Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2426/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant sekretarz sądowy Marcelina Pietras po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 305/19 w sprawie ze skargi P.M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 20 maja 2019 r., nr 20 w przedmiocie uznania winnym zarzucanego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 6 listopada 2019 r., IV SA/Wr 305/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z 20 maja 2019 r., nr 20 w przedmiocie uznania winnym zarzucanego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Komendant Powiatowy Policji [...] (dalej: "organ pierwszej instancji" lub "Komendant Powiatowy Policji") decyzją z 1 kwietnia 2019 r., nr 9 uznał P.M. (dalej: "skarżący") winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej 25 listopada 2018 r. w O. Skarżący, pełniąc służbę wraz z aspirantem K.D. w godz. 6:00 – 14:00, odmówił wykonania ustnego polecenia mł. inspektora R.F. – Komendanta Powiatowego Policji [...], dostarczenia na parking depozytowy Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu dokumentów związanych z zabezpieczonym pojazdem Mercedes Actros o nr rej. [...], tj. protokołu przekazania pojazdu i kopii dyspozycji usunięcia pojazdu, które to polecenie ustnie zostało mu przekazane przez aspiranta szt. M.W. – specjalistę Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji [...], tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161) i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.

Organ pierwszej instancji podał, że jako świadków w sprawie przesłuchano aspiranta szt. M.W., aspiranta szt. K.D., komisarz K.D., st. aspiranta A.Z. oraz technika Zespołu Wspomagającego KPP [...] I.M..

Wskazał, że pierwsze orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji z 11 stycznia 2019 r., nr 1 zostało uchylone orzeczeniem nr 4 Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu (dalej: "organ odwoławczy" lub "Komendant Wojewódzki Policji") z 15 lutego 2019 r., celem zapoznania końcowego z aktami postępowania dyscyplinarnego skarżącego i jego obrońcę oraz rozważenia zasadności przeprowadzenia zawnioskowanych w odwołaniu czynności dowodowych. Skarżący nie stawił się 6 marca 2019 r. celem konfrontacji z przesłuchanymi w sprawie świadkami, natomiast 14 marca 2019 r. zapoznał się z aktami postępowania dyscyplinarnego.

Postanowieniem z 21 marca 2019 r. rzecznik dyscyplinarny oddalił wnioski dowodowe skarżącego o przesłuchanie M.Z., L.H. i K.D. oraz o konfrontację obwinionego ze świadkami: M.W., K.D., K.D., A.Z. i I.M.

W ocenie organu pierwszej instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący nie chciał wykonać zleconej przez przełożonego czynności, zasłaniając się brakiem czasu, spowodowanym koniecznością realizacji innych zleconych czynności na terenie Wrocławia, jak również że nie traktował tego zadania jako polecenia służbowego, tylko jako koleżeńską rozmowę. Po wizycie z radiowozem w serwisie [...] na ul. [...], funkcjonariusz pojechał do stacji obsługi pojazdów KWP we Wrocławiu na ul. [...] celem wymiany opon w radiowozie, a więc miał również możliwość wykonania polecenia służbowego i dostarczenia na parking depozytowy KWP na ul. [...] wymaganych dokumentów. Zdaniem organu pierwszej instancji, wymierzona kara dyscyplinarna nagany jest adekwatna do rodzaju i okoliczności zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i uwzględnia pozytywny wcześniejszy przebieg służby funkcjonariusza w Policji.

Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem z 20 maja 2019 r., nr 20 utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Wyjaśnił, że na żadnym etapie prowadzonego postępowania skarżący nie występował o przesłuchanie Komendanta Powiatowego Policji.

Organ odwoławczy, rozpatrując wniosek z 21 listopada 2018 r. Komendanta Powiatowego Policji o wyłączenie go z udziału w postępowaniu, postanowieniem nr 105 z 6 grudnia 2018 r. nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, ponieważ nie budziła wątpliwości bezstronność i obiektywizm przełożonego dyscyplinarnego.

Skarżący, nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, wniosek mł. inspektora R.F. o jego wyłączenie z udziału w postępowaniu, nie został prawidłowo rozpatrzony. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że Komendant Powiatowy Policji występuje w postępowaniu w podwójnej roli: jako przełożony dyscyplinarny i jako organ Policji – przełożony skarżącego, którego polecenie służbowe nie zostało wykonane. Spełniona została więc przesłanka do wyłączenia go z postępowania dyscyplinarnego z art. 135c ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji – "sprawa dotyczy go bezpośrednio). Przełożony dyscyplinarny mógł być bowiem zainteresowany wynikiem postępowania dyscyplinarnego jako jednocześnie funkcjonariusz, który wydał polecenie służbowe skarżącemu, a skarżący nie wykonał tego polecenia.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, spełniona została również przesłanka do wyłączenia Komendanta z postępowania dyscyplinarnego z art. 135c ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji "był świadkiem czynu". Faktem jest, że przełożony dyscyplinarny nie był świadkiem odmowy wykonania przez skarżącego polecenia służbowego Komendanta Powiatowego Policji, przekazanego skarżącemu przez innego funkcjonariusza. Jednakże zostało wydane przez Komendanta Powiatowego polecenie służbowe, którego treść jest bardzo istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest więc świadkiem okoliczności, której wyjaśnienie ma znaczenie dla ustalenia, czy skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne. Wbrew stanowisku Komendanta Wojewódzkiego Policji, wyrażonym w postanowieniu z 6 grudnia 2018 r., w sprawie dyscyplinarnej mogły wystąpić wątpliwości nie tylko w zakresie sposobu i formy przekazania skarżącemu polecenia służbowego przez aspiranta szt. M.W., ale istotne było ustalenie w drodze przesłuchania Komendanta w charakterze świadka, jakiej treści wydał polecenie służbowe i czy miał wiedzę na temat treści wcześniejszego polecenia służbowego, wydanego skarżącemu przez jego bezpośredniego przełożonego.

Konkludując Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z uwagi na naruszenie art. 135c ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 134i ust. 2 ustawy o Policji, decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu.

Komendant Wojewódzki Policji, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, zaskarżył go w całości skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Jako podstawę wniesienia skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie : - przepisu art. 145 § 1 ust. 1 pkt c p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi w sytuacji, w której zaskarżone orzeczenie nr 20 Komendanta Wojewódzkiego Policji z 6 listopada 2019 r. nie naruszało, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, przepisów postępowania, tj. art. 135 c ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 134i ust. 2 ustawy o Policji. Dodatkowo wskazał na naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez nieodrzucenie skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia, w sytuacji gdy złożone przez profesjonalnego pełnomocnika obwinionego pismo zatytułowane "skarga na orzeczenie nr 20 Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu (...)" nie spełniało ustawowych wymogów skargi z art. 57 ww. ustawy (złożono tylko 1 stronę - bez podpisu i określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego), a skarga zawierająca wymagane części składowe, została wniesiona już po upływie terminu z art. 53 § 1 - przy czym ten sam pełnomocnik powtarzał podobny schemat działania w innych sprawach (w tym samym sądzie) - co dowodzi, iż jego działanie zmierzało do obejścia przepisu dotyczącego terminu wniesienia skargi.

Wskazując na przytoczone podstawy wniesienia skargi kasacyjnej, organ wniósł, na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpatrzenie skargi i jej oddalenie (lub odrzucenie) oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Jednocześnie oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności rozważyć należało zarzut najdalej idący - naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez przyjęcie do rozpoznania skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia.

W myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga musi odpowiadać wymaganiom stawianym przez art. 46 p.p.s.a. wszystkim pismom w postępowaniu sądowym oraz zawierać dodatkowe elementy określone w art. 57 § 1 pkt 1–3 p.p.s.a. Wymagania skargi wskazane w powyższym przepisie są warunkami formalnymi w rozumieniu art. 49 p.p.s.a. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. ma zastosowanie do wszystkich pism w sprawie, z tym że jeżeli braki ma pismo będące skargą, przewodniczący, wzywając do uzupełnienia braków takiego pisma, poucza o rygorze odrzucenia skargi, a nie pozostawienia pisma bez rozpoznania. Pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu, jeżeli nie spełnia określonych warunków formalnych. Chodzi zarówno o warunki formalne ogólne, przewidziane dla wszystkich pism strony (art. 46–47 p.p.s.a.), jak i o warunki formalne szczególne, przewidziane dla niektórych pism, np. skargi (art. 57 p.p.s.a.). Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, a nie od dnia uzupełnienia (art. 49 § 3 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie skarżący otrzymał orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu nr 20 z 20 maja 2019 r. 29 maja 2019 r. Skarga na to orzeczenie została nadana 28 czerwca 2019 r. Zestawienie powyższych dat wskazuje, że skargę złożono w zakreślonym przepisem art. 53 § 1 p.p.s.a. terminie. Skarga obarczona była brakami formalnymi, wobec czego skarżący został wezwany do ich usunięcia. W zakresie prawidłowości wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały sformułowane. Skarżący wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi otrzymał 14 sierpnia 2018 r. i w zakreślonym przez Sąd terminie siedmiu dni, tj. 21 sierpnia 2019 r. braki te usunął. To zaś pozwalało Sądowi pierwszej instancji na uznanie, zgodnie z art. 49 § 3 p.p.s.a., że skarga została wniesiona w terminie. Brak było zatem podstaw do zastosowania rygoru z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia.

Chybione są również zarzuty naruszenia art. 135c ust. 1 pkt 3 oraz art. 134i ust. 2 ustawy o Policji.

W myśl art. 134i ust. 1 ustawy o Policji wyższy przełożony dyscyplinarny lub Komendant Główny Policji mogą wszcząć lub przejąć do prowadzenia postępowanie dyscyplinarne przed wydaniem orzeczenia, jeżeli w jego ocenie jest to konieczne z uwagi na charakter sprawy.

Przywołany przepis nie znajdował zastosowania w rozpoznawanej sprawie, a skarżący kasacyjnie organ nie sprecyzował na czym miałoby polegać jego naruszenie. To zaś powoduje, że nie jest możliwe merytoryczne odniesienie się do tak niedookreślonego zarzutu.

Na gruncie ustawy o Policji wprowadzono bezwzględne przesłanki wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego od udziału w konkretnym postępowaniu dyscyplinarnym. Instytucja wyłączenia ma charakter gwarancyjny i służy zapewnieniu bezstronnego i obiektywnego wykonywania czynności w postępowaniu dyscyplinarnym. Ustawa wskazuje na dwa powody wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego lub rzecznika dyscyplinarnego - w razie gdy jest on niezdatny z uwagi na swoje właściwości do orzekania w danej sprawie (art. 135c ust. 1 ustawy o Policji) oraz gdy przemawiają za tym inne uzasadnione przyczyny - przede wszystkim istnieje uzasadniona obawa, że nie będzie on bezstronny (art. 135c ust. 2 ustawy o Policji). Zgodnie z art. 135c ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli sprawa dotyczy go bezpośrednio, zaś stosownie do pkt 3 jeżeli był świadkiem czynu. W myśl ust. 3 art. 135c ww. ustawy o okolicznościach uzasadniających wyłączenie od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny zawiadamiają niezwłocznie odpowiednio wyższego przełożonego dyscyplinarnego. Stosownie zaś do ust. 6 art. 135c ustawy o Policji wyższy przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o wyłączeniu lub o odmowie wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.

Celem powyższej regulacji jest przede wszystkim ochrona bezstronności przełożonego dyscyplinarnego lub rzecznika dyscyplinarnego przez eliminację wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym, administracyjnym lub dyscyplinarnym na każdym jego etapie. Chodzi tu zatem o zewnętrzne, obiektywne i standaryzowane znamiona niezawisłości.

Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Prawa Człowieka mocno akcentowane jest znaczenie bezstronności sędziego (w szerokim rozumieniu również jako członka sądu dyscyplinarnego) dla realizacji prawa gwarantowanego w art. 6 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (por. orzeczenia z 17 stycznia 1970 r., Delcourt przeciwko Belgii, 2689/65; z 28 września 1995 r., w sprawie Procola przeciwko Luksemburgowi, 14570/89; z 23 marca 1999 r. w sprawie Jaworowski przeciwko Polsce, 30214/96; z 8 lutego 2000 r. w sprawie Mc Gonnell przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, 28488/95).

Jak wskazano powyższej, zgodnie z regulacją art. 135 c ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji nie może brać udziału w postępowaniu dyscyplinarnym m. in. przełożony dyscyplinarny, który był świadkiem zachowania obwinionego będącego przewinieniem dyscyplinarnym.

Art. 135p ust. 1 ustawy o Policji stanowi, iż w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Skoro sama ustawa w zakresie nieuregulowanym dotyczącym świadków nakazuje stosować odpowiednio przepisy ustawy Kodeks postępowania karnego to należy również przyjąć, iż definicja świadka wypracowana przez doktrynę i orzecznictwo na gruncie tej ustawy znajduje zastosowanie do postępowania dyscyplinarnego uregulowanego w ustawie o Policji. W doktrynie prawa karnego procesowego w definicji świadka uwzględnienia się dwa ujęcia: faktyczne i formalne. Świadkiem w sensie faktycznym jest każda osoba fizyczna, która zna jakieś okoliczności mogące mieć znaczenie dla sprawy karnej. Świadkiem zaś w sensie formalnym jest tylko taka osoba, która w prawidłowy sposób została wezwana przez uprawniony organ procesowy do udziału w sprawie, niezależnie od tego, czy w rzeczywistości (faktycznie) dysponuje ona wiadomościami na temat przestępstwa. W uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów z 27 kwietnia 1960 r. (VI KO 37/06, OSNCK z 1961 r., nr 4 poz. 51) Sąd Najwyższy stwierdził, iż z istoty pojęcia być "świadkiem czynu", wynika, że chodzi tu o świadka posiadającego wiadomości oparte na własnych zmysłowych spostrzeżeniach w zakresie czynu bądź w całości, bądź też poszczególnych jego fragmentów, tj. takich okoliczności, które wchodzą w zakres czynu przestępnego (por. wyrok NSA z 14 lutego 2020 r. , I OSK 1583/18).

Świadek czynu to nie tylko osoba, która została przesłuchana w tym charakterze. Zwrot "był świadkiem czynu" należy rozumieć nie tylko jako obecność np. sędziego (lub prokuratora) przy czynie, a więc bardzo wąsko, ale także jako odnoszący się do sytuacji, gdy poczynił on własne spostrzeżenia poza procesem, mające znaczenie dla sprawy (por. postanowienie SN z 18 października 2001 r., II KKN 124/99, "Krakowskie Zeszyty Sądowe" 2002, Nr 5, poz. 37).

W niniejszej sprawie oczywistym jest, iż znaczenie ma definicja świadka w znaczeniu faktycznym, na co wskazuje przede wszystkim użycie w art. 135c ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji sformułowania "był świadkiem czynu".

W okolicznościach przedmiotowej sprawy zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że przełożony dyscyplinarny Komendant Powiatowy Policji R.F., który wydał niewykonane przez skarżącego polecenie służbowe, posiadał wiedzę na temat okoliczności istotnych w rozpoznawanej sprawie, którą winien przekazać będąc przesłuchanym w charakterze świadka. Na konieczność przesłuchania świadka wskazał rzecznik dyscyplinarny w notatce służbowej z 21 listopada 2018 r., a R.F. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wyłączenie go od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. Wniosek ten nie został jednak uwzględniony, co należy ocenić jako działanie nieprawidłowe. Nie jest uprawione stanowisko organu, że nie zachodziła konieczność wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego, albowiem nie było potrzeby jego przesłuchania z tej racji, że było możliwe skorzystanie z innych źródeł dowodowych. R.F. ma niewątpliwie wiadomości związane z czynem zarzucanym skarżącemu i już tylko z tej przyczyny, niezależnie czy organ zdecydował się na jego przesłuchanie, nie powinien brać udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko skarżącemu. W sprawie zaistniała zatem obligatoryjna przesłanka wyłączenia od orzekania w sprawie przełożonego dyscyplinarnego przewidziana w art. 135c ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji.

Nie można natomiast podzielić oceny Sądu pierwszej instancji o wystąpieniu w sprawie także przesłanki przewidzianej w art. 135c ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Nie można bowiem uznać, że sprawa, w której obwiniony został skarżący dotyczyła bezpośrednio przełożonego dyscyplinarnego.

Również w tym wypadku należy odwołać się do stanowiska wypracowanego na gruncie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących wyłączenia od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy sędziego bezpośrednio. Ta podstawa wyłączenia wiąże się z łacińską sentencją prawniczą nemo iudex in causa sua. Zgodnie z tą regułą sędzia nie może orzekać w sprawie, której wynikiem jest bezpośrednio zainteresowany. Użyte w przepisie słowo "bezpośrednio" wymaga każdorazowej oceny, gdyż jest to określenie nieostre, wymagające rozróżnienia, kiedy sprawa dotyczy sędziego bezpośrednio, a kiedy tylko pośrednio. Wykładnia językowa tego określenia wskazuje, że chodzi tu o sprawę, która wprost ma związek z osobą sędziego i którą sędzia jest osobiście zainteresowany. Nie budzi wątpliwości, że będzie to sytuacja, w której sędzia jest stroną postępowania karnego (odnosi się to także do pokrzywdzonego przestępstwem, który nie występuje w charakterze strony w postępowaniu sądowym). Natomiast w innych sytuacjach konieczne jest ustalenie, czy rozstrzygnięcie w sprawie karnej wywiera bezpośredni wpływ na sferę uprawnień lub obowiązków prawnych sędziego, np. w kategoriach ekonomicznych na odniesienie korzyści majątkowej albo poniesienie straty (por. E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1994, s. 21–23; K. Papke-Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego, Wydawnictwo WUG, s. 108–114). Bezpośrednie zainteresowanie sędziego w sprawie, zachodzi zarówno wówczas, gdy sprawa dotyczy samego sędziego, gdy jest on stroną w danej sprawie, jak również, gdy nie jest on tym przestępstwem pokrzywdzony, jednak wynik sprawy karnej może wywrzeć bezpośredni wpływ na uprawnienia i obowiązki prawne sędziego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 15 grudnia 2016 r., II AKa 361/16).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sytuacja jak wskazana powyżej w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego przełożony dyscyplinarny miałby być zainteresowany wynikiem postępowania dyscyplinarnego, a Sąd odwoławczy nie dostrzega takiej zależności. To jednak nieprawidłowe przyporządkowanie przesłanki wyłączeniowej do orzekającego w sprawie przedłożonego dyscyplinarnego nie ma wpływu na wynik sprawy w sytuacji zaistnienia innej przesłanki, która prawidłowo odczytana powinna doprowadzić do wyłączenia R.F. od orzekania w sprawie dyscyplinarnej skarżącego kasacyjnie.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.