Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1242/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 234 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz I. M. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 12 maja 2021 r. I. M. (skarżąca) zwróciła się do Wójta Gminy Fabianki o usunięcie skutków naruszenia stosunków wodnych na gruncie przez zarządcę drogi – ul. [...] w S. . We wniosku wskazano, że w wyniku przebudowy ww. drogi podniósł się znacząco poziom drogi istniejącej dotychczas, nastąpiła likwidacja istniejących rowów odwadniających i zwiększył się kąt nachylenia w stronę jej działki nr [...] oraz sąsiedniej działki nr [...], należącej do S. G. (skarżącego). Wskazała, że o ile ostatnie lata były bardzo suche, o tyle w 2020 r. i 2021 r. intensywne opady ujawniły nieprawidłowości w wykonaniu drogi, skutkujące zalewaniem jej gruntu (50% pow. całości).

Postanowieniem SKO we Włocławku z dnia 16 czerwca 2021 r., nr KO.411.989.2021, sprawa z ww. przekazana została do rozpoznania Prezydentowi Miasta Włocławek.

Decyzją z dnia 22 czerwca 2022 r., nr S.6331.2.2021, Prezydent Miasta Włocławek, działając na podstawie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 233 – dalej "p.w.") odmówił wydania Gminie Fabianki nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie położonym na działce nr [...], ob. S. , ul. [...], do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu organ przywołał, że 11 sierpnia 2021 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości, podczas której stwierdzono, po porannych opadach, nieduże zastoiska wodne na działce nr [...], na działce [...] ślady po zastoiskach, zawilgoconą glebę oraz wykonane przez właścicielkę działki nr [...] rowy do odprowadzania napływającej wody; na zdjęciach na poboczach jezdni wzdłuż ww. działek brak śladów po opadach atmosferycznych. Dalej organ wskazał, że w dniu 17 września 2021 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną w celu ustalenia danych dotyczących przebudowy drogi, które mogły mieć wpływ na zmianę stanu wody na ww. działkach. Według zeznań pracowników Gminy przebudowa drogi została wykonana w latach 2006-2007, o czym świadczy protokół odbioru wykonanych prac, na podstawie map z projektu wykonawczego nie da się ustalić, że rowy przydrożne istniały, w projekcie określono sposób odprowadzania wód opadowych do ziemi przez warstwę odsączającą, że stan pierwotny wysokości poziomu drogi nie jest znany, ale w profilu podłużnym drogi są wskazane rzędne istniejące i projektowane, z których wynika, że przy działkach skarżących różnica poziomów drogi w stosunku do poziomu działek wynosi ok 18 cm. Według zeznań skarżącej droga po przebudowie została podwyższona o 30 cm, z kolei wg. skarżącego różnica wysokości między drogą a jego działką wynosi 50 cm. Przywołano, że z mapy z roku 1972 r. wynika, iż na działkach wykonano dreny melioracyjne, które wg skarżącej nie mogły zostać zniszczone, albowiem działka do chwili obecnej jest niezabudowana. Skarżący podniósł, że jego działka została zabudowana w latach 50-tych, a w latach 70-tych został wykonany drenaż melioracyjny. Na pytanie prowadzącej, czy przed 2021 r. skarżący zauważyli zalewanie działek i od kiedy występują te niekorzystne zjawiska, skarżąca odpowiedziała, że w latach poprzednich nie było opadów i nie było tak skrajnych przypadków jak ten w 2021 r., udokumentowany fotografiami. Skarżący nie pamięta daty ogrodzenia działki nr [...], skarżąca wskazała, że ogrodzenie działki [...] wykonano w latach 2013-2014, i składa się ono z elementów prefabrykowanych, zasypanych od strony drogi. Organ wskazał, że w celu oceny, czy przebudowa przedmiotowej drogi gminnej spowodowała zmianę stanu wody na działce nr [...] szkodliwie wpływającą na nieruchomości nr [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. powołano biegłego z zakresu geologii, geofizyki i hydrogeologii do wydania specjalistycznej opinii. Organ szeroko przywołał założenia i ustalenia wynikające z ww. opinii, z której wynika zasadnicza konkluzja, że nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy przebudową drogi w latach 2006-2007 r. a istniejącym stanem wody na przedmiotowych działkach. Organ przywołał, że skarżący wnieśli uwagi do przedłożonej opinii, a jej autor, po zapoznaniu się z tymi uwagami, podtrzymał wszystkie wnioski zawarte w ekspertyzie. Organ uznał przedłożoną opinię za wiarygodną jako opartą na pomiarach geodezyjnych, wierceniach hydrogeologicznych, danych meteorologicznych w zakresie opadów atmosferycznych, szczegółowej analizie wszystkich czynników w celu ustalenia, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Organ wskazał, że napływ na grunty skarżących spowodowany jest ukształtowaniem terenu, skład podłoża (utwory słabo przepuszczalne podścielone warstwą nieprzepuszczalną). Organ odniósł się do materiałów przedstawionych przez skarżących wskazując, że nie stanowią one dowodu na zmianę stanu wody na gruncie działki nr [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji I. M. oraz S. G. podnieśli, że decyzja podjęta została na podstawie niestarannie wykonanej opinii biegłego, której autor nie odniósł się szczegółowo do kwestii podniesionych w toku postępowania: wywyższenia drogi, aktualnego stanu drogi na podstawie wykonanych odwiertów, kwerendy dokumentacji drogi, oświadczenia mieszkańców o istniejących rowach odwadniających, wybiórczego rozpatrywania materiałów meteorologicznych, zapoznania się z pozostałościami po rowach odwadniających znajdujących się na końcu ul. [...], kwestionowania chwili powzięcia wiadomości o powstaniu zalania działki.

Decyzją z dnia 26 września 2022 r., nr KO.411.1224-1225.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu, po przywołaniu dotychczasowego toku postępowania oraz treści art. 234 ust. 1 i ust. 3 p.w., organ odwoławczy przedstawił ustalenia co do realizacji drogi gminnej na działce nr [...], stwierdził brak zaistnienia okoliczności, o której mowa w art. 234 ust. 5 p.w. (upływ 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt – w niniejszej sprawie rok 2020 - , co stanowi przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania z art. 234 ust. 3 p.w.). Organ odwoławczy stwierdził, że realizacja inwestycji drogowej nie spowodowała niedozwolonej zmiany stosunków, co potwierdza sporządzona na potrzeby postępowania opinia biegłego. SKO przywołało założenia i poszczególne wnioski z ww. opinii, stwierdzając, że opinia jest kompletna, spójna wewnętrznie, a nadto w sposób skrupulatny odnosi się do wielu aspektów wpływających na stan wody na terenie podlegającym badaniu. Organ nie zgodził się jednocześnie z zarzutami skarżących skierowanymi we wiarygodność ww. dowodu. Zakwestionował związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy budową drogi a wystąpieniem szkody (jak wskazuje skarżący - gnicie upraw malin), skoro grunt na działce [...] był pozbawiony tych upraw już w sierpniu 2017 r., a więc decyzję o likwidacji upraw skarżący podjął przed wskazywaną datą 2020 r. Wystąpienia szkody nie dokumentuje też skarżąca, która wskazuje na fakt zalewania działki, jednak nie dokumentuje zmniejszonych, jak twierdzi, zbiorów. W reasumpcji SKO stwierdziło, że z przeprowadzonych przez biegłego analiz wynika, że kierunek spływu wód roztopowych i opadowych nie uległ zmianie po budowie drogi w latach 2006 – 2007, nie znajduje też potwierdzenia w materiałach archiwalnych istnienie rowu przydrożnego.

W skardze na powyższą decyzję I. M. oraz S. G. wnieśli o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji, zarzucając niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego istotnego w sprawie, niepodjęcie szczegółowych ustaleń faktycznych w sprawie, nieuzasadnioną odmowę mocy dowodowej materiałom przedstawionym przez skarżących, brak uzasadnienia, dlaczego tak sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach, oraz błędną interpretację przepisów p.w. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że przyjęta za dowód w sprawie opinia biegłego jest niekompletna, albowiem nie zawiera w pełni oceny stanu faktycznego na działce nr [...] – biegły wykonał tylko jeden odwiert na poboczu drogi na wysokości działki [...], wskazujący na brak warstwy odsączającej, zaś żadnego na wysokości działki [...], wobec kilku odwiertów na działkach skarżących. Brak jest analizy porównawczej stanu drogi w momencie przebudowy i stanu obecnego, oparcie się jedynie na mapie do celów projektowych jest w ocenie skarżących niewystarczające, w projekcie tym wskazano odprowadzanie wód opadowych do ziemi poprzez warstwę odsączającą, czego nie potwierdził odwiert. Zarzucili, że organ zlekceważył przedstawione przez nich dokumenty: oświadczenia mieszkańców ul. [...] dotyczące istnienia rowów odwadniających wzdłuż drogi, zdjęć przedstawiających pozostałości tych rowów, co pominął biegły stwierdzając brak podstaw do założenia, że rowy te istniały. Wskazali, że szkodą jest zalanie działek, spowodowane wywyższeniem drogi i likwidacją obecnego wcześniej rowu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2023 r. Sąd odrzucił skargę S. G..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (publ. jak wcześniej wskazano). Zgodnie z treścią ust. 1 tego przepisu właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1) oraz odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). W myśl ust. 3 komentowanego przepisu jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

W niniejszej sprawie spór sprowadził się do kwestii, czy realizacja na działce nr ewid.[...] inwestycji drogowej, przeprowadzona w latach 2006-2007, spowodowała zmianę kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych z tej działki na działki sąsiednie o numerach ewid. [...] (działki skarżącej) oraz działki nr [...]. W ocenie skarżącej zmiana taka nastąpiła, a jej skutkiem jest niekorzystna zmiana stosunków wodnych na jej gruncie objawiająca się podtapianiem (zalewaniem) jej terenów przez wody opadowe i roztopowe spływające z działki nr [...]. Przyczyną zmiany kierunku i natężenia odpływu tych wód są według skarżącej wyniesienie (wywyższenie) terenu w związku z budową drogi utwardzonej w latach 2006-2007 oraz związana z budową likwidacja rowów odwadniających istniejących po obu stronach wcześniej istniejącej drogi gruntowej.

Zmiana stanu wody na gruncie to każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej i roztopowej bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, zasypanie istniejącego rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie murowanego ogrodzenia, czy wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich. Przy czym nie ma znaczenia, czy szkoda nastąpiła w wyniku działania legalnego czy nielegalnego (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2017 r., sygn. II SAB/Kr 191/16; wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 maja 2017 r., sygn. II SA/Lu 1134/16; dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zastosowanie art. 234 ust. 3 p.w. uzależnione jest od szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie zmian stanu wody zaistniałych na gruncie właściciela. Pojęcia "szkoda" i "szkodliwe zmiany" nie są tożsame. Za szkodę należy uznać obiektywnie pojęty, i wykazany w postępowaniu uszczerbek po stronie poszkodowanego. "Szkodliwe zmiany" to stan, gdy wystąpiły (również w sposób obiektywny ustalone) czynniki pogarszające warunki korzystania z rzeczy. Szkodliwą zmianą będzie zatem niewątpliwie zaistnienie na nieruchomości okresowych podtopień związanych ze zmianą kierunku i natężenia spływu wód opadowych i roztopowych na gruncie sąsiednim. Tak rozumiane zmiany mogą, ale nie muszą przy tym ostatecznie prowadzić do wystąpienia szkody. Należy też wyjaśnić, że szkodliwe oddziaływanie zmiany stosunków wodnych na grunty sąsiednie może być też procesem długotrwałym, wymagającym obserwacji, niejednokrotnie niedającym się stwierdzić w czasie jednorazowych, sporadycznych oględzin (vide: wyrok NSA z dnia 10 października 2023 r., sygn. III OSK 764/22, dostępny jw.).

Wydanie decyzji, o której mowa w art. 234 ust. 3 p.w. wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego istniejącego przed badaną zmianą, charakteru i sposobu dokonanej zmiany i jej szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Nie jest możliwe stwierdzenie takiego wpływu bez uprzedniego, wyraźnego ustalenia, że przed zmianą stan na gruntach sąsiednich był korzystniejszy. W razie ustalenia, że nie doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie organ zwolniony jest od badania pozostałej przesłanki, czyli szkodliwego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie.

Sprawy z zakresu stosunków wodnych zasadniczo wymagają dla zastosowania art. 234 ust. 1 p.w. wiadomości specjalnych, przekraczających wiedzę wynikającą z doświadczenia życiowego organów administracji o właściwości ogólnej. Są to postępowania specyficzne i skomplikowane, wymagające odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodno-prawnych i melioracji wodnych, a ewentualnie również przeprowadzenia badań, analiz i obliczeń. Inne dowody takie jak oględziny, czy zeznania świadków nie posiadających fachowej wiedzy nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy pozwalających na ustalenie czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz czy istnieje związek przyczynowo skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą. Regułą w sprawach tego rodzaju powinien być dowód z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie szkodliwie wpływającej na grunty sąsiednie oraz czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą a szkodliwym wpływem (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 1495/16; wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. II SA/Kr 407/15; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. II SA/Bk 138/14; wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. II SA/Ke 373/14, dostępne jw.). W tego rodzaju sprawach bowiem zasadnicze znaczenie mają ustalenia z zakresu dziedzin specjalnych: hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych. który dysponując odpowiednią wiedzą z wymienionego zakresu będzie w stanie ocenić, czy na działkę szkodliwe wpływa ewentualna zmiana stanu wód i czy między tym szkodliwym oddziaływaniem oraz zmianą stanu wód istnieje związek przyczynowy. Rolą takiego biegłego będzie także zajęcie stanowiska w zakresie stosowania środków w celu wyeliminowania szkodliwych zmian stanu wody na gruncie.

Dowód z opinii biegłego podlega ocenie jak każdy inny dowód w sprawie, z tym jednak zastrzeżeniem, że ani organ, ani sąd administracyjny nie mogą ingerować w jego merytoryczną część, gdyż nie dysponują wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Rzeczą organów jest zbadanie - w aspekcie wymogów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., czy ekspertyza została sporządzona zgodnie z przepisami, czy opiera się na prawidłowych danych oraz czy jest logiczna i zupełna.

Pozyskanie dowodu z opinii biegłego nie zwalnia organu z obowiązku takiego poprowadzenia postępowania, by konkluzje zawarte w ekspertyzie adekwatne były do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 7 k.p.a. to obowiązkiem organu jest stanie na straży praworządności i podejmowanie z urzędu lub na wniosek stron wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. obliguje zaś do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zebrane przez organ administracji dowody podlegają ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu istotny element stanu faktycznego nie został w kontrolowanym postępowaniu wyjaśniony.

W niniejszej sprawie nie zostało dostatecznie wyjaśnione, czy przed realizacją spornej inwestycji drogowej w latach 2006-2007 uprzednio istniejąca droga posiadała system odwodnienia składający się rowów odprowadzających wodę opadową i roztopową z tej drogi. Jest to zasadnicza okoliczność determinująca to, czy przebudowa przedmiotowej drogi na działce nr ewid.[...] wiązała się ze zmianą sposobu odprowadzania z niej wody w zakresie efektywności i kierunku tego odprowadzania. Zgodnie z art. 16 pkt 65 p.w. w zw. z art. 188 ust. 1 i art. 191 ust. 1 p.w. rów jest urządzeniem wodnym, które winno być utrzymywane przez właściciela w stanie odpowiadającym przypisanym funkcjom. W myśl art. 16 pkt 47 p.w. przez rowy rozumie się sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu. Zgodnie zaś z definicją określoną w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 645, dalej "u.d.p.") droga stanowi budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Z kolei urządzenie drogi to obiekt lub urządzenie, w tym obiekt lub urządzenie budowlane, związane funkcjonalnie z drogą lub ruchem drogowym, w tym kanał technologiczny (art. 4 pkt 2a u.d.p.).Urządzenia do odwodniania powierzchniowego stanowią urządzenia drogi zgodnie z przepisami rozdziału 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych.

W ekspertyzie biegłego, w jej podsumowaniu, znajduje się wzmianka, że "nie stwierdzono śladów rowów przydrożnych na mapie do celów projektowych, projekt zagospodarowania terenu. W przypadku istnienia rowów przed przebudową w latach 2006-2007 fakt ten winien być zaznaczony (str. 28 ekspertyzy). Powyższe jako wiążące ustalenie faktyczne powielił organ w zaskarżonej decyzji, przyjmując w istocie, że nie było na nieruchomości nr ewid.[...] (wzdłuż ul. [...]) urządzeń wodnych w postaci rowów odwadniających poprzednio istniejącą drogę gruntową. Ustalenie to, choć zasadnicze dla wyniku sprawy, nie zostało dostatecznie udowodnione. To zaś, czy w istocie poprzednio istniejąca droga gruntowa nie była odwadniana systemem rowów przydrożnych, czy też rowy takie istniały, ma decydujący wpływ na aktualność konkluzji opinii biegłego przejętej przez organy obu instancji w swoich decyzjach, co do braku ziszczenia się w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 234 ust. 3 p.w. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 17 września 2021 r. pracownicy Gminy Fabianki wyjaśnili, że na podstawie map z projektu wykonawczego nie można stwierdzić, że rowy przydrożne istniały (k. 46 akt adm.). Biegły, a za nim organy obu instancji, przyjęli, że uzasadnia to twierdzenie co do tego, że rowy takie wcześniej nie istniały. Tymczasem ze stanowiska skarżącej, na potwierdzenie której przedłożyła ona dokumentację fotograficzną załączoną do pisma z dnia 11 marca 2022 r. wynika, że rowy takie istniały, a ich fragmenty wciąż obecne są na niezmodernizowanych odcinkach ul. [...]. Na potwierdzenie powyższego skarżąca przedłożyła także oświadczenie mieszkańców ul. [...], w którym stwierdzają oni istnienie przedmiotowych rowów przed budową obecnie istniejącej drogi w latach 2006-2007. Organy nie przeprowadziły dowodu z przedstawionych przez skarżącą materiałów, nie oceniły ich, poza przywołaniem lakonicznego stanowiska biegłego w tym zakresie (oparte na stanowisku pracowników Gminy Fabianki wyrażonym na rozprawie, oraz na dokumencie w postaci mapy do celów projektowych) w ogóle się do nich nie odniosły.

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie, wobec sprzecznych informacji co do kwestii niewymagającej wiadomości specjalnych, ale dotyczących stricte stanu faktycznego podlegającego analizie w ramach obowiązku wyczerpującego jego ustalenia, było przeprowadzenie kwerendy dostępnej dokumentacji w kierunku tego, jaki był sposób odwodnienia poprzednio istniejącej drogi i czy zachowane obecnie fragmenty rowów były elementem systemu rowów odwadniających tę drogę. Jeżeli okaże się, że poprzednio istniejąca droga odwadniana była w sposób efektywny poprzez urządzenia wodne obecnie nieistniejące, należy podjąć czynności w kierunku aktualizacji opinii biegłego o ten istotny aspekt, że sposób odwodnienia został przy okazji budowy nowej drogi zmieniony. Niezależnie od wyjaśnionych w ekspertyzie kwestii dotyczących ukształtowania terenu, budowy geologicznej gruntu, intensywności opadów atmosferycznych na przestrzeni lat oraz kierunków spływu wody opadowej i roztopowej determinowanej rzeźną terenu oraz nachyleniem drogi (ul. [...], kwestia ewentualnej zmiany sposobu odwodnienia drogi (przez warstwę odsączającą) ma decydujące znaczenie dla wyniku całego postępowania. Jak wynika z ekspertyzy i co przyjęły organu za fakt, do zmiany takiej nie doszło. Według Sądu nie zostało to dostatecznie udowodnione, w istocie organy w ogóle zagadnienia tego nie zbadały.

Zasadniczy zarzut skargi okazał się zatem zasadny. O ile w sprawie przedłożono dowód specjalistyczny, którego założenia merytoryczne i metodologiczne strona może kwestionować tylko poprzez złożenie kontrekspertyzy wykonanej przez innego biegłego z dziedziny geologii i hydrologii, to w niniejszej sprawie przedłożona opinia oparta została o niezweryfikowane przez organu obu instancji założenie, iż wcześniej, tj. przed realizacją drogi ul. [...] w jej obecnym kształcie, odwodnienie poprzednio istniejącej drogi odbywało się w tożsamy jak dzisiaj sposób. Powyższe wymaga wyjaśnienia poprzez przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych.

Odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi w tej sytuacji jest w ocenie Sądu przedwczesne. Od ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego będzie bowiem zależeć, czy założenia i konkluzje przedłożonej opinii biegłego zachowają aktualność, czy też konieczna będzie jego weryfikacja w zasadniczym aspekcie – wniosków biegłego co do zmiany kierunków i natężenia odpływu znajdujących się na działce nr [...] wód opadowych i roztopowych.

W ocenie Sądu w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Mając to na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – dalej "p.p.s.a."). O zwrocie kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi (300 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wytyczne wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.