Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 430/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych J. H. oraz Z. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2285/20 w sprawie ze skargi J. H. i Z. H. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 października 2020 r. nr DON.7101.376.2020.BSI w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 maja 2021 r., VII SA/Wa 2285/20, oddalił skargę J. H. i Z. H. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia 6 października 2020 r. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych:

Zaskarżonym postanowieniem GINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2020.256 ze zm.; dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia J. i Z. H., utrzymał w mocy postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z 13 sierpnia 2020 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z 21 grudnia 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach (dalej PINB) z 14 października 2011 r. stwierdzającą brak podstaw do wydania decyzji w trybie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2020.1333 ze zm.; dalej p.b.) odnośnie do budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w S. (dz. nr [...]).

Skargę na powyższą decyzję złożyli J. H. i Z. H.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę.

Sąd wskazał, że wnioskodawcy jako podstawy wznowienia postępowania podali art. 145 § 1 pkt 1, 6, 8 oraz 4 k.p.a. (pismo z dnia 19 sierpnia 2019 r. uzupełniające wniosek o wznowienie o wznowienie postępowania). Jako dzień, w którym dowiedzieli się o podstawach do wznowienia oraz o decyzji wskazali początek czerwca 2019 r., kiedy to konsultowali się z architektem, który wskazał np. przekroczenie linii zabudowy dachu, brak dylatacji, przekroczenie linii zabudowy. Niemniej skarżący nie wykazali, że właśnie w tej dacie powzięli wiadomość o istnieniu podstaw wznowienia to jest, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, że nie brali udziału w postępowaniu bez własnej winy, jak i decyzję wydano bez wymaganego stanowiska organu oraz w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Sąd uznał, że przeczy temu fakt, że decyzja ostateczna z dnia 21 grudnia 2011 r. została im doręczona w dniach 23 i 27 grudnia 2011 r., co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy. Ponadto, powyższa decyzja ostateczna była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 18 lipca 2012 r., II SA/Gd 101/12, oddalił skargę J. H. na ww. decyzję (skarga Z. H. została odrzucona). Wskazane we wniosku o wznowienie okoliczności – jak wynika z uzasadnienia powołanego wyroku – były podnoszone w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w tej sprawie. Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją skarżący złożyli natomiast w dniu 18 czerwca 2019 r. Zdaniem Sądu słuszne było zatem stanowisko organów, że wnioskodawcy nie dochowali terminu na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Od powyższego orzeczenia J. H. i Z. H., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli osobne jednobrzmiące skargi kasacyjne, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi temu we wniesionych skargach kasacyjnych zarzucili naruszenie:

1. art. 1 § 1 w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.Dz.U.2021.137 ze zm.; dalej p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 i art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2019.2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), poprzez niewłaściwą kontrolę legalności "decyzji" GINB, utrzymującej w mocy postanowienie WINB z dnia 13 sierpnia 2020 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną WINB z dnia 21 grudnia 2011 r., skutkującą przyjęciem stanu faktycznego, zgodnie z którym J./Z. H. nie udowodnili daty powzięcia wiadomości o istnieniu podstaw wznowienia, to jest "że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a tym samym", że nie dotrzymali terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Jednocześnie sąd nie zbadał wystąpienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które strona sygnalizowała w swoim piśmie. W konsekwencji powyższego naruszenia uchybiono dyspozycjom art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, co sąd administracyjny powinien był stwierdzić;

2. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez GINB, a wcześniej przez WINB w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy art. 7, art. 8, art. 9 art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 k.p.a, polegającego na błędnym ustaleniu stanu faktycznego i przyjęciu, że uczestnicy J. i Z. H. nie udowodnili podstaw wznowienia, to jest, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, podczas gdy prawidłowo zastosowane ww. normy k.p.a. winny skutkować uchyleniem zaskarżonej "decyzji" organu odwoławczego i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji;

3. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1 i art. 149 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez GINB, a wcześniej przez WINB w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 148 § 1 k.p.a, polegającego na błędnym ustaleniu, iż J./Z. H. nie udowodnili dochowania terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji, gdy termin ten liczony powinien być najwcześniej od 1 czerwca 2019 r. (stosownie do złożonego oświadczenia) do - najpóźniej - dnia wpływu pisma J./Z. H. z dnia 18 czerwca 2019 r., które zgodnie z prezentatą wpłynęło 24 czerwca 2019 r. Mając na uwadze powyższe najdłuższy możliwy do ustalenia w niniejszej sprawie i wskazany przez uczestnika okres od powstania zdarzenia rozpoczynającego bieg ustawowego terminu do dnia złożenia pisma inicjującego postępowanie przed właściwym organem mieścił się w ustawowym miesięcznym terminie, które to naruszenie skutkować powinno uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargi kasacyjne wniesione w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie zostały one oparte na usprawiedliwionych podstawach.

Odnosząc się do treści podniesionych w obu skargach kasacyjnych zarzutów w pierwszej kolejności zauważyć należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest postanowienie – a nie decyzja – GINB. Dlatego użyte w obu skargach kasacyjnych i ich zarzutach nr 1 i 2 określenie "decyzja" GINB z 6 października 2020 r. utrzymująca w mocy postanowienie WINB z 13 sierpnia 2020 r. uznać należy za omyłkę i rozumieć je jako postanowienie GINB, a nie decyzję tego organu.

Przechodząc do podniesionych w obu skargach kasacyjnych zarzutów stwierdzić należy, że pierwszy z nich – dotyczący naruszenia art. 1 § 1 w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i art. 134 p.p.s.a. – nie jest zasadny.

Przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. nie są przepisami procesowymi, lecz ustrojowymi, określającymi funkcję sądów administracyjnych (art. 1 § 1 p.u.s.a.), kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne (art. 1 § 2 p.u.s.a.) oraz zakres właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 1 p.p.s.a.). O naruszeniu art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem. Przez zarzut naruszenia tych przepisów skarga kasacyjnie nie może zatem podważać prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji kontroli działalności administracji publicznej, tj. oceny zastosowania przez Sąd I instancji prawa materialnego i procesowego (por. np. wyrok NSA z 13 września 2017 r., I GSK 1914/15 - LEX nr 2393276).

W niniejszej sprawie Sąd I instancji rozpoznał skargę na akt objęty jego kognicją, przy czym dokonując kontroli działalności administracji publicznej przyjął do oceny zaskarżonego aktu kryterium zgodności z prawem. Sąd ten rozpoznając skargę nie uchylił się od badania legalności działalności administracji i nie zastosował środków nieznanych ustawie. Fakt, że skarżący kasacyjnie nie zgadzają się z dokonaną przez Sąd I instancji oceną zaskarżonego aktu nie oznacza, że Sąd ten nie zastosował kryterium zgodności z prawem, ani że uchylił się od badania legalności działalności administracji, bądź też że zastosował środki nieznane ustawie. Podkreślić wypada, że nawet gdyby ocena dokonana przez Sąd I instancji była wadliwa (abstrahując od tego, że w realiach niniejszej sprawy nie ma podstaw do formułowania takiego wniosku), to jej wadliwość nie oznaczałaby stosowania innego kryterium niż zgodność z prawem czy uchylania się od badania legalności działalności administracji. Ewentualna wadliwość kontroli nie oznacza, że kontroli nie przeprowadzono, nawet jeżeli przeprowadzono ją wadliwie, a odmienna ocena zgodności z prawem aktu administracyjnego nie oznacza stosowania innych kryteriów kontroli. Zarówno bowiem uznanie, że akt jest zgodny z prawem, jak i uznanie, że nie jest z nim zgodny, świadczy o stosowaniu przy dokonywaniu kontroli tego aktu kryterium jego zgodności z prawem. Tak samo – zarówno oddalenie skargi, jak i jej uwzględnienie, to stosowanie środków określonych w ustawie – niezależnie od tego, czy prawidłowe byłoby oddalenie skargi, czy jej uwzględnienie.

Podnosząc powyższy zarzut skarżący kasacyjnie wywodzili, że w konsekwencji wskazywanego naruszenia uchybiono dyspozycjom art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego. Pomimo że Sąd I instancji nie naruszył art. 1 § 1 w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., rozważenia wymaga czy w rozpatrywanej sprawie mogło dojść do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.

Możliwość oceny ewentualnego naruszenia przez organy art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. uzależniona jest od tego, czy skarżący kasacyjnie dochowali terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Jeżeli bowiem strona nie wniosła podania o wznowienie w terminie, to organ nie bada, czy podstawa do wznowienia została spełniona, bo może rozpoznać merytorycznie tylko podanie wniesione w terminie.

Kwestia dochowania przez skarżących kasacyjnie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania stanowi istotę pozostałych dwóch zarzutów podniesionych w obu skargach kasacyjnych zarzutów – naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 k.p.a. oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1 i art. 149 § 3 k.p.a.

Przepis art. 148 § 1 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Konieczne jest zatem zarówno wskazanie konkretnej daty, w której strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, jak też wskazanie tej okoliczności. Bez jej sprecyzowania nie jest bowiem możliwa ocena, czy we wskazanej dacie strona faktycznie dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, czy też otrzymała informację o okoliczności, która podstawą do wznowienia postępowania nie jest.

W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie jako dzień, w którym mieli dowiedzieć się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania wskazali początek czerwca 2019 r., kiedy to konsultowali się z architektem, który wskazał takie okoliczności, jak przekroczenie linii zabudowy dachu, brak dylatacji, przekroczenie linii zabudowy. W żaden jednak sposób – poza własnymi oświadczeniami – nie wykazali, by wskazywana przez nich "konsultacja" z architektem faktycznie miała miejsce i w jakim w rzeczywistości czasie był przeprowadzona. Ponadto w istocie nie powiązali jej z konkretnymi podstawami wznowieniowymi. Nie wystarczy bowiem oświadczyć, że "konsultacja" – rozmowa z architektem miała miejsce, ale konieczne jest wykazanie, że istotnie miała ona miejsce, a ponadto trzeba wykazać, że w jej wyniku strona dowiedziała się o konkretnej okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Nie wystarczy też oświadczyć, że "konsultacja" z architektem to wykazanie którejkolwiek z podstaw wznowieniowych, a w szczególności, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne były sfałszowane. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w odniesieniu do przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. konieczne jest łączne zaistnienie trzech warunków: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej powinno mieć miejsce wystąpienie fałszywego dowodu; po drugie, sfałszowanie dowodu powinno zostać stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i po trzecie, fałszywy dowód powinien stanowić podstawę ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy (wyrok NSA z 5 października 2022 r., II OSK 3096/19, LEX nr 3451611). Wielokrotnie też zaznaczano, że konstrukcja prawna przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest w znacznej części identyczna. Przestępstwo co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i w tym zakresie jest to wymóg analogiczny jak w przypadku stwierdzenia fałszu dowodu (dokumentu). Zatem strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy lub, że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego tę okoliczność (np. wyrok NSA z 17 października 2023 r., II GSK 894/20, LEX nr 3622171). W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie dowodu takiego jednak nie przedłożyli i składając wniosek o wznowienie postępowania na dowód taki nawet się nie powołali. Nie powołali się też w istocie na żadną nową okoliczność istotną dla sprawy. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie NSA, przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Okoliczności te muszą mieć charakter prawotwórczy, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musiała istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie mogła być znana organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z 26 marca 2024 r., III OSK 3411/21, LEX nr 3700574). Za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów (wyrok NSA z 22 marca 2024 r., III FSK 4609/21, LEX nr 3735309). Tymczasem w niniejszej sprawie takie okoliczności, jak przekroczenie linii zabudowy dachu, brak dylatacji, przekroczenie linii zabudowy, były już uprzednio przez skarżących kasacyjnie podnoszone. Trudno więc uznać je za nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Zaznaczyć trzeba, że w piśmie z 18 czerwca 2019 r. skarżący kasacyjnie nie sprecyzowali podstaw wznowienia, a następnie, na wezwanie organu, w piśmie z 19 sierpnia 2019 r. podali jako podstawę art. 145 § 1 pkt 1, 6, 8 oraz 4 k.p.a. oraz przywoływali okoliczności, które były podnoszone w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w uprzednio toczącej się sprawie. W odniesieniu do powyższych podstaw stwierdzić należy, że zdecydowanie chybione było podanie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy decyzja z dnia 21 grudnia 2011 r. została doręczona skarżącym kasacyjnie w grudniu 2011 r., przy czym została ona wydana w wyniku rozpoznania ich odwołania od decyzji PINB z dnia 14 października 2011 r. stwierdzającej brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 50-51 p.b. w przedmiocie budowy budynku mieszkalno-usługowego na terenie działki nr [...] w S. przy ul. [...].

W skargach kasacyjnych skarżący kasacyjnie zarzucili uchybienie "dyspozycjom art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a." przez "brak stwierdzenia podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, co sąd administracyjny powinien był stwierdzić".

W tych okolicznościach stwierdzić należy, że w istocie skarżący kasacyjnie nie tylko nie sprecyzowali w sposób jednoznaczny podstaw wznowieniowych, ale też nie wykazali, by rzeczywiście o okolicznościach mogących podstawy takie stanowić dowiedzieli się w terminie jednego miesiąca od dnia przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Nawet bowiem przyjmując, że "konsultacja" z architektem rzeczywiście miała miejsce przed upływem miesiąca od złożenia podania o wznowienie postępowania, to i tak nie wynika z tego, że faktycznie wówczas dowiedzieli się o jakiejkolwiek podstawie wznowieniowej. W szczególności bowiem nie tylko nie przedstawili jakiegokolwiek prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu stanowiącego podstawę ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, ale nie wskazali na jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przeciwnie – przywoływali okoliczności tożsame z już uprzednio podnoszonymi.

Jeżeli więc chodzi o dochowanie przez skarżących kasacyjnie terminu z art. 148 § 1 k.p.a., to w realiach niniejszej sprawy nie wykazali oni, by dochowali tego terminu. Jak podkreślano w orzecznictwie NSA, ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Nie zwalnia to jednak organu od obowiązku dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (wyrok NSA z 12 lipca 2023 r., I OSK 1759/20, LEX nr 3613990).

Jak już wyżej zaznaczono, jeżeli strona nie wykaże, że w terminie wniosła podanie o wznowienie, to organ nie bada, czy podstawa do wznowienia została spełniona, bo może rozpoznać merytorycznie tylko podanie wniesione w terminie.

Mając na względzie powyższe za bezzasadne uznać należy zarzuty naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 k.p.a. oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1 i art. 149 § 3 k.p.a., jak również art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie podniesione w obu skargach kasacyjnych zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.