Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1475/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Celnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust 1, 1a, 1b, art. 11 ust. 7 art. 16, art. 22 ust 3,
journal: Dz.U. 1992 nr 68 poz 341
law: Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych.
article: par 1 pkt 2, par 7, par 9 ust 1 i 2, par 10 ust 1, 2 i 3, par 14,
journal: Dz.U. 2003 nr 102 poz 946
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na czynność Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wyrejestrowania automatu do gier o niskich wygranych z Krajowego Rejestru Automatów do Gier 1. uchyla zaskarżoną czynność; 2. nakazuje pobrać od Naczelnika Urzędu Celnego w [...] na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem pokrycia nieuiszczonej opłaty sądowej.


UZASADNIENIE

Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego

w P. poinformował E. Sp. z o.o. z siedzibą w W., że

w związku z wygaśnięciem w dniu [...] marca 2010 r. zezwolenia, o którym mowa

w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. Nr 4, poz. 27 ze zm.), tj. zezwolenia udzielonego spółce

o numerze: [...] na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.), z mocy prawa utraciły ważność poświadczenia rejestracji automatów do gier o niskich wygranych Hot Spot oraz Daytona Classic, wydane na podstawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]. Wspomniane pismo zostało odebrane w dniu 25 marca 2011 r.

Od powyższego zawiadomienia zainteresowana spółka złożyła zarówno odwołanie, jak i wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.

Przy piśmie z dnia 26 kwietnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego

w P. przesłał Dyrektorowi Izby Celnej w W. ww. odwołanie oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przytaczając treść wskazanych na wstępie przepisów podał, że stosownie do powołanego rozporządzenia w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, utrata ważności poświadczenia rejestracji automatu lub urządzenia do gier sprowadza się do zaistnienia określonego w przepisie prawa, regulującego konstrukcję danego zagadnienia, zdarzenia, z którym przepis ten łączy powstanie bądź wygaszenia uprawnień podmiotów. Zdarzeniem tym, jak wskazał organ, jest wygaśnięcie zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Jest to stan faktyczny konieczny, aby mogło dojść do powstania bądź wygaszenia uprawnień podmiotu. Utrata ważności poświadczenia rejestracji automatu lub urządzenia do gier zachodzi automatycznie, bez względu na wolę i zamiar podmiotu bądź organu administracji. Przesłanką decydującą o utracie ważności tego poświadczenia, jak podał organ, jest zaistnienie stanu faktycznego, z którym przepis prawa łączy powstanie bądź utratę skonkretyzowanych uprawnień podmiotu. Cechą charakterystyczną tego typu zdarzeń jest brak działania organów w postaci obowiązku wydania rozstrzygnięcia administracyjnego. Utrata ważności przedmiotowego poświadczenia powstaje na mocy prawa, a organ nie jest zobowiązany do podejmowania jakichkolwiek działań związanych z jej realizacją, poza dokonaniem czynności o charakterze materialno – technicznym, związanych

z wygaszeniem poświadczenia konkretnego automatu lub urządzenia do gier we właściwej ewidencji. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego

w P. wskazał, że o wspomnianej wyżej utracie ważności poświadczenia nie rozstrzyga się w drodze postanowienia ani decyzji.

Pismo to zostało przesłane do wiadomości spółce E. Sp. z o.o.

w dniu 9 maja 2011 r.

Spółka E. Sp. z o.o. (dalej także jako "skarżąca") na informację z dnia 18 marca 2011 r. wywiodła w dniu [...] czerwca 2011 r. skargę do sądu administracyjnego i zarzuciła naruszenie art. 92 ust. 1 w zw. z art. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 15b ust. 4 i art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych poprzez zastosowanie w sprawie § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, mimo że zostało ono w tym zakresie wydane bez upoważnienia ustawowego ewentualnie zarzuciła naruszenia § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia poprzez orzeczenie o wygaśnięciu rejestracji automatów pomimo, że nie wygasło zezwolenie, w oparciu o które są one użytkowane. Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 128 oraz art. 208 § 1 – Ordynacji podatkowej poprzez orzeczenie w przedmiocie wygaśnięcia lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, mimo braku podstaw prawnych w tym zakresie. Wskazując na powyższe naruszenia wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności, ewentualnie

o stwierdzenie jej bezskuteczności i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa tzn. podał, że poświadczenie rejestracji przedmiotowego automatu utraciło ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia na urządzanie i prowadzenia działalności, w oparciu o które poświadczenie zostało dokonane. Utrata ważności poświadczenia nastąpiła z mocy samego prawa,

a skarżona czynność polegała wyłącznie na dokonaniu w systemie KRAG zapisów wynikających z obiektywnie występującego stanu faktycznego oraz poinformowaniu skarżącej spółki o tej czynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 157/11, w zakresie wygaśnięcia poświadczenia rejestracji automatu w związku

z okolicznością wygaśnięcia zezwolenia pierwotnego, w myśl którego czynność stwierdzająca owe wygaśnięcie mieści się w dyspozycji przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), a zatem może być przedmiotem skargi do Sądu.

Odnosząc się także do art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, wskazać należy, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych lub gier na automatach, z zastrzeżeniem ust. 1a

i 1b, udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych. Według rozwiązań zawartych w art. 24 ust. 1b ustawy zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności m.in. w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, urządzanych na obszarze właściwości miejscowej jednego dyrektora izby celnej udziela dyrektor izby celnej, na którego obszarze właściwości miejscowej są urządzane i prowadzone takie gry. Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 11 ust. 7, art. 16 i art. 22 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.) – zwane dalej "rozporządzeniem". Jak wynika z treści § 1 pkt 2 rozporządzenia reguluje ono m.in. warunki dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier oraz warunki przyznawania uprawnień określonym podmiotom do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania takich automatów lub urządzeń. Stosownie do treści

§ 7 rozporządzenia warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest rejestracja takiego automatu lub urządzenia na podstawie badania takiego automatu lub urządzenia przez upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jednostkę badającą. Paragraf 9 ust 1 i 2 stanowi, że po uzyskaniu przez podmiot pozytywnego wyniku badań poprzedzających rejestrację wyznaczony naczelnik urzędu celnego dokonuje rejestracji automatu lub urządzenia do gier. Wniosek o rejestrację każdego automatu lub urządzenia do gier składa się w dwóch egzemplarzach. Do wniosku dołącza się opinię techniczną zawierającą pozytywny wynik badania automatu lub urządzenia do gier poprzedzającego ich rejestrację

i kopię zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy. W celu potwierdzenia rejestracji wyznaczony naczelnik urzędu celnego dokonuje na wniosku, o którym mowa w § 9, poświadczenia rejestracji, w którym wskazuje numer rejestracji automatu lub urządzenia do gier. Poświadczenie rejestracji stwierdza uprawnienie określonego podmiotu do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu lub urządzenia do gier (§ 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Stosownie do

ust. 3 § 10 rozporządzenia poświadczenia rejestracji dokonuje się na sześć lat,

z zastrzeżeniem m.in. ust. 4 pkt 1, który stanowi, że poświadczenie rejestracji traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Podmiot prowadzący gry losowe, gry na automatach i gry na automatach o niskich wygranych eksploatuje i użytkuje automaty i urządzenia do gier, w ilości zgodnej z warunkami określonymi w zezwoleniu

(§ 14 ust. 1 rozporządzenia). Podmiot posiadający zezwolenie może posiadać dodatkowo nie więcej niż dwa rezerwowe automaty do gier na każdy ośrodek gier, pod warunkiem że automaty te będą posiadać poświadczenie rejestracji (§ 14 ust. 2 rozporządzenia). Ponadto podmiot prowadzący grę na automatach o niskich wygranych może przenosić automaty do innego miejsca eksploatacji. Kwestię zmiany miejsca punktu, ośrodka eksploatacji automatu lub urządzenia do gier reguluje ust. 3 § 14 rozporządzenia, który stanowi, że podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany co najmniej na siedem dni przed zmianą miejsca, punktu, ośrodka eksploatacji automatu lub urządzenia do gier powiadomić wyznaczonego naczelnika urzędu celnego właściwego według miejsca dotychczasowej oraz przyszłej eksploatacji automatu lub urządzenia do gier o zamiarze przemieszczenia,

z podaniem dokładnej daty przemieszczenia, adresu miejsca, punktu, ośrodka dotychczasowej eksploatacji oraz adresu miejsca, punktu, ośrodka przyszłej eksploatacji.

W ocenie Sądu, analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że warunkiem sine qua non dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier, do eksploatacji i użytkowania na terytorium RP, jest, oprócz posiadania zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, poświadczenie rejestracji takiego automatu lub urządzenia. Z kolei przez wygaśnięcie poświadczenia, o którym mowa w § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia

w zw. z art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy należy rozumieć sytuację, w której dochodzi do wygaśnięcia zezwolenia, na podstawie którego prowadzona jest aktualnie działalność obejmująca eksploatację automatu.

Utrata ważności poświadczenia rejestracji automatu z powodu upływu

sześcioletniego okresu ważności rejestracji następuje z mocy samego prawa. Inaczej wygląda kwestia, gdy nie upłynął jeszcze sześcioletni okres ważności rejestracji automatu, a wygasło zezwolenie, do którego "pierwotnie" był przypisany tenże automat. Może się bowiem zdarzyć, że przed wygaśnięciem takiego zezwolenia automat został przeniesiony do innego punktu tego samego podmiotu, którego

z kolei dotyczy inne zezwolenie, co dopuszcza § 14 ust. 3 rozporządzenia. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, skarga na czynność stwierdzającą wygaśnięcie poświadczenia rejestracji automatu jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i zasadna, bowiem dokonana przez organ ocena stanu faktycznego

i prawnego sprawy rzutuje na uprawnienia skarżącej w zakresie posługiwania się

ww. automatami w prowadzeniu działalności gospodarczej na podstawie zezwolenia na działalność w zakresie gier o niskich wygranych, którego utraty ważności organ

w żaden sposób nie udokumentował.

Wskazać należy, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. powinny mieć charakter indywidualny, tzn. powinny być skierowane do zindywidualizowanego adresata, znajdującego się w określonej sytuacji. Ponadto akty lub czynności muszą dotyczyć praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym przypadku chodzi o sytuację prawną, w której uprawnienia lub obowiązki wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Musi więc istnieć ścisły związek między aktem lub czynnością a uprawnieniem lub obowiązkiem danego podmiotu określonymi w przepisach prawa. Dany akt lub czynność powinien ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone w prawie lub ich odmawiać (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005). Do istoty aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej należy bowiem to, że w sposób prawnie wiążący wpływają one na sytuację prawną konkretnego podmiotu tak, iż wywołują skutek prawny, jaki obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością. Konsekwencją aktu lub czynności jest wprowadzenie prawnie wiążącego elementu nowości normatywnej w sytuacji prawnej określonego podmiotu wyznaczanej jego uprawnieniami lub obowiązkami (por. Mariusz Bogusz, "Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA", Samorząd Terytorialny 2000 r., Nr 1-2, str. 183).

W rozpatrywanej sprawie organ stwierdził, że owa utrata ważności nastąpiła z powodu wygaśnięcia zezwolenia "pierwotnego" na prowadzenie działalności w zakresie gier o niskich wygranych, nie przedstawiając w tym zakresie żadnych dowodów, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, zawartym w piśmie objętym skargą do Sądu, że z dniem [...] marca 2010 r. wygasło zezwolenie udzielone skarżącej decyzją nr [...].

W niniejszej sprawie mamy zatem do czynienia z aktem, o którym mowa powyżej, bowiem stanowisko organu powoduje określone i konkretne skutki

w sytuacji prawnej skarżącej Spółki, a mianowicie konsekwencją stwierdzenia wygaśnięcia rejestracji automatu jest brak możliwości jego dalszej eksploatacji przez Spółkę – argument a contrario wynikający z § 7 i 10 ust. 2 rozporządzenia. Sąd podkreśla, że wygaśnięcie rejestracji automatu z powodu wygaśnięcia zezwolenia wymaga przeprowadzenia ustaleń przez organ rejestrujący, czy istotnie zezwolenie wygasło, a jeśli tak to, czy przed wygaśnięciem zezwolenia pierwotnego nie nastąpiła alokacja automatu na inny obszar, na którym podmiot prowadzący działalność gospodarczą posiada zezwolenie. Stwierdzenie wygaśnięcia rejestracji powoduje utratę prawa do eksploatacji takiego automatu. Zatem stwierdzenie wygaśnięcia rejestracji z powodu wygaśnięcia zezwolenia, jako wymagające ustaleń organu

i skutkujące wskazanymi powyżej konsekwencjami prawnymi jest czynnością organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazówki tut. Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku. W przypadku stwierdzenia przez organ, że nie doszło do wygaśnięcia rejestracji automatu nie będzie zachodzić potrzeba wydania aktu w sprawie.

Na podstawie art. 146 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa

w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Stosownie do art. 146 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, sąd może

w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Należy podkreślić, że art. 146 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od kasacyjnego charakteru kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego. Z regulacji tej wynika, że Sąd nie ma obowiązku orzekać w wyroku o uznaniu uprawnienia lub obowiązku. Mając na uwadze, że nie wszystkie okoliczności w stanie faktycznym zostały wyjaśnione, Sąd nie mógł skorzystać z możliwości prawnej przewidzianej w tym przepisie.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną czynność.