Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 581/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 7, art. 25, art. 28, art. 75, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 119 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: par. 4 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 23 poz 120
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych  nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

SENTENCJA

Dnia 17 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2024 roku sprawy ze skargi P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 28 maja 2024 roku nr SKO.4160.70.2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zwanej k.p.a., oraz art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.), zwanej u.g.n., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 22 lutego 2024 r. nr 1/UWZ/24 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w Łodzi przy ul. [...], [...], oznaczonego w rejestrze gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] w obrębie [...], objętego księgą wieczystą nr [...], stanowiącego własność Gminy Łódź, oraz prawa własności naniesień budowlanych znajdujących się na tym gruncie.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu będącego przedmiotem postępowania oraz prawa własności znajdujących się na nim naniesień budowlanych jest - stosownie do art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - Prezydent Miasta Łodzi. Wynika to z faktu, że według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. nieruchomość ta stanowiła (i nadal stanowi) własność Gminy Łódź, której prawo zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 13 stycznia 2014 r. nr KKU-83/12, stwierdzającej nabycie go z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., w trybie tzw. komunalizacji mienia. Jednocześnie organ odwoławczy dodał, że złożony w dniu 18 grudnia 1998 r. wniosek P. w W. został formalnie przekazany Prezydentowi Miasta Łodzi przez Wojewodę Łódzkiego w trybie art. 65 § 1 K.p.a., przy jednoczesnym umorzeniu toczącego się dotychczas przed tym organem postępowania uwłaszczeniowego, na podstawie art. 105 § 1 (zob. decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 16 listopada 2023 r. znak: DO-II.7610.188.2023.PB). Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się natomiast do tego, czy w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie wnioskodawcy, którego następcą prawnym są aktualnie

P. w W. (następstwo to znajduje potwierdzenie w danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym - rejestrze przedsiębiorców). Jako dokumenty mające potwierdzać fakt przysługiwania prawa zarządu P. w W. załączono do wniosku:

- orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w Łodzi z dnia 31 lipca 1950 r. nr 5.A.1-2/47/49 o wywłaszczeniu, z dniem 9 maja 1945 r., na rzecz P. na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń publicznej komunikacji kolejowej nieruchomości położonych w Łodzi przy ul. [...];

- orzeczenie tego organu z dnia 10 kwietnia 1952 r. nr 5.A.I-2/47/49 o wykonaniu wywłaszczenia dokonanego ww. orzeczeniem;

- badania hipoteczne ksiąg wieczystych nr: [...] i [...] z listopada 1998 r., w których jako właściciel nieruchomości położonych w Łodzi przy ul. [...] wpisany był S. w Ł.

Mając na uwadze powyższe Kolegium wyjaśniło, że żaden z tych dokumentów nie został ujęty w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), zwanego rozporządzeniem, w zamkniętym katalogu dokumentów stwierdzających dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. (przy założeniu, że faktycznie dotyczą one nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] w obrębie [...]). W szczególności dotyczy to wzmiankowanych "badań hipotecznych", które nie są dokumentami wskazanymi w § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, gdyż: 1) nie są odpisami z ksiąg wieczystych; 2) nie zawierają jednoznacznego stwierdzenia, że P. w W. przysługiwało prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika ponadto, by w toku postępowania prowadzonego początkowo przez Wojewodę Łódzkiego, a następnie przez Prezydenta Miasta Łodzi strona przedłożyła jakiekolwiek inne dokumenty jako dowody na okoliczność przysługiwania wnioskodawcy prawa zarządu w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Przeciwnie, w piśmie z dnia 2 stycznia 2024 r., będącym odpowiedzią na doręczone jej wezwanie z dnia 7 grudnia 2023 r., dała jasno do zrozumienia, że nie legitymuje się żadnym z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia, w szczególności poinformowała, że dla nieruchomości tej nie była wydawana decyzja administracyjna o przekazaniu w zarząd. Nadto Kolegium dodało, że przedsiębiorstwu P. w W. nie przysługiwało prawo zarządu w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania potwierdzają też ustalenia dokonane przez inne organy administracji publicznej w toku zakończonego już postępowania komunalizacyjnego, które zostały następnie uznane za prawidłowe przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (w wyroku z dnia 13 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1069/14) i Naczelny Sąd Administracyjny (w wyroku z dnia 9 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 557/15). Zdaniem organu odwoławczego, na uwagę zasługuje w tym kontekście fragment uzasadnienia orzeczenia NSA, w którym dokonano oceny dokumentów stanowiących również załączniki do wniosku o uwłaszczenie: "Skarżąca nie udokumentowała bowiem w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, że w dacie komunalizacji przysługiwał jej do przedmiotowej nieruchomości zarząd znajdujący podstawę w decyzji terenowego organu administracji państwowej lub umowie o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowie o nabyciu nieruchomości, a ten na który powoływała się w sprawie, a mianowicie zarząd ex lege, jak przyjęto w powołanych uchwałach, nie istniał już po dacie 8 grudnia 1960 r. Wbrew też stanowisku skarżącej także orzeczenie o wywłaszczeniu nie kreowało na jej rzecz prawa zarządu. Wprawdzie rzeczywiście orzeczeniem tym dokonano wywłaszczenia "na rzecz P.", to jednak badanie księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości (odpis zupełny z 29 lipca 2011 r.) ujawniło jako właściciela S., zaś dopisanie w treści pola "Dyrekcja Okręgowa -[...]", jak słusznie przyjął organ odwoławczy, oddaje jedynie stan faktyczny a nie prawny. "

Zdaniem Kolegium, mimo pewnych różnic w zakresie dokumentowania prawa zarządu dla potrzeb postępowania komunalizacyjnego (w którym przysługiwanie tego prawa stanowi przesłankę wydania rozstrzygnięcia negatywnego dla strony, czyli gminy) i postępowania uwłaszczeniowego (w którym stanowi ono przesłankę wydania rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony, czyli państwowej lub komunalnej osoby prawnej) przytoczone stanowisko Sądu zachowuje wagę i aktualność także na gruncie niniejszego postępowania. W ocenie organu odwoławczego, w powołanym wyroku NSA wyczerpująco ustosunkował się też do kwestii wywodzenia prawa zarządu P. w W. do nieruchomości będących w jego posiadaniu z kolejnych aktów prawnych, regulujących jego powstanie i funkcjonowanie, począwszy od rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu P. (tekst jedn. Dz.U. z 1948 r. Nr 43, poz. 312 z późn. zm.). Jest to o tyle istotne, że strona powoływała się na analogiczną argumentację w ramach przedmiotowego postępowania, konkretnie we wzmiankowanym już piśmie z dnia 2 stycznia 2024 r. Odsyłając co do szczegółów stanowiska NSA do wywodu zamieszczonego w uzasadnieniu ww. orzeczenia (przy czym analogiczne wywody zawarte są również w innych wyrokach NSA, w tym wydanych w sprawach uregulowanych w art. 200 u.g.n., np. z dnia 21 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 400/19, I OSK 401/19), - zdaniem organu II instancji - można w tym miejscu ograniczyć się do ogólnej konstatacji, że teza o nieprzerwanym istnieniu po stronie P. w W. prawa zarządu powstałego ex lege nie ma uzasadnionych podstaw.

Kolegium zauważyło zatem, że stwierdzenie istnienia tego prawa w ramach postępowania uwłaszczeniowego może nastąpić przede wszystkim w oparciu o co najmniej jeden z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia, a ponadto - w sytuacji gdy stosowne dokumenty się nie zachowały - w sposób określony w § 4 ust. 3 rozporządzenie. W odniesieniu do drugiej ze wskazanych podstaw prawnych organ odwoławczy zauważył, że w trakcie niniejszego postępowania, w tym na etapie postępowania odwoławczego, strona nie wnosiła o odebranie od reprezentujących ją osób oświadczenia w trybie § 4 ust. 3 rozporządzenia w związku z art. 75 § 2 k.p.a., w celu potwierdzenia przekazania nieruchomości w zarząd jej poprzednikowi prawnemu. Kolegium dodało przy tym, że nie złożyła również wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na tę okoliczność, pomimo że została poinformowana o treści § 4 ust. 3 rozporządzenia w skierowanym do niej wezwaniu z dnia 7 grudnia 2023 r., sporządzonym przez organ I instancji na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. w związku z § 4 ust. 2 rozporządzenia.

W odniesieniu do powyższego Kolegium wskazało, że w odwołaniu strona wniosła natomiast o dołączenie do akt sprawy protokołów zeznań świadków, które zostały złożone w odrębnym i zakończonym już postępowaniu cywilnym w sprawie zasiedzenia nieruchomości (sygn. akt III Ns 948/16). Wniosek ten – w ocenie organu odwoławczego - nie zasługuje jednak na uwzględnienie ze wskazanych poniżej powodów. Po pierwsze, w świetle § 4 ust. 3 rozporządzenia zeznania świadków muszą być odebrane w toku postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 200 u.g.n. Kolegium stwierdziło zatem, że zeznanie złożone w charakterze świadka w innym postępowaniu nie ma mocy dowodowej, pozwalającej na uznanie go w postępowaniu uwłaszczeniowym za dowód na okoliczność istnienia prawa zarządu nieruchomości. Po drugie, wobec przyznania przez stronę, że nie posiada, a także jej poprzednik prawny nie posiadał żadnego z dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia, bezcelowa jest próba wykazania istnienia prawa zarządu w sposób przewidziany w § 4 ust. 3 rozporządzenia, w tym za pomocą środka dowodowego w postaci zeznań świadków. Zgodnie z przytoczonym poglądem judykatury – jak wskazało Kolegium - możliwość zastosowania tego przepisu jest bowiem uzależniona od uprzedniego istnienia przynajmniej jednego z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia, który "nie zachował się", przy czym chodzi tu o konkretny i możliwy do zidentyfikowania dokument, do którego mają się odnosić ewentualne zeznania świadków lub oświadczenie strony. Samo przekonanie określonej osoby, że państwowa lub komunalna osoba prawna posiadała dany grunt w zarządzie nie ma żadnej wartości dowodowej, gdyż co najwyżej potwierdza faktyczne korzystanie z nieruchomości przez ten podmiot.

W ocenie zatem organu II instancji, P. S.A. w W. ani będące jej poprzednikiem prawnym P. w W. nie wykazały w toku postępowania, iż grunt położony w Łodzi przy ul. [...], ul. [...], oznaczony obecnie w rejestrze gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] w obrębie [...], pozostawał w zarządzie drugiego z wymienionych podmiotów według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., a tym samym, że podmiot ten nabył z ww. datą, z mocy prawa, użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu i własność znajdujących się na nim naniesień budowlanych. Na marginesie Kolegium wyjaśniło, że podobna sprawa z wniosku P. S.A. w W. była już uprzednio przedmiotem rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, a prawomocnym wyrokiem z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 1061/18 WSA w Łodzi oddalił skargę strony na wydaną w niej decyzję.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wskazał, że wszystkie okazały się niezasadne i dotyczy to zarówno zarzutów naruszenia przez Prezydenta Miasta Łodzi procedury administracyjnej, odnoszących się do przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające, ocenę materiału dowodowego i uzasadnienie decyzji, jak i zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 u.g.n. oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia. Zdaniem Kolegium, organ I instancji należycie wywiązał się ze swoich obowiązków w zakresie postępowania wyjaśniającego, dokonał prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dostatecznie umotywował swoje rozstrzygnięcie, które zostało wydane z uwzględnieniem ww. regulacji prawa materialnego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy dodał, że powoływanie się przez pełnomocnika strony na art. 25 k.p.a. i przedstawione przezeń argumenty na poparcie twierdzenia o konieczności jego zastosowania w niniejszej sprawie świadczą o całkowitym niezrozumieniu sensu wskazanej w § 1 pkt 1 tego artykułu przesłanki wyłączenia organu administracji publicznej, polegającej na tym, że sprawa dotyczący interesów majątkowych jego kierownika. Pojęcie ,,sprawy dotyczącej interesów majątkowych" osoby wymienionej w art. 25 § 1 k.p.a. należy bowiem wiązać z pojęciem "interesu prawnego lub obowiązku", o którym mowa w art. 28 k.p.a. Jest to zatem sprawa rozstrzygana w drodze decyzji, dotycząca interesu prawnego lub obowiązku tej osoby, która wskutek tego jest stroną postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1150/10). W świetle dokumentów zawartych w aktach sprawy Kolegium nie miało żadnych wątpliwości, iż przedmiotowa sprawa nie dotyczy tak pojmowanego interesu prawnego osoby piastującej funkcję Prezydenta Miasta Łodzi.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła S. S.A. z siedzibą w W., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając naruszenie:

1. art. 7 w zw. z 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie;

2. art. 77 § 4 k.p.a. poprzez pominięcie faktów oraz dowodów znanych organowi z urzędu;

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienie przyczyn, z powodu których organ odmówił przeprowadzenia dowodów wskazanych przez stronę skarżącą;

4. art. 200 ust. 1 pkt. 1,2,3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm.) dalej jako "u.g.n." poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż przepis ten w niniejszej sprawie winien znaleźć zastosowanie;

5. § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1988 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r., Nr 23 poz. 120 ze zm.) poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1 w/w przepisu, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać wyłącznie na podstawie oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym podczas, gdy zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu można dokonać także na podstawie zeznań świadków;

6. art. 25 k.p.a. w zw. art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 168 poprzez ich niezastosowanie, pomimo, iż przepisy te w niniejszej sprawie powinny znaleźć zastosowanie.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, a także o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci protokołów przesłuchań świadków T. S., J. D., A. O., J. K. a celem wykazania faktu posiadania przez P. SA w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. gruntów objętych wnioskiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości po uprzednim zwróceniu się do Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, III Wydział Cywilny o nadesłanie do akt niniejszej sprawy akt sprawy prowadzonej za sygn. akt III Ns 948/16 celem przeprowadzenie dowodu ze znajdujących się w tych aktach w/w dokumentów i o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że skoro nieruchomość objęta wnioskiem została wywłaszczona na rzecz P. (poprzednika prawnego wnioskodawcy), to niewątpliwie nieruchomość ta została oddana w zarząd w/w jednostki i pozostawała w tym zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. W konsekwencji sam fakt, iż wnioskodawca nie przedstawił dokumentu potwierdzającego fakt, iż nieruchomość znajdowała się w zarządzie wnioskodawcy w dniu 5 grudnia 1990 r. nie przesądza o tym, iż zarząd taki nie był ustanowiony, a w konsekwencji nie wyklucza możliwości uwzględnienie wniosku.

Ponadto pełnomocnik skarżącej wskazała, że organ m.in. domagał się od wnioskodawcy przedkładania dalszych dodatkowych dokumentów (w tym m.in. oświadczenia o którym mowa w § 4 ust. 3 w/w rozporządzenia) pomijając wbrew treści art. 77 § 4 k.p.a. szereg (znanych organowi z urzędu) istotnych dla sprawy okoliczności oraz dokumentów, do których organ ten miał dostęp z racji postępowań jakie toczyły się z udziałem P. S.A. i Miasta Łodzi, do których zaliczyć należy chociażby postępowanie prowadzone przez Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, III Wydział Cywilny za sygn. akt III Ns 948/16.

Zdaniem pełnomocnik skarżącej, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono bowiem z czego organ wywodzi zakaz uwzględnienia jako dowód w niniejszej sprawie zeznań świadków złożonych w sprawie cywilnej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnia także dlaczego "domniemuje" (bo od ustalania stanu faktycznego się wzbrania), iż decyzja stwierdzająca prawo zarządu nie została wydana.

W dalszej kolejności pełnomocnik skarżącej podniosła naruszenie § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1988 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.), bowiem organ wydając zaskarżoną decyzję uznał, że w sytuacji gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1 w/w przepisu, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać także na podstawie zeznań świadków przy czym ustawodawca nie wskazał w w/w przepisie, iż chodzi wyłącznie o zeznania świadków odebrane w toku postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując przy tym stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium podniosło, że zarzuty podniesione przez pełnomocnika skarżącej są niezasadne, w tym niektóre cechują się oczywistą bezpodstawnością (w szczególności zarzut naruszenia art. 25 k.p.a. w związku z art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych). Zdaniem organu odwoławczego, zgłoszenie zarzutów naruszenia art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 200 ust. 1 pkt 1-3 u.g.n. zdaje się być jedynie wyrazem niezadowolenia z wydania niekorzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy - wbrew twierdzeniom jej pełnomocnika - w ramach postępowania administracyjnego (prowadzonego w istocie od 1998 r., wliczając okres postępowania toczącego się przed Wojewodą Łódzkim) zostało przeprowadzone wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, a przed wydaniem decyzji w obu instancjach dokonano wnikliwej i wszechstronnej oceny całokształtu zebranego w jego wyniku materiału dowodowego (przy uwzględnieniu, że ciężar dowodu w tej sprawie spoczywał co do zasady na wnioskodawcy), prawidłowo interpretując i stosując art. 200 ust. 1 u.g.n. Kolegium nie naruszyło również art. 77 § 4 k.p.a., gdyż nie są mu znane z urzędu żadne fakty, które mogłyby mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy co do jej istoty. Organ II instancji podniósł, że nie jest zrozumiałe dlaczego pełnomocnik skarżącej uważa, że organ odwoławczy miałby mieć z urzędu wiedzę np. o faktach dotyczących postępowania cywilnego, którego stronami były P. S.A. i Gmina Miasto Łódź, skoro nie brało udziału w tym postępowaniu w jakiejkolwiek roli procesowej. Nadto zdaniem organu odwoławczego, treść zarzutu naruszenia § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu świadczy o tym, że pełnomocnik skarżącej bardzo wybiórczo zapoznał się z uzasadnieniem kwestionowanej decyzji.

Końcowo Kolegium wniosło o oddalenie sformułowanego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów z akt postępowania w sprawie zasiedzenia nieruchomości, które - z przyczyn wyjaśnionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - nie mają żadnej wartości dowodowej w przedmiotowej sprawie, a zwłaszcza nie mogą stanowić dowodu na okoliczność przysługiwania poprzednikowi prawnemu skarżącej prawa zarządu do nieruchomości według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Należy także wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony przez stronę skarżącą oraz poparty przez organ administracji publicznej.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi odmawiającą stwierdzenia nabycia przez skarżącą z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w Łodzi przy ul. [...], [...].

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm.) - dalej jako "u.g.n.",

Zgodnie z art. 200 ust. 1 u.g.n. "w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady:

1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych;

2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy;

3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2;

4) na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty."

Procedura stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych uregulowana została w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120). Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia stwierdzenie faktu przysługiwania państwowym i komunalnym osobom prawnym prawa zarządu do nieruchomości może nastąpić w oparciu o co najmniej jeden z poniższych dokumentów:

1) decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

3) umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawarta za zgodą organu,

4) umowa, zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5) odpis z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

6) decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

7) decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

8) uchwała, zarządzenie lub decyzja wydana w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9) protokół przekazania nieruchomości, sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

10) umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokół przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym.

W świetle przytoczonych powyżej regulacji trzeba przede wszystkim podkreślić, że warunkiem nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego jest udokumentowanie, że określony podmiot posiadał w zarządzie określony grunt według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. W art. 200 ust. 1 u.g.n. ustawodawca nie zdefiniował dla potrzeb postępowań uwłaszczeniowych pojęcia zarządu. Podstawą zatem do wydania decyzji potwierdzającej fakt nabycia - z mocy prawa - z dniem 5 grudnia 1990 r. przez daną państwową osobę prawną (inną niż Skarb Państwa) użytkowania wieczystego określonego gruntu jest legitymowanie się przez tę osobę prawem zarządu - w rozumieniu przepisów ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości - w stosunku do tego gruntu (wyrok NSA z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 2605/20, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako CBOSA).

Należy także wskazać, że istnienia prawa zarządu nie można domniemywać. Wobec utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych nie ma wątpliwości co do tego, że prawo to musi wynikać bądź z określonego aktu normatywnego, bądź z decyzji administracyjnej lub umowy cywilnoprawnej ustanawiającej takie prawo (por. np. wyroki NSA z 27 maja 2022 r., sygn. I OSK 1770/21, I OSK 359/22, I OSK 1417/21; CBOSA). W realiach kontrolowanej sprawy i wobec stanowiska skarżącej spółki na podkreślenie zasługuje to, że wykazanie istnienia prawa zarządu na podstawie innych, niż dokumenty, środków dowodowych, to jest oświadczeń strony lub zeznań świadków, może mieć miejsce tylko wtedy, gdy dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. nie zachowały się, lecz istniały. Zatem wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków należy uznać za dotyczący okoliczności istotnej w sprawie, o ile z tezy dowodowej lub wskazywanych przez wnioskodawcę okoliczności wynika, że wniosek ten został złożony celem wykazania, że wnioskodawca miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające przysługujące mu prawo zarządu, które później zaginęły, albo uległy zniszczeniu (por. np. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. I OSK 401/19).

W niniejszej sprawie nie budzi sporu, że grunt obejmujący działki objęte zaskarżoną decyzją stanowił w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść prowadzonych dla tego gruntu ksiąg wieczystych. Sporne natomiast pozostaje czy przedmiotowy grunt pozostawał w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie P.

W kontrolowanej sprawie skarżący złożył orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w Łodzi z dnia 31 lipca 1950 r. nr 5.A.1-2/47/49 o wywłaszczeniu, z dniem 9 maja 1945 r., na rzecz P." na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń publicznej komunikacji kolejowej nieruchomości położonych w Łodzi przy ul. [...]; orzeczenie tego organu z dnia 10 kwietnia 1952 r. nr 5.A.I-2/47/49 o wykonaniu wywłaszczenia dokonanego ww. orzeczeniem oraz badania hipoteczne ksiąg wieczystych nr: [...] i [...] z listopada 1998 r., w których jako właściciel nieruchomości położonych w Łodzi przy ul. [...] wpisany był Skarb Państwa - Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w Łodzi. Jednocześnie ze stanowiska skarżącego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że nieruchomość objęta wnioskiem została wywłaszczona na rzecz P. będącego poprzednikiem prawnym skarżącego. Z tego faktu skarżący wywodzi wniosek, że niewątpliwie nieruchomość ta została oddana w zarząd ww. jednostki i pozostawała w tym zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. Według skarżącego, w konsekwencji, organ winien dokonać "we właściwych procedurach pośredniego potwierdzenia powstania zarządu".

Wobec powyższego w pierwszej kolejności należało stwierdzić, że organ prawidłowo ustalił, iż skarżący nie wskazuje, aby kiedykolwiek dysponował jednym z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Trafność tego ustalenia znajduje potwierdzenie zarówno w treści odwołania od decyzji organu I instancji jak i w uzasadnieniu skargi do tut. Sądu, gdzie skarżący nie wskazuje na istnienie żadnego z tych dokumentów a wręcz potwierdza, że nigdy takim dokumentem nie dysponował, zaś prawo zarządu wywodzi z aktu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na jego rzecz. Na uwagę zasługuje również to, że w aktach postepowania przed organem i instancji znajduje się pismo skarżącego zatytułowane "Odpowiedź na wezwanie z dnia 07.12.2023 r.", w którym skarżący jednoznacznie stwierdza, że dla przedmiotowej nieruchomości nie była wydawana decyzja administracyjna o przekazaniu nieruchomości w zarząd. W sprawie nie jest kwestionowane, że żaden z dokumentów złożonych przez skarżącego nie należy do katalogu ustalonego przepisem § 4 ust. 1 rozporządzenia. Na podkreślenie natomiast zasługuje to, że dokumenty, z których skarżący wywodzi przysługujące mu prawo zarządu przedmiotową nieruchomości, tj. orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w Łodzi z dnia 31 lipca 1950 r. nr 5.A.1-2/47/49 oraz orzeczenie tego organu z dnia 10 kwietnia 1952 r. o wykonaniu wywłaszczenia, zostały złożone przez skarżącego i fakt ich istnienia nie wymaga przeprowadzenia innych dowodów. W konsekwencji za niezasadne Sąd uznał podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz swobodną ocenę dowodów a także naruszenie art. 77 § 4 k.p.a. poprzez pominięcie faktów i dowodów znanych organowi z urzędu. O ile zasadnie skarżący podnosi, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, to jednak trzeba pamiętać, że zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. np. wyrok NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21). Na gruncie art. 200 ust. 1 u.g.n. oraz § 4 rozporządzenia, do okoliczności istotnych w niniejszej sprawie zaliczyć należy to, czy według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. skarżący posiadał prawo zarządu przedmiotową nieruchomością. Jak wskazuje NSA, skoro przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120) odnosi się do "dotychczasowego prawa zarządu", to zeznania świadków czy oświadczenia stron muszą określać, w jaki sposób prawo zarządu zostało ustanowione w przeszłości (wyrok NSA z 2 lutego 2024 r., sygn. I OSK 2069/20, CBOSA).

Wnioskowane przez skarżącego dowody z protokołów zeznań świadków złożonych w postępowaniu cywilnym w sprawie o zasiedzenie nieruchomości, nie dotyczą zatem okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Zasadnie zatem Kolegium stwierdziło, że bezcelowa jest próba wykazania istnienia prawa zarządu w sposób przewidziany w § 4 ust. 3 rozporządzenia wobec przyznania przez stronę, że nie posiada, a także jej poprzednik prawny nie posiadał żadnego z dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia a ustanowienia prawa zarządu upatruje w skutkach orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w Łodzi. Możliwość zastosowania tego przepisu jest uzależniona od uprzedniego istnienia przynajmniej jednego z dokumentów, przy czym chodzi tu o konkretny i możliwy do zidentyfikowania dokument, do którego mogą odnieść się zeznania świadków lub oświadczenia strony. Samo przekonanie, że państwowa osoba prawna posiadała grunt i nim zarządzała nie ma wartości dowodowej w postępowaniu na podstawie art. 200 ust. 1 u.g.n., gdyż co najwyżej potwierdza faktyczne korzystanie z nieruchomości. W związku z powyższym za nieuzasadniony Sąd uznał także zarzut naruszenia § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu oraz art. 75 k.p.a.

Nieuzasadniony okazał się również podnoszony w skardze zarzut związany z niedokonaniem "we właściwych procedurach pośredniego potwierdzenia powstania zarządu, do czego według skarżącego miało dojść w wyniku wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na rzecz P. W sprawie wykazano, że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w Łodzi dokonano wywłaszczenia na rzecz poprzednika prawnego skarżącej na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń publicznej komunikacji kolejowej nieruchomości położonych w Łodzi przy ul. [...]. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że w okresie obowiązywania zasady jednolitej własności państwowej, wywodzonej z art. 128 k.c. w pierwotnym brzmieniu, do czasu wejścia w życie w dniu 1 lutego 1989 r. ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 3, poz. 11), Skarb Państwa był wyłącznym podmiotem uprawnień dotyczących mienia państwowego, a państwowe osoby prawne wykonywały jedynie pewne uprawnienia w imieniu własnym, ale na rzecz Skarbu Państwa. Państwowe osoby prawne, do jakich należało P., wykonywały względem przekazanych im części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. Co istotne, samo zniesienie konstrukcji jednolitej własności państwowej nie skutkowało bezpośrednio przekształceniem ani powstaniem uprawnień przysługujących państwowym osobom prawnym do części mienia ogólnonarodowego (własności państwowej), pozostających w ich posiadaniu. Jak to zostało już powiedziane, prawo zarządu musi mieć określone źródło powstania i nie można jego istnienia domniemywać ani nie można uzyskać go w sposób dorozumiany. Aby uzyskać w oparciu o przepis art. 200 ust. 1 u.g.n. prawo użytkowania wieczystego trzeba przede wszystkim wykazać, że na przedmiotowej nieruchomości ustanowione zostało prawo zarządu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Prawo zarządu właściwy organ stwierdza na podstawie jednego z dokumentów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (por. np. wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r., sygn. I OSK 1764/15, CBOSA). W kontrolowanej sprawie warunek ten nie został spełniony. Skarżący powołuje się natomiast na orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w Łodzi o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz poprzednika prawnego skarżącego i z tego aktu oraz z faktu posiadania nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. wywodzi prawo zarządu nieruchomości gruntowej położonej w Łodzi przy ul. [...], [...].

Podsumowując: dokumentowanie istnienia prawa zarządu na podstawie innych, niż dokumenty, środków dowodowych, to jest oświadczeń strony lub zeznań świadków może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.). Zatem wnioskodawca uwłaszczenia winien wskazać, że miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające określone prawo (zarząd, użytkowanie), które później zaginęły, albo uległy zniszczeniu (por. np. NSA z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. I OSK 401/19).

Wobec powyższego należało ustalić, że w kontrolowanej sprawie organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego. Organy dokonały prawidłowej interpretacji przepisu art. 200 ust. 1 u.g.n. oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia a następnie właściwie przepisy te zastosowały dokonując subsumpcji poprzez przyporządkowanie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania. Stan faktyczny w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia został ustalony prawidłowo. Dowody, na podstawie których ten stan ustalono, zostały poddane ocenie w sposób niewykraczający poza granice wyznaczone treścią art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Organ wyjaśnił podstawy prawne swojej decyzji przytaczając przepisy prawa oraz zawarł uzasadnienie faktyczne wskazując fakty, które uznał za udowodnione. W szczególności podkreślić należy, że organ wyjaśnił przyczyny, z powodu których nie przeprowadził dowodu z protokołów zeznań świadków składanych w postępowaniu cywilnym. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy rozpoznał także zarzut naruszenia art. 25 k.p.a. trafnie dokonując jego interpretacji oraz wskazując, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie. Skarżący wskazuje na dwa postępowania toczące się przed sądami powszechnymi, które zostały wszczęte z inicjatywy Prezydenta Miasta Łodzi, podnosząc, że w przypadku niekorzystnego dla organu rozstrzygnięcia w tych sprawach może on ponosić odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a ryzyko niekorzystnego rozstrzygnięcia skarżący wiąże z wynikiem sprawy niniejszej. Ocena prawidłowości toku rozumowania skarżącego wykracza poza ramy niniejszego postępowania, przedmiotem którego nie jest badanie zasadności roszczeń cywilnych, ani też przesłanek odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Sąd podziela poglądy wyrażane w doktrynie, zgodnie z którymi przez sprawy dotyczące interesów majątkowych rozumie się sprawy "w których chodzi o wydanie decyzji administracyjnych mogących mieć w jakiejkolwiek postaci wpływ na stan majątkowy osób wymienionych w art. 22 § 1 pkt 1 i 2 (obecnie w art. 25 § 1 pkt 1 i 2)" (J. Starościak [w:] Komentarz, 1970, s. 49), "sprawy, które z istoty swej wpływają na tego rodzaju interesy" (Ogólne postępowanie, 1962, s. 91), czy wreszcie wiążące pojęcie interesu majątkowego z określeniem mienia zawartym w art. 44 k.c. (J. Borkowski [w:] Komentarz, 1996, s. 162). Sprawa może dotyczyć interesów majątkowych nie tylko wtedy, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia organu jest konkretne prawo majątkowe w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, ale także wówczas, gdy sprawa dotyczy majątku osoby ujętego jako "ogół praw majątkowych przysługujących pewnej osobie oraz ogół obciążających ją majątkowych obowiązków" (S. Grzybowski, Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 1978, s. 216). W świetle przedstawionych powyżej poglądów zasadnym jest stwierdzenie, że do spraw dotyczących interesów majątkowych organu nie należą sprawy, których określony wynik może hipotetycznie narazić kierownika organu na odpowiedzialność w związku z inną sprawą lub postępowaniem. Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy sprawa niniejsza nie jest sprawą dotycząca interesu prawnego lub obowiązku, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Zarzut naruszenia przepisu art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd uznał za bezpodstawny.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

abo