Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 714/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 714/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Dąbek WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 25 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 31 maja 2023 r. nr 1201-IEE.7113.1.59.2023.2.EP w przedmiocie odmowy zwolnienia spod zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 maja 2023r. znak: 1201-IEE.7113.1.59.2023.2.EP Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 775) oraz art. 18, art. 23§1, art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 479, dalej-u.p.e.a.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu z dnia 14 kwietnia 2023r. nr 1220-SEE.7113.141.2023.4 odmawiające zwolnienia spod zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego.

Postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu decyzją z dnia 21 grudnia 2022r. nr 1220-SEW.4253.3.2022.SZD określił I.K. przybliżoną kwotę zobowiązań w podatku od towarów i usług (dalej: VAT) za okres od stycznia do lipca 2020r., a także orzekł o zabezpieczeniu określonego zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę. Na podstawie ww. decyzji wystawione zostały zarządzenia zabezpieczenia z dnia 30 grudnia 2022r. od nr 1220-SEW.4253.3.2022.1.SZD do nr 1220-SEW.4253.3.2022.7.SZD na łączną kwotę 312.849,00 zł, w celu prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu jako organ egzekucyjny na podstawie wskazanych zabezpieczeń dokonał zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku X. S.A oraz Banku Y. S.A, zawiadomieniami z dnia 18 stycznia 2023r. nr 1220-SEE.712.66832709.2023.1.JKO i nr 1220-SEE.712.66915496.2023.1.JKO.

Zobowiązana pismem z dnia 17 lutego 2023r. uzupełnionym pismem z dnia 10 marca 2023r. wniosła o zwolnienie zabezpieczonych wierzytelności z rachunku bankowego w X. S.A. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że "brak dostępu do własnych pieniędzy zgromadzonych na rachunku bankowym pozbawił ją możliwościami dysponowania środkami, w tym środkami na prowadzenie firmy oraz bieżące utrzymanie się".

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2023r. nr 1220-SEE.7113.141.2023.4 odmówił zwolnienia spod egzekucji (zabezpieczenia) wierzytelności z rachunku bankowego.

W zażaleniu wniesionym na to postanowienie Zobowiązana podtrzymała argumentację zawartą w poprzednich wnioskach, wnosząc o zwolnienie całości wierzytelności zabezpieczonych na rachunku bankowym prowadzonym przez X. S.A. Zdaniem Zobowiązanej sytuacja ta naraziła ją na straty, zmuszając do zwłoki z płatnościami bieżących należności z tytułu podatku VAT, a w konsekwencji tego do likwidacji firmy. Biorąc powyższe pod uwagę Zobowiązana wniosła o zwolnienie zajętych środków pieniężnych i przeksięgowanie ich na poczet bieżących należności wynikających z podatku VAT za nieopłacone okresy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione i opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 31 maja 2023r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji.

W pierwszej kolejności organ wskazał, że z definicji zajęcia zabezpieczenia zawartego w art. 1a pkt 19 u.p.e.a. wynika wprost, że jego głównym celem jest zminimalizowanie ryzyka wierzyciela związanego z ewentualnym niewykonaniem przez dłużnika obowiązku zapłaty zobowiązania podatkowego. Stwarza więc pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wykonania obowiązku.

Natomiast zgodnie z art. 13§1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji (zabezpieczenia) w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego.

Postępowanie w sprawie zwolnienia z egzekucji (zabezpieczenia) przewidziane w art. 13 u.p.e.a. jest postępowaniem o charakterze ulgowym. Wskazany przepis ma na celu ochronę zobowiązanego przy poszanowaniu interesu wierzyciela, dlatego też zobowiązany winien wskazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji (zabezpieczenia) określonych składników majątkowych, ale również, wykazać, że możliwe jest dalsze skuteczne prowadzenie egzekucji (zabezpieczenia) należności na innych składnikach majątkowych.

Odpowiadając na argumenty Zobowiązanej zawarte we wniosku oraz zażaleniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że wobec Zobowiązanej toczy się postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzeń zabezpieczenia. Postępowanie zabezpieczające jest skutkiem prowadzonej kontroli za okres od stycznia do lipca 2020r. Z informacji uzyskanych od organu pierwszej instancji wynika, że wysokość zabezpieczenia wynosi łącznie 312.849,00 zł, a z zajętego rachunku bankowego X. S.A. przekazał kwotę 22.262,03 zł. Ponadto, jak wskazał organ pierwszej instancji Zobowiązana nie przedstawiła innych składników majątkowych (ruchomości, nieruchomości, praw majątkowych) które mogłyby stanowić zabezpieczenie przyszłych należności. Nie przedłożyła też wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Biorąc powyższe pod uwagę Zobowiązana nie wykazała żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które uzasadniałyby podjęcie rozstrzygnięcia o zwolnieniu zabezpieczonych środków.

Niezależnie od powyższych uwag organ wskazał, że nawet w sytuacji, gdyby zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 13§1 u.p.e.a., organ egzekucyjny ma prawo odmówić zwolnienia składnika majątkowego. Orzeczenie o zwolnieniu z egzekucji (zabezpieczenia) określonego składnika majątkowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż organ egzekucyjny orzeka w ramach uznania administracyjnego, które przejawia się m.in. w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia jego wniosku nawet w sytuacji wystąpienia przesłanek do zwolnienia. Użycie w treści przepisu słowa "może" oznacza, że organ nie jest do tego zobowiązany.

Organ odwoławczy nie dokonuje również oceny wydanego postanowienia w aspekcie jego słuszności czy sprawiedliwości, natomiast stwierdza, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest na obecną chwilę jedynym skutecznym środkiem, do którego można skierować zabezpieczenie. Niewątpliwie samo postępowanie zabezpieczające jest dla dłużnika niedogodnością, jednak jest ono spowodowane brakiem dobrowolnego realizowania przez stronę zobowiązań.

W świetle powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany postanowienia organu I instancji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca I.K. zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik:

a) tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. dotyczących ustalenia stanu faktycznego, aktualnej sytuacja materialnej i finansowej skarżącej, przebywania przez skarżącą na zwolnieniu lekarskim, załamania psychicznego skarżącej w związku prowadzonymi wobec postępowaniami skarbowymi, braku innej możliwości zaspokojenia roszczeń Skarbu Państwa dot. bieżących podatków i VAT;

b) tj. art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całokształtu sprawy w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, oparcie rozstrzygnięcia na wybiórczych dowodach z pominięciem przeciwnych, przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia zdarzeń historycznych, nie mających znaczenia dla sprawy, bez uwzględnienia aktualnej sytuacji skarżącej;

c) tj. art. 107§3 k.p.a. poprzez brak wykazania faktów, które organ uznał za udowodnione, poszczególnych dowodów na których oparł swoją decyzję oraz przyczyn, z jakich innym dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej.

2. Naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy:

a) naruszenie art. 13 u.p.e.a. w administracji poprzez błędną wykładnię pojęcia "ważny interes zobowiązanego" i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia wierzytelności z rachunku bankowego;

b) naruszenie art. 13 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji pominięcie okoliczności, że jedynym wierzycielem w licznych postępowaniach prowadzonych przez organ skarbowy przeciwko skarżącej jest Skarb Państwa, zatem brak podstaw do uznania, że w wyniki zwolnienia wierzytelności z rachunku bankowego dojdzie do naruszenia interesu wierzyciela;

c) pominięcie okoliczności, że zabezpieczenie dotyczy wierzytelności przeszłej i niepewnej, natomiast zwolnienie rachunku w części umożliwiającej zaspokojenie bieżących wymagalnych wierzytelności umożliwi prawidłowe funkcjonowanie firmy skarżącej.

3. Nierozpoznanie istoty sprawy poprzez brak wnikliwej analizy okoliczności powstania zadłużenia skarżącej, jej sytuacji życiowej i majątkowej oraz interesu wierzyciela.

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca podniosła, że organ I instancji próbując bronić interesu wierzyciela pomija fakt, że jedynym wierzycielem skarżącej jest Skarb Państwa.

Zarówno w postępowaniu zabezpieczającym, jak i wszczętych wobec skarżącej egzekucjach administracyjnym wierzycielem jest Skarb Państwa. Zatem trudno zgodzić się z twierdzeniami zaskarżonego postanowienia, że uwzględnienie wniosku skarżącej naruszy interes wierzyciela. Konsekwencją zwolnienia zajętego rachunku będzie jedynie zaspokojenie wierzyciela - Skarbu Państwa w części dotyczącej już powstałych i wymagalnych wierzytelności. Natomiast brak uwzględnienia wniosku prowadzi do pogłębiania się zadłużenia skarżącej i jej upadłości. Ten stan rzeczy może zmusić skarżącą do zamknięcia działalności i spowodować, że nie będzie ona w stanie normalnie funkcjonować w społeczeństwie.

Skarżąca uważa, że ważnym interesem podatnika jest fakt, iż od niezapłaconych, a w tym przypadku niemożliwych do zapłacenia należności podatkowych i należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, liczone są koszty i odsetki, a brak ich zapłaty powoduje wzrost tych należności, które w efekcie są niemożliwe do obsługi z powodu braku dostępu do własnych pieniędzy zgromadzonych na rachunku bankowym. Zdaniem skarżącej ważnym interesem podatnika jest także fakt, że decyzją zabezpieczającą i jej późniejszym wykonaniem organ spowodował, że skarżąca bez swojej winy została całkowicie pozbawiona środków do egzystencji. Poprzez dokonane zajęcie organ generuje więc kolejnego dłużnika, który nie obsłuży zobowiązań wobec kontrahentów, urzędu skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, banków i innych podmiotów z którymi relacje finansowe do tej pory były należyte i prawidłowe. Skarżąca podniosła także, że obecnie pozostaje na zwolnieniu lekarskim, ponieważ nieuprawnione działania organów skarbowych doprowadziły ją na skraj załamania nerwowego. Co więcej, skarżąca przypuszcza, że nie otrzymam należnego zasiłku chorobowego, ponieważ nie była w stanie opłacić składek na ubezpieczenie chorobowe w terminie, gdyż nie miała dostępu do własnych pieniędzy.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023r. poz. 1634 ze zm.; dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że zawierają wady, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

W konsekwencji skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontrowersji w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy przez organ zwolnienia zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

Podkreślenia w pierwszej kolejności wymaga, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 13§1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić na czas oznaczony lub nieoznaczony z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Powyższe oznacza, iż zwolnienie spod egzekucji składników majątkowych należących do zobowiązanego może nastąpić wyłącznie w przypadku łącznego zaistnienia dwóch przesłanek: zobowiązany musi złożyć wniosek i za zwolnieniem musi przemawiać ważny interes zobowiązanego.

Regulacja zawarta w art. 13§1 u.p.e.a. stanowi dodatkowy środek ochrony na wypadek, gdyby zaistniały nadzwyczajne okoliczności, a przewidziane w u.p.e.a. gwarancje w postaci przepisów przewidujących wyłączenia i ograniczenia egzekucji z poszczególnych składników majątkowych zobowiązanego, okazały się niewystarczające w danej sytuacji.

Art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów zarówno zobowiązanego, jak i wierzyciela. Uwzględnienie wniosku o zwolnienie z egzekucji nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji (zob. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014r. sygn. akt II FSK 1791/12). Należy przyjąć, że skoro ustawodawca nie zabezpiecza obecnie interesów wierzyciela, uzależniając od niego możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji, to okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego można przeciwstawiać okoliczności związane z interesem wierzyciela. W szczególności niemożność zaspokojenia wierzyciela może być rozpatrywana w kontekście ważnego interesu zobowiązanego.

Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że nawet w sytuacji gdyby zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 13§1 u.p.e.a., organ egzekucyjny miałby prawo odmówić przedmiotowego zwolnienia, albowiem decyzja o zwolnieniu z egzekucji określonego składnika majątkowego ma charakter "fakultatywny", co oznacza, iż organ egzekucyjny orzeka w ramach uznania administracyjnego, które przejawia się m.in. w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia jego wniosku.

Mając na względzie specyficzny charakter rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, podkreślenia wymaga, że takie postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądu administracyjnego. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.

W stanie faktycznym sprawy, rozstrzygnięciu Sądu podlegała zatem kwestia, czy została dostatecznie rozważona przez organy egzekucyjne, okoliczność zaistnienia przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego". W literaturze prawa podnosi się, że o istnieniu tej przesłanki po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Pojęcie ważnego interesu zobowiązanego jest na tyle pojemne, że pozwala objąć swym zakresem wszelkie okoliczności mające wpływ na dokonanie prawnej kategoryzacji sytuacji zobowiązanego (B. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz 2005, Wrocław 2005, s. 158).

W wyroku z dnia 10 marca 2010r., sygn. akt I FSK 31/08, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że pojęcia ważnego interesu nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną strony.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się natomiast uwagę, (m.in. wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 czerwca 2016r. sygn. akt I SA/Lu 1422/15), że wypełnienie tej przesłanki nie zobowiązuje wprawdzie organu egzekucji do zastosowania zwolnienia, to jednak nakłada obowiązek przeprowadzenia szczególnie wnikliwego postępowania. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, że organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, jednak nie świadczy o tym, że dysponuje on w tym zakresie zupełną dowolnością. Sąd nie jest władny kwestionować samego uznania administracyjnego, jednakże jest obowiązany do zbadania prawidłowości postępowania organów w przedmiocie zastosowania tej instytucji, prawidłowości dokonanego ustalenia i oceny istnienia przesłanki, a także prawidłowości uzasadnienia odmowy.

Podzielając te poglądy wskazać należy, że w omawianym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w przepisach k.p.a.: art. 7 (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 8 (prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej), art. 11 k.p.a. (wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy), art. 77§1 (obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego), art. 80 (obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona) i art. 107§3 (wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa).

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zasady wyrażone w tych uregulowaniach zostały przez organ odwoławczy naruszone. Sąd nie kwestionuje wywodów organu odwoławczego, w świetle których wierzyciel ma prawo oczekiwać zaspokojenia swoich roszczeń w związku z prowadzoną egzekucją. Niemniej zauważenia wymaga, że w okolicznościach niniejszej sprawy zobowiązana wielokrotnie wskazywała na Jej ważny interes w związku z wnioskiem o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego zwracając uwagę na sytuację finansową.

Argumentacja Skarżącej została w istocie pominięte przez organ odwoławczy, który ograniczył się do stwierdzenia, iż interes zobowiązanej nie został wykazany w sposób uzasadniający zwolnienie, zaś Skarżąca nie wskazała żadnego innego środka egzekucyjnego, z którego można byłoby skutecznie prowadzić egzekucję.

Podkreślić należy, że w związku z kontrolą zaskarżonego rozstrzygnięcia obowiązkiem Sądu jest zbadanie prawidłowości postępowania organu w zakresie zastosowania uznania administracyjnego oraz właściwego uzasadnienia odmowy zwolnienia.

W tego typu sprawach, w których rozstrzygnięcia oparte są na instytucji uznania administracyjnego, uzasadnienie negatywnego dla zainteresowanego rozstrzygnięcia wymaga szczególnej staranności, a przede wszystkim rzetelnej weryfikacji przedstawionych przez nią okoliczności.

W sytuacji zatem, gdy w niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie z egzekucji wierzytelności celem umożliwienia bieżącego funkcjonowania a w tym uiszczenia stosownych składek na ubezpieczenie chorobow stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż nie zachodzi w tym przypadku ważny interes zobowiązanego, bez pogłębionej analizy sytuacji strony, wykracza poza granice uznania administracyjnego w rozumieniu art. 13§1 u.p.e.a.

W świetle treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ za podstawę swojego stanowiska przyjął, iż prowadzona egzekucja z nieruchomości nie jest w stanie zaspokoić wierzyciela, a Skarżąca nie wskazała innych składników majątkowych, do których można skierować egzekucję. Jest to argument któremu nadano prymat, bez uprzedniego zbadania sprawy pod kątem "ważnego interesu zobowiązanego". Zdaniem Sądu, stanowisko powyższe jest przedwczesne i niweczy cel art. 13§1 u.p.e.a. Z treści tego przepisu nie wynika bowiem, że możliwość ubiegania się o zwolnienie składnika majątkowego jest zarezerwowana jedynie dla dłużników posiadających inny majątek pozwalający na uregulowanie zaległości. Istota instytucji określonej w art. 13§1 u.p.e.a. polega na rozważeniu "ważnego interesu zobowiązanego", a następnie wydaniu rozstrzygnięcia w ramach uznania.

Co ważne, nie ma żadnego przepisu prawa, który warunkowałby zwolnienie spod egzekucji w trybie art. 13§1 u.p.e.a. od wskazania przez zobowiązanego innego majątku, niż ten który zajęto. (wyrok NSA z dnia 21 lutego 2023r. sygn. akt: III FSK 2321/21).

W świetle powyższych ustaleń uznać należało, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem ww. przepisów postępowania oraz prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Powyższą ocenę faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy, mając w szczególności na uwadze, że w kontekście instytucji, o której mowa w art. 13§1 u.p.e.a., istotna jest konieczność rozważenia w świetle przesłanki ważnego interesu wszelkich podnoszonych przez zobowiązanego okoliczności oraz pełne i wyczerpujące uzasadnienia dokonanej ich oceny.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji gdyż było to konieczne do końcowego załatwienia sprawy.

W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a., zasądził na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 100,00 zł tytułem uiszczonego w sprawie wpisu od skargi.