Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 36/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 58
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 15j, art. 15ja, art. 15jca, art. 15zzzzzn(2)
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 71 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Dnia 28 marca 2023 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszonym w dniu 28 marca 2023 roku sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia 17 listopada 2022 r. znak: GN-II.7581.10.2022.PJ w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o umorzenie opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę. MR


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. GN-II.7581.10.2022.PJ Wojewoda Łódzki, po rozpoznaniu zażalenia M.O. na postanowienie Starosty Łęczyckiego z dnia 17 sierpnia 2022 r. znak: GKN.6843.17.2021.ED o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o umorzeniu opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa za lata 2020-2021, położonej w obrębie L. gmina Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...],[...], [...], [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej w skrócie jako: "k.p.a.") utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia 23 września 2021 r. znak: GKN.6843.17.202LAM Starosta Łęczycki odmówił na podstawie art. 61a k.p.a. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia M.O. terminu do złożenia wniosku o umorzenie opłat za użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa za lata 2020-2021.

Wojewoda Łódzki, w wyniku złożonego przez M.O. zażalenia, postanowieniem z dnia 7 lutego 2022 r. znak: GN-II.7581.15.2021.PJ, uchylił zaskarżone postanowienie Starosty Łęczyckiego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na niewyjaśnienie przez organ pierwszej instancji okoliczności, w jakich doszło do przekroczenia przez skarżącego ustawowych terminów na zgłoszenie wniesienia opłaty rocznej w pomniejszonej wysokości. Dlatego też należało zbadać, czy ewentualne uchybienie terminowi na dokonanie tej czynności nastąpiło bez winy wnioskodawcy, a także z uwzględnieniem możliwości zastosowania regulacji art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm., powoływana dalej jako: "ustawa o COVID-19").

Ponownie rozpoznając sprawę, Starosta Łęczycki w dniu 19 kwietnia 2022 r. zawiadomił M.O., stosownie do treści art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, iż uchybił on terminowi na złożenie wniosku o umorzenie opłat za użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa i w związku z tym organ wyznaczył M.O. termin 30 dni na złożenie wyjaśnień, poprzez udokumentowanie przyczyn niezłożenia przedmiotowego wniosku w terminie.

Pismem z dnia 22 maja 2022 roku, złożonym w wyznaczonym przez organ terminie, M.O. złożył wniosek o przywrócenie terminu do:

1) zgłoszenia wniesienia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości za rok 2020 w pomniejszonej wysokości 1395,00 zł;

2) obniżenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, o której mowa w pkt 1 za rok 2021, o kwotę wyliczoną zgodnie z art. 15ja Ustawy o COVID-19;

3) zwrócił się również o przyjęcie wniosku złożonego w dniu 24 maja 2021 roku jako wniosku o przywrócenie terminu do czynności o których mowa w pkt 1 i 2 z modyfikacją jego treści jak w niniejszym piśmie.

W uzasadnieniu swojego pisma wnioskodawca wskazał, iż nie dotrzymał terminu na zgłoszenie wniosków z uwagi na zły stan zdrowia.

Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2022 r. znak: GKN.6843.17.2021.ED Starosta Łęczycki odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o umorzenie opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa za lata 2020-2021, położonej w obrębie L. gmina Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...],[...], [...], [...].

M.O. pismem z dnia 7 września 2022 r. złożył zażalenie na ww. postanowienie Starosty Łęczyckiego oraz wniósł o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Starostę Łęczyckiego. Poinformował, że spełnia wszystkie warunki do wniesienia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego za 2020 i 2021 w zmniejszonej wysokości, proporcjonalnie do liczby dni w tym roku, w których obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii z powodu COVID-19. Ponadto wyjaśnił, że w dniu 22 maja 2022 r. w zakreślonym przez Starostę terminie złożył wyjaśnienia oraz zmodyfikował swój wniosek, lecz rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji świadczy o tym, że jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia pomniejszonej opłaty nie został rozpoznany.

Jak wskazano powyżej, zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 listopada 2022r. znak GN-II.7581.10.2022.PJ Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, iż przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji wskazał, że Starosta Łęczycki wydając postanowienie odstąpił od zbadania, czy złożenie wniosku po upływie terminu, nastąpiło z przyczyn zawinionych bądź niezawinionych przez skarżącego oraz że została pominięta regulacja wynikająca z art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19 dotycząca instytucji przywracania terminu.

M.O. jako przyczynę niezachowania terminu, o którym mowa wart. 15ja ustawy o COVID-19 wskazał zły stan swojego zdrowia, informując że jest po operacji serca oraz że pierwsze szczepienie przeciwko COVID-19 przyjął 30 kwietnia 2021 r., a kolejne 4 czerwca 2021 r., 1 grudnia 2021 r. Po otrzymaniu pierwszej szczepionki przeciwko COVID-19 w dniu 30 kwietnia 2021 r., będąc zabezpieczonym, M.O. złożył w dniu 24 maja 2021 roku wniosek o przywrócenie terminu do zastosowania ulg w opłacie rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za rok 2020 i 2021. W aktach sprawy znajduje się ksero karty informacyjnej leczenia szpitalnego, dokumentującej pobyt w szpitalu w dniach od 24 marca 2019 r. do 5 kwietnia 2019 r. oraz zaświadczenie lekarza z dnia 19 maja 2022 r. uprawdopodobniające niemożność złożenia wniosków w wymaganych przez ustawę o COVID-19 terminach.

Wojewoda Łódzki stwierdził, że słuszne są wnioski przedstawione przez Starostę Łęczyckiego na okoliczność zbadania, czy niezgłoszenie w ustawowym terminie wniesienia opłaty w pomniejszonej wysokości nastąpiło z przyczyn zawinionych bądź niezawinionych przez M.O.

Starosta Łęczycki dokonał oceny materiału dowodowego oraz wskazał, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie miała miejsca nagła sytuacja, która uniemożliwiła złożenie wniosku w ustawowym terminie, podkreślając jednocześnie, że wnioskodawca choruje już od dłuższego czasu. W załączonych dokumentach brak jest zaś informacji, żeby od dnia 31 stycznia 2021 r. do dnia złożenia wniosku przebywał w szpitalu, był na zwolnieniu lekarskim lub że nastąpiła nagła sytuacja. Ponadto M.O. posiadał zdolność do podejmowania czynności, mógł upoważnić inną osobę, aby w jego imieniu złożyła wniosek w ustawowym terminie do urzędu, w sytuacji kiedy bał się o swoje zdrowie.

Wojewoda podkreślił również, że Starosta Łęczycki wyjaśnił, iż z ulgi na pomniejszenie opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa można skorzystać jednorazowo, albo za 2020 rok lub za 2021 rok. Za 2020 rok, jeżeli opłata została wniesiona w pomniejszonej wysokości staroście przed upływem terminu, o którym mowa w art. 15j ust 1 ustawy o COVID-19, czyli do dnia 31 stycznia 2021 r. Pomniejszenie opłaty za 2020 rok nie przysługuje, ponieważ w terminie do dnia 31 stycznia 2021 roku nie została wniesiona opłata w pomniejszonej wysokości tj. w kwocie 1 255,36 zł. Opłata ta nie została wniesiona również w dniu 24 maja 2021 r., czyli w dniu złożenia wniosku o umorzenie opłaty za 2020 i 2021 rok. Opłata została wniesiona w dopiero w dniu 24 maja 2022 r. Natomiast można obniżyć wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 2021 rok, w przypadku wniesienia opłaty rocznej za 2020 rok w niepomniejszonej wysokości w terminie do dnia 31 stycznia 2021 roku, zgodnie z art. 15jca ustawy o COVID. Pomniejszenie opłaty za 2021 rok również nie przysługuje, ponieważ do dnia 31 stycznia 2021 roku nie została wniesiona opłata roczna za 2020 rok. M.O. wniósł opłatę za 2020 rok w pomniejszonej wysokości w kwocie 1 395,00 zł, w terminie 24 maja 2022 roku. Po terminie ustalonym w ustawie oraz w niepełnej wysokości.

W ocenie organu odwoławczego Starosta Łęczycki nie miał zatem innej możliwości, jak orzec o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o umorzeniu opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa za lata 2020-2021, położonej w obrębie L. gmina Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...],[...], [...], [...], tj. do zgłoszenia wniesienia opłaty w pomniejszonej wysokości. W ocenie Wojewody Łódzkiego argumentacja organu pierwszej instancji w tym zakresie jest w pełni zasadna, wyczerpująca i nie budzi zastrzeżeń.

Organ drugiej instancji podkreślił, iż Starosta Łęczycki zasadnie również procedował sprawę w trybie administracyjnym. Dotyczyła ona bowiem zagadnienia, jakim jest instytucja przywrócenia terminu, uregulowana w przepisie art. 58 k.p.a. w związku z art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, mająca na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi dla podjęcia czynności procesowej przez stronę. Niemniej jednak na gruncie omawianej sprawy nie można pominąć istoty tej sprawy, która sprowadza się do kwestii związanej z możliwością wniesienia przez wnioskodawcę opłaty za użytkowanie wieczyste w pomniejszonej wysokości i która mieści się w sferze stosunków cywilnoprawnych.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł M.O., zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, tj. art. 58 k.p.a. w związku z art. 15 zzzzzzn2 ustawy o COVID-19, poprzez uznanie, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu oraz pomniejszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów Skarbu Państwa za rok 2020 i 2021.

W oparciu o ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Starostę Łęczyckiego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w dniu 22 maja 2022 roku w zakreślonym przez Starostę 30 dniowym terminie, M.O. złożył wniosek o przywrócenie terminu do:

• zgłoszenia wniesienia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działek oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w jednostce ewidencyjnej Ł. obręb [...] L., za rok 2020 w pomniejszonej wysokości, 1395,00 zł, wskazując, iż na podstawie art. 15ja ustawy o COVID-19, opłata ta podlega pomniejszeniu proporcjonalnie do liczby dni w tym roku, w których obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii z powodu COVID-19, tj. od 20 marca 2020 roku;

• obniżenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, o której mowa w pkt 1 niniejszego pisma za rok 2021, o kwotę wyliczoną zgodnie art. 15ja Ustawy o COVID - 19;

• przyjęcie wniosku złożonego w dniu 24 maja 2021 roku jako wniosku o przywrócenie terminu do czynności o których mowa w pkt 1 i 2 niniejszego pisma z modyfikacją jego treści jak w piśmie.

Skarżący wskazał, iż wydając postanowienie GKN.6843.17.2021.ED z dnia 17 sierpnia 2022 roku, Starosta Łęczycki odmówił przywrócenia terminu oraz pomniejszenia opłat z tytułu użytkowania gruntów Skarbu Państwa za rok 2020 i 2021. Organ uznał, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki, na podstawie których można umorzyć opłaty zgodnie z art. 15 ja i 15 jca ustawy o COVID-19 z dokonaną jej nowelizacją z 5 stycznia 2021 roku, powołując się na to, że opłata roczna za 2020 rok w pomniejszonej wysokości powinna być opłacona do 31 stycznia 2021 roku, a w przypadku opłaty za 2021 rok pomniejszenie jej również nie przysługuje, ponieważ do 31 stycznia 2021 roku nie została wniesiona opłata roczna za 2020 rok. Jak napisał organ "Pan M.O. wniósł opłatę za 2020 rok w pomniejszonej wysokości w kwocie 1395 zł w terminie 24 maja 2022 roku Po terminie ustalonym w ustawie oraz w niepełnej wysokości". W wyniku wniesionego odwołania Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy postanowienie wydane przez Starostę Łęczyckiego.

Tym samym, w ocenie skarżącego, należy uznać, że oba organy nie rozpoznały złożonego przez skarżącego wniosku, bowiem wnosił on o przywrócenie terminu do złożenia wniosku i wniesienia opłaty w pomniejszonej wysokości za 2020 czyli do przywrócenia terminu m.in. do złożenia wniosków o których mowa w art. 15ja ustawy. W ocenie M.O. trudno zgodzić się z argumentacją, że nie przywraca się terminu, ponieważ skarżący nie dokonał opłaty za 2020 rok w terminie do 31 stycznia 2021 roku. Argumentacja Starosty świadczy o braku rozpatrzenia złożonych przez skarżącego wniosków.

Skarżący podkreślił, iż powodem niezłożenia przez niego wniosku był stan jego zdrowia oraz panująca pandemia COVID-19. M.O. przeszedł operację wstawienia dwóch bypassów i protezy serca. Po operacji był ponownie operowany, bo pękł mu mostek. Przez cały czas od przeprowadzonego zabiegu źle się czuł, a wszelkie czynności zaczął podejmować dopiero po zaszczepieniu się przeciwko COVID-19. Pismo o przywrócenie terminu złożył w terminie 7 dni od dnia pierwszego zaszczepienia się, po ustąpieniu objawów poszczepiennych (wysoka temperatura, zawroty głowy i konieczność leżenia) co zostało potwierdzone dołączonym do pisma zaświadczeniem lekarskim i wypisem ze szpitala.

Skarżący wskazał, iż organ rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu nie zbadał czy złożenie wniosku po upływie terminu nastąpiło z przyczyn zawinionych bądź niezawinionych, powołując się na orzeczenie WSA we Wrocławiu z 2016 roku, że przyczyna usprawiedliwiająca uchybienie terminu winna mieć charakter nagły. Wobec faktu wystąpienia epidemii COVID-19 i jej trwania nadal, w ocenie skarżącego orzeczenie to straciło na aktualności, bowiem powszechnie wiadomo, że skutki zachorowania na COVID-19 wobec osób z innymi chorobami współistniejącymi mogą być ciężkie i prowadzić do śmierci. Taką osobą jest M.O. z szeregiem chorób współistniejących i pełna jego działalność mogła nastąpić dopiero po szczepieniu przeciwko COVID-19. Ponadto należy wziąć pod uwagę, że skarżący nie musi udowadniać przyczyn uchybienia terminu, a jedynie je uprawdopodobnić.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz to, że skarżący spełnia wszystkie warunki do wniesienia opłaty z tytułu użytkowania za 2020 i 2021 w zmniejszonej wysokości proporcjonalnie do liczby dni w tym roku, w których obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii z powodu COVID-19, skarżący wniósł jak na wstępie swojej skargi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 z późn.zm. – dalej: "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy, gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody Łódzkiego.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu było postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. GN-II.7581.10.2022.PJ, utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Łęczyckiego z dnia 17 sierpnia 2022 r. znak: GKN.6843.17.2021.ED o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o umorzeniu opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa za lata 2020-2021, położonej w obrębie L. gmina Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...],[...], [...], [...].

Na wstępie należy podkreślić, iż skarżący ostatecznie wnosił o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniesienia w pomniejszonej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości należących do Skarbu Państwa za lata 2020 i 2021, co jasno wynika z treści pisma skarżącego z dnia 22 maja 2022 r., a także z zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji oraz z treści skargi. Materialnoprawną podstawę uiszczenia pomniejszonej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości należących do Skarbu Państwa stanowią przepisy ustawy o COVID-19. Stosownie do treści art. 15j ust. 1 tejże ustawy opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za rok 2020 wnosi się w terminie do dnia 31 stycznia 2021 r. Art. 15ja ww. ustawy stanowi natomiast, iż opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, w odniesieniu do której organem reprezentującym Skarb Państwa jest starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej, należna za 2020 r. od przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, organizacji pozarządowej w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, oraz państwowej osoby prawnej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, podlega pomniejszeniu proporcjonalnie do liczby dni w tym roku, w których obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii z powodu COVID-19, pod warunkiem:

1) zgłoszenia wniesienia opłaty w pomniejszonej wysokości staroście lub prezydentowi miasta na prawach powiatu, wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 15j ust. 1;

2) braku zaległości w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r.

Natomiast zgodnie z art. 15 jca ust. 1 ustawy o COVID-19, jeżeli przed upływem terminu, o którym mowa w art. 15j ust. 1, podmiot, o którym mowa w art. 15ja, wniósł w niepomniejszonej wysokości, opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego za rok 2020, obniżeniu, o kwotę wyliczoną zgodnie z art. 15ja podlega wysokość należnej od tego podmiotu opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za rok 2021. Art. 15 jca ust. 3 pkt 1 stanowi zaś, że przepisy art. 15ja oraz art. 15jc stosuje się odpowiednio, z tym, że zgłoszenia, o którym mowa w art. 15ja pkt 1, należy dokonać przed upływem terminu na wniesienie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za rok 2021 - w przypadku, o którym mowa w ust. 1.

Art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020, poz. 1990) stanowi natomiast, iż opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Opłaty rocznej nie pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Właściwy organ, na wniosek użytkownika wieczystego złożony nie później niż 14 dni przed upływem terminu płatności, może ustalić inny termin zapłaty, nieprzekraczający danego roku kalendarzowego.

Treść przywołanych wyżej przepisów jednoznacznie wskazuje, iż pomniejszoną opłatę z tytułu użytkowania wieczystego gruntów należących do Skarbu Państwa można wnieść wyłącznie raz – za rok 2020, bądź za rok 2021, pod warunkiem zgłoszenia wniesienia opłaty w pomniejszonej wysokości odpowiednim organom we wskazanych w ustawie terminach. Organy administracji w niniejszej sprawie były zatem zobligowane do oddzielnego zbadania przesłanek przywrócenia terminu do zgłoszenia wniesienia opłaty rocznej za rok 2020 i 2021, bowiem nie są one tożsame, a skarżący uchybił terminowi do zgłoszenia uiszczenia opłaty pomniejszonej zarówno za rok 2020, jak i 2021.

Przepisy obowiązujące w czasie stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 wprowadziły pewne modyfikacje, związane z konsekwencjami stwierdzenia uchybienia terminu przez stronę, mające na celu wzmocnienie pozycji strony w postępowaniu administracyjnym. Art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID-19 stanowi bowiem, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

Stosownie zaś do treści art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID-19 w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wreszcie art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy o COVID-19 stanowi, iż w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Podkreślić należy, że przepis art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID-19, nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach k.p.a., wprowadza jedynie dodatkowy tryb poinformowania strony o fakcie uchybienia i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin do złożenia prośby o przywrócenie. Pomimo, iż z przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy k.p.a. Podkreślić należy też, że przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Przepis ten formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 84/22 i powołane tam orzecznictwo, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej również jako: "CBOSA").

Zgodnie zaś z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W judykaturze ugruntowane jest już stanowisko, zgodnie z którym odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony lub osób, którymi się ona posłużyła, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Jakakolwiek postać niedbalstwa strony wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przeszkoda taka ma zwykle nagły charakter i nie można przezwyciężyć jej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie stopnia winy lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie danej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie dotrzymania terminu. Nawet najpoważniejsza, przewlekła choroba, o ile nie uniemożliwia obiektywnie możliwości działania i podejmowania czynności w postępowaniach administracyjnych, czy sądowych, nie może być sama w sobie okolicznością, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Problemy zdrowotne uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania czynności muszą być tego rodzaju, by uniemożliwiały jej dokonanie, przy jednoczesnym uniemożliwieniu posłużenia się inną osobą (por. wyrok NSA z 24 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 2321/19; wyrok NSA z 10 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 2941/21, publ. CBOSA).

Przede wszystkim należy podkreślić, iż Starosta Łęczycki, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu przez Wojewodę Łódzkiego postanowienia z dnia 23 września 2021 r., zawiadomieniem z dnia 19 kwietnia 2022 r. poinformował skarżącego o uchybieniu terminu na złożenie wniosku o umorzenie opłat za użytkowanie wieczyste za lata 2020 – 2021 i jednocześnie wyznaczył M.O. termin 30 dni na wskazanie okoliczności uzasadniających uchybienie. Organ pierwszej instancji wywiązał się tym samym z obowiązku nałożonego przez art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19.

Argumentując zasadność przywrócenia terminu do zgłoszenia wniesienia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w pomniejszonej wysokości, M.O. wskazał, iż nie był w stanie dokonać zgłoszenia w przewidzianym przepisami terminie z uwagi na problemy zdrowotne, przebytą operację serca i obawę związaną z możliwością zarażenia wirusem SARS-CoV-2. Pierwszą dawkę szczepionki na COVID-19 skarżący przyjął w dniu 30 kwietnia 2021 r. i w dniu 24 maja 2021 roku, a więc niezwłocznie po tym, jak ustąpiły niepożądane objawy poszczepienne, złożył wniosek o przywrócenie terminu. Skarżący przedstawił kartę leczenia szpitalnego, potwierdzającą pobyt w oddziale kardiochirurgicznym Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala [...] w Ł. w dniach 24 marca 2019 roku – 5 kwietnia 2019 roku w związku z operacją kardiologiczną. Skarżący załączył do akt sprawy również zaświadczenie lekarskie z dnia 19 maja 2022 r., z którego wynika, iż cierpi on na przewlekłą chorobę niedokrwienną serca oraz szereg chorób współistniejących, wymaga opieki kardiologa i systematycznej rehabilitacji, a jego stan wymaga przyjmowania szeregu leków oraz pobytów na rehabilitacji z ograniczonymi możliwościami funkcjonowania w sposób czynny w okresie 2019 – 2021. Szczególne zagrożenie dla pacjenta stanowiła pandemia COVID-19, do czasu kiedy nie został trzykrotnie zaszczepiony, co ograniczało jego kontakty zewnętrzne pozadomowe.

Analizując przesłanki przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia zawiadomienia o uiszczeniu opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za rok 2020 w pomniejszonej wysokości, należy stwierdzić, iż z przedstawionej przez niego dokumentacji medycznej nie wynika, aby był on hospitalizowany tuż przed dniem 31 stycznia 2021 r., ani też aby jego stan w tym okresie był tak zły, że uniemożliwiał mu dokonanie czynności w terminie. Zrozumiała jest obawa skarżącego o stan zdrowia w kontekście ewentualnego zarażenia się wirusem SARS-CoV-2, jednak organy administracji słusznie wskazały, iż w takiej sytuacji winien on upoważnić inną osobę do zgłoszenia w jego imieniu wniesienia opłaty rocznej w pomniejszonej wysokości. Podzielając przedstawione wyżej stanowisko judykatury, Sąd podkreśla, iż dopiero niemożność posłużenia się inną osobą, przy jednoczesnej niemożliwości osobistego dokonania czynności, usprawiedliwiają uchybienie terminu. Ponadto, jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, M.O., składając wniosek o przywrócenie terminu w maju 2021 roku, nie wniósł jednocześnie opłaty w pomniejszonej wysokości. Art. 58 § 2 k.p.a. wymaga zaś, aby jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu dopełnić czynności, dla której termin był określony.

Powyższe okoliczności wskazują, że organy prawidłowo nie znalazły przesłanek do przywrócenia skarżącemu terminu do zgłoszenia wniesienia opłaty za użytkowanie wieczyste za rok 2020 w pomniejszonej wysokości.

Natomiast zgłoszenie wniesienia pomniejszonej opłaty za użytkowanie wieczyste za rok 2021 było możliwe przy spełnieniu dwóch przesłanek: wniesieniu opłaty za użytkowanie wieczyste za rok 2020 w pełnej wysokości przed upływem terminu wskazanego w art. 15j ustawy o COVID-19 oraz dokonaniu zgłoszenia wniesienia opłaty w pomniejszonej wysokości odpowiedniemu organowi w terminie na wniesienie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości za rok 2021, a więc do dnia 31 marca 2021 roku. Również w tym przypadku skarżący nie uprawdopodobnił, aby istniały jakiekolwiek okoliczności, uniemożliwiające mu udzielenie pełnomocnictwa innej osobie do dokonania zgłoszenia w jego imieniu. Jednak nawet gdyby dokonał zgłoszenia we właściwym terminie, nie został spełniony drugi z wymogów wskazanych w art. 15jca ustawy o COVID-19. Skarżący bowiem nie uiścił opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za rok 2020 w pełnej wysokości do dnia 31 stycznia 2021 r. Jak natomiast już kilkukrotnie wskazano, niemożliwe jest obniżenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jednocześnie za rok 2020 i 2021. Rozważania organów administracji również w tym zakresie są słuszne.

W ocenie Sądu, kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienia odpowiadają prawu, pomimo błędnego sformułowania sentencji postanowienia Starosty Łęczyckiego. Jak podkreślono bowiem na wstępie rozważań, skarżący wnosił ostatecznie o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniesienia w pomniejszonej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości należących do Skarbu Państwa za lata 2020 i 2021, nie zaś o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o umorzenie opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości. Pomimo bowiem błędnego określenia przedmiotu sprawy, której dotyczył wniosek o przywrócenie terminu, organ pierwszej instancji dokonał rozstrzygnięcia wniosku skarżącego w oparciu o właściwie przywołane i zinterpretowane przepisy prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego. Również argumentacja powołana w uzasadnieniach postanowień organów obu instancji nie pozostawia wątpliwości Sądu, iż wniosek skarżącego został rozpoznany we właściwym zakresie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

k.ż.