Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 128/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 42
journal: Dz.U. 2024 poz 177
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska,, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 22 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia do pełnienia funkcji rodziny zastępczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S., postanowieniem z dnia 22 listopada 2023 r., nr [...], odmówił J. D. (skarżący) wydania zaświadczenia kwalifikacyjnego. do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że organizator rodzinnej pieczy zastępczej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kandydata wydaje takie zaświadczenie kandydatowi, który spełnia wymogi wymienione w ustawie, a mianowicie legitymuje się świadectwem ukończenia przedmiotowego szkolenia oraz spełnia warunki art. 42 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz.177 – dalej "ustawa"). Zgodnie z obowiązującymi zasadami w przypadku wspólnego zamieszkiwania przez osoby będące kandydatami do pełnienia funkcji rodziny zastępczej proces kwalifikacyjny winien obejmować wspólnie wskazane osoby. W styczniu 2022 r. ówczesna partnerka skarżącego zgłosiła się sama do organizatora rodzinnej pieczy zastępczej w S. zgłaszając chęć zostania rodziną zastępczą niezawodową.

Rozpoczęta przez skarżącego w lipcu 2022 r. ścieżka uzyskania kwalifikacji do stanowienia rodziny zastępczej niezawodowej została zakończona stwierdzeniem braku możliwości wzięcia przez skarżącego udziału w szkoleniu dla kandydatów na rodziny zastępczej niezawodowej przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej. Wskazano, iż przestała zachodzić przesłanka ustawowa określona w art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. że pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone osobom, które dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej.

Organ wyjaśnił, że brak rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej związany był z okolicznościami dotyczącymi krótkotrwałego pobytu dziecka obejmującego zaledwie kilkanaście godzin w rodzinie zastępczej partnerki skarżącego i konieczności natychmiastowego interwencyjnego zabezpieczenia dziewczynki w innej rodzinie zastępczej wobec braku gotowości partnerki skarżącego do sprawowania opieki nad dzieckiem. Jako osoba wspólnie gospodarująca skarżący, uczestniczył w wyżej wspomnianych wydarzeniach, pracownicy Zespołu ds. Rodzinnej Pieczy Zastępczej, biorący udział w interwencyjnym zabezpieczeniu dziecka, negatywnie ocenili wpływ skarżącego na zachowanie i stan emocjonalny jego partnerki.

Ponadto skarżący nie zgłosił się w celu dokończenia procedury kwalifikacyjnej na rodzinę zastępczą, a także bez wiedzy organizatora ukończył prywatnie szkolenie na rodzinę zastępczą niezawodową. Świadectwo ukończenia szkolenia zostało dołączone do wniosku. Organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami dopiero po spełnieniu przesłanek z art. 42 ustawy i uzyskaniu wstępnej zgody kandydat zostaje zakwalifikowany do udziału w szkoleniu.

Po analizie dokumentacji wyników testów psychologicznych oraz wszelkich zaistniałych okoliczności zespół specjalistów uznał, że pomimo ukończenia szkolenia i zgłoszenia gotowości do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej, skarżący nie spełnia przesłanek określonych w przepisie art. 42 ust. 1 pkt 1 i 5b ustawy w szczególności skarżący nie daje rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej oraz nie posiada opinii o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawionej przez psychologa. Organ stwierdził, że swym zachowaniem, postawą skarżący poddał pod wątpliwość, że sprosta warunkom stawianym rodzinom zastępczym. Skutkiem czego może być narażenie dobra małoletnich dzieci.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżył w całości postanowienie organu zarzucając mu obrazę przepisów prawa, tj. art. 10 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a, art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a., art. 11 k.p.a. art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy, art. 42 ust. 1 pkt 5b ustawy oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy mające wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wniósł o uwzględnienie skargi w całości przez organ poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpatrzenie wniosku skarżącego. W przypadku nieuwzględnienia skargi przez organ o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 156 §1 ust. 2 k.p.a. ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. Nadto pełnomocnik skarżącego wniósł o uzupełniające przeprowadzenie przez Sąd dowodu z wymienionych pism na okoliczności wskazane w skardze, a także przesłuchania skarżącego, jego żony i I. D. na wskazane okoliczności. Wniósł o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą dotycząca skargi obecnej żony skarżącego na pismo organu stwierdzające nieaktualność wydanego w dniu [...] r., zaświadczenia kwalifikującego żonę skarżącego do pełnienia funkcji rodziny zastępczej z uwagi na to, iż sprawy pozostają ze sobą w ścisłym związku.

Sąd odmówił połączenia niniejszej sprawy ze sprawą dotycząca skargi obecnej żony skarżącego.

Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że akta sprawy są prowadzone wadliwie i nie zawierają dokumentów, na które powołuje się organ. Zarówno na podstawie samej treści postanowienia z dnia 22 listopada 2022 r., jak i czynności przeglądania akt nie sposób stwierdzić jaka dokumentacja miała być poddana analizie organu. Ponadto skarżący nie mógł zapoznać się z własną dokumentacją psychologiczną sporządzaną w lipcu 2022 r. Po dacie zdarzenia, na które organ powołuje się w uzasadnieniu postanowienia, nie przeprowadzono żadnych dodatkowych czynności, a uzasadnienie postanowienia sprowadza się do opisu jednego zdarzenia z dnia [...] r. i jego oceny przez organ. W aktach skarżącego jest dokumentów, czy chociażby notatek ze zdarzenia z dnia [...] r. uniemożliwiono wypowiedzenia się i zajęcia stanowiska co do okoliczności zdarzenia z dnia [...] r. Dalej pełnomocnik skarżącego szeroko opisał okoliczności zdarzenia z dnia [...] r. oraz motywy, jakim kierował się skarżący i jego ówczesna partnerka prosząc o pomoc i wsparcie w sytuacji stresowej. Wyjaśnił, że zachowanie skarżącego wskazuje, wbrew twierdzeniom organu, na dbałość o dobro dziecka. Organ nie wziął pod uwagę przygotowania fizycznego skarżącego, które to objawiało się zapewnieniem małoletniej odpowiedniej przestrzeni do życia (własny pokój, umeblowanie), a także chwilowości rozstroju zdrowia partnerki skarżącego ustanowionej rodziną zastępczą dla małoletniej. Podkreślił, że od zdarzenia z dnia [...] r. u partnerki skarżącego nie miały miejsca żadne problemy zdrowotne, gdyż skorzystała z pomocy specjalistów i obecnie jest osobą w pełni zdrową.

Skarżący zawarł związek małżeński ze swoją partnerką w lutym 2023 r. Wyjaśnił, że podjęli czynności przed sądem powszechnym zmierzające do adopcji dziewczynki oraz pozbawienia władzy rodzicielskiej biologicznych rodziców małoletniej. Obecnie sprawa jest w toku. Oświadczył dalej, że pisane przez organ okoliczności zdarzenia, iż to skarżący i jego żona zrezygnowali z opieki nad małoletnią pozostają w sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym. Zaakcentował, że podjął wraz z żoną szereg działań mających na celu uzyskanie statusu rodziny zastępczej, a następnie adopcyjnej dla małoletniej. Skarżący ukończył we własnym zakresie szkolenie już w styczniu 2023 r., a lutym 2023 r., zawarł związek małżeński ze swoja partnerką. Oboje uzyskali zaświadczenia o aktualnym stanie zdrowia, posiadają także zaświadczenia o niekaralności, a na zlecenie Sądu został przeprowadzony w miejscu zamieszkania skarżącego i jego żony wywiad, który znajduje się w aktach sprawy [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. kosztów postępowania według norm przepisanych. Nie podzielił zarzutów podniesionych przez skarżącego i podtrzymał dotychczas prezentowne stanowisko w sprawie. Uznał za chybione zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. podkreślając, że kwalifikacja na rodzinę zastępczą następuje w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Przedmiotowa ustawa zawiera jedynie elementy postępowań administracyjnych, dotyczących głównie przyznawania świadczeń. Zauważył, że skarżący od początku wraz ze swoją ówczesną partnerką a obecnie żoną zatajali przed organem informację niezbędne do prawidłowego prowadzenia procesu kwalifikacji. Dla organu niezrozumiale było działanie skarżącego, który rozpoczął w Ośrodku proces kwalifikacji a następnie nie ukończył go. W dniu 18 lipca 2023 r. skarżący nie został zakwalifikowany do udziału w szkoleniu na rodzinę zastępczą niezawodową. Dnia 27 marca 2023 r. przesłał do organu pismo o wyrażenie zgody na pełnienie funkcji rodziny zaprzyjaźnionej, okazując się ukończonym szkoleniem na rodziny zastępcze niezawodowe. Okoliczności dotyczące krótkotrwałego pobytu obejmującego zaledwie kilkanaście godzin, małoletniej w rodzinie zastępczej partnerki skarżącego są faktem. Skarżący uczestniczył w wyżej wspomnianych wydarzeniach, a pracownicy Zespołu ds. Rodzinnej Pieczy Zastępczej, biorący udział w interwencyjnym zabezpieczeniu dziecka, negatywnie ocenili wpływ skarżącego na zachowanie i stan emocjonalny partnerki skarżącego. Przebieg wydarzenia omawiany był ze skarżącym i jego żoną podczas kilku spotkań z organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej. Zachowanie skarżącego i jego żony (ówczesnej partnerki), które spowodowało oddanie małoletniej po kilkunastu godzinach i powoływanie się na stan zdrowia ówczesnej partnerki nie daje gwarancji, że sytuacja ta nie powtórzy się przy kolejnym złym samopoczuciu żony skarżącego. Organ wziął pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego. Oprócz dokumentów kolejny raz zespół specjalistów oraz dyrektor przeanalizowali sytuacje która miała miejsce podczas kwalifikacji tj. zatajenie prawdy przed organizatorem o długotrwałym związku skarżącego z ówczesną partnerką, ukrywanie wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego, oddanie dziecka interwencyjnie po kilkunastu godzinach, próbę wpłynięcia przez skarżącego na organ podczas rozmów z kierownikiem Zespołu ds. Rodzinnej Pieczy Zastępczej i wszystkie wskazane powyżej okoliczności spowodowały podjęcie jednomyślnej oceny i w konsekwencji decyzji oraz wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia kwalifikacyjnego do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. Wyjaśnił, że każda kwalifikacja osoby bądź małżonków przebiega inaczej. W ocenie organu skarżący nie spełnia przesłanek z art. 42 ustawy, które nadają uprawnienia do bycia kandydatem na rodzinę zastępczą

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Kontrola sądu obejmuje ocenę legalności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji czynności organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd nie jest zaś uprawniony do oceny zaskarżonej czynności z punktu widzenia jej celowości, słuszności czy innych kryteriów. Odnosząc się do wniosków dowodowych, które Sąd oddalił, wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zasadą w postępowaniu administracyjnym jest orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Podkreślić należy również, że na podstawie ww. przepisu wykluczone jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, czy też przeprowadzenie konfrontacji między skarżącym a świadkiem.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r, poz. 177- dalej "ustawa"). Art. 45 ust. 1 ustawy stanowi, że na wniosek kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, posiadającego świadectwo ukończenia szkolenia, o którym mowa w art. 44 ust. 1, organizator rodzinnej pieczy zastępczej, który pozytywnie wstępnie zakwalifikował kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, wydaje zaświadczenie kwalifikacyjne zawierające potwierdzenie ukończenia tego szkolenia oraz spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1-3. Jak wynika, z art. 45 ust. 4 ustawy w przypadku odmowy wydania zaświadczenia kwalifikacyjnego, o którym mowa w ust. 1, odmowa ta wydawana jest pisemnie w postaci papierowej lub elektronicznej, ze szczegółowym uzasadnieniem przyczyn odmowy i ewentualnym wskazaniem obszarów wymagających poprawy, z jednoczesnym pouczeniem strony o przysługującym prawie wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zaświadczenie kwalifikacyjne wydawane jest wyłącznie takiemu kandydatowi, który spełni łącznie wymienione w ustawie dwa wymogi, a mianowicie ma świadectwo ukończenia szkolenia, o którym mowa w art. 44 ust. 1 ustawy oraz spełnia wymogi przewidziane art. 42 tej ustawy . Zatem w przypadku braku wskazanego wyżej świadectwa lub też braku spełnienia jednego z wymogów wymienionych w art. 42 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej , organizator rodzinnej pieczy zastępczej obowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia kwalifikacyjnego , o którym mowa w art.45 tej ustawy. W tym zakresie organ nie ma luzu decyzyjnego .

Skarżący uzyskał świadectwo ukończenia szkolenia prowadzonego przez Stowarzyszenie [...] w Z. (woj. [...]) na rodziny zastępcze niezawodowe w dniu [...] r. Z treści wskazanego świadectwa wynika, że nie jest ono jednoznaczne z uzyskaniem zaświadczenia kwalifikacyjnego, które uprawnia kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej, zawodowej i prowadzących rodzinny dom dziecka. Na marginesie sprawy, zauważyć należy, że z przepisów art. 44 i 45 ustawy, nasuwa się wniosek, że szkolenie kandydatów może zostać odbyte poza powiatem ich miejsca zamieszkania, natomiast zaświadczenie kwalifikacyjne jest wydawane przez organ

Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które:

1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej;

2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona;

3) wypełniają obowiązek alimentacyjny - w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego;

4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych;

5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone:

a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2527), oraz;

b) opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym;

6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny;

7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym:

a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego,

b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,

c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego;

8) nie figurują w bazie danych Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym.

2. Pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo.

3. W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów.

4. Rodzina zastępcza oraz prowadzący rodzinny dom dziecka sprawujący pieczę zastępczą nad dzieckiem mogą czasowo, za zgodą sądu, sprawować pieczę zastępczą nad tym dzieckiem poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

5. Sprawowanie pieczy zastępczej nad dzieckiem może być czasowo powierzone przez sąd rodzinie zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka, którzy nie zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy rodzina zastępcza lub prowadzący rodzinny dom dziecka sprawują pieczę zastępczą nad rodzeństwem tego dziecka.

5a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawach, o których mowa w ust. 4 i 5, sąd zasięga opinii właściwego starosty.

6. Wydając opinie, o których mowa w ust. 5a, starosta bierze pod uwagę opinię organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, a także możliwość realizacji planu pomocy dziecku.

6a. Starosta może upoważnić kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie do wydawania opinii, o których mowa w ust. 5a.

7. Okoliczności, o których mowa w ust. 1-3, ustala się na podstawie przeprowadzonej przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej.

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo i - w przypadku rodziny zastępczej niezawodowej - co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów (ust. 2 i 3).

Spełnianie wszystkich wymienionych wymogów jest obligatoryjne, a występujące w cytowanych przepisach słowo "może" nie jest elementem uznania, lecz nakazem wymogów sformułowanych w ustawie. Oznacza to, że niespełnianie jednej z ww. przesłanek będzie równoznaczne z brakiem możliwości pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka.

W rozpoznawanej sprawie organ zakwestionował spełnienie przez skarżącego warunku rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej oraz stwierdził, że skarżący nie posiada opinii o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawionej przez psychologa.

Przepis art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy nie wyjaśnia, co należy rozumieć przez rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej, gdyż ustawodawca posłużył się pojęciem niedookreślonym "rękojmia". W słowniku języka polskiego wskazuje się, że pojęcie to oznacza "poręczenie, zagwarantowanie czegoś, zapewnienie o czymś" (zob. https://sjp.pwn.pl). Przesłankę wskazaną w art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy należy więc rozumieć jako zdolność do ponoszenia odpowiedzialności za dziecko i zabezpieczenia jego interesów. Podkreślić należy, że ustawa nie daje instrumentów pozwalających na sprawdzenie, czy osoby, które chcą utworzyć rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka, taką rękojmię dają. Należy zatem polegać na ogólnej ocenie kwalifikacji kandydatów do pełnienia funkcji rodzinnej pieczy zastępczej. Wymaga również zaakcentowania, że spełnienie przez kandydatów pozostałych wymogów przewidzianych przez art. 42 ust. 1 pkt 2-8 oraz ust. 2 i 3 ustawy nie oznacza automatycznie spełnienia warunku wskazanego w pkt 1 ust. 1 art. 42 ustawy. Warunek ten jest odrębnym wymogiem, a nie sumą pozostałych warunków kwalifikacyjnych wymienionych w art. 42 ust. 1 pkt 2-8 czy w ust. 2 i 3 (zob. K. Tryniszewska [w:] Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, LEX/el. 2015, art. 42 oraz S. Nitecki [w:] A. Wilk, S. Nitecki, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, LEX/el. 2021, art. 42). Zaznaczyć należy, że rozstrzygnięcie o odmowie wydania zaświadczenia kwalifikacyjnego wydane z powodu niespełnienia omawianego wymogu musi wskazywać argumenty, które skłoniły organ do uznania, że kandydat nie daje gwarancji należytego wykonywania funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka.

Kandydat winien również posiadać predyspozycje i motywacje do pełnienia funkcji rodziny zastępczej - do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem (art. 42 ust. 1 pkt 5b ustawy). W tym ostatnim przypadku ustawodawca potwierdzenie wskazanych zdolności ("psycho-zdrowotnych") do sprawowania opieki nad dzieckiem powierzył w istocie wyraźnie wskazanym i wyspecjalizowanym podmiotom, tj. lekarzom i psychologom, wyposażonym w fachową wiedzę medyczną i psychologiczną, konieczną dla przeprowadzenia oceny zdolności kandydata we wskazanych aspektach do pełnienia przez niego funkcji rodzica zastępczego i zobowiązał jednocześnie te podmioty do przedstawienia swojego stanowiska w omawianej materii odpowiednio w wydanym "zaświadczeniu lekarskim o stanie zdrowia" oraz sporządzonej "opinii o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej".

Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podał przyczyny, które spowodowały, że pomimo ukończenia szkolenia i zgłoszenia gotowości do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej, skarżący nie spełnia przesłanek określonych w przepisie art. 42 ust. 1 pkt 1 i 5b ustawy.

Organ stwierdził, że swym zachowaniem, postawą skarżący poddał pod wątpliwość, że sprosta warunkom stawianym rodzinom zastępczym. Skutkiem czego może być narażenie dobra małoletniej. Organ negatywnie ocenił to, że skarżący nie zgłosił się w celu dokończenia procedury kwalifikacyjnej na rodzinę zastępczą. Nie został zakwalifikowany do udziału w szkoleniu na rodzinę zastępczą niezawodową. Ponadto zachowanie skarżącego i jego ówczesnej partnerki (obecnie żony), które spowodowało interwencyjne oddanie małoletniej po kilkunastu godzinach i powoływanie się na stan zdrowia ówczesnej partnerki nie daje gwarancji, że sytuacja ta nie powtórzy się przy kolejnym złym samopoczuciu żony skarżącego. Organ przeanalizował sytuację, która miała miejsce podczas kwalifikacji tj. zatajenie prawdy przed organizatorem o długotrwałym związku skarżącego z ówczesną partnerką, ukrywanie wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego, oddanie dziecka interwencyjnie po kilkunastu godzinach, próbę wpłynięcia przez skarżącego na organ podczas rozmów z kierownikiem Zespołu ds. Rodzinnej Pieczy Zastępczej. Oceniając skarżącego w świetle podejmowanych przez niego działań, organ stwierdził, że nie działał on mając na celu dobro dziecka.

Należy zauważyć, że w preambule do ustawy ustawodawca stwierdził m.in., że regulacje zawarte w tym akcie zostały podjęte dla dobra dzieci, które potrzebują szczególnej ochrony i pomocy ze strony dorosłych, środowiska rodzinnego, atmosfery szczęścia, miłości i zrozumienia, w trosce o ich harmonijny rozwój i przyszłą samodzielność życiową, dla zapewnienia ochrony przysługujących im praw i wolności, w przekonaniu, że skuteczna pomoc dla rodziny przeżywającej trudności w opiekowaniu się i wychowywaniu dzieci oraz skuteczna ochrona dzieci i pomoc dla nich może być osiągnięta przez współpracę wszystkich osób, instytucji i organizacji pracujących z dziećmi i rodzicami. Nadrzędną wartością, którą chroni ustawodawca, jest więc szeroko rozumiane dobro dziecka. Z uwagi na powyższe, organizator pieczy zastępczej ma obowiązek rzetelnego zbadania każdego kandydata, czy daje rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej, a wątpliwości powstałe w tym zakresie winny być oceniane przez pryzmat dobra dziecka a nie kandydata.

Jak już zaznaczono, brak spełnienia przesłanek z art. 42 ust. 1 – 3 ustawy wyłącza możliwość wydania zaświadczenia kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy. Prawidłowo więc organ odmówił skarżącemu wydania ww. zaświadczenia. Nie jest też kwestionowane przez skarżącego, że nie posiada pozytywnej opinii wystawionej przez psychologa zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 5b ustawy.

Wbrew zarzutom skargi materiał zgromadzony w sprawie został oceniony przez organ zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Sąd nie stwierdził, aby w sprawie zaistniały istotne wątpliwości, co uzasadnia odmowę zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. Sugestie zawarte w skardze co do niewłaściwych motywów odmowy wydania zaświadczenia kwalifikacyjnego nie mają znaczenia w sprawie wobec zawartych w zaskarżonym akcie uzasadnionych wątpliwości organu co do spełnienia przez skarżącego przesłanki rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej, a także wskazania, że nie posiada on opinii o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawionej przez psychologa.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić. Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, a to wobec brzmienia art. 200 p.p.s.a.