Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1033/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7,  art. 8, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 54 ust. 1,  art. 55 ust. 1, ust. 2, art. 3 ust. 3, art. 106 ust. 1, ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi Ł. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta K., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 27 lipca 2022 r., złożonego przez J. B. - opiekuna prawnego L. B., odmówił zmiany decyzji kierującej L. B. do Domu Pomocy Społecznej dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie w M. , w którym przebywa od [...] maja 2021 r., poprzez zmianę tej placówki na Dom Pomocy Społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych w D. .

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał przebieg postępowania

w sprawie i wskazał, że zmiana placówki w przypadku osoby wymagającej opieki następowała wielokrotnie na prośbę opiekuna prawnego i głównie na jego wskazanie, natomiast aktualnie brak jest okoliczności, które uzasadniałyby wnioskowaną zmianę domu pomocy społecznej.

J. B. wniosła odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji wskazując, że nie zgadza się z nią bowiem wywiad środowiskowy "został przeprowadzony przez pracownika DPS w M. nieprawidłowo". Opisała okoliczności zmiany domów pomocy społecznej w przypadku syna, a także wskazała, że placówka, w której syn aktualnie przebywa, nie jest dla niego odpowiednia. Syn źle znosi pobyt w niej, śpi w ubraniu, nie chce się kąpać, narzeka na głód. Nie jest tu stosowana dieta zarekomendowana przez dietetyka, w ośrodku nie ma kaplicy, a do kościoła jest 1 kilometr. Kościół jest nieogrzewany, syn narzeka na zimno, przeziębia się. Rano nie ma kto go obudzić do kościoła.

Natomiast, według opiekuna prawnego, w Domu Pomocy Społecznej

w D. jest na miejscu kaplica, a lekarz psychiatra, który tam pracuje, poradził odwołującej się, by starała się o przeniesienie do tego DPS-u. W obecnym DPS-ie syn jest zaniedbany, ma pogniecione spodnie, a kupione dla niego produkty spożywcze zostały skradzione. Syn nie jest pod stałą opieką lekarską, o czym świadczy nieleczona grzybica paznokci. Odwołująca się wyjaśniła również, że pomimo pisma Dyrektora

o zmianę opiekuna prawnego, dba o syna, kocha go i chciałaby go umieścić w dobrym miejscu. W obecnym ośrodku, jej zdaniem, syn siedzi lub leży w swoim pokoju, nudzi się, "spanie ma za wąskie (...) i syn narzeka na ból kręgosłupa". Często dzwoni do matki, skarży się, że jest głodny, jego zachowanie znacznie się pogorszyło, zaczął kłamać, jest "zastraszany Policją". Odwołująca się dodała, że ma do tego DPS-u trudny dojazd, na stacji w S. czeka na pociąg do K. 2,5 godziny. Odwiedza syna

co dwa tygodnie. Do odwołania J. B. załączyła dokumenty dotyczące syna.

Decyzją z dnia [...] października 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej; "k.p.a."), art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.), dalej jako: "ustawa", "u.p.s.", utrzymało

w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przywołał treść art. 54 ust. 1 i 2, art. 59 ust. 1 i 2, art. 101 ust. 1 ustawy oraz art. 25 i art. 27 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020, poz. 1740 ze zm.) a następnie wskazał, że analiza przywołanych wyżej przepisów ustawy o pomocy społecznej wskazuje, że pobyt

w domu pomocy społecznej poprzedzony jest wydaniem kilku decyzji administracyjnych. Pierwszą z nich jest decyzja o skierowaniu, wydana przez organ gminy właściwej dla wnioskodawcy w dniu kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 ustawy

w związku z art. 25 i 27 k.c.). Ten sam organ wydaje również decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. Kolejną decyzją jest rozstrzygnięcie

o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, którą władny jest wydać organ gminy prowadzącej dom lub starosta powiatu prowadzącego daną placówkę. Zatem ustawa

o pomocy społecznej przewiduje rozstrzygnięcie o skierowaniu do domu pomocy społecznej odrębne od rozstrzygnięcia o umieszczeniu w domu pomocy społecznej.

Kolegium wyjaśniło, że przepisy ustawy nie regulują kwestii zmiany

domu pomocy społecznej czy przeniesienia do innego domu pomocy społecznej na wniosek, stąd wskazaną problematykę rozstrzygnęło i wyjaśniło orzecznictwo sądowoadministracyjne. W orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, wyrażony m.in. na gruncie spraw dotyczących sporów o właściwość pomiędzy organami, podzielany przez Kolegium w obecnym składzie w całości, że sprawa dotycząca przeniesienia

do innego domu pomocy społecznej, czy zmiany domu pomocy społecznej,

jest w istocie sprawą o umieszczenie w domu pomocy społecznej w innej miejscowości.

Organem właściwym w przypadku sprawy przeniesienia do innego DPS-u jest więc organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej, na mocy art. 59 ust. 2 ustawy. Konsekwencją jednak tak określonego przedmiotu postępowania w przypadku sprawy przeniesienia do innego DPS jest konieczność zmiany decyzji o skierowaniu oraz decyzji ustalającej odpłatność, a właściwym w tej sprawie jest organ gminy, który skierował osobę wymagającą opieki do określonego domu pomocy społecznej. Wniosek

o przeniesienie do innego DPS-u powinien być zatem potraktowany jako wniosek

o zmianę decyzji w sprawie skierowania do DPS-u.

Kolegium wskazało, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy całkowicie ubezwłasnowolniony L. B., legitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe, został skierowany decyzją Prezydenta Miasta

z dnia [...] marca 2021 r. do Domu Pomocy Społecznej dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie w M. i jak wynika z zaskarżonej decyzji został w nim umieszczony i aktualnie tam przebywa. W dniu 27 lipca 2022 r. J. B.

- opiekun prawny strony - złożyła wniosek o zmianę Domu Pomocy Społecznej

z M. na Dom Pomocy Społecznej w D. , wskazując, że syn jest

w nieodpowiednim ośrodku. Obecny ośrodek jest placówką dla osób głęboko upośledzonych, przez co syn nie bierze udziału w żadnej terapii i stara się nie wychodzić na podwórko, gdyż jest przez niektórych mieszkańców szturchany

i wyszydzany, a jeden z nich dusił syna i uderzył. Syn chodzi głodny, nie ma żadnego zajęcia, jest prześladowany, nie ma kolegi, źle się czuje i jest źle leczony. W DPS-ie

w M. często nie ma nawet pielęgniarki na dyżurze nocnym, a lekarza psychiatry nie ma nawet raz w miesiącu. Synowi i opiekunowi prawnemu podoba się natomiast DPS w D. , który odwiedzili i do którego jest osiem osób oczekujących. Ponadto, syn [...] ma w B. rodzinę, która będzie mogła go odwiedzać.

Organ II instancji podniósł, że w celu rozpatrzenia wniosku, z odwołującą został przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy zmierzający do ustalenia aktualnej sytuacji jej syna [...], natomiast z wniosków pracownika socjalnego zawartych

w wywiadzie wynika, że nie zachodzą podstawy do zmiany DPS-u na inny. Zarzuty sformułowane we wniosku nie znalazły odzwierciedlenia w materiale postępowania wyjaśniającego zgromadzonym przez organ. Organ w zaskarżonej decyzji szczegółowo odniósł się zarówno do wyniku wywiadu, jak i argumentacji wniosku o zmianę DPS-u,

a także opisał historię pobytu L. B. w różnych domach pomocy społecznej od 2005 r., których zmiana następowała wielokrotnie na prośbę opiekuna prawnego. Mając to na uwadze organ stwierdził, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku odwołującej.

Jak wskazało Kolegium, rozpoznanie wniosku o zmianę decyzji kierującej do określonego domu pomocy społecznej zapada w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ może, ale nie musi przychylić się do takiego wniosku. Podjęcie przez organ decyzji załatwiającej sprawę z wniosku winno jednak nastąpić po ustaleniu i ocenie wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy uwzględnieniu zarówno interesu osoby skierowanej do DPS-u, jak i ważnego interesu publicznego. Jak wynika z materiałów postępowania oraz zaskarżonej decyzji organ sprostał tym wymaganiom, a przedstawione w nich okoliczności sprawy pozwalały na podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie budzi wątpliwości, że L. B. nie jest zdolny do samodzielnego funkcjonowania i wymaga stałej opieki innych osób, co jednoznacznie wynika z posiadanego przez niego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jego matka J. B. - opiekun prawny i odwołująca nie jest w stanie samodzielnie tej opieki sprawować, o czym świadczą kierowane przez nią wnioski o skierowanie bądź umieszczenie syna w domu pomocy społecznej. Z akt postępowania wynika bezsprzecznie, że L. B. z uwagi na stan zdrowia

i niepełnosprawność, jest wymagającym podopiecznym DPS, trudno dostosowującym się do warunków panujących w placówce, stroniącym od współmieszkańców oraz niechętnie uczestniczącym w oferowanych zajęciach terapeutycznych. Wielokrotnie zmieniał placówki opiekuńcze na wniosek odwołującej i niezależnie od przyczyn tych zmian, każdy dom pomocy społecznej okazywał się w efekcie nieodpowiedni, co z kolei mogło znacząco wpływać na możliwość zaadaptowania się L. B. do warunków panujących w poszczególnych, nowych placówkach.

Organ odwoławczy ustalił, że wymagający opieki ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, a więc wbrew argumentom wniosku i odwołania, DPS w M. jest dostosowany do jego potrzeb, gdyż jest przeznaczony dla osób niepełnosprawnych intelektualnie od stopnia lekkiego po znaczny. W ocenie Kolegium kolejna zmiana DPS-u nie byłaby dla syna odwołującej się korzystna, gdyż niosłaby za sobą konieczność przystosowania się syna do zupełnie nowych warunków i ludzi, co w efekcie mogłoby skutkować, w razie niezaakceptowania nowego miejsca pobytu, złożeniem przez odwołującą się kolejnego wniosku o przeniesienie syna do kolejnego DPS-u.

Organ II instancji zaznaczył, że nie kwestionuje on okoliczności, iż odwołująca się chce dla syna jak najlepiej, kocha go, troszczy się o niego i chce mu zapewnić lepsze warunki egzystencji. Dotychczasowe zmiany miejsca pobytu syna, według organu, świadczą jednak o niecelowości kolejnych zmian i ich nieskuteczności w odniesieniu do możliwości adaptacyjnych L. B. i jego dużych potrzeb egzystencjalnych, zgłaszanych przez opiekuna prawnego. Kolegium wskazało, że przedmiotem rozpatrzenia w ostatnim czasie była już sprawa zmiany placówki, w której aktualnie przebywa L. B. na Dom Pomocy Społecznej w B. (decyzja Kolegium nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r.). Powyższa okoliczność świadczy o ciągłych próbach odwołującej się przeniesienia syna do wybranych przez siebie domów pomocy społecznej, w jej ocenie lepszych, podczas gdy winna ona dążyć do podejmowania działań w celu adaptacji syna i dla jego dobra w aktualnym miejscu jego pobytu.

Kolegium nie dostrzegło na bazie zgromadzonego przez organ materiału dowodowego obiektywnych przesłanek uzasadniających obecnie zmianę domu pomocy społecznej. O ile samo skierowanie do DPS-u jest obligatoryjne w przypadku zaistnienia okoliczności opisanych w art. 54 ustawy, o tyle, co należy podkreślić, zmiana DPS-u zależy od uznania organu. Uznanie administracyjne z jednej strony nie nakazuje organowi spełnienia każdego żądania wnioskodawcy, a z drugiej - nie pozwala mu jednak na dowolność w załatwieniu sprawy. Po rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy Kolegium stwierdziło, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, gdyż wyczerpująco zgromadził i ocenił materiał dowodowy, a wydana decyzja nie nosi cech dowolności.

Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że zgodnie z art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom

i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Osoby i rodziny korzystające

z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Pismem z dnia 6 listopada 2023 r. J. B. wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wskazując, że syn nie może się zaadoptować w DPS-ie, w którym aktualnie przebywa

i podnosząc argumenty wskazane wcześniej na etapie postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła o przeniesienia syna do DPS-u w D. , gdzie jej zdaniem, są lepsze warunki niż w DPS-ie w M. .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W pismach z dnia 5 kwietnia 2023 r. oraz z dnia 16 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko wyrażone przez stronę w skardze, wskazując m.in., że L. B. już od blisko 2 lat przebywa w DPS w M. . Zatem był to wystarczający czas żeby zweryfikować, mając na uwadze konstytucyjne wartości, czy dany ośrodek odpowiada jego potrzebom, co mogłoby uzasadniać wnioskowaną zmianę decyzji. Eksponując zagrożenie dobra podopiecznego oraz konieczność obiektywnego podejścia do jego osoby w dostrzeganym konflikcie między stroną skarżącą i kierownictwem DPS pełnomocnik uznał, że argument częstej zmiany ośrodka przez stronę, na którą powołują się organy, nie powinien mieć dla sprawy żadnego znaczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zm.), w związku ze stanowiskiem pełnomocnika strony skarżącej oraz nieuzyskaniem przez Sąd zgłoszenia zamiaru udziału w rozprawie zdalnej przez pozostałe strony postępowania.

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W toku tej kontroli, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą zmiany decyzji kierującej skarżącego do Domu Pomocy Społecznej dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie w M. , doprowadziła Sąd do uznania, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2014 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 901), dalej jako: "u.p.s.".

W myśl art. 54 ust. 1 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować

w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Z kolei art. 55 ust. 1 u.p.s. stanowi, że dom pomocy społecznej świadczy usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne na poziomie obowiązującego standardu, w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb osób w nim przebywających, zwanych dalej "mieszkańcami domu". Organizacja domu pomocy społecznej, zakres i poziom usług świadczonych przez dom uwzględnia w szczególności wolność, intymność, godność i poczucie bezpieczeństwa mieszkańców domu oraz stopień ich fizycznej i psychicznej sprawności (ust. 2).

Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 3 u.p.s. rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Jednocześnie art. 106 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody (art. 106 ust. 5 u.p.s.).

Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. jest postępowaniem w nowej sprawie. Nie jest to kontynuowanie, czy rozpatrywanie na nowo sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już ostateczną decyzją, przyznającą określone uprawnienia do świadczeń z pomocy społecznej. Jest to nowa sprawa administracyjna, której zakres wyznacza treść powołanego wyżej przepisu. Dopiero stwierdzenie przez organ administracyjny ziszczenia się przesłanek określonych w powołanym przepisie wiąże się z wydaniem decyzji zmieniającej decyzję pierwotną, w odmiennej sytuacji, tj. braku takich przesłanek, dochodzi do odmowy zmiany decyzji ostatecznej (podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 375/18).

Jak już wcześniej wspomniano, przesłanki i zasady umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej reguluje m.in. art. 54 ust. 1 i ust. 2 u.p.s.

Nie ulega też wątpliwości, że okolicznościami, które należy wziąć pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie skierowania osoby do domu pomocy społecznej jak i przy zmianie tej decyzji, są te okoliczności, które wymienione zostały w art. 55 ust. 1 i ust. 2 u.p.s., tj. zakres świadczonych usług odpowiadający indywidualnym potrzebom osoby kierowanej z uwzględnieniem wolności, intymności, godności i poczucia bezpieczeństwa mieszkańca domu oraz stopnia jego fizycznej i psychicznej sprawności. Organ dokonując wyboru domu pomocy społecznej, do którego ma być kierowana lub przenoszona osoba wymagająca opieki, powinien mieć na uwadze zarówno indywidualne potrzeby tej osoby jak i cele oraz możliwości organizacyjne i finansowe pomocy społecznej oraz adekwatność rodzaju, formy i rozmiaru dotychczasowego świadczenia w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego.

W kontrolowanej sprawie, zdaniem Sądu, organy w sposób prawidłowy i wnikliwy przeanalizowały stan faktyczny przy ocenie zasadności zmiany decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej w zakresie wyboru domu pomocy społecznej, do którego strona chciałaby zostać przeniesiona. Jak wynika z akt sprawy, przeprowadzony został wywiad środowiskowy, w wyniku którego nie stwierdzono potrzeby przeniesienia skarżącego z dotychczasowego domu pomocy społecznej z uwagi na standardy jego wyposażenia czy poziom świadczonej opieki. W sprawie należycie skonfrontowano treść wniosku o zmianę decyzji oraz odwołania z ustaleniami wywiadu środowiskowego. Przeanalizowano w szczególności indywidualne potrzeby osoby wymagającej opieki oraz zakres świadczonych w aktualnym DPS usług. Organ słusznie zwrócił uwagę na okoliczności związane z biernością osoby wymagającej opieki w kontekście szerokiej oferty zajęć w DPS i poza nim, jak też okoliczności dotychczasowych, inicjowanych przez opiekuna prawnego, kilkunastu zmian domów pomocy społecznej w przeciągu kilkunastu lat korzystania przez skarżącego z tej formy pomocy społecznej oraz stwierdzone częste urlopowanie skarżącego przez opiekuna prawnego z przekroczeniem terminów powrotów.

W sprawie należycie wykazano brak potrzeby przeniesienia skarżącego do innego domu pomocy społecznej. Nie ulega wątpliwości, że opiekun prawny nie jest w stanie samodzielnie zajmować się stroną - posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, będącą osobą niezdolną do samodzielnego funkcjonowania oraz wymagającą stałej opieki innych osób. Jednocześnie zważywszy na okoliczność, że Dom Pomocy Społecznej w M. przeznaczony jest dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie od stopnia lekkiego do głębokiego, zatem należy uznać go za odpowiedni w przypadku skarżącego. Wbrew sugestiom opiekuna prawnego strony skarżącej, wspomniany DPS przeznaczony jest nie tylko dla osób niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu głębokim ale także w stopniu lekkim. Prawidłowo zatem organ uznał, że w tym zakresie jest on dostosowany do potrzeb osoby wymagającej opieki.

Słusznie Kolegium zauważyło również, że kolejna zmiana domu pomocy społecznej nie byłaby korzystna dla skarżącego, gdyż niosłaby za sobą konieczność przystosowania się do zupełnie nowych warunków i nowej grupy osób, co w efekcie mogłoby skutkować – wbrew oczekiwaniom opiekuna prawnego – nie poprawą lecz pogorszeniem jego stanu. Należy bowiem mieć na uwadze, że skarżący jest osobą, o wyraźnie ograniczonych możliwościach adaptacyjnych, stroniącą od współmieszkańców, mającą trudności z dostosowaniem się do planu dnia.

Brak jest przy tym podstaw do stwierdzenia, że rodzaj, forma i rozmiar dotychczasowego świadczenia nie są odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Dom Pomocy Społecznej w M. oferuje szeroką gamę różnego rodzaju zajęć terapeutycznych, w tym m.in. treningi kulinarne, wycieczki do ceramikarni, do stajni w Płaszewie w ramach hipoterapii, zabawy integracyjne, zajęcia komputerowe, wspólne oglądanie filmów. Niezrozumiałe są zatem zarzuty opiekuna prawnego, sugerujące brak odpowiednich dla strony zajęć bowiem jej syn "siedzi lub leży w swoim pokoju, nudzi się". Okoliczność, że wymieniony nie chce uczestniczyć w żadnych z oferowanych zajęć nie zmienia okoliczności, że takie zajęcia są we wspomnianym DPS oferowane. Niewątpliwie obowiązek pomocy społecznej sam w sobie obejmuje "wspieranie" osób potrzebujących, jednak nie oznacza to, że organy są obowiązane do działań wykraczających poza możliwości DPS np. by realizować zgłaszane potrzeby osoby wymagającej opieki w nieograniczonym zakresie.

Ponadto, jak słusznie zauważyło Kolegium ze stanowiska wnioskodawczyni, ani zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by skarżąca podejmowała współdziałanie w adaptacji syna w domu pomocy społecznej, co w sytuacji niepowodzenia mogłoby stanowić argument przemawiający za zmianą decyzji. Przy czym trudno w sprawie zarzucić DPS, że nie dbał należycie o indywidualne potrzeby osoby korzystającej z pomocy i to pomimo braku współdziałania ze strony skarżącego

i jego opiekuna prawnego,(na co wskazuje postawa osoby wymagającej opieki opisana w wywiadzie środowiskowym i wnioskach z wywiadu).

Zgromadzony materiał dowodowy nie uprawnia również do stwierdzenia,

co zarzucono w uzupełnieniu skargi, że obecny poziom pomocy społecznej nie uwzględnia wolności, intymności, godności, poczucia bezpieczeństwa oraz stopnia fizycznej i psychicznej sprawności skarżącego. Należy również mieć na uwadze, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, że wymaga rozróżnienia - zagwarantowanie komfortowych warunków życia, zgodnie z oczekiwaniami osób korzystających z tej pomocy od jej dostosowania do podstawowych potrzeb świadczeniobiorcy poprzez ich zaspokojenie i umożliwienie funkcjonowania na godnym poziomie.

Podsumowując należy stwierdzić, że wbrew stanowisku strony skarżącej organy orzekające w sprawie nie mogły kierować się wyłącznie treścią art. 55 ust. 2 u.p.s., miały też obowiązek uwzględnić pozostałe przesłanki zarówno wynikające ze specyfiki postępowania jak i wszystkich pozostałych przepisów u.p.s. mających zastosowanie

w sprawie. Nie naruszyły również podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.

Także podnoszony w uzupełnieniu skargi zarzut dotyczący konfliktu pomiędzy opiekunem, podopiecznym a domem pomocy społecznej nie mógł odnieść zamierzonego skutku, skoro z okoliczności sprawy nie wynika, by konflikt taki dotyczył samej osoby wymagającej opieki. Ponadto zasady wiedzy i doświadczenia życiowego wskazują, że niepełnosprawność skarżącego z uwagi na jej charakter może nieść konfliktowe sytuacje, które nie muszą jednak stanowić przejawu niezadowolenia związanego z ewentualnym niezaspakajaniem jego potrzeb. Niewątpliwie w zaistniałej sytuacji ważną rolę odegrać mogłaby współpraca opiekuna prawnego poprzez podjęcie działań zmierzających do adaptacji skarżącego w aktualnym miejscu pobytu, (zamiast przenoszenia go do nowego miejsca wiążącego się z całkowitą zmianą otoczenia). Zwiększenie wysiłków w tym kierunku, co nie umknęło uwadze organu odwoławczego, mogłoby znacznie poprawić sytuację strony i umożliwić zaspokojenie jej istotnych potrzeb w aktualnym DPS.

Nietrafne okazały się podnoszone w skardze argumenty dotyczące zaniedbań w zakresie zdrowia skarżącego (nieleczenie grzybicy paznokci) oraz jego diety (nieprzestrzeganie diety dla osoby z encefalopatią wczesnodziecięcą), skoro przedstawiona przez stronę skarżącą w tym zakresie dokumentacja pochodzi sprzed okresu pobytu w DPS w M. , tj. z kwietnia 2019 r. (skierowanie z Rejonowego Szpitala w K., w którym wskazano rozpoznanie "choroby paznokcia") oraz 2012 – 2013 r. (dieta w nietolerancji mleka krowiego, ryżu i kasz oraz analiza składu ciała). Żaden z tych dokumentów nie przedstawia aktualnego stanu zdrowia strony (informacja dla lekarza kierującego z Rejonowego Szpitala w K. nie zawiera daty jej sporządzenia) ani aktualnych zaleceń czy to w zakresie przyjmowania leków czy stosowania odpowiedniej diety.

Nie sposób natomiast odnieść się do podnoszonego w piśmie pełnomocnika strony skarżącej z dnia 16 maja 2023 r. zarzutu niedostosowania pomocy świadczonej przez DPS do potrzeb skarżącego z uwagi na brak sprecyzowania jakie konkretnie potrzeby strony pozostają niezaspokojone. Podobnie zawarty w tym piśmie argument dotyczący konfliktu pomiędzy opiekunem prawnym skarżącego i Domem Pomocy Społecznej w M. nie został poparty żadnymi konkretnymi danymi wobec czego nie wiadomo jak poważny miałby to być konflikt ani czego miałby dotyczyć. Sam fakt, że zainicjowano postępowanie o zmianę opiekuna nie stanowi dowodu na zaistnienie takiego konfliktu bowiem może wynikać z przyczyn obiektywnych np. sytuacji rodzinnej czy zdrowotnej opiekuna.

Dodatkowo należy też zauważyć, że przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy nie potwierdził zarzutów dotyczących kradzieży żywności należącej do skarżącego, braku opieki lekarskiej czy atakowania go przez innych podopiecznych Domu Pomocy Społecznej w M.

Uwzględniając powyższe uwagi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu. Dlatego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.