Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1362/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz, Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 17/14 w sprawie ze skargi E. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 17/14, oddalił skargę E. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych oraz faktycznych sprawy.

E. S. (nosząca wówczas nazwisko G.) została przyjęta do służby w Policji w dniu 30 grudnia 2011 r. Po zakończeniu kursu podstawowego w Wyższej Szkole Policji w [...] podjęła służbę w Komisariacie Policji w [...]. W dniu 26 listopada 2013 r. do Komendanta Miejskiego Policji w [...] wpłynęło pismo Naczelnika Wydziału w [...] Zarządu [...] Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji informujące, że skarżąca przed podjęciem służby w Policji została na terenie Niemiec skazana prawomocnym orzeczeniem sądu z dnia 8 grudnia 2008 r. Do powyższego pisma dołączono odpowiedź z Europejskiego Systemu Przekazywania Informacji z Rejestrów Karnych, z której wynika, że wymienionej wymierzona została kara pozbawienia wolności na 1 rok i 3 miesiące w zawieszeniu na 3 lata. Datę zakończenia wykonywania kary oznaczono na dzień 29 grudnia 2011 r.

Komendant Miejski Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zwolnił E. S. ze służby w Policji z dniem 15 maja 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], po rozpatrzeniu odwołania E. S., rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił powyższy rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2013 r. wskazując, że został on wydany przez I Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji w [...], który nie był uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Komendanta Miejskiego Policji w [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Miejski Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] września 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3, art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił E. S. ze służby w Policji z dniem 30 września 2013 r. Na mocy art. 108 § 1 k.p.a. decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Komendant Wojewódzki Policji w [...], po rozpatrzeniu odwołania E. S., rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, jeżeli popełnienie takiego czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie funkcjonariusza w służbie. Rozwiązanie stosunku służbowego w tym trybie zależy od decyzji właściwego przełożonego. Oczywistość popełnienia czynu wypełniającego znamiona przestępstwa zachodzi wtedy, gdy sprawcę złapano na gorącym uczynku lub gdy w okolicznościach nienasuwających wątpliwości sprawca przyznaje się do popełnienia przestępstwa albo gdy zebrano takie dowody, które bezpośrednio stwierdzają dokonanie przez niego czynu przestępnego. W niniejszej sprawie oczywistości popełnienia przez E. S. czynu zabronionego, kwalifikowanego w systemie prawa polskiego jako przestępstwo kradzieży, wynika z prawomocnego wyroku sądu niemieckiego w B., o którym informację uzyskano w szczególności z Europejskiego Systemu Przekazywania Informacji z Rejestrów Karnych [...]. Organy Policji mimo podjętych starań nie uzyskały odpisu wyroku skazującego E. S. przez sąd niemiecki. Okoliczności popełnienia czynu wynikają jednak z dołączonego do akt postępowania administracyjnego pisma Zastępcy Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji z dnia 16 sierpnia2013 r. Wskazano tam, że na terenie Niemiec w okolicach B. doszło do szeregu kradzieży perfum i kosmetyków. Niemiecka Policja ustaliła, że sprawcy dokonali kradzieży perfum z kilku sklepów na ogólną kwotę 20.000 euro. Wśród sprawców rozpoznano E. S., która działała w grupie przestępczej. Wymieniona, jak wynika z opisu działania grupy, wchodziła do sklepów razem z kolegą, z którym udawała parę i następnie wykorzystując nieuwagę personelu, kradła razem z nim drogie perfumy. Pozostałe osoby z grupy przestępczej były ich pomocnikami, stali oni na czatach lub kierowali samochodami. E. S. wraz kolegą została zatrzymana w pościgu po dokonaniu kolejnego przestępstwa. E. S. zarzucono kilkakrotny czynny udział w popełnieniu kradzieży w zorganizowanej grupie złodziejskiej.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał ponadto, że w polskim systemie prawnym zgodnie z art. 278 § 1 k.k. zabór w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej stanowi przestępstwo podlegające karze pozbawienia wolności od trzech miesięcy do lat 5. W przypadku E. S. zostało udowodnione przez organ sądowy w B., że kilkakrotnie popełniała ona czyny polegające na zaborze mienia w celu przywłaszczenia, w wyniku czego suma strat wynosiła ok. 20.000 euro. Skazujący i prawomocny wyrok sądu niemieckiego świadczy o oczywistości popełnienia przez E. S. czynu kwalifikowanego również przez polskie ustawodawstwo karne jako kradzież, a tym samym wyrok ten wskazuje na oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zatem bezsporna jest okoliczność, że E. S. dopuściła się w 2008 r. na terenie Niemiec czynów o znamionach przestępstwa kradzieży (art. 178 §1 k.k.). Kradzieże należą kategorii czynów zabronionych szczególnie negatywnie postrzeganych w społeczeństwie i systematycznie zwalczanych oraz ściganych przez Policję. Popełnienie takiego czynu przez osobę, która następnie wstępuje do Policji, urąga dobremu imieniu tej formacji i godzi w jej pozytywny wizerunek oraz odbiór w społeczeństwie. Pozostawienie takiego funkcjonariusza w służbie wprowadzałoby i pogłębiało dysonans między Policją a społeczeństwem. Wskazać również trzeba, że możliwość zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie została przez ustawodawcę uzależniona od przebiegu służby funkcjonariusza ani jego subiektywnego przekonania co do przydatności do służby. Możliwość pozostawienia w Policji zależy natomiast od nieposzlakowanej opinii. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji taką cechę musi posiadać każdy policjant i osoba ubiegająca się o przyjęcie do Policji. Stwierdzony brak warunków kwalifikacyjnych do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu i społeczny odbiór takiego zachowania się policjantki uniemożliwiają pozostawienie jej w służbie. Nie do przyjęcia jest, aby policjant, który ma obowiązek egzekwować prawo, sam wcześniej prawo łamał. Z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień społecznego zaufania. Ryzyko utraty zaufania do Policji jest w omawianym przypadku uzależnione od upływu czasu, który minął od popełnienia czynu zabronionego do wstąpienia przez E. S. do służby w Policji. Odstępstwo czasowe nie jest znaczne, wobec czego ryzyko utraty wiarygodności przez Policję jest większe. Istotne jest ponadto i to, że E. S., poza ukończonym kursem podstawowym, nie posiada kwalifikacji, które byłyby szczególnie pożądane w służbie w Policji ani osiągnięć zawodowych, które przeważałyby nad potrzebą zwolnienia jej z tej służby z uwagi na popełniony czyn o znamionach przestępstwa. Pełnienie służby w sposób nienaganny, na co powołuje się E. S., nie dowodzi jeszcze tego, że jest ona wybitna na tle innych funkcjonariuszy i bezwzględnie powinna pozostać w służbie.

Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nadanie decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione z uwagi na interes społeczny wynikający z potrzeby zapewnienia ciągłości funkcjonowania i wykonywania ustawowych zadań Policji. E. S. nie może dłużej wykonywać czynności służbowych, a obecnie nie ma możliwości przyjęcia do jej komórki organizacyjnej i wykorzystania zajmowanego przez nią etatu dla innego funkcjonariusza, który faktycznie realizowałby zadania służbowe. Natychmiastowe wykluczenie E. S. ze służby ma przeciwdziałać zachowaniom, które mogą pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej.

Rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] E. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie obu rozkazów personalnych i przywrócenie jej do służby w Policji na dotychczasowych warunkach lub uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonym rozkazom zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 108 k.p.a. przez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i podjęcie rozstrzygnięcia nieznajdującego uzasadnienia w zebranym materialne dowodowym, a w szczególności błędne ustalenie, że skarżąca w sposób umyślny i zawiniony zataiła fakt skazania jej wyrokiem obcego państwa za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Skarżąca ponadto zarzuciła niewłaściwą interpretację prawa materialnego poprzez przyjęcie, że wyrok skazujący za przestępstwo popełnione na terenie państwa obcego stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia policjanta ze służby.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę E. S. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji powołał się na wyrok z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 55/07, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skazanie wyrokiem sądu państwa obcego nie oznacza skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego w rozumieniu art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Ocenę zachowania policjanta skazanego wyrokiem sądu państwa obcego, z uwzględnieniem polskich norm i instytucji prawnokarnych, dopuszczalna jest natomiast na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

W niniejszej sprawie fakt popełnienia przez skarżącą czynu o znamionach przestępstwa, za który została ona skazana przez sąd państwa obcego, organy ustaliły na podstawie różnego rodzaju dowodów, w tym danych z Europejskiego Systemu Przekazywania Informacji z Rejestrów Karnych. W tej sytuacji popełnienie przez skarżącą czynu o znamionach przestępstwa trafnie uznano za oczywiste w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Powyższa okoliczność nie musiała być wykazywania jedynie dokumentem w postaci wyroku sądu obcego. "Oczywisty" oznacza coś jasnego, pewnego, co do którego nie ma wątpliwości. Skarżąca, co wprost wynika z treści skargi, nie kwestionuje faktu, że za kradzież została skazana prawomocnym wyrokiem sądu na terenie Niemiec w B. w dniu 8 grudnia 2008 r., i że wymierzono jej karę pozbawienia wolności 1 roku i 3 miesięcy z zawieszeniem na okres 3 lat.

Organy orzekające w niniejszej sprawie wskazały ponadto, że czyn, jaki popełniła skarżąca, jest penalizowany również w polskim prawie karnym. Rozważyły także, czy fakt popełnienia czynu uniemożliwia pozostanie skarżącej w służbie. Rozważania poczynione w tym zakresie są obszerne i wielopłaszczyznowe - dotyczą czasu, jaki upłynął od popełnienia czynu i skazania do momentu rozstrzygania niniejszej sprawy przez organy; etosu służby w Policji oraz wymogów, jakie Policji stawia ustawodawca oraz społeczeństwo; kwestii możliwego odbioru społecznego pozostawania w służbie funkcjonariusza, skazanego za popełnienie przestępstwa; odbioru społecznego przestępstwa kradzieży; konieczności odpowiedniego doboru kadr. Rozważono ponadto kwestię dotychczasowej służby skarżącej. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że staż pracy i umiejętności skarżącej nie przeważają nad potrzebą jej zwolnienia ze służby z powodu popełnienia przez nią przestępstwa. Powyższe rozważania, zdaniem Sądu I instancji, należy uznać za pełne, rzetelne i nienoszące przymiotu dowolności.

W ocenie WSA w Gdańsku gołosłowny jest zarzut dotyczący przyjęcia przez organy, że wyrok skazujący za przestępstwo popełnione na terenie państwa obcego stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia policjanta ze służby. Organy obu instancji właściwie wskazały na przesłanki przewidziane w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i prawidłowo je zinterpretowały.

Nietrafny jest ponadto zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przepisów postępowania przez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i podjęcie rozstrzygnięcia nieznajdującego uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Podstawą zwolnienia skarżącej ze służby w Policji była oczywistość popełnienia przez nią przestępstwa, nie zaś kwestie dotyczące właściwych ustaleń w postępowaniu poprzedzającym przyjęcie skarżącej do służby, w tym zachowanie i oświadczenia składane przez skarżącą w toku tej procedury. Zresztą w sprawie oświadczeń składanych przez skarżącą w związku z ubieganiem się o przyjęcie do Policji postanowieniem z dnia 21 stycznia 2013 r. odmówiono wszczęcia śledztwa.

E. S. bezzasadnie zarzuciła brak możliwości poznania motywów, którymi kierował się organ, wydając zaskarżoną decyzję. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została uzasadniona w sposób niezwykle staranny i wszechstronny.

Organy przekonująco również wykazały przyczyny nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Rygor taki może być nadany decyzji wówczas, gdy jest to niezbędne ze względu na interes społeczny. W niniejszej sprawie interes ten jest tożsamy z interesem służby. W tej sytuacji zarzut skargi o bezpodstawności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest chybiony.

Za nietrafny Sąd I instancji uznał zarzut braku ponownego zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania i naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. E. S. w dniu 19 marca 2013 r. doręczono odpis zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia jej ze służby. Jeżeli w toku postępowania administracyjnego wydano decyzję, która następnie zostaje uchylona, to postępowanie trwa nadal. Wobec tego nie ma podstawy do ponownego wszczęcia postępowania i zawiadamiania o tym stron postępowania. W toczącym się postępowaniu administracyjnym skarżąca brała czynny udział. Przed wydaniem decyzji organu I instancji została zapoznana z materiałami postępowania administracyjnego, uzyskała kopie żądanych przez siebie dokumentów oraz oświadczyła, że nie będzie składała wniosków dowodowych i takich wniosków w wyznaczonym terminie nie złożyła.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 17/14 złożyła E. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

1. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz nieuwzględnienie, że organ błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego i niezasadnie orzekł o zwolnieniu ze służby;

2. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez nieuwzględnienie, że zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w szczególności w związku z bezpodstawnym przyjęciem, iż przepis art. 25 ust. 1 ustawy o Policji stanowić może podstawę prawną zwolnienia skarżącej ze służby;

3. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 ustawy o Policji, poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz pominięcie okoliczności związanych z przebiegiem postępowania kwalifikacyjnego i jego wynikiem, a w szczególności poprzez nieuwzględnienie, że organ administracji mimo przeprowadzenia szczegółowego postępowania kwalifikacyjnego nie stwierdził uchybień po stronie skarżącej;

4. art. 151 P.p.s.a, w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez bezpodstawne oddalenie skargi i przyjęcie, że zachodzą przesłanki wymienione w przepisie prawa materialnego uzasadniające zwolnienie skarżącej ze służby;

5. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez niewyczerpujące i niepełne zgromadzenie materiału dowodowego oraz jego błędną ocenę;

6. art. 151 P.p.s.a, w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na przedwczesnym i bezpodstawnym przyjęciu, że działanie skarżącej wypełnia hipotezę normy art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji;

7. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 108 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie zarzutu bezpodstawnego nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji kiedy nie istniały żadne przesłanki uzasadniające nadanie decyzji tego rygoru.

W związku z powyższymi zarzutami E. S. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie wyraziła pogląd, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadami uzasadniającymi usunięcie jej z obiegu prawnego. Przywołane przez organy Policji obu instancji podstawy prawne zwolnienia ze służby są błędne, a nadto nie korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz stanem faktycznym sprawy. W toku postępowania nie przedstawiono żadnego konkretnego dowodu na okoliczność, że skarżąca kasacyjnie nie posiada cech opisanych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Całość materiału dowodowego w sprawie i argumentacji organów opiera się na informacjach uzyskanych z rejestrów karnych oraz danych pochodzących od organów ścigania państwa obcego. Nie ulega wątpliwości, że hipoteza wskazanego przepisu prawa materialnego nie obejmuje swoim zakresem wyroków ferowanych przez sądy państw obcych. Dla przyjęcia, że skarżąca została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe konieczne jest wykazanie, iż prowadzone było stosowne postępowanie karne, zakończone wydaniem wyroku skazującego. Organy administracji nie podjęły również żadnych działań zmierzających do uznania wyroku sądu niemieckiego przez właściwy sąd krajowy. Skarżąca kasacyjnie w toku postępowania konsekwentnie kwestionowała swoją winę i udział w popełnieniu przestępstwa na terenie Niemiec oraz zasadność orzeczonej wobec niej kary. W ocenie skarżącej organy administracji nie posiadały kompetencji do samodzielnej oceny uzyskanych informacji o karalności na terenie państwa obcego, bez przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia skuteczności wykonalności orzeczenia wydanego przez sąd niemiecki na gruncie prawa krajowego.

Skarżąca kasacyjnie podkreśliła ponadto, że wszystkie działania podjęte przez organy Policji na etapie postępowania kwalifikacyjnego nie doprowadziły do ustalenia przesłanek wyłączających możliwość przyjęcia jej w szeregi Policji. Dokonanie późniejszych czynności i ustalenie karalności na gruncie prawa obcego nie może prowadzić do wniosku, że skarżąca nie spełnia warunków do pełnienia służby w Policji. Organy administracji obu instancji nie przedstawiły wiarygodnego dowodu, że orzeczenie zapadłe na gruncie prawa niemieckiego, wywiera jakikolwiek skutek prawny przez pryzmat prawa krajowego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, skarżąca kasacyjnie podniosła, że na gruncie niniejszej sprawy nie można z całą stanowczością stwierdzić, iż popełnienie przez nią czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste. Bezpodstawne jest bowiem oparcie decyzji organów administracji wyłącznie na informacjach pochodzących z rejestrów karnych oraz działań operacyjnych organów Policji. W toku postępowania nie zgromadzono dokumentów, które w sposób jednoznaczny przesądzałyby o popełnieniu czynu zabronionego. Nie przeprowadzono w żadnym zakresie postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do jednoznacznego ustalenia, w jaki sposób skarżąca kasacyjnie rzekomo popełniła czyn zabroniony na terenie państwa obcego i jak jest on kwalifikowany przez prawo miejsca popełnienia czynu. Organy pomimo zgłaszanych wątpliwości nie uzyskały dodatkowych informacji, bądź dokumentów od strony niemieckiej, które pozwoliłyby bez żadnych wątpliwości ustalić czy popełnienie przez nią czynu zabronionego jest oczywiste czy też nie. Nie wykazały również aby orzeczenie sądu niemieckiego zostało uznane za skuteczne na gruncie prawa polskiego przez sąd krajowy.

W ocenie skarżącej kasacyjnie organy administracji nie podjęły starań o zgromadzenie dowodów, które bez wątpliwości uzasadniałyby zastosowanie wobec niej art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Nie wykorzystały wszystkich dostępnych źródeł dowodowych, poprzestając na dowodach, które budzą wątpliwości i nie wyjaśniają wszystkich okoliczności zaistniałego stanu faktycznego sprawy. W szczególności brak wyczerpujących ustaleń w zakresie przebiegu i podstaw prawnych prowadzenia postępowania karnego wobec skarżącej przez organy policji niemieckiej oraz wydania wyroku karnego przez sąd niemiecki.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Twierdzenie, że działanie takie uzasadnione było interesem społecznym, czy też interesem służby jest chybione. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dotychczasowa służba skarżącej w szeregach Policji była nienaganna, a wykonywane czynności służbowe charakteryzowały się sumiennością i dbałością o cele oraz interes służby. Sposób wypełniania obowiązków służbowych przez skarżącą był pozytywnie oceniany przez obywateli oraz jej przełożonych, a zatem interes społeczny, jak interes służby nie ucierpiałby poprzez pozostawanie skarżącej w służbie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tego względu nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla takie akty w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz stwierdzenia nieważności - art. 145 § 1 pkt 2) w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Warunkiem uwzględnienia skargi na powołanej podstawie jest wykazanie nie tylko, że określone uchybienia procesowe w ogóle miały miejsce, ale także, iż mogły one rzutować na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy rozumie się prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia. Chodzi tu więc o uchybienia procesowe na tyle istotne, że kształtowały one lub współkształtowały treść stosunku administracyjnoprawnego, czyli że gdyby nie było ujawnionego naruszenia przepisów postępowania, rozstrzygnięcie sprawy przez organy administracyjne mogłoby być inne.

O tym, jakie okoliczności są w danej sprawie istotne i wymagają wyjaśnienia przesądzają przepisy prawa materialnego, które w sprawie mają zastosowanie. Hipotetyczny stan faktyczny wyznacza konkretny przepis prawa. Ustalanie innych faktów niezapisanych w tym przepisie jest zbędne. Tym samym o tym, jakie ustalenia faktyczne są konieczne do załatwienia konkretnej sprawy decydują prawidłowo wyłożone przepisy prawa materialnego, a nie subiektywne przekonanie strony. W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawą rozwiązania z E. S. stosunku służbowego był art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Stąd – wbrew sugestiom strony skarżącej kasacyjnie – nie było konieczności wyjaśniania sprawy w aspekcie innych możliwych trybów zwolnienia policjanta ze służby, w tym przesłanek zwolnieniowych przewidzianych w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Postępowanie dowodowe i poczynione na jego podstawie ustalenia, które zostały przyjęte za miarodajne przez Sąd I instancji, organy Policji przeprowadziły z poszanowaniem zasad procedury administracyjnej. W sprawie został zebrany dostateczny materiał dowodowy, a jego ocena i rozpatrzenie było właściwe. Dlatego też zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. uznać należy za chybione.

Powołany art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przewiduje jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia policjanta ze służby. Decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też mogła być wykluczona z tego grona.

Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Zastosowanie tej instytucji jest zatem możliwe, gdy funkcjonariusz w sposób oczywisty dokonał czynu o znamionach przestępstwa a jego nieprzydatność do służby jest bezpośrednią konsekwencją takiego konkretnie zachowania. Powołany art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie definiuje pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa". Należy w związku z tym mieć na uwadze, że słowo "oczywistość" to coś pewnego i niebudzącego wątpliwości. W judykaturze przyjmuje się, że oczywistość popełnienia czynu ustala się na podstawie analizy okoliczności konkretnego przypadku. Ocena taka jest możliwa, m.in. wówczas, gdy sprawca został złapany na gorącym uczynku lub przyznał się do popełnienia przestępstwa, a także gdy inne okoliczności nie nasuwają wątpliwości, że dany czyn został popełniony przez konkretną osobę.

W rozpoznawanej sprawie organy Policji – jak słusznie zauważył WSA w Gdańsku – miały pełne podstawy do przejęcia, że E. S. dopuściła się czynu o znamionach przestępstwa oraz że popełnienie przez nią tego czynu było oczywiste. Kradzieże, których dokonała na terenie Niemiec w okolicach B., są penalizowane również w polskim porządku prawnym, bowiem zabór cudzego mienia w celu przywłaszczenia stanowi przestępstwo przewidziane w art. 278 § 1 k.k. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że działania takie stanowią czyn o znamionach przestępstwa w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W okolicznościach niniejszej sprawy wątpliwości nie budzi także fakt, że czynów takich dopuściła się E. S. Wynika to z wyroku sądu niemieckiego w B. z dnia 8 grudnia 2008 r. skazującego ją za popełnione kradzieże, informacji uzyskanych z Europejskiego Systemu Przekazywania Informacji z Rejestrów Karnych oraz Krajowego Rejestru Sądowego, a także pism Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji. Oceny tej nie zmienia fakt, że E. S. zaprzeczyła, by brała udział w grupie przestępczej dokonującej w sklepach kradzieży drogich kosmetyków. Wymieniona nigdy bowiem nie negowała ani faktu jej skazania za takie przestępstwa ani treści powołanego wyroku. Przyznanie się do popełnienia przestępstwa nie jest jedynym miernikiem oczywistości popełnienia przestępstwa. Przesłanka ta, o czym była już mowa, jest także spełniona, gdy inne okoliczności nie nasuwają wątpliwości, że dany czyn został popełniony przez konkretną osobę. Taka zaś sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Okoliczność, czy wyrok sądu niemieckiego podlega wykonaniu na terenie Polski i czy może być on uznany za wyrok skazujący w rozumieniu polskiego prawa karnego nie ma natomiast istotnego znaczenia. Dlatego – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – dokonywanie w tym zakresie stosownych ustaleń oraz ocen było zbędne. Podstawą zwolnienia E. S. ze służby w Policji nie był fakt jej skazania za popełnienie określonego typu przestępstwa, a tylko wówczas istotne byłyby sygnalizowane przez stronę kwestie. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie odwołuje się do faktu skazania za popełnione przestępstwo a jedynie do oczywistości popełnienia czynu zabronionego. Ta zaś przesłanka może być wykazana różnymi środkami dowodowymi, a więc także w sposób, który został przyjęty w niniejszej sprawie.

Organy Policji podejmując decyzję w przedmiocie zwolnienia E. S. ze służby, nie ograniczyły się jedynie do stwierdzenia oczywistości popełnienia przez nią czynu o znamionach przestępstwa. Szczegółowo wykazały także, z jakich dokładnie przyczyn przełożeni policjantki uznali, że nie jest możliwe dalsze jej pozostawienie w służbie i w konsekwencji dlaczego zdecydowano się na rozwiązanie z nią stosunku służbowego. Trafnie przede wszystkim zwrócono uwagę na specyficzny status Policji, podkreślając, że jest ona formacją, którą ma służyć społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej zadań należy w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Rodzaj i zakres zadań powierzonych tej formacji wymaga, aby służbę w niej pełnili wyłącznie funkcjonariusze o nieposzlakowanej opinii, wolni od jakichkolwiek podejrzeń o łamanie prawa (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolnie podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się m.in. do godnego zachowania zarówno podczas służby jak i w czasie wolnym od zajęć służbowych oraz do należytej dbałości o dobry wizerunek formacji, do której przystępuje. Oczywistym jest, że właściwi przełożeni nie mogą tolerować w szeregach Policji policjantów, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa i macierzystej formacji, a także narazić Policję na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy. Dotyczy to zwłaszcza osób, które łamią obowiązujący porządek prawny, niezależnie od tego czy w Polsce czy w innych krajach, a także czy takie fakty miały miejsce w czasie wykonywania zadań służbowych czy jeszcze przed podjęciem służby. Jeżeli E. S. przed przystąpieniem do Policji działała w grupie przestępczej, dopuszczając się licznych kradzieży, to nie ma jakichkolwiek podstaw, do zakwestionowania stanowiska organów orzekających w sprawie, że taki rodzaj czynów i niskie pobudki, z jakich skarżąca czynów tych dokonywała (działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowych), wykluczają możliwość kontynuowania przez nią służby w Policji.

Z powyższych względów fakt, że E. S. w czasie pełnionej służby należycie wypełniała swe obowiązki służbowe, nie mógł mieć w niniejszej sprawie istotnego znaczenia. Zadania służbowe powinny być prawidłowo wykonywane przez każdego policjanta. Przestrzegania tej reguły nie można zatem kwalifikować jako szczególnego przypadku, który zwłaszcza w okolicznościach niniejszej sprawy mógłby zdyskwalifikować zasadność stanowiska organów o braku racjonalnych przesłanek do pozostawienia E. S. w gronie funkcjonariuszy Policji oraz o konieczności nadania decyzji zwolnieniowej, w trybie art. 108 § 1 k.p.a., rygoru natychmiastowej wykonalności. Z uwagi na ochronę interesu społecznego natychmiastowe rozwiązanie ze skarżącą stosunku służbowego było w pełni uprawnione. Po zwolnieniu E. S. ze służby na zajmowane przez nią stanowisko będzie można wyznaczyć innego funkcjonariusza, który realizował będzie zadania Policji, nie podważając dobrego wizerunku tej formacji.

WSA w Gdańsku trafnie zatem w zaskarżonym wyroku zaakceptował stanowisko przyjęte w kontrolowanych przezeń decyzjach, nie dopatrując się w działaniach organów Policji naruszenia ani powołanych przepisów procesowych ani prawa materialnego.

Skoro skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, to Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art.184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o jej oddaleniu.