Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 1727/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 288, art. 289
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2024 r. sygn. akt III SO/Wr 5/24 w sprawie z wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] października 2024 r. w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych sprawy postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 6 listopada 2024 r. III SO/Wr 5/24 odrzucił wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z [...] października 2024 r. w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych sprawy ze sprzeciwu M. T. od decyzji tego organu z [...] stycznia 2024 r.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: "organ", "wnioskodawca") wnioskiem z [...] października 2024 r., zwróciło się o odtworzenie przez WSA we Wrocławiu akt administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 6 listopada 2024 r. III SO/Wr 5/24 odrzucił wniosek organu.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że organ wnosi o odtworzenie przez WSA akt administracyjnych - akt organu odwoławczego na podstawie art. 288 i 289 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").

Sąd I instancji wyjaśnił, że procedurą odtworzenia akt objęte mogą być wyłącznie akta własne Sądu, czyli akta sprawy sądowoadministracyjnej, nie zaś akta administracyjne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło skargę kasacyjną od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Ponadto organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

I. Prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 58 § 1 pkt 1, w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Sąd odrzuca wniosek organu, ponieważ w tym wypadku sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

2) art. 290 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 288 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wskazaną procedurą odtworzenia akt objęte mogą być wyłącznie akta własne Sądu, czyli akta sprawy sądowo-administracyjnej, które - w ocenie Sądu I instancji - nie obejmują zaskarżonego do tego Sądu rozstrzygnięcia administracyjnego.

II. Przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., przez niezasadne zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 290 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 288 p.p.s.a., prowadzące do wniosku, że procedurą odtworzenia akt objęte mogą być wyłącznie akta własne Sądu, czyli akta sprawy sądowo-administracyjnej, które - w ocenie Sądu I instancji - nie obejmują zaskarżonego do tego Sądu rozstrzygnięcia administracyjnego, co skutkowało nieuzasadnionym odrzuceniem wniosku SKO we Wrocławiu o odtworzenie przez WSA akt administracyjnych sprawy prowadzonej przez organ dotyczącej sprawy ze sprzeciwu strony postępowania od decyzji SKO we Wrocławiu z [...] stycznia 2024 r. ([...]);

2) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Sąd odrzuca wniosek SKO we Wrocławiu, ponieważ w tym wypadku sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

3) art. 290 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 288 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wskazaną procedurą odtworzenia akt objęte mogą być wyłącznie akta własne Sądu, czyli akta sprawy sądowo-administracyjnej, które - w ocenie Sądu I instancji - nie obejmują zaskarżonego do tego Sądu rozstrzygnięcia administracyjnego;

4) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., ponieważ wniosek SKO we Wrocławiu powinien zostać uwzględniony i nie ziściła się podstawa do wydania postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie.

Istotą sporu w sprawie jest odrzucenie wniosku organu o odtworzenie akt administracyjnych na podstawie art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a., w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.

Odnosząc się do spornego zagadnienia wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z kolei postępowanie uregulowane w dziale IX p.p.s.a. jest szczególnym postępowaniem sądowym, którego celem jest odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt.

Zgodnie z art. 288 p.p.s.a. odtworzeniu ulegają akta zaginione lub zniszczone w całości lub w części. W sprawie prawomocnie zakończonej odtworzeniu podlega orzeczenie kończące postępowanie w sprawie oraz ta część akt, która jest niezbędna do ustalenia jego treści i do wznowienia postępowania.

Przepisy ww. postępowania mają zastosowanie wyłącznie do odtworzenia zaginionych lub zniszczonych akt własnych sądu administracyjnego, założonych i prowadzonych przez ten sąd na skutek wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Nie ma natomiast podstaw do odtwarzania przez sąd administracyjny akt sprawy administracyjnej, nawet jeżeli zaginęły razem z aktami sądowymi – (vide. Tarno Jan Paweł, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V; [por. wyr. NSA z 2 kwietnia 1998 r., IV SA 1438/96 (LexPolonica nr 2082399). Por. szerzej M. Romańska, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz I, 2005, s. 692-694; B. Gruszczyński, w: P.p.s.a. Komentarz II, 2005, s. 660.]).

Zdaniem NSA wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych sprawy nie podlega uwzględnieniu z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego w żądanym zakresie.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a.