Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 16/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 § 1 pkt 1, § 1a, § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 18 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Burmistrza Miasta B. w rozpoznaniu wniosku z dnia 8 listopada 2023 roku o udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta B. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 8 listopada 2023 roku, w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. orzeka o niewymierzaniu organowi grzywny; IV. zasądza od Burmistrza Miasta B. na rzecz skarżącego K. S. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

K. S. (dalej: skarżący, wnioskodawca) wnioskiem z dnia 8 listopada 2023 r. (przesłanym na platformę ePUAP) zwrócił się do Urzędu Miasta o udostępnienie następującej informacji publicznej:

skany oferty, umowy oraz sprawozdania z wykonania zadania publicznego przez Stowarzyszenie A, które otrzymało dotację w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadań własnych gminy zlecanych podmiotom, o których mowa w § 5 uchwały w sprawie określenia warunków i trybu finansowania zadania własnego miasta B. w zakresie organizacji zajęć oraz współzawodnictwo w piłce ręcznej w zakresie sportu kwalifikowanego na rok 2023. W przypadku wystąpienia zmian w ciągu roku zakresu rzeczowego oraz warunków realizacji zadania, proszę również o przesłanie skanów aneksu lub aneksów do umowy. Jeżeli wyżej wymienione stowarzyszenie, ze względu na otrzymaną dotację było kontrolowane przez miasto, to proszę o skan dokumentu z takiej kontroli;

skany oferty, umowy oraz sprawozdania z wykonania zadania publicznego przez Stowarzyszenie A, które otrzymało dotację w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadań własnych gminy zlecanych podmiotom, o których mowa w § 5 uchwały w sprawie określenia warunków i trybu finansowania zadania własnego miasta B. w zakresie organizacji zajęć oraz współzawodnictwo w piłce ręcznej w zakresie sportu kwalifikowanego na rok 2022. W przypadku wystąpienia zmian w ciągu roku zakresu rzeczowego oraz warunków realizacji zadania, proszę również o przesłanie skanów aneksu lub aneksów do umowy. Jeżeli wyżej wymienione stowarzyszenie, ze względu na otrzymaną dotację było kontrolowane przez miasto, to proszę o skan dokumentu z takiej kontroli;

skany oferty, umowy oraz sprawozdania z wykonania zadania publicznego przez Stowarzyszenie A, które otrzymało dotację w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadań własnych gminy zlecanych podmiotom, o których mowa w § 5 uchwały w sprawie określenia warunków i trybu finansowania zadania własnego miasta B. w zakresie organizacji zajęć oraz współzawodnictwo w piłce ręcznej w zakresie sportu kwalifikowanego na rok 2021. W przypadku wystąpienia zmian w ciągu roku zakresu rzeczowego oraz warunków realizacji zadania, proszę również o przesłanie skanów aneksu lub aneksów do umowy. Jeżeli wyżej wymienione stowarzyszenie, ze względu na otrzymaną dotację było kontrolowane przez miasto, to proszę o skan dokumentu z takiej kontroli;

skany oferty, umowy oraz sprawozdania z wykonania zadania publicznego przez Stowarzyszenie A, które otrzymało dotację w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadań własnych gminy zlecanych podmiotom, o których mowa w § 5 uchwały w sprawie określenia warunków i trybu finansowania zadania własnego miasta B. w zakresie organizacji zajęć oraz współzawodnictwo w piłce ręcznej w zakresie sportu kwalifikowanego na rok 2020. W przypadku wystąpienia zmian w ciągu roku zakresu rzeczowego oraz warunków realizacji zadania, proszę również o przesłanie skanów aneksu lub aneksów do umowy. Jeżeli wyżej wymienione stowarzyszenie, ze względu na otrzymaną dotację było kontrolowane przez miasto, to proszę o skan dokumentu z takiej kontroli.

Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał skrzynkę ePUAP.

Pismem z dnia 8 listopada 2023 r. Sekretarz Miasta poinformował wnioskodawcę, że odpowiedzi odnośnie pytań: Ad. 2, 3, 4 otrzymał on już w odpowiedzi na jego poprzedni wniosek z 2 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej (przy piśmie z dnia 14 marca 2023 r.). Odnośnie pytania Ad. 1 informacje dotyczące roku 2023, znajdzie Pan na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta w linku [...] Wyniki otwartego konkursu ofert z zakresu sprzyjania rozwojowi sportu na terenie miasta B. na rok 2023 28PILKA RECZNA 29/.

Pismem z 8 lutego 2024 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta (organ) w zakresie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenie: art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych; art. 61 ust. 1 Konstytucji RP; art. 2, art. 10 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - u.d.i.p.). W motywach skargi podniósł, że wymienione we wniosku dokumenty (umowy oraz sprawozdania) dotyczące wykonania zadania publicznego przez podmiot, który otrzymał dotację w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadań własnych gminy stanowią informację publiczną, gdyż niewątpliwie sprawą publiczną jest udzielanie pomocy publicznej, gdyż jest to pomoc finansowana ze środków budżetowych samorządu (gminy). Informacją publiczną będą także wszelkie informacje związane z procedurą dotyczącą rozdysponowania takich środków, a także kontrolą ich wykorzystania zgodnie z warunkami udzielonej pomocy. Podniósł, że organ wydatkował będące w jego dyspozycji środki publiczne na rzecz dotacji dla stowarzyszenia, dlatego uzasadnione jest żądanie udostępnienia informacji, dokumentujących na co otrzymane środki zostały przeznaczone. Natomiast dokumentacja dotycząca beneficjentów umów o dofinansowanie - w tym wnioski beneficjentów uwzględnione w konkursie, które stanowią integralną część umowy przyznającej pomoc publiczną na jego realizację - po zawarciu tych umów lub zakończeniu danej tury konkursu, w przypadku konkursu otwartego, jest informacją publiczną. Wskazując na powyższe wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku; wymierzenie grzywny organowi; zasądzenie od organu na kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że podał skarżącemu link gdzie zostały umieszczone odpowiedzi na zadane pytania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - p.p.s.a.). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a., jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Stosownie zaś do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji.

Wyjaśnić pozostaje również, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Wyjaśnić należy, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten błędnie stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach wskazanej ustawy.

Oceniając, czy adresat żądania o udostępnienie informacji publicznej pozostaje w bezczynności należy wziąć pod uwagę, że na gruncie przepisów u.d.i.p. realizacja "prawa dostępu do informacji publicznej" w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-3) wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., i po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

W rozpoznawanej sprawie adresatem wniosku był Burmistrz. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Burmistrz jest organem władzy publicznej. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 tej ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w jej art. 6. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Organ nie kwestionował również, że informacje te posiada. Co do zasady zatem informacje takie są udostępniane, oczywiście jeśli nie ma zastosowania jakiś tryb szczególny określony przepisami odrębnymi i nie zachodzą negatywne przesłanki udostępnienia informacji publicznej (takie jak np. przesłanka ochrony prywatności).

W świetle dotychczasowych rozważań Burmistrz powinien był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie i terminie przewidzianym w u.d.i.p. Stosownie do przepisów tej ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ władzy publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej oraz umorzyć postępowanie o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, co następuje w drodze decyzji.

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził na podstawie przedstawionego materiału dokumentacyjnego, że informacja publiczna, o której pozyskanie wnosił skarżący nie została mu udzielona. Organ nie udostępnił wnioskowanych skanów oferty i umowy i ewentualnie skanów aneksu lub aneksów do umowy, sprawozdania. Natomiast wskazana przez organ strona internetowa podaje informacje stanowiące wykaz przyznanych dotacji przez Burmistrza Miasta z zakresu sprzyjania rozwojowi sportu zawierające takie dane jak: tytuł wniosku, wnioskowana kwota, średnia liczba punktów przyznanych przez Komisję i kwota dotacyjna.

W przedmiotowej sprawie brak udzielenia przez Burmistrza stosownych informacji jest wynikiem jego błędnego stanowiska, że wnioskowana informacja została udzielona w całości. Wyjaśnić zatem należy, że w myśl art. 6 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują. Informację o jakiej mowa stanowią więc wszelkie dane o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego. W zakres tego pojęcia wpisują się materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku. Charakter taki mają dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem umów, co powoduje, że chodzi tu przede wszystkim o oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych i zakwalifikowane jako podlegające uwzględnieniu. Powyższe prowadzi m.in. do tego że sądy administracyjne przyjmują, iż informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p stanowią składane organowi oferty. Nie ma przy tym znaczenia, czy chodzi tu o elementy treściowe oferty, nieobjęte tajemnicą przedsiębiorcy, czy też o treści taką tajemnicą objęte. W jednym i w drugim zakresie treść ofert stanowi bowiem informację publiczną, z tym tylko, że jej udostępnienie może podlegać ograniczeniu z uwagi na przykład na tajemnicę przedsiębiorcy. Z zestawienia dwóch wartości, tj. zasady jawności informacji publicznych oraz obowiązku ochrony prywatności, tajemnic przedsiębiorcy i danych osobowych osób fizycznych, wyprowadzany jest wniosek, że możliwe jest udostępnianie informacji publicznej w sposób nienaruszający wskazanych dóbr chronionych. Służy temu m.in. anonimizacja danych wrażliwych (tak wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1372/15, CBOSA).

Powyższe ustalenie skutkowało koniecznością zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z 8 listopada 2023 r. w trybie przewidzianym w u.d.i.p., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odnotowania jeszcze wymaga, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może określić, w jaki sposób adresat wniosku powinien załatwić sprawę. Przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej rola sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p. oraz czy został w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi może zatem polegać jedynie na zobowiązaniu adresata wniosku do jego załatwienia w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p.

W ocenie Sądu opisana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności czy lekceważenia wniosku i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Natomiast nieudzielenie informacji mogło być wynikiem błędnego rozumienia przepisów u.d.i.p. oraz wadliwego przekonania o realizacji wniosku.

Odstępując z kolei w pkt III sentencji wyroku od przewidzianej przepisem art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwości wymierzenia grzywny Sąd stwierdził, że regulacja ta stanowi dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu (podmiotu) w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 642/15, CBOSA). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie wystąpiły.

W pkt IV sentencji wyroku Sąd orzekł, o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Zaznaczyć należy również że złożona skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W takim przypadku skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.