Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 165/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 220 par. 1 i 3, art. 57 par. 3, art. 111
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt I SA/Po 708/22 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 lipca 2022 r. nr 3001-IEW3.7010.40.2022 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik i listopad 2014 r. postanawia oddalić zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA


UZASADNIENIE

I FZ 165/23

UZASADNIENIE

W zarządzeniu wydanym w dniu 22 września 2022 r., sygn. akt I SA/Po 708/22, Przewodniczący Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu, działając na podstawie art. 220 § i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 535, dalej: rozporządzenie), wezwał J. C. (dalej: skarżący) do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 lipca 2022 r. 3001-IEW3.7010.40.2022.

W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wskazał, że wskazał, że złożył dwie skargi do sądu, a nie trzydzieści cztery. Skarżący podkreślił, że potraktowanie skarg jako odrębnych na każde postanowienie jest niezgodne z rzeczywistością. Wszystkie zaskarżone postanowienia dotyczą tego samego przedmiotu i są ze sobą ściśle powiązane, zatem należało je objąć jedną skargą i jednym postępowaniem sądowym. Skarżący zaznaczył, że po wszczęciu trzydziestu czterech postępowań sprawy te powinny zostać połączone do jednego postępowania rozpoznawanego przez jednego sędziego. "Rozmnożenie skarg" spowodowało sztuczne zwiększenie o 3 400% wysokości opłaty sądowej, co utrudniło dostęp do sądu i w efekcie zbadanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji, nie ma też żadnego racjonalnego i ekonomicznego uzasadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny oddalił już analogiczne zażalenia skarżącego w 32 innych sprawach. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela stanowisko zajęte w tych orzeczeniach.

Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony zobowiązane są do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. W przypadku skargi, jako pisma wszczynającego postępowanie sądowoadministracyjne, na stronie wnoszącej ciąży obowiązek uiszczenia wpisu (por. art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a.). Wpis może być stosunkowy albo stały. Stosownie do art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - 100 zł.

Zgodnie z art. 57 § 3 p.p.s.a., jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg.

Oznacza to, że za każdym razem, gdy strona zaskarży jednocześnie kilka aktów lub też uczyni przedmiotem skargi bezczynność w zakresie niewydania większej ilości aktów, ewentualnie też bezczynność kilku organów, to sąd, do którego złożona została skarga, zobowiązany jest do rozdzielenia tych skarg, nadania każdej sprawie osobnej sygnatury i orzekania w każdej z tych spraw indywidualnie.

Powyższe nie wyklucza późniejszego połączenia takich skarg do wspólnego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli spełnione zostały przesłanki określone w art. 111 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżył postanowienie wydane w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytuł podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik i listopad 2014 r. W związku z przedmiotem zaskarżenia prawidłowo i zgodnie z przepisami prawa wezwano skarżącego o należny wpis w wysokości 100 zł.

W związku z treścią zażalenia należy zaznaczyć, że w piśmie z dnia 29 sierpnia 2022 r. skarżący wniósł do sądu pierwszej instancji skargę na trzynaście odrębnych postanowień organu odwoławczego z dnia 21 lipca 2022 r. w przedmiocie zaliczenia dokonywanych przez niego wpłat na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za sierpień 2013 r. i za okresy od kwietnia 2014 r. do listopada 2014 r. oraz za luty i marzec 2015 r.

Oznacza to - w świetle art. 57 § 3 p.p.s.a. - że zainicjowano trzynaście odrębnych spraw sądowoadministracyjnych, w których pobiera się stosowne opłaty sądowe.

Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 10 listopada 2021 r., III FZ 700/21, wyjaśnił, że decydujące znaczenie dla ilości prowadzonych postępowań sądowoadministracyjnych ma mnogość przedmiotów zaskarżenia (ilość zaskarżonych aktów), a nie fakt ich kwestionowania w jednym piśmie procesowym, czy podobieństwo przedmiotu rozstrzygnięć. Granice sprawy wyznacza bowiem zaskarżony przez stronę akt (w tym przypadku postanowienie organu podatkowego).

Ponieważ skarżący nie uiścił wpisu od skargi jednocześnie z jej wniesieniem, prawidłowo przewodniczący wydziału wezwał go do uiszczenia tej opłaty w wysokości ustalonej stosownie do przepisów rozporządzenia.

Końcowo należy wskazać, że nawet gdyby sąd pierwszej instancji połączył do wspólnego rozpoznania sprawy ze skarg na postanowienia wymienione w piśmie z dnia 29 sierpnia 2022 r. (zgodnie z wnioskiem skarżącego), to – jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie – połączenie spraw nie powoduje, że tracą one swą odrębność i samodzielność, co w konsekwencji nie przekłada się na zmniejszenie obciążeń finansowych strony (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 czerwca 2011 r., I FZ 109/11 oraz z dnia 20 maja 2011r., II OZ 311/11 i powołane tam orzecznictwo). W orzecznictwie zgodnie uznaje się, że strona ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od każdej wnoszonej skargi (w tym tożsamych treściowo), chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a.), bądź postanowienia przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.). Również w doktrynie prezentowane jest stanowisko, że połączenie dwóch oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia nie oznacza, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną nową sprawę. Połączenie podyktowane względami technicznymi i ekonomią procesową nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal dwiema samodzielnymi sprawami. (podobnie B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 111).

Z kolei co do podnoszonego wpływu konieczności uiszczenia "sztucznie zwiększonej" wysokości wpisów na prawo skarżącego do sądu należy wskazać, że w takiej sytuacji możliwe jest ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Z akt sprawy wynika, że w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt I SPP/Po 148/22, skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejsze sprawie. Wymaga podkreślenia, że przyznanie prawa pomocy na mocy tego postanowienia nie powoduje jednak, że wcześniej wydane zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi jest nieprawidłowe bądź niezgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.

Sylwester Marciniak

Sędzia NSA

-----------------------

4