Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2186/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 90t ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1457
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 426/19 w sprawie ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia 1 marca 2018 r. nr LIII/1078/18 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie określenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania stypendiów dla dzieci i młodzieży w ramach Miejskiego Programu Stypendialnego dla Uczniów Szczególnie Uzdolnionych "Prymus" 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz Gminy Katowice kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 2 lipca 2019 r. (sprostowanym postanowieniem z 2 września 2019 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt III SA/Gl 426/19) po rozpoznaniu skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta Katowice z 1 marca 2018 r. nr LIII/1078/18 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie określenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania stypendiów dla dzieci i młodzieży w ramach Miejskiego Programu Stypendialnego dla Uczniów Szczególnie Uzdolnionych "Prymus":

1) stwierdził nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały:

– w części określonej w § 1 ust. 1 pkt 1 w zakresie słów: "uzyskali co najmniej bardzo dobrą roczną ocenę klasyfikacyjną z zachowania",

– w części określonej w § 1 ust. 1 pkt 2 i 3 w zakresie słów: "oraz uzyskali co najmniej bardzo dobrą roczną ocenę klasyfikacyjną z zachowania",

– § 4 ust. 2,

2) w pozostałym zakresie oddalił skargę.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Uchwałą nr LIII/1078/18 z 1 marca 2018 r. Rada Miasta Katowice zmieniła uchwałę w sprawie określenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania stypendiów dla dzieci i młodzieży w ramach Miejskiego Programu Stypendialnego dla Uczniów Szczególnie Uzdolnionych "Prymus", wskazując w § 1, że zmiana dotyczy załącznika do uchwały Rady Miasta Katowice nr XXIII/490/12 z 30 maja 2012 r.

Jako podstawę prawną uchwały wymieniono: art. 18 ust. 2 pkt 14a, art. 40 ust. 1 i art. 42 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.), art. 90t ust. 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2017 r., poz. 2198 ze zm.), art. 72 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2203) w związku z art. 116 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60 ze zm.) oraz art. 5 ust. 5 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r., poz. 1817 ze zm.).

Skargę na powyższą uchwałę złożył Wojewoda Śląski, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności jako niezgodnej z art. 90t ust. 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. 2017 r. poz. 2198 ze zm.).

Zdaniem Wojewody Rada Miasta Katowice nieprawidłowo wypełniła delegację z art. 90t ust. 4 ww. ustawy, gdyż jedynym dopuszczalnym kryterium przyznania pomocy na wspieranie edukacji dzieci i młodzieży są ich uzdolnienia. Postawienie wymogu "co najmniej bardzo dobrej rocznej oceny klasyfikacyjnej z zachowania" narusza art. 90t ust. 1 pkt 2 ustawy (§ 1 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 zaskarżonej uchwały).

Nadto Wojewoda za niedopuszczalne uznał przyznanie kompetencji do wydawania decyzji Komisji, pozbawienie strony prawa odwołania się od decyzji i nieuprawnione wkroczenie w kompetencje Prezydenta Miasta poprzez wskazanie składu komisji przez Radę Miasta oraz nieuprawnione scedowanie kompetencji Rady Miasta do ustalenia wysokości stypendium na organ wykonawczy.

Organ nadzoru za nieuprawnioną uznał także możliwość złożenia wniosku o przyznanie stypendium przez dyrektora szkoły (§ 2 ust. 1) oraz ograniczenie możliwości składania wniosków tylko do poczty tradycyjnej oraz wypłaty stypendium jedynie na konto bankowe (§ 5 ust. 1). Również § 2 ust. 4 załącznika do uchwały jest niezgodny z wymaganiami obowiązującego w dniu podjęcia uchwały art. 24 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U z 2016 r. poz. 922 ze zm.), zaś § 5 ust. 2 załącznika do uchwały niedopuszczalnie rozszerzył krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o stypendium o absolwentów szkół ponadpodstawowych.

W odpowiedzi na skargę Gmina wniosła o jej oddalenie.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi Gmina wskazała, że z art. 90t ust. 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty wynika, że ustalenie kryteriów decydujących o przyznaniu stypendium należy do organu stanowiącego, a więc Rada była uprawniona do łączenia wysokich wyników edukacji z wysoką oceną postawy i zachowania.

Nadto w ocenie Gminy przyznanie stypendium w drodze decyzji administracyjnej dotyczy wyłącznie stypendium socjalnego a nie stypendium o charakterze motywacyjnym, w tym stypendiów za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe. Przyznawanie stypendiów nie jest również aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa, ale stanowi czynność techniczną o charakterze księgowo – rachunkowym.

W odniesieniu do zarzutu wypłacania stypendiów "absolwentom" Gmina wskazała na sytuację prawną uczniów ostatniej klasy – maturalnej, którym stypendium jest wypłacane jednorazowo po ukończeniu szkoły (lipiec – sierpień).

Nadto Gmina podważyła argumentację skargi dotyczącą wykluczenia dyrektora szkoły z grona osób, które mogą złożyć wniosek o przyznanie stypendium oraz dotyczącą naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych, gdyż każda osoba, która zamierza faktycznie wystąpić z wnioskiem o przyznanie stypendium musi zapoznać się z treścią zarządzenia, w którym przyjęty wzór wniosku winien zawierać wymagane informacje, w tym żądane dane osobowe.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazując na zapis § 1 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, uznał, że nie można uzależniać przyznania pomocy dzieciom i młodzieży w formie stypendiów za wyniki w nauce i za szczególne osiągnięcia w konkursach i olimpiadach przedmiotowych od oceny z zachowania. Przepis art. 90t ust.1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty nie wskazuje na inne kryteria, czy też cechy, które pozwalałyby na rozróżnienie uczniów. Jedynie kategoria bycia uczniem uzdolnionym, posiadającym konkretne osiągnięcia i wyniki w nauce powinny stanowić podstawę do wsparcia jego edukacji. Szczegółowe warunki udzielania stypendium powinny zostać ustalone w taki sposób, aby zapewnić realizację wsparcia uczniów uzdolnionych bez ich różnicowania według innego niż określone w ustawie kryterium uzdolnień dzieci i młodzieży.

Również kwestia ustalenia wysokości oraz okresu, na jaki przyznawane jest stypendium, o czym stanowi § 4 ust. 2 załącznika do uchwały została unormowana w sposób istotnie naruszający prawo. W świetle art. 90t ust. 4 ww. ustawy granice pomocy, czyli jej wysokość i czas, na jaki została przyznana określa organ stanowiący, podczas gdy w § 4 ust. 2 kompetencja do "ustalenia wysokości oraz okresu przyznawania stypendiów" została przyznana Prezydentowi Miasta.

Z tego względu w powołanym zakresie Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność załącznika do uchwały we wskazanej części.

Następnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zasady udzielania uczniom pomocy materialnej określa rozdział 8a ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty i zgodnie z art. 90c ust. 1 ma ona charakter socjalny albo motywacyjny. Skoro art. 90n ust. 1 ustawy stanowi, że w sprawach świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym wydaje się decyzje administracyjne, to a contrario w pozostałych przypadkach, tj. stypendiów motywacyjnych przepisy K.p.a. nie znajdują zastosowania. Wychodząc z założenia o racjonalności ustawodawcy Sąd uznał, że tam gdzie widział on potrzebę załatwiania spraw z zastosowaniem przepisów K.p.a. dał temu wyraz wprost. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w art. 90t ust. 4 ustawy, bowiem gdyby zamiarem ustawodawcy było objęcie postępowania w sprawach stypendiów przepisami K.p.a., określanie trybu postępowania przez organ stanowiący byłoby zbędne.

Taka konstatacja prowadzi do wniosku, że niezasadny był wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały w pozostałej części. Skoro to Rada Miejska posiada kompetencje do określenia trybu postępowania w sprawach udzielenia pomocy, to nie było przeszkód do takiego jego uregulowania, z którego wynika, że komisję stypendialną powołuje Prezydent.

Wyłączenie przepisów K.p.a. ma ten skutek, że również w zakresie upoważnienia dyrektora szkoły do złożenia wniosku o przyznanie stypendium nie znajduje zastosowania art. 61 § 1 K.p.a. i Rada mogła upoważnić także dyrektora. Sąd zauważył przy tym, że sama ustawa o systemie oświaty przewiduje sytuacje, gdy z wnioskiem o przyznanie stypendium może wystąpić dyrektor szkoły i to nawet w tych przypadkach, gdy postępowanie toczy się według przepisów K.p.a., co pozwala ocenić stanowisko organu za bardziej rygorystyczne niż ustawodawcy. Nawet zresztą gdyby postępowanie w sprawach stypendiów motywacyjnych toczyło się zgodne z regulacjami K.p.a., to przyznanie inicjatywy w zakresie złożenia wniosku dyrektorowi szkoły jeszcze nie musiałoby być równoznaczne z naruszeniem prawa, gdyż postępowanie może być wszczęte z urzędu.

Odrębności postępowania w sprawach przyznawania stypendiów od przepisów K.p.a. pozwalała zdaniem Sądu pierwszej instancji uznać za dopuszczalne ograniczenie składania wniosków wyłącznie do poczty tradycyjnej i biura podawczego urzędu miasta oraz wypłatę stypendiów wyłącznie na konto bankowe. Ograniczenia te we współczesnych warunkach życia codziennego, gdzie właściwie wszyscy obywatele młodzi i w średnim wieku posiadają konta bankowe i przy uwzględnieniu faktu, że sprawa dotyczy dużego miasta, gdzie urząd miasta znajduje się w samym jego centrum, a placówki pocztowe są powszechnie dostępne w każdej dzielnicy, Sąd uznał za nienaruszające zasady proporcjonalności.

Odnośnie objęcia programem stypendialnym także "absolwentów szkół ponadpodstawowych kończących się maturą", którzy nie są już "uczniami", Sąd pierwszej instancji zauważył, że art. 90t ust. 1 ww. ustawy nie posługuje się pojęciem "ucznia" lecz "dzieci i młodzieży", a do tej kategorii w jej językowej wykładni maturzyści niewątpliwie należą. Nie można również pojęcia "ucznia", użytego w ust. 4 w kontekście możliwości przyznania mu stypendium, rozumieć inaczej, jak tylko synonim "dzieci i młodzieży", które w tym ustępie również zostało użyte. Skoro stypendium przyznawane uczniom jest jedną z możliwych form pomocy dzieciom i młodzieży, to oznacza to, że owi uczniowie to również "dzieci i młodzież" i brak jest podstaw, aby z tej grupy wyłączyć maturzystów.

Odnośnie braku w zaskarżonej uchwale informacji o przetwarzaniu danych osobowych, ich zakresie i administratorze danych, Sąd pierwszej instancji zauważył, że stanowi ona akt prawa miejscowego, a zatem jest aktem ogólnym i abstrakcyjnym obowiązującym na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego. Ma ona charakter normatywny w odniesieniu do zakresu spraw podlegających jej regulacji. Natomiast kwestia ochrony danych osobowych wynika z innych przepisów o charakterze powszechnym w skali kraju. Zbędne było zatem zamieszczanie informacji regulujących zagadnienie przetwarzania danych osobowych w sytuacji, gdy nie są one jeszcze przetwarzane (bo do dnia złożenia wniosku o przyznanie stypendium Gmina żadnych danych osobowych nie przetwarza), a Gmina i tak będzie zobowiązana do dochowania wszelkich procedur i zasad przetwarzania danych, jakie ją obowiązują na mocy innych przepisów niezależnie od tego, czy stosowny zapis znalazł się w uchwale czy też nie dopiero w sytuacji, gdy konkretny uprawniony podmiot podejmie kroki w celu skorzystania z uprawnień przyznanych mu kwestionowaną uchwałą. Ponadto zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że w uchwałach organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego nie powiela się zapisów innych aktów prawnych, skoro regulują one materię zastrzeżoną do właściwości innych organów. Zatem gdy dane zagadnienie związane z ochroną danych osobowych i ich przetwarzaniem uregulowane jest w przepisach powszechnie obowiązujących, nie jest dopuszczalne powtarzanie stosownych zapisów w uchwałach jednostek samorządu terytorialnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji w pozostałym zakresie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – zwane dalej P.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda Śląski, zaskarżając go w punkcie 2 wyroku i zarzucając mu "obrazę prawa materialnego", tj.:

1. przepisu art. 90t ust. 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. 2017 r. poz. 2198 ze zm.), dalej jako "ustawa" w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r, poz. 506 ze zm.) poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały przez Sąd pierwszej instancji w części, podczas gdy niewypełnienie delegacji ustawowej dotyczącej zakresu pomocy udzielanej w ramach wsparcia uzdolnionych dzieci i młodzieży skutkować powinno stwierdzeniem nieważności uchwały w całości,

2. przepisu art. 90t ust. 4 ustawy w związku z art. 1 pkt 1 K.p.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sprawie przyznania stypendium szkolnego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy sprawa w przedmiocie przyznania stypendium szkolnego uczniom na podstawie przepisu aktu prawa miejscowego wydanego w oparciu o szczegółowe upoważnienie zawarte w art. 90t ust. 4 ustawy, stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej,

3. przepisu art. 90t ust. 4 ustawy w związku z art. 11a ustawy o samorządzie gminnym poprzez uznanie, że komisja stypendialna jest organem, który może działać w imieniu gminy, podczas gdy komisja stypendialna nie jest organem gminy, a w związku z tym nie może podejmować wiążących decyzji, przy czym zarzut ten jest zasadny niezależnie od tego, czy stypendia są przyznawane w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też w ramach innej procedury.

Wskazując na powyższe zarzuty, Wojewoda Śląski wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia na zasadzie art. 188 § 1 P.p.s.a. albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ za niewystarczające uznał unieważnienie uchwały w części § 4 ust. 2 załącznika. Przepisy załącznika do uchwały nie określają bowiem zakresu pomocy udzielanej w ramach wsparcia uzdolnionych dzieci i młodzieży tj. wysokości i czasu, na jaki została przyznana pomoc. Zatem, po unieważnieniu załącznika do uchwały w tym zakresie uchwała stała się niekompletna.

Nadto zdaniem organu przyznanie stypendium szkolnego nosi cechy rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego i posiada wszelkie cechy wymagane dla uznania tego aktu za decyzję administracyjną. To z kolei powinno skutkować zakwestionowaniem szeregu przepisów uchwały jako sprzecznych z przepisami K.p.a., w szczególności pozbawienie strony prawa odwołania się od decyzji.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyło Miasto Katowice, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z 27 stycznia 2023 r. na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne. O skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, składzie orzekającym i terminie posiedzenia niejawnego poinformowano pełnomocników stron wraz z pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym przypadków nieważności postępowania wymienionych w § 2 tego artykułu, jako niezasadny należało ocenić zarzut naruszenia art. 90t ust. 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (zarzut 1). Zauważyć należy, że zgodnie z ostatnim z wymienionych przepisów: "[u]chwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90". Przepis ten, stanowiący podstawę dla organu nadzorczego do wydania tzw. rozstrzygnięcia nadzorczego nie był jednak w sprawie stosowany, bowiem rozpoznawana przez Sąd pierwszej instancji skarga została wniesiona w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Odnośnie z kolei przepisu art. 90t ust. 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie organ nie podważał prawidłowości wykładni tego przepisu, ale w odniesieniu do § 4 ust. 2 – co doprecyzowano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – uznał, że zaskarżona uchwała winna zostać uchylona w całości. Tak przedstawiona argumentacja nie poddaje się jednak kontroli kasacyjnej, bowiem sama sprzeczność zapisu uchwały z podstawą ustawową do jej wydania nie pozwala jeszcze na ocenę skutków tego naruszenia, a więc czy wystarczającym było stwierdzenie nieważności kontrolowanej uchwały w części, czy też w całości. Wymaga to wyraźnego powiązania z przepisem kompetencyjnym dla sądu administracyjnego do wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego, co w rozpoznawanym zarzucie wyraźnie pominięto.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 90t ust. 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty w związku z art. 1 pkt 1 K.p.a. (zarzut 2). Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu dla uznania, że w danej kategorii spraw zastosowanie znajduje Kodeks postępowania administracyjnego nie jest wystarczające stwierdzenie, że sprawa taka stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której "rozstrzygnięcie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej". Samo wskazanie, że rozstrzygnięcie to "powinno" nastąpić w tej formie stanowi zresztą dowolną ocenę strony skarżącej kasacyjnie, która w żaden sposób nie została powiązana w przepisami ustawy o systemie oświaty analizowanymi przez Sąd pierwszej instancji. Słusznie przy tym zwraca uwagę Sąd pierwszej instancji, że prosta czynność naliczenia określonej kwoty stypendium stanowi czynność o charakterze księgowo – rachunkowym (technicznym). Nie wymaga ona prowadzenia jakiegoś rozbudowanego postępowania dowodowego i nie można jej utożsamiać, jak to czyni Wojewoda Śląski, z aktem administracyjnym i związanym z nim atrybutem władztwa publicznego, którego wynikiem jest jednostronne, władcze złożenie oświadczenia woli przez organ administracyjny, które konkretyzuje sytuację prawną danego podmiotu prawa w konkretnej sprawie.

Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 90t ust. 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty w związku z art. 11a ustawy o samorządzie gminnym (zarzut 3). Zauważyć trzeba, że sama Komisja Stypendialna nie jest organem gminy, o którym mowa w ww. art. 11a, ale jednostką umocowaną do działania w jej imieniu na podstawie kontrolowanej uchwały Rady Gminy. Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, skoro Rada Miejska posiada kompetencje do określenia trybu postępowania w sprawach udzielenia pomocy dzieciom i młodzieży pobierającej naukę, to ma ona również kompetencję do określenia sposobu powołania i umocowania określonych podmiotów do przyznawania stypendiów w jej imieniu w ramach programu stypendialnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 - 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1090). Zgodnie z ww. regulacją "[w] okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy (...)", w okresie tym "wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu". Stosownie do ustępu 3 ww. artykułu "[p]rzewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznanie sprawy było konieczne z uwagi na długość toczącego się postępowania sądowego. Nadto ze względów technicznych nie jest możliwe we wszystkich sprawach, w których nie zrzeczono się rozprawy, przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W tej szczególnej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym było w ocenie NSA rozsądnym kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy, a prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia. Strony uprzedzono o takim trybie rozpoznania sprawy i umożliwiono im zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie pisemnie.