Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2171/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 6 ust. 1,
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w R. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w R. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1781) oraz na podstawie art. 6 ust. 1, art. 58 ust. 2 lit. b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, s. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, s. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, s. 35), zwanego dalej RODO, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie ze skargi M.N., zwanego dalej także wnioskodawcą/uczestnikiem, na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w [...] polegające na ujawnieniu bez podstawy prawnej jego danych osobowych w postaci informacji o pracowniczej karze porządkowej, na rzecz osób nieuprawnionych, udzielił WORD upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 RODO, polegające na udostępnieniu danych osobowych M.N. w zakresie informacji o pracowniczej karze porządkowej osobom nieuprawnionym - Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] , Głównemu Specjaliście ds. kancelaryjno-biurowych Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] , radcy prawnemu Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] , przewodniczącemu Związku Zawodowego [...] WORD i zastępcy przewodniczącego Związku Zawodowego [...] WORD.

Prezes UODO w uzasadnieniu wskazał, że do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga M.N. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w [...] polegające na ujawnieniu bez podstawy prawnej jego danych osobowych w postaci informacji o pracowniczej karze porządkowej, na rzecz osób nieuprawnionych.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego, Prezes UODO uzyskał wyjaśnienia odnośnie okoliczności sprawy i ustalił następujący stan faktyczny: wnioskodawca wskazał, że [...] listopada 2022 r. w WORD odbyły się negocjacje w sprawie poprawy warunków pracy i płacy w związku ze sporem zbiorowym. W negocjacjach brali udział ze strony pracodawcy: kierownik działu technicznego WORD, sekretarka, radca prawny, oraz po stronie pracowników: przewodniczący Związku Zawodowego [...] WORD, jego zastępca oraz wnioskodawca jako pracownik WORD (dowód: pismo wnioskodawcy z 22 listopada 2022 r.). Podczas negocjacji kierownik działu technicznego WORD powiedział, że na wnioskodawcę nałożono pracowniczą karę porządkową. Wnioskodawca wskazał, że kierownik działu technicznego WORD nie jest jego przełożonym i wnioskodawca nie wie skąd pozyskał on te informacje oraz na jakiej podstawie je ujawnił uczestnikom negocjacji. Wnioskodawca wskazał, że nie wyraził on nigdy zgody na ujawnienie informacji o jego pracowniczej karze porządkowej (dowód: pismo wnioskodawcy z 22 listopada 2022 r.). WORD wskazał, że przetwarza dane osobowe wnioskodawcy jako jego pracodawca w celu realizacji praw i obowiązków wynikających z zatrudnienia w postaci: realizacji umowy o pracę, prowadzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych; stosowania monitoringu w zakładzie pracy oraz w celu kontaktu telefonicznego związanego z obowiązkami służbowymi (dowód: pismo WORD z 11 stycznia 2023 r.). WORD wskazał, że nie udostępnił osobom nieuprawnionym danych osobowych wnioskodawcy dotyczących kary porządkowej. WORD wskazał, że sam wnioskodawca wielokrotnie podnosił w rozmowach z innymi pracownikami WORD fakt nałożenia na niego kary porządkowej (dowód: pismo WORD z 11 stycznia 2023 r.; pismo WORD z 28 kwietnia 2023 r.). WORD wskazał, że Kierownik Działu Administracyjno-Technicznego WORD, który prowadził negocjacje [...] listopada 2022 r. oświadczył, że informację o nałożonej na wnioskodawcę karze porządkowej pozyskał od samego wnioskodawcy, podczas prowadzonego postępowania dotyczącego likwidacji szkody, która była przyczyną nałożenia kary porządkowej (dowód: pismo WORD z 11 stycznia 2023 r.; pismo WORD z 28 kwietnia 2023 r.). WORD wskazał, że pracownicy WORD biorący udział w negocjacjach po stronie pracodawcy posiadali upoważnienia do przetwarzania danych osobowych w sprawach z zakresu prawa pracy (dowód: pismo WORD z 11 stycznia 2023 r.). Wnioskodawca wskazał, że nie przekazał nigdy pracownikom WORD biorącym udział w negocjacjach [...] listopada 2022 r. informacji o swojej karze porządkowej (dowód: pismo WORD z 11 stycznia 2023 r.). Wnioskodawca wskazał, że nigdy nie rozmawiał z Kierownikiem Działu Administracyjno-Technicznego na temat nałożonej na niego kary, natomiast samo postępowanie dotyczące likwidacji szkody, do którego odwoływał się WORD, miało miejsce jeszcze przed nałożeniem na wnioskodawcę kary porządkowej (dowód; pismo wnioskodawcy z 2 maja 2023 r.). Wnioskodawca wskazał, że zapisał się do ZZ [...] pod koniec września 2022 r. składając deklarację drogą pocztową. Wskazał, że nie informował nikogo z ZZ [...] o nałożonej na niego karze porządkowej. Wnioskodawca wskazał, że nigdy nie wyraził zgody na ujawnienie danych o karze porządkowej przedstawicielom ZZ [...] (dowód: pismo wnioskodawcy z 2 maja 2023 r.). WORD w złożonych w sprawie wyjaśnieniach przekazał kopie upoważnień do przetwarzania danych osobowych wynikających z zakresu obowiązków służbowych oraz oświadczeń o zachowaniu w tajemnicy danych osobowych pracowników WORD biorących udział w negocjacjach [...] listopada 2022 r. dotyczących R.M. - kierownika Działu Administracyjno-Technicznego WORD, który był upoważniony do prowadzenia negocjacji oraz M.K. - Głównego Specjalisty ds. kancelaryjno-biurowych, która była upoważniona do protokołowania negocjacji (dowód: pismo WORD z 28 kwietnia 2023 r.). WORD wskazał, że wnioskodawca sam upublicznił wielu pracownikom WORD informację o nałożeniu na niego kary, a informowanie innych osób o tym fakcie jest formą zgody na przetwarzanie tych informacji (dowód: pismo WORD z 28 kwietnia 2023 r.). WORD odnosząc się do podstawy prawnej ujawnienia danych wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie wskazał, że zgodnie z art. 6 RODO ust. 1 – przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim - spełniony jest co najmniej jeden z wymienionych w nim warunków, w tym gdy osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów, przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy, gdy przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze (dowód: pismo WORD z 28 kwietnia 2023 r.). WORD wskazał, że ma obowiązek kooperacji z organizacją związkową, co może wiązać się z przetwarzaniem danych osobowych, przywołując przy tym art. 7 i art. 30 ustawy o związkach zawodowych. WORD wyjaśnił, że informacja o karze została przywołana jako reakcja na stanowisko wyrażone przez wnioskodawcę w obecności przedstawicieli organizacji związkowej reprezentującej wnioskodawcę. WORD wskazał, że fakt ukarania wnioskodawcy jest realizacją wynikającego z Kodeksu pracy szczególnego rodzaju uprawnienia pracodawcy o charakterze władczym — w postaci prawa do ustalania porządku w zakładzie pracy, którego przestrzeganie jest jednym z podstawowych obowiązków pracownika - art. 100 par. 2 pkt. 2 Kodeksu pracy oraz sankcjonowania jego nierespektowania przez pracownika w postaci nakładania kary porządkowej. Powołane przepisy uprawniają pracodawcę do przetwarzania danych osobowych pracownika w celu poprawnej realizacji umowy o pracę i praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy, a także zobowiązują pracodawcę do współdziałania z organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy (dowód: pismo WORD z 28 kwietnia 2023 r.).

Prezes UODO rozstrzygając w sprawie w uzasadnieniu decyzji odwołał się do treści art. 4 pkt 1, 2 i 7 RODO oraz art. 6 ust. 1 RODO. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie na administratorze danych osobowych wnioskodawcy, którym w rozumieniu art. 4 pkt 7 RODO jest WORD, ciąży obowiązek prawny przetwarzania danych zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności z art. 6 ust. 1 RODO. WORD w złożonych w sprawie wyjaśnieniach przyznał, że pracownik WORD - Kierownik Działu Administracyjno-Technicznego, biorący udział w negocjacjach z [...] listopada 2022 r. udostępnił informacje o nałożeniu na wnioskodawcę pracowniczej kary porządkowej uczestnikom tych negocjacji. Wskazał, że Kierownik Działu Administracyjno-Technicznego WORD posiadał upoważnienie do udziału i prowadzenia w imieniu pracodawcy rokowań w dniu [...] listopada 2022 r. w trybie art. 9 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 123) jako przedstawiciel pracodawcy (administratora). Uczestnikami negocjacji po stronie pracodawcy byli; Kierownik Działu Administracyjno-Technicznego WORD, Główny Specjalista ds. kancelaryjne -biurowych WORD, radca prawny, oraz po stronie pracowników: przewodniczący ZZ [...] , jego zastępca i uczestnik jako pracownik WORD. Negocjacje dotyczyły poprawy warunków pracy i płacy w związku ze sporem zbiorowym.

Prezes UODO wyjaśnił, że WORD w złożonych w sprawie wyjaśnieniach wskazał, że wnioskodawca sam udostępnił Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego WORD informację o nałożeniu na niego pracowniczej kary porządkowej podczas prowadzonego postępowania dotyczącego likwidacji szkody w pojeździe egzaminacyjnym będącej przyczyną nałożenia kary. WORD wskazał również, że M.N. sam ujawnił te informacje bliżej nieokreślonej liczbie pracowników WORD, co jest, zdaniem WORD, tożsame ze zgodą na przetwarzanie tej informacji. WORD przekazał w ramach złożonych wyjaśnień kopie oświadczeń trzech pracowników opisujących ujawnianie przez wnioskodawcę różnym pracownikom WORD informacji o nałożeniu na niego pracowniczej kary porządkowej. Jednakże wnioskodawca w złożonych w sprawie wyjaśnieniach wskazał, że nie przekazał nigdy Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego WORD informacji o nałożeniu na niego pracowniczej kary porządkowej, a nałożenie kary miało miejsce dopiero po postępowaniu dotyczącym likwidacji szkody, na które powołuje się WORD w swoich wyjaśnieniach. Prezes UODO wskazał, że nie może więc uznać za udowodnione w sposób jednoznaczny i bezsporny, by wnioskodawca udostępnił Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego WORD lub innym pracownikom WORD informacje o nałożeniu na niego pracowniczej kary porządkowej.

Jednakże, zdaniem Prezesa UODO, nawet w przypadku, w którym M.N. potencjalnie udostępniłby swoje dane Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego WORD lub innym pracownikom WORD, nie oznacza to, że w ten sposób wyraził on zgodę na dalsze udostępnianie jego danych osobowych przez WORD w toku negocjacji z [...] listopada 2022 r. Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a RODO przetwarzanie jest zgodne z prawem, jeśli osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów. Zgodnie z art. 4 pkt. 11 RODO "zgoda" osoby, której dane dotyczą oznacza dobrowolne, konkretne, świadome i jednoznaczne okazanie woli, którym osoba, której dane dotyczą, w formie oświadczenia lub wyraźnego działania potwierdzającego, przyzwala na przetwarzanie dotyczących jej danych osobowych. Wobec sprzecznych twierdzeń stron, w ocenie Prezesa UODO, WORD nie wykazał w sposób jednoznaczny i bezsporny, iż M.N. wyraził zgodę na operację przetwarzania - udostępnienie - jego danych osobowych przez WORD w wyraźnie określonym celu. W ocenie Prezesa UODO z przedstawionej przez WORD dokumentacji nie wynika w żaden sposób upoważnienie do udostępnienia wszystkim uczestnikom negocjacji z [...] listopada 2022 r. informacji na temat nałożenia na M.N. pracowniczej kary porządkowej.

Prezes UODO odwołując się do treści art. 2 ust. 1 i 3-6 oraz art. 7 ustawy o związkach zawodowych wskazał, że w przedmiotowej sprawie negocjacje z [...] listopada 2022 r. dotyczyły poprawy warunków pracy i płacy w związku ze sporem zbiorowym. Podkreślił, że wnioskodawca zapisał się do ZZ [...] pod koniec września 2022 r. składając deklarację drogą pocztową i nie informował ZZ [...] o nałożonej na niego karze. M.N. wskazał, że po negocjacjach z [...] listopada 2022 r. sam przewodniczący ZZ [...] poinformował go, iż jest oburzony ujawnieniem jego danych dotyczących na negocjacjach, a żaden z uczestników negocjacji ze strony ZZ [...] nie wiedział wcześniej o nałożonej na niego karze. M.N. wskazał również, że nie wiedział on kto będzie uczestniczył w negocjacjach, gdyż on znalazł się na nich przypadkiem, po tym, gdy WORD zwolnił z pracy trzech innych przedstawicieli ZZ [...] i nie zostali oni przywróceni do pracy na czas negocjacji.

W ocenie Prezesa UODO, WORD nie wykazał w jaki sposób ujawnienie danych osobowych wnioskodawcy dotyczących pracowniczej kary porządkowej uczestnikom negocjacji z [...] listopada 2022 r. było niezbędne do wykonania umowy dotyczącej zatrudnienia wnioskodawcy lub do realizacji uprawnień WORD o charakterze władczym wynikających z Kodeksu pracy. WORD nie wykazał , aby negocjacje dotyczyły nałożonej na wnioskodawcę pracowniczej kary porządkowej.

Prezes UODO mając na uwadze treść art. 58 ust. 2 RODO oraz uwzględniając współpracę WORD z organem w trakcie trwania postępowania uznał, że w przedmiotowej sprawie właściwe jest zastosowanie wobec WORD upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 RODO.

WORD w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie decyzji Prezesa UODO z dnia [...] września 2023 r. nr [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, braku oceny jego całokształtu oraz na jego wybiórczej i dowolnej ocenie przejawiającej się w uznaniu, że M.N. nie wyraził zgody na ujawnienie informacji o jego ukaraniu karą porządkową członkom związku zawodowego w trakcie negocjacji mimo, że dobrowolnie ujawnił ją bliżej nieokreślonemu kręgowi i liczbie osób i mimo, że kwestia nieprzyznania mu dodatkowych kategorii w zakresie egzaminowania została wywołana w trakcie negocjacji z jego inicjatywy i mimo, że nie wykazał by jego wolą było ograniczenie celu dobrowolnego ujawnienia informacji o ukaraniu go karą porządkową i by w tym celu podjął jakiekolwiek kroki, co doprowadziło do uznania, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych i w konsekwencji do udzielenia mu upomnienia.

Skarżący w uzasadnieniu podniósł m.in., że to M.N. jako podmiot wywodzący swoje roszczenia w zakresie naruszenia RODO powinien wykazać, że upubliczniając z własnej woli nieokreślonemu kręgowi i liczbie osób informacje o ukaraniu go karą porządkową ograniczył jednoznaczny i precyzyjny cel jej przetwarzania. Upubliczniając informacje o ukaraniu go karą porządkową musiał się liczyć i zgadzać z tym, że wiedza ta może się upowszechnić wśród pracowników WORD, bowiem nie zastrzegał ani celu ujawnienia tych informacji ani konieczności zachowania jej w poufności. Prezes UODO całkowicie pominął też okoliczność, że kwestia ukarania M.N. karą porządkową poruszona została na negocjacjach ze związkami zawodowymi, zatem w celach dotyczących zatrudnienia ukaranego pracownika i celu wymaganej przepisami prawa kooperacji z organizacjami związkowymi, zatem w celach uprawnionych.

Skarżący podkreślił, że M.N. w toku negocjacji zarzucił skarżącemu nieprzyznanie dodatkowych kategorii egzaminowania jako dowód na jego nienależyte traktowanie. Bez znaczenia w związku z tym jest okoliczność, że negocjacje dotyczyły kwestii zbiorowych praw pracowniczych, skoro to z inicjatywy M.N. została w ich trakcie poruszona kwestia jego indywidualnego przypadku. Zgodnie z obowiązującym na ten czas rozporządzeniem Ministra Transportu w sprawie warunków wynagradzania egzaminatorów przeprowadzających egzaminy kandydatów na kierowców i kierowców, dyrektor WORD może przydzielić egzaminatorowi zadania związane z przeprowadzaniem egzaminów na prawo jazdy w zakresie kategorii uprawnień innych niż wynikające z umowy o pracę, za które przysługuje dodatek specjalny za każdy m-c, w którym będzie wykonywał dodatkowe zadania. Przyznanie dodatkowych kategorii egzaminowania i związana z tym wypłata dodatkowego wynagrodzenia pozostawione jest uznaniu pracodawcy, który nie tylko może, ale powinien przy podejmowaniu decyzji uwzględniać całokształt okoliczności, w tym jakość wywiązywania się przez pracownika z powierzonych obowiązków. Ten argument został powołany przez Kierownika DAT jako możliwa podstawa nieprzyznawania dodatkowych kategorii egzaminowania pracownikowi i w konsekwencji jako dowód na brak dyskryminacji czy niewłaściwego traktowania pracownika. Skarżący podkreślił, że informacja ta użyta została w reakcji na stanowisko M.N..

Prezes UODO przyjął za wiarygodne oświadczenie M.N., że nie przekazywał żadnemu członkowi związku zawodowego informacji o ukaraniu go karą porządkową. Nie podjął jednak żadnych działań w celu zweryfikowania jego zasadności w konfrontacji z członkami związków zawodowych, co w świetle powołanych 3 oświadczeń pracowników skarżącego wydaje się jak najbardziej konieczne.

Skarżący zarzucił, że Prezes UODO przyjął za wiarygodne i miarodajne wyłącznie oświadczenia M.N. nie wskazując podstaw i uzasadnienia dla pominięcia oświadczeń pracowników WORD. M.N. wskazał, że postępowanie dotyczące likwidacji szkody, do której odwoływał się WORD jako uzasadnienia nałożenia kary, miało miejsce przed jej nałożeniem podczas gdy likwidacja szkody w pojeździć egzaminacyjnym nastąpiła po zastosowaniu kary porządkowej.

Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 77 k.p.a. obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zawartej w art. 7 zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W tym celu Prezes UODO był zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego realizowanemu poprzez nakaz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Na poparcie powyższego przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego.

Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodał nadto m.in., że sam fakt poruszania przez M.N. podczas negocjacji zagadnień niepowiązanych z ich zakładanym celem, nie zwalnia automatycznie administratora danych osobowych z obowiązku przetwarzania danych osobowych tylko w takim celu i w takim zakresie jaki jest konieczny do zapewnienia zgodności przetwarzania z przepisami prawa. Ujawnienie danych osobowych wnioskodawcy, w zakresie objętym jego skargą, tj. w zakresie informacji o pracowniczej karze porządkowej, nie było obiektywnie niezbędne do wykonania umowy zatrudnienia wiążącej WORD z wnioskodawcą. Organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Skarżący pismem z dnia 22 grudnia 2023 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Podniósł, że Prezes UODO pomija okoliczność, że jego obowiązkiem była analiza całokształtu materiału dowodowego i w razie sprzecznych twierdzeń badanie i ocena wiarygodności poszczególnych z nich celem wyprowadzenia zasadnych i logicznych wniosków. Ocena całokształtu materiału dowodowego oznacza konieczność analizy i oceny wszystkich dowodów. Prezes UODO nie wskazał dlaczego oświadczenia 3 pracowników WORD nie mogą być uznane za potwierdzenie nieograniczonego upublicznienia danych o ukaraniu przez M.N..

Skarżący i uczestnik postępowania wezwani do ustosunkowania się do wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie żądali przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju

sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli

ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).

Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych jest organem właściwym w sprawie ochrony danych osobowych (art. 34 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych) i jednocześnie organem nadzorczym w rozumieniu RODO (art. 34 ust. 2 u.o.d.o.).

Jak stanowi art. 57 ust. 1 lit. a i lit. f RODO, bez uszczerbku dla innych zadań określonych na mocy niniejszego rozporządzenia, każdy organ nadzorczy na swoim terytorium monitoruje i egzekwuje stosowanie niniejszego rozporządzenia, a także rozpatruje skargi wniesione przez osobę, której dane dotyczą.

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec uzasadnionych zarzutów naruszenia prawa procesowego przedwczesna była ocena prawidłowości zastosowania prawa materialnego.

W ocenie Sądu, lektura zaskarżonej decyzji wskazuje, że Prezes UODO nie rozpatrzył wszechstronnie całego zebranego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) i nie ocenił go w pełni, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd za zasadne uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w tym zakresie.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

W sprawie nie jest kwestionowane i ustalone zostało przez organ, że [...] listopada 2022 r. w WORD odbyły się negocjacje w sprawie poprawy warunków pracy i płacy w związku ze sporem zbiorowym. W negocjacjach, jak ustalił organ, brali udział: Kierownik Działu Administracyjno-Technicznego WORD w [...] , główny specjalista ds.kancelaryjno-biurowych WORD w [...] , radca prawny WORD w [...] , oraz przewodniczący Związku Zawodowego [...] WORD, jego zastępca oraz uczestnik niniejszego postępowania, tj. M.N. - pracownik WORD.

Organ ustalił na podstawie pisma uczestnika postępowania sądowego, że podczas negocjacji Kierownik Działu Administracyjno-Technicznego WORD powiedział, że na M.N. nałożono pracowniczą karę porządkową. Ustalenie to nie było kwestionowane przez WORD w postępowaniu administracyjnym.

Okoliczność ta stanowiła, jak wynika z zaskarżonej decyzji, podstawę do udzielenia przez Prezesa UODO Wojewódzkiemu Ośrodkowi Ruchu Drogowego w [...] upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 RODO, polegające na udostępnieniu danych osobowych M.N., w zakresie informacji o pracowniczej karze porządkowej osobom nieuprawnionym, tj. wymienionemu w rozstrzygnięciu decyzji: Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] , Głównemu Specjaliście ds. kancelaryjno-biurowych Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] , radcy prawnemu Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] , przewodniczącemu Związku Zawodowego [...] WORD i zastępcy przewodniczącego Związku Zawodowego [...] WORD.

W sprawie tej, co istotne, WORD wskazywał, że M.N. sam udostępnił Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego WORD informację o nałożeniu na niego pracowniczej kary porządkowej. M.N. wskazywał zaś, że nigdy nie przekazał Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego informacji o nałożeniu na niego kary pracowniczej.

Prezes UODO udzielając zaskarżoną decyzją upomnienia WORD w [...] przyjął w tej sprawie, na podstawie oświadczeń WORD w [...] i oświadczeń M.N., że nie może uznać za udowodnione w sposób jednoznaczny i bezsporny, aby M.N. udostępnił Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego WORD lub innym pracownikom WORD informacji o nałożeniu na niego pracowniczej kary porządkowej. Jednocześnie jednak z decyzji nie wynika dlaczego organ nie uwzględnił stanowiska WORD w tej sprawie, a dał wiarę wyjaśnieniom M.N..

Zgodnie z art. 6 ust. 1 RODO, przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim - spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków: a) osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów; b) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy; c) przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze; d) przetwarzanie jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej; e) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi; f) przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. Akapit pierwszy lit. f) nie ma zastosowania do przetwarzania, którego dokonują organy publiczne w ramach realizacji swoich zadań.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości podkreśla się, że ten wykaz przypadków, w których przetwarzanie danych osobowych może zostać uznane za zgodne z prawem jest wyczerpujący i zamknięty, co oznacza, by że aby można było uznać je za zgodne z prawem, przetwarzanie powinno być objęte jednym z przypadków przewidzianych w art. 6 ust. 1 akapit pierwszy RODO [v. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 maja 2023 r., C-60/22, pkt 55, 56; www.eur-lex.europa.eu).

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości każde przetwarzanie danych osobowych powinno być zgodne z zasadami określonymi w art. 5 ust. 1 RODO i spełniać przesłanki zgodności z prawem wymienione w art. 6 RODO (v. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 maja 2023 r., C-60/22, pkt 57; www.eur-lex.europa.eu).

Zarówno RODO, jak i ustawa o ochronie danych osobowych nie regulują kwestii postępowania dowodowego i powinności organu nadzorczego związanych z czynieniem ustaleń faktycznych. W związku z tym zastosowanie w tym zakresie znajdują reguły i zasady określone w k.p.a. Podkreślenia wymaga, że celem postępowania administracyjnego jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej dotyczącej konkretnej osoby (podmiotu danych). Jednym ze stadiów postępowania jest stadium wyjaśniające - pozwalające ustalić dokładny stan faktyczny w danej sprawie. W wyniku postępowania wyjaśniającego organ administracji publicznej ma dojść do wskazanej w art. 7 k.p.a. prawdy obiektywnej, co czyni za pomocą środków dowodowych.

W aktach postępowania administracyjnego znajdują się oświadczenia kierownika Działu Administracyjno-Technicznego WORD (z dnia 5 stycznia 2023 r. – karta 18 akt administracyjnych) oraz jego pracownika (oświadczenie z dnia 5 stycznia 2023 r. – karta 19 akt administracyjnych), z których wynika, że uczestnik postępowania M.N. sam poinformował wymienionego "w luźnej rozmowie", że "Dyrektor go ukarał i nie będzie miał kategorii". Pracownik DAT, główny specjalista potwierdził w oświadczeniu, że M.N. w trakcie rozmowy z Kierownikiem DAT przekazał informację, "że została na niego nałożona kara porządkowa i w związku z tym nie będzie prowadził egzaminów na wyższe kategorie". Organ do wyjaśnień tych nie odniósł się w decyzji, nie ocenił ich wiarygodności.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika dlaczego organ nie dał wiary twierdzeniom WORD, co do pozyskania przez Kierownika Działu Administracyjno-Technicznego informacji o ukaraniu M.N. bezpośrednio od niego samego.

Zgodzić należało się z zarzutem skargi, że Prezes UODO za wiarygodne

i miarodajne przyjął wyłącznie oświadczenia M.N. nie wskazując podstaw i uzasadnienia dla pominięcia oświadczeń pracowników WORD, w tym Kierownika DAT i jego pracownika. Jednocześnie WORD wskazał w skardze, że likwidacja szkody w pojeździe egzaminacyjnym nastąpiła po zastosowaniu kary porządkowej, a zatem twierdzenie to jest odmienne od stanowiska przyjętego przez organ w postępowaniu administracyjnym na podstawie wyjaśnień wnioskodawcy. Organ nie dokonał w tej sprawie pełnej i wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Nadto, zgodnie z art. 75 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Na tle uregulowania postępowania dowodowego w Kodeksie postępowania administracyjnego w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że niedopuszczalne jest stosowanie formalnej (legalnej) teorii dowodów poprzez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi bądź też przez tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych (por. wyrok NSA z 9 marca 1989 r., sygn. akt II SA 961/88). W postępowaniu administracyjnym, organ powinien wykorzystać wszelkie dostępne środki dowodowe, a niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ dokonuje rozstrzygnięcia na podstawie tylko jednego, wybranego środka dowodowego.

Nie może budzić wątpliwości, że jednym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat postępowania są na gruncie procedury administracyjnej reguły prowadzenia postępowania dowodowego (art. 75-81 k.p.a.) oraz obowiązek dochodzenia przez organ administracji do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) w oparciu o wszechstronną analizę materiału dowodowego w sprawie (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu organ nie przeprowadził takiej wszechstronnej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego.

Organ przyznał w decyzji, że nie może uznać za udowodnione w sposób jednoznaczny i bezsporny, by M.N. sam udostępnił informację o ukaraniu go karą pracowniczą porządkową kierownikowi działu administracyjno-technicznego, jednocześnie nie zanegował twierdzeń WORD i przedłożonych w tym zakresie oświadczeń Kierownika DAT i jego pracownika, którzy jednoznacznie wskazywali, że sam wnioskodawca taką informację przedstawił. Nie jest zrozumiałe dlaczego dowody z oświadczeń przedstawionych przez WORD nie zostały uwzględnione i ocenione w sprawie. Przypomnieć należy, że zgodnie z regułą wyrażoną w art. 80 k.p.a., organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności.

Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do stwierdzenia, że Prezes UODO nie dochował powyższych obowiązków i naruszył reguły swobodnej oceny dowodów.

Dodatkowo wskazania wymaga, na podstawie dotychczas poczynionych przez organ ustaleń, że nie jest zrozumiałe dlaczego Prezes UODO udzielił upomnienia WORD w [...] za naruszenie polegające na udostępnieniu danych M.N. o pracowniczej karze porządkowej Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego WORD. Z decyzji nie wynikają ustalenia - jeśliby przyjąć za organem (czego dotychczas nie wykazano) że Kierownik DAT nie pozyskał informacji bezpośrednio od M.N. – kiedy, w jakich okolicznościach WORD w [...] jako pracodawca udostępnił (ujawnił) informację o pracowniczej karze porządkowej M.N. Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego i czy pracodawca miał do tego podstawy prawne. Ustaleń w tym zakresie w decyzji nie ma.

Jednocześnie wskazania wymaga, że udzielone upomnienie – w świetle treści uzasadnienia decyzji – wydaje się nawiązywać do faktu ujawnienia danych o pracowniczej karze porządkowej M.N. uczestnikom negocjacji z [...] listopada 2022 r. W takim przypadku całkowicie niezrozumiałe jest nałożenie upomnienia za udostępnienie danych o pracowniczej karze porządkowej Kierownikowi Działu Administracyjno-Technicznego, który przecież wedle ustaleń organu miał w dniu [...] listopada 2022 r. ujawnić te dane (w imieniu pracodawcy, administratora) innym uczestnikom negocjacji.

Odnosząc się do skargi dodatkowo jedynie wskazania wymaga, że istotą sprawy przed organem ochrony danych osobowych nie jest kwestia ustalenia, czy nastąpiło "nieograniczone upublicznienie" przez M.N. informacji o ukaraniu go pracowniczą karą porządkową, a to czy w trakcie negocjacji w sprawie poprawy warunków pracy i płacy uprawnione było ujawnienie (udostępnienie) przez osobę reprezentującą pracodawcę - WODR (Kierownika działu Administracyjno-technicznego) osobom nieuprawnionym, tj. osobom, które nie miały o niej wiedzy (tj. wymienionym w decyzji: głównemu specjaliście ds. kancelaryjno-biurowych, radcy prawnemu, przewodniczącemu Związku zawodowego i Zastępcy Przewodniczącego Związku zawodowego).

Jednocześnie Sąd zauważa, że kwestia odpowiedzialności pracodawcy jako administratora na gruncie RODO może być rozważana w tej sprawie (zależnie od ostatecznych ustaleń organu i dokonanej oceny materiału dowodowego) w jednym z dwóch aspektów: 1) w sytuacji, gdy Kierownik Działu Administracyjno-Technicznego pozyskał informację o porządkowej karze pracowniczej M.N. bezpośrednio od pracodawcy (ze zbioru danych) i następnie ją udostępnił (działając z ramienia pracodawcy) w dniu [...] listopada 2022 r. określonemu gronu osób, które organ uznaje w tej sprawie za nieuprawnione do pozyskania informacji i 2) w sytuacji, gdy Kierownik Działu Administracyjno-Technicznego (reprezentujący w dniu [...] listopada 2022 r. pracodawcę) pozyskał informację o pracowniczej karze porządkowej od samego M.N. a następnie ją udostępnił (działając z ramienia pracodawcy) w dniu [...] listopada 2022 r. określonemu gronu osób, które organ uznaje w tej sprawie za nieuprawnione do pozyskania informacji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ rozważy w sposób wszechstronny cały zgromadzony materiał dowodowy. Z uzasadnienia decyzji powinno jasno wynikać, jakie fakty organ uznał za udowodnione i na podstawie jakich dowodów (należy je wymienić w decyzji), a jakim dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i wyjaśnić dlaczego określonym dowodom organ odmówił mocy dowodowej. Swoboda w dokonywaniu oceny dowodów nie jest nieograniczona. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza nakaz oceny wszelkich faktów i środków dowodowych w sposób wszechstronny (zob. A. Wiktorowska, (w:) M. Wierzbowski, Postępowanie administracyjne, 2015, str. 117). Dlatego organ administracji publicznej zobowiązany jest do wskazania w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, którym dowodom dał wiarę i dlaczego. Zgodnie bowiem z treścią art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Dodatkowo jedynie wskazania wymaga, że rozstrzygnięcie powinno być sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Powinno być jednoznaczne i zrozumiałe dla stron bez wnikania w treść uzasadnienia decyzji. Wynika to z władczego charakteru aktu administracyjnego, który kształtuje prawa i obowiązki strony i musi w związku z tym być jednoznaczny i precyzyjny, jak też z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania do organów państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. (v. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2021r. sygn. akt I OSK 1086/20; z dnia 2 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 873/18 orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zależnie od poczynionych w sprawie pełnych ustaleń faktycznych i dokonanej wszechstronnej oceny materiału dowodowego organ podejmie stosowną decyzję.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis od skargi (200 zł).