Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1003/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 59 § 2 i § 4
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Anna Iwaszkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 90/23 w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 4 stycznia 2023 r., nr 2001-IEE.711.165.2022.12 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od I. sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 21.04.2023 r. o sygn. I SA/Bk 90/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę I. sp. z o.o. z siedzibą w B.(dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 4.01.2023 r., nr 2001-IEE.711.165.2022.12, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną powołał art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Białymstoku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego), która na podstawie art. 173 § 1 art. 174 pkt 1 i 2, art. 176 § 1, 2 i 3 oraz art. 177 § 1 p.p.s.a. zaskarżyła ten wyrok w całości. Sformułowała również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Skarżąca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania.

2.1.1. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi z powodu braku naruszenia przez organ przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdy tymczasem organ naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przez WSA w Białymstoku skargi, pomimo że w toku prowadzonego postępowania organ administracji skarbowej naruszył przepisy postępowania, tj. art. 59 § 4 w związku z art. 59 § 2 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479, dalej: u.p.e.a.), przez umorzenie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy organ egzekucyjny nie podjął wszystkich zasadnych czynności egzekucyjnych zmierzających do zaspokojenia wierzyciela; art. 7, art. 77, art. 80 ustawy 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sposób wadliwy, niedostatecznie wnikliwy, co doprowadziło do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy organ egzekucyjny w sposób niewystarczający zbadał majątek skarżącej, a tym samym miał możliwość prowadzenia egzekucji.

2.2. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wbrew zarzutowi zawartemu w skardze kasacyjnej, wyrok WSA w Białymstoku odpowiada prawu i dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

3.2. W sprawie jest kwestią sporną, czy prawidłowo organy egzekucyjne umorzyły postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej z uwagi na jego bezskuteczność. Skarżąca stoi na stanowisku, że prowadząc umorzone postępowanie organ egzekucyjny nie podejmował skutecznych działań, które zmierzałaby do zaspokojenia wierzyciela. Odmienianie natomiast uważają organy egzekucyjne i WSA w Białymstoku, według których Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku podjął niezbędne działania w celu ustalenia, czy skarżąca posiada jakikolwiek majątek czy też źródła dochodu, w wyniku których uznał, że w sprawie zaistniały podstawy do zastosowania art. 59 § 4 w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku.

3.3. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 59 § 4 w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a. przez umorzenie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy organ egzekucyjny nie podjął wszystkich zasadnych czynności egzekucyjnych zmierzających do zaspokojenia wierzyciela. Artykuł 59 § 2 u.p.e.a. stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Tak było w rozpoznawanej sprawie.

Akta sprawy wskazują, że wobec skarżącej podejmowano szereg działań służących ustaleniu czy posiada ona majątek, z którego możliwa byłaby egzekucja. Działania te okazały się nieefektywne, bowiem egzekucja wierzytelności z rachunku bankowego w Santander Bank Polska S.A. okazała się bezskuteczna, zaś poszukiwania majątku w postaci środków transportu na podstawie bazy CEPiK oraz nieruchomości na podstawie ksiąg wieczystych nie dały pozytywnego rezultatu. Ustalono, że skarżąca nie prowadzi działalności pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym oraz Krajowym Rejestrze Sądowym, zaś osoba, która reprezentuje skarżącą przebywa za granicą. Prawidłowo w zaskarżonym wyroku WSA w Białymstoku wyjaśnił, że zobowiązany może łatwo zapobiec umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. przez wskazanie posiadanego majątku, z którego egzekucja byłaby możliwa, bądź przez spełnienie przy wykorzystaniu tego majątku ciążącego na nim i egzekwowanego od niego obowiązku. Natomiast w rozpoznawanej sprawie nie wskazano żadnego konkretnego składnika majątku, z którego możliwa byłaby skuteczna egzekucja.

Naczelny Sąd Administracyjny jako nieuzasadnione uznaje także zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sposób wadliwy, niedostatecznie wnikliwy, co doprowadziło do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy organ egzekucyjny w sposób niewystarczający zbadał majątek skarżącej, a tym samym miał możliwość prowadzenia egzekucji. Jak powyżej wskazano, organy egzekucyjne podjęły niezbędnie działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy, działając na podstawie przepisów prawa oraz dokonały wnikliwej oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z którym skarżąca nie posiada majątku umożlwiającego egzekucję. Zasadna była ocena WSA w Białymstoku, że organ egzekucyjny powinien mieć na uwadze, czy podejmowane przez niego działania są celowe. Nieuzasadnione byłoby dalsze prowadzenie egzekucji, jeśli skutkiem tych działań miałoby być jedynie generowanie kolejnych kosztów egzekucyjnych.

Nie mógł odnieść zamierzonego skutku także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Przepisy ten jest przepisem wynikowym i kompetencyjnym. Nie może on być samodzielną podstawą kasacyjną, gdyż wymaga powiązania go z innymi przepisami, których wadliwe zastosowanie zostało zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji. Skoro, jak wskazano wyżej, nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania, więc należało uznać, że również i ten przepis nie został naruszony. Odmienne stanowisko skarżącej w kwestii zasadności skargi nie mogło stanowić uzasadnionej podstawy do uznania tego zarzutu za uzasadniony.

3.4. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA w Białymstoku, który na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę skarżącej. W konsekwencji, ponieważ postawione w skardze kasacyjnej zarzuty nie okazały się zasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego postanowił w pkt 2 sentencji wyroku w oparciu o podstawę prawną zawartą w art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.

sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jacek Pruszyński