Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 409/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 65 art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z [...] r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., po rozpatrzeniu zażalenia A. J. reprezentowanej przez T.G. utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z [...]r., którym Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. przekazał według właściwości do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wniosek A. J. o :

- wszczęcie postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r., do działek przejętych wraz z zobowiązaniem rolno - środowiskowym od J.G., na podstawie wniosku J. G. o płatność za 2009 r.,

- przyznanie płatności obszarowej lub uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatności rolno środowiskowych na rok 2010.

Stan sprawy w wyniku, którego doszło do wydania opisanego powyżej postanowienia jest następujący.

T.G., działając jako przedstawiciel ustawowy w imieniu nieletniej J.G. złożył w dniu [...]r. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych poprawy dobrostanu zwierząt do Kierownika Biura Powiatowego w O.

W trakcie rozpatrywania wniosku nastąpiła zmiana organu właściwego do obsługi wniosku i został on przekazany postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] do Kierownika Biura Powiatowego w L. po czym postanowieniem z dnia [...] roku wniosek został ponownie przesłany do Kierownika Biura Powiatowego w O. jako organu właściwego.

Kierownik BP ARiMR w O. wezwał pełnomocnika do dostarczenia pełnomocnictwa do reprezentowania niepełnoletniej J.G. oraz zezwolenia sądu rodzinnego do dokonywania czynności przekraczających zakres zarządu zwykłego, o jakim mowa w art. 103 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (nastąpiło przekazanie części gospodarstwa oraz zobowiązań).

W kwestii wymaganego zezwolenia sądu strona została pouczona, że T.G. działając jako przedstawiciel ustawowy w imieniu nieletniej J.G. zawarł z A.J. umowę przekazania posiadania i prawa użytkowania gruntów rolnych, oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i ONW, którą przekazał użytkowanie działek i zobowiązanie do kontynuowania programu rolnośrodowiskowego i ONW na rzecz A. J.

Dnia [...]r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek A. J. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w przypadku przeniesienia posiadania wszystkich działek rolnych lub ich części położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. postanowieniem z [...]r., nr [...], na podstawie art. 65 § 1 i 2 K.p.a. związku z art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) przekazał sprawę wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w przypadku przeniesienia posiadania wszystkich działek rolnych lub ich części położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 A. J. do Biura Powiatowego ARiMR w O.

Uzasadniając orzeczenie organ wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przejmujący składa wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek przez przekazującego, w konsekwencji Biurem ARiMR właściwym do obsługi wniosku A. J. jest Biuro Powiatowe ARiMR w O.

W dniu [...]r. Kierownik BP ARiMR w O. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania z urzędu w sprawie wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009. Za zagadnienie wstępne organ uznał ustalenie, czy J.G. jest posiadaczem gospodarstwa rolnego, czy też osoba niepełnoletniego dziecka została wykorzystana w celu, uzyskania płatności rolnośrodowiskowych w wyższej wysokości.

Ponieważ A.J. na mocy umowy przekazania posiadania i prawa użytkowania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i ONW przejęła część gospodarstwa deklarowanego w imieniu J.G. i złożyła wniosek o przyznanie płatności, organ stanął na stanowisku, iż złożony przez producenta wniosek może zostać rozpatrzony dopiero po rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego w sprawie wniosku złożonego w imieniu J.G.

Zgodnie z § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Nr 174, poz. 1809) jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Zdaniem organu ustalenie, czy J.G. była posiadaczem przekazanej A. J. części gospodarstwa rolnego stanowiło kluczową kwestię przy wydawaniu rozstrzygnięcia administracyjnego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2009. Tym samym zagadnienie wstępne zdefiniowane w sprawie wniosku złożonego w imieniu J.G. stanowiło również zagadnienie wstępne w sprawie wniosku A. J., a zatem zdaniem organu należało zawiesić postępowanie o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009.

Postanowienie to stało się przedmiotem zażalenia T.G. wniesionego do Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego we W.

Rozstrzygając zażalenie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego we W. ARiMR postanowieniem z dnia [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR we W. powołując regulacje § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, poz. 1809 ze zm.), stwierdził iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Przepis ten zatem precyzyjnie reguluje kwestie właściwości miejscowej organów ARiMR uprawnionych do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie płatności rolnośrodowiskowych regulowanych ustawą z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Organ wskazał, iż właściwość miejscowa do załatwiania przedmiotowych spraw dla osób fizycznych ustalana jest w/g miejsca zamieszkania, natomiast właściwość miejscowa w/g siedziby gospodarstwa jest ustalana dla osób prawnych i jednostek nieposiadających osobowości prawnej.

W konsekwencji organ zażaleniowy stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. nie posiadał legitymacji do zawieszania postępowania dotyczącego przyznania A.J. płatności rolnośrodowiskowych za rok 2009, skoro nie był nawet organem właściwym do jego wszczynania biorąc pod uwagę fakt, iż miejscem zamieszkania A. J. jest B.

Jednocześnie zauważono, iż mając na uwadze art. 65 § 1 kp.a. w związku z art 19 k.p.a. Kierownik BP ARiMR w O. jako organ nie właściwy w przedmiotowej sprawie - o ile dotychczas tego nie uczynił - winien niezwłocznie przekazać wniosek A. J. z dnia [...] r. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych do kierownika biura powiatowego Agencji posiadającego kompetencje do wydania rozstrzygnięcia w sprawie A. J.

Kierownik BP ARiMR w O. postanowieniem z [...]r. nr [...], przekazał Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek A. J. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 . Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydając postanowienie stanął na stanowisku, iż uwzględniając regulacje § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich właściwym organem do rozstrzygania w sprawie wniosku A.J. ze względu na miejsce zamieszkania producenta jest Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B.

Postanowieniem z [...]r. nr [...] Kierownik BP ARiMR w O. przekazał Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek A. J. o wszczęcie postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r., do działek przejętych wraz ze zobowiązaniem rolnośrodowiskowym od J.G., na podstawie wniosku J.G. o płatność za 2009 r. i złożonej organowi umowy przekazania tych działek.

Postanowieniem z [...] r. Kierownik BP ARiMR O. na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 123 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku A. J. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009. Zdaniem organu w przypadku A. J. nastąpiły przyczyny uzasadniające umorzenie wszczętego postępowania: po pierwsze Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. nie jest organem właściwym do rozstrzygania w sprawach wniosków A. J. ze względu na miejsce zamieszkania strony, i po drugie strona nie złożyła organowi wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009.

W dniu [...] r. Kierownik BP ARiMR w B. wydał postanowienie nr [...], którym przekazał Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w O.:

- wniosek A. J. o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r. do działek przejętych wraz z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym od J.G., na podstawie wniosku J.G. o płatność za 2009 r.

- wniosek A. J. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010.

Podstawą rozstrzygnięcia organu był art. 65 § 1 i 2 K.p.a. w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie pomocy rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, art. 21 ust 4 ustawy z dnia 260 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 101 § 3 i art. 156 ustawy - Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy.

Organ opisując stan faktyczny zaistniały w sprawie stwierdził, iż Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 101 nakazuje rodzicom sprawować zarząd majątkiem dziecka pozostającego pod ich opieką ze szczególną starannością (art. 101 § 1). Rodzice nie mogą bez zgody sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu (art. 101 § 3). W ocenie organu umowa zawarta z A. J. z T. G. działającym w imieniu małoletniej J.G. dotycząca przekazania posiadania i prawa użytkowania gruntów rolnych niewątpliwie przekraczała zakres zwykłego zarządu i dlatego dla jej ważności konieczne było uzyskanie zezwolenia sądu opiekuńczego. Podniesiono, iż T.G. działając w imieniu J.G. zezwolenia takiego przed zawarciem umowy nie uzyskał. Dlatego umowa ta od początku była nieważna jako sprzeczna z ustawą, zaś umowa nieważna nie może stanowić prawnie skutecznej przesłanki do zmiany właściwości miejscowej organu administracji. W sytuacji zatem, gdy zgodnie z przepisem art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej z urzędu przestrzegają swojej właściwości rzeczowej i miejscowej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. nie może rozstrzygać sprawy, w której nie jest właściwy.

Pismem z [...] r. pełnomocnik strony złożył zażalenie na postanowienie z [...] r. Kierownika BP ARiMR w B.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR w C. po rozpoznaniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu II instancji były art. 138 i 144 k.p.a. oraz art. 10 ust 1 i 2 Ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008 r. nr 98, poz. 634).

W uzasadnieniu organ zażaleniowy wskazał, iż reprezentacja rodzica w sprawach majątkowych dziecka, jeśli obejmuje czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, wymaga umocowania udzielonego przez sąd opiekuńczy, a konsekwencją braku zgody sądu jest nieważność dokonanej czynności (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1977 r. III CZP 73/76 (OSNCP 1978/2 poz. 19).

Zdaniem organu umowa zawarta przez T.G. w imieniu J.G. z A. J. przekraczała zakres zwykłego zarządu, była dokonana bez zgody sądu opiekuńczego, tym samym była od początku nieskuteczna i nie mogła stanowić prawnie skutecznej przesłanki do zmiany właściwości miejscowej organu.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze strona postawiła zarzut wydania dwóch sprzecznych ze sobą postanowień o przekazywaniu sobie nawzajem sprawy, gdzie przy tym postępowanie nie toczy się w żadnym z organów. Zdaniem strony w postępowaniu wstępnym, dotyczącym ustalenia właściwości miejscowej organu, organ nie może rozstrzygać kwestii wiarygodności dowodów, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Strona zarzuciła także organowi, że nie wezwał jej wcześniej do dostarczenia zgody sądu na dokonanie zawartej umowy pod rygorem jej unieważnienia.

Strona podważyła także stanowisko organu co do przekroczenia czynności zwykłego zarządu przez przedstawiciela ustawowego nieletniej przy zawieraniu umowy z A.J. Zdaniem skarżącej działki będące przedmiotem "unieważnionej" przez organ umowy przekazania nie są składnikiem majątku J.G. i były jedynie J.G. czasowo użyczone. Po wygaśnięciu umowy czasowego użyczenia, działki będące przedmiotem tego użyczenia powróciły we władanie osoby użyczającej.

Strona podniosła także, że to właściwy sąd, a nie organ powinien stwierdzić nieważność spornej umowy, a ponadto bezpłatne użyczenie miało charakter wyłącznie przysparzający, dlatego nie wymagało zgody sądu.

Postawiła także zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez rozstrzyganie merytoryczne w II instancji w kwestii, która nie była kwestionowana ani badana przez organ I instancji i tym samym pozbawienie strony możliwości złożenia stosownych wyjaśnień w trakcie postępowania. Zdaniem strony skarżącej organ II instancji ukrył przed nią przedmiot swych wątpliwości i ujawnił go stronie dopiero w uzasadnieniu rozstrzygnięcia ostatecznego.

Końcowo strona podniosła, że jej zdaniem, jedynym właściwym organem w sprawie jest Kierownik BP ARiMR w B.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, iż postanowienie Kierownika BP ARiMR w B. o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia zgodnie z właściwością miejscową Kierownikowi BP ARiMR w O., oraz utrzymujące je postanowienie II instancji uwzględniały cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Zdaniem organu zarzuty podniesione przez pełnomocnika strony w odwołaniu jak i w skardze są bezzasadne i nie mogą mieć wpływu na prawidłowość wydanego przez organ odwoławczy postanowienia.

W piśmie procesowym z [...] r. strona podtrzymując zarzuty ze skargi zaakcentowała, iż podstawą przyznania płatności jest obiektywny fakt posiadania gruntów rolnych, które A. J. faktycznie posiada, a nie posiadanie tytułu prawnego do posiadanych gruntów. Podniosła również, iż faktu przekazania posiadania gruntów rolnych nie można unieważnić, choćby udało sie organowi unieważnić czynność prawną poprzedzającą tę czynność fizyczną – umowę przenoszącą prawa do nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżone orzeczenie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Na wstępie zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C., którym utrzymał on w mocy postanowienie Kierownika BP w B., którym przekazano Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w O. według właściwości:

- wniosek A. J. o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009r. do działek przejętych wraz z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym od J.G., na podstawie wniosku J.G. o płatność za 2009 r.

- wniosek A. J. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010.

Zgodnie z art. 19 ustawy k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, co nakłada na organy obowiązek badania swoje właściwości w każdym stadium postępowania.

Przed wszczęciem postępowania z urzędu organ bada swoją właściwość, nie podejmując czynności w razie wyniku negatywnego. Przy wszczęciu postępowania na żądanie strony, w razie wyniku negatywnego takiego badania organ przekazuje podanie zgodnie z przepisami art. 65 § 1 lub art. 66 § 1 i § 3 k.p.a. (B. Adamiak, (w:) Adamiak/Borkowski, k.p.a. Komentarz, 7. wyd., Warszawa 2005, s. 126-127). Zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Podkreślić należy przy tym, że zażalenie na postanowienie wydane w trybie art. 65 § 1 k.p.a. wnieść może jedynie podmiot, który był nadawcą pisma, a nie organ, któremu pismo to zostało przekazane.

Dodać należy, że z art. 65 § 1 k.p.a. wynika, że "podanie", o którym mowa w tym przepisie (a nie sprawa), przekazywane jest "organowi właściwemu", którym może być każdy organ, o którym mowa w art. 5 § 2 pkt 3-6 k.p.a., a nie tylko organ administracji publicznej (art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a.).

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd przedstawiony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 sierpnia 2005 r. (sygn. akt II OW 34/05, publ. ONSA 2006/2/40), że organ, któremu w trybie art. 65 § 1 k.p.a. zostało przekazane podanie, jest związany treścią postanowienia (art. 110 w związku z art. 126 k.p.a.). Obalenie mocy wiążącej takiego postanowienia może nastąpić w drodze sporu kompetencyjnego (na zasadach wynikających z art. 22 k.p.a.) lub w trybach nadzwyczajnych.

Istotą zatem postępowania o przekazanie podania do rozpatrzenia organowi właściwemu przez organ, który uznał się niewłaściwy, jest wiążące stwierdzenie braku właściwości do załatwienia sprawy przez organ przekazujący i wskazanie organu administracji, który powinien sprawę załatwić. Dlatego też po wydaniu postanowienia na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. niezależnie od tego, który organ jest właściwy w sprawie, organy nie mogą wielokrotnie przekazywać sobie wzajemnie sprawy do załatwienia. Organ, do którego przekazano sprawę na podstawie wyżej wymienionego przepisu, jeżeli uważa, że nie jest właściwym do załatwienia sprawy, powinien wystąpić z wnioskiem o rozstrzygnięciem sporu kompetencyjnego.

Po wskazaniu uwag dotyczących sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego w razie wystąpienia sporu kompetencyjnego pomiędzy organami administracji zauważyć należy, iż jak z akt sprawy, wynika postanowieniem z [...] r. nr [...], Kierownik BP ARiMIR w O. przekazał Kierownikowi BP ARiMIR w B. w trybie art. 65 K.p.a wniosek A. J. - o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009r. do działek przejętych wraz z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym od J.G., na podstawie wniosku J.G. o płatność za 2009 r. i złożonej organowi umowy przekazania tych działek.

Postanowienie to stało się ostateczne, gdyż strona nie skorzystała z prawa złożenia środka odwoławczego w postaci zażalenia do organu wyższej instancji.

W tej sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowało wskazane ostateczne postanowienie Kierownika BP ARiMIR w O. z [...] r., wydanie przez Kierownika BP ARiMIR w B. w dniu [...] r. postanowienia w sprawie dotyczącej przekazania Kierownikowi BP ARiMIR w O. jako organowi właściwemu dla załatwienia wniosku A. J. - o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r. do działek przejętych wraz z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym od J.G. i postanowienia przez Dyrektora ARiMIR w C. z dnia [...] r. utrzymującego to postanowienie w mocy oznacza, iż oba postanowienia są dotknięte kwalifikowaną wadą nieważności, gdyż wydane zostały w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym. To natomiast na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. uzasadnia stwierdzenie nieważności wyżej wymienionych postanowień w tym zakresie.

Podobną uwagę należy poczynić w odniesieniu do spornego postanowienia w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia wniosku A. J. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010.

Postanowieniem z [...]r. Kierownik BP ARiMIR w O. przekazał w trybie art. 65 K.p.a. do Kierownika BP ARiMIR w B. wniosek A. J. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010.

Postanowienie to także stało sie ostateczne, gdyż strona nie zakwestionowała jego prawidłowości poprzez wniesienie zażalenia. W tej sytuacji wydanie w dniu [...] r. postanowienia przez Kierownika BP ARiMIR w B. przekazującego Kierownikowi BP ARiMIR w O., jako organowi właściwemu dla załatwienia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010 i postanowienia przez Dyrektora ARiMIR w C. z dnia [...]r., utrzymującego to postanowienie w mocy oznacza, iż oba postanowienia są dotknięte kwalifikowaną wadą nieważności, gdyż wydane zostały w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym.

Odnosząc się do uzasadnienia spornego postanowienia, z którego to wynika, iż u podstaw przekazania sprawy do Kierownika BP ARiMIR w O. było stwierdzenie organu, iż umowa zawarta przez T.G. w imieniu J.G. z A. J. przekraczała zakres zwykłego zarządu, i jako dokonana bez zgody sądu opiekuńczego była od początku nieskuteczna, zatem nie mogła stanowić prawnie skutecznej przesłanki do zmiany właściwości miejscowej organu, to stwierdzić trzeba, iż pogląd ten nie słuszny. Ocena stanu faktycznego sprawy w tym zatem i ocena legalności i prawidłowości umowy zawartej przez T. G. w imieniu J. G. z A. J. może być dokonywana dopiero po przesądzeniu właściwości miejscowej organu do załatwienia przedmiotowych wniosków. Innymi słowy mówiąc, ocena czy wniosek o przyznanie płatności bądź wszczęcie postępowania w sprawie przyznania płatności pochodzi od uprawnionego podmiotu, został złożony przez stronę, może być oceniane przez organ dopiero po przesądzeniu właściwości miejscowej organu do załatwienia przedmiotowych wniosków.

W tak zaistniałym stanie faktycznym, przy istnieniu stwierdzonych wadliwości orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Ustalona kwota kosztów postępowania sądowego w wysokości [...] zł to kwota uiszczonego wpisu.

Ponownie załatwiając sprawę A. J. organ uwzględni rozważania zawarte w treści uzasadnienia niniejszego wyroku i w ich konsekwencji doprowadzi do wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygnięciem sporu kompetencyjnego do Prezesa ARiMIR, a następnie właściwy organ podejmie stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.