Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 153/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji i umorzono postępowanie (art. 145 § 3 ustawy - PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska, Sędziowie Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.), Asesor WSA Wojciech Wycichowski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2022 r. nr WOP.7721.206.2021.MK w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku z dnia 15 października 2021 r. nr PINB.7141.88.2021.MS.07, 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej w G. 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Spółdzielnia Mieszkaniowa (dalej też jako "Spółdzielnia", "skarżąca") wniosła skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2022 r. w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku decyzją z dnia 15 października 2021 r. nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a wykonanych dotychczasowo w sposób niezgodny z prawem, tj. z zapisami uchwały nr XLI/1123/17 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Jasień w rejonie przystanku PKM w mieście Gdańsku (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia 19 lipca 2017r., poz. 2718) - dalej MPZP - poprzez demontaż przęseł ogrodzenia usytuowanego po obu stronach ciągu pieszo-rowerowego położonego na terenie działki nr [...], obr. [...] w Gdańsku do uzyskania minimalnej szerokości wolnej od przeszkód o szerokości 3m, w terminie do dnia 31 stycznia 2022 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 16 września 2021 r. na terenie przedmiotowej działki ustalono między innymi, że:

w strefie 020-D MPZP Spółdzielnia wykonała po obu stronach ciągu pieszo-rowerowego ogrodzenie w kierunku poprzecznym tego ciągu zamykając tym samym dostęp do tego miejsca,

ogrodzenie od strony ul. M. ma długość 11,99 m i wysokość 1,55 m oraz składa się z ażurowych przęseł o konstrukcji metalowej, bramy i furtki zamykanych na klucz, przy czym szerokość bramy wynosi 3,20 m a furtki 1,10 m,

po przeciwległej stronie ciągu zamontowano na tej działce ogrodzenie o długości 10,31 m i wysokości 1,65 m przy czym szerokość kolejnych przęseł w świetle ciągu wynosi odpowiednio 1,56; 1,10; 1,65 m.

Organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności wyjaśnił, że dla nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obr. [...] w G., prawa i obowiązki inwestorów w zakresie zamierzeń inwestycyjnych kształtują także przepisy prawa miejscowego w postaci:

uchwały Nr XLVI 11/1465/18 Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska - dalej uchwała krajobrazowa,

uchwały nr XLI/1123/17 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Jasień w rejonie przystanku PKM w mieście Gdańsku.

Organ wyjaśnił dalej, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 uchwały krajobrazowej "Zakazuje się ogrodzeń wokół otwartych terenów zieleni, w szczególności lasów, pól, nieużytków zielonych, dolin rzecznych oraz obszarów cennych przyrodniczo i krajobrazowo, z wyłączeniem parków". Jednocześnie zgodnie z punktem 3 karty terenu nr 2346 do obecnie obowiązującego MPZP, przeznaczenie terenu na którym wzniesiono ogrodzenie określono jako "fragment parku w dolinie Potoku Siedlickiego wraz z odcinkiem Potoku oraz rowem odwadniającym", w związku z czym wzniesione ogrodzenie samo w sobie nie narusza w tym zakresie ustaleń uchwały krajobrazowej. W punkcie 6 karty terenu nr 2346 do obecnie obowiązującego MPZP określono natomiast zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego w ten sposób, że teren ten ma stanowić "ciąg pieszo-rowerowy o minimalnej szerokości wolnej od przeszkód 3,0m [...]".

W ocenie organu pierwszej instancji, z powodu braku w MPZP definicji legalnej "przeszkody" należy posłużyć się wykładnią językową, zgodnie z którą przez przeszkodę należy rozumieć "to, co znajdując się na jakiejś drodze, utrudnia lub uniemożliwia poruszanie się po niej; to, co utrudnia lub uniemożliwia zrealizowanie czegoś". W rezultacie ogrodzenie wzniesione przez inwestora po obu stronach ciągu pieszo-rowerowego stanowi zdaniem organu przeszkodę ograniczającą minimalną określoną szerokość tego ciągu poprzez obustronne zamknięcie dostępu do tego terenu - utrudniając lub uniemożliwiając poruszanie się po tym ciągu i naruszając tym samym w tym zakresie ustalenia MPZP. Organ nadzoru budowlanego w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów prawa miejscowego, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem uznał, że w sprawie zastosowanie znajduje procedura określona w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) - dalej "Prawo budowlane".

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołanie Spółdzielni, opisaną na wstępie decyzją z dnia 4 stycznia 2022 r. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku z dnia 15 października 2021 r. w części dotyczącej terminu i ustalił nowy termin wykonania obowiązku do dnia 28 lutego 2022 r., natomiast w pozostałym zakresie decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

Organ po analizie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr XLI/1123/17 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 czerwca 2017r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Jasień w rejonie przystanku PKM w mieście Gdańsku podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że przedmiotowe ogrodzenie stoi w sprzeczności z tymi zapisami i uznał w konsekwencji, że organ pierwszej instancji prawidłowo wdrożył procedurę z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jednak z uwagi na skrócenie terminu wykonania nałożonych obowiązków za zasadne uznał wydanie decyzji reformatoryjnej w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku.

Odnosząc się do argumentów odwołania, Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że wydanie postanowienia wstrzymującego wykonywanie robót budowlanych z art. 50 Prawa budowlanego nie jest obligatoryjne i ma zastosowanie w sytuacji, kiedy roboty budowlane są nadal prowadzone.

Odnosząc się do zarzutu braku przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w rozdziale 5a ustawy, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Jak wynika z materiału dowodowego, to Spółdzielnia jest inwestorem budowy ogrodzenia, zatem adresat zaskarżonej decyzji został ustalony prawidłowo.

Odnosząc się z kolei do argumentu strony wskazującego na brak fizycznego wybudowania ciągu pieszo-rowerowego, organ wyjaśnił, że fakt istnienia w danym miejscu ciągu pieszo-rowerowego wynika z przepisów planu i nie ma znaczenia, czy przeznaczony teren został utwardzony lub czy została na nim faktycznie ułożona kostka brukowa. Co więcej, sprawa została zasygnalizowana przez samych pieszych, co oznacza, że ciąg pieszo-rowerowy był uczęszczany i spełniał swoją funkcję.

Spółdzielnia wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję, wnosząc o stwierdzenie nieważności obu wydanych w sprawie decyzji, ewentualnie ich uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:

art. 107 § 3 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 2000), dalej "k.p.a." przez brak przeprowadzenia w zaskarżonej decyzji i opisania w jej uzasadnieniu analizy zarzutów skierowanych przez skarżącą w jej odwołaniu od decyzji organu I instancji (poza zarzutem z pkt 7 odwołania), a bezrefleksyjne powielenie ustaleń w zaskarżonej decyzji ustaleń organu I instancji i takie też zaakceptowanie zaprezentowanego w niej stanowiska organu I instancji jako własnego, co odwoławczą kontrolę merytoryczną czyni fikcyjną, a skarżącą skłania do powielenia zarzutów kierowanych już pierwotnie pod adresem decyzji organu I instancji w odwołaniu od wydanej przezeń decyzji,

art. 29 ust. 2 pkt 21 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 7 tej ustawy przez przyjęcie, że wzniesienie ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m stanowi przedmiot regulowany jej przepisami, zaś wzniesienie takiej konstrukcji stanowi robotę budowlaną (przez którą ustawa rozumie jedynie budowę i prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego), do której zastosowanie mógłby ewentualnie znaleźć art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, podczas gdy w rozumieniu przepisów ustawy ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym, lecz urządzeniem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 9 przedmiotowej ustawy, a przez co w odniesieniu do urządzenia budowlanego organ I instancji nie mógł wydać, a organ II instancji utrzymać w mocy decyzji nakładającej na jej adresata obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym nakazać jego rozbiórki,

art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez jego zastosowanie i art. 51 ust. 7 tej ustawy przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nałożenie decyzją organu I instancji utrzymanego zaskarżoną decyzją obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji, w której nie zostało w ogóle wydane postanowienie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych (stosowanego także już po zakończeniu wykonywania tych robót - właśnie na podstawie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego), a to w sytuacji gdy roboty te wykonane miałyby zostać:

bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub

w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub

na podstawie zgłoszenia, z naruszeniem jednak art. 29 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, lub

w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno - budowlanym lub w przepisach,

przy czym żadna z tych sytuacji nie miała w sprawie miejsca,

art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego przez jego zastosowanie i nakazanie demontażu przęseł ogrodzenia w sytuacji, gdy ogrodzenie nie zostało wykonane z naruszeniem przepisów, w tym przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

§ 28 ust. 6 pkt 4 MPZP przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że wybudowane ogrodzenie stanowi przeszkodę ciągu pieszo-rowerowego w sytuacji, gdy taki ciąg nie został urządzony, a zatem skoro nie ma jeszcze urządzonego ciągu pieszo-rowerowego to wykonane obecnie ogrodzenie nie może stanowić jego przeszkody,

§ 28 ust. 6 pkt 4) i pkt 7) MPZP przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że wybudowane ogrodzenie, planem tym dopuszczone, winno mieć postać i kształt wskazany w treści zaskarżonej decyzji i w decyzji organu I instancji, gdy tymczasem w przepisach MPZP jakichkolwiek wskazań w tym zakresie brak, co ustalenia organów obu instancji czyni dowolnymi,

art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez pełną akceptację przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ I instancji w sposób nierzetelny, przy dokonaniu przezeń jedynie wybiórczej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym ustalenia w sposób wadliwy, że ciąg pieszo-rowerowy na działce objętej kartą terenu 2346 został urządzony, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i wydaniem na jego podstawie nieprawidłowego rozstrzygnięcia, gdyż co prawda na ww. działce wyłożone zostały płyty ażurowe typu MEBA, po których może odbywać się ruch pieszy i rowerowy, to jednak takie utwardzenie zostało wykonane na potrzeby właścicieli działki w celu utrzymania w należytym stanie nasadzeń i prowadzenia eksploatacji rowu melioracyjnego w granicy tej działki, a nie w celu urządzenia ciągu pieszo-rowerowego, który jeszcze nie powstał,

art. 6 k.p.a. w zw. z art. 4 Prawa budowlanego i w zw. z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP przez rażącą i nieznajdującą podstaw prawnych ingerencję w prawo własności,

art. 28 k.p.a. przez skierowanie zaskarżonej decyzji do podmiotu, tj. wyłącznie do skarżącej Spółdzielni, która nie jest właścicielem działki nr [...] i która nie ma własnego interesu prawnego w postępowaniu, a przez co nie jest ona jego (bynajmniej jedyną) stroną w sprawie, ewentualnie przez pominięcie stron -współwłaścicieli działki nr [...], którzy niewątpliwie interes prawny w sprawie mają i są jej stroną, tj. pominięcie rzeczywistych stron postępowania (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), przez co zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, mogą być nieważne.

W uzasadnieniu skargi będącym rozwinięciem podniesionych zarzutów podkreślono m.in., że w zaleceniach i informacjach niebędących podstawą wydawania decyzji administracyjnych (a więc niemogących stanowić źródła prawa lub obowiązku), w § 28 ust. 18 MPZP przewidziano, że:

1) zaleca się lokalizację ciągu pieszo-rowerowego, o którym mowa w § 28 ust. 6 pkt 4 MPZP,

zaleca się ciąg pieszy w środkowej części terenu łączący ciąg pieszo-rowerowy, o którym mowa w § 28 ust. 6 pkt 4 MPZP z terenem poza wschodnią linią rozgraniczającą teren,

zaleca się ciąg pieszy w południowo-wschodniej części terenu łączący ciąg pieszo-rowerowy, o którym mowa w § 28 w ust. 6 pkt 4 MPZP z terenem poza południowo-wschodnią granicą terenu.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i wskazano w nawiązaniu do zarzutów skargi, że ogrodzenie nie jest urządzeniem, bowiem wedle Prawa budowlanego urządzenie jest urządzeniem technicznym związanym z obiektem budowlanym, zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przedmiotowe ogrodzenie nie spełnia takiej roli, zostało wzniesione jako samodzielny obiekt, niezwiązany z innym obiektem budowlanym, wobec tego jego montaż należało uznać za roboty budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie nakładające na Spółdzielnię Mieszkaniową obowiązek wykonania określonych robót budowlanych poprzez demontaż ogrodzenia usytuowanego po obu stronach ciągu pieszo-rowerowego położonego na terenie działki nr [...], obr. [...] w G. Oba organy orzekające w sprawie zgodnie stwierdziły, że zamontowanie przez Spółdzielnię ww. ogrodzenia w czerwcu 2021 r. narusza § 28 ust. 6 pkt 4 uchwały nr XLI/1123/17 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Jasień w rejonie przystanku PKM w mieście Gdańsku (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia 19 lipca 2017r., poz. 2718), zwanej dalej jak dotychczas "MPZP", co uzasadnia nałożenie na Spółdzielnię w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku jego demontażu, przy czym organ I instancji określił termin wykonania tego obowiązku na dzień 31 stycznia 2022 r., a organ odwoławczy na dzień 28 lutego 2022 r.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. (...).

Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Orzekające w niniejszej sprawie organy dokonały weryfikacji stanu faktycznego niniejszej sprawy w kontekście norm prawnych wynikających z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego i przyjęły, że ustalony stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, że wykonanie w czerwcu 2021 r. ogrodzenia o wysokości około 1,55 m nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, stosownie do przepisów art. 29 ust. 1 pkt 20, w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania ogrodzenia. Wbrew jednak zarzutom skargi, fakt, że budowa przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wyłącza możliwości wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w trybie naprawczym uregulowanym przepisami art. 50-51 Prawa budowlanego w razie stwierdzenia sprzeczności wykonanych robót z przepisami obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. w sytuacji, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. W myśl bowiem uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., II OPS 1/16, do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Zwolnienie pewnej kategorii robót budowlanych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz dokonania zgłoszenia nie może oznaczać, że roboty te mogą nie być objęte rygorami Prawa budowlanego. W stosunku do tego rodzaju robót budowlanych organ nadzoru budowlanego nie tylko może, ale nawet powinien zastosować środki przewidziane w art. 50–51 Prawa budowlanego, jeśli są one wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (art. 50 ust. 1 pkt 2) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4). Każde roboty budowlane powinny być bowiem wykonane zgodnie z przepisami, a zwłaszcza w sposób niestwarzający zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, mienia lub środowiska. Przepisami prawa w świetle powyższego przepisu są również przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy jest bowiem aktem prawa miejscowego, o czym wprost stanowi art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Budowa obiektu budowlanego lub prowadzenie robót budowlanych, nawet niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4). Takie podejście uzasadniają wymogi ładu przestrzennego, który jest kształtowany przez wszystkie obiekty i roboty budowlane, a nie tylko przez te, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.

Nie są też trafne zarzuty skargi dotyczące nałożenia na skarżącą obowiązku wykonania określonych robót budowlanych bez uprzedniego wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Z art. 51 ust. 7 ww. ustawy wynika, że w sytuacji gdy roboty budowlane zostały już wykonane, przepisy "ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3" stosuje się odpowiednio. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2021 r., II OSK 3560/18, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie do obiektów już wykonanych i bez uprzedniego wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Dzieje się tak w sytuacji gdy roboty zostały wykonane i zastosowanie art. 51 ust. 1 następuje w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. w takim przypadku nie ma też zastosowania zastrzeżenie z art. 51 ust. 1, że decyzja musi być wydana przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, wydania decyzji na podstawie tego przepisu nie poprzedza bowiem postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych.

Wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Natomiast gdy roboty zostały wykonane i nie są prowadzone, powinien mieć zastosowanie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji wstrzymanie robót budowlanych byłoby bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1106/10).

W ocenie Sądu prawidłowo też decyzja skierowana została do Spółdzielni. Zgodnie z art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Powyższy przepis uzyskał cytowane brzmienie na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowalne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) w dniu 19 września 2020 r., wobec czego miał zastosowanie w niniejszej sprawie.

Aktualna treść art. 52 ust. 1 ww. ustawy w normatywnym obszarze adresatów orzeczonych obowiązków nakazuje stosującym prawo organom rozróżniać sytuację, w której postępowanie dotyczy nielegalnych robót budowlanych rozpoczętych lecz niezakończonych oraz sytuację, w której nielegalne roboty budowlane zostały zakończone. W pierwszym przypadku zasadą jest, iż adresatem obowiązków orzekanych na podstawie przepisów rozdziału 5a Pb należy uczynić inwestora, chyba że wykonanie tych aktów przez inwestora jest niemożliwe. Jeżeli wykonanie decyzji lub postanowienia nie jest możliwe przez inwestora, np. na skutek utraty prawa do terenu, to ww. akty kieruje się wówczas do właściciela lub zarządcy obiektu. W drugim przypadku, czyli wówczas gdy roboty zostały przed wszczęciem postępowania już zakończone, adresatem decyzji albo postanowienia powinien być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Przepisy nie regulują w czytelny sposób przesłanek ustalenia adresata decyzji opartej na treści art. 51 ustawy, gdy chodzi o wybór między właścicielem obiektu budowlanego i jego zarządcą. Przepis art. 52 Prawa budowlanego należy tak interpretować i stosować, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu rozbiórki, tj. aby nakaz rozbiórki został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania. W tej sytuacji nałożenie obowiązku na Spółdzielnię było prawidłowe, choć nie jako na inwestora, jak przyjęły organy, ale jako na zarządcę obiektu budowlanego.

Pojęcie zarządcy obiektu budowlanego nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, jednak zostało doprecyzowane zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 16 grudnia 2020r. II OSK 1602/18, przez zarządzanie obiektem budowlanym należy rozumieć podejmowanie czynności w zakresie bieżącej konserwacji i utrzymania obiektu budowlanego. Obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego, w zależności od swojego charakteru może spoczywać wyłącznie na właścicielu lub wyłącznie na zarządcy obiektu budowlanego albo równocześnie na obu tych podmiotach w zakresie określonym w odrębnych przepisach regulujących dany stosunek prawny.

Za zarządcę zobowiązanego do właściwego utrzymywania obiektu budowlanego uznać należy osobę władającą tym obiektem na podstawie zawartego z właścicielem stosunku prawnego i na której - z mocy tego stosunku oraz regulujących go stosownych przepisów prawa - spoczywa taki obowiązek (J.Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2002, s. 280-281).

Sąd podziela również pogląd wyrażony w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 5 maja 2021 r., II SA/Rz 262/21, że o zarządcy obiektu budowlanego możemy mówić wówczas, gdy na rzecz określonego podmiotu ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe lub któremu powierzono z mocy ustawy lub na podstawie umowy dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.

W ocenie Sądu skarżąca Spółdzielnia spełnia definicję pojęcia zarządcy obiektu budowlanego w podanym wyżej rozumieniu.

Z wyjaśnień udzielonych przez pełnomocnika skarżących na rozprawie wynika, że skarżąca Spółdzielnia w imieniu i na rzecz jej współwłaścicieli - członków Spółdzielni, zarządza i administruje nieruchomością [...], a zarząd ten sprawowany jest w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1208), zwanej dalej u.s.m., w tym na podstawie art. 1 ust. 3, który stanowi, że spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. Powyższy przepis czyni ze spółdzielni mieszkaniowej instytucjonalnego zarządcę nieruchomości, który zarządza nieruchomościami swoimi i swoich członków z obowiązku nałożonego ustawą. Działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie i nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków jest obligatoryjną działalnością gospodarczą takiej spółdzielni (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., III CZP 21/02, Monitor Prawniczy z 2002 r., Nr 18, s. 851). Podejmując próbę określenia zakresu znaczeniowego pojęcia zarządu nieruchomościami wykonywanego przez Spółdzielnię we wskazanym reżimie prawnym należy nawiązać do regulacji ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1899), zwanej dalej u.g.n., w tym art. 184b, który stanowi, że zarządzanie nieruchomością polega na podejmowaniu decyzji i dokonywaniu czynności mających na celu zapewnienie racjonalnej gospodarki nieruchomością, a w szczególności:

1) właściwej gospodarki ekonomiczno-finansowej nieruchomości;

2) bezpieczeństwa użytkowania i właściwej eksploatacji nieruchomości;

3) właściwej gospodarki energetycznej w rozumieniu przepisów prawa energetycznego;

4) bieżące administrowanie nieruchomością;

5) utrzymanie nieruchomości w stanie niepogorszonym zgodnie z jej przeznaczeniem;

6) uzasadnione inwestowanie w nieruchomość.

W celu wyjaśnienia wątpliwości co do charakteru sprawowanego przez Spółdzielnię zarządu przedmiotową nieruchomością Sąd na rozprawie w dniu 12 października 2022 r. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił z urzędu dowód ze znajdujących się w aktach sprawy II SA/Gd 137/21 dokumentów w postaci uchwały Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej nr [..] (k. 66), uchwały Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej nr [..] (k. 67), wydruku z księgi wieczystej [...] (k. 68-108), statutu Spółdzielni Mieszkaniowej (k. 131-136). Zgodnie z powołanym przepisem, Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazane dokumenty dotyczyły kwestii sprawowanego przez skarżącą zarządu nad nieruchomością [...] obr. [..], jednocześnie przeprowadzenie tego dowodu nie spowodowało przedłużenia postępowania, w związku z czym przesłanki z art. 106 § 3 p.p.s.a. zostały spełnione.

Ze statutu Spółdzielni wynika, że przedmiotem jej działalności jest m.in. zarządzanie nieruchomościami stanowiącymi jej własność oraz własność jej członków, jak również zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie.

Uchwałą nr [..] Walne Zgromadzenie Członków Spółdzielni Mieszkaniowej postanowiło o wyłączeniu części wspólnej osiedla: drogi wewnętrzne, chodniki i ciągi piesze zlokalizowane na dz. [...]-[...] z terenów ogólnodostępnych i o zabezpieczeniu terenów wspólnych poprzez zamknięcie bram wjazdowych i furtek wejściowych na terenie osiedla Spółdzielni Mieszkaniowej. W wykonaniu tej uchwały Spółdzielnia zamontowała sporne ogrodzenie. Niewątpliwie zatem skarżąca Spółdzielnia była inwestorem dla zamierzenia budowlanego polegającego na budowie przedmiotowego ogrodzenia. Wynika to również ze znajdującego się w aktach sprawy zgłoszenia budowy i robót budowlanych z dnia 24 maja 2019 r. oraz protokołu kontroli obiektu budowlanego, w którym znajduje się oświadczenie Prezesa Spółdzielni R. K., że to Spółdzielnia Mieszkaniowa zamontowała ogrodzenie w czerwcu 2021 r., zawierając umowę z wyspecjalizowaną firmą, która na jej zlecenie montowała przęsła.

Z powyższego wynika, że Spółdzielnia w ramach sprawowanego przez nią zarządu nieruchomością należącą do jej członków wykonała przedmiotowe ogrodzenie. W ramach tego zarządu Spółdzielnia może zatem zostać zobowiązana do wykonania określonych obowiązków związanych z tym ogrodzeniem, np. z obowiązkiem jego demontażu.

Prawidłowość wyboru adresata decyzji nakazującej rozbiórkę powinna być oceniana z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności konkretnej sprawy (tak wyrok NSA z 13 stycznia 2022 r., II OSK 300/19). W sytuacji faktyczno-prawnej niniejszej sprawy zobowiązanie Spółdzielni do demontażu wybudowanego przez nią ogrodzenia nie naruszało art. 52 Prawa budowlanego. Organy bowiem nie miały podstaw do przyjęcia, że nałożenie tego obowiązku na Spółdzielnię może wiązać się z jakimikolwiek przeszkodami w zakresie wykonania decyzji.

Zasadny natomiast okazał się zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotowe ogrodzenie nie zostało wykonane z naruszeniem przepisów, co przesądziło o uchyleniu obu wydanych w sprawie decyzji.

Przypomnieć należy, że organy obu instancji uznały, że wybudowane ogrodzenie sprzeczne jest z § 28 ust. 6 pkt 4 MPZP. Sprzeczność z planem, będącym aktem prawa miejscowego, wypełnia dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, stanowiącym o prowadzeniu (wykonaniu) robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Niemniej jednak w okolicznościach niniejszej sprawy taka sytuacja w ocenie Sądu nie ma miejsca.

Zgodnie z § 28 ust. 6 pkt 4 MPZP dla karty terenu oznaczonego symbolem 020-D przewidziano "ciąg pieszo-rowerowy o minimalnej szerokości wolnej od przeszkód 3,0 m (z dopuszczeniem dojazdu eksploatacyjnego – do rowu odwadniającego i Potoku Siedlickiego, o których mowa w ust. 3) łączący teren ulicy Myśliwskiej (030-KD81) z ciągiem pieszo-rowerowym ustalonym poza granicą planu". Zgodnie z pkt 7 dopuszcza się stosowanie ogrodzeń wyłącznie z żywopłotów lub ogrodzeń ażurowych z zakazem realizacji ogrodzeń z paneli betonowych i żelbetowych.

Sposób sformułowania § 28 ust. 6 pkt 4 uchwały nie wskazuje w sposób jednoznaczny, że ciąg pieszo-rowerowy, o którym w nim mowa, musi być ogólnodostępny. Znajduje się w nim wprawdzie sformułowanie "wolnej od przeszkód", jednak po pierwsze, uchwała nie definiuje pojęcia przeszkody użytego w tym przepisie, jednocześnie w § 28 ust. 6 pkt 7 dopuszczając co do zasady sytuowanie na przedmiotowym terenie ogrodzeń o określonych warunkach. Po drugie, sformułowanie to odnosi się do szerokości ciągu pieszo-rowerowego – cyt. "ciąg pieszo-rowerowy o minimalnej szerokości wolnej od przeszkód 3,0m". Przepis ten ustala zatem przeznaczenie nieruchomości, którym jest ciąg pieszo-rowerowy, ustala również, że ów ciąg ma mieć szerokość wolną od przeszkód wynoszącą 3,0 m (tj. nie węższą). Warunki te są spełnione, przeznaczenie terenu zostało zachowane, nie istnieją też przeszkody, które powodowałyby zwężenie ciągu pieszo-rowerowego poniżej wymaganych 3 m. W szczególności sporne ogrodzenie nie powoduje zwężenia istniejącego ciągu pieszo-rowerowego, tylko ogranicza dostęp do niego osobom postronnym, co jest jednak innym zagadnieniem, aniżeli wymagana szerokość ciągu pieszego. Szerokość ciągu pieszego i jego ogólnodostępność to bowiem dwie różne kwestie. Ostatnie z nich w sposób zdecydowanie bardziej dotkliwy i daleko idący ingeruje w prawo własności nieruchomości. W związku z tym postanowień odnoszących się do wymaganej szerokości ciągu pieszo-rowerowego nie można wprost utożsamiać z obowiązkiem zapewnienia jego ogólnodostępności, a to w ocenie Sądu jest kluczowe.

Należy też wskazać, że w § 28 ust. 6 pkt 7 MPZP dopuszczono na przedmiotowym terenie, oznaczonym symbolem 020-D, stosowanie ogrodzeń z żywopłotów lub ogrodzeń ażurowych. Również przepis § 6 ust. 1 pkt 2 uchwały krajobrazowej nie wykluczał posadowienia ogrodzenia na przedmiotowym terenie, co zauważyły organy w swoich decyzjach. Przypomnieć należy, że przepis ten dopuszcza sytuowanie ogrodzeń wokół parków, a zgodnie z pkt 3 karty terenu nr 2346 do MPZP, teren na którym wzniesiono ogrodzenie stanowi fragment parku w dolinie Potoku Siedlickiego wraz z odcinkiem Potoku oraz rowem odwadniającym. Co do zasady zatem sytuowanie ogrodzeń na przedmiotowym terenie jest dopuszczalne, a literalne brzmienie § 28 ust. 6 pkt 4 MPZP nie prowadzi do odmiennych wniosków.

Wskazany zapis uchwały nie pozwala zatem jednoznacznie stwierdzić, że ciąg pieszo-rowerowy, o którym mowa, musi być ogólnodostępny. Wskazuje on wprawdzie, że ciąg ten ma mieć określoną szerokość i łączyć teren ulicy Myśliwskiej z ciągiem pieszo-rowerowym ustalonym poza granicą planu, jednak literalne odczytanie tego zapisu pozostawia niepewność co do obowiązku właściciela zapewnienia ogólnodostępności tego ciągu. Przypomnieć należy, że prawo własności jest prawem niezwykle istotnym, chronionym konstytucyjnie. Pomimo że dopuszczalność ingerencji planów w prawo własności jest niezaprzeczalna i znajduje jednoznaczne umocowanie zarówno w art. 64 ust. 3 Konstytucji, jak i w ustawie (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. z 2022r., poz. 503), niemiej jednak ingerencja taka nie oznacza dowolności i arbitralności w tym zakresie. W związku z tym należy podkreślić, w ślad za utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, że wszelkie ustawowe ograniczenia prawa własności, w tym również ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie mogą być interpretowane rozszerzająco – bardziej ograniczając prawo własności, niż wynika to z literalnego brzmienia ustaleń planu. Zgodnie z zasadą "złotego środka", odzwierciedlającą najlepiej istotę konstytucyjnej ochrony prawa własności, postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powinny być interpretowane w sposób nadmiernie ograniczający prawa właściciela ani w sposób nadmiernie rozszerzający istniejące ograniczenia praw właścicielskich, tak aby nie naruszało to istoty prawa własności (por. wyroki NSA: z 2 lutego 2006 r., II OSK 490/05 i z 9 maja 2018 r., II OSK 1508/16).

W ocenie Sądu tak istotne ograniczenie prawa własności działki nr [...], jakim jest nałożenie na jej właścicieli obowiązku zapewnienia osobom postronnym prawa nieograniczonego przechodzenia przez tę nieruchomość, przy jednoczesnym zachowaniu ciążących na właścicielach obowiązków w zakresie choćby utrzymania tej nieruchomości i ponoszeniu związanych z tym kosztów, nie może być dorozumiane. Wymagałoby ono jednoznacznego sformułowania w uchwale takiego obowiązku, np. przez określenie ogólnodostępnego charakteru ciągu pieszo-rowerowego lub ustanowienia zakazu stawiania ogrodzenia utrudniającego przejście przez tę nieruchomość. Taki jednoznaczny zapis znalazł się w § 28 ust. 6 pkt 4 uchwały nakazując dopuszczenie dojazdu eksploatacyjnego do rowu odwadniającego i Potoku Siedlickiego, zabrakło jednak wyraźnego nakazu dopuszczenia do swobodnego korzystania z ciągu pieszo-rowerowego przez osoby postronne. Brak takiego jednoznacznego sformułowania przy jednoczesnym dopuszczeniu sytuowania na przedmiotowym terenie ogrodzeń (o określonych parametrach, które zostały zachowane), nie pozwala na uznanie, że ogrodzenie działki [...] przez Spółdzielnię, zgodnie z wolą jej członków będących właścicielami tej nieruchomości, sprzeczne było z MPZP, a tym samym, że zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, uzasadniający zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i nałożenie na Spółdzielnię obowiązku demontażu ogrodzenia.

Podsumowując, Sąd uznał, że będące przedmiotem oceny ogrodzenie wybudowane zostało bez naruszenia wskazanych przez organy przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. § 28 ust. 6 pkt 4 uchwały Rady Miasta Gdańska z dnia 29 czerwca 2017 r. nr XLI/1123/17 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Jasień w rejonie przystanku PKM w mieście Gdańsk. Tym samym w sprawie doszło do wydania decyzji z naruszeniem art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych brak było podstaw do prowadzenia przez organy administracji postępowania zmierzającego do nałożenia na Spółdzielnię obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił obie wydane w sprawie decyzje.

O umorzeniu postępowania administracyjnego (pkt 2 sentencji) sąd orzekł na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., brak jest bowiem podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego. Przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania (por. uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Druk sejmowy nr 1633 i 2538, VII kadencja, s. 17). Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na która składa się wpis sądowy uiszczony od skargi w kwocie 500 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800).

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).