Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1504/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 1-4
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska del. WSA Marian Wolanin Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub - Marciniak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 1140/12 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 1140/12 oddalił skargę M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] orzekł o skierowaniu M.G., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi wg kat. [...] nr prawa jazdy [...] wydane w dniu [...] lutego 2012 r., na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie kat. [...]. W uzasadnieniu decyzji podał, że M.G. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego za co otrzymał 26 punktów. W związku z powyższym stosownie do art. 114 ust. 1pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym, starosta na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w przypadku przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, decyzją orzekł o skierowaniu w/w osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na egzamin sprawdzający kwalifikacje.

Od powyższej decyzji M.G. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], w którym zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), poprzez ich niezastosowanie oraz naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego błędne zastosowanie. Ponadto zarzucił naruszenie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez jego niezastosowanie oraz błędną wykładnię art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), poprzez ich niewłaściwą wykładnię, a także art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołania przyznał, że wprawdzie nie neguje faktu otrzymania 26 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, to jednak wskazał, iż w dniu [...] maja 2012 r. odbył szkolenie, organizowane przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego [...], przewidziane w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym i z tego tytułu uzyskał odjęcie 6 punktów karnych. O odbytym szkoleniu poinformował organ. W dniu wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o skierowaniu go na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie kat. [...] liczba punktów nie przekraczała zatem 24.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazując na treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym podało, iż z akt sprawy wynika, że M.G. w okresie od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] marca 2012 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 26 punktów. Wyjaśniło, że dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wiążą organ właściwy w sprawie skierowania kierowcy na kontrolny egzamin sprawdzający i w tym zakresie nie może on prowadzić samodzielnych ustaleń. Decyzje wydawane w trybie powołanego przepisu mają charakter związany. Odnosząc się do zarzutów dotyczących niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji Kolegium podało, że ta sfera nie podlega badaniu przez organ administracji publicznej.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, wstrzymanie ich wykonania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wystąpił również o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a w konsekwencji z art. 92 ust.1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniło, że w świetle § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, skarżący nie mógł skutecznie zredukować liczby punktów karnych otrzymanych za naruszanie przepisów ruchu drogowego na podstawie odbytego kursu, gdyż owe punkty otrzymał jeszcze przed jego rozpoczęciem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 14 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 1140/12 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do treści tego przepisu, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Przepis art. 130 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do ewidencji.

W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że skarżący, w dniu [...] lipca 2011 r. za przekroczenie prędkości otrzymał 10 punktów, w dniu [...] grudnia 2011 r. za przekroczenie prędkości otrzymał 6 punktów, a w dniu [...] marca 2012 r. za przekroczenie prędkości otrzymał 10 punktów. Oznacza to, że skarżący w dniu [...] marca 2012 r. przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a więc starosta był zobowiązany skierować go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na wniosek [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] marca 2012 r. (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2012 r., I OSK 225/12). Jednoznaczne i kategoryczne sformułowanie przepisów art. 130 ust. 1 oraz 114 ust. 1 pkt 1 lit. b cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zwłaszcza użycie w przepisie sformułowania "podlega" nie nasuwa wątpliwości co do obligatoryjnego charakteru poddania kierowcy w takim przypadku sprawdzeniu posiadanych kwalifikacji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 stycznia 2012 r., III SA/Wr 498/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2012 r., II SA/GI 58/12 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zaskarżona decyzja została zatem wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego zmniejszenia liczby punktów poprzez odbycie w dniu [...] maja 2012 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zakończonego wydaniem przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego [...] stosownego zaświadczenia, Sąd pierwszej instancji wskazał, że szkolenie to miało miejsce już po uzyskaniu przez skarżącego 24 punktów. Ze stanowiącego podstawę prawną tego szkolenia, na co wskazuje treść w/w zaświadczenia, przepisu art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że kierowca wpisany do ewidencji (...) może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, z tym, że nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Analiza tego przepisu oraz uregulowanie zawarte w art. 130 ust. 2 tej ustawy prowadzi do wniosku, że odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeżeli kierowca odbył ten kurs po przekroczeniu 24 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., I OSK 275/10, z dnia 22 marca 2011 r., I OSK 723/10, z dnia 13 października 2011 r., I OSK 1721/10 i z dnia 9 grudnia 2011 r., I OSK 73/11 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego niekonstytucyjności § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.). Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przepisy tego rozporządzenia nie były w rozpoznawanej sprawie stosowane. W dniu 9 czerwca 2012 r. weszło bowiem w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488) zaś z § 14 tego rozporządzenia wynika, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego utraciło moc.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił również zarzutów skarżącego w przedmiocie niezastosowania przepisów art. 6, art. 7 i art. 9 K.p.a., albowiem mając na uwadze kognicję sądu administracyjnego, zaskarżona decyzja badana jest jedynie pod kątem zgodności z prawem, a skarżący nie wskazał na czym naruszenie niezastosowania tych przepisów miałoby polegać.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.G., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości zarzucił w szczególności naruszenie:

- art. 6, art. 7 i art. 9 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie;

- art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), poprzez jego błędne zastosowanie;

- art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie;

- art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), poprzez ich niewłaściwą wykładnię;

- art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji do stanu faktycznego niniejszej sprawy, były stosowane przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, gdyż pierwsza decyzja Starosty [...] o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje została wydana w dniu [...] maja 2012 r., zaświadczenie Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego [...] o odbyciu przez niego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, redukującego 6 punktów pochodzi z dnia [...] maja 2012 r. Tymczasem powołane wyżej rozporządzenie utraciło moc dopiero w dniu 9 czerwca 2012 r.

Ponadto autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji liczba posiadanych przez skarżącego punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przekraczała 24, gdyż w dniu [...] maja 2012 r. odbył wspomniane wyżej szkolenie, w następstwie którego liczba punktów zmniejszyła się z 26 do 20.

Wskazał również, iż zawarte w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważnienie nie zawiera możliwości formułowania przez właściwego Ministra dodatkowych warunków (poza określonymi w art. 130 ust. 3 cyt. ustawy), od których uzależniona jest możliwość odejmowania punktów w wyniku odbytego szkolenia. W ocenie skarżącego przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i jako taki powinien zostać uznany za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, co z kolei powinno skutkować tym, iż nie można stosować go jako podstawy prawnej do orzekania o prawach i obowiązkach obywateli RP (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2012r.,sygn. akt IISA/Gl 57/12 oraz NSA z dnia 15 lipca 2010r, sygn. akt I OSK 885/09).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego błędne zastosowanie i art. 130 ust. 3 tej ustawy, poprzez jego niezastosowanie oraz art. 130 ust. 4 cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b omawianej ustawy stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 cyt. ustawy. Stosownie do treści art. 130 ust. 1 tej ustawy, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Z art. 130 ust. 2 cyt. ustawy wynika, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3, czyli dopuszczających się przekroczeń w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy - 20 punktów.

Zgodnie z art. 130 ust. 3 tej ustawy kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Analiza przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, że jednoznacznie wskazuje organ właściwy, procesową formę, charakter oraz przesłanki skierowania kierowcy na sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdu. Skierowania takiego w drodze decyzji administracyjnej dokonuje starosta, a w przypadku miast na prawach powiatu – prezydent miasta, lub burmistrz. Literalne brzmienie przepisu ("podlega") dowodzi, że przedmiotowa decyzja ma charakter związany. Samo rozstrzygnięcie oraz jego zakres nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracji publicznej. Oznacza to, że w razie przekroczenia limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego – na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji – właściwy organ zobowiązany jest skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem na sprawdzenie omawianych kwalifikacji.

Z kolei przepis art. 130 ust. 4 cyt. ustawy zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego do określenia w drodze rozporządzenia sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz trybu występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, programu szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3, liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1. Wykonanie powyższej delegacji stanowi obowiązujące od dnia 9 czerwca 2012 r. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowań z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488).

Podkreślić należy, że zasadą jest, że organ administracji publicznej stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji. Przepisy stosowanego aktu prawnego decydują również o tym, czy i w jakim zakresie organ powinien stosować ewentualnie przepisy uchylonych aktów prawnych. Nowy akt prawny powinien rozstrzygać, jaki jest jego wpływ na sprawy będące w toku, tzn. powinien zawierać przepisy przejściowe. Jak już wskazano, w dniu 9 czerwca 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Powołany akt wykonawczy do ustawy nie zawiera szczegółowych uregulowań przejściowych, a zatem jest rozporządzeniem obowiązującym od dnia jego wejścia w życie.

Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, to właśnie przepisy w/w rozporządzenia stanowiły, wraz z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje, nie zaś przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Powołana w skardze kasacyjnej decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] została bowiem w całości uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], zaś sprawa była następnie przedmiotem ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, który decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] orzekł o skierowaniu M.G. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie kat. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...]. Zarówno zatem w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji, jak i decyzji organu odwoławczego, obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r., zaś przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego za chybiony uznać należy zarzut związany z niewłaściwą wykładnią oraz niekonstytucyjnością § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r.

Biorąc jednak pod uwagę, iż treść § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowań z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ("Odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24"), jest niemal tożsama z treścią § 8 ust. 6 obowiązującego do dnia 9 czerwca 2012 r. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. ("Odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24") Naczelny Sąd Administracyjny ubocznie wskazuje skarżącemu, iż zakwestionowany przez niego przepis rozporządzenia oceniać należy z uwzględnieniem nie tylko treści art. 130 ust. 4 cyt. ustawy, lecz także wszystkich jej zapisów, a przede wszystkim celu, jakiemu służyć ma ten akt prawny. Niewątpliwie celem regulacji zawartej w ustawie Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania kontrolowanych przez Sąd pierwszej instancji decyzji administracyjnych było dążenie do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego i doskonalenie umiejętności kierowców. Cel ten przejawia się zarówno w kontrolowaniu uprawnień kierowców stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu, jak ich dyscyplinowaniu. Celowi temu służy bezsprzecznie ewidencjonowanie naruszeń przepisów drogowych, z których każde odnotowywane jest, jako określona ilość punktów. Zebranie określonej liczby punktów pociąga za sobą odpowiednie konsekwencje. Konsekwencje te wyraźnie określone zostały w ustawie. Należy do nich skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Norma ta w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ustanawia limit punktów, po uzyskaniu których samodzielnie podjęta przez kierowcę reedukacja, o której mowa w art. 130 ust. 3 zd. pierwsze ustawy, nie będzie już miała wpływu na zachowania organów administracji, a kierowca, który uzyskał w ciągu roku 24 punkty karne, nie może liczyć na obniżenie ich ilości ze skutkiem cofnięcia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Wytyczne, pozwalające na realizację celu, jakim jest dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, wynikają też expressis verbis z treści art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g cyt. ustawy. Stanowi on, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Niewątpliwie § 8 ust. 6 rozporządzenia ingeruje w sferę praw i wolności jednostki, stwierdzić jednak należy, iż ingerencja ta dokonana została już na gruncie ustawy. Jakkolwiek, zgodnie z jej art. 130 ust. 3 zd. pierwsze, obniżenie posiadanych punktów z tytułu naruszenia przepisów drogowych po odbyciu reedukacyjnego szkolenia jest prawem przysługującym kierowcy, to jest to prawo warunkowe. Skorzystanie z niego uzależnione jest od tego, czy suma punktów uzyskanych przed odbyciem szkolenia nie przekroczy 24. Ustawa nie przewiduje sytuacji, w której bez względu na ilość posiadanych przez kierowcę punktów karnych można punkty te zredukować. Wynika to z brzmienia przywołanych wyżej regulacji ustawowych. Przepis § 8 pkt 6 wskazanego rozporządzenia w rozważanym zakresie nie wykracza zatem poza ramy delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie wprowadza też żadnych odstępstw od zasad przewidzianych w ustawie. Kwestionowane w skardze kasacyjnej unormowanie stanowi jedynie doprecyzowanie postanowień wynikających wprost z samej ustawy. Taki zabieg redakcyjny nie może przesądzać o niezgodności aktu wykonawczego z upoważnieniem do jego wydania (por. pogląd prezentowany w wyroku TK z dnia 5 stycznia 1998 r. sygn. akt P 2/97 publ OTK 1998/1/1). Tożsame stanowisko, co do zgodności kwestionowanego przepisu aktu wykonawczego z upoważnieniem do jego wydania, zajął także Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki: z dnia 31 marca 2011 r. sygn. I OSK 1013/10, z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10 oraz z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1087/05 publ. w Internetowej Bazie Orzeczeń NSA). We wskazanych orzeczeniach przyjęto, iż właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, iż akt podustawowy, jakim jest rozporządzenie wydane na podstawie art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie jest sprzeczny z delegacją ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawy, a regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych.

Przedstawione rozważania prawne determinują ocenę pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji na podstawie właściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, który nie jest kwestionowany, dokonał prawidłowej oceny prawnej znaczenia faktu szkolenia, jakiemu poddał się skarżący dla obowiązku kontrolnego sprawdzenia jego kwalifikacji. Fakt odbycia przez skarżącego szkolenia, w przypadku, gdy przed jego rozpoczęciem dopuścił się on naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24, nie powoduje zmniejszenia o 6 liczby posiadanych punktów. Przekroczenie przez kierowcę liczby 24 punktów skutkuje obowiązkiem poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i oznacza niemożność skorzystania ze zmniejszenia liczby punktów w drodze odbycia szkolenia na własny koszt. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W dniu odbycia szkolenia w dniu [...] maja 2012 r. skarżący legitymował się dopuszczeniem się naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które przepisano mu 26 punktów. Nie mógł zatem skorzystać ze zmniejszenia posiadanych punktów, a zatem organ prawidłowo zastosował w sprawie przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym i skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

W związku z powyższym za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 6, art. 7 i art. 9 K.p.a., którego wpływu na treść rozstrzygnięcia autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie uzasadnił, stwierdzając jedynie, iż przepisy te nie zostały w sprawie zastosowane. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie organy działały na podstawie przepisów prawa, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak również nie naruszyły zasady informowania stron.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.