Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1509/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2213/20 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2020 r. nr KOC/7068/Dr/19 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od C. Sp. z o.o. w W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z 17 września 2019 r. nr ZDM/GKP/R/1356/2019/K, Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy na podstawie art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12 i 13 w zw. z art. 40d ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm. - dalej jako udp) oraz uchwały Rady m.st. Warszawy Nr XXXI/666/2004 z 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m. st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2004 r. nr 148, poz. 3717 ze zm.) wymierzył C. Sp. z o.o. w W. (dalej jako skarżąca, spółka) karę pieniężną w kwocie 799 zł za zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) ul. T. w rej. posesji nr [...] w dniach 12, 18, 27 czerwca, 03 lipca 2019 r. poprzez umieszczenie w nim reklamy o powierzchni 2,59 m² natomiast w dniach 13-17 czerwca 2019 r., 19-26 czerwca 2019 r., 28 czerwca - 02 lipca 2019 r. poprzez umieszczenie w nim nośnika reklamowego o powierzchni 0,23 m² bez zezwolenia zarządcy drogi bez zezwolenia zarządcy drogi.

II.

Po rozpatrzeniu odwołania spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 25 czerwca 2020 r. nr KOC/7068/Dr/19 na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570 ze zm.) oraz na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

SKO w całości podzieliło ustalenia faktycznych i ocenę prawną zaprezentowane przez organ I instancji.

III.

Wyrokiem z 13 stycznia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2213/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę C. Sp. z o.o. w W. i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 17 września 2019 r., orzekając jednocześnie o kosztach postępowania.

W ocenie WSA dowodem, którego przeprowadzenie pozwalałoby na skuteczne postawienie stronie zarzutu bezprawnego zajęcia pasa drogowego powinna być mapa do celów prawnych z wrysowanym przedmiotem, który narusza przestrzeń pasa drogowego. Taka bowiem mapa, w myśl § 75-77 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 263, poz. 1562 ze zm.), sporządzona być powinna na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego.

W aktach sprawy brak jest tego rodzaju niezbędnej mapy. Posłużono się innego rodzaju dowodami, tj. wyrysem z mapy bez naniesienia oraz wydrukiem mapy zasadniczej, na której namalowano flamastrem miejsce, w którym zlokalizowano nośnik i reklamę. Dokumenty te nie spełniają kryteriów stawianych mapom do celów prawnych, o której mowa w powyższych przepisach rozporządzenia. Nie pozwalają one na dokonanie jednoznacznej oceny prawidłowości poczynionych przez organy ustaleń. Brak w nich bowiem obligatoryjnych elementów pozwalających na weryfikację tego, czy istotnie opisane w decyzji przedmioty znajdują się w pasie drogowym. Nie można mieć pewności, czy istotnie - jak wynika z treści zaskarżonej decyzji - ściana budynku o numerze [...] ul. T. graniczy bezpośrednio z pasem drogowym. W realiach miejskich, przy pofałdowanej często linii budynków, z występami gzymsami i balkonami trudno zaakceptować wynikającą z decyzji tezę, iż skoro nośnik wisiał na ścianie budynku, a ten wyznacza linię pasa drogowego, to doszło do jego zajęcia. Pamiętać bowiem należy, że mamy do czynienia z kilkunastocentymetrowymi różnicami odległości. Bez precyzyjnej, ujmującej tę powierzchnię, w dostatecznej do takich ustaleń skali, nie sposób jednoznacznie stwierdzić czy akurat w miejscu, w którym umieszczono nośnik istotnie zajmuje on pas drogowy. Nawet jeżeli - jak zakłada organ - ściana budynku wyznaczać ma pas drogowy, nie jest pewne, czy inne fragmenty budynku nie wychodzą poza sferę zajmowaną przez sporną reklamę i modyfikują przebieg pasa w taki sposób, że reklama ta jednak tego pasa nie zajmuje. W rozpoznawanej sprawie nie został przedstawiony żaden urzędowy dokument geodezyjny, czy też opinia biegłego geodety, określający, z jednej strony, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 udp, z drugiej zaś kolizję umieszczonej w pasie drogowym reklamy z tymi liniami, pozwalającą stwierdzić fakt zajęcia tego pasa drogowego. Nie wiadomo też w jaki sposób dokonano pomiarów powierzchni reklamy i nośnika reklamowego.

W sytuacji kwestionowania przez stronę ustalonych przez organ w tym zakresie faktów, na podstawie przeprowadzonych samodzielnie i w dość chaotycznie udokumentowanych czynności przedprocesowych, należało przeprowadzić skodyfikowaną czynność dowodową w postaci oględzin, o których mowa w art. 85 § 1 i 2 k.p.a., wymagających w myśl art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a. bezwzględnie sporządzenia protokołu. W świetle art. 20 pkt 10 u.d.p. zarządca drogi ma prawo i obowiązek dokonywania kontroli "stanu dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz przepraw promowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego". Należy przypuszczać, że choć w zaskarżonej decyzji tego nie wyjaśniono w tym właśnie trybie dokonywano "kontroli pasa drogowego", udokumentowanego protokołem z 12 czerwca 2019 r.

Jeżeli jednak czynności w tym zakresie stanowić mają dowód w postępowaniu administracyjnym, muszą cechować się należytą starannością zwłaszcza, że strona wszczętego następnie postępowania nie ma możliwości w nich udziału. O ile więc w zasadzie dopuszczalne jest włączenie w poczet materiału dowodowego materiałów zgromadzonych przed wszczęciem postępowania, o tyle ich sposób udokumentowania i związany z tym walor dowodowy nie może budzić zastrzeżeń. W przeciwnym razie z uszczerbkiem dla prawidłowego wyniku postępowania i zapewnienia należytego doń dostępu dla strony podstawą do wydania decyzji stać się mogą materiały sporządzone w sposób dowolny bez zachowania minimum rygoryzmu gwarantowanego przez art. 75 § 1 k.p.a. Dodać należy, że w aktach sprawy próżno szukać postanowienia w przedmiocie włączenia sporządzonych przed wszczęciem postępowania dokumentów w poczet materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja dotknięta jest zatem naruszeniem art. 7, art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 85 § 1 i 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za zasadny uznano także zarzut skargi oparty na twierdzeniu, że nie udowodniono przyjętego w decyzji okresu 13-17 czerwca, 19-26 czerwca 2019 r., 28 czerwca - 2 lipca 2019 r. poprzez umieszczenie w nim nośnika reklamowego o powierzchni 0,23 m² przymocowanego do elewacji posesji bez zezwolenia zarządcy drogi. W decyzji ujęto dwa przedmioty uznane przez organ za umieszczone w pasie drogowym: reklamę (o pow. 2,59 m²) i nośnik reklamowy (o pow. 0,23 m²). Z zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, z jakiego powodu za wyodrębniony w decyzji okres naliczano karę za zajęcie pasa drogowego przez drugi z tych przedmiotów, tj. nośnik reklamowy (o pow. 0,23 m²). Ze zgromadzonego przez organ materiału dowodowego nie wynika ani dokładne umiejscowienie tego nośnika, okres zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, czy też powierzchnia nośnika. Ustaleń tych w żaden sposób nie potwierdza załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna, protokół z kontroli pasa drogowego z dnia 12 czerwca 2019 r., czy karta kontroli zajęcia pasa drogowego. Zastąpić tych ustaleń nie może stwierdzenie w decyzji organu II instancji, że doświadczenie życiowe i okoliczności sprawy wskazują, że nośnik reklamowy był przez cały okres zamontowany w pasie drogowym.

Zasadnie podniesiono także w skardze, że organy nie wyjaśniły przyczyn, dla których uznały, że ów nośnik reklamowy spełniał kryteria wyczerpuje pojęcie obiektu budowlanego. Stosując właściwą takiemu obiektowi stawkę kary, wynikającą z poz. 19 załącznika nr 2 do uchwały w sprawie wysokości stawek opłat należało uargumentować przyczyny, dla których nośnik reklamowy został w ten sposób zakwalifikowany, zwłaszcza w kontekście znacznie wyższej stawki dziennej (3,00 złotych) niż w przypadku reklamy (2,50 złotych) za 1 metr kwadratowy.

W postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego organy obowiązane były stosować przepisy działu IVa k.p.a. W tej sprawie żaden z przepisów tej części kodeksu nie był stosowany, a więc nie rozważono unormowanych w art. 189f § 1 i 2 k.p.a. przesłanek odstąpienia od nałożenia kary. W ponownie prowadzonym postępowaniu należy to bezwzględnie uczynić.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, decyzja powinna być poprzedzona jednoznacznym ustaleniem prawnie znaczących faktów za pomocą prawidłowej mapy i widniejącego na niej naniesienia w odpowiedniej skali, sporządzonych przez uprawniony podmiot. Tylko w ten sposób będzie można stwierdzić, czy przypisanie stronie odpowiedzialności za delikt administracyjny jest rzeczywiście uprawnione, czy też nie. Organy zadbają także o to, by - jeżeli okaże się, że istotnie doszło do zajęcia pasa drogowego - okres tego stanu rzeczy został wykazany za pomocą odnośnych dowodów prawidłowo włączonych w poczet materiału dowodowego. Zakres czynności związanych z analizą przebiegu granic działek gruntu, w tym odnośnych pomiarów geodezyjnych wymieniono w dokumentach specjalistycznych, z których dowód - na żądanie strony - dopuszczono na rozprawie. Materiały te mogą służyć organom w ponownie prowadzonym postępowaniu do poprawnego odczytu zgromadzonych dowodów i poczynienia prawidłowych ustaleń w sprawie.

IV.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zaskarżając go w całości i zarzucając:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie:

1. art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 4-6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. 2020 r., poz. 470 z późn. zm.; dalej jako "u.d.p.") w zw. z § 75-77 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 263, poz. 1572) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na mocy art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. w zw. z art. 40 ust. 4-6 u.d.p. organy mogą wymierzyć karę pieniężną za zajęcia pasa drogowego za zajęcie pasa drogowego, bez zezwolenia zarządcy drogi, które to zajęcie zostało wykazane jedynie na mapie do celów prawnych z wyrysowanym przedmiotem, który narusza przestrzeń pasa drogowego, podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów prowadzi do stwierdzenia, że organ wydając decyzję w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi ustala, że spełnienie przesłanki zajęcia pasa drogowego, bez zgody zarządcy drogi, wynika z całokształtu dowodów zgromadzonych i ocenionych w sprawie z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego;

2. przepisów § 75-77 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 263, poz. 1572) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż mapa dla celów prawnych z wyrysowanym przedmiotem, który narusza przestrzeń pasa drogowego, jest wyłącznym dowodem na bezprawne zajęcie pasa drogowego, podczas gdy stosowanie tych przepisów i sporządzenie mapy dla celów prawnych nie musi mieć zastosowania w sprawach dotyczących kary za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi;

3. art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 4-6 u.d.p. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, iż w przypadku decyzji związanej jaką jest decyzja o wymierzeniu kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi organy administracji obowiązane są stosować przepisy działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej "k.p.a."), podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do stwierdzenia, że w przypadku wydania przez organ decyzji związanej w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego przepisów działu IVa k.p.a. nie stosuje się;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że w rozpoznawanej sprawie istnieje wątpliwość, czy granice pasa drogowego ul. T. w rejonie nr [...] w W. przebiegają po ścianie/elewacji budynku ze względu na zróżnicowaną gzymsami i balkonami linię tego budynku, podczas gdy rzeczywiste granice tego pasa drogowego przebiegają po ścianie budynku, licząc od jego przyziemia, a co wynika z zebranego przez organy w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z mapy zasadniczej z zaznaczonymi granicami budynku, wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak należytej kontroli postępowania administracyjnego skutkującej uchyleniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie rozpatrzyły sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, przez co naruszyły art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania uchylonych decyzji, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie rozważyło całokształt okoliczności niniejszej sprawy, czemu dało wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji, wskazując m.in. dowody, na których oparło się wydając orzeczenie i które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że dowody zgromadzone w niniejszej sprawie nie były wystarczające do wydania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie zawierał braków i był wystarczający do wydania w stosunku do Skarżącej decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi;

4. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez bezzasadne przyjęcie przez Sąd, iż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie zawiera dowodów pozwalających na nieuwzględnienie skargi, w szczególności przez pominięcie dokumentów określających granice pasa drogowego, w tym wydruku z mapy zasadniczej, wypisu z ewidencji gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej, podczas gdy w aktach sprawy zgromadzono wystarczający materiał dowodowy obrazujący granice pasa drogowego ul. T. w rejonie nr [...] w W. oraz kolizję reklamy z tymi granicami, a tym samym pozwalający na oddalenie skargi na decyzję organu odwoławczego;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest naruszeniem art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 85 § 1 i 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a które to naruszenie ww. przepisów k.p.a. miało polegać na braku wydania przez organ I instancji postanowienia w przedmiocie włączenia sporządzonych przed wszczęciem postępowania dokumentów w poczet materiału dowodowego oraz uznaniu, że dowody zgromadzone w niniejszej sprawie nie były wystarczające do wydania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, podczas gdy przepisy k.p.a. nie przewidują wydawania przez organ postanowienia w przedmiocie włączenia sporządzonych przed wszczęciem postępowania dokumentów w poczet materiału dowodowego, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie zawierał braków i był wystarczający do wydania w stosunku do Strony skarżącej decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, a ponadto Strona skarżąca nie kwestionowała faktu zajęcia przez nią pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi;

6. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieoddalenie skargi wskutek naruszenia przez Sąd w/w przepisów p.p.s.a., podczas gdy uwzględnienie przez Sąd stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy i treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy, a w szczególności stwierdzonego i udokumentowanego faktu zajęcia przez Stronę pas drogowego ul. T. w rejonie nr [...] w dniach 12, 18, 27 czerwca 2019 r. i 03 lipca 2019 r. przez umieszczenie w nim reklamy o powierzchni 2,59 m² natomiast w dniach 13-17 czerwca 2019 r., 19-26 czerwca 2019 r., 28 czerwca - 02 lipca 2019 r. przez umieszczenie w nim nośnika reklamowego o powierzchni 0,23 m², bez zezwolenia zarządcy drogi, powinno skutkować oddaleniem skargi Strony na decyzję SKO z dnia 25 czerwca 2020 r. nr KOC/7068/Dr/19;

7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego organy obowiązane były stosować przepisy działu IVa k.p.a., podczas gdy przepisy k.p.a. dotyczące odstąpienia od nałożenia kary nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie, o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.

V.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie i orzeczenie o kosztach postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

VI.

Skarga kasacyjna w okolicznościach niniejszej sprawy jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jednakże bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują jednak przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez WSA, które ustawodawca enumeratywnie wylicza w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy przede wszystkim braku pewności Sądu pierwszej instancji co do tego, czy organy zgodnie z prawem i na podstawie dostępnych dowodów, ustaliły przebieg pasa drogowego, który ma ich zdaniem przylegać bezpośrednio do ściany budynku przy ul. T. [...] w W., przez co zawieszenie na jego elewacji jakiegokolwiek dodatkowego elementu (tu: nośnika reklamowego) powoduje nielegalne wkroczenie w przestrzeń pasa drogowego, a w konsekwencji skutkuje karą pieniężną.

Inaczej mówiąc, w zaskarżonym wyroku wskazano, że podstawą uchylenia obu decyzji było przede wszystkim przekonanie, że przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne naruszyło normy zawarte w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 85 § 1 i 2 k.p.a. U podstaw tych twierdzeń na plan pierwszy wysuwają się przy tym niedostateczne - zdaniem WSA - ustalenia co do kolizji nośnika reklamowego z linią pasa drogowego. Sąd pierwszej instancji, w kontekście niewystarczającego materiału dowodowego, wskazał zatem na konieczność dysponowania przez organ urzędowym dokumentem geodezyjnym, określającym zarówno linie graniczne pasa drogowego, jak i umieszczenie w pasie drogowym reklamy, co pozwala stwierdzić zajęcie tego pasa. Za taki dokument uznał przy tym mapę do celów prawnych, o której mowa w § 75-77 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W aktach zaś brak takiej mapy jak również i innych dowodów, które mogły by zostać potraktowane jako opracowania adekwatne do okoliczności sprawy.

Jest to zasadniczy zrąb twierdzeń Sądu pierwszej instancji, wokół których formułowane są twierdzenia o dalszych naruszeniach do jakich doszło w postępowaniu przed organami.

Mając zatem na uwadze art. 7, jak i dopełniający go art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaakceptować należy pogląd skargi kasacyjnej, że WSA w istocie bezpodstawnie uznał, że organy nie rozpatrzyły sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, przez co naruszyły wskazane wyżej przepisy. Ma to szczególne znaczenie z punktu widzenia podstaw faktycznych, jakie legły u podstaw przekonania WSA, że w tej sprawie zachodzą wątpliwości co do przebiegu pasa drogowego, co w konsekwencji rzutuje na prawidłowość poczynionych ustaleń i konieczność skorzystania z bardziej precyzyjnych opracowań m.in. mapy do celów prawnych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie zaistniały podstawy faktyczne i prawne, by kwestionować przebieg pasa drogowego w spornej lokalizacji, zwłaszcza jeżeli uwzględnić wynikającą z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. zasadę koniecznego współdziałania strony i organu w wyjaśnieniu istoty sprawy.

Jakkolwiek sformułowanie WSA dotyczące mapy do celów prawnych może wydać się kategoryczne, to jednak nie można uznać, że Sąd ten, w całokształcie swych twierdzeń, przesądził swego rodzaju uniwersalną tezę, mającą zastosowanie w każdej sprawie o zajęcie pasa drogowego (tj. o potrzebie wykorzystywania mapy do celów prawnych w celu ustalenia przebiegu granic pasa drogowego).

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że prawidłowa wykładnia przepisów k.p.a. i udp, dotyczących postępowania dowodowego oraz zasad zajmowania pasa drogowego i karania za popełnienie deliktu administracyjnego w tym zakresie, musi dopuszczać możliwość oceny faktu zajęcia pasa drogowego w perspektywie całokształtu dowodów zgromadzonych i ocenionych w sprawie przy uwzględnieniu zasad logiki i doświadczenia życiowego, więc także np. map zasadniczych. Nie jest zatem tak, że w każdej sprawie wymagana jest bezwzględnie mapa do celów prawnych. Potrzeba sięgnięcia po szczegółowe opracowania geodezyjne, nie wyłączając owej mapy, musi jednak uwzględniać potrzebę i zarazem konieczność uczynienia na podstawie tak zebranych dowodów, rzetelnych ustaleń faktycznych, nawiązujących przy tym - co szczególnie znamienne w sytuacji różnorodnej zabudowy śródmiejskiej [...] - do kształtu ściany budynku, która w rzeczywistości może być nieregularna, zwieńczona gzymsami, podmurówkami, czy też innymi zabiegami architektonicznymi, w efekcie których przyjęcie danych wskazanych w ewidencji gruntów i na mapach zasadniczych (w uproszczeniu - granica działki to granica pasa drogowego) może rodzić wątpliwość, czy kontestowany obiekt, wkraczający zdaniem organu w granice pasa drogowego, rzeczywiście się w nim znajduje.

Wskazano już, że istota twierdzeń WSA co do potrzeby sięgnięcia do bardziej precyzyjnych opracowań wynika z wątpliwości tego Sądu, czy wobec "pofałdowanej" elewacji budynku, na której powieszono nośnik reklamowy, dochodzi w ogóle do naruszenia pasa drogowego. Inaczej mówiąc, wszędzie tam, gdzie ściana jest nieregularna, ma wystające elementy, mogące świadczyć o odwzorowaniu na mapie budynku, należy kwestię tę zweryfikować. Rzecz jednak w tym, że jakkolwiek twierdzenie to jest w pełni uzasadnione, to jednak nie znajduje w ogóle zastosowania w sprawie niniejszej. Mamy w niej bowiem do czynienia, jak wynika ze zgromadzonych zdjęć oraz mapy zasadniczej, z budynkiem, którego ściana jest prosta, bez wskazywanych przez Sąd pierwszej instancji pofałdowań i gzymsów. Potwierdza to także pomocnicze sięgnięcie do funkcjonalności Google Street View.

Ponadto, z dowodów zebranych w sprawie wynika, że ściana jest docieplona, zaś nośnik wisi na owym dociepleniu, które wystaje poza obrys dolnej części ściany (podmurówki), wycofanej względem docieplenia. Uzasadnia to zatem przekonanie, w odróżnieniu od innych spraw tego rodzaju, że już na podstawie zebranych przez organy dowodów możliwe było dokonanie rzetelnej oceny kwestii związanej z naruszeniem przez nośnik granic pasa drogowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie uznaje zatem za zasadne twierdzeń WSA, wskazujących na potrzebę dalszego poszukiwania dowodów na zajęcie pasa drogowego, wobec niejednoznaczności dotychczas zebranych. Skoro w sprawie mamy do czynienia z wyraźnym wskazaniem, że pas drogowy mieści się w granicach działek (nie ma podstaw by podważać tę tezę), zaś z kształtu ściany budynku nie wynikają żadne architektoniczne "zakłócenia", które poddawałyby w wątpliwość przyjęte założenie, to brak podstaw - wobec nieprzedstawienia przez stronę odmiennych dowodów - że nie wiadomo czy doszło do zajęcia pasa drogowego.

W związku z tym, przyjęcie za podstawę orzekania przez organy dowodów w postaci protokołu kontroli pasa drogowego, fotografii, wypisu z rejestru gruntów, mapy zasadniczej z zaznaczonym miejscem usytuowania reklamy i granic pasa drogowego, nie może zostać uznane za niewystarczające dla rozstrzygnięcia. Nie jest w tych realiach zasadne twierdzenie, że materiał zebrany przez organy jest niekompletny, w szczególności, że brak jest dowodu z którego wprost miałoby wynikać jakie są linie graniczne pasa drogowego.

Mapa do celów prawnych, postulowana w tej sprawie jako dowód kluczowy, nie ma w niej jednak takiego znaczenia, jakie przypisuje jej Sąd pierwszej instancji. Nic bowiem nie wskazuje na to, aby istniała w ogóle potrzeba kwestionowania przebiegu pasa drogowego. Wobec tego, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.), nie ma podstaw do dezawuowania dowodów na podstawie których orzekał organ I i II instancji. Wiarygodna i wystarczająca do celu ustalenia przebiegu granicy pasa drogowego jest mapa zasadnicza, z naniesionym na niej nośnikiem (niezależnie przy tym od jego wrysowania na ową mapę, z racji proporcji i skali). Mapa zasadnicza odzwierciedla przebieg linii granicznych działek i umiejscowienie budynków, przez co może również służyć do określenia granic pasa drogowego, jeżeli ten pokrywa się z granicami działek, a tak jest w przypadku ul. T. na wysokości nr [...].

Nie było zatem w sprawie ani konieczności ani tym bardziej potrzeby sięgania po mapę do celów prawnych, bowiem w kontekście art. 75 § 1 k.p.a. wystarczające było wskazanie na mapie zasadniczej granic pasa drogowego, skoro jego przebieg, w kontekście kształtu ściany spornego budynku, nie mógł budzić wątpliwości.

Jeszcze raz należy przypomnieć, że sięgnięcie po inne środki dowodowe, nie wyłączając mapy do celów prawnych, jak i np. opinię biegłego geodety, związane jest z wystąpieniem rzeczywistej potrzeby wyeliminowania wątpliwości co do stanu faktycznego. W rozpatrywanej sprawie wątpliwości takie nie wystąpiły, albowiem omawiana reklama usytuowana była na zewnętrznej ścianie budynku (elewacji), której płaszczyzna pionowa stanowiła co najmniej linię graniczną nieruchomości, gdyż jest prosta i nie rodzi wątpliwości co do posadowienia budynku na granicy działek.

Tym samym ustalenia organu co do usytuowania reklam w granicy pasa drogowego (zawieszenia jej nad nim) są jednoznaczne i spójne, znajdując odzwierciedlenie w materiale dowodowym dotychczas zebranym. Pas drogowy bez wątpienia obejmuje działkę przylegającą do nieruchomości zabudowanej budynkiem posadowionym w granicy nieruchomości przy ul. T. [...], przy czym w takiej sytuacji granicę pasa drogowego wytycza przebieg linii rozgraniczających grunty sąsiadujące ze sobą.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem za zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania, podniesione w zarzucie nr II.1, II.2 i II.3 skargi kasacyjnej.

Za chybiony należy natomiast uznać zarzut nr II.4 dotyczący naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Przypomnieć wypada, że przez "istotny wpływ uchybienia na wynik sprawy", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie orzeczeniem. Związek ten musi uzasadniać istnienie co najmniej hipotetycznej możliwości odmiennego rozstrzygnięcia sprawy przez WSA, co wymaga uprawdopodobnienia przez autora skargi kasacyjnej.

Skoro na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to nie chodzi o każde naruszenie przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać indyferentny dla wyniku sprawy. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa jednak na autorze skargi kasacyjnej.

Skarżący kasacyjnie organ nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, na czym miałoby polegać naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. Naruszenie tego przepisu może natomiast stanowić usprawiedliwioną podstawą kasacyjną wówczas, gdy sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją (zob. wyrok NSA z 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 67/13). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika natomiast, aby organ wykazał zaistnienie którejkolwiek z wymienionych sytuacji, w szczególności, że Sąd pierwszej instancji wykroczył poza wyznaczone przedłożonymi mu aktami administracyjnymi granice i orzekał na podstawie dowolnych ustaleń, które nie znajdują w ogóle w nich podstawy faktycznej. Z całą pewnością przy tym nie zachodzi pominięcie przez WSA dowodów zebranych w sprawie. WSA wszystkie je rozważył, błędnie jednak uznając, że nie przesądzają one jednoznacznie o granicy pasa drogowego.

Wskazać wreszcie należy, że zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego, ani też kwestionowaniu wniosków wyprowadzanych na podstawie akt sprawy (por. wyroki NSA z 21 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 1888/21; 22 marca 2022 r. sygn. akt II GSK 211/22; 26 stycznia 2022 r. sygn. akt I GSK 1172/21; 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II GSK 1158/18).

Częściowo zasadny jest natomiast zarzut nr II.5 wskazujący na wadliwe założenie WSA, że włączenie dowodów (w tym protokołu kontroli pasa drogowego) w poczet materiału dowodowego sprawy powinno bezwzględnie nastąpić w drodze odrębnego postanowienia. Przepisy k.p.a. nie przewidują wprost takiej konieczności, zaś WSA nie rozwinął w szerszy sposób twierdzenia przyjętego w tym zakresie, tj. co do potrzeby wydania postanowienia o dopuszczeniu jako dowodu materiałów zebranych wcześniej, które to uchybienie ma z kolei stanowić istotne naruszenie prawa, uzasadniające uchylenie decyzji. W szczególności WSA nie wyjaśnił np. że o potrzebie wydania takiego postanowienia może stanowić art. 75 § 1 w zw. z art. 123 § 1 i 2 k.p.a., a jeśli tak, to dlaczego i jak to się przekłada na zebrane w sprawie dowody. Wzmacnia to stanowisko okoliczność, że podniesione w dalszej części tego zarzutu twierdzenia o wadliwej ocenie materiału zebranego w sprawie wskazują na niezasadne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, gdyż materiał ten był wystarczający do rozstrzygnięcia.

Oczekiwanego skutku nie mógł odnieść odczytywany z perspektywy formalnej zarzut nr II. 6, wskazujący na naruszenie art. 151 p.p.s.a. Co do zasady wskazać należy, że jest to przepis wynikowy, który nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 20 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 425/18; z 15 lutego 2018 r. sygn. akt II FSK 297/16; z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2547/17).

Niemniej jednak oceniając ten zarzut w całokształcie sprawy, w tym w perspektywie innych podniesionych uchybień, także i tych wynikających z uzasadnienia środka odwoławczego, a dotyczących kwestii stawki za zajęcie pasa drogowego przez reklamę lub sam nośnik jak i czasookres zajęcia przez każdą z tych form "działania" spółki, należy wskazać, że słusznie organ wyjaśnia, że do naruszeń w tym zakresie nie doszło, zaś z samej istoty rozstrzygnięcia wynika dlaczego przyjęto taki sposób weryfikacji i wyliczenia kary. Ma to przy tym znaczenie z uwagi na brak podstaw do kwestionowania dokonanych pomiarów, jak i dat ujawnienia nośnika i prezentowanej na nim reklamy.

Tym samym stanowisko WSA sformułowane w zakresie nierozważenia przez SKO kwestii wyboru stawki kary z uwagi na przesłankę zajęcia pasa drogowego nie przez reklamę a rzut nośnika, w sytuacji ustalenia, że do zajęcia pasa drogowego w istocie doszło, jest niezasadne. Przyjęta przez organy stawka nie wymagała zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego szerszego wyjaśnienia.

Należy przede wszystkim wskazać, że tablice reklamowe podlegają zaliczeniu do obiektów budowlanych (są to niewątpliwie budowle, ściślej urządzenia reklamowe w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 3 P.b.). Nie do końca trafne jest przy tym poszukiwanie sensu i istoty sprawy poprzez odwoływanie się wyłącznie do charakteru tego obiektu w rozumieniu prawa budowlanego, bez uwzględnienia kontekstu i celu, w jakim pojawił się on w przestrzeni publicznej i w uchwale określającej stawki opłat. W całej sprawie znika bowiem z pola widzenia to, że kwestia prawidłowej kwalifikacji dokonanej przez organ, związana jest przede wszystkim z charakterem obiektu, który jest zmienny w zależności od chwili, generując, czy raczej kwalifikując się wówczas do różnych podstaw wymierzenia kary.

Dostrzec już na pierwszy rzut oka należy istotę rozdzielenia kwoty kary dokonaną przez organy, co szerszej argumentacji nie wymaga. W dniach stwierdzonego na miejscu emitowania treści reklamowych, który pokrywa się z datami kontroli w terenie, organ przyjmuje, że ma do czynienia z umieszczeniem w pasie drogowym reklamy, rozliczanej w metrach kwadratowych powierzchni reklamowej (patrz wyliczenie). W pozostałym okresie objętym decyzją, odwołując się do ekonomiki i logiki działania inwestora oraz interwałów kontroli organ trafnie przyjmuje, że nie mogąc udowodnić emitowania reklam w sposób opisany wyżej, należy zakwalifikować to jako po prostu umieszczenie innego obiektu budowlanego, podlegającego karze na zasadzie poz. 19 załącznika nr 3 do uchwały. Organ nie ma bowiem pewności, czy w tym okresie reklamy są rzeczywiście emitowane (istnieje więc jedynie sam nośnik reklamowy, będący obiektem budowlanym umieszczonym w pasie drogowym). Założenie takie jest przy tym dla strony obiektywnie korzystniejsze, nawet przy przyjęciu wyższej stawki za obiekt budowlany, niż obowiązująca dla reklamy (co zapewne było czynnikiem budzącym zastrzeżenia WSA), bowiem w przypadku reklam liczy się powierzchnia, z której reklama jest "emitowana", zaś w przypadku obiektu budowlanego liczy się rzut poziomy na pas drogowy. Tego rodzaju argumentacja przyświeca organowi w skardze kasacyjnej, zwalczającej zarzut niewyjaśnienia powodów kwalifikacji nośnika jako obiektu budowlanego, stawki przyjętej opłaty jak i dat zajęcia pasa drogowego. Stanowisko w tym względzie nie wymagało zdaniem NSA szerszego rozwijania, wynikając wprost z układu stawek za zajęcie pasa drogowego przewidzianych w uchwale.

W realiach niniejszej sprawy, jakkolwiek w decyzji nie znajduje się więc pogłębiona ocena powodów różnicowania stawki kary (za reklamę, za nośnik), to jednak wobec przedstawienia dokładnego wyliczenia kwoty kary, nie ulegało wątpliwości, że organy opisując stanowisko w tym względzie, prawidłowo wskazały, że w dniach, w których nie mają dowodów na emisję reklam, stosują stawkę jak za inny obiekt budowlany i jest to zgodne z logiką działania spółki, a także krótkimi interwałami pomiędzy poszczególnymi kontrolami, które obrazują istnienie nośnika w niezmienionej postaci. W datach braku kontroli przyjmują zaś powierzchnię rzutu poziomego nośnika. Przy czym nie może być zastrzeżeń co do przyjęcia poszczególnych okresów, korespondujących ze sobą następczo, gdyż jest nieprawdopodobne, aby spółka demontowała nośniki pomiędzy kontrolami, o których zresztą nie była informowana.

Niezasadny, co do zasady, jest zarzut zwalczający wskazany przez WSA obowiązek stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. (nr I.3 i II.7).

Niewątpliwie funkcja oraz cele regulacji wyrażonej w Dziale IVa k.p.a. "Kary administracyjne", a także wobec treści art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 w zestawieniu z ustawą o drogach publicznych, która nie normuje instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, nie może i nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że w sprawach nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi znajduje zastosowanie przepis art. 189f k.p.a. (zob. wyroki NSA z 16 maja 2023 r. sygn. akt II GSK 274/20; 23 marca 2022 r. sygn. akt II GSK 133/20; 25 maja 2022 r. sygn. akt II GSK 703/20; 11 stycznia 2022 r. sygn. akt II GSK 2461/21; 19 października 2021 r. sygn. akt II GSK 587/21; 19 maja 2020 r. sygn. akt II GSK 24/20).

Organ niewątpliwie przeprowadził analizę podstaw do zastosowania przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, chociaż uczynił to, podobnie jak w kwestii stawek i czasookresu, w sposób argumentacyjnie ubogi, odwołując się do twierdzenia, że brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, skoro SKO posiada rozległą wiedzę, że spółka posiada wiele takich obiektów w W., które zajmują pas drogowy bez zezwolenia zarządcy drogi i w związku z tym nakładane są kary.

Jakkolwiek twierdzenie takie słusznie może być kontestowane z perspektywy wymogu zupełności wypowiedzi, to jednak zestawione z niekwestionowanym stanem faktycznym, wskazującym na zajęcie pasa drogowego, uzasadnia przekonanie, że WSA niezasadnie, w tym konkretnym przypadku, kontestuje brak rozważenia podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. Wobec brzmienia art. 189f § 1 i 2 k.p.a., a także określonych w nim przesłanek stosowania instytucji, o której stanowi, nie sposób jest twierdzić, że przesłanki te zaktualizowały się w niniejszej sprawie.

W kontekście zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, organ prawidłowo wskazuje, jako następstwo tego faktu, na spełnienie przesłanek zastosowania art. 40 ust. 12 pkt 1 udp, albowiem w świetle istoty reklamy oraz umieszczenia jej w pasie drogowym (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z 19 czerwca 2000 r. sygn. akt OPK 3/20), zarządca drogi jest uprawniony do wymierzania kar pieniężnych za umieszczenie reklamy bez zezwolenia bądź z naruszeniem określonych w nim warunków.

Niezasadne są natomiast zarzuty naruszenia prawa materialnego, sprecyzowane w pkt I.1 i I.2 skargi kasacyjnej.

Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że Sąd ten nie wykładał przepisów zawartych we wskazanych w skardze kasacyjnej przepisach, tj. art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 4-6. Podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego: art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 4-6 udp w zw. z § 75-77 rozporządzenia, wskazujące na błędną wykładnię tych przepisów, a mianowicie, że organy mogą wymierzać karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego o ile zajęcie pasa wykazane zostało (jedynie) na mapie do celów prawnych, nie może być uznane za skuteczne. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby w odniesieniu do przepisów prawa, których błąd wykładni zarzuca skarga kasacyjna oraz we wskazywanym przez skarżący organ kontekście, Sąd pierwszej instancji podejmował jakiekolwiek zabiegi interpretacyjne, zwłaszcza w drodze wykładni tych przepisów, zwłaszcza zaś aby przesądził, że w każdej tego rodzaju sprawie niezbędna jest mapa do celów prawnych, co jest istotą zarzutów organu. Abstrahując zatem od wadliwości oceny materiału dowodowego przeprowadzonej przez WSA, nie ma podstaw by przypisywać mu twierdzenie o bezwzględnym charakterze mapy do celów prawnych w sprawach o zajęcie pasa drogowego, tym bardziej w kontekście rzekomo błędnej wykładni prawa materialnego.

Z powyższych względów, uwzględniając zwłaszcza fakt niespornego zajęcia pasa drogowego, gdyż ściana, na której zawieszono nośnik nie jest dotknięta żadnymi architektonicznymi "anomaliami", rodzącymi wątpliwość co do granic sąsiadującego z budynkiem pasa drogowego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu i podlega uchyleniu. Wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy rozpoznano także skargę i ją oddalono na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., co kończy postępowanie sądowe.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.