Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 191/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 15 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020

SENTENCJA

Dnia 30 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 6 lutego 2023 roku nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2021 po uchyleniu decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 31 października 2022 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z 31 października 2022 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], powołując się na art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, z późn. zm., dalej jako K.p.a.), art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 oraz art. 150 K.p.a., art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 1 oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 2137, z późn. zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, z późn. zm., dalej także jako rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne) uchylił w całości decyzję własną z 18 stycznia 2022 r. Nr [...] o przyznaniu M. P. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oraz przyznał M. P. ww. płatność na rok 2021 w łącznej wysokości 69 829,31 zł, wariant 5.5 półnaturalne łąki świeże, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 4 132,27 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. Nadto ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, stanowiący powierzchnię: wariant: 5.5 półnaturalne łąki świeże, podjęte 15 marca 2017 r.

W terminowo wniesionym odwołaniu M. P. (dalej także jak strona, skarżący) wniósł o uchylenie decyzji w całości i utrzymanie w mocy decyzji o przyznaniu płatności z 18 stycznia 2022 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpoznania.

Uzasadniając napisał, że nie zgadza się z treścią zaskarżonej decyzji z powodu jej błędnych ustaleń. Wszelkie powierzchnie działek, które deklarował we wniosku zostały podane z pełną starannością i zgodnie z rzeczywistą powierzchnią w chwili składania wniosku. Aktualizacja ortofotomapy dla działki [...] została dokonana wadliwie. Wszelkie dane podane we wniosku o przyznanie płatności, dotyczące powierzchni działki, pochodziły z raportu kontroli w zakresie kwalifikalności powierzchni, wykonanego przez [...] 21 listopada 2016 r. Od tego czasu nie nastąpiła zmiana pola zagospodarowania działki bądź zmiana granic odniesienia, co mogłoby prowadzić do zmniejszenia powierzchni referencyjnej MKO. Zastrzegł, że stosowny pomiar geodety przedstawi po jego wykonaniu. Zaznaczył, że co do przedeklarowania powierzchni działki [...] toczyły się już wcześniej postępowania, co do których sąd administracyjny uwzględnił ostatecznie stanowisko strony, że powierzchnia deklarowana wynosi 21,57 ha.

Decyzją z 06 lutego 2023 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w P., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając napisał, że M. P. w dniu 23 kwietnia 2021 r. za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2021. Decyzją z 18 stycznia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej także jako Kierownik Biura Powiatowego) przyznał płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną.

Postanowieniem z 06 września 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego wznowił postępowanie w sprawie, po czym wydał opisaną na wstępie decyzję z 31 października 2022 r. Podstawą prawną wznowienia postępowania był art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., bowiem w ocenie organu I instancji wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące już w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznane jednak organowi. Tymi nowymi okolicznościami w sprawie było udostępnienie 14 lipca 2022 r. Kierownikowi Biura Powiatowego wykazu działek ewidencyjnych, z którego wynika, iż powierzchnia określona na podstawie ortofotomapy wykonanej w roku składania wniosku, stanowi istniejącą i nieznaną organowi w dniu wydania decyzji okoliczność, potwierdzającą nieprawidłową deklarację strony.

Organ wyższego stopnia ocenił, że w sprawie miało miejsce ujawnienie nowych istotnych okoliczności, istniejących w dniu wydania decyzji ale nieznanych dotąd organowi I instancji, nie nastąpiła zaś inna interpretacja i ocena materiału dowodowego.

Na podstawie obrazu ortofotomapy z dnia 25 sierpnia 2021 r. został ustalony nowy maksymalny kwalifikowany obszar dla działki ewidencyjnej nr [...].[...] wynoszący 19,66 ha Dla kwestionowanej działki stwierdzono inny obszar kwalifikujący się do płatności, niż zadeklarowano we wniosku na rok 2021.

Dla działki ewidencyjnej nr [...].[...] stwierdzono, że wskazane przez stronę obszary na których wykonuje zabiegi agrotechnicznie i prowadzi działalność rolniczą są mniejsze niż zadeklarowano we wniosku o płatność na rok 2021 i decyzją z 18 stycznia 2022 r. uwzględniono do płatności obszar niekwalifikujący. Informacje o zmianie danych stanowiących o kwalifikowalności do płatności wniosku zostały udostępnione w bazie zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli 14 lipca 2022 r., czyli już po wydaniu decyzji w sprawie płatności na rok 2021. Organ ocenił, że fakt przedłożenia raportu z czynności kontrolnych, które zostały wykonane dla spornej działki w roku 2016 nie ma wpływu na poprawność ustalonego stanu faktycznego na podstawie dowodu z roku 2021, którym jest ortofotomapa wykonana w roku, którego dotyczy płatność.

Organ podkreślił, że dostępna w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli ortofotomapa cyfrowa, tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020, poz. 276) po wykonaniu prac podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992", tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Rolnicy we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej podlegają takim samym zasadom weryfikacji powierzchni, a żadna dowolność państw członkowskich w tym zakresie nie może być stosowana.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. P., domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie oraz umorzenia postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez niedokonanie wnikliwej i pełnej analizy wszystkich okoliczności sprawy i wszystkich zgromadzonych w sprawie dokumentów. Nadto zarzucił błędne ustalenia faktyczne co do powierzchni działki nr [...], która faktycznie została zgłoszona do wniosku i na której wykonano prace, zgodnie z deklarowaną powierzchnią.

Uzasadniając napisał, że nie zgadza się z oceną organów obu instancji, aby po jego stronie występowały jakiekolwiek nieprawidłowości polegające na niewywiązywaniu się z zobowiązania, skutkujące obowiązkiem zwrotu części przyznanych płatności. Wszelkie powierzchnie działek, które deklarował we wniosku, zostały podane z pełną starannością i zgodnie z rzeczywistą powierzchnią działek w chwili składania wniosku. Ocenił, że to aktualizacja ortofotomapy dla działki [...] została dokonana wadliwie. We wcześniejszych postępowaniach administracyjnych wykazał na podstawie przedkładanych opinii biegłych, że aktualizacje ortofotomapy, w tym aktualizacja z 15 sierpnia 2021 r. jest wykonana błędnie. Te okoliczności są znane organowi z urzędu. Wszelkie dane podawane we wniosku w stosunku do powierzchni działki pochodziły z raportu kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni wykonanej przez [...] 21 listopada 2016 roku. Od tego czasu nie nastąpiła zmiana pola zagospodarowania działki bądź zmiana granic odniesienia, co mogłoby prowadzić do zmniejszenia powierzchni referencyjnej MKO. Zastrzegł, że stosowny pomiar geodety przedstawi po jego wykonaniu.

Dalej wskazał, że co do przedeklarowania powierzchni działki [...] toczyły się już wcześniej postępowania, co do których sąd administracyjny uwzględnił ostatecznie stanowisko skarżącego w sprawie o podawaną powierzchnię deklarowaną 21,57 ha.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 30 czerwca 2023 r. skarżący powiedział, po okazaniu skarżącemu ortofotomapy z 25 sierpnia 2021 r., że na zaznaczonych na zielono terenach prowadzi działalność rolniczą tak jak na innych terenach wszystko jest wykaszane, nie ma tam żadnych budynków, stawów ani drzew. Nie wie jak to wyszło na mapie, że umniejszyło mu teren rolny, bo wszędzie wjeżdża i kosi. Zdaniem skarżącego ortofotomapa może nie wskazywać rzeczywistej powierzchni działki rolnej, ponieważ na obrzeżach tej działki są drzewa i robione zdjęcia z satelity "ścinają" teren, bo zdjęcie robione jest w linii prostej. Skarżący podaje, że program realizuje od 2012 roku, co 5 lat musiał zatrudniać geodetę, bo w ostatnich latach organ kwestionował powierzchnie deklarowane, a skarżący powierzchni nie zmniejszał.

Jak organ zmniejszył działkę za 2021 rok to skarżący składając wniosek za 2022 r. uwzględnił to zmniejszenie ale potem zatrudnił geodetę i się okazało, że zmniejszenie jest nieprawidłowe bo umniejsza teren użytkowany rolniczo przez skarżącego, który znajduje się pod koronami drzew na zewnątrz działki. Działka [...] ma 32 ha, a skarżący podał tylko to co użytkuje rolnie, to jest ponad 21 ha. Ma tam trawy, bo potrzebuje siana dla bydła.

Skarżący zaznaczył, że prowadzi jedno z większych gospodarstw na tym terenie ma ponad 100 zwierząt nie chodzi o jakieś wyłudzenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Obie decyzje wydane w sprawie nie mogą się ostać w obrocie prawnym.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W sprawie występują dwie kwestie sporne. Pierwsza dotyczy wniosku składanego przez rolnika i deklarowanych w nim powierzchni działek, druga prawidłowości stwierdzenia przez organ, po wznowieniu postępowania, że w związku z aktualizacją ortofotomapy należało uchylić wydaną w sprawie decyzję i przyznać płatność w nowej, niższej wysokości. Co za tym idzie, obowiązkiem Sądu jest skontrolowanie w pierwszej kolejności, czy w sprawie w ogóle zaistniały podstawy do wznowienia postępowania.

Odnosząc się do kwestii zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania, Sąd stwierdził, że organy ARiMR miały prawo uznać, że w sprawie zaszły przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w ramach którego taką decyzję wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 145 § 1 K.p.a. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.

Postępowanie i możliwość wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a., służącej ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach.

W kontrolowanej sprawie organ powołał się na przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem o zaistnieniu tej podstawy wznowienia postępowania można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, nie były znane organowi, który wydał decyzję, przy czym istniały w dniu wydania decyzji.

Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr [...], określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art. 5 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr [...] państwa członkowskie dopilnowują, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów środków obszarowych, o których mowa w art. 28-31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Z kolei zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Z tego przepisu wynika, że podstawowym rodzajem kontroli jest kontrola administracyjna, natomiast kontrola na miejscu (wizytacja terenowa) ma charakter jedynie uzupełniający.

Ponadto, w myśl akapitu pierwszego art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi.

W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności został złożony 23 kwietnia 2021 r. W trakcie postępowania organ I instancji ustalił, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej wynosiła 74,33 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 73,99 ha. W efekcie organ I instancji decyzją z 18 stycznia 2022 r. przyznał płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną. Strona nie wniosła odwołania i decyzja stała się ostateczna. Jednakże w wyniku kontroli administracyjnej przeprowadzonej już po wznowieniu postępowania, na podstawie powierzchni MKO (maksymalnego obszaru kwalifikowanego) wynikającej z nowego pokrycia ortofotomapy dotyczącego kampanii 2021 r. ustalono, że nastąpiło przedeklarowanie na działce nr [...], wynoszące 2, 02 ha. Ustaleń dokonano na podstawie obrazu ortofotomapy z 25 sierpnia 2021 r., przy czym informacja o zmianie danych stanowiących o kwalifikowalności do płatności wniosku została udostępniona w bazie zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w dniu 13 stycznia 2022 r. (k. 9/8 i 9/9 akt adm.), a zatem już po wydaniu decyzji w sprawie płatności za rok 2021.

W ocenie Sądu powyższe ustalenia faktyczne mogły stanowić podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 kwietnia 2021 r., I GSK 1934/18 (Lex), stwierdził, że przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć trzeba wyłącznie tylko takie dowody, które nie stanowiły przedmiotu badania w postępowaniu zwykłym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. W innym orzeczeniu NSA podkreślił, że aby dana okoliczność (dowód) mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania, musi ona istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej. Co za tym idzie nie będą stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy" (wyrok NSA z 09 lipca 2020 r., I OSK 2970/19, Lex).

Jako że informacja o zmianie danych stanowiących o kwalifikowalności do płatności wniosku została udostępniona w bazie zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli już po wydaniu decyzji w sprawie płatności za rok 2021, należało w tym stanie rzeczy przyjąć, że istotne dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne wyszły na jaw dopiero po wydaniu pierwotnej decyzji w sprawie płatności, co uzasadniało wznowienie postępowania. Istniały jednak wcześniej, skoro ortofotomapa została sporządzona 25 sierpnia 2021 r.

Nie budzi wątpliwości, że ujawnione okoliczności faktyczne dotyczące mniejszej powierzchni mają istotne znaczenia dla sprawy, a zatem ich uwzględnienie w ramach postępowania wyjaśniającego ma wpływ na ostateczny kształt podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Osobną kwestią jest natomiast to, jaką rzeczywiście powierzchnię użytkowaną rolniczo ma działka nr [...].

Skarżący już w odwołaniu wywodził, że wszelkie dane podawane przez niego we wniosku w stosunku do powierzchni działki pochodziły z raportu kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni wykonanego 21 listopada 2016 r., przy czym od tego czasu nie nastąpiła zmiana pola zagospodarowania działki bądź zmiana granic odniesienia, co mogłoby prowadzić do zmniejszenia powierzchni referencyjnej MKO. Swoją argumentację powtórzył w skardze, natomiast w toku postępowania sądowoadministracyjnego przedłożył opinię geodety M. M., z 13 kwietnia 2023 r.: rozliczenie powierzchni użytków w poszczególnych enklawach działki [...], zgodnie z którą suma powierzchni pomierzonych enklaw na działce [...] wynosi 21,6532 ha (k. 23-30 akt sądowych).

Sąd zaznacza, że ww. opinia geodety została sporządzona w kwietniu 2023 r., podczas gdy sprawa dotyczy przyznania płatności na rok 2021. Sąd zwraca jednak uwagę na wywód skarżącego, że od czasu sporządzenia raportu kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni wykonanego 21 listopada 2016 r. nie nastąpiła zmiana pola zagospodarowania działki bądź zmiana granic odniesienia, co mogłoby prowadzić do zmniejszenia powierzchni referencyjnej MKO. Innymi słowy, nie można wykluczyć, że ww. opinia geodety przedłożona w toku postępowania sądowoadministracyjnego wzmacnia stanowisko skarżącego.

Dokonując kontroli legalności sąd administracyjny nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza jeżeli ustalenia te są kwestionowane przez stronę postępowania. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie w stanie sprawy przyjętego stanu faktycznego i jego rozpatrzenie w kontekście całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu, skoro skarżący wywodzi, że od lat użytkuje rolniczo tą samą powierzchnię działki nr [...] i przedkłada opinię geodety z której wynika rzeczywista powierzchnia tej działki użytkowana rolniczo przez skarżącego w 2023 roku, to rolą organu, powołującego się na aktualizację ortofotomapy, jest przeprowadzenie kontroli na miejscu, w celu sprawdzenia i weryfikacji faktów stanowiących podstawę przyznania płatności, potwierdzenia zgodności danych i informacji zawartych we wniosku ze stanem faktycznym. Skarżący musi przy tym mieć na względzie, że podważenie powierzchni do płatności ustalonej na podstawie ortofotomapy będzie możliwe dopiero wtedy, jeżeli kontrola na miejscu jednoznacznie potwierdzi, że od co najmniej 2021 r., a więc w praktyce od kilku lat, powierzchnia działki faktycznie użytkowana rolniczo była większa, niż wynika to z ortofotomapy sporządzonej 25 sierpnia 2021 r. Wynika to z tej okoliczności, że organ nie ma prawnego obowiązku weryfikowania za każdym razem wyniku kontroli administracyjnej poprzez kontrolę na miejscu, gdyż obie kontrole (administracyjna i na miejscu) mają równoprawne znaczenie.

Na tak krytyczną ocenę stanowiska organów obu instancji ma wpływ ta okoliczność, że organy obu instancji poprzestały na powołaniu się na dane wynikające z aktualizacji ortofotomapy, bez wyjaśnienia jak był wykonywany pomiar powierzchni wyłączonej (po cieniu drzew czy po środkowej części koron drzew a więc w sposób uwzględniający również część powierzchni pod koronami uprawnioną do płatności), a więc bez dokładnego wyjaśnienia przyczyny zmniejszenia powierzchni uprawnionej do płatności. Wygenerowana w aktach ortofotomapa (k. 9/4 akt adm.) z zaznaczona różnicą między obszarem deklarowanym (kolor zielony) a ustalonym (kolor czerwony) nie pozwala odnieść się do zarzutów skarżącego, który wskazywał, że od lat obszaru użytkowanego rolniczo nie zmniejsza i na tym terenie do chwili obecnej (2023r.) żadna zmiana nie zaszła. W decyzjach i aktach administracyjnych nie ma informacji z jakich przyczyn obszar 2,02 ha został wyłączony z płatności (dz. I, K – na dz. [...].), czyli z jakich przyczyn uznano, że ten obszar jest wyłączony z rolniczego użytkowania. Wobec tego nie można wykluczyć naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, mając na uwadze sygnalizowane przez skarżącego kontrowersje dotyczące wykorzystywanej rolniczo powierzchni działki [...] jak i konsekwentnie powtarzane przez skarżącego, że od lat nie zmienił pola zagospodarowania tej działki bądź granic odniesienia. Skarżący wyjaśnił, że we wniosku o płatność za 2022r. podał mniejsze powierzchnie, które wynikały z ortofotomapy ale następnie skorzystał z opinii geodety i okazało się , że zmniejszenie powierzchni działki [...] nie było prawidłowe. Braki w materiale dowodowym uniemożliwiają ocenę zarzutów skarżącego i wyjaśnienie bez wątpliwości powierzchni użytkowanej rolniczo na działce nr [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien w sposób należyty uzupełnić materiał dowodowy, uwzględniając powyższe uwagi Sądu, po czym wyda rozstrzygnięcie we wznowionym postępowaniu, w zależności od poczynionych ustaleń. W związku z powyższym, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, zgodnie z art. 200 P.p.s.a.