Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 434/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6141 Państwowe szkoły wyższe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.52 par.1 - 3, art. 54 par.3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant: referent Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K. B. – M. na decyzję Komisji Rekrutacyjnej do Szkoły [...] - Kolegium [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej przyjęcia na I rok kształcenia w dyscyplinie nauk prawnych - w Kolegium [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Komisji Rekrutacyjnej do Szkoły [...] - Kolegium [...] na rzecz skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2019 r. K. B. – M. złożyła podanie o przyjęcie do Szkoły [...] – Kolegium [...] w roku akademickim 2019/2020.

Po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego, decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Komisja Rekrutacyjna do Szkoły [...] – Kolegium [...], na podstawie art. 200 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm.), art. 104 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), § 13 uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie zasad rekrutacji do Szkoły [...] rozpoczynającej kształcenie w roku akademickim 2019/2020 oraz Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. w sprawie utworzenia Szkoły [...], odmówiła przyjęcia K. B. – M. na I rok kształcenia w roku akademickim 2019/2020 w Szkole [...] na program kształcenia w dyscyplinie naukowej nauk prawnych – w Kolegium [...].

W uzasadnieniu decyzji Komisja Rekrutacyjna wskazała, że warunkiem przyjęcia na I rok kształcenia w Szkole [...] – Kolegium [...] było uzyskanie minimum kwalifikacyjnego wynoszącego [...] punktów, w tym zdanie egzaminu kwalifikacyjnego oraz zajęcie miejsca na liście rankingowej, mieszczącego się w limicie przyjęć do Szkoły [...]. Natomiast kandydatka nie uzyskała pozycji w rankingu, mieszczącej się w ustalonym limicie miejsc do Szkoły [...], który wynosił [...] miejsc, przy uwzględnieniu miejsc przypisanych zarządzeniem Dziekana do określonych jednostek Wydziału, ponieważ zajęła [...] miejsce w rankingu.

W odwołaniu z dnia [...] lipca 2019 r. strona wniosła o przyjęcie na I rok kształcenia w roku akademickim 2019/2020 w Szkole [...] – Kolegium [...], zarzucając naruszenie:

- art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym m. in. art. 198 – 216 wchodzą w życie z dniem 1 października 2019 r., a zatem art. 200 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie obowiązywał w dniu przeprowadzenia konkursu i konkurs został przeprowadzony w oparciu o przepisy nieobowiązujące,

- art. 291 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym zasady rekrutacji do szkoły doktorskiej, o których mowa w art. 200 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz program kształcenia w szkole doktorskiej, o którym mowa w art. 201 ust. 3 tej ustawy, podaje się po raz pierwszy do wiadomości publicznej do dnia 31 maja 2019 r. w związku z art. 201 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym zasady rekrutacji oraz program kształcenia, podmiot prowadzący szkołę doktorską udostępnia nie później niż 5 miesięcy przed rozpoczęciem edukacji.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r., doręczonym stronie w dniu [...] sierpnia 2019 r., Przewodniczący Komisji Rekrutacyjnej zawiadomił stronę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia [...] września 2019 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2019 r. strona wniosła o uchylenie decyzji, odmawiającej przyjęcia na I rok kształcenia w roku akademickim 2019/2020 w Szkole [...] na program kształcenia w dyscyplinie naukowej nauk prawnych – w Kolegium [...], zarzucając naruszenie:

-- art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym m. in. art. 198 – 216 wchodzą w życie z dniem 1 października 2019 r., a zatem art. 200 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie obowiązywał w dniu przeprowadzenia konkursu i konkurs został przeprowadzony w oparciu o przepisy nieobowiązujące,

- art. 291 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym zasady rekrutacji do szkoły doktorskiej, o których mowa w art. 200 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz program kształcenia w szkole doktorskiej, o którym mowa w art. 201 ust. 3 tej ustawy, podaje się po raz pierwszy do wiadomości publicznej do dnia 31 maja 2019 r. w związku z art. 201 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym zasady rekrutacji oraz program kształcenia, podmiot prowadzący szkołę doktorską udostępnia nie później niż 5 miesięcy przed rozpoczęciem edukacji.

W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że egzamin zgodnie z intencją ustawodawcy winien zostać przeprowadzony w październiku 2019 r., po wejściu w życie przepisów określających zasady rekrutacji, po uprzednim ogłoszeniu do dnia 31 maja 2019 r. zasad rekrutacji, programu szkolenia i regulaminów. Tak długie vacatio legis służyć miało przygotowaniu transparentnych zasad rekrutacji, programów nauczania i regulaminów, aby przepisy wprowadzające nową instytucję mogły wejść w życie z dniem wskazanym w ustawie wprowadzającej. Nadto intencją ustawodawcy było wyrównanie szans kandydatów, aby mogli zapoznać się i przygotować zgodnie z nowymi zasadami konkursu.

Jak dalej wywodziła strona, w [...] zasady rekrutacji zostały ogłoszone w dniu [...] maja 2019 r., a w dniu [...] czerwca 2019 r. termin egzaminu wyznaczono na dzień [...] lipca 2019 r. Kandydaci mieli jedynie kilka dni na złożenie zgłoszenia w systemie internetowym, a osoba spoza uczelni nie miała szans na złożenie dokumentów bez pomocy pracowników dziekanatu. Pomimo, że zgodnie z § 5 pkt 2 ppkt 6 uchwały Senatu kandydaci ubiegający się o przyjęcie na studia w Instytucie [...] zdają egzamin ze specjalności [...], [...], [...], to w części pisemnej egzaminu znalazło się szereg pytań z [...] i to nie tylko z zakresu [...], ale z [...], m. in. z [...]. Ponadto przyznaje się aż [...] punktów za dotychczasowe publikacje, a nie przyznaje się żadnych punktów za dotychczasową praktykę w zawodzie [...], która winna być również doceniona. Tak skonstruowane zasady rekrutacji w sposób oczywisty faworyzują osoby wcześniej związane z uczelnią i powodują dyskryminację osób, które do tej pory skupiły się na pracy zawodowej. Nie określono również maksimum punktów, które można było uzyskać, co jest istotne z uwagi na systemy obliczania średniej ocen i odmienne skale ocen na różnych uczelniach. Również przekładanie ogłoszenia wyników z dnia na dzień budzi poważne wątpliwości co do ich rzetelności.

Według strony przeprowadzenie konkursu przed wejściem w życie przepisów dotyczących rekrutacji pozbawione jest podstaw prawnych, co spowodowało nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Strona wyjaśniła również, że nie został rozpoznany jej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i z ostrożności procesowej zachodzi konieczność złożenia skargi do sądu.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Komisja Rekrutacyjna do Szkoły [...] – Kolegium [...], na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm.) i § 12 uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie uchwalenia Statutu [...], uwzględniła w całości skargę wniesioną przez stronę pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. i w zakresie swojej właściwości uchyliła w całości decyzję Komisji Rekrutacyjnej do Szkoły [...] - Kolegium [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], odmawiającą przyjęcia strony na I rok kształcenia w dyscyplinie nauk [...] – w Kolegium [...].

W uzasadnieniu decyzji Komisja Rekrutacyjna wskazała, że wyniki postępowania rekrutacyjnego do Szkoły [...] w roku akademickim 2019/2020 zostały ogłoszone w dniu [...] lipca 2019 r. Wyniki te zostały wprowadzone do elektronicznego systemu rekrutacji [...], a następnie przygotowane zostały decyzje dotyczące odmowy przyjęcia na I rok kształcenia w dyscyplinie nauk prawnych w Kolegium [...]. Natomiast w przypadku kandydatów zakwalifikowanych do kształcenia w Szkole [...] przyjęcie nastąpiło w drodze wpisu na listę osób przyjętych do Szkoły [...]. Komisja Rekrutacyjna wydala w dniu [...] lipca 2019 r. decyzję odmawiającą przyjęcia strony na I rok kształcenia, powołując w podstawie m. in. art. 200 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, który wejdzie w życie dopiero z dniem 1 października 2019 r. Oznacza to, że w toczących się postępowaniach rekrutacyjnych decyzje o odmowie przyjęcia powinny być wydane nie wcześniej niż 1 października 2019 r. Komisja Rekrutacyjna powinna zatem wydać decyzję z datą po 1 października 2019 r.

Zdaniem Komisji Rekrutacyjnej, wydanie decyzji w terminie wcześniejszym powoduje odpadnięcie podstawy prawnej do formalnego wydania decyzji, odmawiającej przyjęcia do Szkoły [...]. Komisja mogła prowadzić wszelkie czynności w zakresie postepowania rekrutacyjnego, w tym m. in. ogłosić wyniki postępowania i przedstawić listy rankingowe. Jednakże z wydaniem decyzji powinna wstrzymać się do dnia 1 października 2019 r. Dlatego też decyzja w stosunku do strony tego postępowania została wydana bez podstawy prawnej. Należało uchylić wydaną przez Komisję Rekrutacyjną w dniu [...] lipca 2019 r. decyzję odmawiającą przyjęcia do Szkoły [...] i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] września 2019 r. skarżąca wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] września 2019 r. i przyjęcie na studia doktoranckie w Szkole [...] przez wpisanie na listę doktorantów Szkoły [...] - Kolegium [...] na I rok kształcenia w dyscyplinie nauk [...] w roku akademickim 2019/2020. Według skarżącej bezpodstawne było przedłużenie terminu, ustanowionego w uchwale Senatu [...], do rozpoznania wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nawet, gdyby dopuścić możliwość przedłużenia tego terminu, to musiałoby to być uzasadnione potrzebą prowadzenia czynności wyjaśniających z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, a nie jak wskazano sezonem urlopowym członków Komisji. Doszło zatem do obrazy art. 36 § 2 k.p.a. Komisja zobowiązana była w terminie 14 dni, wynikającym z uchwały Senatu, rozpoznać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Według skarżącej, Komisja Rekrutacyjna w decyzji z dnia [...] września 2019 r. nie podzieliła w całości argumentacji skarżącej i nie odniosła się do zarzutów merytorycznych skargi, dotyczących postępowania rekrutacyjnego. Dokonując autokorekty własnej decyzji, Komisja dopuściła się rażącego naruszenia prawa, wskazując że skarga została w całości uwzględniona, a de facto nie uwzględniając w całości żądania strony i nie wpisując skarżącej na listę doktorantów Szkoły [...]. W tej sytuacji, organ nie mógł skorzystać z trybu samokontroli w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. i powinien przekazać skargę do rozpoznania sądowi administracyjnemu. W trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. niedopuszczalne jest wybiórcze traktowanie skargi, jak i niedopuszczalne jest naprawianie błędów, które popełnił organ, jeżeli nie prowadzi to do wydania orzeczenia zgodnego z interesem skarżącej. Wydana decyzja rażąco narusza art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter jedynie pozorny i w żaden sposób nie załatwia interesu strony przez wpisanie jej na listę doktorantów. Naprawiając własne błędy, organ ma zamiar po 1 października 2019 r. wydać decyzję takiej samej treści, już na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Nie stanowi również uwzględnienia skargi w całości uchylenie zaskarżonej decyzji bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Późniejsze wydanie odrębnej decyzji merytorycznej nie ma podstawy prawnej, a zawarcie w niej takiego samego rozstrzygnięcia, jak w decyzji uchylonej w ramach autokontroli, rażąco narusza prawo. W tej sytuacji Komisja zgodnie z art. 55 § 2 p.p.s.a. powinna była w terminie 30 dni przekazać sądowi administracyjnemu złożoną skargę wraz z aktami i odpowiedzią na skargę.

W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając że przedłużenie terminu do wydania decyzji ze względu na brak możliwości poprawnego procedowania, spowodowane sezonem urlopowym, nie niweczy zasadności decyzji i nie stanowi działań noszących znamiona rażącego naruszenia prawa. Ponadto, uchylając decyzję z dnia [...] lipca 2019 r., organ nie był ani zobowiązany ani też władny do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie wpisania skarżącej na listę doktorantów ze względu na ustawowe pozbawienie organu możliwości do wydawania decyzji administracyjnych w tym zakresie. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ uwzględnił skargę w całości, celowo nie odnosząc się do kwestii wpisania na listę doktorantów, gdyż żądanie to pozostawało poza normą kompetencyjną, zawartą w przepisach prawa materialnego. Stąd też organ nie miał prawnej możliwości do uwzględnienia żądania skarżącej, co w żaden sposób nie niweczy poglądu o uwzględnieniu w całości pozostałych żądań w granicach prawa.

W załączeniu organ przedłożył pismo Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] września 2019 r. z wnioskiem o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję z dnia [...] lipca 2019 r., odmawiającą przyjęcia skarżącej do Szkoły [...], w związku z uwzględnieniem skargi w całości.

W piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. skarżąca podtrzymała dotychczasowe zarzuty, zauważając że organ w żadnym miejscu nie odniósł się do zarzutów merytorycznych skargi, dotyczących przebiegu postępowania rekrutacyjnego i jego wadliwości. Ponadto skarżąca wniosła na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. o nakazanie Komisji Rekrutacyjnej wpisania skarżącej na I rok kształcenia w Szkole [...] – Kolegium [...]. Samo uchylenie decyzji spowoduje wydanie przez Komisję Rekrutacyjną kolejnej decyzji o odmowie przyjęcia i będzie skutkowało kolejnymi skargami do sądu. Takie zachowanie organu naraża też skarżącą na szkodę, albowiem rok akademicki rozpoczął się 1 października 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] września 2019 r., którą Komisja Rekrutacyjna na podstawie m. in. art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniła w całości skargę wniesioną przez stronę pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. i uchyliła w całości decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2019 r., odmawiającą przyjęcia strony na I rok kształcenia w dyscyplinie nauk prawnych – w Kolegium [...].

Stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.

Artykuł 54 § 3 p.p.s.a. stanowi samoistną podstawę prawną do dokonania autokontroli przez organ administracji. Przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organowi administracji ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy, i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a.

Jak wynika z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy, skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2019 r. (wpływ do organu – [...] lipca 2019 r.) złożyła na podstawie § 13 ust. 1 w związku z § 5 ust. 1 pkt 6 uchwały Senatu [...] z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie zasad rekrutacji do Szkoły [...] rozpoczynającej kształcenie w roku akademickim 2019/2020, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej wydaniem przez Komisję Rekrutacyjną decyzji w dniu [...] lipca 2019 r. odmawiającej przyjęcia skarżącej na studia doktoranckie. Stosownie do powołanego przez skarżącą § 5 ust. 1 pkt 6 uchwały do zadań komisji rekrutacyjnej należy również rozpatrywanie wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, a stosownie do § 13 ust. 1 uchwały odmowa przyjęcia do Szkoły [...] następuje w drodze decyzji administracyjnej doręczonej kandydatowi na zasadach ogólnych. Skarżąca skorzystała zatem z uprawnienia przewidzianego w § 13 ust. 2 uchwały, zgodnie z którym od decyzji o odmowie przyjęcia do Szkoły [...] kandydatowi przysługuje, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Złożenie przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy otworzyło zatem administracyjne postępowanie odwoławcze, a decyzja Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2019 r. odmawiająca przyjęcia strony do Szkoły [...] nie stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Natomiast pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. (wpływ do organu – [...] sierpnia 2019 r.) skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Komisji Rekrutacyjnej również na decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. odmawiającą przyjęcia skarżącej na studia doktoranckie, powołując ponownie § 13 ust. 1 w związku z § 5 ust. 1 pkt 6 uchwały Senatu [...] z dnia [...] maja 2019 r. Skarżąca wyjaśniła, że nie został rozpoznany jej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i z ostrożności procesowej zachodzi konieczność złożenia skargi do sądu.

Należy zauważyć, że zgodnie z § 13 ust. 2 zd. 2 uchwały Senatu [...] kandydat może również w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem komisji rekrutacyjnej, bez konieczności składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy wnoszeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję komisji rekrutacyjnej obowiązują zasady przewidziane w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Definicję pojęcia "wyczerpanie środków zaskarżenia" zawiera art. 52 § 2 p.p.s.a. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ustawodawca nie nałożył zatem na stronę postępowania administracyjnego obowiązku zwrócenia się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Jednakże stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Komentowany przepis dopuszcza zatem możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronom wybór środka ochrony prawnej.

W tej sytuacji, skoro skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2019 r złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej nieostateczną decyzją Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2019 r., to przed rozpoznaniem tego wniosku przez Komisję Rekrutacyjną nie była uprawniona do wniesienia skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 20 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 376/19 odrzucił skargę strony na decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów doktoranckich, uznając że skoro skarżąca skutecznie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to nie mogła już skorzystać z prawa do zaskarżenia tej samej decyzji w drodze skargi do sądu administracyjnego. Dlatego też skarga wniesiona do tutejszego Sądu podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

W konsekwencji również Komisja Rekrutacyjna nie była uprawniona do dokonania na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. autokontroli decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. i uwzględnienia skargi, podlegającej odrzuceniu jako niedopuszczalnej. Skoro skarżąca zainicjowała kolejno dwa postępowania – administracyjne w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i następnie sądowe w wyniku wniesienia skargi do Sądu – organ zobowiązany był do rozpoznania skierowanego do niego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast skargę organ zobowiązany był do przekazania Sądowi w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a. w celu podjęcia przez Sąd stosownych działań.

Jak już powyżej wskazano, warunkiem skorzystania przez organ z uprawnienia z art. 54 § 3 p.p.s.a. i dokonania autokontroli własnej decyzji jest uwzględnienie skargi w całości. Organ podejmujący rozstrzygnięcie w tym trybie jest związany treścią żądań i zarzutów skarżącego i nie ma możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi. W złożonej skardze strona wniosła o uchylenie decyzji, odmawiającej przyjęcia na I rok kształcenia w Szkole [...], przede wszystkim zarzucając, że konkurs został przeprowadzony w oparciu o przepisy nieobowiązujące w chwili jego przeprowadzenia. Jej zdaniem, egzamin zgodnie z intencją ustawodawcy winien zostać przeprowadzony w październiku 2019 r., po wejściu w życie przepisów określających zasady rekrutacji. Ponadto strona zgłosiła zastrzeżenia co do zasad i toku prowadzenia postępowania rekrutacyjnego (wybór przedmiotów egzaminacyjnych, niewłaściwa punktacja, krótki termin na złożenie podania). Treść zarzutów skarżącej wskazuje, że skarżąca domagała się wpisania jej na listę doktorantów. Dlatego też samo uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. odmawiającej przyjęcia do Szkoły [...] jako wydanej przedwcześnie i zapowiedź wydania kolejnej decyzji po wejściu w życie właściwych przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie stanowiło uwzględnienia skargi strony w całości w myśl art. 54 § 3 p.p.s.a.

W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Nie może budzić wątpliwości, że organ, uwzględniając w ramach autokontroli skargę na decyzję, nie może ograniczyć się do uchylenia tego aktu. Zgodnie bowiem z brzmieniem wyjaśnianego przepisu organ ma obowiązek orzec w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej bądź przez jej rozstrzygnięcie co do istoty, bądź przez umorzenie postępowania (Kabat A. w: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, LEX). Wobec powyższego, w przypadku uwzględnienia skargi strony w całości w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., organ winien nie tylko uchylić zaskarżoną decyzję, ale również wpisać kandydatkę na listę doktorantów w Szkole [...].

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest też pogląd, że organ administracji publicznej, uwzględniając skargę w całości, może skorzystać ze wszystkich uprawnień przysługujących organowi odwoławczemu na podstawie art. 138 k.p.a., a więc w sytuacji, kiedy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, uchylić decyzję organu I instancji w całości i sprawę przekazać temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Jeżeli zostaje spełniona podstawowa przesłanka decyzji autokontrolnej, a mianowicie uwzględnienie skargi przez organ w całości, to nie ma żadnych przeszkód do zastosowania przez ten organ również art. 138 § 2 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 935/07).

Instytucja przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia polega więc (przy uwzględnieniu aktualnego brzmienia art. 138 § 2 k.p.a.) na uchyleniu decyzji w całości i przekazaniu sprawy przez organ odwoławczy organowi pierwszej instancji, w sytuacji gdy istnieje konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji. Nie jest natomiast możliwe uchylenie decyzji przez dany organ i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia samemu sobie. Poza tym przepisy procedury administracyjnej nie znają swoistego odroczenia w czasie wydania przez dany organ kolejnej decyzji po uprzednim uchyleniu przez ten organ decyzji wadliwej, do czego w istocie dążyła Komisja Rekrutacyjna.

W literaturze przedmiotu wyrażany jest pogląd, że art. 138 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania do wniosku, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy). Wprawdzie zgodnie z tym przepisem do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, jednakże należy mieć na uwadze, że w przepisie art. 138 § 2 jest mowa o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a więc "przekazanie sprawy sobie" stanowi rażące naruszenie powyższego przepisu (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2019). Również w orzecznictwie wskazuje się, że ten sam organ, który rozpoznał już sprawę, ma możliwość na skutek wniesionego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dokonać samokontroli wydanego rozstrzygnięcia. Nie może jednak organ przekazać sobie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.), bowiem przekazać można sprawę tylko innemu organowi. Nie można przekazać sobie sprawy, którą się ten organ zajmuje i którą ma obowiązek rozstrzygnąć decyzją (wyrok NSA z 5.07.2006 r., II OSK 940/05, LEX nr 275527).

Komisja Rekrutacyjna, wydając zaskarżoną decyzję naruszyła art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. Wobec odrzucenia skargi na decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. przez WSA postanowieniem z dnia 20 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 376/19, na obecnym etapie postępowania brak jest już możliwości dokonania przez organ na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. autokontroli wydanej decyzji.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a (wpis od skargi 200 zł).