Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 6520/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 570
law: Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j.)
article: art.130a ust.1 -2
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m.st Warszawy z dnia [...] września 2023 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącego D. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO", Organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 570, ze zm.), po rozpoznaniu odwołania D. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") z dnia [...] września 2023 r. nr [...] o ustaleniu kosztów powstałych w związku z usunięciem i przechowywaniem pojazdu marki BMW o nr rej. [...] na kwotę 910,00 zł, w tym: 542,00 zł za usunięcie pojazdu w dniu [...] listopada 2022 r. oraz 368,00 zł za jego przechowywanie w okresie od [...] listopada 2022 r. do [...] grudnia 2022 r. (8 dób) i zobowiązaniu do ich zapłaty D. K. (dalej: "Zaskarżona decyzja").

Zaskarżona decyzja została wydana w ustalonym stanie faktycznym i prawnym.

Strażnik Miejski w dniu [...] listopada 2022 r. na podstawie art. 130a ust. 1-2 ustawy z dnia ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm., dalej: "Prd"), wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki BMW nr rej. [...] z ul. [...] w W. z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Tego samego dnia pojazd został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym, wyznaczonym przez starostę. W dniu [...] grudnia 2022 r. pojazd został odebrany z parkingu przez osobę upoważnioną.

Na podstawie danych ustalonych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, iż właścicielem pojazdu BMW nr rej. [...] w dniu [...] listopada 2022 r. był D. K..

Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Prezydent zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty za usunięcie w dniu [...] listopada 2022 r. z ul. [...] w W. pojazdu marki BMW o nr rej. [...] oraz przechowywanie ww. pojazdu na parkingu wyznaczanym przez starostę.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Strona poinformowała organ I instancji, że auto zaparkował zgodnie z przepisami i nie miał do niego dostępu kiedy został wprowadzony zakaz postoju, ponieważ w tym czasie przebywał za granicą. W związku z tym, nie miał możliwości przemieścić samochodu i zastosować się do wprowadzonego zakazu, z uwagi na pobyt za granicą. Skarżący na potwierdzenie przedłożył bilet lotniczy.

Prezydent w odpowiedzi na pismo Strony, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że ww. pojazd był pozostawiony przy ul. [...] w W., na drodze oznaczonej znakami B-36 "zakaz zatrzymywania się" z tabliczką T24, wskazującą, że pozostawiony pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela" oraz tabliczką o treści "Od dn. 28 XI 2022 r. także na wyznaczonych miejscach postojowych". Tym samym, strażnik miejski, na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 1, 4, 5 Prd posiada uprawnienia do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezydent wydał decyzję z dnia [...] września 2023 r. nr [...].

Od decyzji Strona wniosła odwołanie.

Po rozpatrzeniu odwołania SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 Prd pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Natomiast z treści regulacji 130a ust. 2 a Prd wynika, że od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu.

Organ odwoławczy wskazał, że w toku dotychczasowego postępowania zgromadzono materiał dowodowy w postaci: dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] z [...].11.2022 r., wyjaśnień Straży Miejskiej [...] z [...].06.2023 r., dokumentacji fotograficznej, potwierdzenia wydania pojazdu z parkingu strzeżonego pojazdu usuniętego w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, faktury - Vat z [...].12.2022 r. oraz dołączonego do niej wykazu odholowanych pojazdów oraz pozostałej dokumentacji zawartej w aktach sprawy. SKO wskazał, że zgodnie z treścią potwierdzenia wydania pojazdu z parkingu strzeżonego pojazdu usuniętego w trybie art. 130a Prd pojazd o nr rejestracyjnym [...] został przyjęty na parking w dniu [...].11.2022 r. godz. 15:20, natomiast wydany w dniu [...].12.2022 r. o godz. 23:10. Wskazano również w potwierdzeniu, że koszt przechowywania pojazdu za 1 dobę wynosi 46 zł, zaś koszt usunięcia 542 zł.

Organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z treści pisma Zarządu Dróg Miejskich z [...].08.2023 r. i załączonych do niego dokumentów, zgodnie z zawiadomieniem z [...].11.2022 r. o wprowadzeniu czasowej organizacji ruchu na ul. [...] odcinek Al. [...] - [...], zmieniona organizacja ruchu na ww. fragmencie ulicy obowiązywała w okresie od [...].11.2022 r. godz. 7.00 do [...].11.2022 r. godz. 23:30. Oznakowanie B-36 z tabliczką T-24 było ustawione przez zakład na fragmencie ul. [...] [...].11.2022 r. o godz. 20:51. Dyspozycja usunięcia niniejszego pojazdu miała miejsce [...].11.2022 r., natomiast oznakowanie B-36 z tabliczką T-24 było ustawione przez Zakład na ul. [...] w dniu [...].11.2022 r. r., tj. z zachowaniem pięciodniowego wyprzedzenia określonego w rozporządzeniu ministra infrastruktury z 3 lipca 2003 r.

SKO wskazało, że stosownie do art. 130a ust. 10h Prd, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Wysokość ustalonych kosztów wynika z załącznika do Uchwały nr 2 do uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 14.10.2021 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2022 (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2021 r. poz. 9265) zgodnie z którym, ustala się wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, o którym mowa w art. 130a ust. 2a ustawy, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do uchwały. W załączniku 2 określono wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu - do 3.500kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej w wysokości 542, a wysokość opłaty za jego przechowanie - 46 zł za dobę.

SKO podkreśliło, iż sam fakt powstania jakichkolwiek kosztów powoduje obowiązek wydania decyzji o ustaleniu kosztów w wysokości określonej w ww. uchwale. Konstrukcja przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz uchwały Rady [...] nie daje podstaw do miarkowania wysokości ustalanych kosztów, Kolegium tymi przepisami jest związane i nie może odmówić ich stosowania. Także i te normy zostały w niniejszym postępowaniu zastosowane w sposób prawidłowy.

Ustosunkowując się do wniesionego w sprawie odwołania organ odwoławczy wskazał, że okoliczności w nim podniesione pozostają bez wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W niniejszym postępowaniu ustalono, że doszło do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu przez uprawnioną osobę (strażnika miejskiego), dyspozycja ta była uzasadniona okolicznościami wymienionymi w art. 130a ust. 1 Prd (niedostosowanie się do znaku B-36 z T- 24), jak również doszło do powstania kosztów związanych z wydaniem tej dyspozycji (pojazd został odholowany na parking). Zdaniem SKO, opisane w odwołaniu okoliczności nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od ustalonej w tym zakresie. Przedmiotowa decyzja ma charakter związany, i w tym zakresie ustalenia organów sprowadzają się do ustalenia kosztów rzeczywiście poniesionych w związku z usunięciem pojazdu. Podniesione zaś w odwołaniu okoliczności stanowią w istocie rzeczy konsekwencje odholowania przedmiotowego pojazdu.

Z rozstrzygnięciem SKO nie zgodził się Skarżący, który zaskarżył w całości decyzję z dnia [...] października 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 80 i art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i 8 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego w sprawie, polegającej na oparciu ustaleń faktycznych na (i) dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] z [...].11.2022 r., (ii) wyjaśnień Straży Miejskiej [...]z [...].06.2023 r., (iii) dokumentacji fotograficznej, (iv) potwierdzenia wydania pojazdu z parkingu strzeżonego pojazdu usuniętego w trybie art. 130a Prawa o ruchu drogowym, (v) faktury - Vat z [...].12.2022 r oraz dołączonego do niej wykazu odholowanych pojazdów (vi) oraz pozostałej dokumentacji zawartej w aktach sprawy, przy jednoczesnym pominięciu i odmowie mocy dowodowej w niniejszej sprawie pozostałym dokumentom, przedłożonym przez Skarżącego tj. biletom lotniczym z dnia [...].11.2022 r. do I. oraz biletu powrotnego do P. z dnia [...].12.2022 r., a w konsekwencji niewłaściwym przyjęciu, że Skarżący w dniach od [...].11.2022 r. do [...].11.2022 r. nie zastosował się do znaku B-36 z tabliczką T-24, a tym samym pozostawił pojazd w miejscu, gdzie to było zabronione, w sytuacji w której pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przemawiał za przyjęciem ustaleń odmiennych,

b) art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem, pomijając w ustaleniach faktycznych oraz nie przyznając należytej dla rozstrzygnięcia sprawy wagi okoliczności, w postaci dłuższej nieobecności Skarżącego, uniemożliwiającej mu dowiedzenie się i zastosowanie do ustawionego w dniu [...].11.2022 r. znaku B-36 z tabliczką T-24, a w konsekwencji niewłaściwe, arbitralne i przekraczające kompetencje Organu ustalenie, że w dniu [...].11.2022 r. Skarżący dopuścił się wykroczenia, o którym mowa w art. 92 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2119, ze zm.; dalej jako "KW"),

c) art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 15 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego ustosunkowania się do postawionych w odwołaniu zarzutów, jak również prawnego wyjaśnienia zastosowanych przepisów ustawy, w szczególności w kontekście okoliczności i zarzutów wskazywanych przez Skarżącego w odwołaniu, tj. fizycznej niemożności zarówno zastosowania się jak i niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24 w dniach 28.11.2022 r. - 30.11.2022 r.; .

a w konsekwencji powyższych naruszeń:

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 130a ust. 1 pkt 1 i art. 130a ust. 10h Prd w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że spełnione zostały wszystkie przesłanki, pozwalające na zastosowanie ww. przepisów, w tym również, że pojazd marki BMW o nr rej. [...] został pozostawiony przez właściciela w miejscu, gdzie było to zabronione, a w konsekwencji bezzasadne obciążenie właściciela pojazdu kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu.

Formułując powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wniósł również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Uzasadniając skargę Skarżący wskazał, że ustalając stan fatyczny, organ odwołąwczy ograniczył się do ustalenia kosztów rzeczywiście poniesionych w związku z usunięciem pojazdu, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że "Przedmiotowa decyzja ma charakter związany, i w tym zakresie ustalenia organów sprowadzają się do ustalenia kosztów rzeczywiście poniesionych w związku z usunięciem pojazdu.". Zdaniem Skarżącego, nie sposób zgodzić się z powyższym twierdzeniem organu. Dążąc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, organy administracyjne winny dokonać szczegółowych ustaleń nie tylko na okoliczność usunięcia pojazdu oraz związanym z tych kosztów, ale przede wszystkim czy wystąpiły przesłanki powstania kosztów i usunięcia pojazdu, tj. czy właściciel pozostawił pojazd w miejscu, gdzie było to zabronione oraz czy to pozostawienie pojazdu utrudniało ruch lub w inny sposób zagrażało bezpieczeństwu. Skarżący podkreślił, że organ I instancji w wydanej decyzji zdawkowo stwierdził, że "szczegółowe wyjaśnienie podstaw prawnych i faktycznych usunięcia pojazdu znalazło się w stanowisku Straży Miejskiej [...] nr [...] gdzie zawarto treść, iż wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu była zasadna i zgodna z obowiązującym prawem". W ocenie Strony jednakże ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie skonfrontowali powyższego twierdzenia pracownika Straży Miejskiej z dokumentacją przedłożoną przez Skarżącego, tj. biletami lotniczymi, wykazującymi nieobecność Skarżącego i niemożność jego reakcji na wprowadzoną zmianę organizacji ruchu, o czym Straż Miejska, wydając dyspozycję usunięcia pojazdu w dniu [...].11.2022 r. nie posiadała wiedzy. Tak więc organy orzekające w niniejszej sprawie (I i II instancji) nie dokonały oceny zasadności wydania w dniu [...].11.2022 r. dyspozycji usunięcia pojazdu Skarżącego, co było elementem determinującym dalsze działania organu w sprawie w postaci naliczenia kosztów wg. przepisów uchwały Rady Miasta [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, a następnie obciążenia nimi Skarżącego. Skarżący podkreślił, że z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organ odwoławczy ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające lub ustosunkował się do podstawowych zarzutów odwołania. Skarżący odkreślił, że organ ponownie rozpatrujący sprawę nie może ograniczyć się jedynie do weryfikacji zaskarżonej decyzji pod kątem zgłoszonych w odwołaniu zarzutów, ale zobligowany jest - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, wyrażoną w art. 15 K.p.a. - do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czego na próżno szukać w uzasadnieniu. W ocenie Skarżącego, liczne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje naruszają prawo procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 133 P.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozsądzenia, czy Skarżycy zasadnie został obciążony kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu.

Zdaniem Sądu, organy administracyjne obu instancji, wydając zaskarżoną decyzję, dopuściły się, mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z art. 130a ust. 10h Prd koszty związane z

usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Uprawnionymi do usunięcia pojazdu z drogi są straż gminna/miejska lub Policja, natomiast koszty usunięcia – zgodnie z literalnym brzmieniem ustawy – obciążają właściciela lub posiadacza pojazdu. Pojazd z miejsca postoju usuwa się, przewożąc lub odholowując go na parking strzeżony położony możliwie najbliżej miejsca, z którego został usunięty. Decyzję o zapłacie w/w kosztów wydaje starosta.

Regulowany powyższymi przepisami tryb postępowania stanowi o sposobie procedowania w trybie administracyjnoprawnym w zakresie ustalenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem usuniętego pojazdu. W odrębnym trybie orzeka sąd powszechny o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, i choć w zakresie przedmiotu (usuniętego pojazdu) oba te postępowania pozostają tożsame, to brak jest możliwości przyjęcia, że postanowienie sądu w sprawie o przepadek wiąże organ w postępowaniu administracyjnym związanym z ustaleniem podmiotu, na który nałożony zostaje obowiązek zwrotu kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem usuniętego pojazdu. Fakt wydania przez sąd powszechny orzeczenia w sprawie przepadku pojazdu nie zwalnia zatem organu administracji od prowadzenia własnych ustaleń w postępowaniu, które ma na celu określenie wysokości kosztów i zobowiązanie do ich zapłaty osoby, która w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu była jego właścicielem. Stanowisko takie wyrażane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 544/16 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Olsztynie z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 736/17; Łodzi z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 924/17 i z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 376/15; Lublinie z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 777/15; Warszawie z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 342/15; Białymstoku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 124/15 i w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 71/15).

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę nie sposób zgodzić się z tym, że ustalenie jedynie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu bez badania przesłanek wystawienia tej dyspozycji jest wystarczające do obciążenia Strony opłatą za usunięcie i przechowanie pojazdu. Skoro racjonalny ustawodawca wprost uzależnił wydanie rozstrzygnięcia przez sądy powszechne w przedmiocie przepadku pojazdu od obowiązku zbadania czy usunięcie pojazdu w danej sprawie było zasadne (art. 130a ust. 10e Prd) to tym samym uznać należy, iż przy rozpoznawaniu każdej sprawy, której podstawę stanowi dyspozycja usunięcia pojazdu organy administracyjne winny zbadać zasadność (dopuszczalność) wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w danym stanie faktycznym sprawy. Mając tutaj na uwadze utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych co do braku znaczenia powodów czy niezawinionych okoliczności danego naruszenia zakazu parkowania (vide Wyrok WSA w Warszawie z 5 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1948/20) wyjaśnić trzeba, iż obowiązkiem organów administracyjnych jest ocena przesłanek art. 130a ust. 1 p.r.d. w oparciu o treść przepisów prawa materialnego i obowiązujących zasad postępowania. O ile zatem powody pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela pozostają bez znaczenia dla oceny sprawy o tyle fakt ustalenia, iż pojazd zaparkowano w miejscu obwiązywania danego zakazu jest kluczowy dla oceny przesłanek zasadności wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.

Stosownie do art. 7 Kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem a następnie, zgodnie z art. 80 k.p.a., ocenić na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 kpa).

Zgodnie natomiast z art. 15 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada dwuinstancyjności. Oznacza to, że sprawa administracyjna winna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji. W orzeczeniu z dnia 22 marca 1996 r. (sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35) NSA podkreślił, że "Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji". W wyroku z dnia 12 listopada 1992 r. (sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95) NSA przyjął, iż "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone".

Istota zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania, sprowadzająca się do obowiązku dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie wymaga dla osiągnięcia takiego rezultatu jedynie wniesienia odwołania w terminie przez legitymowany podmiot. O zakresie rozpatrzenia sprawy nie decydują podniesione zarzuty. Nie ma też znaczenia, czy zostaną podniesione w uzasadnieniu odwołania, czy zgłoszone zostaną w terminie późniejszym, lecz przed rozstrzygnięciem sprawy w II instancji.

Funkcją odwołania jest bowiem doprowadzenie do kontroli decyzji organu I instancji poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy.

W związku z powyższym, SKO rozpoznając odwołanie Skarżącego, obowiązane było ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozsądzoną w pierwszej instancji, przy czym chodzi tu o rozpatrzenie sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie, a nie tylko ustalenie, że "Biorąc pod uwagę przepisy ustawy o ruchu drogowym oraz treść wyżej określonej Uchwały, należy stwierdzić, iż decyzja Prezydenta m. st. Warszawy jest zgodna z prawem. Podkreślenia wymaga, iż sam fakt powstania jakichkolwiek kosztów powoduje obowiązek wydania decyzji o ustaleniu kosztów w wysokości określonej w ww. uchwale. Konstrukcja przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz uchwały Rady [...] nie daje podstaw do miarkowania wysokości ustalanych kosztów, Kolegium tymi przepisami jest związane i nie może odmówić ich stosowania. Także i te normy zostały w niniejszym postępowaniu zastosowane w sposób prawidłowy.".

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę zauważa, że Skarżący konsekwentnie podnosił, że zostawił samochód w miejscu dozwolonym. Wskazywał, że czasowe znaki zostały ustawione podczas jego nieobecności, a zatem nie mógł wiedzieć o zmianie oznakowania miejsca zaparkowania swojego pojazdu. W czasie zmiany organizacji ruchu (umieszczenia stosownej informacji) przebywał za granicą – w I. w okresie od [...] listopada do [...] grudnia 2022 r. Na podnoszoną okoliczność przedłożył bilety lotnicze. W konsekwencji nie miał możliwości wcześniejszego usunięcia pojazdu, jak również świadomości, że pod koniec listopada 2022 r. ZDM będzie ustawiał nowe znaki zakazu. Organy administracyjne obu instancji nie przeprowadziły natomiast żadnych czynności wyjaśniających w tym zakresie.

Organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę w wyniku odwołania Skarżącego powyższe argumenty całkowicie pominął. W uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji odnosząc się lakonicznie do zarzutów odwołania wskazał, że "Opisana w odwołaniu okoliczności nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od ustalonej w tym zakresie. Przedmiotowa decyzja ma charakter związany, i w tym zakresie ustalenia organów sprowadzają się do ustalenia kosztów rzeczywiście poniesionych w związku z usunięciem pojazdu. Podniesione zaś w odwołaniu okoliczności stanowią w istocie rzeczy konsekwencje odholowania przedmiotowego pojazdu.".

Oceniając całokształt okoliczności niniejszej sprawy Sąd rozpoznający sprawę stwierdza, że organy obu nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy i nie zebrały, a także nie rozważyły i nie oceniły całego materiału dowodowego zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, dokonana przez organy ocena stanu faktycznego jest przedwczesna, a wydane decyzje naruszają prawo. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które pozwoli na weryfikację twierdzeń Skarżącego. Z załączonych przez Skarżącego biletów lotniczych wynika, iż w okresie od [...] listopada 2022 r. do [...] grudnia 2022 r. przebywał za granicą. Co więcej w chwili pozostawiania pojazdu w miejscu, w którym parkowanie było dozwolone nie miał podstaw przypuszczać, że zostanie wprowadzona nowa organizacja ruchu. Natomiast w momencie poinformowania przez ZDM o przedmiotowej zmianie organizacji ruchu nie miał możliwości o niej się dowiedzieć, a tym bardziej odjechać swoim pojazdem.

Sąd zauważa, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swym orzecznictwie wskazywał, że z art. 2 Konstytucji RP wywodzić należy zasadę lojalności państwa wobec obywatela, która wyraża się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań. Jednostka powinna mieć możliwość określenia konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego. Zasada lojalności państwa wobec obywatela musi być uwzględniana także przy wykładni przepisów prawa, stanowiących podstawę decyzji administracyjnych nakładających na obywateli określone obowiązki (por. wyrok NSA z 25 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2990/17; wyrok WSA w Gliwicach z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 374/18; wyrok WSA w Łodzi z 29 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 303/17; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 6 września 2017 r., sygn. akt II SA/Go 282/17; wyrok WSA w Olsztynie z 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 736/17; wyrok WSA w Kielcach z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 109/18).

Sąd administracyjny nie przesądza niniejszym orzeczeniem w żaden sposób o merytorycznym rozstrzygnięciu tej sprawy, w szczególności, że opłata za usunięcie i przechowywania pojazdu od Skarżącego nie należy się. Uchybienia organów administracji miały bowiem charakter procesowy, ale były na tyle istotne, że uniemożliwiły obecnie kontrolę sądową zaskarżonych przez stronę decyzji pod kątem oceny przesłanek rozstrzygnięcia. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji. Należy bowiem podkreślić, iż sąd administracyjny kontrolując legalność zaskarżonych decyzji nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych, a jedynie ocenia zaskarżony akt administracyjny pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Rozpoznając ponownie sprawę organy przeprowadzą postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w K.p.a., odnosząc się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, zebranego w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonującej treści.

Uznając skargę za zasadną Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. uchylił Zaskarżoną decyzję oraz z tych samych względów Sąd uchylił decyzję organu I instancji w oparciu o art. 135 P.p.s.a.

O kosztach postępowania WSA w Warszawie rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a., zasądzając od SKO na rzecz Strony kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.

Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .

-----------------------

8