Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SPP/Go 69/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-10-24 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: SPP - Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.
Powołane przepisy: article: art. 165 w zw. z art. 260
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 października 2023 r. sygn. akt I SPP/Go 69/23 w sprawie ze skargi L spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości wraz z odsetkami z tytułu opłaty eksploatacyjnej za okresy sprawozdawcze II półrocze 2016 r.- II półrocze 2021 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

L sp. z o.o. złożyły skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednocześnie Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że złożyła wnioski o zwrot podatku

od towarów i usług w łącznej wysokości 1.710.284 zł plus odsetki. Jest to kwota wyjęta z obrotu spółki co skutkuje utratą płynności finansowej. Względem Spółki

są prowadzone liczne egzekucje komornicze. Spółka ma zajęte konta bankowe,

w związku z czym nie jest w stanie normalnie funkcjonować i zaplanować jakichkolwiek wydatków. Dokonuje jedynie częściowych wypłat na poczet tylko

i wyłącznie wynagrodzeń dla pracowników. Nieruchomości spółki obciążone

są hipoteką, a wierzytelności kontrahentów zajęte. Prowadzenie licznych spraw sądowych jest kosztowne a możliwości finansowe Spółki w chwili obecnej są zerowe. Z oświadczenia o majątku o dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 410.000,00 zł, wartości środków trwałych 863.157,00 zł oraz wysokość zysku za ostatni rok obrotowy 111.806,56 zł. Spółka wykazała "zerowe" saldo rachunku bankowego w [...]. Oświadczyła ponadto, że jej miesięczny dochód wynosi około 20.000 zł, w zależności ilu jest klientów na piasek, a miesięczne koszty jej działalności to około 20.000 zł (wynagrodzenia dla pracowników, ZUS, PIT

-4, koszt najmu lokalu, podatek od nieruchomości, koszt najmu sprzętu) i około 2.000 zł na paliwo do urządzeń. Stan środków w kasie na koniec września 2022 r. wynosił 82,68 zł. Ze względu na zajęcia komornicze część klientów Spółki zrezygnowała

ze współpracy, a inni przekazują zapłaty za towary bezpośrednio do urzędu skarbowego. Pomimo wygenerowanego zysku na koniec roku jest on zyskiem, który częściowo pokrywa stratę z lat poprzednich. Na konto Spółki wpływają małe kwoty, które nie wystarczają na wynagrodzenia dla pracowników, dlatego Spółka jest zmuszona zaciągać pożyczki od udziałowca, ale i jego możliwości już się skończyły. Z nadesłanych bilansów wynika, że na dzień 31 grudnia 2021 r. Spółka posiadała aktywa w wysokości 13.369.946,23 zł, na które składają się między innymi środki trwałe o wartości 863.157,00 zł oraz należności krótkoterminowe w wysokości 12.490.577,28 zł, z kolei na dzień 31 grudnia 2022 r. jej aktywa wynosiły 13.662.657,27 zł (środki trwałe o wartości 863.157,00 zł, należności krótkoterminowe w wysokości 12.776.101,63 zł). W ewidencji środków trwałych (wydruk na dzień

9 listopada 2022 r.) wykazano nieruchomości niezabudowane oraz dokumentację geologiczną. Zgodnie z rachunkiem zysków i strat, zysk Spółki za 2021 r. wyniósł 801.638,94 zł, a za 2022 r. 111.806,56 zł. W zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2022 r. skarżąca Spółka wykazała przychód w wysokości 350.294,33 zł przy kosztach jego uzyskania w kwocie 199.736,31 zł. Z kolei z wydruków jednolitych plików kontrolnych dla deklaracji dla podatku od towarów i usług JPK V7K wynika, że w IV kwartale 2022 r. Spółka dokonała dostaw towarów na kwotę 3.575 zł przy nabyciu towarów

na kwotę 14.080 zł, zaś w I kwartale 2023 r. na kwotę 0,00 zł przy nabyciu towarów na kwotę 15.474 zł. Zgodnie z nadesłanym wyciągiem, saldo na rachunku bankowym Spółki na dzień 30 kwietnia 2023 r. wynosiło 3,79 zł. Z kolei z przedłożonych raportów kasowych za okres luty-kwiecień 2023 r. wynika, że R.S. jako udziałowiec udzielił Spółce trzech pożyczek w łącznej kwocie 27.000 zł ([...] lutego 2023 r. w kwocie 7.000 zł, [...] marca 2023 r. 10.000 zł oraz [...] kwietnia 2023 r. 10.000 zł). Postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r. sygn. akt I SPP/Go 19/23 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał,

że mimo zajętych kont bankowych, obciążeń hipotecznych, Spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, ponadto posiada majątek znacznej wartości oraz otrzymuje systematyczne wsparcie finansowe w formie pożyczek od jednego

ze wspólników.

W wyniku rozpoznania sprzeciwu, postanowieniem z dnia 20 czerwca 2023 r. tut. Sąd utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu Spółki do uiszczenia wpisu od ww. skargi w kwocie 500 zł, pismem z [...] sierpnia 2023 r. Spółka ponownie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym formularzu, tak jak

i w poprzednim, oświadczyła, że z uwagi na zablokowanie zwrotu podatku

od towarów i usług w łącznej wysokości 1.710.284 zł plus odsetki, utraciła płynność finansową. W chwili obecnej jej możliwości finansowe są zerowe. W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia konta bankowego. Z oświadczenia

o majątku o dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 410.000,00 zł, wartości środków trwałych 863.157,00 zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy 887.066,94 zł. Saldo rachunku bankowego w [...] wynosi -30,00 zł. Oświadczyła ponadto, że jej miesięczny dochód wynosi około 1.000 zł,

w zależności od liczby klientów, a miesięczne koszty jej działalności to około 20.000,00 zł. Z uwagi na brak wystarczających środków, Spółka jest zmuszona zaciągać pożyczki od udziałowca, ale i jego możliwości finansowe już się skończyły. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej Spółki, skarżąca przedłożyła bilans sporządzony na dzień 31.12.2022r. i 31.08.2023r. (aktywa w wysokości 13.660.946,83zł), rachunek zysków i strat za okres 01.01.2022-31.12.2022

(z wykazanym zyskiem 122.703,56zł) i za 01.01.2023-31.08.2023 (z wykazaną stratą -129.086,22zł), zeznanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2022 rok (CIT-8), ewidencję środków trwałych na dzień 09.11.2022 r., tekst jednolity umowy spółki z [...].01.2017r. oraz wyciągi z rachunku [...] ze stanem na dzień 31.08.2023r. 39,02zł. W formularzu JPK_V7K za I kwartał 2023 r. Spółka wykazała dostawę towarów na kwotę 0,00 zł przy nabyciu towarów na kwotę 15.474 zł, zaś za II kwartał 2023 r. dostawę towarów na kwotę 0,00 zł przy nabyciu towarów na kwotę 10.379 zł. Z kolei przedłożone raporty kasowe za okres czerwiec-sierpień 2023 r. potwierdziły udzielenie Spółce przez udziałowca – R.S. pożyczek: w dniu [...] czerwca 2023 r. w kwocie 12.500 zł, [...] lipca 2023 r. i [...] sierpnia 2023 r. po 12.000 zł.

Postanowieniem z 3 października 2023 r. referendarz sądowy działając

na podstawie art. 165 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., odmówił zmiany postanowienia z dnia 16 maja 2023 r. sygn. akt I SPP/Go 19/23. W uzasadnieniu podkreślono, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] skarżąca ubiegała się już o prawo pomocy w tym samym, co obecnie zakresie, tj. w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy zostało utrzymane w mocy. W tej sytuacji kolejny wniosek należy traktować jako wniosek o zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia w trybie art. 165 P.p.s.a.

Dokonując oceny zasadności ponownego wniosku stwierdzono, że strona nie wykazała, by w jej sytuacji finansowej, majątkowej nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych, która uzasadniałaby zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 maja 2023 r. Co charakterystyczne, dane wskazane

w formularzu PPPr z [...] września 2023 r. oraz jego argumentacja są niemalże całkowicie tożsame z danymi zawartymi w pierwszym formularzu PPPr oraz argumentacją pierwotnego wniosku. Ponownie referendarz zwrócił uwagę, że pomimo trudności na jakie się strona powołuje, Spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby została postawiona w stan likwidacji, upadłości bądź żeby toczyło się wobec niej postępowanie układowe, z powodu ewentualnego braku płynności finansowej. Jeżeli zatem przedsiębiorca - mimo kłopotów finansowych

- nadal prowadzi działalność gospodarczą, to należy przyjąć, że mu się ona opłaca. Co prawda w poprzednim wniosku Spółka deklarowała wyższe dochody,

zaś z przedłożonego rachunku zysku i strat za okres 01.01.2023r.-31.08.2023r. wynika strata -129.086,22zł. Wykazanie jednak straty z działalności gospodarczej

nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe, pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle

je wyeliminować. Również z przedłożonych wydruków JPK V7K za dwa ostatnie kwartały wynika, że Spółka dysponuje zasobami finansowymi, które pozwalają

na kontynuowanie działalności. Wykazała bowiem dostawę towarów na kwotę 0,00 zł przy nabyciu towarów na kwotę 15.474 zł, zaś za II kwartał 2023 r. dostawę towarów na kwotę 0,00 zł przy nabyciu towarów na kwotę 10.379 zł, co świadczy, że posiada środki na zakup towaru. Ponadto, jak sama oświadczyła w formularzu PPPr, finansuje bieżące koszty działalności m.in. wynagrodzenia, najem lokalu, najem sprzętu, paliwo, podatki. Wciąż posiada środki trwałe o wartości 863.157,00 zł,

na które składają się głównie nieruchomości. Co więcej, zarówno w aktualnie rozpatrywanym wniosku, tak jak w poprzednim, Spółka wykazała otrzymywanie systematycznego wsparcia finansowego ze strony udziałowca R.S..

W sprzeciwie strona powieliła argumentację przedstawioną w sprawie

I SPP/Go 19/23.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 260 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z zm.

– dalej jako P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (m.in. postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli

§ 2 ww. przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu

od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy

o zażaleniu.

Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane

w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych

w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 tej ustawy).

Po myśli art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (czyli takim o jakie wnioskuje skarżąca)

gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, Sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. post. NSA z dnia 8 lipca 2008 r., I GZ 173/08). Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Wobec powyższego, mając na uwadze okoliczności wynikające ze składanych przez skarżącą dokumentów, oświadczeń oraz złożonego sprzeciwu Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych.

Zauważyć należy, że skarżąca mimo trudności na jakie się powołuje tj. m.in. zajęcie kont bankowych przez Urząd Skarbowy oraz kancelarię komorniczą, czego Sąd nie kwestionuje, w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą i osiąga przychody. Zgodnie z dominującą w orzecznictwie NSA wykładnią art. 246 § 2 P.p.s.a., brak jest podstaw do udzielenia przedsiębiorcy będącemu osobą prawną wparcia finansowego przez Skarb Państwa, jeżeli mimo trudności finansowych nadal prowadzi działalność gospodarczą oraz nie wszczął postępowania upadłościowego czy naprawczego (postanowienie NSA z dnia 24 marca 2015 r. sygn. akt II FZ 36/15).

Co prawda w poprzednim wniosku Spółka deklarowała wyższe dochody, zaś

z przedłożonego rachunku zysku i strat za okres 01.01.2023r.-31.08.2023r. wynika strata -129.086,22 zł. Niemniej, odnotowanie straty nie jest równoznaczne z brakiem uzyskiwania w ogóle realnego dochodu – środków finansowych. Odróżnić należy dochód podatkowy, od faktycznego dochodu osiąganego z działalności gospodarczej będącego w dyspozycji podatnika. Zatem sam fakt wykazania straty, będącej wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie może przesądzać

o wyniku rozstrzygnięcia dotyczącego przyznania prawa pomocy. Strata, mająca znaczenie dla rozliczeń podatkowych, nie oznacza bowiem realnego braku środków finansowych (por. postanowienia: NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11; NSA z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II GZ 735/14; NSA z dnia 17 grudnia

2014 r., sygn. akt II GZ 860/14). Słusznie referendarz zauważył, że z przedłożonych wydruków JPK V7K

za dwa ostatnie kwartały wynika, że Spółka dysponuje zasobami finansowymi, które pozwalają na kontynuowanie działalności. Wykazała bowiem dostawę towarów

na kwotę 0,00 zł przy nabyciu towarów na kwotę 15.474 zł, zaś za II kwartał 2023 r. dostawę towarów na kwotę 0,00 zł przy nabyciu towarów na kwotę 10.379 zł,

co świadczy, że posiada środki na zakup towaru. Ponadto wciąż posiada środki trwałe o wartości 863.157,00 zł, na które składają się głównie nieruchomości.

Co więcej, zarówno w aktualnie rozpatrywanym wniosku, tak jak w poprzednim, Spółka wykazała otrzymywanie systematycznego wsparcia finansowego ze strony udziałowca R.S.. Jeżeli natomiast - jak twierdzi - jego oszczędności się skończyły, to winna rozważyć podjęcie działań celem zobowiązania drugiego wspólnika do dopłat. Niczym nie poparte twierdzenie, by z uwagi na brak środków finansowych, to było niemożliwe, jest niewystarczające.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, Spółka posiada zasoby finansowe, które pozwalają na kontynuowanie działalności. Skarżąca nadal prowadzi działalność, ponadto podobnie jak w zakończonym postępowaniu z 29 czerwca 2021 r., wskazała, iż dysponuje środkami trwałymi o znacznej wartości.

Oceniając powyższe informacje, należy podzielić pogląd referendarza,

iż strona nie wykazała, by w jej sytuacji finansowej, majątkowej nastąpiła taka zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych, która uzasadniałaby zmianę postanowienia

z dnia 16 maja 2023 r. sygn. akt I SPP/Go 19/23.

Zaznaczyć też należy, że niniejsza sprawa jest jedną z wielu spraw zainicjowanych przez skarżącą Spółkę przed tutejszym sądem. Także w pozostałych sprawach strona domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. W wydanych w tym przedmiocie postanowieniach zarówno Sąd jak i referendarz zwracali uwagę,

że to na stronie spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, i że niczym niepoparte twierdzenia strony nie są wystarczające do uzyskania tego prawa.

Podkreślić również należy, że w przypadku wnioskowania o prawo pomocy przez osobę prawną nie może ona powoływać się tylko na to, że aktualnie

nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze

na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt I GZ 390/14).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe a tego skarżąca Spółka w niniejszej sprawie nie wykazała.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.