Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1433/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Bankowe prawo
Inne
Kara administracyjna
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 56 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1, art. 96 ust. 1h, art. 96 ust. 6, art. 96 ust. 16
journal: Dz.U. 2016 poz 1639
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 154 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 328
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi - t.j.
article: art. 2, art. 8. art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 371/18 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 5 grudnia 2017 r. nr L. Dz. DPP/WPO/476/79/12/2016/2017/JP w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. D. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 2700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2016 r. Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: KNF) wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na J. D. (dalej: Skarżący) kary pieniężnej w związku z rażącym naruszeniem obowiązków przez spółkę [...]S.A. z siedzibą w R. (dalej: Spółka) w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji wiceprezesa zarządu tej spółki. Stanowiło to bezpośrednią konsekwencję wydania w dniu 24 maja 2016 r. decyzji nakładającej na Spółkę karę pieniężną w wysokości 700.000 zł na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu spółkach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1382, ze zm., dalej: ustawa o ofercie) z powodu uznania, że Spółka naruszyła w sposób rażący obowiązki określone w art. 56 ust. 1 pkt 1 polegające na braku przekazania Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany (Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.) oraz do publicznej wiadomości - informacji poufnej o konieczności dokonania odpisów na podstawie uchwały Zarządu nr 111/2013, które miały znaczący wpływ na wysokość straty poniesionej na koniec III kwartału 2013 r.: straty netto w wysokości 137 848 tys. zł (na poziomie jednostkowym) i straty netto w wysokości 132 422 tys. zł (na poziomie skonsolidowanym).

KNF decyzją z 8 listopada 2016 r. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej: k.p.a.), art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 174 ze zm.; dalej: ustawa o nadzorze) oraz art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 615, dalej: ustawa zmieniająca), nałożyła na skarżącego karę pieniężną w wysokości 80.000 złotych w związku z rażącym naruszeniem przez spółkę [...] S.A. obowiązków przewidzianych w art. 56 ustawy o ofercie, w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu tej Spółki.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

KNF decyzją z 5 grudnia 2017 r., nr L.Dz. DPP/WPO/476/79/12/2016/2017/JP, utrzymała w mocy decyzję z 8 listopada 2016 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze oraz art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej.

Na decyzję KNF z 5 grudnia 2017 r. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

II.

Postanowieniem z 25 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił rozpoznanie sprawy do czasu prawomocnego zakończenia postępowania ze skargi [...] S.A. z siedzibą w R. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z 1 sierpnia 2017 r., nr L. Dz. DPPAA/PO/476/44/12/2016/2017/JP, w przedmiocie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 kwietnia 2018r., sygn. akt VI SA/Wa 2183/17 oddalił skargę Spółki, a skarga kasacyjna Spółki wniesiona od tego ww. wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2022r., sygn. akt II GSK 1964/18.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało podjęte przez WSA w Warszawie w dniu 10 października 2022 r.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 lutego 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 371/18, oddalił skargę J. D. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z 5 grudnia 2017 r., nr L.Dz. DPP/WPO/ 476/79/12/2016/2017/JP, w przedmiocie nałożenia na niego kary pieniężnej.

Sąd wskazał, że w okresie, w którym doszło do naruszenia prawa przez spółkę [...], Skarżący był wiceprezesem zarządu Spółki i pełnił w niej, zgodnie z podziałem obowiązków wynikających z uchwały nr 75 Zarządu Spółki z dnia 7 sierpnia 2013 r. funkcję członka zarządu na stanowisku Dyrektora d/s Finansowych. Podlegał mu Podpion Dyrektora z Działami: Skarbu, Głównego Księgowego, Controlingu, Nadzoru Właścicielskiego, a także Biuro Informatyki i Doskonalenia Procesów i Dział Wsparcia Projektów i Kontrolingu Operacyjnego (k. 270). Do jego obowiązków należało w szczególności: opracowywanie planów finansowych oraz organizowanie i nadzorowanie działań dotyczących opracowywania budżetu przedsiębiorstwa, zarządzanie gotówką, zarządzanie kredytami, ustalanie zasad kalkulacji cen i prowadzenie rozliczeń finansowych między jednostkami organizacyjnymi Spółki, między Spółką a kontrahentami zewnętrznymi i Skarbem Państwa.

Skarżący brał udział w podjęciu 16 października 2013 r. uchwały Zarządu Spółki (w osobach: P. M. - Prezes Zarządu, J. D. - Wiceprezes Zarządu, E.K. i M.M. - Członkowie Zarządu) nr 111/2013, w której wskazano na konieczność dokonania odpisów na dzień 30 września 2013 r. (m. in.: utworzono odpis aktualizujący wartość należności w kwocie 78 075 895,90 zł z tytułu utraty kontroli nad spółką [...] S.A. w upadłości likwidacyjnej, utworzono odpis aktualizujący wartość należności w kwocie 15 728 735,83 zł z tytułu pożyczki od spółki [...] S.A. w upadłości likwidacyjnej, utworzono odpis na aktywa dotyczące [...], w związku z umową sprzedaży udziałów, przelewu praw i przejęcia obowiązków zawartą ze spółką [...] Ltd., na sumę 16 176 000 zł), a także brał udział w podjęciu uchwały Zarządu nr 116 z 14 listopada 2013 r. dotyczącej przyjęcia i zatwierdzenia do publikacji Skonsolidowanego Raportu Kwartalnego za 9 miesięcy 2013 r. zawierającego skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej i sprawozdanie finansowe Spółki.

Sąd podzielił ocenę organu dokonaną w zaskarżonej decyzji, że informacja o konieczności dokonania odpisów na podstawie uchwały Zarządu Spółki z 16 października 2013 r. w łącznej wysokości ponad 109 mln zł, utworzonych na dzień 30 września 2013 r., była informacją poufną o istotnym znaczeniu dla rynku kapitałowego, z powodu znacznego i konkretnego obniżenia wartości aktywów spółki publicznej. Brak wykonania obowiązku informacyjnego, czyli przekazania informacji przez Spółkę Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości, zdeterminowało skutek w postaci rażącego charakteru naruszenia obowiązków informacyjnych określonych w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, gdyż ta informacja wskazywała na znaczące pogorszenie wyniku finansowego Spółki w krótkim przedziale czasu. Wyniki finansowe Spółki z osiągniętego zysku netto za I półrocze 2013 r. spadły znacząco w III kwartale 2013 r. i informacja ta nie została przekazana we właściwym trybie uczestnikom rynku kapitałowego. Pogorszenie wyników finansowych Spółki za III kwartał 2013 r. znalazło swoje odbicie w reakcjach jej akcjonariuszy, skoro kurs zamknięcia akcji Spółki w dniu 15 listopada 2013 r. (tj. w pierwszym dniu po publikacji raportu za III kwartał 2013 r.) spadł w porównaniu z kursem zamknięcia akcji Spółki w dniu 14 listopada 2013 r. z 6,5 zł do 6,18 zł za jedną akcję Spółki, tj. o 4.92 %.

Sąd wskazał, że powyższa ocena została potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wydanym w sprawie ze skargi Spółki wyroku z 17 maja 2022r., sygn. akt II GSK 1964/18, za prawidłową uznał ocenę charakteru uchwały nr 111/2013 i jej klasyfikację prawną z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 154 ustawy o obrocie. Odwołując się do zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) NSA stwierdził, że z niespornej treści tej uchwały zasadnie wywiedziono, że poczynione na mocy tej uchwały odpisy miały znaczący wpływ na wynik finansowy spółki i wysokość osiągniętej straty na koniec III kwartału. Za zasadną uznał też ocenę, że informacja ta była istotna dla uczestników rynku kapitałowego, gdyż do publikacji raportu okresowego za III kwartał 2013 r. odbiorcy raportów nie mieli konkretnej wiedzy o osłabieniu wyników finansowych spółki. Za prawidłowe uznano stanowisko KNF, że podjęcie uchwały nr 111/2013 stanowiło informację cenotwórczą, która mogła zostać uwzględniona przez racjonalnie działającego inwestora. Także fakt utworzenia odpisów aktualizujących należności od spółki [...] w ocenie samej Spółki znacząco wpłynął na wzrost kosztów finansowych za III kwartał 2013 r., a w konsekwencji przyczynił się do odnotowania przez Spółkę strat na poziomie jednostkowym w wysokości 137 848 tys. zł oraz na poziomie skonsolidowanym 132 422 tys. zł. Z tych też względów KNF nałożyła na Spółkę, decyzją z 24 maja 2016 r. nr DPP/WPAI/476/9/5/16/MR, karę pieniężną w wysokości 700 000 zł, która została utrzymana w mocy przez KNF decyzją z 1 sierpnia 2017 r., nr DPP/WPO/476/44/12/2016/2017/JP.

WSA wskazał, że powyższe miało znaczenie dla oceny odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu Spółki [...], albowiem stwierdzone decyzją KNF z 24 maja 2016 r. rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez Spółkę [...], stało się podstawą do wszczęcia 1 sierpnia 2016 r. niniejszego postępowania oraz wydania 8 listopada 2016 r. (i doręczenia), tj. przed upływem 6 miesięcy, przewidzianych w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, decyzji KNF o nałożeniu kary administracyjnej na Skarżącego jako członka zarządu spółki.

Sąd podkreślił, że odpowiedzialność na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie dotyczy skutków zarządzania Spółką w okresie, w którym Skarżący pełnił funkcję wiceprezesa zarządu i był odpowiedzialny za nieprzekazanie Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany ani do publicznej wiadomości informacji poufnej o konieczności dokonania odpisów, które miały znaczący wpływ na wysokość osiągniętej straty za III kwartał 2013 r. Zdaniem Sądu organ uwzględnił i prawidłowo ocenił, że przedstawiony przez Skarżącego podział obowiązków pomiędzy poszczególnych członków zarządu Spółki wskazywał wprawdzie, iż do jego zadań nie należał bezpośredni nadzór nad przekazywaniem informacji w formie raportów bieżących i okresowych oraz innych informacji przewidzianych prawem, gdyż obowiązki te należały do Biura Zarządu podlegającemu Prezesowi Zarządu, jednakże fakt ten nie miał znaczenia dla oceny naruszenia obowiązków ciążących na Skarżącym z tytułu pełnienia funkcji członka Zarządu Spółki [...]. Na członkach zarządu ww. Spółki, w tym na Skarżącym, ciążył bowiem obowiązek prowadzenia jej spraw w sposób umożliwiający wypełnienie ciążących na niej obowiązków. Podział kompetencji pomiędzy poszczególnych członków zarządu pozwala na sprawniejsze zarządzanie przedsiębiorstwem, lecz nie zwalnia poszczególnych członków zarządu z odpowiedzialności za działania lub zaniechania Spółki. Obowiązek staranności działania wynika z zasad ogólnych kodeksu spółek handlowych, art. 483 § 2 k.s.h. stanowi bowiem, że członek zarządu powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności. Realizacja bowiązków informacyjnych należy do sfery prowadzenia spraw Spółki, co w świetle art. 371 § 1 k.s.h. przewidującego, że wszyscy członkowie zarządu są zobowiązani i uprawnieni do prowadzenia spraw Spółki, obciążało Skarżącego.

W ocenie WSA nie mogło odnieść oczekiwanego skutku powołanie się na istnienie w przestrzeni publicznej informacji na temat propozycji układowych (raporty bieżące i załącznik do umowy restrukturyzacyjnej), skoro propozycje układowe dla skuteczności wymagały zatwierdzenia przez uprawnionych do głosowania wierzycieli na podstawie art. 285 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r.. Nr 175, poz. 1361 ze zm., dalej: PUN), a przyjęty układ wymagał zatwierdzenia przez sąd na mocy art. 287 ust. 1 PUN.

W ocenie WSA, prawidłowo został także oceniony raport analityczny [...] z 6 grudnia 2012 r. jako subiektywna ocena i prognoza co do przyszłej ceny akcji Spółki w oparciu o ogólnie dostępne informacje, wskazujący że w związku upadłością układową spółki [...] oraz upadłością likwidacyjną spółki [...] istnieje ryzyko braku odzyskania należności przez Spółkę. Nie doszło natomiast do ujawnienia informacji o utworzeniu odpisów aktualizujących ani poprzez przekazanie jej profesjonalnym inwestorom giełdowym, analitykom giełdowym, czy innym publicystom gospodarczym za pośrednictwem profesjonalnych kanałów dystrybucji informacji, i nie mógł się z nią zapoznać nieograniczony krąg osób np. przez ujawnienie informacji za pomocą środków masowego przekazu.

Za nietrafny WSA uznał zarzut Skarżącego, że publikacja 3 września 2013 r. zaktualizowanych propozycji układowych spółki [...] oraz zaistniały tego samego dnia spadek kursu akcji spółki świadczy o zdyskontowaniu informacji przez inwestorów, skoro raport bieżący nr 24/2013 został przekazany do publicznej wiadomości 3 września 2013 r. o godz. 19:32, zaś sesja giełdowa na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. zakończyła się tego dnia o godz. 17.05. Sąd podzielił pogląd organu, że raport bieżący opublikowany w godzinach posesyjnych nie mógł mieć wpływu na kurs zamknięcia sesji giełdowej z 3 września 2013 r.

Zdaniem Sądu ma rację organ, że punktu widzenia racjonalnego inwestora, kierującego się chęcią osiągnięcia zysku, a chcącego uniknąć odnotowania straty, znaczenie ma łączna wartość wygenerowanych kosztów, które wpływają na wysokość dochodu, tj. łączna wartość odpisów obciążających wynik finansowy, które w sumie wyniosły ok. 109,98 mln zł. Zdaniem Sądu przyjęcie innego punktu widzenia prowadziłoby do stworzenia fikcyjnej i nielogicznej konstrukcji, która w sytuacji znacznych odpisów aktualizujących umożliwiałaby ich rozdrabnianie, celem uniknięcia zaktualizowania się obowiązku informacyjnego.

Sąd uznał także, że KNF prawidłowo i logicznie powiązała reakcje akcjonariuszy 15 listopada 2013 r. ze skutkami zaistniałej na rynku nierównowagi informacyjnej. Do dnia podjęcia uchwały nr 111/2013, informacja na temat ewentualnej straty z tytułu utraty wartości wierzytelności wobec spółki [...] miała charakter przyszły i niepewny. Dopiero podjęcie ww. uchwały przez spółkę umożliwiało umiejscowienie spodziewanej straty w określonym czasie, w tym przypadku w III kwartale 2013 r. Słuszna zatem była ocena co do istotności informacji dla inwestorów i akcjonariuszy, skoro pozwalała na ustalenie, na jaki okres sprawozdawczy dana strata będzie miała wpływ.

WSA skontrolował także dochowanie ograniczenia czasowego wynikającego z art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie. Kara na członka zarządu nie może być nałożona, jeżeli od wydania decyzji zawierającej sankcję pierwotną upłynęło więcej niż 6 miesięcy. Początkiem biegu tego terminu prawa materialnego jest "wydanie decyzji" (sankcji pierwotnej nałożonej na Spółkę), a końcem - nałożenie kary pieniężnej (sankcji wtórnej nałożonej na członka zarządu spółki). Punktem wyjścia pierwszego z tych zdarzeń, jest data wydania decyzji, a nie data jej doręczenia. Sąd wskazał, że z punktu widzenia art. 96 ust. 7 bez znaczenia jest załatwienie sprawy administracyjnej, które następuje z momentem doręczenia decyzji stronie, gdyż istotą problemu jest istnienie podstawy prawnej do zastosowania sankcji przez organ nadzoru w ustawowo określonym czasie. Termin 6-miesięczny, o którym mowa w art. 96 ust. 7 cytowanej ustawy, jest skierowany do organu i jest terminem materialnym, którego upływ powoduje, iż wygasa umocowanie organu nadzoru (KNF) do nałożenia kary pieniężnej, o której stanowi art. 96 ust. 6 tej ustawy. W niniejszej sprawie postępowanie wszczęte 1 sierpnia 2016 r. zakończyło się wydaniem decyzji 8 listopada 2016 r. i tego samego dnia doręczonej skarżącemu.

W związku z powyższym, w ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowych ustaleń i oceny przesłanek odpowiedzialności administracyjnej poszczególnych członków zarządu spółki [...], w tym skarżącego. Sankcja administracyjna względem skarżącego wymierzona została według przepisów dotychczasowych, tj. obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej i uwzględniała ustawową podstawę wymiaru kary. Zastosowanie sankcji administracyjnoprawnej wobec emitenta papierów wartościowych, czyli sankcja podstawowa, stanowiło podstawę do zastosowania sankcji sprzężonej w stosunku do członków zarządu spółki, odpowiedzialnych za wadliwe (rażące, niezgodne z prawem) działanie emitenta papierów wartościowych jako sankcji wtórnej. Ten tzw. mechanizm sankcji sprzężonych w konsekwencji stanowi o odpowiedzialności członków zarządu spółki, w tym Skarżącego. Pozostaje więc w ścisłym funkcjonalnym związku ze stwierdzeniem rażącego naruszenia przez emitenta obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie oraz z nałożoną na niego sankcją administracyjną.

Zdaniem WSA nie został naruszony art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie. Przepis ten nie obowiązywał w dacie samego naruszenia, ale organ obowiązany był się nim posiłkować przy wymierzaniu kary pieniężnej. Odwołując się do brzmienia tego przepisu Sąd wskazał, że organ uwzględnił i wyczerpująco uzasadnił niezbędne okoliczności wynikające z odpowiedzialności Skarżącego za naruszenie prawa przez Spółkę, do którego przyczynił się z uwagi na brak należytego nadzoru nad jej sprawami. Zdaniem Sądu wszystkie te przesłanki zostały ustalone i ocenione w zaskarżonej decyzji (k. 45-50).

Okoliczność że stwierdzone naruszenie należało uznać za rażące, została przesądzona przez NSA w wyroku z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1964/18. W ocenie WSA nie budziły wątpliwości ustalenia, że przez blisko miesiąc (29 dni) trwał stan nierównowagi informacyjnej, gdyż inwestorzy nie mieli wiedzy, że wskutek utworzenia odpisów aktualizujących w III kwartale 2013 r. Spółka odnotowała znaczącą stratę po III kwartałach 2013 r. Z kolei fakt przekazania ww. informacji dopiero wraz ze sprawozdaniem finansowym za III kwartał 2013 r. spowodował, że do inwestorów dotarła informacja, która nie była już aktualna, została już bowiem uwzględniona w opublikowanym wyniku.

W decyzji uwzględniono także art. 28c ust. 1 lit. b dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/50/UE z dnia 22 października 2013 r. zmieniającej dyrektywę 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym. To spółka - kierowana przez osoby pełniące w niej zarząd - jest w pełni odpowiedzialna za wygenerowanie informacji o utworzeniu odpisów aktualizujących, spełniającej kryteria informacji poufnej, która powinna zostać opublikowana niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od jej powzięcia.

WSA za prawidłową uznał ocenę organu, że nie można ustalić skali korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez Spółkę w związku z nieprzekazaniem ww. informacji, a także strat osób trzecich poniesionych w związku z dokonanymi naruszeniami. W związku z czym Komisja nie mogła ich uwzględnić przy wymiarze kary. Zdaniem Sądu, KNF ustalając wysokość kary nałożonej na skarżącego prawidłowo wzięła pod uwagę wagę i charakter stwierdzonych naruszeń. Informacja o konieczności dokonania odpisów, które miały znaczący wpływ na wysokość osiągniętej straty za III kwartał 2013 r., stanowiła informację poufną, istotną dla uczestników rynku kapitałowego. KNF również trafnie podniosła, że nieprzekazanie do publicznej wiadomości informacji wskazujących na znaczne pogorszenie sytuacji finansowej spółki publicznej jest sprzeczne z interesami inwestorów. Informacje o czynnikach mogących wpływać na znaczne pogorszenie wyników finansowych stanowią szczególnie istotne informacje i powinny być znane uczestnikom rynku kapitałowego niezwłocznie (nie później niż w terminie 24 godzin po zajściu zdarzeń lub okoliczności, które uzasadniają ich przekazanie, lub po powzięciu o nich wiadomości). KNF uwzględniła zasadniczą okoliczność, że Skarżący jako Wiceprezes Zarządu Spółki [...], dysponował wszystkimi informacjami umożliwiającymi prawidłowe wypełnienie obowiązków informacyjnych, a tymczasem uczestnicy rynku kapitałowego pozbawieni byli przez prawie miesiąc informacji o konieczności dokonania odpisów w znacznej wysokości, mających wpływ na wynik finansowy. Zarząd Spółki, w tym Skarżący, powziął wiedzę 16 października 2013 r., co oznacza, że osoby dysponujące tą wiedzą od tego czasu posiadały znaczną przewagę dotyczącą istotnych i cenotwórczych informacji.

Sąd wskazał także, że przy wymiarze kary organ uwzględnił też przewidzianą w art. 96 ust. 1h pkt 7 ustawy o ofercie "Gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia" - organ nie miał zastrzeżeń do postawy skarżącego i przy wymiarze kary uwzględnił współpracę skarżącego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego oraz fakt, iż nie był do tej pory karany za naruszenia przepisów ustawy o ofercie. Jako okoliczność obciążającą organ uwzględnił fakt, że skarżący był jednocześnie dyrektorem finansowym, dlatego miał pełną świadomość wagi informacji o doniosłości dokonania odpisów, a mimo to nie doprowadził do przekazania tej informacji do publicznej wiadomości.

Skoro decyzja o nałożeniu kary na członka zarządu spółki była uznaniowa to, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że kara stanowiąca 80 % kary maksymalnej, nie przekracza granic uznania administracyjnego, stanowiąc adekwatny środek oddziaływania wobec skarżącego i logicznie i przekonująco wyważoną z uwzględnieniem możliwości finansowych ukaranego z wagą tego konkretnego naruszenia. Dodatkowo zauważono, że kara została zindywidualizowana i wyważona w całokształcie okoliczności niniejszej sprawy, gdyż kara wymierzona wiceprezesowi zarządu jest o 5% niższa niż kara wymierzona prezesowi i 5% wyższa niż pozostałym ("zwykłym") członkom zarządu Spółki, obecnym przy wydawaniu kluczowej uchwały nr 111/2013.

W ocenie WSA nie budziły także wątpliwości ustalenia i ocena odnoszące się do analizy stanu majątkowego Skarżącego. Z przedstawionego oświadczenia wynikało bowiem, że z tytułu zatrudnienia w spółce [...] S.A. oraz spółek zależnych w roku 2015 uzyskał on dochód w wysokości 1 654 tys. zł brutto, zaś w okresie od stycznia do września 2016 r. uzyskał dochód w wysokości 1 357 tys. zł brutto. Ponadto posiada nieruchomość o szacunkowej wartości 250 tys. zł oraz oszczędności w wysokości 350 tys. zł, nie jest zadłużony, nie pozostaje w ustroju wspólności majątkowej, nie posiada papierów wartościowych ani jednostek uczestnictwa w aktywach funduszy inwestycyjnych, posiada natomiast polisę ubezpieczeniową, której przedmiotem jest odpowiedzialność cywilna za szkody wyrządzone spółce lub osobom trzecim w związku z wykonywaniem obowiązków w organach Spółki wystawioną przez [...] S.A. Słuszna była zatem ocena KNF, że Skarżący ma możliwość zapłaty kary pieniężnej w wysokości 80 000 zł. Na podstawie powyższego trafnie, zdaniem WSA, organ uznał, że nałożona kara nie jest nadmiernie wysoka oraz nie doprowadzi do wywołania nieodwracalnych skutków dla Skarżącego.

Sąd podzielił pogląd organu, że bez znaczenia dla oceny wagi zaistniałego naruszenia były zaobserwowane przez Skarżącego zmiany kursy akcji Spółki oraz obrotów, gdyż w okresie od 1 października 2013 r. do 30 listopada 2013 r. przekazane do publicznej wiadomości zostało kilkanaście raportów bieżących, które mogły spowodować odnotowane zmiany. Bodźce mające wpływ na wahania kursu akcji spółki generowane są nie tylko wewnątrz spółki, ale przede wszystkim są efektem zmian zachodzących w jej otoczeniu gospodarczym.

Sąd zauważył również, że nie ma znaczenia dla wysokości kary pieniężnej, co trafnie ocenił organ, że nie doszło do wykorzystania nieopublikowanych informacji przez osoby mające do nich dostęp. Powyższe nie było objęte przedmiotem postępowania, gdyż to sam fakt braku publikacji informacji poufnej stanowi naruszenie fundamentalnej dla rynku kapitałowego zasady przejrzystości i podlega sankcji administracyjnej. Tym samym Komisja trafnie oceniła brak znaczenia dla wysokości kary pieniężnej argumentacji Skarżącego wskazującej, że nałożona kara pieniężna stanowiąc 80 % ustawowego zagrożenia, jest trzecią co do wielkości karą nałożoną przez KNF za naruszenie obowiązków informacyjnych na członków organów emitenta.

Zdaniem Sądu, KNF prawidłowo uznała, że kara pieniężna spełnia również wymogi wynikające z zasady proporcjonalności, tj. postulat przydatności (odpowiedniości), konieczności (niezbędności) oraz proporcjonalności (sensu stricto) - dotyczy dobra podlegającego ochronie, które jest na tyle istotne, aby dokonać władczej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Dlatego Sąd podzielił stanowisko KNF, że nałożona kara pieniężna w tej wysokości, spełni funkcję zarówno prewencyjną w ujęciu indywidualnym i generalnym, jaki i funkcję represyjną.

IV.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu pierwszej instancji, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i w konsekwencji uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji KNF, jak i poprzedzającej ją decyzji KNF oraz umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Nadto Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania oraz na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

W skardze kasacyjnej zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:

I. Naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uzasadnienie przez WSA wyroku w sposób niejasny i uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną. Uzasadnienie wyroku uniemożliwia bowiem stwierdzenie, czy:

1) WSA uznał, że instytucja tzw. sankcji sprzężonej, o której mowa w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie uniemożliwia kwestionowanie w ramach postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego w sprawie nałożenia sankcji na członka zarządu spółki publicznej (tu: skarżącego) ustaleń faktycznych i prawnych co do naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie przez spółkę publiczną (tu: [...] S.A. poprzez nieprzekazanie do wiadomości KNFu, spółki prowadzącej rynek regulowany i do wiadomości publicznej informacji o podjęciu uchwały nr 111/2013), co oznaczałoby, że WSA w ogólnie nie dokonał samodzielnych ustaleń w tym zakresie i co jest przedmiotem zarzutu 2; czy

2) WSA dokonał samodzielnej, lecz błędnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy również w zakresie oceny, czy [...] S.A. naruszyło art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, co jest przedmiotem zarzutów 3-5.

Powyższa wadliwość uzasadnienia uniemożliwia kontrolę instancyjną wyroku, bowiem niejasne jest na jakiej podstawie WSA oparł swoje ustalenia prawne i faktyczne w sprawie. Tym samym naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy ("zarzut 1").

Mając na uwadze zarzut 1, z ostrożności procesowej zakładając, że WSA nie dokonał samodzielnych ustaleń faktycznych i prawnych co do tego, czy [...] S.A. naruszyło art. 56 ust 1 pkt 1 ustawy o ofercie poprzez nieprzekazanie do wiadomości KNFu, spółki prowadzącej rynek regulowany i do wiadomości publicznej informacji o podjęciu uchwały nr 111/2013, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w zw. z art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 w zw. z art. 8 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że instytucja tzw. sankcji sprzężonej, o której mowa w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie uniemożliwia kwestionowanie w ramach postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego w sprawie nałożenia sankcji na członka zarządu spółki publicznej (tu: Skarżącego) ustaleń faktycznych i prawnych co do naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie przez spółkę publiczną (tu: [...] S.A. poprzez nieprzekazanie do wiadomości KNFu, spółki prowadzącej rynek regulowany i do wiadomości publicznej informacji o podjęciu chwały nr 111), co doprowadziło WSA do braku dokonania samodzielnych ustaleń w tym zakresie, podczas gdy, prawidłowa wykładnia ww. przepisów, w tym w szczególności zasada demokratycznego państwa prawa, z której wynika prawo obywatela do sądu wymaga, aby osoba fizyczna, ukarana bardzo wysoką sankcją pieniężną (tu: 80.000,00 zł) mogła w ramach postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego prowadzonego na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie kwestionować to, czy w ogóle doszło do naruszenia przez spółkę publiczną obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie. Jest to szczególnie istotne wobec faktu, iż członek zarządu (a szczególnie były członek zarządu) spółki publicznej nie jest stroną postępowania sankcyjnego prowadzonego przez KNF wobec spółki publicznej. Przyjęta (jak się zdaje, bowiem uzasadnienie wyroku nie jest w tym zakresie jasne) przez WSA wykładnia art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w rażący sposób narusza zasadę demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) oraz wynikającą zeń zasadę prawa obywatela do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), które to normy muszą być stosowane przez sądy bezpośrednio (art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) ("zarzut 2").

Mając na uwadze zarzut i, z ostrożności procesowej zakładając że WSA dokonał samodzielnych ustaleń faktycznych i prawnych co do tego, czy [...] S.A. naruszyło art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie poprzez nieprzekazanie do wiadomości KNF, spółki prowadzącej rynek regulowany i do wiadomości publicznej informacji o podjęciu uchwały nr 111/2013, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

III. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. art. 145 § 3 p.p.s.a. poprzez (i) oddalenie skargi, (ii) nieuchylenie decyzji KNF II, (iii) nieuchylenie decyzji KNF I oraz (iv) nieumorzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie, pomimo naruszenia przez KNF art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz wyprowadzenie z niego błędnych wniosków, a zwłaszcza błędnych wniosków z dokumentów w postaci:

a) śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej Spółki za I półrocze 2012 r. (nota 24) oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej Spółki za rok 2012 r. (nota 43), w których Spółka w sposób szczegółowy informowała o wartości wierzytelności wobec spółki [...] S.A. w upadłości układowej ("[...]") oraz [...] S.A. w upadłości likwidacyjnej ("[...]");

b) raportu bieżącego [...] nr 24/2013 z 3 września 2013 r. oraz z 30 września 2013 r. nr 29/2013, w których [...] informował o aktualizacji propozycji układowych obejmujących wierzytelności, o których mowa w lit. a) powyżej;

c) załącznika nr 2 (propozycje układowe) do umowy restrukturyzacyjnej [...] opublikowanego w dniu 3 września 2013 r., z którego wynikały nowe warunki propozycji układowych, obejmujące wierzytelności, o których mowa w lit. a) powyżej; d) zestawienia kursu akcji Spółki za okres październik-listopad 2013 r., z którego wynika m.in., że:

(i) w okresie od 15 października 2013 r. (kurs zamknięcia na dzień poprzedzający podjęcie uchwały Zarządu Spółki nr 111/2013 ("uchwała nr 111/2013") do 15 listopada 2013 r. (kurs zamknięcia na dzień przypadający po publikacji sprawozdania finansowego Spółki za III kwartał 2013 r.) kurs akcji Spółki wzrósł o 11,75% (nawet uwzględniając spadek kursu, jaki miał miejsce w dniu 15 listopada 2013 r.);

ii) w dniu 3 września 2013 r. (dzień publikacji przez [...] raportu nr 24/2013, w którym przedstawiono nowe propozycje układowe obejmujące także wierzytelności Spółki) kurs akcji Spółki spadł o 4,79%; a w dniu następnym (4 września 2013 r.) o kolejne 2,97%;

iii) zmiana kursu akcji Spółki w dniu 15 listopada 2013 r. nie była zmianą wyjątkową dla ówczesnego okresu notowań; aż w 11% sesji przypadających w okresie październik - listopad 2013 r. zmienność kursu akcji Spółki była wyższa niż w dniu 15 listopada 2013 r.;

iv) obroty na akcjach Spółki w dniu 15 listopada 2013 r. również nie były nietypowo wysokie; aż w 24% sesji przypadających w okresie październik - listopad 2013 r. obroty na akcjach Spółki były wyższe niż w dniu 15 listopada 2013 r.;

co oznacza, że informacje dotyczące uchwały nr 111/2013 ani nie były istotne dla podejmowania decyzji inwestycyjnych, ani też dostęp do informacji o podjęciu uchwały nr 111/2013 nie mógł przynieść korzyści przed opublikowaniem wyników Spółki za III kwartał 2013 r.;

e) raportu analitycznego [...] z 6 grudnia 2012 r., z którego wynika, że wysokość wierzytelności Spółki wobec spółek z Grupy [...] była powszechnie znana, a także że inwestorzy - już w grudniu 2012 roku - dopuszczali możliwość braku odzyskania przez Spółkę istotnej części tych wierzytelności;

f) informacji prasowych, które ukazały się po publikacji przez [...] nowych propozycji układowych w dniu 3 września 2013 r., z których wynikało, że uczestnicy rynku są powszechnie świadomi stopnia redukcji wierzytelności wobec [...], które stanowiły następnie podstawę do podjęcia decyzji przez Spółkę o konieczności dokonania odpisu wartości wierzytelności wobec [...]; które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do błędnych ustaleń, że informacja o odpisach aktualizujących dokonanych uchwałą nr 111/2013 spełniała przesłanki informacji poufnej w rozumieniu art. 154 ustawy o ofercie ("zarzut 3");

IV. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że podjęcie uchwały nr 111/2013 spełniało przesłankę informacji poufnej w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, co miałoby spowodować, że powstał obowiązek jej przekazania do KNF, spółki prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości, podczas gdy wskazane przepisy ustawy o ofercie nie powinny znaleźć zastosowania w sprawie, ponieważ:

a) uchwała nr 111/2013 o utworzeniu odpisów aktualizujących w zakresie dotyczącym: (i) utworzenia odpisu aktualizującego wartość należności w kwocie 78.075.895,90 PLN wobec [...] S.A. z tytułu utraty kontroli nad spółką [...] S.A. w upadłości likwidacyjnej (pkt 1 uchwały nr 111); oraz (ii) utworzenia odpisu aktualizującego wartość należności w kwocie 15.728.735,83 PLN z tytułu pożyczki udzielonej spółce [...] nie dotyczyła nieznanych inwestorom informacji, czyli faktów:

(i) istnienia wierzytelności wobec upadłych dłużników Spółki (tj. [...] oraz [...]) w kwocie odpowiednio 160.154.889,60 PLN oraz 32.000.000,00 PLN; oraz

(ii) przedstawienia przez upadłych dłużników Spółki propozycji układowych przewidujących redukcję wskazanych powyżej wierzytelności w wysokości zaprezentowanej następnie w uchwale nr 111/2013,

które to fakty były publicznie znane przed datą podjęcia uchwały nr 111/2013 w związku z ujęciem ich:

(i) w zakresie istnienia wierzytelności wobec upadłych dłużników Spółki - w śródrocznym skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy kapitałowej Spółki za I półrocze 2012 r. (nota 24), w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy kapitałowej Spółki za rok 2012 r. (nota 43), w śródrocznym skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy kapitałowej Spółki za I półrocze 2013 r. (nota 23) oraz śródrocznym skróconym sprawozdaniu finansowym Spółki za I półrocze 2013 r. (nota 22); oraz

(ii) przedstawienia przez upadłych dłużników Spółki propozycji układowych przewidujących redukcję wskazanych powyżej wierzytelności - w informacjach publikowanych publicznie przez [...] (m.in. raport bieżący [...] nr 24/2013, raport bieżący [...] nr 29/2013 oraz załącznik nr 2 (propozycje układowe) do umowy restrukturyzacyjnej [...] z którego wynikały nowe warunki propozycji układowych (pokrywające się z wysokością kluczowych odpisów dokonanych na mocy uchwały nr 111);

tylko aktualizacji oceny Zarządu Spółki, co do sposobu prezentacji tych znanych publicznie faktów w sprawozdaniu finansowym Spółki. Oznacza to, że w powyższym zakresie informacja nie spełniała przesłanki niejawności informacji poufnej, o którym mowa w art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, a tym samym nie mogła zostać uznana za informację wymagającą publikacji w trybie art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie; oraz

b) uchwała nr 111/2013 w zakresie utworzenia odpisu na aktywach dotyczących [...] (w związku z umową sprzedaży udziałów, przelewu praw i przejęcia obowiązków zawartą z firmą [...] Ltd.) na sumę 16.176.000 PLN nie dotyczyła informacji istotnej, w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, jako że informacja o wartości dokonanego odpisu nie mogłaby w istotny sposób wpłynąć na cenę akcji Spółki (kwota ta stanowiła 4% kapitałów własnych Spółki według stanu wynikającego ze sprawozdania finansowego Spółki za 2012 rok); oraz

c) uchwała nr 111/2013 nie stanowiła informacji precyzyjnej w rozumieniu przepisu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, stanowiła bowiem element całości, jaką jest sporządzenie sprawozdania finansowego Spółki za trzeci kwartał 2013 r. i rozpatrywana oddzielnie od pełnej treści sprawozdania finansowego Spółki za trzeci kwartał 2013 r. nie pozwalała inwestorom na dokonanie oceny potencjalnego wpływu cząstkowych informacji finansowych na cenę akcji Spółki ("zarzut 4").

Z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny powyższych zarzutów, nawet gdyby uznać, że doszło do rażącego naruszenia przez Spółkę art. 56 ust 1 pkt 1 ustawy o ofercie i potraktować fakt podjęcia uchwały nr 111/2013 jako informację poufną w rozumieniu art. 154 ustawy o obrocie, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

V. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie w zw. z art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że (rzekome) naruszenie obowiązków informacyjnych przez [...] S.A., które miało polegać na nieprzekazaniu do wiadomości KNFu, spółki prowadzącej rynek regulowany i do wiadomości publicznej informacji o podjęciu uchwały nr 111/2013 miało charakter "rażący" podczas gdy co najwyżej było naruszeniem mniejszej wagi, wynikającym z odmiennej i usprawiedliwionej wykładni przepisów prawa materialnego to jest art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie polegającej na przyjęciu, że podjęcie uchwały nr 111/2013 w przedmiocie dokonania odpisów aktualizujących nie stanowi informacji poufnej w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, a tym samym nie rodzi obowiązków informacyjnych po stronie [...] S.A., o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie ("zarzut 5");

Z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny powyższych zarzutów, nawet gdyby uznać, że doszło do rażącego naruszenia przez Spółkę art. 56 ust 1 pkt 1 ustawy o ofercie i potraktować fakt podjęcia uchwały nr 111/2013 jako informację poufną w rozumieniu art 154 ustawy o obrocie, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

VI. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 1h w zw. z art. 96 ust. 16 ustawy o ofercie poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji KNF II i decyzji KNF I wymierzających skarżącemu karę finansową w wysokości 80.000 zł, tj. 80% maksymalnego ustawowego zagrożenia, podczas gdy: 1) z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że naruszenie przepisów ustawy o ofercie było co najwyżej formalne, nie miało żadnych istotnych skutków dla rynku i jego uczestników, nie przyniosło żadnych korzyści dla emitenta, nie doprowadziło do powstania jakichkolwiek strat po stronie osób trzecich.

2) Skarżący wykazywał pełną wolę współpracy z KNF,

3) Skarżący nigdy wcześniej nie był karany za naruszenie przepisów ustawy o ofercie;

4) Sytuacja finansowa skarżącego uległa pogorszeniu w porównaniu do chwili wydania decyzji KNF I ("zarzut 6").

Konsekwencją niedostrzeżenia przez WSA naruszenia przez KNF wskazanych powyżej przepisów, było oddalenie przez WSA skargi skarżącego, a tym samym pozostawienie w obrocie prawnym wadliwych decyzji administracyjnych.

V.

KNF w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej skarżącego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, oświadczając równocześnie, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.

VI.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów kasacyjnych.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty kasacyjne nie usprawiedliwiają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.

W skardze kasacyjnej zarzucono niezgodność z prawem stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując legalność decyzji Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw) w związku z rażącym naruszeniem przez Spółkę, w której Skarżący pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu, obowiązków informacyjnych o których mowa w art. 56 ustawy o ofercie - oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. stwierdzając, że w tej sprawie zaktualizowały się wszystkie przewidziane w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie przesłanki nałożenia sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej, której wysokość w kwocie 80 000 zł należało uznać za adekwatną i proporcjonalną wobec zaistniałych naruszeń.

Skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.

Rozpoczynając od oceny najdalej idącego zarzutu kasacyjnego, tj. sformułowanego w punkcie I petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., NSA stwierdza, że nie jest on zasadny.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; także wyroki NSA z: 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać.

W ocenie NSA nie ma racji autor skargi kasacyjnej zarzucając, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wyjaśnia w jednoznaczny sposób na jakiej podstawie Sąd pierwszej instancji dokonał ustaleń prawnych i faktycznych, czy ustalenia te były samodzielne, czy też pochodziły wyłącznie ze sprawy o nałożenie kary pieniężnej na [...] S.A., co zdaniem skarżącego kasacyjnie uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej tego wyroku. Zdaniem NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organem administracji publicznej i na wcześniejszym etapie postępowania administracyjnego i sądowego wobec spółki, które miało znaczenie w niniejszej sprawie oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu, które doprowadziło do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd w sposób poddający się kontroli zajął stanowisko co do charakteru informacji o odpisach dokonanych uchwałą nr 111/2013 i przedstawił pogląd co do naruszenia przepisów prawa, któremu można przypisać charakter naruszenia rażącego. To zaś, że skarżący kasacyjnie nie podziela tego stanowiska i uważa, że uzasadnienie wyroku jest niepełne, niejasne, pozbawione analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga bowiem, że nie można mylić prawidłowości uzasadnienia z punktu widzenia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. z trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie świadczy jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy. Sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku nie ma też obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie, lecz może je oceniać całościowo. Istotne jest, aby z wywodów Sądu wynikało, dlaczego uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Zdaniem NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku te wymogi spełnia. Z tego powodu NSA uznał zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za niezasadny.

W ocenie NSA nie jest zasadny także drugi z podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 80 w związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. (pkt III petitum skargi kasacyjnej).

Nie ma racji skarżący kasacyjnie próbując zarzutem naruszenia powyższych przepisów procesowych podważyć prawidłowość oceny charakteru uchwały nr 111/2013 i jej kwalifikacji prawnej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie.

Przepis art. 7 k.p.a. określa zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Dopełniający tę regulację art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu wszelkich niezbędnych dowodów. Art. 107 § 3 k.p.a. przewiduje zaś, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Przewidziana w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów wyraża postulat, by organ przy ustalaniu prawdy na podstawie materiału dowodowego nie był skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i mógł swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie, ustalić stan faktyczny. Wniosek o faktach powinien być oparty na dowodach zgromadzonych przez organ administracji, a rozpatrzenie dowodów powinno dotyczyć całokształtu materiału dowodowego. Ocena dowodów musi być umotywowana i powinna prezentować całokształt materiału dowodowego bez uszczerbku dla równej – co do zasady – mocy wszystkich środków dowodowych. Ocena dowodów powinna być dokonana z zachowaniem reguł logicznego rozumowania, zgodnie ze wskazaniami wiedzy powszechnej i doświadczenia życiowego (por. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2019, komentarz do art. 80, teza 1).

Skarga kasacyjna ogranicza się do określenia normatywnych wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wskazując przepisy art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., jednak nie wyjaśnia precyzyjnie na czym, zdaniem skarżącego kasacyjnie, miałoby polegać naruszenie powyższych przepisów postępowania. Uzasadnienie tego zarzutu zostało połączone z zarzutem z pkt IV skargi kasacyjnej i - pomimo obszerności - nie zawiera argumentacji, która wykazywałaby sposób naruszenia przez Sąd pierwszej instancji ww. przepisów postępowania. Naruszenia powyższych zasad postępowania dowodowego – co do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie niepełnego materiału dowodowego – skarżący zdaje się upatrywać w wyprowadzeniu z materiału dowodowego błędnych wniosków w postaci uznania, że informacje zawarte w uchwale nr 111/2013 mają charakter istotny dla procesu podejmowania decyzji inwestycyjnych. W ocenianym zarzucie i w jego uzasadnieniu nie wskazano natomiast na niekompletność materiału dowodowego, lub też na brak wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów. Z tego powodu zdaniem NSA zarzut ten nie może zatem być uwzględniony. Sąd pierwszej instancji nie miał podstawy do uznania, że organ naruszył przytoczone przepisy postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do dokonanej przez organ i zaakceptowanej przez Sąd oceny charakteru i skutków uchwały nr 111/2013, Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że poczynione na mocy tej uchwały odpisy wpływały na wysokość osiągniętej straty na koniec III kwartału 2013 r. Istniała podstawa do uznania tej informacji za istotną dla uczestników rynku kapitałowego, która mogła potencjalnie wpływać na podejmowanie decyzji inwestycyjnych przez racjonalnych inwestorów i w konsekwencji potencjalny wpływ na cenę instrumentów finansowych. Do czasu publikacji raportu okresowego za III kwartał 2013 r. odbiorcy raportów nie mieli konkretnej wiedzy o osłabieniu wyników finansowych [...] S.A. Natomiast taką wiedzę posiadali przez miesiąc członkowie zarządu spółki. WSA zasadnie uwzględnił w niniejszej sprawie wyrok NSA z 17 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1964/18, w którym prawomocnie przesądzono ukaranie [...] S.A. za brak publikacji tej informacji zawartej w uchwale nr 111/2013, która odnosiła się do konieczności dokonania odpisów obciążających wynik finansowy za III kwartał 2013r.

Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że tak skonstruowany i uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania (pkt III petitum skargi kasacyjnej), nie może stanowić skutecznej podstawy dla wykazania wadliwości ustaleń faktycznych przyjętych w rozpoznawanej sprawie za podstawę wyrokowania, jak również podważenia słuszności oceny Sądu pierwszej instancji, że ustalenia stanowiące faktyczną podstawę wydania kontrolowanej decyzji są prawidłowe, w szczególności co do charakteru informacji zawartych w uchwale nr 111/2013.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego (punkty II, IV, V i VI petitum skargi kasacyjnej).

Nie mógł zostać uwzględniony zarzut podniesiony w punkcie II petitum skargi kasacyjnej, gdyż - wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie - Sąd pierwszej instancji nie dokonał wykładni art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w sposób wskazany w skardze kasacyjnej, tj. przyjmując, że instytucja tzw. sankcji sprzężonej, o której mowa w tym przepisie, uniemożliwia kwestionowanie w ramach postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego w sprawie nałożenia sankcji na członka zarządu spółki publicznej, ustaleń faktycznych i prawnych co do naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie przez emitenta poprzez nieprzekazanie informacji o podjęciu uchwały nr 111/2013. Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, aby skarżący w ramach postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego, prowadzonego na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, nie mógł kwestionować, czy w ogóle doszło do naruszenia przez spółkę publiczną obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie. Autor skargi kasacyjnej na stronie 18 skargi kasacyjnej (pkt 32) użył sformułowania: "Przyjęta (jak się zdaje, bowiem uzasadnienie Wyroku nie jest w tym zakresie jasne) przez WSA wykładnia art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w rażący sposób narusza zasadę demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) oraz wynikającą zeń zasadę prawa obywatela do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), które to normy muszą być stosowane przez sądy bezpośrednio (art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej)". Wynika z tego, że sam skarżący kasacyjnie ma wątpliwości czy Sąd pierwszej instancji dokonał takiej wykładni art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie i próbuje przypisać temu Sądowi wypowiedź, której nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji co do sankcji sprzężonej zacytował orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże nie wyraził poglądu, który przypisuje mu skarżący kasacyjnie. W konsekwencji tak sformułowany zarzut kasacyjny nie mógł zatem zostać uwzględniony przez NSA.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodzą również podstawy do uznania za zasadne zarzutów naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 1 o ofercie w zw. z art. 154 ust. 1 w zw. z art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie przez niewłaściwe ich zastosowanie. Według skarżącego kasacyjnie naruszenie tych przepisów polegało na wadliwym przyjęciu, że naruszenie obowiązków informacyjnych przez [...] S.A. miało charakter "rażący", podczas gdy było naruszeniem mniejszej wagi oraz że uchwała nr 111/2013 spełniała przesłankę informacji poufnej w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie.

Ze sposobu skonstruowania oraz uzasadnienia zarzutów kasacyjnych z punktów IV i V petitum skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kasacyjnie w zdecydowanej części wywodów zawartych w uzasadnieniu tych zarzutów, w istocie podważa prawidłowość ustaleń faktycznych organu, które w całości zaakceptował Sąd pierwszej instancji, w tym również w zakresie przyjęcia, że uchwała nr 111/2013 w przedmiocie dokonania odpisów aktualizujących zawiera istotne informacje z punktu widzenia podejmowania decyzji inwestycyjnych.

Tak skonstruowane zarzuty naruszenia prawa materialnego, zmierzające do oceny prawidłowości przyjętych za podstawę wyrokowania ustaleń stanu faktycznego sprawy, nie mogły przynieść zamierzonego przez skarżącego kasacyjnie skutku.

Postawienie zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia przez autora skargi kasacyjnej, dlaczego dany przepis ze względu na niepodważony stan faktyczny nie powinien być stosowany w rozpoznawanej sprawie. Ocena zasadności takiego zarzutu kasacyjnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z: 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Kwestionowanie faktycznej podstawy rozstrzygnięcia i prawidłowości postępowania dowodowego może odbywać się wyłącznie poprzez podniesienie odpowiednich zarzutów procesowych. Skoro zaś skarżący kasacyjnie w tej sprawie w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania skutecznie nie podważył ustaleń faktycznych z punktu widzenia ich prawidłowości i zgodności z prawem, o czym była mowa powyżej, to nie może tego skutecznie podważać na podstawie zarzutu błędnego zastosowania przepisów materialnoprawnych (np. wyroki NSA z: 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1506/09, 4 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1092/12, 25 maja 2021 r., I GSK 1813/18 i powołane tam orzeczenia; także M. Niezgódka-Medek w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, uwagi do art. 174 p.p.s.a. pkt 12, opubl. LEX/el. 2019). Błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (por. m.in. wyroki NSA z: 11 października 2012r., sygn. akt I FSK 1972/11; 3 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 2071/09).

Ponownego podkreślenia wymaga, że kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna. Sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone i na czym to naruszenie polegało. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zaś uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie. Nie jest też rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego uzupełnianie, czy też poprawianie zarzutów kasacyjnych. Takie działanie byłoby sprzeczne z zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.).

Podniesione zatem w punktach IV i V petitum skargi kasacyjnej zarzuty nie mogły zostać uwzględnione, skoro z niepodważonych skutecznie ustaleń faktycznych dotyczących informacji zawartych w uchwale nr 111/2013 wynika, że prawidłowa jest ocena Sądu pierwszej instancji stanowiska organu, że cytowana uchwała spełnia przesłanki informacji poufnej w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie należy przypomnieć, że istota uregulowanej w nim instytucji sankcji sprzężonej polega na tym, że nałożenie na emitenta kary pieniężnej, o której mowa w tym przepisie prawa, za rażące naruszenie określonych nim obowiązków (sankcja podstawowa) stanowi podstawę zastosowania sankcji z nią sprzężonej wobec osób odpowiedzialnych za niezgodne z prawem działanie emitenta, zaistniałe w czasie pełnienia przez te osoby funkcji członka zarządu spółki publicznej, a mianowicie kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6 ustawy (sankcja wtórna). Odpowiedzialność wymienionych osób, jako członków zarządu spółki publicznej, pozostaje więc w ścisłym funkcjonalnym związku ze stwierdzeniem rażącego naruszenia przez emitenta obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1 oraz z nałożoną na niego w związku z tym sankcją administracyjną. Jest to uzasadnione tym, że działania emitenta manifestują się określonymi zachowaniami jego organu zarządzającego, które polegają na składaniu stosownych oświadczeń woli lub oświadczeń wiedzy lub braku ich składania, mimo istnienia prawnie uzasadnionych podstaw odnośnie do ich złożenia. Zasadą jest przy tym – jak wynika z art. 371 k.s.h. – że jeżeli zarząd jest wieloosobowy, to wszyscy jego członkowie są obowiązani i uprawnieni do wspólnego prowadzenia spraw spółki, chyba że statut stanowi inaczej.

W świetle przywołanej regulacji prawnej oraz wynikających z niej konsekwencji, przesłanki nałożenia kary pieniężnej zostały ukształtowane w ten sposób, że pierwszą z nich jest wydanie przez KNF decyzji, o której mowa w ust. 1 art. 96 ustawy o ofercie, to jest decyzji o nałożeniu sankcji administracyjnej w związku ze stwierdzeniem rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych przez emitenta, drugą zaś stwierdzenie wymienioną decyzją zaistnienia rażącego naruszenia obowiązków emitenta w czasie, gdy osoba, o której mowa w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej, zaś trzecią, określoną w art. 96 ust. 7 tej ustawy – temporalną i o charakterze prekluzyjnym – jest termin, w którym kara pieniężna może być nałożona i który determinuje tym samym możliwość dochodzenia i egzekwowania odpowiedzialności administracyjnej członka zarządu spółki, albowiem upływ tego terminu skutkuje wygaśnięciem kompetencji organu nadzoru do nałożenia sankcji.

Skoro działania [...] S.A. związane były z zachowaniami jej organu zarządzającego (zarządu spółki), który był wieloosobowy, a więc wszyscy jego członkowie byli obowiązani i uprawnieni do wspólnego prowadzenia spraw spółki, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że przypisane powyższej spółce naruszenia obowiązku informacyjnego należy wiązać z zachowaniami Skarżącego, w tym z brakiem wymaganych prawem zachowań, których mimo ciążących na nim obowiązków nie przedsięwziął (lub nie egzekwował) w czasie, gdy pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki, a które skutkowały następnie naruszeniem przez Spółkę wymienionego obowiązku. Przypisane Spółce naruszenia dotyczyły obowiązku informacyjnego, którego prawidłowe wykonywanie ma zasadnicze znaczenie dla przejrzystości oraz bezpieczeństwa obrotu, bezpieczeństwa inwestorów oraz akcjonariuszy spółki publicznej, uwzględniając wagę i istotność nieprzekazanej do publicznej wiadomości informacji. Za uzasadniony należy również uznać pogląd o rażącym charakterze wymienionych naruszeń, zwłaszcza że normatywny wzorzec realizacji obowiązku informacyjnego wynika z bezwzględnie obowiązujących i jednoznacznych w swej treści przepisów prawa (art. 96 ust. 1 i 6 ustawy o ofercie).

Skoro zatem ze stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy jednoznacznie wynika, że u podstaw stwierdzenia rażącego naruszenia obowiązków skarżącego legło niewątpliwe ustalenie naruszenia przez emitenta obowiązku informacyjnego, to nie budzi wątpliwości zastosowanie w stosunku do skarżącego sankcji na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie. Naruszenie bowiem przez emitenta ciążących na nim obowiązków zostało jednoznacznie powiązane z okresem pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu (por. także wyroki NSA z 19 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 1571/23, II GSK 1573/23, II GSK 1574/23, dotyczące pozostały członków zarządu Spółki).

W świetle przedstawionych argumentów nie budzi zatem wątpliwości, że nie mogły być uznane za uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w punktach IV i V petitum skargi kasacyjnej przez ich niewłaściwe zastosowanie.

W ramach zarzutu z punktu V skargi kasacyjnej sformułowano również zarzut błędnej wykładni art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, polegającej – zdaniem autora skargi kasacyjnej – na przyjęciu, że uchwała nr 111/2013 nie stanowi informacji poufnej w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, a tym samym nie rodzi obowiązków informacyjnych po stronie [...] S.A., o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie.

Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa NSA, błędna wykładnia prawa materialnego może polegać na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy (por. wyroki NSA z: 13 września 2005 r., sygn. akt II OSK 16/05, 23 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 539/04, 2 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1026/04, 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 611/11). Przy postawieniu zarzutu błędnej wykładni na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wykazania, że sąd mylnie zrozumiał treść lub znaczenie stosowanego przepisu prawa albo nie zrozumiał intencji prawodawcy, bądź też zastosował nieobowiązujący przepis (por. wyroki NSA z: 5 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 294/14; 6 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2233/13). Prawidłowa – tzn. poddająca się kontroli kasacyjnej – konstrukcja zarzutu błędnej wykładni wymaga przeprowadzenia wywodu prawnego na temat naruszonego przepisu oraz wskazania dlaczego błędna jest jego interpretacja dokonana w zaskarżonym wyroku, tj. czy błąd tkwi w treści zrekonstruowanej normy, przebiegu procesu wykładni, sposobie wykorzystania poszczególnych dyrektyw wykładni (por. m.in. wyroki NSA z: 20 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 335/10; 15 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 540/10), a także jak w ocenie skarżącego powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia.

W niniejszej sprawie ani w zarzucie kasacyjnym, ani też w jego uzasadnieniu, nie wskazano na czym polega błędna wykładnia art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, a także nie przedstawiono prawidłowej zdaniem skarżącego wykładni tego przepisu. W istocie zaś argumentacja skarżącego dotycząca zarzutu naruszenia prawa materialnego sprowadza się jedynie do zarzutu błędnego zastosowania powyższych przepisów.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przyjmowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie art. 154 ust.1 ustawy o obrocie stanowisko, że cenotwórczy charakter – jako istotna cecha informacji poufnej – oznacza, że informacja mogłaby po przekazaniu do publicznej wiadomości, w istotny sposób wpłynąć na cenę instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych, wtedy gdy mogłaby ona zostać wykorzystana przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych przez racjonalnie działającego inwestora. Wystarczy, że dostęp do tych informacji mógł dawać podstawę do podejmowania decyzji co do instrumentów finansowych. Chodzi więc nie o jej realny, lecz tylko nawet potencjalny wpływ na cenę instrumentu finansowego. Ocenę co do cenotwórczego charakteru danej informacji o potencjalnie poufnym charakterze należy przeprowadzać przed jej przekazaniem (por. wyroki NSA z: 19 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 1571/23; 6 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 489/13; 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 917/15; 14 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1198/16; 17 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1964/18). Zauważyć trzeba, co słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie ocenie podlegała informacja o konieczności dokonania odpisów i ich "łączny" wpływ na wysokość osiągniętej straty, nie zaś ocena "istotności" odpisów dotyczących wierzytelności wobec jednej ze spółek.

Zamierzonego skutku nie mógł również odnieść zarzut zawarty w punkcie VI petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 96 ust.1h w zw. z art. 96 ust. 16 ustawy o ofercie przez niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymierzenia kary finansowej w wysokości 80.000 zł. W ocenie skarżącego kasacyjnie naruszenie przepisów ustawy o ofercie było jedynie formalne i nie miało żadnych istotnych skutków dla rynku i jego uczestników, nie przyniosło żadnych korzyści dla emitenta i nie doprowadziło do powstania jakichkolwiek strat po stronie osób trzecich. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w części odnoszącej się do tego zarzutu, skarżący kasacyjnie podjął kolejną próbę zakwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organ i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, zarówno w zakresie naruszeń przez [...] S.A. art. 56 ust. 1 ustawy o ofercie w sposób rażący, jak również co do istotności informacji dla podejmowania decyzji inwestycyjnych w rozumieniu art. 154 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie. Natomiast argumentacja związana z przewidzianymi w art. 96 ust. 1h w zw. z art. 96 ust. 16 ustawy o ofercie przesłankami wymiaru kary, jest lakoniczna.

W odniesieniu do przepisu art. 96 ustawy o ofercie zasadnie podnosi się w orzecznictwie i doktrynie, że przy konkretyzowaniu wysokości nałożonej kary organ administracji ma tzw. luz decyzyjny. Kontrola zgodności z prawem decyzji o nałożeniu kary polega zatem na zbadaniu, czy organ poprawnie skorzystał z przyznanego mu luzu, tj. czy prawidłowo zrekonstruował treść normy prawnej zawierającej sankcję i dokonał właściwej indywidualizacji przesłanek tworzących hipotezę normy prawnej. Ponieważ wysokość sankcji administracyjnych może być bardzo dotkliwa, bardzo istotne jest zachowanie proporcjonalności kar administracyjnych. Kara powinna być sprawiedliwa, adekwatna do wagi naruszenia prawa, a dla spełnienia swych celów powinna stanowić z jednej strony istotnie odczuwalną dolegliwość ekonomiczną, ale z drugiej strony musi być proporcjonalna do możliwości płatniczych karanego i adekwatna do rodzaju i stopnia naruszenia prawa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że nakładając na skarżącego karę w wysokości 80.000 zł, organ nie naruszył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Ustalając wysokość kary, wzięto bowiem pod uwagę wszystkie okoliczności wymienione w art. 96 ust. 1h, w tym pełnioną przez skarżącego funkcję wiceprezesa zarządu spółki, jak również faktycznie podejmowane przez niego czynności w [...] S.A. Wysokość sankcji ustalona została w oparciu o ocenę organu na podstawie okoliczności obrazujących sytuację finansową i majątkową skarżącego oraz wagę stwierdzonych naruszeń. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę WSA, że prawidłowe było stanowisko organu, że nałożona na skarżącego kara pieniężna spełnia funkcję zarówno prewencyjną, jak również represyjną, a także spełnia wymogi wynikające z zasady proporcjonalności oraz że w prawidłowy sposób dokonano jej miarkowania, biorąc pod uwagę wszystkie przesłanki wymienione w art. 96 ust.1h ustawy o ofercie.

Wbrew zarzutowi kasacyjnemu organ przy ocenie wysokości kary pieniężnej uwzględnił także to, że [...] S.A. nie uzyskała żadnych korzyści z naruszenia obowiązków informacyjnych, a także, że osoby trzecie nie poniosły z tego tytułu żadnych strat. Wszystkie te okoliczności organ wziął pod uwagę wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczynę niemożliwości określenia skali uzyskanych korzyści lub strat przez [...] S.A., jak również strat poniesionych przez osoby trzecie w związku z brakiem publikacji informacji poufnej. Skarżący kasacyjnie nie podważył prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji akceptującego pogląd organu, że niemożność określenia ww. korzyści i strat wynikała z charakteru dokonanego przez [...] S.A naruszenia polegającego na niewykonaniu obowiązku niezwłocznego przekazania informacji poufnej o utworzeniu odpisów aktualizujących.

Mając zatem na uwadze, że skarżący kasacyjnie nie wykazał, że nałożona na niego kara pieniężna wykracza poza zasadę proporcjonalności, jest nieadekwatna, nieracjonalna, niewspółmiernie dolegliwa lub że została wymierzona z przekroczeniem uznania administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 96 ust. 1h i ust. 16 ustawy o ofercie.

W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023r., poz. 1935 ze zm.). Zasądzona kwota 2700 zł stanowi zwrot kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej, który występował przed sądem pierwszej instancji, odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a. (por. uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r., nr 3, poz. 38).