Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 1345/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Gminy Ustrzyki Dolne o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Gminy Ustrzyki Dolne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2047/22 w sprawie ze skargi Gminy Ustrzyki Dolne na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 października 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2047/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy Ustrzyki Dolne na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2022 r., w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu.

Gmina Ustrzyki Dolne złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie dla skarżącej trudnych do odwrócenia skutków, polegających na powstaniu zakłóceń w finansach Gminy, przejawiających się w konieczności zmniejszenia środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców wspólnoty samorządowej, a w perspektywie ograniczenie wykonywania niezbędnych zadań należących do kompetencji Gminy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej "ppsa") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu, przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa więc obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (por. M. Jagielska, pkt 7 komentarza do art. 61 § 3 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, 5. wyd. zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 406-407 oraz powołane tam orzecznictwo).

W zakresie przesłanki niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków należy stwierdzić, że nałożony na skarżącą obowiązek zwrotu dotacji ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne poprzez zwrot uiszczonej kwoty. Z tego powodu samo uiszczenie kwoty tytułem zwrotu dotacji jest odwracalne i nie powoduje sytuacji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. jako przesłanka zastosowania uregulowanej tam instytucji prawnej.

W przedmiotowej sprawie skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych obrazujących aktualną sytuację finansową Gminy po stronie planowanych dochodów, jak również rezerw budżetowych (ogólnej i celowych). Brak wskazania takich okoliczności uniemożliwia odniesienie się do twierdzeń o wpływie zwrotu dotacji celowej na budżet Gminy. Dokonanie zatem ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącej (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), okazało się niemożliwe. Oznacza to, że pozytywna ocena, gołosłownego w istocie wniosku, była wykluczona. Trudno bowiem uznać, że ogólne twierdzenia skarżącej, że "wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków, polegających na powstaniu zakłóceń w finansach Gminy, przejawiających się w konieczności zmniejszenia środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców wspólnoty samorządowej, a w perspektywie ograniczenie wykonywania niezbędnych zadań należących do kompetencji Gminy", stanowią uprawdopodobnienie wystąpienia w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżąca Gmina nie uprawdopodobniła przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wskazanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku. Brak jest podstaw by stwierdzić, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wnioskowanie takie uznać należy, za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości pełnej sytuacji finansowej skarżącej, tym bardziej, że skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 3898 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1949 zł.

Podsumowując, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł ocenić aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej Gminy, wobec braku jakiejkolwiek dokumentacji.

Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.