Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1134/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29-30, art. 49b
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 24 października 2023 r., znak: ZOA-VII.7721.7.2021 w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z 24 października 2023 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L. z 26 lipca 2023 r., którym organ nakazał H. S., zam. B. , B. , przedłożenie następujących dokumentów w celu doprowadzenia obiektu budynku gospodarczo-garażowego o wymiarach w rzucie 5,56 m x 5 m (27,8 m2) do stanu zgodnego z prawem, w terminie do 29 marca 2024 r.:

- zgłoszenia z określeniem rodzaju zakresu wykonywanych robót budowlanych,

- projektu zagospodarowania działki lub terenu w zakresie wykonanego budynku,

- zaświadczenia Wójta Gminy B. o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B.,

- oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. L. (dalej także jako: PINB) 12 sierpnia 2020 r. wszczął postępowanie w sprawie dwóch budynków gospodarczych zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] i nr ewid. [...], położonych w miejscowości B., gm. B..

Podczas oględzin, które miały miejsce 1 września 2020 r., dokonano pomiarów dwóch budynków gospodarczych i budynku inwentarskiego. Budynek gospodarczy zlokalizowany jest na działce nr ewid. [...], pomiędzy budynkiem mieszkalnym i budynkiem inwentarskim. Stwierdzono, że ww. budynek, o konstrukcji murowanej i wymiarach zewnętrznych 5,56 m x 5 m, ma dach o konstrukcji drewnianej, jednospadowy ze spadkiem połaci dachu w kierunku działki W. P. – dz. nr ewid. [...]. Ustalono, że okap dachu od strony ww. działki umiejscowiony jest na wysokości 3,62 m. Stwierdzono, że okap nie ma urządzeń do odprowadzania wód opadowych z dachu. Budynek zlokalizowany jest w odległości, licząc od narożników obiektu, 2,22 m i 2 m od granicy z działką nr ewid. [...].

Obecny podczas oględzin H. S. oświadczył m. in., że według jego wiedzy przedmiotowy budynek powstał w latach 1993-1994, a inwestorem był B. S., który na jego budowę posiadał odpowiednie dokumenty, jednakże na skutek upływu czasu uległy one zaginięciu.

Decyzją z 21 stycznia 2021 r. PINB odmówił nakazania L. S., zam. B. – B. , wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy budynku gospodarczym o wymiarach 5,56 m x 5 m, zlokalizowanym na dz. nr ewid. [...] w miejscowości B., gm. B..

Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. P.. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także jako: LWINB) decyzją z 31 marca 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Prawomocnym wyrokiem z 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 336/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił sprzeciw H. S. od powyższej decyzji organu odwoławczego.

PINB ponownie przeprowadził oględziny 28 października 2021 r., w wyniku których ustalono, że stan budynku gospodarczego nie uległ zmianie.

Organ I instancji podjął czynności zmierzające do ustalenia czasu powstania spornego budynku. Główny Geodeta Kraju przekazał organowi fotogrametryczne zdjęcia lotnicze działki nr ewid. [...] w miejscowości B., gm. B., obrazujące stan przedmiotowej działki z 30 czerwca 1997 r. Do akt sprawy dołączono również decyzję Wójta [...] w B. (dalej także jako: Wójt) z 13 marca 1995 r., znak: [...], wraz z "dokumentacją techniczną na budowę budynku inwentarskiego [...] i budynku gospodarczego wg projektu typowego [...]" zawierającą m. in. opis stanu technicznego oraz plan sytuacyjny - zagospodarowania działki.

W wyniku ponownych oględzin, które miały miejsce 22 marca 2023 r., ustalono, że stan budynku gospodarczego nie uległ zmianie, stwierdzono istnienie wewnętrznej instalacji elektrycznej.

W odpowiedzi na pismo PINB, Urząd Gminy w B. wskazał, że budowa budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] w miejscowości B., gm. B. nie stoi w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy B. uchwalonego uchwałą Nr III/7/88 z 9 października 1988 r., który obowiązywał do 2003 r. i nie jest również sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B. zatwierdzonego uchwałą Nr X/82/03 z dnia 12 grudnia 2003 r., bowiem w obu planach ww. działka znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem MR - co oznacza zabudowę zagrodową. Ponadto przy ww. piśmie Wójt Gminy przesłał wypisy i wyrysy z ww. planów dla przedmiotowej działki.

Postanowieniem z 26 lipca 2023 r. PINB nakazał H. S. przedłożenie w terminie do dnia 29 marca 2024 r. wskazanych na wstępie dokumentów.

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem LWINB utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy prawa budowlanego w brzmieniu obowiązujący przed wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw z dnia 13 lutego 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Zgodnie bowiem z treścią art. 25 tejże ustawy do spraw uregulowanych ustawą zmienioną w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienionej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 12 sierpnia 2020 r. oraz nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ww. ustawy, tj. do 19 września 2020 r.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek gospodarczy zlokalizowany na działce nr ewid. [...], pomiędzy budynkiem mieszkalnym, a budynkiem inwentarskim. Jest to obiekt o konstrukcji murowanej i wymiarach zewnętrznych 5,56 m x 5 m, ma dach o konstrukcji drewnianej, jednospadowy ze spadkiem połaci dachu w kierunku działki W. P. – działka nr ewid. [...]. Przedmiotowy budynek zlokalizowany jest w odległości, licząc od narożników obiektu, 2,22 m i 2 m od granicy z działką nr ewid. [...].

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji w zakresie czasu budowy przedmiotowego budynku tj. pomiędzy 1 stycznia 1995 r. a 1997 r. Ocenił, że ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego – a w szczególności z decyzji Wójta z 13 marca 1995 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany obejmujący projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany budynku gospodarczego, typ [...], udzielającej B. S., zam. [...], pozwolenia na budowę, obejmującego realizację budynku gospodarczego wg projektu powtarzalnego [...], o wymiarach w rzucie poziomym 7 m x 10,5 m wraz z załączonym planem sytuacyjnym zagospodarowania – wynika, że w czasie sporządzania dokumentacji na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości B., nie było budynku gospodarczego o wymiarach 5,56 m x 5 m, usytuowanego zgodnie ze szkicem sytuacyjnym – stanowiącym załącznik do protokołu oględzin z 1 września 2020 r. – będącego przedmiotem tego postępowania. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że PINB dołączył do akt zdjęcie lotnicze z 30 czerwca 1997 r., na których widoczny jest sporny budynek.

LWINB wskazał, że w toku postępowania nie odnaleziono dokumentacji związanej z budową budynku gospodarczego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, w okresie od 1993 r. do 1996 r., a przy tym dołączono do akt dokument obrazujący stan zagospodarowania działek nr ewid. [...] i [...] w miejscowości B., co prowadzi do wniosku, że budynek gospodarczo-garażowy powstał w ramach samowoli budowlanej po 1 stycznia 1995 r. Pozyskane zdjęcia lotnicze pozwalają natomiast na stwierdzenie, że obiekt powstał przed 30 czerwca 1997 r.

Organ II instancji wskazał, że w świetle art. 28 p.b., w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obiektu, roboty budowlane można było rozpocząć na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej w przypadkach określonych w art. 29 i 30 p.b. W świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8 m, związanych z produkcją rolną, uzupełniających istniejącą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki budowlanej. Jednak zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. budowa takiego obiektu wymaga zgłoszenia. Mając na uwadze, że inwestor nie dokonał zgłoszenia budowy ww. budynku, organ odwoławczy stwierdził, że PINB prawidłowo wdrożył tryb uregulowany w art. 49b ust. 2 p.b.

W ocenie organu odwoławczego, PINB w J. L. słusznie, działając na podstawie art. 49b ust. 2 p.b., nakazał H. S., zam. B. , B. przedłożenie, w terminie do 29 marca 2024 r., wskazanych w treści postanowienia dokumentów w celu doprowadzenia obiektu budynku gospodarczo-garażowego o wymiarach w rzucie 5,56 m x 5 m (27,8 m2) do stanu zgodnego z prawem.

Organ II instancji wskazał, że pozytywny wynik wstępnej oceny powyżej wskazanych przesłanek daje organowi podstawę do wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, jeżeli jeszcze nie zostały one zakończone. W postanowieniu tym nakłada się również obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w ust. 2 pkt 1-3 omawianego przepisu. Zakończenie robót budowlanych czyni bezprzedmiotowym wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót. Wówczas wydawane jest wyłącznie postanowienie o nałożeniu obowiązków.

W przypadku stwierdzenia zrealizowania samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wdrożenia postępowania legalizacyjnego, którego pierwszym etapem jest wydanie postanowienia na podstawie art. 49b ust. 2 pkt 1 – 3 p.b. Organ nie ma prawnej możliwości legalizacji robót budowlanych w sytuacji, kiedy inwestor nie wykonuje obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej.

LWINB dołączył do akt potwierdzoną za zgodność kserokopię ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 9 października 1988 r. oraz potwierdzoną za zgodność kserokopię uchwały nr [...] Rady Gminy B. z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B..

Z analizy obu ww. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wynika, że zarówno w dacie budowy budynku, jak też obecnie - działka, na której znajduje się przedmiotowy budynek, znajdowała się na terenie oznaczonym jako MR, czyli zabudowy zagrodowej, a szczegółowe zapisy dotyczące ewentualnej zabudowy przedmiotowych działek budynkiem gospodarczym, dopuszczały posadowienie przedmiotowego obiektu budowanego na ww. działkach. Świadczy o tym również zaświadczenie Wójta Gminy B. z 29 czerwca 2023 r.

Organ wyjaśnił, że okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną podlega ocenie z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB w zakresie konieczności dokonania analizy przepisów § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej jako: Rozporządzenie) zgodnie, z którym w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej (w przedmiotowej sprawie, szerokość działki wynosi 9 m).

Ponadto posadowienie przedmiotowego obiektu, nie narusza również przepisów ww. rozporządzenia, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie przedmiotowego obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem tj. § 102 pkt 1, 2 i 3 powyższego rozporządzenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że jeżeli obiekt budowlany lub jego część zbudowano z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, to legalizacja tej zabudowy albo nie będzie możliwa, albo będzie uzależniona od doprowadzenia jej do stanu zgodnego z tymi przepisami. Samo złożenie projektu budowlanego (w wykonaniu postanowienia organu), nie legalizuje samowoli budowlanej, gdyż projekt ten podlega ocenie organu.

Nakaz przedłożenia określonych dokumentów - wymienionych w sentencji postanowienia PINB w J. L. z dnia 26 lipca 2023 r. oznacza, że dokumentacja powinna zawierać takie rozwiązania, które dostosują przedmiotowy budynek do obowiązujących przepisów.

W. P. (dalej także jako: skarżący) wniósł skargę na powyższe postanowienie, podnosząc następujące zarzuty.

1. Naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:

a. nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, cząstkową i zupełnie wadliwą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, pominięcie stanowiska W. P., i wydanie zaskarżonego postanowienia w sytuacji gdy:

- nie ma w niniejszej sprawie prawnych możliwości legalizacji budynku H. S., gdyż znajduje się zbyt blisko granicy działki W. P., nie [znajduje się] w odległości 2,22 m i 2m, tak jak uzasadnia organ, a w odległości dużo bliższej wynoszącej 2 m od strony północnej i 1,95 m od strony południowej, było brak i w dalszym ciągu jest brak zgody skarżącego na posadowienie i legalizację budynku, zbyt on ingeruje w działkę skarżącego;

- organ sam ustalił przebieg granicy między działkami o numerach [...] i [...], błędnie określając posadowienie budynku, pomimo że w dacie pierwszych oględzin trwało postępowanie rozgraniczeniowe, a w dacie drugich było już ostatecznie zakończone (20 października 2021 r.), a pomimo to organ nie wziął pod uwagę protokołu granicznego i nie zmienił pomiarów, pomimo że już w poprzedniej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 21 stycznia 2021 r. zostało wskazane, że organ nie miał kompetencji w zakresie spraw granicznych;

- granica pomiędzy działkami o numerach [...] i [...] została wskazana przez strony w sytuacji, gdy była ona przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego, o czym skarżący kilkakrotnie informował organ – w sprawie dwóch budynków; L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podczas rozstrzygania zażalenia nie wziął pod uwagę faktu przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, znajdującym się na działce o numerze [...] brak jest orynnowania, a okap wystający zmniejsza odległość budynku od granicy działki o kolejne ponad 70 m powoduje, że posadowiony budynek jest niezgodny z planem zagospodarowania przestrzennego i ta okoliczność ma znaczenie w niniejszej sprawie, W. P. złożył wniosek o pozwolenie na budowę na swojej działce budynku gospodarczego wzdłuż jej granicy naprzeciwko budynku H.. S. stanowiącego samowolę budowlaną, uzyskał prawomocne pozwolenie na budowę decyzją z dnia 22 września 2023 r., prawomocną w 12 października 2023 r., więc posadowiony budynek na działce H. S. będzie kolidował z legalną budową W. P., która się rozpoczyna;

- organ nie wziął pod uwagę faktu budowy budynku gospodarczego na działce W. P., ingerencji samowoli budowalnej H. S. na inwestycję skarżącego oraz przedłożonej przez skarżącego dokumentacji;

- legalizacja budynku H. S. będzie negatywnie oddziaływać na inwestycję W. P., ponieważ woda z okapu będzie ściekać na ścianę planowanego budynku gospodarczego, co będzie powodować jego zagrzybienie, a dodatkowo woda opadowa z pozostałych budynków znajdujących się na działce H.. S. będzie ściekać w kierunku południowym pasem pomiędzy budynkami;

- gdyby budynek H. S. był zalegalizowany wcześniej, to skarżący nie uzyskałby zgody na budowę budynku gospodarczego w miejscu gdzie będzie aktualnie pobudowany;

b. wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkującą dalej idącymi błędami z zeznań świadków i złożonej dokumentacji skutkującej wydaniem zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy inwestor wykonał samowolę budowlaną, nie uzgadniając inwestycji z właścicielami działek sąsiadujących w tym stanowiska W. P., pomimo że budynek ten jest posadowiony zbyt blisko z granicą jego działki.

Wskazał, że naruszenia te podważyły zasadę prawdy obiektywnej, słusznego interesu obywatela, współdziałania organów administracji publicznej, przekonywania.

2. Naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., nierozważenie szeregu zarzutów skarżącego podniesionych w zażaleniu oraz dołączonej przez niego dokumentacji.

3. Naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 138 § 2 i § 4 k.p.a. poprzez niezrealizowanie poprzednich wytycznych L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego zawartych w decyzji z dnia 31 marca 2021 r., poprzez nieustalenie czy inwestycja była zrealizowana zgodnie z obowiązującymi w dacie budowy przepisami techniczno-budowlanymi, czy H. S. uzyskał odpowiednią zgodę organu na posadowienie budynku w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki oraz czy roboty były wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, czy nie stwarzała zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, a sposób ich wykonania nie daje uzasadnionych wątpliwości co do jakości tych robót.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W związku z tym, że przedmiotem skargi jest postanowienie, na które przysługiwało stronie zażalenie, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto 12 sierpnia 2020 r. i nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020, poz. 471, dalej jako: ustawa z 2020 r.), tj. do 19 września 2020 r. W art. 1 tejże ustawy wprowadzono zmiany w ustawie z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm., dalej jako: p.b., Prawo budowlane). Zgodnie z art. 25 ustawy z 2020 r. do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie mają zatem zastosowanie przepisy p.b. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z 2020 r.

W świetle zgromadzonej dokumentacji, na aktualnym etapie postępowania, nie wzbudza wątpliwości kwalifikacja spornego obiektu, jako budynku gospodarczo-garażowego o powierzchni 27,8 m2.

Należy także podzielić ustalenia organu II instancji, że powstał on między 1 stycznia 1995 r. a 30 czerwca 1997 r. Organy oparły się w tym zakresie prawidłowo na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy.

W uzasadnieniu decyzji z 13 marca 1995 r., znak [...] wskazano, że przedłożony przez inwestora (B. S.) projekt zagospodarowania działki jest zgodny m. in. z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta gminy B. 23 stycznia 1995 r. oraz protokołem ugody zawartej 10 stycznia 1995 r. w Urzędzie Rejonowym w J. L. w sprawie budowy budynku inwentarskiego i gospodarczego przez J. P. i B. S.. Załącznik do tejże decyzji stanowi plan sytuacyjny zagospodarowania działki S. B., położonej w m. B. . Sporny obiekt nie został ujawniony w tym dokumencie ani jako obiekt istniejący, ani jako obiekt projektowany. W związku z tym, mając na uwadze, że w toku postępowania wskazywano, że obiekt powstał w 1994 r., w 1995 r. i 1996 r. (m. in. oświadczenia – k. 85-83, k. 14), należało przyjąć, że obiekt najwcześniej mógł powstać 1 stycznia 1995 r. Zdjęcia lotnicze ujawniają natomiast, że 30 czerwca 1997 r. sporny budynek istniał, zatem słusznie przyjęto, że jest to najpóźniejsza data powstania obiektu.

Mając na uwadze przepisy prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w czasie realizacji obiektu – między 1 stycznia 1995 r., a 30 czerwca 1997 r. – tj. art. 29 ust. 1 p.b. i 30 ust. 1 p.b., należało stwierdzić, że realizacja inwestycji wymagała zgłoszenia, a inwestor nie dopełnił tego obowiązku. W związku z powyższym stwierdzono, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej.

Na aktualnym etapie postępowania i w świetle prawidłowo zgromadzonej dokumentacji, ustalenia organów obu instancji w zakresie kwalifikacji obiektu, jego wymiarów, czasu jego powstania oraz niedokonania wymaganego prawem zgłoszenia nie wzbudzają wątpliwości Sądu.

Jak stanowi art. 49b p.b., w brzmieniu sprzed nowelizacji prawa budowlanego, czyli w czasie miarodajnym dla oceny prawnej w niniejszej sprawie, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych w punktach 1 – 3 dokumentów.

Stwierdzenie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także ustalenie możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem nie ma charakteru rozstrzygającego, lecz stanowi wstępną ocenę.

Wskazany art. 49b p.b, jak i art. 48-49 p.b., służy likwidacji samowoli budowlanych. Chociaż skutkiem realizacji obiektu z naruszeniem prawa jest nakaz rozbiórki, to organ zawsze ma obowiązek rozważenia możliwości przeprowadzenia postępowania naprawczego (legalizacyjnego) w stosunku do takiego obiektu.

W związku z powyższym organ dokonuje wstępnej oceny obiektu w zakresie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Na tym etapie postępowania organ nie przesądza o możliwości przeprowadzenia legalizacji, a nawet o zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub z innymi przepisami. Wstępne ustalenie organu o możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może ulec weryfikacji w toku dalszego postępowania, w szczególności po analizie dokumentacji złożonej przez stronę w wykonaniu obowiązku nałożonego zaskarżonym postanowieniem. Nie można także tracić z pola widzenia, że nieprzedłożenie przez stronę w terminie dokumentów określonych przez organ w postanowieniu, o którym mowa w art. 49b ust. 2 p.b., stanowi podstawę do wydania decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 pr. bud.

Brak pełnej zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi nie oznacza, że legalizacja obiektu jest niedopuszczalna, lecz prowadzi do wniosku, że jest uzależniona od możliwości doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z tymi przepisami, a jedynie w braku takiej możliwości będzie definitywnie wykluczona (por. wyrok NSA z 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 299/16).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy rozważył zgodność zrealizowanego obiektu z przepisami z zakresu zagospodarowania przestrzennego i doszedł do przekonania o możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Aktualnie obowiązujący miejscowy plan dopuszcza możliwość lokalizacji na działce inwestora obiektu gospodarczego.

Z treści zaskarżonego aktu nie wynika, że w sprawie ustalono zgodność zabudowy z przepisami z zakresu warunków technicznych. Organ nie stwierdził niemożności doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami Rozporządzenia.

W niniejszej sprawie organy rozważały możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego z uwzględnieniem treści § 12 i § 102 Rozporządzenia. W tym miejscu wypada wskazać, że zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia dopuszczalna jest budowa budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Wskazano także na treść art.102 Rozporządzenia, który reguluje warunki techniczne realizacji garażu. Organ II instancji nie stwierdził takiej sprzeczności obiektu z przepisami, która wykluczyłaby możliwość prowadzenia postępowania legalizacyjnego.

Niewątpliwie w toku postępowania będzie weryfikowana kwestia odległości obiektu od granicy. Jednakże nie można tracić z pola widzenia, że wskazywane przez skarżącego ewentualne rozbieżności w pomiarach nie przesądzają o niemożności przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.

Organy słusznie doszły do przekonania o wstępnej możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, wobec czego zastosowały tryb z art. 49b p.b. Tylko w sytuacji, gdy w sposób niewzbudzający wątpliwości organy mogłyby stwierdzić, że obiekt jest sprzeczny z przepisami z zakresu zagospodarowania przestrzennego lub niemożliwe jest doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem, zastosowanie art. 49b p.b. byłoby nieprawidłowe. Takiego stwierdzenia na gruncie niniejszej sprawy nie można poczynić.

Końcowo należy wskazać, że stosunki wodne podlegają regulacji ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2023 r., poz. 1478). Sporny obiekt nie jest urządzeniem wodnym w rozumieniu ustawy. Jeżeli w sprawie doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie, to jest to podstawa do wszczęcia postępowania w tym trybie.

W toku postępowania skarżący nie wykazał, aby legalizacja spornego obiektu w jakikolwiek sposób uniemożliwiła mu wykonanie decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę.

Zarzuty skargi są niezasadne i nie znajdują pokrycia w zebranym materiale dowodowym. Organ odwoławczy słusznie uznał, że PINB zrealizował wytyczne zawarte w decyzji z 31 marca 2021 r. Podstawową kwestią wymagającą ustalenia była data powstania obiektu i czy został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Kwestie te determinują dalszy tok postępowania.

Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło wystarczające wyjaśnienie istotnych okoliczności, mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia – art. 6, 7, 8, 11, 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 r., poz. 775, dalej jako: k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 9 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych. Odniósł się również do argumentów zażalenia, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może zostać uznane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej. Organ odwoławczy ustosunkował się do istotnych zarzutów skarżącego. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że art. 107 § 3 k.p.a. nie wprowadza nakazu odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania (zażalenia), a jedynie do tych, które mają doniosłe znaczenie dla sprawy.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.