g. W aktach sprawy brak informacji, by strona skarżąca przekazywała w 2023 r. Wójtowi Gminy Tomaszów Mazowiecki informacje o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Ustawodawca, w omawianych przepisach, nie wskazał, że przedsiębiorca może osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu np. tylko w sytuacji, gdy pozwala na to skład odbieranych przez niego odpadów, czy też może podlegać karze, albo wprost, że nie podlega karze, gdy z przyczyn od niego niezależnych nie może dotrzymać warunków z rozporządzenia. Ustawodawca zaprojektował sytuację odmienną - w ustawie użył sformułowań kategorycznych, jednoznacznych, których nie da się interpretować w różnoraki sposób. Intencją ustawodawcy bezsprzecznie było zobligowanie przedsiębiorców do dotrzymywania poziomów recyklingu oraz nakładanie na nich kar, gdy tych poziomów nie osiągną w sposób bezwarunkowy, bez miarkowania ich odpowiedzialności, czy też uwzględniania okoliczności faktycznych, indywidualnych. Gdyby ustawodawca chciał zastosować odstępstwa od nakładania kar, wówczas przewidziałby taką okoliczność wprost w treści ustawy w kontekście kary nakładanej w oparciu o art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Istotą deliktu administracyjnego z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. jest nieosiągnięcie wymaganych poziomów. Kara pieniężna przewidziana w art. 9x ust. 2 należy do kategorii bezwzględnie określonych i jest obliczana w sposób wskazany w art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Za nieracjonalne i bezprawne w myśl zasad konstytucyjnych należałoby uznać działanie prawodawcy gdyby przyjąć, jak tego faktycznie domaga się strona, że w świetle obowiązujących przepisów nie ma ona obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązującego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W konsekwencji przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. mógłby się okazać w praktyce "martwy". Przedsiębiorca mógłby zawsze powołać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu. Skoro strona świadoma obowiązujących w tym względzie regulacji zdecydowała się na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych na podstawie umowy z właścicielami, a więc w warunkach, w których zgodnie z treścią art. 9g u.c.p.g., to na niej spoczywa obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odbieranych przez siebie odpadów komunalnych, odpowiednich poziomów przygotowania ich do ponownego użycia i recyklingu. Zatem, to spółka powinna przedsięwziąć we własnym zakresie wszelkie działania umożliwiające jej osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu odpadów. Strona nie wykazała, aby zwracała się do gminy o podjęcie konkretnych i zgodnych z ustawą działań polepszających możliwości osiągnięcia przez nią wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania odpadów do ponownego użycia. Nie wykazała też, aby sama podejmowała konkretne w tym względzie działania mobilizujące właścicieli nieruchomości zbierających odpady selektywne do właściwego wywiązywania się z tego obowiązku poprzez kontrolę pod tym kątem odpadów przekazywanych jako niesegregowane (zmieszane). Dla odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej na stronę bez znaczenia jest fakt czy jednostka samorządu terytorialnego zobowiązana będzie do uiszczenia kary z tytułu nieosiągnięcia przez gminę poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Gmina również zobowiązana jest do osiągnięcia wymaganych przepisami prawa poziomów, takich samych jak przedsiębiorcy odbierający odpady komunalne, a w przypadku ich nieosiągnięcia podlega takim samym karom jak przedsiębiorcy - art. 9z ust. 2 u.c.p.g.

Jednocześnie organ wskazał, iż wbrew argumentacji strony skarżącej w sprawie nie doszło do naruszenia art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., jak również art. 9 i art. 11 k.p.a.

Chybionym, zdaniem Kolegium okazał się również zarzut naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. W tym zakresie organ wskazał, iż w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają, zasada ta nie ma zastosowania w tej sprawie. Niemniej jednak w rozpoznawanej sprawie powyższa zasada nie znajduje zastosowania, gdyż zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez skarżącą obowiązek osiągnięcia w 2023 r. wymaganego przepisem art. 9g u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w u.c.p.g. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Obowiązujące w powyższym zakresie przepisy (stanowiące podstawę wymierzania administracyjnych kar pieniężnych) nie zmieniły swojego brzmienia od dnia 1 stycznia 2022 r. co oznacza, że w sprawie mają zastosowanie przepisy z momentu wyżej wskazanego zdarzenia. Inne zmiany przepisów u.c.p.g. nie miały żadnego wpływu na nałożenie i wysokość kary pieniężnej.

Za bezpodstawne organ uznał także zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, ponieważ przepisy te nie stanowiły podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji, zatem nie mogły zostać naruszone. Przepisy prawa stanowiące podstawę prawną decyzji z dnia 24 czerwca 2024 r. nie budzą wątpliwości w zakresie ich interpretacji w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy. Wbrew temu co podaje strona, organ I instancji nie obciążył jej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania strona nie miała wpływu. Spółkę obciąża tylko i wyłącznie jej własne zachowanie polegające na prowadzeniu takiej, a nie innej działalności gospodarczej i podejmowanie dla zysku takiego, a nie innego ryzyka biznesowego w tym zakresie.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie:

1) art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego;

2) art. 77 § 4 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie decyzji o fakty znane organowi odwoławczemu z urzędu i zaniechanie zakomunikowania tych faktów skarżącej przed wydaniem decyzji;

3) art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 6, 7 i 8 § 1, art. 9, art. 11 k.p.a., poprzez zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie oraz wydanie decyzji zawierającej uzasadnienie nieodpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (czyli w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego);

4) art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 i art. 15 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawienie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy w sprawie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu;

5) art. 189c w zw. z art. 107 § 3 i art. 15 k.p.a. poprzez akceptację działania organu I instancji związanego z nie zawarciem w uzasadnieniu decyzji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec skarżącej administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;

6) art. 7, art. 77 § 1, art. 8 p 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jak i nie podjęła działań naprawczych mających na celu usunięcie skutków braku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy w toku postępowania strona uprawdopodobniła, że podjęła czynności w celu osiągnięcia w 2023 r. w/w wymaganego prawem poziomu, w tym prowadziła kampanię edukacyjną, zachęcającą właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy T. do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, co potwierdzają przedłożone wraz z odwołaniem wydruki ze strony internetowej skarżącej;

7) art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2023;

8) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności: a) niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn zależnych od strony, podczas gdy nieosiągnięcie tych poziomów wynika z przyczyn od strony niezależnych; b) braku ustaleń w treści decyzji, czy w przedmiotowej sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, w związku z czym strona nie podlega ukaraniu (postępowanie podlegało umorzeniu przez organ I instancji);

9) art. 8 Prawa przedsiębiorców poprzez obciążenie strony odpowiedzialnością działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania strona nie miała wpływu.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu strona przedstawiła obszerną argumentację, która w jej ocenie wskazuje na zasadność wywiedzionych w skardze zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wnosiło jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

W piśmie procesowym z dnia 14 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącej spółki oświadczył, że wobec wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Oświadczył nadto, że w pełni popiera zarzuty i argumentację zawartą we wniesionej skardze. Zaznaczył nadto, iż w treści art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. ustawodawca posłużył się zwrotem "zaprzestanie naruszania prawa", a nie "usunięcie naruszenia prawa". Co więcej, nałożony prawem na przedsiębiorców obowiązek osiągania określonego stopnia przygotowania odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu dotyczy poszczególnych lat, co prowadzi do wniosku, że mamy do czynienia z ciągłością stosunku prawnego, który jest podstawą dla oceny, czy dany podmiot rok do roku kontynuuje delikt administracyjny, stanowiący naruszenie art. 9g pkt 1 u.c.p.g., czy też zaprzestaje tego naruszenia, co jest miarodajne dla stwierdzenia przesłanek, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Tym samym w ocenie pełnomocnika skarżącej spółki miarodajnym punktem odniesienia do tego, czy skarżąca zaprzestała naruszenia prawa winien być rok 2024, a nie lata poprzednie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie z żądaniem rozpoznania skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wystąpiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, w treści udzielonej odpowiedzi na skargę. Zawiadomiony o powyższym wniosku pełnomocnik skarżącej spółki, w zakreślonym prawem terminie oświadczył, iż nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 22 sierpnia 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki z dnia 24 czerwca 2024 r. o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 1.663 zł za nieosiągnięcie wymaganego w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1469 ze zm.) – dalej: u.c.p.g.

Zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 35 % wagowo - za rok 2023.

W myśl art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1.

Natomiast jak wynika z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

Karę pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g., oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.p.c.g.).

Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.).

Podmiot, na który nałożono karę pieniężną, jest obowiązany uiścić tę karę w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 9zd ust. 1 u.c.p.g.).

Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 9zf u.c.p.g.). Zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych, z zastrzeżeniem § 1a i 2.

Jak stanowi art. 291 ust. 1 i ust. 2 Prawa ochrony środowiska stawki opłat, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz określone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1.

Zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II, lp 1051 tabeli, obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 października 2022 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2023 (M.P. z 2022 r., poz. 1009), wydanym na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, stawka opłat za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych wynosi 300,17 zł/Mg.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1530) – dalej: "rozporządzenie", poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się zgodnie ze wzorem: P = Mr/Mw x 100 % gdzie: P - oznacza poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, wyrażony w %, Mr - oznacza łączną masę odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, wyrażoną w Mg, Mw - oznacza łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych, wyrażoną w Mg.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż z dokonanych w sprawie w sposób bezsporny ustaleń faktycznych wynika, iż w roku 2023 skarżąca spółka, działając na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej pod nr [...], odbierała odpady komunalne z terenów Gminy T., w oparciu o zawarte umowy pomiędzy spółką, a właścicielami tych nieruchomości. Z danych zawartych w przedłożonym przez skarżącą, za pośrednictwem systemu bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami BDO, sprawozdaniu za rok 2023 wynika, że w wskazanym okresie łączna masa odebranych odpadów komunalnych wynosiła 17,9800 Mg, natomiast łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddana recyklingowi wyniosła 0,7530 Mg. Wartość ta stanowiła 4,19% wagowo łącznej masy odebranych przez spółkę w roku 2023 odpadów komunalnych z nieruchomości niezamieszkanych. Tym samym nie ulega wątpliwości, że spółka nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, którego wartość na rok 2023, zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. ustawodawca ustalił na poziomie 35% wagowo. Powyższe dane wprost wynikają z załączonego do akt sprawy sprawozdania spółki za rok 2023.

W konsekwencji, niewypełnienie przez skarżącą spółkę ciążącego na niej ustawowego obowiązku, wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. stanowiło dostateczną podstawę do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w wysokości 1.663 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zaznaczyć należy, iż zarówno sposób obliczenia kary za w/w okres, jak i jej wysokość nie budzą jakichkolwiek wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, a co więcej nie są kwestionowane przez stronę skarżącą.

Wobec powyższego za niezasadny uznać należało zarzuty skargi, co do naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2023. Podkreślenia bowiem wymaga, że przepisy art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 1 i 2 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. W tym miejscu zgodzić się należy z argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, iż uznanie za słuszne, prezentowanego przez spółkę stanowiska, co do braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych, prowadziłoby do tego, iż w praktyce przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Przedsiębiorca bowiem mógłby zawsze powoływać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Tymczasem podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Strona skarżąca jako profesjonalista w branży, działająca od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. Obowiązki wynikające z art. 9g mają na celu motywowanie przedsiębiorców i podmioty wytwarzające odpady do podejmowania na szeroką skalę działań służących zmniejszeniu ilości ich wytwarzania w zakresie, w jakim nie jest możliwy ich recykling. W innym wypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi się liczyć z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia wielkości wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Dodać w tym miejscu trzeba, że ustawodawca przewidział instrumenty pozwalające na podjęcie przedsiębiorcy zajmującemu się odbieraniem odpadów komunalnych działań przewidzianych w art. 6ka u.c.p.g., umożliwiających złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka, poza powoływanymi działaniami, zamieszczonymi na swojej stronie internetowej, polegającymi w zasadzie jedynie na wskazaniu zasad segregacji, w spornym okresie nie podjęła żadnych czynności, których zasadniczych celem byłoby zwiększenie osiąganego przezeń wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż w sprawie niewątpliwie nie doszło do naruszenia art. 9zb ust. 1 oraz art. 9zd ust. 1 u.p.c.g.

Wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu procedujące w sprawie organy administracji obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 6 k.p.a., w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Uzasadnienia podjętych na gruncie rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięć organów obu instancji zawierają precyzyjne wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei, uzasadnienia prawne zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa oraz rzeczowe ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Przedstawione motywy wydanych w sprawie rozstrzygnięć pozwala na prześledzenie toku rozumowania organów oraz poznać przesłanki, które rzutowały o wydaniu takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie. Natomiast sam fakt, że kwestionowane skargą rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej nie świadczy automatycznie o jej wadliwości. Przytoczona zaś ogólnikowa i lakoniczna argumentacja skarżącej, stanowi swego rodzaju polemikę ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie i nie wnosi nic nowego do sprawy. Jednocześnie, stosownie do wymogu wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. skarżąca spółka miała zapewnione prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Co prawda zgodzić należy się z pełnomocnikiem skarżącej, że Kolegium powołując się na fakty znane organowi z urzędu (to jest wydane w stosunku do skarżącej ostateczne decyzje administracyjne o wymierzeniu spółce administracyjnych kar pieniężnych z tytułu braku osiągnięcia, w latach poprzedzających sporny okres, określonego prawem poziomu przygotowania odebranych odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu), nie dochowało obowiązku z art. 77 § 4 k.p.a., niemniej jednak jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie stanowi to uchybienia, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie może być podstawą dla uwzględnienia skargi (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 czerwca 2005 r., VI SA/Wa 2068/04; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym bardziej, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż nie miała żadnej wiedzy, co do faktu nałożenia na nią administracyjnych kar pieniężnych, które przywoływał organ i jaki istotny wpływ na wynik sprawy mogło mieć naruszenie, na które się w tym zakresie powołuje.

Za nieuzasadniony w ocenie Sądu uznać również należało zarzut skargi, co do naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a. Przepis art. 189c k.p.a. stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W sytuacji, gdy w ustawie nowelizującej brak jest przepisów przejściowych, przyjąć należy, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie oraz do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają. Na gruncie rozpatrywanej sprawy zasada ta nie ma zastosowania. Jak już wcześniej wskazano zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez skarżącą spółkę obowiązek osiągnięcia w 2023 r. wymaganego przepisem art. 9g u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały więc zastosowanie przepisy obowiązujące z momentu wskazanego wyżej zdarzenia. Zgodzić się wobec tego trzeba z organem odwoławczym, że nawet gdyby przyjąć, że w sprawie mają zastosowanie regulacje obowiązujące w dacie orzekania, to przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej w rozpatrywanych sprawach, a mianowicie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. nie zmieniły swojego brzmienia od 31 grudnia 2020 r. Dokonana zaś z dniem 1 stycznia 2022 r., na mocy art. 2 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2151) nowelizacja art. 9x ust. 3 u.c.p.g. z obowiązującego w wcześniej brzmienia "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 (...)" na obowiązujące w 2022 r. brzmienie "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 (...)", pozostaje bez istotnego wpływu na przedmiotową sprawę, albowiem w sprawie ma zastosowanie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Pozostałe nowelizacje ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie miały jakiegokolwiek wpływu zarówno na nałożenie jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej. Wpływu takiego nie wykazała zresztą strona skarżąca w motywach wywiedzionej skargi jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie należy uwzględnić, iż sam fakt, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji nie odniósł się klarowanie do stanu prawnego, który winien mieć w sprawie zastosowanie, a uchybienie w tym zakresie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. konwalidowało Kolegium, nie może stanowić dostatecznej podstawy do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu nie znajdują również uzasadnienia zarzuty skargi, co do naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Stosownie zaś do art. 189a k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 1). W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: pkt 1 - przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, pkt 2 - odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, pkt 3 - terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, pkt 4 - terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, pkt 5 - odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, pkt 6 - udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawodawca nie przewidział przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego organy obu instancji prawidłowo przed wydaniem kwestionowanej skargą decyzji rozważyły możliwość odstąpienia od nałożenia na spółkę przedmiotowej kary pieniężnej, uwzględniając obowiązujące w tym zakresie regulacje art. 189f k.p.a. Zdaniem Sądu za prawidłowe uznać należy stanowisko organów, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za rok 2023. Nie sposób bowiem przyjąć, jak oczekuje tego skarżąca spółka, że waga naruszenia prawa jest znikoma, skoro w objętym postępowaniem okresie strona z wymaganego 35% poziomu recyklingu osiągnęła jedynie wartość 4,19%. Co więcej, nie doszło także do zaprzestania naruszania prawa, gdyż spełnienie tej przesłanki w roku 2023 nie jest możliwe. Podjęcie deklarowanych przez spółkę ewentualnych działań, zmierzających do zwiększenia osiąganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogłoby przynieść skutki w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w minionym roku 2023. Tym samym Sąd nie podziela interpretacji art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wyrażonej przez spółkę w piśmie procesowym z dnia 14 listopada 2024 r. Nadto, jak trafnie podnosiły organy obu instancji, stwierdzone w tym zakresie naruszanie prawa przez skarżącą spółkę nie ma charakteru jednostkowego, incydentalnego i miało miejsce w latach poprzednich.

Bezzasadne w świetle poczynionych wyżej rozważań pozostają również zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 Prawa przedsiębiorców. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wynikająca z art. 10 ust. 1 Prawa przedsiębiorców zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że przedsiębiorca może naruszać obowiązki związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą i uniknąć konsekwencji tego zaniedbania tylko przez oświadczenie tego przedsiębiorcy, że ziściły się przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu oraz uznanie, że w sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, mając zwłaszcza na uwadze bierność skarżącej w dążeniu do realizacji ciążącej na niej, a wynikających zarówno z zawartych umów, a przede wszystkim z ww. przepisów u.c.p.g. obowiązków. W ten sposób każdy przedsiębiorca powołując się na tę zasadę unikałby odpowiedzialności z tytułu naruszenia ciążących na nim obowiązków. W ocenie Sądu brak było również podstaw do zastosowania przez organy administracji zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców) czy też zasady przyjaznej interpretacji przepisów (art. 11 Prawa przedsiębiorców), gdyż takowych wątpliwości ani co do stanu faktycznego, ani co do treści normy prawnej w niniejszej sprawie nie sposób wskazać. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 cyt. wyżej ustawy poprzez obciążenie skarżącej odpowiedzialnością za działania oraz zaniechania innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił

dc