Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1190/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 64e
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Inga Gołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 28 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2021r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po rozpatrzeniu zażalenia W. S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego K. - [...] z dnia 5 maja 2021r. sygn. [...] w sprawie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021r. poz. 735, dale- K.p.a.) w związku z art. 17, art. 18 oraz art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2020r. poz. 1427, dalej-u.p.e.a.)-utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego K. - [...] jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego W. S. aktualnie do kosztów egzekucyjnych w kwocie 466,20 zł. powstałych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

Na poczet w/w kosztów egzekucyjnych zaliczono nadpłatę z zeznania rocznego PIT-37 za 2020r. w kwocie 261,00 zł. Aktualnie na dzień wydania postanowienia organu I instancji zaległość z tytułu kosztów egzekucyjnych wynosi 189,24 zł.

Zobowiązany wnioskiem z dnia 6 października 2020r., uzupełnionym pismem z dnia 7 grudnia 2020r. (wraz z oświadczeniem majątkowym) zwrócił się o umorzenie kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że "firma, \v której pracowałem zwolniła wszystkich pracowników łącznie ze mną. Obecnie nie posiadam zatrudnienia, pobieram jedynie zasiłek chorobowy, a po jego zakończeniu, zarejestruje się jako osoba bezrobotna". Podniósł, że będzie ubiegał się o uzyskanie świadczenia rehabilitacyjnego (do wniosku nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających stan zdrowia). Wskazał, że nie posiada majątku nieruchomego, ruchomości, oszczędności ani praw majątkowych.

Organ I instancji postanowieniem z dnia 5 maja 2021r. nr [...] odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Na postanowienie zobowiązany, w ustawowym terminie wniósł zażalenie. W zażaleniu zarzucił:

1.przewlekłość prowadzenia postępowania. Wskazał, że jego wniosek z dnia 6 października 2020r. celowo był rozpatrywany przez urząd w sposób przewlekły, aby umożliwić wyegzekwowanie należności z nadpłaty podatku, co jego zdaniem świadczy o bezczynności urzędu. W jego ocenie urzędnicy nie prowadzili żadnych ustaleń we własnym zakresie z wyjątkiem ustalenia czy będzie mu przysługiwał zwrot z tytułu nadpłaty podatku a pełnomocnictwo było w posiadaniu organu. Wskazał, że w latach 2015 - 2016 do działania w jego imieniu była upoważniona matka, a upoważnienie do chwili obecnej nie zostało odwołane.

2.wprowadzenie go w błąd w kwestii istnienia zadłużenia z tytułu kosztów egzekucyjnych oraz brak odniesienia się do tej kwestii w postanowieniu.

3.nierzetelne prowadzenie postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego – ważny interes zobowiązanego. Zdaniem zobowiązanego organ nie wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o potwierdzenie złożonych przez niego informacji i oświadczeń. Zarzucił, że organ nie dokonał należycie ustalenia stanu faktycznego ograniczając się do stwierdzenia braku przesłanek ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego oraz przesuwania terminu załatwienia sprawy.

Zażalenie zostało przekazane zgodnie z właściwością do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. jako organu odwoławczego, celem rozpatrzenia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia przypomniał, że zgodnie z art. 64e u.p.e.a.:

§1. Organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne może umorzyć w całości lub w części koszty egzekucyjne.

§2. Koszty egzekucyjne mogą być umorzone:

1).na wniosek:

a).zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny,

b).wierzyciela, na którego wniosek została wszczęta egzekucja:

- sądowa przejęta przez organ egzekucyjny w wyniku zbiegu -jeżeli za umorzeniem przemawia

ważny interes wierzyciela,

- administracyjna - jeżeli za umorzeniem przemawia interes publiczny;

2).z urzędu, jeżeli wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym nie przekracza czterokrotności kosztów upomnienia.

Zasadność umorzenia kosztów egzekucyjnych, mogła być rozpoznawana w granicach przesłanki ważnego interesu zobowiązanego oraz ważnego interesu publicznego.

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji podjął działania niezbędne, które miały na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy. Postępowanie było prowadzone w sposób dążący do ustalenia faktycznego stanu sprawy, a zobowiązany każdorazowo zawiadamiany był o terminie załatwienia sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. - [...] zaliczył nadpłatę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa na poczet zaległości. Natomiast udzielone w latach poprzednich pełnomocnictwo dla p. L. S. dotyczyło odrębnego postępowania i nie było pełnomocnictwem ogólnym do reprezentowania zobowiązanego, dlatego właściwym było wezwanie pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa (co wydłużyło termin załatwienia sprawy).

Zobowiązany pismem z dnia 20 października 2020r. nr [...] został poinformowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego K. - [...] o stanie prowadzonych postępowań egzekucyjnych oraz o wysokości należnych do uregulowania kosztów egzekucyjnych. Co jednoznacznie wskazuje na to, że zobowiązany posiadał informację o zadłużeniu.

Przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych stanowią katalog zamknięty i wymienione są enumeratywnie w art. 64e§2 u.p.e.a. Organ może umorzyć koszty egzekucyjne w przypadku stwierdzenia jednej z okoliczności wskazanych w art. 64e§2 u.p.e.a, co skłania do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy, a nie związany. Z tego względu nawet odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca Zgodnie z art. 64e§2 pkt 1a u.p.e.a. koszty egzekucyjne mogą być umorzone na wniosek zobowiązanego, jedynie jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny.

Organ wziął pod uwagę całokształt materiału dowodowego oraz złożone przez zobowiązanego dokumenty i nie stwierdził zaistnienia ważnego interesu zobowiązanego ani tym bardziej interesu publicznego, które mogłyby przemawiać za udzieleniem wnioskowanej ulgi. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. - [...] wezwaniem z dnia 27 listopada 2020r. wezwał pełnomocnika zobowiązanego do przedłożenia oświadczenia o stanie majątkowym oraz przedłożenia innych dowodów będących w posiadaniu zobowiązanego na poparcie stawianych żądań i udokumentowania powołanych we wniosku okoliczności. W odpowiedzi na ww. wezwanie zobowiązany złożył pismo, w którym opisał swoją sytuację finansową i zdrowotną oraz oświadczenie o stanie majątkowym.

Na podstawie w/w dokumentów ustalono, że zobowiązany nie posiada stałego źródła dochodu i pozostaje na utrzymaniu matki - emerytki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (wydatki na utrzymanie oszacowane przez zobowiązanego na łączna kwotę ok. 900,00 zł). W/w koszty egzekucyjne zostały naliczone od zaległości powstałych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie na wskutek okoliczności losowych, niezależnych od zobowiązanego. Podmiotem odpowiedzialnym za powstanie zaległości jest sam podatnik, nie dokonujący należnej wpłaty należności w terminach określonych przepisami prawa. Tak więc wszczęcie postępowania egzekucyjnego i następnie powstanie kosztów egzekucyjnych, należnych zgodnie z zasadami ustalonymi przez ustawodawcę, jest logiczną i nieuchronną konsekwencją niewykonania przez dłużnika swoich, również ustawowo określonych obowiązków w zakresie uiszczania należnych zobowiązań publicznoprawnych. Ewentualna rezygnacja poprzez umorzenie z należnych ustawowo kosztów egzekucyjnych oznaczałaby, że wydatki egzekucyjne związane z egzekwowaniem należnej kwoty zaległości musiałby ponieść sam wierzyciel (Skarb Państwa). Powyższa sytuacja stanowiłoby dla wierzyciela nieuzasadnioną sankcję za dochodzenie należnych zaległości i byłaby jednocześnie nieuzasadnioną "premią" dla dłużnika, który ową zaległość wygenerował - wbrew przesłance ważnego interesu publicznego w rozumieniu art. 64e§2 pkt 1a u.p.e.a.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zachodziła przesłanka zarówno ważnego interesu zobowiązanego jak i ważnego interesu publicznego.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że rozstrzyganie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych posiada charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne wyraża się w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. W wyroku z dnia 14 listopada 2017r. WSA w Gdańsku sygn. akt: I SA/Gd 661/17 stwierdził, że odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa, zarówno wtedy, gdy występują przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy gdy nie mają one miejsca. Stąd też ocena materiału dowodowego, zebranego w sprawie, odmienna od oceny zobowiązanego nie może stanowić przesłanki do pozytywnego rozstrzygnięcia.

Zobowiązany posiada prawo do swobodnej oceny przesłanek zawartych w uzasadnieniu, ale również organ dysponuje możliwością oceny dowodów zebranych w sprawie, co nie w każdym przypadku przekłada się na ocenę stanu faktycznego oczekiwaną przez zobowiązanego.

Organ I instancji przed wydaniem w/w postanowienia wyczerpująco zebrał materiał dowodowy i rozpoznał wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Wyjaśnił stan faktyczny, co pozwoliło na stwierdzenie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych. Brak przesłanek oznaczał bowiem konieczność odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, a samo wyprowadzenie wniosku przeciwnego do oczekiwań zobowiązanego nie stanowi o naruszeniu prawa. Odmienne oczekiwania zobowiązanego są zrozumiałe, jednak nie mogą one wpływać na ocenę prawidłowości prawnej zapadłego rozstrzygnięcia.

Skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. złożył W. S., podnosząc, że w marcu 2015r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej na własny rachunek. Z powodu działań nieuczciwego kontrahenta, po 6 miesiącach został zmuszony do 1 zamknięcia firmy. Działalność zakończył z długiem ok. 50 tyś. zł.- między innymi, były to należności podatkowe. W związku z tym, że nie posiadał środków na jednorazową spłatę zobowiązań, zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Pod koniec 2016r. zwrócił się do NUS [...] o rozłożenie nieopłaconych należności na raty.

W związku z podjęciem zatrudnienia, miał możliwość stopniowej spłaty zobowiązań wobec wierzycieli. Zaległości podatkowe (VAT, PIT) spłacono w formie dwóch układów ratalnych.

Pismem z 13 lutego 2019r. zwrócił się do NUS [...] o rozłożenie na raty należności z tyt. kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z 18 kwietnia 2019r., NUS [...] odmówił udzielenia ulgi z powodu ich wyegzekwowania.

Od 1 lipca 2020r. firma, w której skarżący był zatrudniony zwolniła wszystkich pracowników. Zwolnienie z pracy zbiegło się z pogorszeniem stanu mojego zdrowia. Jedynym źródłem dochodu był zasiłek chorobowy z ubezpieczenia społecznego.

We wrześniu 2020r. skarżący otrzymał z Urzędu Skarbowego zawiadomienie o ciążącym na mnie zobowiązaniu z tytułu kosztów egzekucyjnych w kwocie 497,80 zł. W związku z czym, poprosił organ o wyjaśnienie powodu zmiany swojego stanowiska. Skoro w kwietniu 2019r. otrzymałem odmowę rozłożenia na raty należności z tytułu kosztów egzekucyjnych z powodu ich wyegzekwowania to sądził, że doszło do pomyłki.

W piśmie z 6 października 2020r. wnioskował także o umorzenie długu z powodu trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. W odpowiedzi organ, powiadomił mnie o konieczności uregulowania kosztów w wys. 466,20 zł oraz przekazał informację, że w przypadku podtrzymania wniesienia o umorzenie muszę złożyć odrębny wniosek.

Dziwi mnie stanowisko DIAS w K., że nie dopatrzył się błędów w postępowaniu prowadzonym przez organ l instancji.

Już w styczniu 2021r. NUS powiadomił mnie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie dot. umorzenia należności, wyznaczając 7-dniowy termin. Po tym terminie organ kilkakrotnie przesuwał termin załatwienia sprawy o kolejne miesiące, nie podejmując w tym czasie żadnych (jak później się okazało) czynności i ustaleń. Organ celowo przedłużał datę wydania rozstrzygnięcia, bowiem posiadał informację o nadpłacie podatku w kwocie 261,00 zł. który zamierzał zająć zaraz po złożeniu przeze mnie zeznania rocznego. A to wszystko w świetle prawa.

Skarżący nie zgadza się z twierdzeniem, iż w Jego przypadku nie występują przesłanki ważnego interesu osoby zobowiązanej lub interesu publicznego. Brak środków na spłatę zobowiązania oraz brak możliwości pozyskiwania dodatkowego dochodu z uwagi na stan zdrowia, a także sytuacja w której jestem zmuszony do korzystania ze środków publicznych"(pobierane świadczenie rehabilitacyjne). przemawiają za istnieniem przesłanek do umorzenia należności.

Sytuacja zdrowotna, wyklucza możliwości zarobkowe, natomiast środki finansowe uzyskiwane ze świadczenia ZUS głównie przeznaczam na żywność i leki. Po raz pierwszy jesteśmy wraz z matką zmuszeni do skorzystania ze środków publicznych. W tym celu, moja matka-emerytka, z którą mieszkam zwróciła się z wnioskiem o dodatek mieszkaniowy, ponieważ spełniamy kryteria dochodowe do otrzymania świadczenia.

Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133§1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 64e§1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne.

Art. 64e§2 u.p.e.a. stanowi, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Z przywołanych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w art. 64e u.p.e.a. określenia "może". Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny istnienia w sprawie określonych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że w każdym przypadku złożenia wniosku o umorzenie należnych kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czy zachodzą okoliczności (przesłanki) wskazane m.in. w przepisie art. 64e§2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Przesłanki te powinny być oceniane indywidualnie w zależności od ustalonych okoliczności faktycznych występujących w konkretnej, rozpoznawanej sprawie (por. np. wyrok NSA z 28 stycznia 2009r., sygn. akt: II FSK 319/08 wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej-CBOSA).

Możliwość negatywnego rozstrzygnięcia w takiej sytuacji dla zobowiązanego nakłada na organ egzekucyjny obowiązek szczególnie starannego uzasadnienia rozstrzygnięcia. W tego rodzaju sprawach sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organy egzekucyjne prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i czy dokonana ocena mieściła się w ustawowych granicach (w myśl art. 7, art. 8, art. 77§1, art. 80, art. 107§1 i §3 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Sąd nie może zatem ingerować w samo rozstrzygnięcie organu, o ile zostało ono w sposób wyczerpujący umotywowane.

Podkreślić natomiast należy, że swoboda organu w zakresie uznania administracyjnego, jest ograniczona. Organ stosujący prawo zobowiązany jest w toku postępowania mieć na względzie interes społeczny lub słuszny interes obywateli (por. J. Borkowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 8, s. 470-472), bądź - jak wynika z analizowanego w niniejszej sprawie art. 64e§2 pkt 2 u.p.e.a. – "ważny interes publiczny". Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera odrębnych regulacji odnoszących się do decyzji (postanowienia) wydanej w ramach uznania administracyjnego. Stąd przepis art. 104§1 K.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, ma zastosowanie zarówno do decyzji związanej, jak i decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego. Również dla obu decyzji analogiczne są składniki struktury decyzji, o których mowa w art. 107 K.p.a. Natomiast różnice sprowadzają się do uzasadnienia w ramach przepisu art. 107§3 K.p.a. Wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Decyzja podjęta w ramach uznania administracyjnego nie może bowiem nosić cech "dowolności".

Powyższe uwagi odnoszące się do decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie do postanowień zawierających rozstrzygnięcia organu o charakterze uznaniowym (tak np. wyrok WSA w Łodzi z 10 sierpnia 2016r., sygn. akt: III SA/Łd 481/16-CBOSA).

Organ przy wydawaniu decyzji (postanowienia) o charakterze uznaniowym zobowiązany jest więc do rzetelnej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero ten sposób przeprowadzenia analizy stanu faktycznego sprawy stanowi materię będącą podstawą do wydania decyzji (postanowienia) o charakterze uznaniowym (por. np. wyroki NSA z 25 sierpnia 2010r., sygn. akt: II GSK 724/09 i z 2 grudnia 2010r.).

Jak wynika z powyższego "uznanie administracyjne" nie oznacza pełnej dowolności w tym zakresie organu egzekucyjnego. Orzeczenie uznaniowe może być przez sąd uchylone w wypadkach stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Podzielić należy wyrażony w judykaturze pogląd, że w sprawach dotyczących uznania administracyjnego dokonując wyboru organ może przyjąć różne kryteria, np. uwzględnić okoliczności społeczne, ekonomiczne, dotychczasową postawę zobowiązanego, czy podatnika w zakresie wywiązywania się z obowiązków daniowych, okoliczności powstania zaległości, zakres wnioskowanej ulgi itp. (por. wyrok NSA z 2 marca 2016r., sygn. akt: II FSK 2474/15; z 27 października 2017r., sygn. akt: II FSK 2620/15-CBOSA).

W ocenie sądu, mając na uwadze treść wniosku oraz ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy poczynione przez organ, należy stwierdzić, że organ przy wydawaniu postanowienia istotnie nie dokonał rzetelnej analizy wszelkich okoliczności pozwalających mu w ramach uznania administracyjnego na stwierdzenie braku podstaw do odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.

W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że w toku postępowania organ egzekucyjny nie podjął wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wykazania, że nie zachodzi w sprawie przesłanka istnienia "ważnego interesu publicznego" lub, że zobowiązany nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, przemawiające za umorzeniem kosztów egzekucyjnych.

Organ w nikłym stopniu odniósł się w swej ocenie do uwarunkowań faktycznych przedstawionych we wniosku a to do sytuacji majątkowej (finansowej) skarżącego, który prowadzi wspólne z mamą (emerytką) gospodarstwo domowe a sam nie ma możliwości zarobkowania.

Pominięto także fakt orzeczenia w stosunku do skarżącego niezdolności do pracy co skutkowało przyznaniem mu zasiłku rehabilitacyjnego.

Z uwagi na powyższe organy naruszyły art. 64e u.p.e.a. oraz podstawowe zasady wyrażone w treści art. 7, art. 8, art. 11 K.p.a. to jest zasadę prawdy obiektywnej, zasadę zaufania do organów podatkowych, zasadę przekonywania, a także naruszyły art. 77§1 i art. 107§3 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy egzekucyjne nie wykazały, że sytuacja materialna i możliwości płatnicze skarżącego wskazują, że zapłata kosztów egzekucyjnych nie zagroziłaby ważnemu interesowi publicznemu oraz nie wykazały, iż zobowiązany jest w stanie ponieść koszty egzekucyjne bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej w okolicznościach faktycznych sprawy przywołanych powyżej i podnoszonych przez stronę w postępowaniu.

Nie przesądzając zatem wyniku sprawy, Sąd stwierdził konieczność ponownej, wnikliwej oceny zaistnienia ustawowych przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Z uwagi na powyższe uchybienia Sąd działając na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.