Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 310/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 4, art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 140 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1420
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant specjalista Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w T. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 21 stycznia 2022 r. nr PR.5432.50.2021 ldz. 1898/01/2022/GB w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia 26 listopada 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego na rzecz strony skarżącej kwotę 29.483 zł (słownie: dwadzieścia dziewięć tysięcy czterysta osiemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z stycznia 2022r., nr PR.5432.50.2021 Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej jako: PWUG), po rozpatrzeniu odwołania B. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej jako: Strona, Skarżąca, Spółka) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (dalej: OUG, organ pierwszej instancji) z dnia 26 listopada 2021 r., nr [...], ustalającą Stronie opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 70.637 ton kopaliny - piasku.

Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 poz. 735 ze zm.; dalej Kpa), w związku z art. 140 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1420; dalej Pgg).

W uzasadnieniu PWUG przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Podkreślił, że w dniu 22 kwietnia 2021 r. OUG otrzymał pismo Marszałka Województwa M. zawierające pismo z dnia 23 marca 2021 r. wraz z załącznikami od H Sp. z o.o. z siedzibą w K. zawiadamiające o podejrzeniu nielegalnego wydobywania piasku przez Spółkę na nieruchomości położonej w L..

W konsekwencji przeprowadzonego postępowania OUG decyzją z dnia 26 listopada 2021 r., ustalił Spółce opłatę podwyższoną za wydobycie od dnia 4 stycznia 2021 r. do dnia 29 kwietnia 2021 r., bez wymaganej koncesji, 70 637 ton kopaliny - piasku, na działkach o numerach ewidencyjnych: [...], [...] i [...], położonych w L. przy ulicy [...], powiat C., województwo m. w wysokości 1.864.817,00 zł.

Od tej decyzji odwołanie wniosła Spółka żądając jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 Kpa poprzez niedostatecznie wnikliwe zbadanie sprawy, błędną oceną dowodów, błędne wyliczenie ilości kopaliny, niepowołanie w sprawie biegłego. Wskazała, że posiadała umowę z 4 stycznia 2021 r. zawartą z Polskim Związkiem Wędkarskim koło nr [...] [...].na wykonanie robót w stawie położonym w obrębie L. W nr [...] – P , na działkach ozn. nr ew. [...] i [...]. Zakres robót obejmował "oczyszczenie do stanu pierwotnego oraz przystosowanie do funkcjonalności wraz z usunięciem urobku". Zatem sprzedawała urobek a nie piasek; dodatkowo powołała się na opinię Urzędu Miejskiego w L., według którego "do zakresu prowadzonych prac w stawie nie znajdują zastosowania przepisy Pgg", a koło wędkarskie wykonuje okresowo prace polegające na usuwaniu piasku i mułu z dna stawów dla zapewnienia odpowiedniej pojemności retencyjnej. Nadto Strona powołała się na pozwolenie wodnoprawne wydane 7 października 2008 r., przez Starostę C., wskazując na zawarte w nim obowiązki użytkownika stawów, a mianowicie konserwację stawów polegającą na odmuleniu dna i umacnianiu skarp i grobli. Jednocześnie zaznaczyła, że wykonując te prace musiała usunąć urobek, a pozwolenie nie określało sposobu w jaki należy to zrobić. Natomiast wykonane w trakcie wizji zdjęcia koparek służyły do umacniania skarp i grobli, zaś piasek, który ewentualnie tam był służył do umacniania skarp.

Rozpatrując odwołanie organ II instancji stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że bezspornym jest fakt, że w miejscowości L., przy ulicy [...] na przedmiotowych działkach, na których położony jest "P" - staw dzierżawiony przez Koło Polskiego Związku Wędkarskiego nr [...] "[...]" wykonywane były roboty na podstawie umowy z 4 stycznia 2021 r. zawartej pomiędzy Okręgiem Polskiego Związku Wędkarskiego a Spółką, co sama potwierdza. Zgodnie z § 1 pkt 2 umowy zakres robót obejmował czyszczenie dna stawu pierwotnego oraz przystosowanie do funkcjonalności wraz z usunięciem urobku. W myśl § 1 pkt 4 umowy roboty te miały być wykonywane zgodnie z decyzją Starosty C. z 7 października 2008 r., znak; [...] - pozwolenie wodnoprawne oraz pismem Starostwa Powiatowego w C. (Wydział Ochrony Środowiska) z 9 października 2013 r. W piśmie tym znajduje się miedzy innymi zapis, że: "(...) zakres prac nie może wykraczać poza ustalenia decyzji pozwolenie wodnoprawne z 7 października 2008 r., znak: [...] (...)" oraz, że użytkownik powinien, w szczególności: "(...) przeprowadzić gruntowną konserwację stawów - odmulenie dna i umocnienie skarpy i grobli, w razie potrzeby uszczelnienie grobli - w trakcie trwania tych prac nie wolno wprowadzić zmian, które mogłyby wpłynąć na utratę stateczności grobli (...)". Natomiast punkt IX pozwolenia wodnoprawnego określa warunki pod jakimi jest ono udzielone. Na uwagę zasługuje w szczególności punkt IX.6 tego pozwolenia, który stanowi, że "Pogłębianie dna stawów należy wykonać zgodnie ze wskazówkami zawartymi w pkt 7 str. 13-14 dokumentacji: "Operat wodnoprawny na pobór i zrzut wody po stawach: (...) P(...)". Dołączony do akt Operat wodnoprawny z 2008 r. na stronie 14 stanowi: "(...) przed przystąpieniem do prac związanych z pogłębianiem dna stawów, należy opracować opinie hydrogeologiczną, charakteryzującą grunt oraz groble stawów (...)". Faktu wykonywania robót, własnym sprzętem, na tych działkach nie kwestionuje Spółka, co potwierdza właściwie określoną stronę postępowania, w myśl cytowanego wyżej art. 143 ust. 2 Pgg.

W ocenie organu II instancji tłumaczeniu Strony, że "[...]", a tym samym "[...], ]" przeczy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W trakcie bowiem przeprowadzonej 29 kwietnia 2021 r., przez pracowników organu I instancji, wizji, z udziałem koordynatora robót Spółki - D. D., stwierdzono pozyskiwanie piasku za pomocą trzech koparek i jednocześnie sprzedaż piasku. Dokonano pomiarów i sporządzono dokumentację fotograficzną.

Również PWUG nie zgodził się z twierdzeniem Spółki, że sprzedawany był "[...]", a nie piasek, gdyż zgromadzony materiał dowodowy w postaci zdjęć, protokołu z wizji, czy też raportu z badań kruszywa wykonany na zlecenie Strony, jednoznacznie wskazują, że w stawie eksploatowany był piasek. Znajdujące się w aktach sprawy raporty z badań atestowych kruszywa - piasku, dotyczące między innymi działki o numerze ewidencyjnym [...] dowodzą niezbicie, że na przedmiotowym terenie znajdował się piasek. Wprawdzie raporty te pochodzą z 2018 r., co zresztą podnosi Strona, jednakże nie ma to żadnego znaczenia, bowiem skoro w 2018 r. stwierdzono tam kopalinę w postaci piasku, o określonych parametrach, to oznacza, że właśnie taki rodzaj kopaliny w górotworze tam się znajdował również w 2021 r., do czasu robót prowadzonych w 2021 r. przez Spółkę. Przedstawione przez firmę H Sp. z o.o. przykładowe faktury świadczące o sprzedaży przed 2021 r. piasku przez Stronę dowodzą, że już wcześniej dokonywała sprzedaży piasku. Jak wskazuje ta firma w piśmie z dnia 23 marca 2021 r. piasek ten pochodził między innymi z nieruchomości o numerze [...].

Za chybiony uznano także argument Spółki, że roboty ziemne na przedmiotowych działkach prowadzone były na podstawie wyżej wymienionego pozwolenia wodnoprawnego, które nakłada na użytkowników stawów obowiązki polegające min. "na konserwacji stawów polegającej na odmuleniu dna i umacnianiu skarp i grobli.", a to z następujących powodów. Zgodnie z punktem IX. 6 pozwolenia wodnoprawnego pogłębienie stawów powinno być wykonywane " ... zgodnie ze wskazówkami zawartymi w pkt 7 str. 13-14 dokumentacji: Operat wodnoprawny na pobór i zrzut wody... ". Według zapisów w treści tego operatu w punkcie dotyczącym pogłębienia dna stawów (str. 14), przed przystąpieniem do prac związanych z pogłębieniem dna stawów użytkownik ma obowiązek opracowania "opinii hydrogeologicznej, charakteryzującej grunt oraz groble stawów", a "prowadzone prace nie mogą negatywnie oddziaływać na istniejące groble i urządzenia wodne". Tej opinii według zeznań użytkownika Prezesa Koła Polskiego Związku Wędkarskiego nr [...] "[...]" przy T w L., oraz koordynatora i nadzorującego prace ze strony odwołującej się - D. D. nie sporządzono przed rozpoczęciem robót. Prace wykonywane były, jak zeznał, na podstawie wskazówek przekazywanych ustnie przez członków Zarządu Koła Wędkarskiego i doprowadziły do znacznego przegłębienia stawu o czym zresztą świadczą pomiary geodezyjne dokonane przez pracowników organu I instancji, podczas wizji przeprowadzonej w dniu 29 kwietnia 2021 r. Dno stawu w wielu miejscach znajduje się na rzędnej ok. 224-225 m n.p.m. - tj. od 3 do 4 m poniżej pierwotnej głębokości wynoszącej wg. "Operatu wodnoprawnego na pobór i zrzut wody" 228 m n.p.m. (z uwzględnieniem obniżenia terenu spowodowanego wpływami podziemnej eksploatacji górniczej). O przegłębieniu stawu ponad dozwoloną głębokość świadczą też twierdzenia Spółki, która w odwołaniu nadmienia o osunięciach części skarp i rozerwaniu grobli, tłumacząc, że są one wynikiem nawałnic jakie przeszły na przełomie lipca i sierpnia. W ocenie organu II instancji takie zjawiska jak osunięcia ścian czy też rozerwanie grobli związane są głównie z podebraniem ścian podczas eksploatacji piasku w czasie przegłębiania dna stawu, a nie nawałnicami; gdyby Strona umacniała skarpy, to nie doszłoby do osunięć.

Odnośnie zarzutu, że badania w zakresie ustalenia ilości wydobytego piasku powinien wykonywać biegły, PWUG wskazał, że wszelkie pomiary i obliczenia ubytku piasku wykonali pracownicy organu I instancji posiadający uprawnienia geologa górniczego i mierniczego górniczego. Przedstawiono sposób i dane w obliczeniach konkludując, że dokonane pomiary i obliczenia ubytku kopaliny niezbicie dowodzą, że w okresie objętym decyzją wydobyto piasek w ilości wskazanej w tej decyzji, na obszarze obejmującym tzw. P doszło bowiem do wykonywania prac szeroko wykraczających poza czyszczenie i jego konserwację, prac wykraczających poza cytowane wyżej dokumenty, a więc doszło do nielegalnego wydobycia kopaliny - piasku.

Za chybione PWUG uznał powoływanie się przez Spółkę na pismo Burmistrza L. z dnia 8 czerwca 2021 r., że do prowadzonych prac w stawie nie znajdują zastosowania przepisy Pgg. Wskazał ponownie, że w ramach prac konserwacyjnych i czynności podejmowanych w związku z warunkami pozwolenia wodnoprawnego wykonywane są okresowo prace polegające na usuwaniu piasku i mułu z dna stawów; przywołał zapisy umowy o roboty i pozwolenia wodnoprawnego. Podkreślił, że pogłębienie dna stawu mogło się odbywać zgodnie z treścią punktu IX.6 pozwolenia wodnoprawnego, tj. przed przystąpieniem do prac związanych z pogłębianiem dna stawów, należy opracować opinie hydrogeologiczną, charakteryzującą grunt oraz groble stawów (...)", a taka opinia nie została opracowana.

W ocenie organu II instancji nie ma znaczenia dla sprawy zarzucany organowi I instancji brak przesłuchania pracownika, który w trakcie wizji przeprowadzonej w dniu 29 kwietnia 2021 r., przez pracowników organu I instancji, oświadczył, że sprzedaje piasek za 17 zł za tonę oraz udowadnianie posiadania przez Spółkę wagi wobec faktu prowadzenia prac i dokonywania sprzedaży piasku w trakcie tej wizji.

Konkludując stwierdził, że wysokość opłaty podwyższonej, okres wydobycia (data zawarcia umowy i data przeprowadzenia wizji) oraz stronę postępowania ustalono prawidłowo w oparciu o zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji obu instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podtrzymała zarzuty zgłoszone w odwołaniu naruszenia zasad procesowych poprzez niedostatecznie wnikliwe zbadanie sprawy, błędną ocenę zgromadzonych dowodów w postaci dokumentów stanowiących podstawę wykonywania robót, oględzin i dokumentacji fotograficznej, a także niepowołanie w sprawie biegłego, pomimo iż ocena ilości wydobytej kopaliny wymagała wiadomości specjalnych. Podkreśliła, że badania na atest piasku były wykonane w latach poprzednich, a w 2021 r. nie były wykonane, więc nie można stwierdzić, czy urobek, który był rzekomo sprzedawany był piaskiem. Bezpodstawne jest wyciąganie takich wniosków co do urobku bez aktualnych badań. Poza tym wykonując prace, Spółka musiała usunąć urobek, a pozwolenie wodnoprawne nie określało, w jaki sposób powinno to nastąpić. Wbrew ustaleniom organu II instancji, nie zostało wykazane, aby wykonywane prace negatywnie oddziaływały na istniejące groble i urządzenia wodne. Organ nie uwzględnił faktu, iż rowy zasilające staw są wręcz zapełnione piaskiem, a wraz z wodą piasek (nanos) niesiony jest do stawu - staw miał być oczyszczony właśnie z nanosów. Powołując się na orzecznictwo podkreślił, że do wyliczenia ilości urobku powinien zostać powołany biegły, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych

W odpowiedzi na skargę PWUG wniósł o jej oddalenie, powtórzył dotychczasową argumentację.

Na rozprawie obie strony sporu podtrzymały swoje stanowiska. Pełnomocnik Skarżącej dodatkowo dołączył do akt uzasadnienie postanowienia o przedstawieniu zarzutów Prezesowi Zarządu skarżącej Spółki na potwierdzenie, że w okresie 4 miesięcy fizycznie niemożliwe było wydobycie [...] ton piasku.

W piśmie z 28 września 2023r. PWUG ustosunkowując się do argumentów strony skarżącej i dokumentu przedłożonego na rozprawie wyjaśnił, że w toku postępowania Spółka nie podnosiła zgłaszanych na rozprawie zarzutów, ani nie przedstawiała żadnych dowodów; z zebranego materiału dowodowego jednoznacz-nie wynikają ustalenia stanowiące podstawę przyjętego przez organy wyliczenia spornej opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z powyższego wynika, ze jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie Strona podnosi zarzuty naruszenia prawa procesowego tj. braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. I ten zarzut należy uznać za słuszny.

Przechodząc do meritum sprawy należy dokonać w pierwszym rzędzie analizy przepisów prawnych regulujących kwestię prowadzenia robót geologicznych, wydobywczych bez dokumentacji oraz sankcji za nieprzestrzeganie obowiązujących w tym zakresie rygorów. Norma z art. 1 Pgg określa zakres przedmiotowy ustawy i stanowi, że akt ten określa zasady i warunki podejmowania, wykonywania oraz zakończenia działalności w zakresie m.in: prac geologicznych, wydobywania kopalin ze złóż. Z ustawowej definicji z art. 6 ust. 1 pkt 3 Pgg kopaliną wydobytą - jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 Pgg). Z kolei działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, wykonywana jedynie na podstawie udzielonej koncesji.

Natomiast zgodnie z art. 4 Pgg, który reguluje zastosowanie tej ustawy do wydobywania piasków i żwirów – ust. 1 - przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie:

1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych;

2) nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym;

3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości.

Jednakże w myśl ust. 2 - ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania. Natomiast z mocy ust. 3 - w przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3.

W przypadku zatem niedochowania powyższych wymogów z mocy art. 140 Pgg ust. 3 pkt 3 - nakładana jest opłata podwyższona za wydobywanie kopalin i ustalana w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny. Status strony w tym postępowaniu ma osoba, która prowadzi taką działalność.

Podsumowując przedstawione uwarunkowania prawne należy więc stwierdzić, że w sytuacji naruszenia określonych powyższymi normami wymagań właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala działającej nielegalnie stronie opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg, gdyż odnośnie kwestii prowadzenia takich działań zaakcentować należy sztywny reżim prawny, którego niedochowanie skutkuje stosowną sankcją. Art. 140 statuuje naliczanie opłaty podwyższonej w sytuacji, gdy działalność wykonywana jest bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektowi robót wydobywczych. Opłata ta ma status sankcji za naruszenie cyt. wyż. regulacji i samowolne, bez koncesji wydobycie kopaliny.

W konsekwencji należy więc stwierdzić, że tylko do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego możliwe jest zastosowanie prawa materialnego, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione; dowodów, na których się oparł; przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Winno być ono dla strony przekonujące (art. 11 kpa), gdyż ma ona prawo znać argumenty i przesłanki wydanej. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Uzasadnienie powinno być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Poza tym zgodnie z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy w wyniku wniesionego odwołania zobowiązany jest do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia merytorycznie sprawy. Oznacza to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie ograniczenie się jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy jest tak samo jak organ I instancji (stosownie do treści art. 140 k.p.a.) związany art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. i ma obowiązek rozpoznać sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Zatem winien szczegółowo przeanalizować okoliczności sprawy i dokonać ponownego, niezależnego od organu pierwszoinstancyjnego, jej rozpatrzenia oraz szczegółowo przedstawić motywy dokonanej subsumpcji.

Natomiast w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie ani pierwszoinstancyjna, ani zaskarżona decyzja nie spełniają wskazanego wymogu, bowiem są niepełne, a przez to nieprzekonujące. Jak słusznie podnosił pełnomocnik skarżącej Spółki żaden z organów nie zweryfikował fizycznej możliwości wydobycia i sprzedaży [...] tys. ton piasku w ciągu 4 miesięcy 2021r., który to okres obejmują kwestionowane rozstrzygnięcia. Natomiast wg wyliczeń strony skarżącej w okresie 4 miesięcy Spółka musiałaby wykonać każdego miesiąca ok [...] kursów tj. [...] wywrotek dziennie. Wbrew twierdzeniom PWUG kwestia sprawdzenia możliwości fizycznych i technicznych wydobycia i wywiezienia kopaliny obciąża organ, który ustala sporną opłatę. Wobec przedstawionych na rozprawie wyliczeń strony skarżącej prawidłowość zaskarżonych decyzji obu instancji budzi wątpliwości. Powyższe wyliczenia potwierdza także przedstawione przez pełnomocnika na rozprawie uzasadnienie postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. z dnia 19 czerwca 2023r., o sygn. akt [...] o przedstawieniu zarzutów Prezesowi Zarządu skarżącej Spółki, które obejmuje okres ok 3 lat – od nieustalonego dnia 2018r. do czerwca 2021r.; wydobycie [...] ton piasku z 5 działek.

Wprawdzie zgodnie z art. 11 p.p.s.a. wyłącznie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Jednakże w/w postanowienie o przedstawieniu zarzutów w znaczący sposób podważa wiarygodność ustalonych przez organy górnicze okoliczności. Wobec zatem rozbieżności co do ustalonych okoliczności faktycznych – co do okresu i ilości wydobycia organy przyjęły: 4 miesiące 2021r., [...] tys. ton kopaliny eksploatowanych z 3 działek; w postępowaniu karnym zarzuty nielegalnego wydobycia kopaliny obejmują czasokres ok 3 lat, [...] tys. ton z 5 działek - koniecznym stało się uchylenie decyzji obu instancji. Należy bowiem stwierdzić, że poczynione przez organy ustalenia, z racji wskazanych wyżej wątpliwości - w ocenie Sądu - nie pozwalają uznać, że opłata została prawidłowo orzeczona. Skoro w postępowaniu karnym przyjęto wydobycie [...] tys. ton w okresie 3 lat, to budzą wątpliwości stwierdzenia organu wyeksploatowania [...] tys. ton w czasie 4 miesięcy.

Powyższych wątpliwości nie wyjaśniają także argumenty zawarte w piśmie z 28 września 2023r. Podobnie jak nie zasługuje na aprobatę stwierdzenie, że z treści przepisów nie wynika dla organów obowiązek wskazania w decyzji czasokresu wydobycia skoro kwestia przedawnienia jest kluczową podstawą dopuszczalności procedowania w sprawie co wynika jednoznacznie z art. 143 ust. 1 Pgg.

Tym samym więc brak rzetelnego przeanalizowania kluczowych dla sprawy okoliczności mógł mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji. Ponownie rozpatrując sprawę, organ wyda decyzję uwzględniającą powyższe wskazania Sądu. Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 kpa wyjaśni sporne kwestie i uzasadni wydane rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. c) z zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.