Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 340/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 § 1, art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 5 ust. 3b, art. 5 ust. 5 i ust. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego K.M.C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie zatrzymania S.P. prawa jazdy kategorii B.

Wynikający z akt administracyjnych stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco:

Wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] S.P. uznany został za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych ze względu na niezgłoszenie się w organie i niezłożenie oświadczenia majątkowego jak też niedokonanie w okresie ostatnich 6 miesięcy żadnej wpłaty na poczet zadłużenia alimentacyjnego.

Pismem z [...] stycznia 2014 r., powołując się na przepisy art. 5 ust. 3 i 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Burmistrz wystąpił do Starosty z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy S.P. jako dłużnikowi alimentacyjnemu uchylającemu się od alimentów. W uzasadnieniu pisma wskazał, że decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. o uznaniu S.P. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna, co uzasadnia wystąpienie o zatrzymanie prawa jazdy.

Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Starosta poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy oraz prawach strony z art. 10 Kpa, a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...], powołując się na przepisy art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust . 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 1228) orzekł o zatrzymaniu S.P., wydanego w dniu [...] czerwca 2005 r. przez ten organ, dokumentu prawa jazdy kat. B nr [...], do czasu ustania przyczyny zatrzymania.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił przebieg postępowania oraz wskazał, że zatrzymanie prawa jest konsekwencją uznania strony decyzją ostateczną za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W złożonym od tego rozstrzygnięcia odwołaniu S.P. wywodził, że nie jest osoba uchylającą się od płacenia alimentów. Wskazywał, że pozostaje bezrobotny, jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy i poszukuje pracy jako kierowca.

Do odwołania dołączył zaświadczenie z Urzędu Pracy z dnia [...] lutego 2014 r. stwierdzające, iż od [...] września 2013 r. jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku oraz trzy karty informacyjne leczenia szpitalnego w okresach [...] wrzesień 2013 r., [...] styczeń 2014 oraz [...] października 2013 r. z powodu uzależnienia od substancji psychoaktywnych w tym amfetaminy, zatrucia lekami, zaburzeń adaptacyjnych z próbą samobójczą oraz zespołu abstynencyjnego w uzależnieniu mieszanym.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiesiło postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny kwestii konstytucyjności przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zostało ono podjęte przez organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r., w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lutego 2014 r. w sprawie K 23/10.

Rozpoznając odwołanie, przywołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na przepis art. 5 ust. 3b i ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu, przedstawiając stan faktyczny sprawy, wskazało, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Zgodnie zaś z treścią art. 5 ust. 3b w/w ustawy, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji oraz o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. W myśl zaś ust. 5 art. 5 ustawy na podstawie tego wniosku organ wydaje decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy. SKO stwierdziło, iż w świetle przywołanych uregulowań nie ulega wątpliwości, że zatrzymanie prawa jazdy jest obligatoryjne ( obowiązkowe ). Wskazało, iż na podstawie wniosku organu właściwego dłużnika, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja taka ma charakter związany i starosta - po otrzymaniu kompletnego wniosku od organu właściwego dłużnika - nie może wydać innego rozstrzygnięcia, niż orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy, albowiem powołany wyżej przepis art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozwala organowi w tym zakresie na uznaniowość, co potwierdza orzecznictwo sądowe.

W skierowanej do sądu administracyjnego skardze S.P. zarzucił, iż nie jest dłużnikiem alimentacyjnym uchylającym się od zobowiązań, był zarejestrowany jako osoba bezrobotna poszukująca pracy i w 2014 r. podnosił swoje kwalifikacje zawodowe poprzez Urząd Pracy. Złożył oświadczenie o braku majątku. Podjął leczenie odwykowe w Ośrodku dla Osób Uzależnionych z którego został zabrany przez Policje, co uniemożliwiło mu ukończenie leczenia. Został osadzony w więzieniu, gdzie odbywa wyroki bez możliwości leczenia. W więzieniu nie pracuje, nie może więc spłacać zadłużenia alimentacyjnego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Ustanowiony w ramach prawa pomocy, pełnomocnik skarżącego, w piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r., podtrzymując zarzuty i wnioski skargi , wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, wstrzymanie wykonania decyzji Starosty oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Zarzucił, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 Kpa poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, w tym nieodniesienie się w stopniu wystarczającym do argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu.

Wywodził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom prawa gdyż organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób wystarczający przyczyn dla których podniesione przez odwołującego okoliczności nie miały wpływu na przedmiotowe postępowanie. Tym samym naruszona została zasada pogłębiana zaufania do organów państwa i zasada przekonywania, zaś najlepszym dowodem ich naruszenia jest sam fakt wniesienia skargi.

Postanowieniem z dnia 14 września 2015 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty.

Na rozprawie pełnomocnicy skarżącego i organu podtrzymali dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. powoływanej jako: ppsa ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z powołanych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Czyni to przy tym w oparciu o akta sprawy administracyjnej wg ( art. 133 § 1 ppsa ) nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ppsa ).

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie pozostawała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Przeprowadzona przez sąd – w oparciu o kryterium legalności – kontrola sprawowana w granicach sprawy administracyjnej, a nie tylko w granicach zarzutów skargi wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ppsa, mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa ), w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2011 r., Nr 205, poz. 1212), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.

Przed wskazaną nowelizacją powyższego przepisu, jego treść stanowiła powtórzenie brzmienia art. 5 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), który to przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września 2009 r., sygn. P 46/07, został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Mechanizm zatrzymywania prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym zasadniczo został powtórzony w art. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378), która z dniem 1 października 2008 r. zastąpiła ustawę z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawiły się wówczas wyroki uchylające decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym w oparciu o wskazany przepis w następstwie dostrzeżenia tzw. wtórnej niekonstytucyjności regulacji prawnej, która – zdaniem poszczególnych składów orzekających – pozwalała sądom administracyjnym na odmowę zastosowania in concreto art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jako niezgodnego z Konstytucją RP.

Nowelizacja przepisu art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dokonana ustawą zmieniającą z dnia 19 sierpnia 2011 r. wprowadziła istotne zmiany mechanizmu zatrzymywania dłużnikom alimentacyjnym prawa jazdy. I tak od 1 stycznia 2012 r. postępowanie w sprawie zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy, poprzedzone musi być odrębnym postępowaniem w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, może być przy tym wszczęte jedynie w sytuacji, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub złożenie oświadczenia majątkowego, zarejestrowanie się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy lub bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, odmawia przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowemu dorosłych ( vide: obecne brzmienie art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). Nadto sama decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie może być wydana wobec takiego dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (art. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów).

Jak wynika z art. 3b ustawy wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, organ właściwy dłużnika kieruje do starosty dopiero, gdy decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna i – jak wynika z art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) na podstawie powyższego wniosku jest wydawana decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy. Do wniosku o zatrzymanie prawa jazdy organ dołącza odpis decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz składa jednocześnie wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika alimentacyjnego, gdy ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3 oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiąże się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego (art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów).

Konstytucyjność nowych rozwiązań, choć odmiennych i eliminujących automatyzm działania organów, stała się przedmiotem wniosku Prokuratora Generalnego, który zmodyfikował w dniu 23 lipca 2012 r. pierwotnie złożony 22 listopada 2010 r. wniosek o zbadanie konstytucyjności art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W ostatecznym kształcie wniosku organ ten domagał się stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny, że art. 5 ust. 3b w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, jest niezgodny z zasadą proporcjonalności wywiedzioną z art. 2 Konstytucji RP (sygnatura sprawy K 23/10).

Wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. w sprawie K 23/10 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności. W ocenie Trybunału, celem uchwalenia art. 5 ust. 3b ustawy alimentacyjnej było zwiększenie stopnia wywiązywania się dłużników z ustalonego przez sąd zobowiązania alimentacyjnego. Cel, którym kierował się ustawodawca, wiąże się z ochroną wyrażonych w Konstytucji wartości, które zostały wymienione w art. 18 ( ochrona i opieki małżeństwa, rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa), art. 71 ust. 1 (ochrona dobra rodziny i prawa rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietnych i niepełnych, do szczególnej pomocy władz publicznych) i art. 72 ust. 1-3 Konstytucji (ochrona praw dziecka). Dalej Trybunał wskazał, że instytucja zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu polega na czasowym zatrzymaniu dokumentu, który zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.) stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania określonymi pojazdami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bądź w ruchu międzynarodowym. Nie jest ona tożsama z zakazem prowadzenia pojazdów, który jest środkiem karnym określonym w art. 39 pkt 3 Kodeksu karnego, orzekanym przez sąd wobec osób skazanych za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (spowodowanie katastrofy, bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy, spowodowanie wypadku, prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego). Oceniając zakwestionowaną instytucję w aspekcie jej przydatności i konieczności, Trybunał zauważył, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest wydawana wobec szczególnej kategorii adresatów. Są nimi rodzice, którzy swoim zachowaniem powszechnie uznawanym za społecznie naganne, nie wykonują wobec dziecka szeregu obowiązków zarówno o charakterze moralnym jak i prawnym. Po pierwsze, nie wykonują wobec dziecka dobrowolnie obowiązku alimentacji wobec swoich dzieci, zmuszając drugie z rodziców do podjęcia działań mających na celu ustalenie relacji alimentacyjnych przez wyrok sądu rodzinnego. Po drugie, nie wykonują dobrowolnie wydanego wobec nich prawomocnego wyroku sądowego ustalającego relacje alimentacyjne, mimo iż mają zdolność świadczenia alimentów. Zdaniem Trybunału, nie można jednoznacznie stwierdzić, że środek ten w sposób oczywisty nie spełnia postulatu skuteczności. Ponadto, w ocenie Trybunału, nie można także nie zauważać działania prewencyjnego tej instytucji. Zatrzymanie prawa jazdy jest istotną dolegliwością wpływającą na podejmowane przez jednostki decyzje, zarówno w sferze swobodnego poruszania się, jak i w sferze różnego rodzaju aktywności (w tym zawodowych). Trybunał Konstytucyjny uznał, że na zakwestionowany środek stanowi element pewnego zharmonizowanego systemu składającego się z wielu środków dyscyplinujących. Powyższe względy, w ocenie Trybunału, przemawiają za tym, że środek w postaci zatrzymania prawa jazdy w stosunku do tej kategorii podmiotów, którą są uchylający się od zobowiązań alimentacyjnych dłużnicy, można uznać za konieczny dla osiągnięcia określonego wyżej poziomu skuteczności w realizacji podstawowego celu ustawy alimentacyjnej. Zakwestionowany środek nie jest stosowany automatycznie w sytuacji niewywiązywania się dłużnika ze zobowiązań alimentacyjnych, ale jedynie wówczas, gdy dłużnik alimentacyjny uporczywie utrudnia egzekucję lub nie podejmuje żadnej aktywności w celu aktywizacji zawodowej, a proponowane przez właściwe instytucje prace bez uzasadnionej przyczyny odrzuca. Ponadto istotne jest również to, że od zachowania samego dłużnika (polegającego na wykonywaniu obowiązków prawnych) zależy zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Tym samym, zdaniem Trybunału, powyższe argumenty łagodzą ocenę dolegliwości przewidzianej przez ustawodawcę i przemawiają za uznaniem, że zakwestionowana instytucja nie stanowi nadmiernej ingerencji w interes prawny dłużnika alimentacyjnego.

Skoro celem art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest stworzenie dolegliwości w postaci zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wykazującego się szczególną uporczywością w utrudnianiu egzekucji oraz uchylającego się od współpracy z właściwymi organami w zakresie aktywizacji zawodowej (mimo braku zatrudnienia), przeto zatrzymanie prawa jazdy powinno nastąpić niezwłocznie, aby jak najprędzej objąć ochroną zarówno interes osoby uprawnionej do alimentacji (usprawiedliwione potrzeby dziecka) oraz interes społeczny przejawiający się zmniejszeniem obciążeń alimentacyjnych pokrywanych za dłużnika alimentacyjnego ze środków publicznych.

Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował z systemu prawa przepisu art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który pozostaje w bezpośrednim związku z art. 5 ust. 5 tej ustawy, stanowiącym podstawę prawną decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, to należy uznać konstytucyjność wskazanych przez organy podstaw materialnoprawnych kontrolowanej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Wskazać należy, że postępowanie administracyjne w przedmiocie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych prowadzone było przez Burmistrza Miasta – będącego organem właściwym dłużnika w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Postępowanie to zakończyło się decyzją z dnia 4 grudnia 2013 r. Z uzupełnionych ( o dowód doręczenia ) akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. stała się ostateczna. Analiza treści zwrotnego dowodu doręczenia skarżącemu tej decyzji, powala uznać, iż prawidłowo organ właściwy wierzyciela ( Burmistrz) ocenił skuteczność jej doręczenia w trybie art. 44 Kpa, co w konsekwencji pozwalało na stwierdzenie jej ostateczności, gdyż nie została przez stronę zaskarżona w drodze odwołania.

Konsekwencją uznania tej decyzji za ostateczną było wystąpienie przez organ właściwy z wnioskiem o jakim mowa w art. 5 ust. 3b ustawy, do Starosty jako organu właściwego w przedmiocie orzekania o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Złożenie wniosku spowodowało wszczęcie nowego postępowania administracyjnego tj. postępowania w przedmiocie zatrzymania skarżącemu, jako dłużnikowi alimentacyjnemu uchylającemu się zobowiązań alimentacyjnych, posiadanego prawa jazdy.

W tym nowym postępowaniu to, z jakich przyczyn skarżący nie wywiązywał się i nie wywiązuje z obowiązku alimentacyjnego, jaka aktualnie pozostaje jego sytuacja osobista, zdrowotna czy majątkowa oraz jej przyczyny, pozostawało poza jego zakresem. Okoliczności te mogły być ewentualnie podnoszone przez stronę w toku postępowania administracyjnego w sprawie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza z dnia [...] grudnia 2013 r.

Ze względu zatem na te dwa odrębne postępowania, w postępowaniu, którego przedmiotem pozostaje zatrzymanie prawa jazdy nie podlegają już badaniu i weryfikacji przez organ okoliczności podnoszone przez skarżącego w odwołaniu i powielane w skardze, dotyczące kwestionowania faktu pozostawania dłużnikiem alimentacyjnym uchylającym się od obowiązku alimentacyjnego, przyczyn niezrealizowania tego obowiązku, sytuacji zdrowotnej czy majątkowej w celu wykazania, iż nie uchyla się od obowiązku alimentacyjnego. Nie jest również możliwe wzruszenie w tym drugim postępowaniu decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego.

Analizując zaś charakter decyzji kończącej to drugie postępowanie tj. decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, wydawanej na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, istotne pozostaje, że nie jest to decyzja uznaniowa. Organ administracji publicznej jest więc zobligowany do jej wydania. Organ nie dokonuje oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 5 ust. 3 ustawy. Przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wniosek organu właściwego dłużnika o zatrzymanie prawa jazdy kierowany do starosty na podstawie art. 5 ust. 3b, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna (art. 5 ust. 5 ustawy). Zatem związany charakter decyzji wydawanej w trybie art. 5 ust. 5 ustawy uniemożliwia organowi badanie zasadności uznania skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jego stanu majątkowego, zdrowotnego czy też częstotliwości spełniania świadczeń alimentacyjnych. Wszystkie te okoliczności nie mają znaczenia w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.

Na związany charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wskazuje także art. 5 ust. 6 tej ustawy. Według unormowania zawartego w tym przepisie, uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowany do starosty, gdy:

1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub

2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.

Bez wspomnianego wniosku organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, organ ten nie jest władny uchylić decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.

Analizując całokształt okoliczności sprawy Sąd – wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego - nie stwierdził w działaniach organu odwoławczego takich uchybień przepisom postępowania administracyjnego materialnego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej ( tj. treść wydanej przez organ decyzji ), a tym samym dawałoby podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO zasadnie wskazało na związany charakter decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Właściwa kwalifikacja prawna charakteru podejmowanego przez SKO aktu związana ze stwierdzeniem jego związanego charakteru, może być uznana za odniesienie się przez ten organ do motywów odwołania nakierowanych na kwestionowanie stwierdzonego już decyzją ostateczną Burmistrza statusu prawnego skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od obowiązku alimentacyjnego. Akcentowana przez pełnomocnika skarżącego zasada przekonywania i pogłębiania zaufania do organów państwa, w kontekście art. 107 § 3 Kpa, ma decydujące znaczenie w stosunku do decyzji uznaniowych tj. takich w odniesieniu do których organowi przysługuje prawo wyboru rozstrzygnięcia z dochowaniem wymogu art. 7 Kpa. W odniesieniu do decyzji związanych ewentualne uchybienie wymogom wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia ( art. 107 § 3 Kpa ) z naruszeniem art. 8 i 11 Kpa nie może prowadzić do uznania, iż miało wpływ na wynik sprawy tj. że gdyby nie to uchybienie wydana zostałaby decyzja administracyjna innej treści.

Należy mieć bowiem na uwadze, że wobec pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji uznającej skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz złożenia przez właściwy organ wniosku o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy, organy orzekające w sprawie – będąc związane decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. i wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. – nie mogły odstąpić od dyspozycji zawartej w art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Z powołanych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

W przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ( radcy prawnego ) ustanowionego dla skarżącego z urzędu w ramach prawa pomocy, Sąd orzekł ( pkt II wyroku ) na podstawie art. 250 ppsa oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U z 2013 r., poz. 490 ).