Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1222/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141, art. 151, art. 153, art. 183, art. 184, art. 189
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15 zzs4
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt II SA/Lu 296/19 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 20 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z 30 października 2019 r. II SA/Lu 296/19, oddalił skargę T. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (LWINB) z dnia 20 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Rykach w piśmie z dnia 26 czerwca 2012 r., na podstawie art. 100 § 1 k.p.a., zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rykach z wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w zakresie spełnienia wymogów technicznych i legalności budynku [...] w [...] usytuowanego przy ul. [...] w [...], w szczególności w zakresie usytuowania otworów okiennych w ścianie zachodniej tego budynku, od strony działki nr [...]. W przedmiotowym piśmie wyjaśniono, że ocena legalności ww. otworów okiennych ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy związanej z udzielonym T. S. pozwoleniem na budowę budynku mieszkalno-usługowego oraz zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr ewid. [...], co wynika z uzasadnienia wyroku WSA w Lublinie z dnia 31 stycznia 2012 r., II SA/Lu 907/11.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rykach (PINB) w dniu 26 czerwca 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...], o czym w piśmie z dnia 18 lipca 2012 r. zawiadomił strony postępowania, informując jednocześnie o wyznaczonych na dzień 8 sierpnia 2012 r. oględzinach. W wyniku przeprowadzonych w tym dniu czynności ustalono, że na działce nr ewid. [...] znajduje się murowany budynek mieszkalno-usługowy, którego parter użytkuje Oddział [...], zaś piętro stanowi część mieszkalną. Budynek ten, w ścianie zewnętrznej usytuowanej w odległości 2,20 m od granicy działki nr geod. [...], której właścicielką jest T. S., posiada dwa otwory okienne (na parterze i na piętrze) o wymiarach 1,20 m x 1,90 m. Strony biorące udział w oględzinach złożyły do protokołu oświadczenia dotyczące okresu wykonania tych otworów. W ramach prowadzonego postępowania organ I instancji zgromadził dokumentację techniczną modernizacji przedmiotowego budynku, sporządzoną przez Z. P. (nie ustalono jednak daty sporządzenia tego dokumentu), a także projekt przyłącza gazowego średniego ciśnienia i wewnętrznej instalacji gazowej, sporządzony w maju 1992 r. przez A. F., na którym uwidoczniono sporne otwory okienne. Ponadto organ przesłuchał świadków wskazanych przez strony, w tym T. i W. C., zamieszkałych w budynku zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] oddzielonej od działki, na której usytuowany jest budynek [...], działką nr ewid. [...], niezabudowaną do czasu rozpoczęcia przez T. S. budowy budynku mieszkalnego. W. C. zeznał, że okna w ścianie budynku [...] wybudowano przed II wojną światową. Istniały one bowiem już w czasie, gdy zamieszkał w swoim domu tj. w 1951 r. Świadek ten dodał, że w 2002 r. dokonano wymiany okien na nowe. Z kolei T. C. oświadczyła, że w domu na działce nr geod. [...] zamieszkała w 1966 r. i wówczas sporne okna już istniały. Nadto organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka J. K., który mieszkał w budynku zajmowanym obecnie przez bank od 1960 r. do ok. 1975 r., tj. aż do momentu nabycia tej nieruchomości przez [...] w [...]. Świadek ten zeznał, że zarówno na parterze przedmiotowego budynku, jak i na jego pierwszym piętrze w części zamieszkałej przez jego rodzinę, znajdowało się jedno okno. Przez okres jego zamieszkiwania w tym miejscu nie prowadzono żadnych robót budowlanych przy spornych oknach. Organ I instancji dał wiarę przytoczonym wyżej zeznaniom. Odmówił z kolei wiarygodności zeznaniom M. L., będącego od 1975 r. właścicielem działki nr ewid. [...]. Organ uznał bowiem, że świadek ten nie przebywał na ww. działce w okresie, gdy stanowiła ona jego własność. Nieruchomość ta była bowiem niezabudowana. O istnieniu otworów okiennych nie może się zatem wypowiedzieć na podstawie bezpośredniej obserwacji. Z kolei T. S. nie wypowiedziała się jednoznacznie odnośnie terminu realizacji spornych otworów okiennych.

Na podstawie powyższych ustaleń PINB decyzją z dnia 23 stycznia 2013 r., działając w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie. LWINB decyzją z dnia 18 marca 2013 r. utrzymał w mocy ww. decyzję. Wyrokiem z 26 listopada 2013 r., II SA/Lu 452/13, WSA w Lublinie uchylił jednak obie ww. decyzje, wytykając organom braki w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym.

Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie PINB postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r. przyjął w poczet materiału dowodowego dokumenty z akt sprawy prowadzonej przez Starostę Ryckiego (znak: [...]), w tym m.in.: projekt budowlany modernizacji wewnętrznej instalacji gazowej w budynku [...], opracowany we wrześniu 2002 r. przez A. J.; protokół przesłuchania świadka A. J. z dnia 23 grudnia 2013 r.; projekt budowlany przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej w budynku [...], opracowany w 2009 r. przez A. K.; protokół przesłuchania świadka A. K. z dnia 27 stycznia 2014 r.; protokół przesłuchania strony T. S. z dnia 27 czerwca 2011 r.; protokół przesłuchania świadka E. K. z dnia 27 czerwca 2011 r.; protokół przesłuchania strony J. E. Z. z dnia 27 czerwca 2011r.; oświadczenie M. L. z dnia 15 stycznia 2011 r. W wyniku analizy ww. dokumentów organ stwierdził, że projekt budowlany modernizacji wewnętrznej instalacji gazowej w budynku [...], opracowany we wrześniu 2002 r. przez A. J., nie uwidacznia spornych otworów okiennych. Autor ww. projektu w złożonych w dniu 23 grudnia 2013 r. zeznaniach wyjaśnił jednak, że nie może stwierdzić, czy otwory te istniały w czasie wykonywania projektu, bowiem nie miały one dla projektowanej modernizacji żadnego znaczenia. Sporne otwory okienne zostały natomiast uwidocznione w projekcie przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej budynku [...], sporządzonym przez A. K. w sierpniu 2009 r., obejmującym m.in. wymianę kotła. Zdaniem PINB z projektu tego wynika, że okna w ścianie zachodniej [...] w [...] istniały na każdej kondygnacji. Ocenę te potwierdził autor projektu, który w dniu 27 stycznia 2014 r. zeznał, że wykonana dokumentacja projektowa była zgodna ze stanem faktycznym. W poczet materiału dowodowego organ I instancji zaliczył również zeznania strony T. S. złożone w dniu 27 czerwca 2011 r., z których wynika, że sporne otwory okienne zostały wykonane samowolnie w 2000 r., co może potwierdzić poprzedni właściciel działki nr geod. [...] M. L.. Nadto w charakterze strony przesłuchano J.B. Z., która zeznała, że w budynku [...] istniało 9 okien. [...] pozostawił tylko te, które były mu potrzebne, zaś pozostałe zamurował. Z kolei E. K., zeznająca w tym samym dniu w charakterze świadka, oświadczyła, że sporne otwory okienne istniały już w 1988 r. W oświadczeniu z dnia 15 stycznia 2011 r. M. L. stwierdził, że trzy okna w ścianie budynku [...] wykonano podczas remontu w latach 1999-2009. Podkreślił, że nie wyrażał zgody na realizację tych otworów i zwracał się do Urzędu Gminy w [...] z prośbą o interwencję w tej sprawie. Celem zweryfikowania tego twierdzenia organ I instancji w piśmie z dnia 12 maja 2014 r. zwrócił się do Urzędu Miasta [...] o udzielenie informacji dotyczącej rzekomych próśb M. L. o podjęcie interwencji w sprawie wykonania otworów okiennych w budynku [...]. W odpowiedzi Burmistrz Miasta [...] w piśmie z dnia 27 maja 2014 r. wskazał, że w zachowanej w Urzędzie Miasta dokumentacji archiwalnej z lat 1999-2009 nie odnaleziono pism M. L. dotyczących przedmiotowych otworów okiennych. W piśmie z dnia 1 lipca 2014 r. pełnomocnik T. S. podtrzymał dotychczasowe stanowisko swej mocodawczyni, zgodnie z którym sporne otwory okienne zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie strony potwierdzenie tego faktu daje zestawienie projektu modernizacji wewnętrznej instalacji gazowej z 2002 r., w którym brak jest zaznaczonego otworu okiennego w ścianie zachodniej budynku, z projektem przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej z 2009 r., w którym przedmiotowy otwór okienny został wykazany.

Decyzją z dnia 18 lipca 2014 r. PINB umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie budynku [...] w [...]. Organ ten stwierdził, że zgromadzone w sprawie dowody pozwalają uznać, iż sporne otwory okienne istniały co najmniej od 1951 r. i zostały wykonane w trakcie budowy tego budynku, a więc nie w warunkach samowoli budowlanej.

LWINB, po rozpoznaniu odwołania T. S., decyzją z dnia 17 kwietnia 2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zaaprobował przekonanie PINB, że otwory okienne w ścianie budynku [...] od strony działki nr ewid. [...] istniały już w 1951 r., zaś wykonane zostały w trakcie budowy tego budynku. Zwrócił uwagę, że za słusznością takiej oceny materiału dowodowego przemawia okoliczność, iż przedmiotowy budynek przed jego sprzedażą w 1976 r. i w 1977 r., był użytkowany jako budynek mieszkalny i zamieszkiwany przez dwie rodziny, każda na innej kondygnacji.

WSA w Lublinie, wyrokiem z 30 grudnia 2015 r., II SA/Lu 445/15, uchylił ww. decyzję organu odwoławczego. Sąd zwrócił uwagę, że sporny budynek został mocą uchwały Rady Miejskiej z [...] z dnia 27 kwietnia 1999 r. Nr [...] wpisany do rejestru zabytków. Stwierdził wobec tego, że nie można wykluczyć, że dokumenty dotyczące wykonywania robót budowlanych w spornym budynku są w dyspozycji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, co umożliwiłoby uzupełnienie materiału dowodowego. Nadto Sąd uznał, że założenie, iż sporne otwory okienne istnieją aż od 1951 r. budzi wątpliwości w kontekście treści projektu technicznego modernizacji budynku [...], który obejmował m.in. "wykonanie i wstawienie nowych otworów okiennych i drzwiowych".

Wyrokiem z 14 lutego 2018 r., II OSK 973/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną LWINB od ww. wyroku Sądu pierwszej instancji.

Ponownie rozpatrując odwołanie T. S. od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 18 lipca 2014 r., LWINB w pismach z dnia 14 czerwca 2018 r. oraz z dnia 3 lipca 2018 r. wystąpił odpowiednio do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków oraz do Archiwum Państwowego w Warszawie z prośbą o przekazanie uwierzytelnionej dokumentacji dotyczącej budynku [...] w [...].

W piśmie z dnia 26 czerwca 2018 r. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował, iż przedmiotowy budynek powstał w 1927 r., jednak Konserwator nie posiada w swych zbiorach archiwalnych projektu budowlanego, na podstawie którego budynek ten został zrealizowany, ani też żadnej korespondencji dotyczącej prowadzonych w nim robót budowlanych. Również Archiwum Państwowe w Warszawie w piśmie z dnia 5 grudnia 2018 r. poinformowało, że nie odnalazło w swych zasobach dokumentacji dotyczącej przedmiotowego budynku.

LWINB, decyzją z dnia 20 marca 2019 r. nr [...], ponownie utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 18 lipca 2014 r. Organ drugiej instancji podniósł, że wypełniając wytyczne zawarte w zapadłych w niniejszej sprawie wyrokach, ponownie dokonał analizy projektu technicznego modernizacji budynku [...], opracowanego przez Z. P.. Stwierdził, że zawarte w opisie technicznym tego projektu określenie "...wykonanie i wstawienie nowych otworów okiennych i drzwiowych ...", zostało nieprecyzyjnie sformułowane. W ocenie organu odwoławczego, autor tego opracowania miał bowiem niewątpliwie na myśli nie nowe otwory okienne i drzwiowe, ale nowe okna i drzwi, które po wykonaniu należało wstawić w odpowiednie otwory. Potwierdza to inne stwierdzenie zawarte w dalszej części ww. opracowania, tj. "... otwory okienne i drzwiowe indywidualne, dostosowane wyglądem do istniejących wcześniej ...". Organ odwoławczy podkreślił, że organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję, nie może ani nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne przepisy prawa, mające zastosowanie w konkretnym i udokumentowanym stanie faktycznym. Jeśli więc nie można w tej sprawie udowodnić (udokumentować) niezgodnego z udzielonym pozwoleniem na budowę usytuowania otworów okiennych, to nie ma żadnej podstawy prawnej, by nałożyć obowiązek usunięcia przedmiotowych otworów okiennych. W konsekwencji organ odwoławczy za zasadne uznał umorzenie wszczętego z urzędu postępowania w sprawie spornego budynku.

Skargą T. S. zaskarżyła powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: art. 105 § 1 k.p.a.; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB. Ponadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi zdjęć. Zwróciła się również o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Na rozprawie sądowej w dniu 30 października 2019 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie jest zasadna, stąd też oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej "p.p.s.a.". Sąd podkreślił, że zasadnicze znaczenie dla dokonania oceny legalności spornych otworów okiennych miało ustalenie, w jakim okresie otwory te zostały wykonane co wynikało wprost ze związania poprzednimi wyrokami Sądów administracyjnych, zaprezentowane w prawomocnych wyrokach, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: z 26 listopada 2013 r. II SA/Lu 452/13 oraz z 30 grudnia 2015 r. II SA/Lu 445/15, a także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2018 r. II OSK 973/16, oddalającym skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu pierwszej instancji z 30 grudnia 2015 r. Oczywiste jest bowiem, że rozważając potrzebę nałożenia, w ramach postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane obowiązku dostosowania przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, ocenę legalności istniejących w tym budynku otworów okiennych należy odnosić do przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w czasie ich wykonania.

Wskazując na braki w ustaleniach faktycznych dostrzeżone podczas kontroli sądowej w poprzednich etapach postępowania, Sąd zwrócił m.in. uwagę na konieczność zweryfikowania zeznań świadka M. L. – poprzedniego właściciela działki nr [...], który zeznał, że sporne otwory okienne w ścianie budynku [...] wykonano podczas remontu w latach 1999-2009 oraz, że nie wyrażał zgody na realizację tych otworów i zwracał się do Urzędu Gminy w [...] z prośbą o interwencję w tej sprawie (wyrok z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Lu 452/13). Ponadto Sąd zwrócił uwagę na okoliczność, że budynek, którego dotyczy niniejsze postępowanie, został wpisany do ewidencji zabytków województwa lubelskiego, co wynika wprost z dyspozycji § 2 ust. 3 pkt 3 ppkt 23 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] (Dz. Urz. Woj. Lubel. Nr [...] poz. [...] ze zm.). W tym kontekście wskazał na konieczność zwrócenia się przez organ nadzoru budowlanego do właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz do właściwego archiwum państwowego o kopie dokumentacji stanowiącej podstawę wzniesienia przedmiotowego budynku, a także wszystkich robót budowlanych, które były wykonywane w tym budynku w późniejszym czasie, co – jak uznał Sąd – pozwoli ustalić datę wykonania spornych okien w ścianie zachodniej tego budynku. Ponadto Sąd wskazał, że założenie, iż sporne otwory okienne istnieją co najmniej od 1951 r. (opierające się na zeznaniu świadka W. C.), budzi wątpliwości w kontekście treści załączonego do akt sprawy projektu technicznego modernizacji budynku [...], który obejmował m.in. "wykonanie i wstawienie nowych otworów okiennych i drzwiowych". Wskazał wobec tego na konieczność ustalenia daty sporządzenia ww. projektu oraz zakresu robót będących jego przedmiotem (wyrok z 30 grudnia 2015 r. II SA/Lu 445/15).

W ocenie Sądu, w wyniku ponownie prowadzonego postępowania przytoczone wyżej wątpliwości odnośnie stanu faktycznego zostały w wystarczającym stopniu usunięte. Przede wszystkim Sąd zauważył, że już na etapie postępowania poprzedzającego wyrok z dnia 30 grudnia 2015 r. zweryfikowano zeznania świadka M. L. dotyczące rzekomego zgłaszania przez niego do Urzędu Miasta [...] zastrzeżeń w sprawie wykonania otworów okiennych w ścianie zachodniej w budynku [...]. W tym celu organ I instancji zwrócił się bowiem o udzielenie stosownych informacji do Urzędu Miasta [...]. W odpowiedzi Burmistrz Miasta [...] w piśmie z dnia 27 maja 2014 r. wskazał, że w dokumentacji archiwalnej Urzędu brak jest pism M. L. dotyczących przedmiotowej sprawy.

W ocenie Sądu - wobec niepotwierdzenia przez Burmistrza Miasta [...] okoliczności podniesionej przez M. L. - organy zasadnie odmówiły wiarygodności jego zeznaniom, zwłaszcza, że nie znajdowały one potwierdzenia również w świetle pozostałego materiału dowodowego, w tym w szczególności w świetle zeznań innych świadków i stron postępowania. W szczególności nie sposób zdaniem Sądu uznać, że potwierdzeniem wiarygodności zeznań M. L. jest projekt budowlany modernizacji wewnętrznej instalacji gazowej w budynku [...], opracowany we wrześniu 2002 r. przez A. J., w którym to projekcie sporne otwory okienne nie zostały uwidocznione. Jak bowiem wynika z zeznań A. J. złożonych w dniu 23 grudnia 2014 r., otwory te nie miały żadnego znaczenia dla modernizacji objętej ww. projektem budowlanym, stąd też ich nieuwidocznienie w tym projekcie nie może być odczytywane jako dowód na to, że sporne otwory okienne nie istniały w dacie opracowywania tego projektu, zwłaszcza, że jego autor jednoznacznie oświadczył, że nie jest w stanie stwierdzić tego faktu. Jednocześnie zeznania M. L. wprost kolidowały z treścią zeznań T. i W. C., zamieszkujących budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ewid. [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką skarżącej. Świadkowie Ci zeznali bowiem, że sporne otwory okienne w ścianie zachodniej budynku [...] istniały już w czasie, gdy wprowadzali się do ww. budynku mieszkalnego, tj. – według ich oświadczenia - odpowiednio w 1951 r. i w 1966 r., zaś w 2002 r. jedynie "wymieniono okna na nowe". Zeznania T. i W. małż. C. pozostają natomiast spójne z pozostałym zakresem materiału dowodowego, w tym z treścią włączonego do akt sprawy projektu modernizacji budynku. W ocenie Sądu, podtrzymana przez organy interpretacja treści tego dokumentu – jako poparta jego ponowną, wnikliwszą analizą – jest przekonująca. Sąd zgodził się z organami, że jakkolwiek zawarte w tym projekcie sformułowanie, iż obejmuje on m.in. "wykonanie i wstawienie nowych otworów okiennych i drzwiowych" może budzić wątpliwości interpretacyjne, to jednak wątpliwości te eliminuje inny fragment wskazanego projektu zawarty w części obejmującej dane architektoniczno-konstrukcyjne, w którym w odniesieniu do otworów okiennych i drzwiowych wskazano: "otwory okienne i drzwiowe indywidualne, dostosowane wyglądem do istniejących wcześniej". W ocenie Sądu, sformułowanie "wstawienie nowych otworów okiennych i drzwiowych" z jednoczesnym określeniem charakteru tych otworów jako "dostosowane wyglądem do istniejących wcześniej" jednoznacznie wskazuje, że projekt ten obejmował jedynie wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, a nie wykonanie nowych otworów okiennych i drzwiowych (zwłaszcza, że o ile kwestia wykonania nowych otworów okiennych w budynku jest sporna, o tyle już okoliczność braku realizacji w tym budynku nowych otworów drzwiowych nie jest kwestionowana). PINB wykonał również wytyczne Sądu dotyczące konieczności zwrócenia się do właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz do właściwego archiwum państwowego o kopie dokumentacji stanowiącej podstawę wzniesienia przedmiotowego budynku, a także wszystkich robót budowlanych wykonywanych w nim w późniejszym czasie. W odpowiedzi na pismo skierowane do Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie, organ pozyskał informację, że przedmiotowy budynek powstał w 1927 r. jednak w zbiorach archiwalnych nie zachował się projekt budowlany tego budynku, ani też żadna inna dokumentacja dotyczące ewentualnych robót budowalnych w nim prowadzonych. Również Archiwum Państwowe w Warszawie w odpowiedzi na pismo organu pierwszej instancji poinformowało, że nie posiada w swych zasobach żadnej dokumentacji dotyczącej przedmiotowego budynku. Zatem pomimo prawidłowego wykonania przez organ wytycznych Sądu w powyższym zakresie, nie skutkowało to uzupełnieniem postępowania wyjaśniającego o dowody, które mogłyby mieć wpływ na zmianę dotychczasowej oceny materiału dowodowego.

Jak zaznaczono w motywach kwestionowanego wyroku, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy podjęły wszelkie możliwe czynności dowodowe celem ustalenia stanu faktycznego oraz dokonały rzetelnej oceny zgromadzonych dowodów, zachowując przy tym zasady postępowania wyrażone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz stosując się – zgodnie z art. 153 p.p.s.a. – do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wydanych w niniejszej sprawie prawomocnych wyrokach. Jednocześnie uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, słuszne jest stanowisko organów, że całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w wyniku kilkukrotnie prowadzonego postępowania nie daje podstaw do przyjęcia, że sporne otwory okienne w ścianie zachodniej budynku mieszkalno-usługowego na działce nr ewid. [...] w [...] zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, bądź też z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. W konsekwencji za prawidłowe uznano stanowisko, że brak jest podstaw do nałożenia w drodze decyzji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, obowiązku doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie spornych otworów.

Zdaniem Sądu właściwą formą zakończenia postępowania naprawczego, w wyniku którego stwierdzono, że brak jest podstaw do nałożenia na inwestora (ewentualnie właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego) jakichkolwiek obowiązków, nie powinna być decyzja umarzająca postępowanie, lecz decyzja odmawiająca nałożenia na inwestora określonych obowiązków. Niemniej jednak wydanie w takiej sytuacji decyzji umarzającej postępowania nie stanowi w ocenie Sądu uchybienia, które mogłoby skutkować uwzględnienie skargi na taką decyzję, albowiem w istocie odnosi ona taki sam skutek, jak decyzja odmowna.

Odnosząc się końcowo do wniosku strony skarżącej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi kopii fotografii, który to wniosek Sąd oddalił, wyjaśniono, że w świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sąd administracyjny zasadniczo nie prowadzi odrębnego – od przeprowadzonego przez organy administracji – postępowania dowodowego. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Jedynie wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Nie ulega natomiast wątpliwości, że dowód z kopii prywatnie wykonanej fotografii nie stanowi dowodu z dokumentu, o którym mowa w powołanym przepisie, a więc nie mógł być przeprowadzony przez Sąd.

Skargą kasacyjną T. S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na nieudowodnienie wybudowania otworów okiennych w budynku [...] w [...] w warunkach samowoli budowlanej, pomimo że w sprawie niniejszej nie podjęto wszelkich czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia sprawy, w szczególności z uwagi na brak dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa (na okoliczność ustalenia tego, na podstawie jakiego projektu i pozwolenia na budowę budynek [...] w [...] zlokalizowany na działce nr geod [...], położonej w [...] przy ul [...], został wybudowany i czy w trakcie budowy przewidywał lokalizację w ścianie otworów okiennych doświetlających pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi oraz ustalenia, czy obowiązujące na przestrzeni lat przepisy techniczno-budowlane nie zezwalały na zlokalizowanie budynku z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy oraz czy ściana budynku, na której umiejscowione są sporne otwory okienne podlegała jakimkolwiek modyfikacjom), podczas gdy dowód ten jest kluczowy dla ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia daty powstania otworów okiennych w budynku [...] w [...],

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na nieudowodnienie wybudowania otworów okiennych w budynku [...] w [...] w warunkach samowoli budowlanej, pomimo że w sprawie niniejszej nie podjęto wszelkich czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia sprawy, w szczególności z uwagi na brak dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa, podczas gdy dowód ten jest kluczowy dla ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia daty powstania otworów okiennych w budynku [...] w [...], a zatem Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i udzielić organowi wskazań co do dalszego postępowania w zakresie konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego,

- art. 141 §4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze z dnia 24 kwietnia 2019 r.,tj. do zarzutu dotyczącego nieprzeprowadzenia kompletnego postępowania dowodowego przez organ z uwagi na brak dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa, które to naruszenie utrudnia dokonanie oceny przesłanek podjętego rozstrzygnięcia,

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na uznanie, że otwory okienne w budynku [...] w [...] wybudowane zostały w chwili budowania całego budynku, który to stan faktyczny ustalony został w oparciu o zeznania świadków T. i W. C., którzy zeznali, że otwory okienne istniały już w latach 1951 r. i 1966 r., pomimo że świadkowie ci we wskazanych latach byli bardzo młodzi i nie sposób uznać, że zwracali uwagę na istnienie otworów okiennych w konkretnym budynku i pamiętają ten fakt po kilkudziesięciu latach, co świadczy o nieprawidłowo dokonanej ocenie materiału dowodowego, przejawiające się przyznaniem waloru wiarygodności zeznaniom tych świadków, co nie zostało także prawidłowo skontrolowane przez Sąd w ramach rozpoznawania skargi.

Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych i rozpoznanie skargi na rozprawie.

W piśmie z 3 marca 2023 r. [...]z siedziba w [...] jako następcą [...] w [...] wskazał, że sprzedał nieruchomość w [...] przy ul [...] podnosząc, iż tym samym nie jest strona tego postępowania a nieruchomość nabył T.J. P.

Sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na mocy zarządzenia z dnia 17 stycznia 2023 r., stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095, ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie zaskarżony wyrok oddalający skargę strony i jego argumentacja w całości zasługują na aprobatę Sądu odwoławczego. Odmienne stanowisko skarżącej w tym zakresie stanowi jedynie polemikę z prawidłowo zgromadzonym i ocenionym materiałem dowodowym.

Prowadzone przez wiele lat w tej sprawie postępowanie administracyjne w sprawie budynku Oddziału [...] w [...] położonego na działce nr [...] w [...] przy ul. [...] (wszczęte z urzędu 26 czerwca 2012 r.), było przedmiotem oceny Sądów administracyjnych. Poprzednio wydawane decyzje umarzające postępowanie administracyjne były uchylane przez WSA w Lublinie wyrokami: z 28 listopada 2019 r. II SA/Lu 452/13 oraz z 30 grudnia 2015 r. II SA/Lu 445/15, zaś wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2018 r. II OSK 973/16, oddalono skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu I instancji z dnia 30 grudnia 2015 r. Nie jest sporne, iż przyczyną eliminacji z obrotu prawnego poprzednio wydawanych decyzji było przede wszystkim uchybienie przez organy administracji obowiązkom z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zakresie prawidłowego zebrania materiału dowodowego i nie wyczerpania wszystkich możliwości w celu poczynienia ustaleń w zakresie legalności usytuowania otworów okiennych w ścianie zachodniej budynku Oddziału [...] w [...] zlokalizowanego na dz. [...] w [...] przy ul. [...] w tym zbadania w jakim okresie otwory te zostały wykonane, by w konsekwencji tych ustaleń dokonać ich weryfikacji z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w momencie ich realizacji.

Wskazując na braki w ustaleniach faktycznych dostrzeżone podczas kontroli sądowej w poprzednich etapach postępowania, w ww. wyrokach WSA w Lublinie zwrócił uwagę na konieczność zweryfikowania zeznań świadka M. L. – poprzedniego właściciela działki nr [...], który zeznał, że sporne otwory okienne w ścianie budynku ww. [...] wykonano podczas remontu w latach 1999-2009 oraz, że nie wyrażał zgody na realizację tych otworów i zwracał się do Urzędu Gminy w [...] z prośbą o interwencję w tej sprawie (wyrok z 26 listopada 2013 r. II SA/Lu 452/13). Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę na okoliczność, że budynek, którego dotyczy niniejsze postępowanie, został wpisany do ewidencji zabytków województwa lubelskiego, co wynika wprost z dyspozycji § 2 ust. 3 pkt 3 ppkt 23 uchwały Nr [...]Rady Miejskiej w [...] z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...](Dz. Urz. Woj. Lubel. Nr [...] poz. [...] ze zm.). Zobowiązano więc organ nadzoru budowlanego do zwrócenia się do właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz do właściwego archiwum państwowego o kopie dokumentacji stanowiącej podstawę wzniesienia przedmiotowego budynku, a także wszystkich robót budowlanych, które były wykonywane w tym budynku w późniejszym czasie, co – jak uznał Sąd – pozwoli ustalić datę wykonania spornych okien w ścianie zachodniej tego budynku. Nadto Sąd wskazał, że założenie, iż sporne otwory okienne istnieją co najmniej od 1951 r. (opierające się na zeznaniu świadka W. C.), budzi wątpliwości w kontekście treści załączonego do akt sprawy projektu technicznego modernizacji budynku [...], który obejmował m.in. "wykonanie i wstawienie nowych otworów okiennych i drzwiowych". Wskazał wobec tego na konieczność ustalenia daty sporządzenia ww. projektu oraz zakresu robót będących jego przedmiotem (wyrok z 30 grudnia 2015 r. II SA/Lu 445/15).

Powyższe zalecenia wynikające z przywołanych wyżej orzeczeń WSA w Lublinie WSA w Lublinie z 26 listopada 2013 r. II SA/Lu 452/13 oraz z 30 grudnia 2015 r. II SA/Lu 445/15, określały zakres uzupełnienia postępowania dowodowego w tej sprawie, precyzując wprost czynności jakie należy dokonać by uznać, że doszło do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, zgodnie z regułami procedury administracyjnej. Taki zakres uzupełnienia postępowania dowodowego wiązał organy nadzoru budowlanego jak i sądy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob.m.in. wyrok NSA z 2 lutego 2023 r., I OSK 2142/20). Żadna z ostatnio podanych okoliczności w sprawie nie nastąpiła.

Stwierdzić wobec tego trzeba, że wydając ponowne rozstrzygnięcie w sprawie Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie w zgodzie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyrokach WSA w Lublinie WSA w Lublinie z 26 listopada 2013 r. II SA/Lu 452/13 oraz z 30 grudnia 2015r. II SA/Lu 445/15, słusznie uznał, że sporne otwory okienne w budynku zrealizowanym w 1927 r. nie powstały w warunkach samowoli budowlanej a zatem brak jest podstaw do podejmowania działań naprawczych wobec spornego obiektu, stąd uznano niniejsze postępowanie za bezprzedmiotowe. Całkowicie nieusprawiedliwiony jest zatem zarzut naruszenia prawa procesowego obrazy art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. opisany w petitum skargi kasacyjnej. Wbrew zarzutowi skarżącej w żadnym z poprzednich wyroków WSA w Lublinie czy wskazanym wyżej wyroku NSA nie zamieszczono zalecenia by w sprawie dopuszczono dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa w celu ustalenia daty powstania przedmiotowych otworów okiennych w budynku [...], lecz nakazano wyłącznie ustalić datę ich powstania, co nie oznacza tego by w sprawie powoływać biegłego sądowego z zakresu budownictwa, skoro to organy nadzoru budowlanego same zobowiązane były do podjęcia wymaganych prawem działań w celu ustalenia tej daty i takich ustaleń dokonały samodzielnie na podstawie dopuszczonych dowodów z dokumentów i zeznań świadków. Stąd też czynienie zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. w tym zakresie jawi się jako całkowicie nieusprawiedliwione.

Zdaniem Sądu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż nie tylko zrealizowano w pełni wskazania Sądu administracyjnego co do uzupełnienia materiału dowodowego ale również ocena tych dowodów prowadzi do wniosków zawartych w zaskarżonej decyzji o braku naruszenia prawa w odniesieniu do stanu technicznego spornego budynku [...].

Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny w całości aprobuje stanowisko Sądu pierwszej instancji, że już na etapie postępowania poprzedzającego wyrok z 30 grudnia 2015 r. zweryfikowano zeznania świadka M. L. dotyczące rzekomego zgłaszania przez niego do Urzędu Miasta [...] zastrzeżeń w sprawie wykonania otworów okiennych w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku [...]. W tym celu organ pierwszej instancji zwrócił się o udzielenie stosownych informacji do Urzędu Miasta [...]. W odpowiedzi Burmistrz tego Miasta w piśmie z 27 maja 2014 r. wskazał, że w dokumentacji archiwalnej Urzędu brak jest pism M. L. dotyczących przedmiotowej sprawy. Tym samym słusznie organy nadzoru budowlanego odmówiły wiarygodności twierdzeń poprzedniego właściciela działki skarżącej, w szczególności iż pozostają one w opozycji do zeznać innych świadków i stron postępowania. Zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż nie sposób uznać, że potwierdzeniem wiarygodności zeznań poprzedniego właściciela działki skarżącej jest projekt budowlany modernizacji wewnętrznej instalacji gazowej w budynku [...], opracowany we wrześniu 2002 r., w którym to projekcie sporne otwory okienne nie zostały uwidocznione. Jak bowiem wynika z zeznań projektanta złożonych 23 grudnia 2014 r., otwory te nie miały żadnego znaczenia dla modernizacji objętej ww. projektem budowlanym, stąd też ich nieuwidocznienie w tym projekcie nie może być odczytywane jako dowód na to, że sporne otwory okienne nie istniały w dacie opracowywania tego projektu, zwłaszcza, że jego autor jednoznacznie oświadczył, że nie jest w stanie stwierdzić tego faktu. Jednocześnie zeznania M. L. wprost kolidowały z treścią zeznań T. i W. małż. C., zamieszkujących budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ewid. [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką skarżącej. Świadkowie Ci zeznali bowiem, że sporne otwory okienne w ścianie zachodniej budynku [...] istniały już w czasie, gdy wprowadzali się do ww. budynku mieszkalnego, tj. – według ich oświadczenia - odpowiednio w 1951 r. i w 1966 r., zaś w 2002 r. jedynie "wymieniono okna na nowe". Twierdzenia skarżącej zawarte w skardze kasacyjnej, iż świadkowi ci w ww. latach byli bardzo młodzi i nie sposób uznać, że zwracali uwagę na istnienie otworów okiennych w konkretnym budynku i pamiętali ten fakt po kilkudziesięciu latach, nie mogą skutecznie obalić wiarygodności twierdzeń tych świadków, skoro ich zeznania mają potwierdzenie z innymi dowodami. Właściwie bowiem Sąd pierwszej instancji przyznał, że zeznania małż. C. pozostają spójne z pozostałym zakresem materiału dowodowego, w tym z treścią włączonego do akt sprawy projektu modernizacji budynku. Podtrzymana przez organy interpretacja treści tego dokumentu – jako poparta jego ponowną, wnikliwszą analizą – jest przekonująca. I tak, należy zgodzić się z organami, że jakkolwiek zawarte w tym projekcie sformułowanie, iż obejmuje on m.in. "wykonanie i wstawienie nowych otworów okiennych i drzwiowych" może budzić wątpliwości interpretacyjne, to jednak wątpliwości te eliminuje inny fragment wskazanego projektu zawarty w części obejmującej dane architektoniczno-konstrukcyjne, w którym w odniesieniu do otworów okiennych i drzwiowych wskazano: "otwory okienne i drzwiowe indywidualne, dostosowane wyglądem do istniejących wcześniej". Niewątpliwie sformułowanie "wstawienie nowych otworów okiennych i drzwiowych" z jednoczesnym określeniem charakteru tych otworów jako "dostosowane wyglądem do istniejących wcześniej" jednoznacznie wskazuje, że projekt ten obejmował jedynie wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, a nie wykonanie nowych otworów okiennych i drzwiowych.

Poza tym organ nadzoru budowlanego wykonał również wytyczne Sądu administracyjnego dotyczące konieczności zwrócenia się do właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz do właściwego archiwum państwowego o kopie dokumentacji stanowiącej podstawę wzniesienia przedmiotowego budynku, a także wszystkich robót budowlanych wykonywanych w nim w późniejszym czasie. Ustalenia dokonane w tym zakresie opisane w motywach zaskarżonego wyroku nie skutkowały jednak uzupełnieniem postępowania wyjaśniającego o dowody, które mogłyby mieć wpływ na zmianę dotychczasowej oceny materiału dowodowego.

Niemniej jednak, prawidłowo uznano w realiach tej sprawy, iż analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy podjęły wszelkie możliwe czynności dowodowe celem ustalenia stanu faktycznego oraz dokonały rzetelnej oceny zgromadzonych dowodów, zachowując przy tym zasady postępowania wyrażone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a jednocześnie stosując się – zgodnie z art. 153 p.p.s.a. – do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wydanych w niniejszej sprawie prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z kolei ustalenia poczynione w tej sprawie pozwalają na przyjęcie tezy, że całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w wyniku kilkukrotnie prowadzonego postępowania nie daje podstaw do przyjęcia, że sporne otwory okienne w ścianie zachodniej budynku mieszkalno-usługowego na działce nr ewid. [...] w [...] zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, bądź też z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. W konsekwencji za prawidłowe należy uznać stanowisko, że brak jest podstaw do nałożenia w drodze decyzji, obowiązku doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie spornych otworów okiennych.

W opisanych wyżej warunkach niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji słusznie uznał, iż brak było podstaw do eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, stąd właściwie zastosował konstrukcję prawną z art. 151 p.p.s.a. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia tej normy prawa procesowego nie zasługiwały zatem na uwzględnienie.

Nie jest usprawiedliwiony także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu Wojewódzkiego wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Sąd pierwszej instancji we właściwy sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast z treści zarzutu i jego uzasadnienia wynika, że za jego pomocą autor skargi kasacyjnej w istocie zarzuca brak odniesienia się Sądu Wojewódzkiego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów skargi. Wskazać zatem należy, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 21 września 2017 r., I GSK 1329/15). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w sposób umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku wyjaśnił, z jakich przyczyn uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Reasumując przedstawione wyżej rozważania podnieść należy, iż skoro zaskarżony wyrok opowiada prawu, a przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty pozostają nieusprawiedliwione, to tak wniesiony środek odwoławczy należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.