Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1617/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), asesor WSA Iwona Ścieszka, Protokolant: specjalista Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Instytutu B. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 20 marca 2023 r. nr 786/105/2022-1 w przedmiocie przyznania kategorii naukowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 20 marca 2023 r., Nr 786/105/2022-1 Minister Edukacji i Nauki (dalej: "Minister") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 269 ust. 1 i 4 ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej: "ustawa o szkolnictwie"), po rozpatrzeniu wniosku Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk (dalej: "Podmiot") o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra z 29 lipca 2022 r. Nr 786/105/2022 - utrzymał w mocy ww. decyzję.

Uzasadniając decyzję Minister wyjaśnił, że decyzją z 29 lipca 2022 r. Nr 786/105/2022 przyznał Podmiotowi kategorię naukową A w dyscyplinie literaturoznawstwo. Decyzja została doręczona Podmiotowi 29 lipca 2022 r.

Zgodnie z art. 269 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce ( Dz.U. z 2023r., poz.742) od decyzji przyznającej kategorię naukową przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. W dniu 23 sierpnia 2022 r. Podmiot zwrócił się do Ministra z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż zakwestionował prawidłowość oceny dokonanej przez Komisję Ewaluacji Nauki, zwaną dalej "Komisją", w zakresie osiągnięć wskazanych w kryterium I, II i III. Szczegółowe uzasadnienie wniosku zostało przez Podmiot wprowadzone do Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, zwanego dalej "systemem POL- on", do modułu System Ewaluacji Dorobku Naukowego, zwanego dalej "SEDN", w którym przeprowadzono cały proces ewaluacji.

Podmiot przedstawił fakty i okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają przyznanie mu wyższej kategorii naukowej ( A+), szczegółowo przedstawiając zarzuty dotyczące oceny Komisji w zakresie osiągnięć wskazanych w kryterium I, II i III. Podmiot zakwestionował prawidłowość oceny dokonanej przez Komisję Ewaluacji Nauki we wszystkich trzech kategoriach. Wskazał jednocześnie, że osiągnął w każdym z trzech kryteriów ewaluacji wskaźniki referencyjne dla kategorii A, a niekiedy znacznie je przewyższył, jednak mimo to nie został objęty oceną ekspercką mającą na celu wyłonienie podmiotów do kategorii naukowej A+.

Zgodnie z art. 269 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wniosek został przekazany 16 września 2022 r. do zaopiniowania przez Komisję. Komisja dokonała ponownej oceny osiągnięć Podmiotu uwzględnianych w ewaluacji, a także odniosła się do zarzutów i argumentów, jakie Podmiot zawarł we wniosku. Opinie i stanowiska Komisji zostały wprowadzone do modułu SEDN w systemie POL-on. Porównanie wyników ponownej oceny z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B wykazało, że Podmiotowi, powinna zostać przyznana kategoria naukowa A i taką kategorię Komisja zaproponowała. Uchwała Komisji nr 28/2022 z 10 listopada 2022 r. została przekazana Ministrowi przez Przewodniczącego Komisji 17 listopada 2022 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przyznania Podmiotowi kategorii naukowej w dyscyplinie literaturoznawstwo, w tym po zapoznaniu się z opinią przedłożoną przez Komisję w ww. uchwale i oceną sporządzoną w module SEDN systemu POL-on oraz po przeanalizowaniu argumentów podniesionych przez Podmiot we wniosku Minister stwierdził, co następuje:

W niniejszej sprawie zastosowanie ma ustawa o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 20 lipca 2018r. ( Dz.U. z 2023r., poz. 742), rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 661, dalej" "rozporządzenie") oraz ustawa z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669, z p. zm., dalej: "ustawa wprowadzająca":.

Na podstawie art. 324 ust. 1 ustawy wprowadzającej ewaluacja jakości działalności naukowej przeprowadzana w 2022 r. obejmowała lata 2017-2021. Zgodnie z art. 274 ust. 1 pkt 1 ustawy o szkolnictwie, ewaluacja należy do zadań Komisji.

Minister stwierdził, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Komisja przeprowadziła ewaluację na podstawie zawartych w systemie POL-on informacji dotyczących działalności Podmiotu, według stanu na 31 grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie 31 stycznia 2022 r. Kierownik Podmiotu złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 354 ust 4 ustawy o szkolnictwie, potwierdzające, że dane wprowadzone do systemu POL-on są zgodne ze stanem faktycznym.

Za prawidłowość i rzetelność danych oraz terminowość ich wprowadzania do systemu POL-on odpowiada osoba kierująca danym podmiotem. Zgodnie z przywołanym wyżej przepisem rozporządzenia, ewaluacja przeprowadzana jest wyłącznie na podstawie osiągnięć sprawozdanych w systemie POL-on, dlatego Podmiot powinien dołożyć szczególnej staranności we wprowadzaniu do tego systemu niezbędnych danych. Prowadząc postępowanie Minister bierze pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w systemie POL-on, dążąc, zgodnie z art. 7 k.p.a., do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto, organ jest obowiązany w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Powyższe nie oznacza jednak, że Podmiot może pozostawać w tym zakresie bierny i nie wprowadzić do systemu POL-on prawidłowych i rzetelnych informacji o swoich osiągnięciach naukowych, oczekując, że to Minister sam je zgromadzi na potrzeby ewaluacji z innych źródeł. Minister nie może ani uzupełnić w systemie POL-on informacji o działalności naukowej Podmiotu, ani skorygować danych wprowadzonych przez Podmiot w sposób błędny lub niekompletny. Wynika to z art. 343 ust. 2, art. 345 ust. 2 i art. 346 ust. 4 ustawy o szkolnictwie, które to przepisy wskazują osoby zobowiązane do wprowadzania do systemu POL-on danych dotyczących m.in. osób prowadzących działalność naukową w danym podmiocie, osiągnięć naukowych i artystycznych, działalności naukowej, nakładów na badania naukowe i prace rozwojowe, przychodów z komercjalizacji wyników działalności naukowej lub know-how związanego z tymi wynikami itp. Równocześnie, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, ewaluacja przeprowadzana jest wyłącznie na podstawie danych zawartych w systemie POL-on, według stanu na 31 grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie 31 stycznia 2022 r. Komisja i Minister mogą, zatem wywodzić określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyłącznie na tej podstawie.

Rodzaje osiągnięć naukowych i artystycznych uwzględnianych w ewaluacji, szczegółowe kryteria i sposób oceny osiągnięć, sposób określania kategorii naukowej oraz sposób przeprowadzania ewaluacji zostały określone w rozporządzeniu.

Działalność naukowa Podmiotu w ewaluowanej dyscyplinie została oceniona odrębnie w każdym z trzech kryteriów ewaluacji, tj.:

1) kryterium I - poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej;

2) kryterium II - efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych;

3) kryterium III - wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.

Ewaluacja została przeprowadzona w związku ze spełnieniem przez Podmiot warunku określonego w art. 265 ust. 4 ustawy o szkolnictwie, zgodnie, z którym ewaluację przeprowadza się w ramach dyscypliny w podmiocie zatrudniającym, według stanu na 31 grudnia roku poprzedzającego rok przeprowadzenia ewaluacji co najmniej 12 pracowników prowadzących działalność naukową w danej dyscyplinie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie. Na podstawie danych wprowadzonych przez Podmiot do systemu POL-on ustalono, że według stanu na 31 grudnia 2021 r. liczba osób zatrudnionych w Podmiocie i prowadzących działalność naukową w dyscyplinie literaturoznawstwo, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie, wynosiła 112,5, a zatem - zgodnie z art. 265 ust. 4 w zw. z art. 265 ust. 1 ustawy o szkolnictwie działalność naukowa prowadzona w Podmiocie w tej dyscyplinie podlegała ewaluacji z mocy prawa.

W celu ustalenia liczby osiągnięć podlegających ocenie w poszczególnych kryteriach, na podstawie danych z systemu POL-on ustalono liczbę pracowników prowadzących w Podmiocie działalność naukową w dyscyplinie literaturoznawstwo, którzy wskazali tę dyscyplinę w oświadczeniu, o którym mowa w art. 343 ust. 7 ustawy, oraz złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 265 ust. 5 ustawy o szkolnictwie, zwaną dalej "liczbą N". Minister stwierdził, że liczbę N ustalono prawidłowo, jako średnią arytmetyczną liczby tych pracowników w poszczególnych latach z okresu objętego ewaluacją, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, z uwzględnieniem udziału czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie. Należy zaznaczyć, że liczbę osób prowadzących w Podmiocie działalność naukową w dyscyplinie literaturoznawstwo w 2017 r. ustalono, zgodnie z § 34a rozporządzenia, na podstawie liczby pracowników zaliczonych według stanu na 31 grudnia 2017 r. na podstawie przepisów ustawy z 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87) do osób uczestniczących w realizacji badań naukowych lub prac rozwojowych, z uwzględnieniem dyscyplin wskazanych przez tych pracowników w oświadczeniu, o którym mowa w art. 219 ust. 11 ustawy wprowadzającej. Do liczby osób prowadzących działalność naukową w danej dyscyplinie naukowej w 2017 r. nie wliczono pracowników naukowo-technicznych i inżynieryjno-technicznych. Udział czasu pracy osoby prowadzącej działalność naukową w danej dyscyplinie w 2017 r. ustalono według stanu na 31 grudnia 2018 r.

Zgodnie z danymi w systemie POL-on, liczba tych pracowników prowadzących działalność naukową w Podmiocie w dyscyplinie literaturoznawstwo według stanu na 31 grudnia w poszczególnych latach objętych ewaluacją wynosiła w 2017 r. - 80, w 2018 r. - 120,5, w 2019 r. - 122,75, w 2020 r. - 120, w 2021 r. - 112,5. Na podstawie powyższych danych ustalono, że liczba N = 111,15. Podmiot nie wniósł zastrzeżeń co do prawidłowości ustalenia liczby N.

Poziom naukowy prowadzonej działalności naukowej (kryterium I) ocenia się uwzględniając osiągnięcia naukowe wskazane w § 8 rozporządzenia, tj. artykuły naukowe, monografie naukowe, rozdziały w monografiach naukowych i redakcje naukowe tych monografii, przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin.

Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia, dla każdej publikacji naukowej ustala się jednostkowy udział każdego autora w danej publikacji, zwany dalej "udziałem jednostkowym". Sposób ustalania udziału jednostkowego określa § 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia. W przypadku publikacji wieloautorskiej, udział jednostkowy zależy od całkowitej wartości punktowej publikacji naukowej, przeliczeniowej wartości punktowej publikacji naukowej, ustalonej zgodnie z przepisami § 13-15 rozporządzenia, a także liczby współautorów będących osobami, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia, którzy upoważnili ewaluowany podmiot do wykazania publikacji naukowej w danej dyscyplinie naukowej.

Zgodnie z § 17 ust 5 rozporządzenia, suma udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych uwzględnianych w ocenie w dyscyplinie literaturoznawstwo nie mogła być większa niż 3-krotność liczby N, czyli 333,45.

W związku z powyższym, w ocenie Podmiotu w ramach kryterium I uwzględnionych mogło być nie więcej niż 333,45 udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust 1 rozporządzenia.

Po zapoznaniu się z oceną dokonaną przez Komisję, Minister stwierdził, że udziały jednostkowe poszczególnych autorów publikacji uwzględnionych w ewaluacji, a także wartość punktowa tych udziałów zostały obliczone w sposób prawidłowy, zgodnie z rozporządzeniem. Przy ustalaniu wartości punktowej stosowano art. 324 ust. 2-2b ustawy wprowadzającej oraz odpowiednie przepisy rozporządzenia, uwzględniając właściwe wykazy czasopism naukowych oraz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe, tj.:

- w przypadku artykułów naukowych opublikowanych w ostatecznej formie w latach 2017 i 2018 - wykaz czasopism naukowych ogłoszony komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 stycznia 2017 r.,

- w przypadku artykułów naukowych opublikowanych w ostatecznej formie w latach 2019-2021 - ostatni wykaz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych, sporządzony i udostępniony przez Ministra w okresie objętym ewaluacją, tj. wykaz ogłoszony komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z 1 grudnia 2021 r., ze zmianami i sprostowaniem z 21 grudnia 2021 r"

- w przypadku monografii naukowych wydanych w latach 2017-2021 - ostatni wykaz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe, sporządzony i udostępniony przez Ministra w okresie objętym ewaluacją, tj. wykaz ogłoszony komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z 22 lipca 2021 r.

Na podstawie informacji wprowadzonych do systemu POL-on, algorytm optymalizujący, o którym mowa w § 24 ust. 1 rozporządzenia, dokonał wyboru osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji, w sposób zapewniający uzyskanie maksymalnego wyniku punktowego przy uwzględnieniu warunków określonych w § 17, § 18 oraz § 34-36. W dniu 10 lutego 2022 r. Podmiot otrzymał w systemie POL-on wykaz osiągnięć wybranych w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Zgodnie z § 24 ust. 3 rozporządzenia, kierownik Podmiotu mógł wskazać do oceny inne osiągnięcia niż wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Podmiot skorzystał z tej możliwości. W ocenie w kryterium I uwzględniono tylko osiągnięcia naukowe wskazane w opisany powyżej sposób.

W postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Komisja dokonała ponownej oceny osiągnięć wskazanych przez Podmiot do objęcia ewaluacją w dyscyplinie kulturoznawstwo, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięcia o numerze [...], które w postępowaniu w I instancji zostało odrzucone. Komisja podtrzymała swoje stanowisko uznając, że osiągnięcia te nie miały związku z zatrudnieniem autora lub współautora w Podmiocie. Na podstawie danych w systemie POL-on stwierdzono, że data publikacji jest wcześniejsza, niż data zatrudnienia w Podmiocie pracownika będącego autorem lub współautorem publikacji, bowiem okres od października do końca 2019r. jest zbyt krótki, aby możliwe było napisanie artykułu, złożenie go do czasopisma, poddanie recenzji i opublikowanie.

Odnosząc się do pozostałych osiągnięć o numerach ID: [...], [...], [...], [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...], o których Podmiot twierdził, że zostały bezpodstawnie niezaliczone do ewaluacji, organ wyjaśnił, że na etapie ponownego rozpatrywania sprawy nie było już możliwe wskazywanie innych osiągnięć i zastępowanie nimi osiągnięć odrzuconych przez Komisję lub sprawozdanych w systemie POL-on po 31 stycznia 2022r.

W związku z powyższym, Komisja stwierdziła, że po ponownej ocenie liczba punktów za uwzględnione w ocenie udziały jednostkowe w publikacjach nie zmieniła się i wyniosła 22512 punktów.

Obok publikacji naukowych, w ocenie poziomu naukowego prowadzonej działalności uwzględnia się również przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin (§ 8 pkt 5 rozporządzenia). Zgodnie z § 11 ust. 4 rozporządzenia, liczba tych osiągnięć uwzględnianych w ewaluacji nie może być większa niż liczba N. Podmiot nie przedstawił takich osiągnięć.

Minister po ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnił odrzucone przez Komisję osiągnięcie publikacyjne o nr ID: [...]oraz zwiększył punktację osiągniecia o nr ID: [...], co zwiększyło ogółem punktację Podmiotu w kryterium I o 142,5 pkt i dawało łączną sumę 22654,5 pkt.

Ocena Podmiotu w kryterium I ewaluacji, ustalona po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z zależnością określoną § 21 rozporządzenia, wyniosła QI = 203,84.

W kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" uwzględnia się projekty, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, a także przychody z tytułu komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami oraz przychody z tytułu usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki.

Spośród wskazanych przez Podmiot w systemie POL-on osiągnięć Komisja ponownie pozytywnie zaopiniowała 27 projektów, przyznając 1386,63 punktu.

Ustalając punktację stosowano przeliczniki punktowe określone w § 22 ust. 4 rozporządzenia, z uwzględnieniem zwiększeń punktacji wynikających z ust. 6.

W systemie POL-on, w którym Podmiot umieszczał wszystkie realizowane projekty, w module SEDN zapewniono Podmiotowi dostęp do szczegółowego wykazu uwzględnionych projektów wraz z punktacją za każdy z nich, wynikającą z przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia.

Podmiot nie wniósł zastrzeżeń do wyników oceny w kryterium II, jednak zwrócił uwagę na fakty, które w jego opinii mogły zaburzyć efekty oceny w kryterium II w skali ogólnopolskiej ( kierownik projektu nie był zaliczony do osób prowadzących działalność naukową, niezaliczenie projektów, na realizację których środki zostały przyznane przed rokiem 2017. Zaliczanie wyłącznie projektów o charakterze naukowym i rozwojowym)

Łącznie, po ponownej ocenie za osiągnięcia Podmiotu w ramach kryterium II ewaluacji przyznano 1386,63 punktu.

Ocena podmiotu w kryterium II ewaluacji, ustalona po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z zależnością określoną § 22 ust. 9 rozporządzenia, wyniosła QII=12,48.

W ramach oceny w kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki", zgodnie z § 23 ust. 3 rozporządzenia, Podmiot był zobowiązany przedstawić do oceny 3 opisy wpływu. W związku z § 23 ust. 4 rozporządzenia, Podmiotowi przysługiwało prawo do przedstawienia 3 dodatkowych opisów wpływu. Podmiot skorzystał z tego prawa i przedstawił do oceny 3 dodatkowe opisy wpływu.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Podmiot zakwestionował prawidłowość oceny wszystkich 6 opisów wpływu uznając, że przyznana punktacja nie oddaje rzeczywistego wpływu prowadzonej działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki. Podmiot zarzucił również, ze ocena została dokonana niezgodnie z przepisami rozporządzenia.

Po ponownej ocenie poszczególne opisy wpływu zostały ocenione przez ekspertów w sposób następujący.

1) Fundamentalne edycje naukowe tekstów źródłowych oraz naukowe serie monograficzne

Ocena: 65 pkt, w tym 40 pkt za zasięg opisu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 78 punktów.

2) Fundamentalne dla dyscypliny czasopisma i platformy polonistyczne: " Teksty Drugie", " Pamiętnik Literacki", " Napis", " Biuletyn Polonistyczny".

Ocena: 65 pkt, w tym 40 pkt za zasięg opisu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 78 punktów

3) Słowniki i bazy danych: Słownik polszczyzny XVI w. i Polska Bibliografia Literacka

Ocena: 65 pkt, w tym 40 pkt za zasięg opisu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 78 punktów.

4) Działalność edukacyjna IBL PAN: Olimpiada Literatury i Języka Polskiego, IBL dla szkół, studia podyplomowe, webinaria dla Fundacji Kościuszkowskiej.

Ocena: 75 pkt, w tym 50 pkt za zasięg opisu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 90 punktów.

5) Otwarta Nauka i cyfrowa infrastruktura badawcza humanistyki oraz nowe kanały komunikacji i wymiany informacji naukowej na poziomie europejskim

Ocena: 75 pkt, w tym 50 pkt za zasięg opisu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 90 punktów.

6) Biblioteki internetowe i kolekcje tematyczne: Nowa Panorama Literatury Polskiej i Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku

Ocena: 65 pkt, w tym 40 pkt za zasięg opisu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 78 punktów.

W związku z powyższym, ocena Podmiotu w III kryterium ewaluacji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ustalona - zgodnie z § 23 ust. 11 rozporządzenia, - jako średnia arytmetyczna uzyskanych przez Podmiot ocen opisów wpływu, wynosi QIII = 82.

Zgodnie z § 27 ust. 1 rozporządzenia, Komisja ponownie określiła kategorię naukową proponowaną dla Podmiotu w dyscyplinie literaturoznawstwo na podstawie porównania przyznanych mu ocen, w ramach poszczególnych kryteriów ewaluacji, z odpowiednimi wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B, stosując algorytm określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Do porównania zastosowano próg pełnego przewyższania G, ustalony przez Komisję uchwałą nr 15/2022 z dnia 27 kwietnia 2022 r. w wysokości 0,3.

Wartości referencyjne oznaczają zestaw referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów ewaluacji działalności naukowej, służących kwalifikacji podmiotów prowadzących działalność naukową w ramach danej dyscypliny do kategorii naukowych A, B+, B lub C.

Biorąc pod uwagę przesłanki określone w § 26 ust. 2 rozporządzenia, Komisja uchwałą nr 15/2022 z 27 kwietnia 2022 r. określiła proponowane wartości referencyjne dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Przewodniczący Komisji przedstawił zestaw proponowanych wartości referencyjnych Ministrowi. Na podstawie powyższej propozycji, biorąc pod uwagę specyfikę prowadzenia działalności naukowej w tych dyscyplinach, 13 maja 2022 r. Minister ustalił wartości referencyjne dla kategorii naukowych A, B+ i B dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Zgodnie z § 26 ust. 4 rozporządzenia, ustalone przez Ministra zestawy wartości referencyjnych obowiązują do czasu kolejnej ewaluacji, a zatem miały również zastosowanie w sprawie rozstrzyganej niniejszą decyzją.

Dla dyscypliny literaturoznawstwo wartości referencyjne wynoszą:

kryterium I "Poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej"

OIA = 192,66 pkt, OIB+ = 167,754 pkt, OIB = 92,848 pkt,

kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych"

OIIA = 2,457 pkt, OIIB+ = 2,139 pkt, OIIB = 1,184 pkt,

kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki"

OIIIA = 72,833 pkt, OIIIB+= 63,417 pkt, OHIB = 35,1 pkt.

Całkowity wynik punktowy porównania ocen, jakie Podmiot uzyskał po ponownej ocenie w poszczególnych kryteriach z tytułu prowadzenia działalności naukowej w dyscyplinie literaturoznawstwo, z każdą z odpowiednich wartości referencyjnych, został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom ewaluacji - zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Dla dyscypliny literaturoznawstwo wagi te wynoszą:

1) kryterium I "Poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej" -70;

2) kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" - 10;

3) kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki" – 20.

Dokonane z uwzględnieniem powyższych wag porównanie ocen uzyskanych przez Podmiot w dyscyplinie literaturoznawstwo według poszczególnych kryteriów z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej A dało całkowity wynik punktowy -30,3, porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B+ dało całkowity wynik punktowy 77,9, a porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B dało całkowity wynik punktowy 100. Uzyskane wyniki punktowe, zgodnie z § 27 rozporządzenia, stanowiły podstawę do ponownego zaliczenia przez Komisję działalności naukowej Podmiotu w dyscyplinie literaturoznawstwo do kategorii naukowej A. W celu wyłonienia ewaluowanych podmiotów, których działalność naukowa prowadzona w ramach poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych zostanie zaliczona do kategorii naukowej A+, zgodnie z § 28 ust 3 rozporządzenia, Komisja ustaliła w każdej dyscyplinie nauki i sztuki próg procentowy służący do kwalifikacji kandydatów. Uchwałą Nr 17/2022 z dnia 9 maja 2022r., Komisja dla dyscypliny literaturoznawstwo ustaliła próg procentowy wynoszący 87% , służący wyłonieniu kandydatów do kategorii A+.

Organ wyjaśnił, że z § 28 ust 3 rozporządzenia jednoznacznie wynika, że ustalenie ww. progu procentowego jest wyłączną kompetencją Komisji. Zgodnie z tym przepisem Komisja ustala dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej próg procentowy, w zależności od wartości ocen uzyskanych w zakresie pierwszego kryterium przez ewaluowane podmioty prowadzące działalność naukową w ramach tej dyscypliny, jednak na poziomie nie niższym niż 80% najwyższej z tych ocen. W przypadku dyscyplin naukowych wartość progu procentowego zależy w szczególności od pozycji nauki polskiej wdanej dyscyplinie, określanej na podstawie wskaźników bibliometrycznych w międzynarodowych bazach o największym zasięgu, w ten sposób, że wyższa pozycja w bazie skutkuje niższą wartością progu procentowego. Pozycję nauki polskiej w skali międzynarodowej w poszczególnych dyscyplinach naukowych i artystycznych Komisja ustaliła w następujący sposób. W dyscyplinach naukowych pozycję nauki polskiej określono posługując się powszechnie dostępną bazą Scimago Journal and Country Rank (SJR).

W przypadku dyscyplin niemających swojego bezpośredniego odpowiednika w bazie SJR, wyznaczono pozycję polskiej nauki w subdyscyplinach wchodzących w skład danej dyscypliny, a następnie określono ostateczną pozycję całej dyscypliny. Jak wskazano wyżej, wartość progu procentowego dla dyscypliny literaturoznawstwo ustalono na poziomie 87%, zgodnie z przywołaną regułą, że wyższa pozycja w bazie SJR skutkuje niższą wartością progu procentowego.

Po przeanalizowaniu sprawy w ramach ponownego rozpatrzenia Minister stwierdził, że ocena została przeprowadzona przez Komisję zgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia.

Minister zaakceptował wyniki oceny Podmiotu w ewaluowanej dyscyplinie w kryterium II i III, nie zgodził się natomiast z oceną Komisji w kryterium I. Po zapoznaniu się z informacjami dotyczącymi osiągnięć publikacyjnych Podmiotu przedstawionych do ewaluacji oraz po szczegółowym przeanalizowaniu wyników oceny dokonanej przez Komisję i argumentów przedstawionych przez Skarżącego we wniosku, Minister w pierwszej kolejności wskazał, iż faktycznie, w decyzji wydanej w I instancji argumentacja dotycząca osiągnięcia o numerze ID: [...]została przedstawiona błędnie. Minister stwierdził, że Komisja, na podstawie § 25 rozporządzenia mogła nie uwzględnić w ocenie osiągnięcia, jeśli uznała, iż nie ma ono związku z zatrudnieniem autora w Podmiocie. Minister przychylił się jednak w tym zakresie do argumentacji przedstawionej przez Podmiot we wniosku i powyższe wątpliwości dotyczące związku publikacji "Fingierte Oralitat ais kulturpragendes Element der altpolnischen "Eulenspiegel"-Literatur" z zatrudnieniem autora u Skarżącego postanowił rozstrzygnąć na korzyść Skarżącego, przyznając za nią 140 pkt.

Równocześnie Minister wskazał, że spośród 16 osiągnięć, tylko 2 były przedmiotem postępowania w I instancji, a zatem tylko punktację tych 2 publikacji o numerach ID: [...]i [...]w ramach postępowania odwoławczego Minister mógł zweryfikować. Minister stwierdził, że artykuł "Nowe przestrzenie subiektywności: Radiowy genotyp dramaturgii współczesnej" (ID: [...]) został pozytywnie zaopiniowany już w postępowaniu I instancji, a jego punktacja w wysokości 50 pkt prawidłowo wliczona do dorobku Podmiotu. W przypadku artykułu "Polska Bibliografia Literacka - od wydań tradycyjnych do internetowej bazy danych" (ID: [...]) Minister stwierdził, że punktacja za to osiągnięcie powinna zostać podwyższona do wysokości 5 pkt - zgodnie z udziałem autora i punktacją przyznaną czasopismu "Nauka" w wykazie czasopism naukowych ogłoszonym komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 stycznia 2017 r.

Tym samym, ocena Skarżącego w kryterium I ewaluacji, ustalona po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z zależnością określoną § 21 rozporządzenia, powinna wynieść Ql = 203,84.

Wynik ten, aczkolwiek wyższy, nadal nie pozwolił jednak na poddanie Skarżącego dodatkowej ocenie eksperckiej, gdyż stanowi 84,54% najwyższego wyniku w kryterium I ewaluacji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister uznał, że zaskarżona decyzja, którą Podmiotowi przyznana została kategoria naukowa A w dyscyplinie literaturoznawstwo, powinna zostać utrzymana w mocy.

Z tą decyzją nie zgodził się Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie i zarzucając organowi wydanie jej z naruszeniem prawa materialnego:

art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie;

§ 28 ust. 3 rozporządzenia - poprzez jego błędną wykładnię i błędne wyliczenie przez Komisję progu procentowego służącego do wyłonienia kandydatów do kategorii A+ w dyscyplinie literaturoznawstwo, ustalonego przez Komisję na poziomie 87%;

art 265 ust. 4 ustawy i § 28 rozporządzenia - poprzez błędną wykładnię przepisów w zakresie pojmowania pojęcia dyscypliny naukowej;

art. 265 ust. 5 ustawy - poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia:

§ 24 ust. 1 rozporządzenia w zakresie działania tzw. algorytmu optymalizującego.

W skardze Skarżący wskazał także na naruszenie przepisów postępowania "w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy":

art. 75 § 1, art. 77 i art, 78 w związku z art. 136 § 1 k.p.a.

art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżący wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, tj. pisma MEiN z dnia 9 września 2022 r. znak. BM WI.0191.128.2022.AS wraz z załącznikami:

Uchwałą Nr 15/2022 KEN z dnia 27 kwietnia 2022 r. w sprawie przygotowania dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej propozycji zestawów wartości referencyjnych dla kategorii naukowych A, B+ i B oraz ustalenia progu pełnego przewyższenia G, z uzasadnieniem;

Uchwałą Nr 17/2022 KEN z dnia 9 maja 2022 r. w sprawie ustalenia dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej progu procentowego, z załącznikiem;

całościowymi wynikami ewaluacji dla kryteriów I oraz III (wydruk pliku Excel).

Ponadto wnosząc o uchylenie decyzji w całości Skarżący wniósł zarazem:

o uznanie, w związku z niemożnością prawidłowego określenia tego progu w oparciu o przyjęte przez Komisję założenia i metodologię, iż dla dyscypliny naukowej literaturoznawstwo próg procentowy upoważniający do wyłonienia kandydatów do kategorii A+ wynosi 80%, jako najniższy próg procentowy określony przepisami § 28 ust. 3 rozporządzenia;

w dalszej kolejności o uznanie, iż Skarżący, w związku z przekroczeniem progu 80%, a zatem łącznym spełnianiem warunków określonych przepisami § 28 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia, jest uprawniony do dodatkowej oceny eksperckiej, służącej wyłonieniu podmiotów z kategorią A+;

o zobowiązanie Komisji i Ministra do zaliczenia do dorobku Skarżącego wskazanych w piśmie publikacji z prawidłowo określoną punktacją oraz ponownego przeliczenia całkowitej punktacji przez algorytm optymalizujący;

o zobowiązanie Komisji i Ministra do merytorycznego rozpoznania zarzutów Skarżącego wobec ocen w III kryterium ewaluacji, wyrażonych we Wniosku z dnia 23 sierpnia 2022 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie Skarżącemu kategorii A+ w dyscyplinie literaturoznawstwo (znak: SN.034.6.2022 - str. 20-37).

W obszernej odpowiedzi na skargę Minister, przedstawił swoje stanowisko polemizujące z twierdzeniami wywiedzionymi w skardze, podtrzymał ocenę, dokonaną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra prawa nie naruszała, a skarga była niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że kwestie dotyczące tego, co jest przedmiotem ewaluacji – a więc jakość działalności naukowej – wymagają przy dokonywaniu oceny wiadomości specjalnych w danej dziedzinie naukowej. Sąd administracyjny z natury rzeczy nie ma specjalistycznej wiedzy (jak w sprawie niniejszej z zakresu literaturoznawstwa) pozwalającej na ocenę zasadności stanowiska zajmowanego przez specjalistów w tym zakresie Komisji Ewaluacji Nauki, wyłanianych na podstawie art. 272 ust. 1 ustawy o szkolnictwie.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej nie może być tym samym celowość czy słuszność działania organu w procesie przyznania kategorii naukowej, a w szczególności nie może być przedmiotem tej kontroli kwestia słuszności doboru kryteriów w oparciu, o które dokonano przyporządkowania do danej kategorii. Działanie Ministra w tym zakresie wymyka się kontroli sądowoadministracyjnej, jako że Sąd może kontrolować jedynie legalność działania organów administracji publicznej. Dlatego też nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącego zmierzające do zakwestionowania zasadności oceny poszczególnych kryteriów i doboru przyporządkowania do danej kategorii, którymi posługiwał się Minister. Kontrola decyzji w kwestionowanym zakresie może jedynie polegać na kontroli prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także na kontroli podjętych przez organ działań z punktu widzenia formalnego.

Wobec tak rozumianego zakresu kognicji sądu administracyjnego w sprawach związanych z ewaluacją naukową dokonana w sprawie niniejszej, tut. Sąd stwierdza, że zarówno postępowanie pierwszoinstancyjne, jak i toczące się na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami, wynikającymi z ustawy o szkolnictwie i rozporządzenia. Tym samym prawna subsumpcja organu opierała się na wynikach dokonanej poprawnie od strony formalnej ewaluacji.

Zgodnie z art. 265 ust. 1 pkt w ustawy o szkolnictwie ewaluacji podlega jakość działalności naukowej prowadzonej przez instytuty badawcze oraz podmioty, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z ust. 6 tego artykułu, ewaluacją obejmuje się osiągnięcia, które powstały w związku z zatrudnieniem lub odbywaniem kształcenia w podmiocie. Osiągnięcia te zostały przykładowo wymienione w art. 265 ust. 9 cyt. ustawy.

Zgodnie z art. 267 ust. 1 cyt. ustawy podstawowymi kryteriami ewaluacji są

1) poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności;

2) efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych;

3) wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.

Uchwałę w sprawie proponowanych kategorii naukowych podejmuje Komisja Ewaluacji Nauki na podstawie wyników ewaluacji (art. 268 ust. 1 ustawy o szkolnictwie). Komisja ta przeprowadza ewaluację na podstawie zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, (dalej: "system POL-on"), informacji dotyczących działalności podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 4-6 i 8 ustawy o szkolnictwie, w okresie objętym ewaluacją, według stanu na 31 grudnia roku poprzedzającego rok jej przeprowadzenia, dostępnych w tym systemie 31 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana ewaluacja (§ 2 pkt 1 rozporządzenia).

Podjętą w taki właśnie sposób uchwałę przewodniczący KEN przekazał w tej sprawie Ministrowi w terminie 7 dni od dnia jej podjęcia (art. 268 ust. 2 ustawy o szkolnictwie), a następnie Minister, - biorąc pod uwagę ww. uchwałę - w drodze decyzji administracyjnej, przyznał Podmiotowi kategorię naukową A (art. 269 ust 1 cyt. ustawy). Takie sformułowanie ustawowe oznaczało bowiem, że uchwała KEN ma zasadnicze znaczenie dla treści decyzji Ministra. Nie jest to co prawda formalne związanie organu w sensie prawnym, ale biorąc pod uwagę powierzenie w pełni KEN prowadzenia procesu ewaluacji danego podmiotu należy stwierdzić, że organ nie może uchwały pominąć przy rozstrzyganiu sprawy. Jeżeli organ nie poweźmie uzasadnionych wątpliwości co do poprawności procesu ewaluacji dokonanego przez KEN i wniosków uzasadniających określoną i zaproponowaną kategorię naukową, to decyzja sprzeczna z taką uchwałą byłaby podjęta w warunkach niedozwolonej prawnie dowolności rozstrzygania. Zastosowanie ma bowiem w tej sytuacji art. 80 k.p.a., który w postępowaniu ewaluacyjnym nie został wyłączony art. 270 ustawy o szkolnictwie. Analiza akt nie prowadzi zaś do wniosku, aby organ w postępowaniu pierwszoinstancyjnym miał podstawy do kwestionowania oceny dokonanej przez KEN, wynikającej z przedłożonej mu uchwały. W tym też sensie Minister nie był w sprawie niniejszej uprawniony do wydania decyzji innej treści, niż określonej w uchwale w sprawie proponowanych kategorii naukowych.

Skarżący skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 269 ust. 4 ustawy o szkolnictwie, składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten został zaopiniowany przez KEN w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku przekazanego przez Ministra. W postępowaniu drugoinstancyjnym ponownie dokonana została ocena osiągnięć podmiotu we wszystkich trzech kryteriach. Jedynie wyniki oceny kryterium I w wyniku uwzględnienia odrzuconego przez KEN osiągnięcia publikacyjnego o nr ID: [...]oraz zwiększenie punktacji osiągnięcia o nr ID [...], spowodowały wzrost punktacji w tym kryterium o 142,5 pkt, co pozostawało bez wpływu na końcowy wynik przeprowadzonej ewaluacji i przyznanie skarżącemu kategorii naukowej A.

W tym miejscu przypomnienia wymaga, że zgodnie z § 24 ust. 3 rozporządzenia, kierownik Skarżącego mógł wskazać do oceny inne osiągnięcia niż wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Jak wynika z akt postępowania Skarżący skorzystał z tej możliwości, co według wyliczeń organu zmniejszyło punktację osiągnięć publikacyjnych Podmiotu w kryterium I z zaproponowanych przez system 22 712,8622 pkt do 22 651,0426 pkt.

Kierownik Podmiotu mógł albo zaakceptować osiągnięcia wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego, albo w ich miejsce wskazać inne spośród sprawozdanych w systemie POL-on. Takie rozwiązanie , jak słusznie wskazuje organ, daje Podmiotowi możliwość swobodnego wyboru osiągnięć, które będą podlegały ocenie, nie ograniczając tym samym procedury wyłącznie do stosowania narzędzi systemowych. Przy czym od początku roku 2021 algorytm optymalizujący przedstawiał każdego dnia symulację wyliczenia punktacji dla każdego ewaluowanego podmiotu w danej dyscyplinie. Wszystkie ewoluowane podmioty miały więc wiedzę o wyliczeniach algorytmu na długo przed rozpoczęciem procesu ewaluacji.

W odniesieniu natomiast do nieuwzględnienia przez KEN oraz Ministra osiągnięć publikacyjnych o numerach ID: [...], [...], [...],[...],[...], [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...],[...], [...], to podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 17 ust 5 rozporządzenia, w ocenie ewaluacji skarżącego można było uwzględnić jedynie 333,45 udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych ( 3-krotność liczby "N"). Stąd też nie było możliwości, na etapie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazania przez skarżącego innych osiągnięć w miejsce odrzuconych przez KEN ( lub ocenionych niższą punktacją) w postępowaniu przed wydaniem decyzji z dnia 29 lipca 2022r. Z tego względu tylko dwa artykuły naukowe , które podlegały ocenie w pierwszej instancji były przedmiotem ponownej oceny KEN oraz Ministra w zaskarżonej decyzji. Pozostałe 14 osiągnięcia winny były być wskazane przez Kierownika Podmiotu w ramach procedury przewidzianej w § 24 ust. 3 rozporządzenia. Należy także pamiętać , że na tych samych zasadach KEN w stosunku do pozostałych podmiotów przeprowadziła ocenę na podstawie osiągnięć sprawozdanych w systemie POL-on do 31 stycznia 2022 r.

Skarżący zarówno we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jak i w skardze nie przedstawił indywidualnych zarzutów dotyczących oceny w kryterium II " Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych", nie kwestionując także ilości przyznanych mu w tym kryterium punktów- 1386,63. Spośród wskazanych przez skarżącego w systemie POL-on osiągnięć w I instancji Komisja zaopiniowała pozytywnie 27 projektów i taki sam wynik został przedstawiony po ponownej ocenie w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Należy jednak wyjaśnić, że zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, w ewaluacji uwzględnia się środki finansowe przyznane ewaluowanemu podmiotowi na realizację projektów wskazanych w ust. 1 pkt 1 i 2, w których kierownikiem projektu lub kierownikiem zespołu badawczego jest albo była osoba, o której mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 albo 2, albo osoba, która w okresie objętym ewaluacją była zatrudniona w tym podmiocie na jednym ze stanowisk, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Uregulowania te odnoszą się równocześnie do pracowników emerytowanych, doktorantów spoza szkół doktorskich, pracowników nienaukowych oraz tych, którzy zatrudniani są w podmiotach, uzyskawszy wcześniej grant badawczy w innym podmiocie. Natomiast środki finansowe na realizację projektu muszą być przyznane w okresie ewaluacji (§ 22 ust 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia)

Podnieść także należy, że w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zasady postępowania KEN, ponownie opiniującej wniosek, są podobne, jak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Komisja przeprowadza więc ponownie ocenę wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki na podstawie opisów związku między wynikami badań naukowych lub prac rozwojowych albo działalności naukowej w zakresie twórczości artystycznej, a gospodarką, funkcjonowaniem administracji publicznej, ochroną zdrowia, kulturą i sztuką, ochroną środowiska naturalnego, bezpieczeństwem i obronnością państwa lub innymi czynnikami wpływającymi na rozwój cywilizacyjny społeczeństwa (§ 23 pkt 1 rozporządzenia). Są to właśnie tzw. "opisy wpływu" ( kryterium III).

W ramach oceny w kryterium III, w związku z treścią § 23 ust 3 i 4 rozporządzenia, skarżący Podmiot przedstawił w sumie 6 opisów wpływu:

Fundamentalne edycje naukowe tekstów źródłowych tekstów źródłowych oraz naukowe serie monograficzne.

Ocena: 65 pkt, w tym 40 pkt za zasięg wpływu - 25 pkt za znaczenie wpływu.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 78 punktów.

Fundamentalne dla dyscypliny czasopisma i platformy polonistyczne: "Teksty Drugie", "Pamiętnik Literacki", "Napis", "Biuletyn Polonistyczny".

Ocena: 65 pkt w tym 40 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 78 punktów.

Słowniki i bazy danych: Słownik polszczyzny XVI w. i Polska Bibliografia Literacka. Ocena: 65 pkt, w tym 40 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 78 punktów.

Działalność edukacyjna IBL PAN: Olimpiada Literatury i Języka Polskiego, IBL dla szkół, studia podyplomowe, webinaria dla Fundacji Kościuszkowskiej.

Ocena: 75 pkt, w tym 50 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływ.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 90 punktów.

Otwarta nauka i cyfrowa infrastruktura badawcza humanistyki oraz nowe kanały komunikacji i wymiany informacji naukowej na poziomie europejskim.

Ocena: 75 pkt, w tym 50 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 90 punktów.

Biblioteki internetowe i kolekcje tematyczne: Nowa Panorama Literatury Polskiej i Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku.

Ocena: 65 pkt, w tym 40 pkt za zasięg opisu i 25 pkt za znaczenie wpływu.

Ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 78 punktów.

KEN, przy ocenie wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki, uwzględnia badania naukowe, prace rozwojowe lub działalność naukową w zakresie twórczości artystycznej, prowadzone w okresie objętym ewaluacją albo przed tym okresem, ale zakończone nie wcześniej niż w dwudziestym roku poprzedzającym pierwszy rok objęty ewaluacją, jeżeli dowody tego wpływu powstały w okresie objętym ewaluacją (§ 23 pkt 2 rozporządzenia).

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że ocena w kryterium III w całości jest oceną ekspercką. Ocena dokonywana w ramach tego postępowania mieści się w granicach tzw. "władztwa fachowego". Przysługuje ono poszczególnym ekspertom. Ocena ta stanowi jednostronny akt wiedzy pracownika naukowego będącego członkiem Zespołu. Akt ten nie podlega bezpośredniej kontroli sądowej, a także nie podpada pod reżim postępowania administracyjnego. Odnośnie więc merytorycznej oceny działalności naukowej dokonanej przez dodatkowych dwóch ekspertów, Sąd zaznacza, że w ramach swej kognicji sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny trafności takich opinii. Kwestie dotyczące tego, co jest przedmiotem ewaluacji – a więc jakość działalności naukowej – wymagają przy dokonywaniu oceny wiadomości specjalnych w danej dziedzinie naukowej. Sąd administracyjny z natury rzeczy nie ma takiej specjalistycznej wiedzy, tj. pozwalającej na ocenę zasadności stanowiska zajmowanego przez specjalistów w tym zakresie (w danej dyscyplinie naukowej), spełniających wymogi określone w art. 272 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Podkreślić należy, że biorący udział w postępowaniu drugoinstancyjnym konkretni eksperci ( kolejni dwaj, a w obu instancjach czterej) powołani zostali przez Ministra, na wniosek przewodniczącego KEN, z uwagi na dążenie do dokładnego wyjaśnienia zarzutów (art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a.) podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zasadnie więc zwrócił uwagę Minister w odpowiedzi na skargę, że wyłonieni oni zostali spośród specjalistów ze środowiska naukowego, reprezentujących poszczególne dziedziny nauki i sztuki i spełniali wymagania określone w art. 272 ust. 1 ustawy o szkolnictwie. Skarżąca nie wykazała zaś, że nie mieli nieposzlakowanej opinii lub nie przestrzegali zasad etyki naukowej; popełnili czyn określony w art. 115 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, stwierdzony prawomocnym wyrokiem; nie posiadają co najmniej stopnia doktora; nie uczestniczą aktywnie w realizacji badań naukowych i nie mają znaczącego osiągnięcia w tym zakresie; ukończyli 70. rok życia do dnia rozpoczęcia kadencji KEN lub nie spełniają wymagań, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1-6 ustawy o szkolnictwie.

Stosując § 27 ust. 1 rozporządzenia, KEN w ramach swych kompetencji i na podstawie własnej oceny dowodów i faktów, wynikających przede wszystkim z danych systemu POL-on, ponownie (zgodnie ze swoją pierwszą uchwałą) określiła kategorię naukową proponowaną dla skarżącej w dyscyplinie literaturoznawstwo, na podstawie porównania przyznanych mu ocen, w ramach poszczególnych kryteriów ewaluacji, z odpowiednimi wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A , B+ i B, stosując algorytm określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Do porównania zastosowano próg pełnego przewyższania G, ustalony przez Komisję uchwałą nr 15/2022 z dnia 27 kwietnia 2022 r. w wysokości 0,3.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia § 28 ust. 3 rozporządzenia - poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne wyliczenie przez Komisję progu procentowego służącego do wyłonienia kandydatów do kategorii A+ w dyscyplinie literaturoznawstwo, ustalonego przez Komisję na poziomie 87%, to w ocenie Sądu zarzut ten należy uznać za chybiony.

Zgodnie z § 28 ust. 3 rozporządzenia, Komisja ustaliła w każdej dyscyplinie nauki i sztuki próg procentowy służący do kwalifikacji kandydatów. Dla dyscypliny literaturoznawstwo Komisja uchwałą nr 17/2022 z dnia 9 maja 2022 r. ustaliła próg procentowy służący do wyłonienia kandydatów do kategorii A+ wynoszący 87%.

Jak wynika z § 28 ust. 3 rozporządzenia, KEN ustala dla każdej dyscypliny naukowej i artystycznej próg procentowy w stosunku do najwyższej oceny w kryterium I w danej dyscyplinie, w zależności od wartości ocen uzyskanych w zakresie tego kryterium przez ewaluowane podmioty prowadzące działalność naukową w ramach tej dyscypliny, jednak na poziomie nie niższym niż 80% najwyższej z tych ocen. W przypadku dyscyplin naukowych wartość progu procentowego uzależnia się w szczególności od pozycji nauki polskiej w danej dyscyplinie, określanej na podstawie wskaźników bibliometrycznych w międzynarodowych bazach o największym zasięgu, w ten sposób, że wyższa pozycja w bazie skutkuje niższą wartością progu procentowego. W dyscyplinach naukowych pozycję nauki polskiej określono posługując się powszechnie dostępną bazą Scimago Journal and Country Rank (SJR). W przypadku dyscyplin niemających swojego bezpośredniego odpowiednika w bazie SJR, wyznaczono pozycję polskiej nauki w subdyscyplinach wchodzących w skład danej dyscypliny, a następnie określono ostateczną pozycję całej dyscypliny.

Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że próg procentowy zależy od wartości ocen uzyskanych przez podmioty w kryterium I (uwzględnia najwyższy uzyskany przez podmiot wynik w kryterium I w ocenianej dyscyplinie). Wbrew zatem nieumotywowanemu stanowisku skarżącego, KEN nie posłużyła się wyłącznie wskaźnikami bibliometrycznymi, a wzięła również pod uwagę wyniki oceny dorobku publikacyjnego podmiotów ( kryterium I). Natomiast co do kwestii wyboru bazy Scimago Journal and Country Rank, jako podstawy do ustalenia pozycji nauki polskiej, słusznie organ argumentuje, że zarówno przepisy rozporządzenia jak i ustawy nie obligują Komisji do skorzystania w tym zakresie z konkretnego katalogu baz, a więc wybór tej właśnie bazy jest legalny. Przy czym jasnym się wydaje, że żadna z międzynarodowych baz nie będzie posługiwała się tożsamym katalogiem dziedzin i dyscyplin, jakie zostały ustalone w polskim porządku prawnym. Z tego też względu, KEN ustalając progi procentowe uwzględniła 200 subdyscyplin, co jak wskazuje organ- pozwoliło na szczegółowe i rzetelne przeanalizowanie międzynarodowych wskaźników bibliometrycznych w kontekście polskiego dorobku naukowego w danej dyscyplinie.

Rozpatrując ponownie sprawę Minister zapoznał się z opinią przedłożoną przez Komisję w ww. uchwale i oceną sporządzoną w module SEDN systemu POL-on oraz przeanalizował argumenty podniesione przez skarżącego we wniosku i stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji z dnia 29 lipca 2022 r.

Analizując pozostałe zarzuty skargi, Sąd przyjął, że także te nie są zasadne. Dokonując takiej oceny Sąd wziął pod uwagę specyfikę postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, które to szczegółowo uregulowano m.in. w rozporządzeniu, i nie stwierdził, aby procedura znajdująca zastosowanie w sprawie - dotycząca przyznania kategorii naukowych, została istotnie naruszona;

Sąd stwierdza, że rozpatrując ponownie sprawę Minister przeanalizował całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisał zarówno przebieg oceny, jak i wskazał przepisy, na podstawie których została ona przeprowadzona, omówił uzyskane przez skarżącego wyniki punktowe w poszczególnych kryteriach, a w przypadku oceny eksperckiej - przedstawił jej uzasadnienie. Dokonał on także własnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co doprowadziło do zmiany przyznanej punktacji w Kryterium I. Ocena skarżącego w kryterium I ewaluacji, ustalona po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z zależnością określoną § 21 rozporządzenia, powinna wynieść Ql = 203,84.

Wynik ten, co prawda wyższy, w konsekwencji nie pozwolił jednak na poddanie skarżącego dodatkowej ocenie eksperckiej, gdyż stanowi 84,54% najwyższego wyniku w kryterium I ewaluacji. Słusznie bowiem organ wskazuje, że możliwość poddania skarżącego dodatkowej ocenie eksperckiej oparta jest na dwóch kumulatywnych przesłankach: działalność naukowa podmiotu musi zostać zaliczona do kategorii A, a wynik uzyskany przez podmiot w kryterium I ewaluacji musi mieć wartość nie niższą niż ustalony przez Komisję próg procentowy. Wobec niespełnienia przez skarżącego drugiego z tych warunków, nie było prawnej możliwości przeprowadzenia dodatkowej oceny eksperckiej o której mowa w § 28 ust 4-7 rozporządzenia.

Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się w działaniu Ministra, jako organu w obu postępowaniach ewaluacyjnych, wad polegających na uchybieniu sposobowi prowadzenia postępowania ewaluacyjnego, określonemu zarówno w ustawie o szkolnictwie, jak i szczegółowo uregulowanemu w mającym w tej sprawie zastosowanie rozporządzeniu.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala też na uznanie, że jej uzasadnienie sporządzone zostało z naruszeniem art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Podkreślić należy, że w zaskarżonej decyzji organ wyjątkowo skrupulatnie opisał nie tylko sposób dojścia do kwestionowanego przez stronę rozstrzygnięcia, ale także wskazał te fakty, które uznał za udowodnione z przywołaniem dowodów, na których się oparł. Minister wyjaśnił także przyczyny, z powodu których dowodom przedstawionym na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy odmówił mocy dowodowej. W uzasadnieniu prawnym wyjaśnił podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem mających zastosowanie przepisów prawa. W ocenie tut. Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika ponadto zasadność przesłanek, którymi Minister kierował się przy załatwieniu sprawy

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w ramach swej kognicji w tej sprawie, nie dopatrzył się naruszenia przez Ministra prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani też innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonana przez tut. Sąd analiza akt sprawy nie doprowadziła do uznania, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, nakazujące uznać nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub w części. Dlatego też w sprawie niniejszej nie zaistniały przesłanki do zastosowania przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

Jak zaś już była o tym mowa, Sąd administracyjny nie jest władny do oceny celowości czy słuszności działania organu w procesie przyznania określonej kategorii naukowej, a w szczególności nie może być przedmiotem tej kontroli sądowej słuszność doboru i wiedza specjalistyczna Komisji Ewaluacji Nauki i biorących udział w postępowaniu ekspertów w ocenie kryteriów, w oparciu o które dokonano ostatecznego przyporządkowania do danej kategorii. Podkreślić ponadto należy, że skarżąca w postępowaniu administracyjnym i sądowym w żaden procesowo skuteczny sposób nie zakwestionowała wiedzy i doświadczenia KEN lub ekspertów w zakresie przedmiotu prac ewaluacyjnych, a jedynie nie zgodziła się z ich oceną. Trafnie więc wyjaśnił Minister w odpowiedzi na skargę, że w systemie POL-on, w module SEDN, w którym skarżący zamieszczał osiągnięcia ujmowane w kryterium I, II i III, miał zapewniony dostęp do szczegółowych informacji dokumentujących cały proces ewaluacji, w tym do wszystkich opinii KEN, na podstawie których Minister podejmował decyzję. Skarżący miał również wiedzę, jak przebiegał proces oceny, jak oceniono zgłoszone osiągnięcie, ile przyznano za nie punktów, a w przypadku odrzucenia - z jakiego powodu i na podstawie jakiego przepisu Minister uznał, że osiągnięcie to nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu. Uzasadnionym więc było przekonanie organu, że skarżący miał możliwość skontrolowania poprawności postępowania ewaluacyjnego i czy Minister rozpatrzył cały materiał dowodowy zgromadzony w systemie POL-on.

Nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji Ministra z 20 marca 2023 r., Sąd wyjaśnia nadto, że rację ma skarżący, że szczegółowe kryteria ewaluacji powinny być znane przed początkiem okresu ewaluowanego, a jeśli nie było to możliwe, to powinny pozostać niezmienione do końca okresu podlegającego ocenie. Sąd dostrzega przy tym, że zachowanie tych standardów budzi wątpliwości skarżącego zważywszy np. na wprowadzane zmiany do listy czasopism i wydawnictw punktowanych, w których dochodziło do zmian punktacji. Niemniej jednak Sąd stwierdza, że wywodząc w ww. sposób skarżący nie wykazał (nawet nie uprawdopodobnił), aby to ta sytuacja była powodem przyznania mu przez organ kategorii naukowej A, zamiast A+, czy inaczej: że powyższe miało wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

-----------------------

cm