Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 35/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-12-17 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy co do całości wniosku
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 2 w zw. z 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

S. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta L.w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa.

Pismem z dnia 15 października 2012 r. skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu, wskazując na swoją trudną sytuację finansową i podkreślając, że uzyskiwane dochody pozwalają na pokrycie podstawowych wydatków oraz spłatę kredytu mieszkaniowego w wysokości 900 zł. Nadmienił także, że zaniechanie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie może uniemożliwić mu dochodzenie praw na drodze sądowej, gdyż każde stawienie się na rozprawie celem złożenia wyjaśnień może stanowić znaczne obciążenie finansowe i czasowe.

Pismem referendarza tutejszego Sądu z dnia 25 października 2012 r. wezwano stronę skarżącą do złożenia wniosku na urzędowym formularzu oraz sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących jej dochodów, zobowiązań i miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu, a także wyjaśnienia m.in. czy korzysta z pomocy osób trzecich oraz w jakiej wysokości byłaby w stanie uiścić wpis sądowy.

Odpowiadając na powyższe, skarżący przesłał do tutejszego Sądu złożony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, wskazując, że jego łączny miesięczny dochód brutto wynosi 1756 zł, z czego kwota 1056 zł stanowi dochód uzyskiwany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, kwota 200 zł – dochód z tytułu diety w samorządzie zawodowym, a kwota 500 zł – dochód z tytułu sprawowanej funkcji w zarządzie spółki. Ponadto wyjaśnił, że wartość majątku prowadzonej przez niego działalności gospodarczej wynosi ok. 50 tyś zł., a składa się na niego wyposażenie sklepu zoologicznego, samochód osobowy oraz komputer przenośny. Ponadto wskazał, że powyższe dochody pozwalają mu na uiszczenie opłat za: energię elektryczną (200 zł/m-c), wodę i ścieki (35 zł/m-c), telefon (125 zł/m-c), jedzenie i ubranie (300 zł/m-c) oraz spłatę kredytu mieszkaniowego, którego miesięczna rata wynosi 900 zł. Do niniejszego wniosku S.D. dołączył wyciągi z rachunku bankowego osobistego i firmowego. Przedstawił także kserokopię deklaracji podatkowej, z której wynika, że skarżący w 2011 r. uzyskał przychód w wysokości 186 269, 63 zł.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r., doręczonym 22 listopada 2012 r., referendarz sądowy odmówił przyznania S. D. prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem w dniu 29 listopada 2012 r. wnioskodawca złożył skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej u.p.s.a. (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy.

Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 u.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 u.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, spoczywa z kolei ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów postępowania. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy.

Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków.

Odnosząc się do wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu złożonego wniosku strona nie udokumentowała istotnych okoliczności, które - jak wynika ze złożonego wniosku – kształtują sytuację finansową strony, a mianowicie zaniechała, tak na etapie składania wniosku jak również wnoszenia sprzeciwu, potwierdzenia wysokości uzyskiwanego dochodu z tytułu prowadzonej działalności w samorządzie zawodowym oraz sprawowanej funkcji w zarządzie spółki. Ponadto nie przedłożył dokumentów księgowych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej, co też uniemożliwia ustalenie wysokości aktualnie osiąganego dochodu, a w konsekwencji uznanie, że wobec konieczności ponoszenia wydatków, nie pozwoli on na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

Ponadto skarżący nie udokumentował w sposób należyty wysokości ponoszonych miesięcznych wydatków niezbędnych do swojego utrzymania. Tu przede wszystkim wskazać należy, że skarżący w żaden sposób nie udokumentował wysokości zaciągniętego kredytu, który stanowi znaczne obciążenie jego miesięcznego budżetu domowego. Nie wydaje się tu być wystarczający przedłożony wyciąg z rachunku bankowego. Tymczasem to na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. W realiach niniejszej sprawy, podniesione przez wnioskodawcę okoliczności, na których oparł swój wniosek o przyznanie prawa pomocy (niemożność uiszczenia żadnych kosztów postępowania, fakt zadłużenia), zostały w istocie jedynie opisane, ale nie wykazane, czyli, dowiedzione, udokumentowane, udowodnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 189/11, Lex 948866).

Wobec powyższego przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, że znajduje się on w sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania i uprawnia do przyznania prawa pomocy. Korzystanie z instytucji prawa pomocy powinno mieć bowiem miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a więc wtedy, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OZ 759/11, Lex nr 964732)

Ponadto jedynie marginalnie należy nadmienić, że podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność dotycząca zawiłości prawnych sprawy nie stanowi kryterium, którym powinien kierować się Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe.

Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do postanowień art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.