Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 405/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 48, art. 62 ust. 2, art. 103
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Adam Osik, Protokolant: Referent Agnieszka Gross, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi Q. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 maja 2024 r. nr 2201-IGC.4322.3.2023.SL w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

J. Spółka Akcyjna, działająca jako przedstawiciel bezpośredni O. Polska Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. (zwanej dalej: "Spółką", "stroną" lub "skarżącą"), w dniu 7 i 8 października 2020 r. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towary, tj. folie aluminiowe o grubości 0,01mm x 290mm, zadeklarowane do kodu TARIC 7607 11 19 10, które zostały objęte zgłoszeniami celnymi zarejestrowanymi pod następującymi numerami: [...] i [...]. Dla przedmiotowych towarów zadeklarowano kraj pochodzenia -Tajlandia (TH). Eksporterem towarów był tajlandzki podmiot – D. Co. Ltd. Kwotę należności celnych określono z zastosowaniem stawki celnej erga omnes - 7,5%.

Komunikatem AM 2022/001 (OC/2021/0939) z dnia 25 stycznia 2022 r. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF (dalej w skrócie jako: "OLAF") poinformował Polskę i inne kraje członkowskie Unii Europejskiej o wszczęciu dochodzenia dotyczącego nieprawidłowości przy imporcie folii aluminiowej z Tajlandii. Celem wszczętego dochodzenia było ustalenie, czy folia aluminiowa eksportowana przez wstępnie zidentyfikowanych tajlandzkich eksporterów do UE kwalifikuje się do niepreferencyjnego tajlandzkiego pochodzenia, a jeśli nie, ustalenie rzeczywistego pochodzenia towarów. Wśród kontrolowanych przedsiębiorstw znalazła się Spółka D. Co. Ltd. Wizytacja ww. przedsiębiorstwa, a także informacje pozyskane bezpośrednio od spółki na temat surowców oraz procesu produkcji ujawniły wykorzystywanie i przetwarzanie chińskich surowców foliowych w produkcji folii aluminiowej wywożonej do UE przez tę Spółkę. Ustalono, iż foliowe materiały wsadowe sprowadzane z Chińskiej Republiki Ludowej w zakładzie produkcyjnym tajlandzkiej Spółki przed wywozem do UE są poddawane procesom obróbki, które to zostały uznane za nieuzasadnione gospodarczo i przeniesione do Tajlandii wyłącznie w celu uniknięcia środków antydumpingowych nałożonych na chińską folię aluminiową.

Mając na uwadze powyższe informacje, Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, działając na podstawie art. 22 ust. 6 w związku z art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L nr 269 z 2013 r. ze zm.), zwanego dalej jako "UKC", powiadomieniami z dnia 7 listopada 2022 r. o numerach: [...] i [...], poinformował stronę o zgromadzeniu dowodów dających podstawę do wydania decyzji w sprawie określenia prawidłowej stawki cła antydumpingowego dla towarów ujętych w zgłoszeniach celnych i wskazał na możliwość przedstawienia swojego stanowiska w przedmiotowej sprawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia powiadomienia.

W piśmie złożonym 20 grudnia 2022 r., strona wniosła o umorzenie prowadzonych postępowań celno-podatkowych oraz przeprowadzenie dodatkowych postępowań dowodowych, które miały obejmować m.in. przeprowadzenie weryfikacji przez rząd Tajlandii załączonych do przedmiotowych zgłoszeń celnych świadectw niepreferencyjnego pochodzenia, weryfikację właściwości, jakie uzyskała folia aluminiowa w procesie produkcji w Tajlandii, a także ustalenie, czy faktycznym zamiarem tajlandzkiego eksportera było obchodzenie środków antydumpingowych. Dodatkowo, strona zawnioskowała o weryfikację informacji w zakresie eksportu folii aluminiowej przez firmę D. Co. Ltd. na inne rynki niż UE oraz w zakresie prowadzonych postępowań i środków antydumpingowych nałożonych na folie aluminiowe w państwach trzecich.

W dniu 17 lutego 2023 r. do Urzędu wpłynął Suplement (SOI) z dnia 9 grudnia 2022 r. do Komunikatu AM 2022/001 zawierający dodatkowe ustalenia OLAF w zakresie błędnego deklarowania pochodzenia folii aluminiowej importowanej z Tajlandii. Poinformowano, że wyniki Wspólnej Misji w ramach współpracy administracyjnej OLAF - Tajlandia przeprowadzonej w związku z wszczętym dochodzeniem OLAF, potwierdziły proceder omijania cła antydumpingowego przy przywozie do UE chińskiej folii aluminiowej poprzez błędne deklarowanie kraju pochodzenia jako Tajlandii przez poszczególnych tajlandzkich eksporterów, w tym D. Co. Ltd.

W związku z otrzymaniem dodatkowego materiału dowodowego w prowadzonych sprawach, powiadomieniem z dnia 20 lipca 2023 r. o numerze [...]. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni połączył toczące się postępowania celno-podatkowe oraz ponownie poinformował stronę o zgromadzeniu dowodów dających podstawę do wydania decyzji w sprawie określenia prawidłowej stawki cła antydumpingowego dla towarów ujętych w zgłoszeniach celnych i wskazał na możliwość przedstawienia swojego stanowiska w przedmiotowych sprawach w terminie 30 dni od dnia doręczenia powiadomienia, uwzględniając ustalenia wynikające z Suplementu (S01).

W dniu 14 września 2023 r. do Urzędu wpłynęło pismo pełnomocnika Spółki, w którym strona podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 20 grudnia 2022 r.

Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, po rozpatrzeniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawach dotyczących określenia prawidłowej kwoty należności celnych i podatkowych z tytułu importu towarów objętych kontrolowanymi zgłoszeniami celnymi, decyzją z dnia 9 listopada 2023 r. nr 328000-COC-3.4306.186,192.2023.MW, orzekł o określeniu dla towaru ujętego w zgłoszeniu celnym nr [...] i nr [...] kraju pochodzenia - Chiny oraz kodu dodatkowego Taric A999 i stawki ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 30%; wymaganych kwotach należności celnych (A30) w wysokości 331.942 zł; określeniu różnicy między kwotą podatku w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniach celnym w wysokości 76.346 zł.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, rozpatrując odwołanie Spółki, decyzją z dnia 27 maja 2024 r. nr 2201-IGC.4322.3.2023.SL utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu strony w zakresie powiadomienia o długu celnym po upływie terminu przedawnienia, wskazując, że zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 i ust. 2 UKC, o długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego. W przypadku natomiast gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym. Regulację uzupełniającą wobec powyższego stanowi art. 56 Prawa celnego, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 103 ust. 2 UKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego.

W sytuacji uszczuplenia należności celnych, niespowodowanego niezawinioną omyłką, np. ze szczególnie skomplikowaną klasyfikacją taryfową lub uwarunkowanej czynnikami zewnętrznymi, a przybierającego charakter zorganizowany, co zostało stwierdzone w wyniku działania OLAF, niejako naturalnym staje się rozważenie możliwości zaistnienia przestępstwa skarbowego stypizowanego w art. 87 k.k.s. Nie jest jednocześnie zadaniem organów celnych pogłębiona analiza karnych (karnych skarbowych) oraz karnoprocesowych aspektów pozostających ze sobą w związku czynów. Tym samym, dla określenia możliwości zastosowania art. 103 ust. 2 UKC nie ma uzasadnionych podstaw do rozważania przez organ celny możliwości zastosowania określonej sankcji wynikającej z polskich przepisów karnych wedle zasad ograniczonej lub nieograniczonej narodowości podmiotowej czy represji międzynarodowej, ustalenia miejsca popełnienia czynu, czy też regulacji karnych obowiązujących w miejscu jego popełnienia. Wystarczające jest to, że gdyby czyn został popełniony w kraju wypełniałby znamiona przestępstwa, co z kolei zostało prawidłowo wykazane przez organ pierwszej instancji. Przedłożenie przez eksportera oświadczeń i dokumentów poświadczających nieprawdę w celu uniknięcia obciążenia sprzedawanych towarów cłem antydumpingowym stanowi niewątpliwie czyn określony w art. 87 § 1 k.k.s., wypełniający znamiona oszustwa celnego, czyli wprowadzenia w błąd organów celnych i narażenia należności celnych na uszczuplenie, przez uniknięcie zapłacenia należnego cła antydumpingowego.

Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie nie było przypisanie jakiejkolwiek formy zawinienia w popełnieniu czynu wprowadzenia organu celnego w błąd. Przedłużenie terminu przedawnienia długu celnego nie jest środkiem o charakterze karnym, dla zastosowania którego wiedza importera na temat możliwego pochodzenia importowanego towaru miałaby znaczenie. Jest to natomiast środek umożlwiający skuteczne egzekwowanie przez władze celne należnych świadczeń, pomimo utrudnień spowodowanych przez naruszające prawo działania uczestników obrotu. Dokonana przez organy celne kwalifikacja danego czynu nie jest stwierdzeniem rzeczywistego popełnienia przestępstwa, dokonywana jest ona jedynie w ramach i do celów postępowania o charakterze administracyjnym, w celu umożliwienia organom celnym skorygowania błędnego lub niewystarczającego poboru należności celnych przywozowych bądź wywozowych. Taka kwalifikacja nie narusza możliwości dokonywania przez sądy państw członkowskich kontroli decyzji organów celnych i w żaden sposób nie zagraża skutkom, które na podstawie prawa krajowego mogą wynikać z orzeczeń tych sądów - włącznie z ewentualnym zwrotem kwot nienależnie zażądanych przez te organy.

Z punktu widzenia zastosowania przepisów dotyczących przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego (do pięciu lat zgodnie art. 56 ustawy - Prawo celne) nie ma znaczenia, czy doszło do wszczęcia postępowania karnego lub karnoskarbowego, czy tylko mogło do tego dojść. Organ celny ocenia określony czyn jako zdarzenie kwalifikowane w świetle regulacji prawnokarnych jako takie, które może podlegać sądowemu postępowaniu karnemu. Dla prawidłowego zastosowania art. 103 ust. 2 UKC wystarczające jest, że czyn, będący podstawą do powstania długu celnego, w momencie jego powstania był penalizowany. Organy administracji celnej dokonują kwalifikacji czynu jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu i pobór należności celnych, nie rozstrzygają natomiast o popełnieniu przestępstwa i sprawcy czynu. Organ dokonuje oceny w tym zakresie wyłącznie na użytek prawa celnego (co nie uchyla domniemania niewinności dłużników w świetle odpowiedzialności karnej lub karnoskarbowej). Trudno racjonalnie zakładać, że prawodawca unijny tworząc regulację art. 103 ust. 2 UKC zakładał, że możliwość powiadomienia o długu celnym w przedłużonym terminie dotyczyć może wyłącznie sytuacji, gdy uruchomiono lub zakończono etap postępowania sądowego.

Zdaniem organu odwoławczego, zebrany przez organ pierwszej instancji w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny dowodzi, że towary eksportowane przez D. Co. Ltd. nie posiadały niepreferencyjnego pochodzenia z Tajlandii. Podmiot ten nie produkował folii aluminiowej, ale eksportował do UE chińskie folie, dla których uzyskał niepreferencyjne świadectwa pochodzenia, przedstawiając fałszywe informacje. Dochodzenie przeprowadzone przez OLAF potwierdziło, że celem przeniesienia działalności przez ww. podmiot z Chin do Tajlandii było uniknięcie ceł antydumpingowych, a działania podejmowane w nowej lokalizacji były ekonomicznie nieusprawiedliwione. Z analizy i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że kraj pochodzenia folii aluminiowej, to kraj z którego pochodzi większa część materiałów, tzn. Chińska Republika Ludowa.

Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni słusznie przyjął, że w sytuacji poważnego uszczuplenia należności celnych związanego z praktyką angażującą do działania organ celny, każdorazowo niejako naturalnym jest rozważenie możliwości zaistnienia przestępstwa skarbowego stypizowanego w art. 87 Kodeksu karnego skarbowego czyli tzw. oszustwa celnego. Jakkolwiek to przestępstwo skarbowe można popełnić tylko z winy umyślnej i z zamiarem bezpośrednim wprowadzenia w błąd organu celnego, to już zamiar narażenia na uszczuplenie należności celnych może mieć charakter ewentualny. W tym kontekście rozważać należałoby formy zjawiskowe popełnienia czynu zabronionego, w tym m. in. zasadę, że każdy z ewentualnych współsprawców wykonujących czyn zabroniony odpowiada w granicach swej umyślności lub nieumyślności, niezależnie od odpowiedzialności pozostałych sprawców; okoliczność osobistą, wyłączającą lub łagodzącą albo zaostrzającą odpowiedzialność, która nie stanowi znamienia czynu zabronionego, uwzględnia się tylko co do sprawcy, którego ona dotyczy (art. 9 § 2 k.k.s.).

W ocenie organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości, że opisana w przywołanej wyżej dokumentacji, sporządzonej przez OLAF oraz tajwańskie władze celne, praktyka wyczerpuje znamiona czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu. Na gruncie prawa polskiego jest to czyn zabroniony przez art. 87 § 1 k.k.s., stanowiący tzw. oszustwo celne polegająca na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie. W związku z tym organ celny pierwszej instancji był uprawniony powiadomić stronę o długu celnym w przedłużonym pięcioletnim terminie zgodnie z art. 103 ust. 2 UKC.

Odnosząc się do kwestii naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa Celnego, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, nie wynika by organ ten zobowiązany był do przeprowadzaniu wszelkich możliwych środków dowodowych. Obowiązek zebrania materiału dowodowego oznacza, iż organ gromadzi w aktach sprawy dowody konieczne do rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić także dowody wskazane przez stronę, o ile mają one znaczenie dla sprawy. Jednak ciążący na organie orzekającym obowiązek gromadzenia dowodów nie ma charakteru nieograniczonego. Organ nie jest zobowiązany do prowadzenia w sposób nieskończony postępowania dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy już zgromadzone dowody pozwalają na ustalenie stanu faktycznego.

Komisja Europejska komunikatem AM 2022/001 (OC/2021/0939, przekazała informację dotyczącą omijania cła antydumpingowego przy imporcie folii aluminiowej z Tajlandii (CN 7607 11 19), przez przedsiębiorstwo D. Co. Ltd. Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych OLAF objął wszczętym dochodzeniem w zakresie unikania cel antydumpingowych na przywóz folii aluminiowej wyeksportowanej po grudniu 2019 r. z Tajlandii. Krajowe organy nie są uprawnione bez uzasadnionych przyczyn, by po raz drugi weryfikować to, co zostało stwierdzone przez organ unijny powołany do prowadzenia określonych weryfikacji.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu może wystąpić strona toczącego się postępowania. W myśl art. 188 Ordynacji podatkowej, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zatem odmowa przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu jest dopuszczalna wówczas, gdy brak jest możliwości przyczynienia się danej czynności dowodowej do wyjaśnienia sprawy albo też dana okoliczność w sposób niebudzący wątpliwości została już udowodniona.

Zdaniem organu odwoławczego, zawarte w odwołaniu rozważania odnośnie motywów ekonomicznych przeniesienia produkcji do Tajlandii nie mają znaczenia dla sprawy w sytuacji, gdy ustalenia śledczych OLAF potwierdziły, że przeniesienie produkcji folii z Chin do Tajlandii miało na celu obejście ceł antydumpingowych nałożonych na folię pochodzenia chińskiego. Organ odwoławczy odnotował, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 33 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L nr 343 z 2015 r. ze zm.), powoływanego dalej jako: "RD", wszelkie operacje, obróbki lub przetwarzanie przeprowadzone w innym państwie lub na innym terytorium uznaje się za ekonomicznie nieuzasadnione, jeżeli na podstawie dostępnych faktów ustalono, że celem tych operacji było uniknięcie zastosowania środków, o których mowa w art. 59 kodeksu. Dochodzenie OLAF potwierdziło, że działania odejmowane na terenie Tajlandii miały na celu wyłącznie omijanie cła antydumpingowego natomiast nie prowadziły do zmiany kraju pochodzenia.

W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia, tym samym została zrealizowana zasada kompletności materiału dowodowego określona w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że materiał dowodowy nie wymagał dalszego uzupełnienia, a strona nie wniosła do tegoż materiału nowych dowodów, mających istotne znaczenie dla sprawy, które mogłyby skutkować zaistnieniem odmiennych ustaleń. Dowody zebrane w trakcie dochodzenia prowadzonego przez OLAF stanowią wystarczającą podstawę do zmiany pochodzenia importowanej folii aluminiowej a w konsekwencji do określenia ostatecznego cła antydumpingowego. Wnioski dowodowe złożone przez pełnomocnika strony nie mogłyby zmienić ustaleń poczynionych przez OLAF.

Odnosząc się do kwestii przeprowadzenie konsultacji (weryfikacji) z rządem Tajlandii załączonego do każdego ze zgłoszeń celnych dowodu niepreferencyjnego pochodzenia tajskiego w postaci Świadectwa pochodzenia wystawionego przez Ministerstwo Handlu Tajlandii dla artykułu będącego przedmiotem zgłoszenia celnego, organ odwoławczy zgodził się z stanowiskiem Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, że choć świadectwo takie ma wartość dowodową, w kwestii pochodzenia towarów, których dotyczy, to jednak nie jest ona absolutna. W rzeczywistości bowiem takie świadectwo, wystawione przez państwo trzecie, nie może wiązać organów Unii w zakresie ustalenia pochodzenia tych towarów, uniemożliwiając tym organom zbadanie owego pochodzenia za pomocą innych środków, jeżeli istnieją obiektywne, poważne i zgodne poszlaki wywołujące wątpliwość co do rzeczywistego pochodzenia towarów stanowiących przedmiot tych świadectw. W niniejszej sprawie niewątpliwie organ celny został wprowadzony w błąd poprzez podanie w zgłoszeniach celnych nieprawdziwych danych dotyczących rzekomego pochodzenia towaru z Tajlandii, podczas gdy w istocie został on wyprodukowany w Chińskiej Republice Ludowej.

Organ odwoławczy zgodził się ze stwierdzeniem pełnomocnika strony, że część procesu przetwarzania w Tajlandii spowodowała zmianę kodu HS. Wskazał jednakże, że operacje przetworzenia produktu, które nie prowadzą do istotnych zmian jego cech i składu, nie stanowią wystarczająco poważnej zmiany jakościowej, mogącej być uznanej za skutkującą wytworzenie nowego produktu lub stanowiącą istotny etap wytworzenia. Przetworzenie, mimo że skutkowało zmianą kodu HS było niewystarczające do uznania, że przedmiotowa folia aluminiowa jest pochodzenia tajlandzkiego, co potwierdza końcowy Raport OLAF.

Organ odwoławczy zgładził się ze stanowiskiem Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, że obowiązujące w państwach trzecich środki taryfowe dotyczące tożsamego towaru nie mają absolutnie żadnego znaczenia ani wpływu na niniejsze postępowanie, zwłaszcza w sytuacji, gdy sprawa dotyczy celowego działania niezgodnego z prawem wspólnotowym UE.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku zauważył, że sam fakt przygotowania, jak również zamiary D. uniezależnienia się od importu chińskich surowców do celów produkcji towaru w Tajlandii oraz plany produkcyjne przedsiębiorcy, nie stanowią podstawy do uznania, że folia aluminiowa kwalifikuje się do niepreferencyjnego, tajlandzkiego pochodzenia.

Z informacji uzyskanych podczas dochodzenia i w toku wizyty, ustalono, że w produkcji folii aluminiowej D. Co. Ltd wykorzystywała wyłącznie surowce pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej. Surowiec ten, tzn. blacha aluminiowa, kod HS 7606 jest przetwarzany na produkt końcowy w procesie obejmującym kroki takie jak walcowanie, cięcie/rozdzielenie, wyżarzanie w piecu i pakowanie. Zasada wymagająca zmiany pozycji taryfy została spełniona (na HS 7607), niemniej ustalono, że procesy, którym poddaje się materiał wejściowy są relatywnie niewielkie. Tym samym, zgodnie z art. 33 RD produkt otrzymuje niepreferencyjne pochodzenie z kraju, z którego pochodzi większa część materiałów wykorzystanych do produkcji. Z uwagi na fakt, że w produkcji wykorzystano tylko jeden materiał, pochodzący z Chin, produkt uzyskał niepreferencyjne pochodzenie z Chin.

Zmiana pozycji taryfowej nie może być uważana za dowód wpływu operacji przeprowadzonych na materiale wsadowym. W art. 13 ust. 1 lit. a) rozporządzenia podstawowego wyraźnie stwierdzono, że praktyką służącą obchodzeniu środków jest nieznaczna modyfikacja przedmiotowego towaru, tak aby podlegał on zakwalifikowaniu pod takie same regulacje celne, które zazwyczaj nie są objęte środkami.

W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni prawidłowo dokonał wyliczenia należności, uwzględniając nałożone na podstawie art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/1474 z dnia 14 września 2021 r., ostateczne cło antydumpingowe w wysokości 30% (A30).

W związku ze zmianą kwoty należnego cła, która skutkuje zmianą podstawy opodatkowania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wykazaną w zgłoszeniu celnym, która wyniosła 76.346 zł.

O. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:

1. art. 60 ust. 2 UKC w zw. z art. 33 i art. 34 RD, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne twierdzenie, że towary w postaci folii aluminiowej objęte zgłoszeniami celnymi mają chińskie niepreferencyjne pochodzenie, podczas, gdy:

• organy nie kwestionują prawidłowości świadectw pochodzenia dla towarów objętych zgłoszeniami celnymi, z których wynika tajskie pochodzenie tych towarów, jak również nie podjęły jakichkolwiek działań zmierzających do przeprowadzenia weryfikacji tych świadectw,

• zakres działań realizowanych przez dostawcę towarów z Tajlandii - który nie został zakwestionowany przez organy - stanowił istotny etap produkcji towarów i doprowadził do znaczącej i ekonomicznie uzasadnionej obróbki i przetworzenia, a jednocześnie w wyniku tych działań:

- towar nabył nowe cechy i właściwości, których skutkiem była zmiana pozycji taryfowej towarów z pozycji HS 7606 na pozycję HS 7607,

- przekroczony został katalog tzw. minimalnych operacji, których nie uznaje się za istotne ekonomicznie uzasadnione przetworzenie lub obróbkę do celów nadania pochodzenia, o których mowa w art. 34 RD,

• wbrew twierdzeniom organu odwoławczego - okoliczności stanu faktycznego nie pozwalają twierdzić w sposób jednoznaczny i obiektywny, że działania podejmowane przez dostawcę towarów z Tajlandii były ekonomicznie nieuzasadnione, a ich celem było uniknięcie zastosowania środków, o których mowa w art. 59 UKC;

2. art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, z uwagi na:

• brak zgromadzenia odpowiedniego materiału dowodowego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wnikliwego zbadania sprawy i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez:

- brak podjęcia przez organy jakichkolwiek działań, które pozwoliłyby zgromadzić dowody uzasadniające kwestionowanie kraju pochodzenia towarów, objętych zgłoszeniami celnymi i wydanie niekorzystnej dla Spółki decyzji,

- błędne twierdzenie organu odwoławczego (a wcześniej organu pierwszej instancji), że zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na ustalenie stanu faktycznego, pomimo, iż utrzymana w mocy decyzja organu pierwszej instancji w tym zakresie odwołuje się wyłącznie do ustaleń przedstawionych w materiałach dostarczonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), uznając że materiały te "w sposób wyczerpujący dowiodły, iż sprzedawane przez tego eksportera do UE towary w postaci folii aluminiowych nie byty poddawane żadnej zasadniczej obróbce na terenie Tajlandii, a tajlandzkie pochodzenie tych towarów było deklarowane na podstawie fałszywych informacji oraz na potrzeby uniknięcia obowiązku uiszczenia wymaganych ceł antydumpingowych",

- wybiórczą ocenę dowodów, wskutek czego ustalenia OLAF przedstawione w Raporcie i innych materiałach, stanowią wyłączny dowód w sprawie i podstawę do wydania rozstrzygnięcia, pominięto przy tym inne istotne dowody (świadectwa pochodzenia wydane przez rząd Tajlandii), uznając że "nie mogłyby zmienić ustaleń poczynionych przez OLAF",

• bezpodstawne przyjęcie przez organ odwoławczy, że wnioski dowodowe Spółki "nie zawierały logicznego, racjonalnego uzasadnienia", a wynikające z nich ustalenia nie miałyby wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, podczas gdy są one kluczowe dla prawidłowego ustalenia zasadniczych okoliczności niniejszej sprawy,

• pominięcie w sprawie okoliczności dysponowania przez Spółkę dowodami pochodzenia dla towarów objętych zgłoszeniami celnymi, które nie zostały zakwestionowane przez organy,

• bezpodstawne uznanie, że działania tajskiego eksportera i producenta folii nie były "ekonomicznie uzasadnione", przy jednoczesnym braku przedstawienia przez organ jakichkolwiek argumentów, które uzasadniałyby takie twierdzenie;

3. art. 210 § 4 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez niepełne uzasadnienie przez organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji oceny zarzutów skarżącej oraz oceny wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą, w tym:

• uznanie z góry za zbędne wnioski dowodowe skarżącej i nieuprawnione stwierdzenie, że wnioski te "nie mogłyby zmienić ustaleń poczynionych przez OLAF",

• lakoniczne i pobieżne odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do kwestii oddalenia wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą, wskazanie, że "materiał dowodowy był kompletny i nie wymagał dalszego uzupełnienia", pomimo, iż w sprawie organ pierwszej instancji nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego, lecz ograniczył się do ustaleń OLAF;

4. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i pominięcie w ocenie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, skutkujące niezasadnym utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji,.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.", stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku tak przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa procesowego, a organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Spór w sprawie ogniskuje się głównie wokół ustaleń organów obu instancji dotyczących faktycznego pochodzenia towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi.

Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej wydanej decyzji w tym zakresie, należało rozważyć kwestię przekroczenia terminu na powiadomienie o długu celnym.

Przepis art. 48 UKC przewiduje, iż do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu. Weryfikacja prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu celnym nie jest czasowo nieograniczona.

W art. 103 UKC ustawodawca wspólnotowy wprowadził ramy czasowe, w jakich procedura ta jest dopuszczalna. Zgodnie z wyrażoną w art. 103 ust. 1 UKC zasadą, o długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego. W przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym (ust. 2). Okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zostają zawieszone jeżeli:

a) złożone zostaje odwołanie zgodnie z art. 44; takie zawieszenie obowiązuje od daty złożenia odwołania i przez okres trwania postępowania odwoławczego; lub

b) organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym; takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia.

Okres przedawnienia długu celnego przedłuża się zatem w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu. Termin pięcioletni jest obecnie terminem minimalnym określonym w UKC.

W wyroku z dnia 27 października 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 1065/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił uwagę, że ukształtowane w orzecznictwie TSUE i sądów krajowych stanowisko co do przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego pozwala na sformułowanie następujących tez:

- to organ celny dokonuje kwalifikacji czynu jako podlegającego w chwili popełnienia postępowaniu karnemu i dokonuje tego całkowicie autonomicznie, nie będąc uzależnionym od uprzedniego wszczęcia dochodzenia (śledztwa) przez właściwe organy ścigania, a tym bardziej od wydania prawomocnego wyroku skazującego przez sąd (por. wyrok TS w sprawie Zefeser: C-62/06);

- nie jest konieczne, aby przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) dopuścił się dłużnik celny czy jeden z dłużników solidarnych; konsekwencje związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani – dla zastosowania art. 221 ust. 4 WKC pozostaje bez znaczenia czy przestępstwa dopuścił się dłużnik celny czy też nawet osoba niezwiązana z dłużnikiem celnym (wyrok TS z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie Snauwert sygn. akt C -124/08),

- konieczne jest wykazanie, że pomiędzy popełnionym czynem zabronionym (przestępstwem) istnieje (realny i konkretny) związek przyczynowo - skutkowy, czyli skutkiem popełnienia konkretnego czynu stanowiącego przestępstwo ma być powstanie długu celnego.

Z punktu widzenia zastosowania przepisów dotyczących przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego nie ma znaczenia, czy doszło do wszczęcia postępowania karnego i jego prawomocnego zakończenia, czy tylko mogło do tego dojść. Użyte w treści art. 103 ust. 2 UKC sformułowanie "[...] gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu [...]" nie może być rozumiane jako uruchomienie etapu postępowania, w którym orzeka już organ sądowy, bądź przynajmniej kiedy w wyniku prowadzenia postępowania przygotowawczego stwierdzona została konieczność wszczęcia procedury sądowej. Sformułowanie to oznacza jedynie, że czyn zabroniony (to jest czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia – przyp. Sądu), w wyniku którego powstał dług celny może być przedmiotem oceny ze strony sądu.

Innymi słowy, obecne brzmienie art. 103 ust. 2 UKC jednoznacznie wskazuje, iż nie jest konieczne wszczynanie postępowania karnego czy też karnego skarbowego dla zastosowania art. 103 ust. 2 UKC. Wystarczające jest, że czyn, który był podstawą do powstania długu celnego, był w momencie jego powstania penalizowany.

Należy mieć przy tym na uwadze, że nie wszystkie czyny zabronione pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie ich popełnienia będą finalnie podlegały ocenie ze strony sądu. W danym przypadku okoliczności sprawy mogą bowiem determinować na przykład konieczność umorzenia postępowania karnego. Trudno nadto racjonalnie przyjmować, że prawodawca unijny tworząc regulację art. 103 ust. 2 UKC zakładał, że możliwość powiadomienia o długu celnym w przedłużonym terminie dotyczyć może wyłącznie sytuacji, gdy uruchomiono już etap postępowania sądowego.

Należy mieć na uwadze, że organy administracji celnej dokonują kwalifikacji czynu jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu i pobór niewystarczających należności celnych, a nie rozstrzygają o popełnieniu przestępstwa. Organ dokonuje "rozstrzygnięcia" na użytek prawa celnego, co nie uchyla domniemania niewinności dłużników w świetle odpowiedzialności karnej (karnoskarbowej).

Co istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, z ukształtowanego orzecznictwa TSUE i sądów krajowych wynika, że nie jest konieczne, aby przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) dopuścił się dłużnik celny, czy też jeden z dłużników solidarnych. Konsekwencje związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani. Ukrycie przed Spółką przez jej zagranicznego kontrahenta okoliczności faktycznego pochodzenia towaru nie mogą zatem uzasadniać odmowy stosowania instytucji przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego.

Organy celne mogą więc skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych, podlegających zgodnie z prawem zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego w wypadku, gdy organy te nie mogły określić prawidłowej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był dłużnik celny zgłaszający towar.

Do powiadomienia o długu celnym po upływie trzyletniego terminu określonego w art. 103 ust. 1 UKC nie jest konieczne przeprowadzenie przez organy celne czynności pod kątem wykrycia sprawcy czynu oraz ustalenie wszystkich jego okoliczności. Warunkiem koniecznym i wystarczającym jest natomiast jednoznaczne stwierdzenie, że w istocie doszło do popełnienia czynu podlegającego sądowemu postępowaniu karnemu.

Wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego pochodzenia towarów w celu uniknięcia zapłaty należności celnych samo w sobie, gdyby czyn ten był popełniony na terenie Polski przez obywateli polskich spełniałoby znamiona przestępstwa z art. 87 § 1 ustawy – Kodeks karny skarbowy, to jest narażenia należności celnych na uszczuplenie poprzez wprowadzenie organów celnych w błąd (oszustwo celne).

Okoliczność, że skarżąca nie brała udziału w oszustwie, a nawet nie miała świadomości popełnieniu czynu zabronionego, nie ma znaczenia dla oceny zaistnienia takiego czynu po stronie jej kontrahenta, co jest wystarczająca podstawą przedłużenia terminu powiadomienia o długu celnym, a poniesienie kosztów należności celnych leży w zakresie ryzyka handlowego prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej.

Wskazywanie przez skarżącą, że podejmowała ona akty staranności w celu prawidłowego rozeznania pochodzenia towarów nie może zatem stanowić argumentu uzasadniającego odstąpienie od przedłużenia terminu powiadomienia o długu celnym. Okoliczności te mogą natomiast mieć znaczenie przy ubieganiu się przez skarżącą o zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 120 UKC.

W niniejszej sprawie niewątpliwie zaistniała przesłanka przedłużenia okresu powiadomienia o długu celnym i termin przedawnienia należności celnych objętych zaskarżoną decyzją wynosił 5 lat. Decyzja organu pierwszej instancji, stanowiąca akt powiadomienia skarżącej o długu celnym, doręczona została stronie przed upływem tego terminu. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 103 ust. 2 UKC.

Oceniając merytoryczne zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia chińskiego pochodzenia towarów, Sąd stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie okoliczność ta została wykazana w sposób niebudzący wątpliwości. Organ pierwszej instancji uzyskał w tej kwestii wiedzę na podstawie dokumentacji dochodzenia prowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF. Dochodzenie to prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej środków antydumpingowych nałożonych na import niektórych rodzajów folii aluminiowej, objętych kodem TARIC 7607 11 19 10, poprzez deklarowanie ich tajlandzkiego pochodzenia. Dochodzenie prowadzone było w ścisłej współpracy z Departamentem Handlu Zagranicznego i tajlandzkim Departamentem Celnym.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że fakt, iż organy nie podjęły działań zmierzających do przeprowadzenia weryfikacji świadectw tajlandzkiego pochodzenia towarów objętych zgłoszeniami celnymi, nie może stanowić argumentu przemawiającego za wadliwością wydanej decyzji. Świadectwa pochodzenia są dowodem podlegającym ocenie organu, podobnie jak pozostały zebrany materiał dowodowy. Świadectwa te zostały wystawione przez organy tajlandzkie, bowiem organy te wprowadzono w błąd, co do pochodzenia towarów. Nie mogą one zatem przesądzać rzeczywistego pochodzenia towarów i w okolicznościach niniejszej sprawy nie istniała potrzeba ich weryfikacji. W prowadzonym postępowania nie obowiązuje zasada formalnej teorii dowodów, która nakazywałaby dowód w postaci świadectw pochodzenia traktować jako dowód najważniejszy i uniemożliwiała dokonanie odmiennych ustaleń na podstawie innego zebranego materiału dowodowego do czasu weryfikacji tych świadectw.

Sąd ocenił jako niezasadne stanowisko skarżącej, że zakres działań realizowanych przez dostawcę towarów z Tajlandii stanowił istotny etap produkcji towarów i doprowadził do znaczącej i ekonomicznie uzasadnionej obróbki i przetworzenia, w wyniku tych działań towar nabył nowe cechy i właściwości, których skutkiem była zmiana pozycji taryfowej towarów z pozycji HS 7606 na pozycję HS 7607 i przekroczony został katalog tzw. minimalnych operacji, których nie uznaje się za istotne ekonomicznie uzasadnione przetworzenie lub obróbkę do celów nadania pochodzenia, o których mowa w art. 34 RD.

Sama zmiana pozycji taryfowej nie świadczy o realizacji istotnego etapu produkcji towarów przez podmiot tajlandzki. Nie uniemożliwiała ona zatem dokonanie przez organ oceny, że towar miał chińskie pochodzenie.

Dokonanej przez organ ocenie nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa. Wbrew stanowisku skarżącej, z zebranego materiału dowodowego wynika, że celem dostawcy towarów z Tajlandii było uniknięcie zastosowania środków, o których jest mowa w art. 59 UKC. Okoliczności założenia Spółki eksportującej towar przez podmiot chiński, własność udziałów w Spółce, informacje na stronie internetowej podmiotu chińskiego o możliwości nabywania towaru w Tajlandii z ominięciem cła antydumpingowego – w sposób bezpośredni i jednoznaczny wskazują na zamiar podmiotu chińskiego ominięcia cel antydumpingowych przez przeniesienie istotnego etapu produkcji towaru do Tajlandii. Natomiast brak wiedzy skarżącej o tych faktach w dacie zawierania umowy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Podkreślić należy, że przepis art. 60 ust. 2 UKC przewiduje, że towar, w produkcję którego zaangażowane są więcej niż jeden kraj lub więcej niż jedno terytorium, uznaje się za pochodzący z kraju lub terytorium, w którym towar ten został poddany ostatniemu istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetwarzaniu lub obróbce, w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania.

W niniejszej sprawie kwestią zasadniczą był fakt, że celem operacji przeniesienia przez podmiot chiński części procesu produkcji do Tajlandii było uniknięcie zastosowania środków, o których mowa w art. 59 UKC.

Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma norma art. 33 RD, zgodnie z którą wszelkie operacje obróbki lub przetwarzania przeprowadzone w innym państwie lub na innym terytorium uznaje się za ekonomicznie nieuzasadnione, jeżeli na podstawie dostępnych faktów ustalono, że celem tych operacji było uniknięcie zastosowania środków, o których mowa w art. 59 UKC. W odniesieniu do towarów, które nie są objęte załącznikiem 22-01 RD (takich jak folia aluminiowa HS 7607), uznaje się, że towary te zostały poddane ostatniemu istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetworzeniu lub obróbce, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w państwie lub na terytorium, z którego pochodziła większa część materiałów, określona na podstawie wartości tych materiałów.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że większa część materiałów, a w istocie całość materiałów użytych do produkcji pochodziła z Chiń, a celem operacji przeniesienia części procesu produkcji do Tajlandii było uniknięcie zastosowania środków, o których mowa w art. 59.

Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że dowody zebrane podczas misji OLAF jednoznacznie wskazują, iż importowana folia (pozycja 7607) "wyprodukowana" została z chińskiego surowca w postaci folii, także objętej pozycją 7607. Importowana przez Spółkę folia nie przeszła na terenie Tajlandii obróbki, która zgodnie z przepisami unijnymi mogła zmienić pochodzenie z chińskiego na tajlandzkie.

Sąd uznał za niezasadne zarzuty w zakresie naruszenia prawa procesowego, w szczególności naruszenia art. 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i jego oceny z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów przez organ odwoławczy.

Organ dokonał ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie raportu OLAF.

Moc dowodowa raportów OLAF była przedmiotem licznych, aprobujących rozstrzygnięć (por. wyroki NSA z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt I GSK 68/15, z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. akt I GSK 444/09).

Urząd ten został ustanowiony decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. Urz. WE. L. 99. 136. 20). Kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normuje obecnie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz. U. UE. L. 2013. 248. 1). Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. Rozporządzenie nr 883/2013 stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd sporządza się raport. W myśl art. 11 ust. 2 rozporządzenia, raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych. Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia, bez uszczerbku dla art. 10 i 11 niniejszego rozporządzenia i przepisów rozporządzenia (Euratom, WE) nr 2185/96 Urząd może przekazać właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich informacje uzyskane w toku dochodzeń zewnętrznych w odpowiednim czasie, aby umożliwić im podjęcie odpowiednich działań zgodnie z ich prawem krajowym.

Podkreślić należy, że OLAF jest organem powołanym do ochrony interesów finansowych Wspólnoty, prowadząc dochodzenie OLAF działa na rzecz i w imieniu Wspólnoty. Polskie organy celne nie mają więc, co do zasady, podstaw, by drugi raz weryfikować to, co zostało stwierdzone przez powołany do przeprowadzenia stosownej weryfikacji organ unijny.

W postępowaniu celnym prowadzonym przez krajowe organy, raport OLAF należy traktować tak, jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzonych przez organy administracji krajowej, a więc jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 o.p. Dokumenty urzędowe nie mają ostatecznej mocy dowodowej, przepis art. 194 § 3 o.p. dopuszcza bowiem możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi. Ciężar dowodu spoczywa jednak na stronie wywodzącej przeciwne wnioski. W toku postępowania skarżącej nie udało się wniosków płynących z raportu OLAF obalić.

Z raportu tego wynika zakres prac wykonanych w Chinach i Tajlandii oraz ich wzajemny stosunek a także pochodzenie surowca użytego do produkcji zakupionego towaru. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów podważających ustalenia raportu OLAF w tym zakresie.

Na marginesie wskazać należy, że w postępowaniu wymiarowym nie mogą być rozpatrywane kwestie umorzenia należności celnych. Ewentualne postępowanie w tym zakresie jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego.

Reasumując, organy celne były uprawnione do wydania rozstrzygnięć nakładających na skarżącą cło antydumpingowe na przywóz folii aluminiowej, pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej. Stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla ww. produktu wynosi 30 %.

Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).