Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 989/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 15a i 15b, 15d
journal: Dz.U. 2022 poz 1692
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 50 ust. 1, art. 64, art. 52
journal: Dz.U. 2022 poz 1967
law: Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 25 września 2023 r. nr SKO.4111.349.2023 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Koszalina z dnia 29 grudnia 2022 r., nr 2158/2022/DW


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K., decyzją z dnia 29 grudnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.; dalej: "u.d.w.") w zw. z art. 52 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967; dalej: "u.s.r.r.p.") odmówił W. Z. (dalej jako: "strona", "skarżący") przyznania świadczenia w postaci dodatku węglowego.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji podał, że w wyniku weryfikacji informacji zawartych w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków stwierdzono, że główne źródło ogrzewania, które jest wykorzystywane w gospodarstwie domowym strony (wpisanym w CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r.) jest kocioł na paliwo stałe (z ręcznym podajnikiem paliwa/z podajnikiem) zasilany drewnem kawałkowym.

Skarżący w dniu 19 września 2022 r. dokonał korekty wpisu do centralnej ewidencji emisyjności budynków poprzez wskazanie, że rodzaj stosowanych paliw stałych stanowi węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona w dniu 13 stycznia 2023 r. złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym wskazała między innymi, że w dniu 19 września 2022 r. dokonała korekty (uzupełnienia) w zakresie wypełnienia deklaracji CEEB, w której zaznaczyła jedynie drewno kawałkowe, a uzupełniając deklarację w dniu 19 września 2022 r. wskazała, że do ogrzewania wykorzystywany jest węgiel oraz węglopochodne. Zarzuciła organowi I instancji, że błędnie wskazał, że korekta deklaracji z 19 września 2022 r. stanowi jedynie jej uzupełnienie, a nie stanowi nowej deklaracji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 września 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i przywołał treść art. 2 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.d.w.

Organ odwoławczy podał, że warunkami przyznania dodatku węglowego co do zasady jest:

- wpisanie lub zgłoszenie do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków - jako głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego - kotła na paliwo stałe, kominka, kozy, ogrzewacza powietrza, trzonu kuchennego, piecokuchni, kuchni węglowej lub pieca kaflowego na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi,

- paliwem stałym dla głównego źródła ogrzewania musi być - węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierający co najmniej 85% węgla kamiennego,

- zamieszkiwanie (prowadzenie gospodarstwa domowego) pod adresem, gdzie jest określone źródło ciepła, zasilane określonym paliwem stałym.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie przepisów u.s.r.r.p. dokonano nowelizacji przepisów u.d.w. Na mocy art. 50 pkt 1 lit. a u.s.r.r.p. z dniem 20 września 2022 r. doprecyzowano art. 2 ust. 1 u.d.w., przez wskazanie, iż znaczenie prawne mają zgłoszenia (wpisy) do CEEB - głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego (tj. kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi), dokonane tylko do dnia 11 sierpnia 2022 r. Intencją wprowadzenia zmian było zablokowanie dokonywania korekt w CEEB, które wbrew wcześniejszemu wpisowi, uprawniałyby do dodatku węglowego, a także uściślenie na jaki dzień badane są wpisy/zgłoszenia do CEEB. Data 11 sierpnia 2022 r. jest kluczowa dlatego, że jest to dzień poprzedzający wejście w życie ustawy o dodatku węglowym.

Kolegium podało dalej, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy, prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej, stosuje się przepisy

w brzmieniu nowym (art. 52 u.s.r.r.p.).

Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z art. 2 ust. 15g u.d.w., który został dodany przez art. 26 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236 ze zm.) zmieniającej przepisy u.d.w. z dniem 3 listopada 2022 r., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.d.w., nie zostało zgłoszone lub wpisane do CEEB, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438 ze zm. dalej: "u.c.e.e.b."), do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1, które faktycznie istnieje.

W ocenie Kolegium, zmiana danych dotycząca wyłącznie paliwa w CEEB po dniu 11 sierpnia 2022 r. nie powoduje, że ten sam piec zasilany innym paliwem jest nowym źródłem ciepła. Z treści art. 2 ust. 15g u.d.w. nie wynika, żeby organ w drodze wywiadu weryfikował rodzaj paliwa, którym zasilane jest źródło ogrzewania.

Organ odwoławczy podał, że w myśl art. 27g ust. 3 pkt 5 u.c.e.e.b., deklaracja CEEB zawiera m.in. informacje o liczbie i rodzaju źródeł ciepła lub spalania paliw, o których mowa w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c oraz o ich przeznaczeniu

i wykorzystywanych w nich paliwach. W przypadku zmiany danych, właściciel lub zarządca budynku obowiązany jest złożyć nową deklarację w terminie 14 dni, od dnia zaistnienia zmiany (art. 27g ust. 4 u.c.e.e.b.). Zmiana danych w deklaracji CEEB jest możliwa, lecz ma skutek na przyszłość. Organ odwoławczy stwierdził, że na gruncie ustawy u.c.e.e.b. nie funkcjonuje pojęcie "korekty deklaracji", jak to ma miejsce w Ordynacji podatkowej, zatem złożenie korekty deklaracji do CEBB jest niemożliwe. Innymi słowy nie można dokonać wstecz zmiany danych wpisanych przed 11 sierpnia 2022 r.

Kolegium wyjaśniło, że skarżący mieszka w K., dokonując na podstawie art. 2 ust. 15 u.d.w. oraz art. 2 ust. 1 u.d.w., weryfikacji danych w CEBB ujawnionych do dnia 11 sierpnia 2022 r., ustaliło, że jest to budynek jednorodzinny położony w K. przy ul. [...], zainstalowane są i eksploatowane źródła ciepła z kategorii:

- kocioł na paliwo stałe, pełniący funkcję centralnego ogrzewania,

stosowanego paliwa w kotle jest drewno kawałkowe,

kocioł olejowy.

We wniosku o dodatek węglowy strona wskazała, że to kocioł na paliwo stałe jest głównym źródłem ogrzewania jego gospodarstwa domowego.

Organ odwoławczy zauważył, że w myśl art. 2 ust. 1 u.d.w. (w brzmieniu obowiązującym od 20 września 2022 r.) pod uwagę bierze się zgłoszenie/wpis dokonany do CEEB, który funkcjonował na dzień 11 sierpnia 2022 r. Zatem nie bierze się pod uwagę zgłoszenia z dnia 4 listopada 2022 r. do CEBB (dokonanego również przez stronę - dopisującego kolejne paliwo dla kotła, tj. węgiel i paliwa węglopochodne). Innymi słowy bierze się pod uwagę ostatnie zgłoszenie/wpis do CEEB, które było ujawnione na dzień 11 sierpnia 2022 r. Nadto organy administracji publicznej na gruncie ustawy o dodatku węglowym - co do zasady - ograniczają się tylko do zbadania danych wynikających z CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r. i nie badają stanu świadomości, wiedzy składającego deklarację do CEEB.

Kolegium podkreśliło, że żaden przepis prawa nie daje uprawnienia organom I czy II instancji do badania ewentualnych rozbieżności między wpisami w CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r., a stanem rzeczywistym, ani tym bardziej ustalania przyczyn lub osób ponoszących odpowiedzialność za wadliwe wypełnienie deklaracji do CEEB.

Organ odwoławczy stwierdził dalej, że organ I instancji przestrzegał reguł z procedury administracyjnej i by zapobiec wydaniu rozstrzygnięcia niezgodnego z żądaniem strony zapewnił jej, w myśl regulacji art. 79a k.p.a., możliwość przedłożenia dowodów celem wykazania spełnienia przesłanki, od której jest uzależnione prawo do dodatku węglowego. Zawiadomienie organu I instancji strona skwitowała milczeniem, a w odwołaniu poza polemiką z ustaleniami faktycznymi w sprawie nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich tez.

Wobec powyższych ustaleń Kolegium stwierdziło, że odmowa przyznania dodatku węglowego jest zasadna. W ocenie organu, wnioskodawca nie spełnia warunku z art. 2 ust. 3 u.d.w. w związku z art. 2 ust. 15 u.d.w., ponieważ nie zgłosił do dnia 11 sierpnia 2022 r. do CEEB, że paliwem stałym dla jego głównego źródła ogrzewania jest węgiel, a wskazał, iż jest to drewno kawałkowe.

Organ odwoławczy nie widział również podstaw do wdrożenia trybu z art. 2 ust. 15g u.d.w. z uwagi na to, iż nie dopatrzył się uprawnienia po stronie organu administracji publicznej do przeprowadzenia weryfikacji, jakiego paliwa używa strona w głównym źródle ogrzewania (tutaj: kotle na paliwo stałe z ręcznym podajnikiem podawaniem paliwa).

Zdaniem organu, wywiad przeprowadza się bowiem tylko wtedy, gdy strona nie zgłosiła źródła ogrzewania w ogóle lub do 11 sierpnia 2022 r. i tylko w celu potwierdzenia, iż głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe. Pracownik socjalny nie ma uprawnienia by w drodze wywiadu ustalać, czym strona pali w piecu. Natomiast przepis art. 2 ust. 15g u.d.w. nie odnosi się do zmian, zgłoszeń czy wątpliwości w zakresie paliwa stałego. W rachubę nie wchodziło także przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o jakim mowa w art. 2 ust. 15b u.d.w.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i ponowne rozpoznanie jego wniosku o dodatek węglowy, powielając zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Skarżący ponadto podkreślił, że piec węglowy stanowił główne źródło ogrzewania, który został zgłoszony w deklaracji do CEEB i nie podlegał zmianom w deklaracji. W ocenie skarżącego, organ II instancji naruszył art. 50 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu strony na okoliczności związane z dokonanym uzupełnieniem (korektą) deklaracji CEEB, złożonym przez stronę po dniu 19 sierpnia 2022 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 września 2023 r., utrzymującej w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta K. z dnia 29 grudnia 2022 r., w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.

Zdaniem organów orzekających w sprawie, złożenie przez skarżącego po dniu 11 sierpnia 2022 r. deklaracji w zakresie zmiany stosowanego paliwa nie może zostać uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku o wypłatę dodatku węglowego.

W ocenie Sądu, wskazana okoliczność nie została jednoznacznie ustalona w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródle spalania paliw, która została zgłoszona do CEEB w dniu 28 czerwca 2022 r. skarżący jako źródło ciepła wskazał kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa, zasilany drewnem kawałkowym, tym niemniej w dniu 19 września 2022 r. skarżący złożył korektę deklaracji, w której wskazał jako źródło ciepła kocioł na paliwo stałe zasilany węglem i paliwami węglopochodnymi oraz drewnem kawałkowym. Organy uznały natomiast, że jeżeli wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało ujawnione w CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r., stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego, pomimo że skarżący wskazał w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że pierwsza deklaracja zawierała błąd co do rodzaju stosowanego paliwa, gdyż w dacie wypełniania deklaracji wykorzystywał jedynie drewno do ogrzewania wody.

Zdaniem Sądu, poczynione przez organy ustalenie uznać należy za niewystarczające dla dokonania oceny wniosku skarżącego. Wobec sprzeczności pomiędzy treścią oświadczenia skarżącego, a treścią ujawnioną w CEEB, zaistniały wątpliwości co do faktycznego źródła, jakim ogrzewane jest gospodarstwo domowe skarżącego i powinny być one w sprawie jednoznacznie rozstrzygnięte, jako mające charakter istotny w świetle treści art. 2 ust. 1 u.d.w.

W ocenie Sądu, powyższe jednoznacznie ilustruje, że dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykładnia art. 2 ust. 1 u.d.w. prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu, jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem. Organ zajął bowiem stanowisko, że wskazana w powołanym przepisie data, tj. 11 sierpnia 2022 r. stanowi jedyny wyznacznik dla weryfikacji źródła ogrzewania danego gospodarstwa domowego poprzez sprawdzenie, jakie źródło ogrzewania figurowało w tej dacie w CEEB.

W przedmiotowej sprawie nie uwzględniono, że zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego, korekta deklaracji dotyczącej źródeł spalania paliw wynikała z zamiaru likwidacji kotła na paliwo stałe, do którego nie doszło, nadal jako paliwo stałe stosuje również węgiel i paliwa węglopochodne. Tymczasem organ odwoławczy nie ocenił tej okoliczności, pomimo że kwestia korekty w deklaracji została podniesiona w odwołaniu.

Na gruncie tej sprawy Sąd popiera i uznaje za swoje stanowisko prezentowane w aktualnym orzecznictwie, że w przypadku wątpliwości tak co do źródła ciepła, jak i rodzaju paliwa organy powinny przeprowadzić stosowne postępowanie w celu usunięcia tych wątpliwości (patrz np. wyrok WSA w Opolu z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 74/23, wyrok WSA w Gliwicach z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 278/23, wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 116/23, wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 189/23, wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl).

Do takich wniosków skłania nowelizacja ustawy o dodatku węglowym z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca"). Na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy dodano po ust. 15 art. 2 ustawy ust. 15a-15b. Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r. Jednocześnie na mocy przepisu o charakterze przejściowym (art. 52 ustawy zmieniającej) jednoznacznie doprecyzowano, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. W niniejszej sprawie wniosek został złożony w dniu wejścia ww. ustawy tj. 20 września 2022r..

Na podstawie wprowadzonych przepisów, tj. art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r.

o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r.

o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

Weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma więc mieć charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków i tylko na dzień 11 sierpnia 2022 r., do czego sprowadzały się ustalenia organów w niniejszej sprawie. Co więcej, katalog źródeł i informacji, o którym mowa w powołanych przepisach, a w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma w tym zakresie charakter otwarty. Tym samym, brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie używanego w gospodarstwie domowym skarżącego rodzaju paliwa jest, w ocenie Sądu, nie do zaakceptowania, tak w świetle art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej "k.p.a.") organy administracji w toku postępowania tak z urzędu, jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W rozpatrywanej sprawie organy nie sprostały wskazanym w art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. obowiązkom. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło bowiem pomimo posiadania przez organ informacji, że stan ujawniony w deklaracji może różnić się od stanu rzeczywistego.

Należy także wskazać, że na podstawie art. 2 ust. 15b u.d.w. jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych.

Pozornie mogłoby się wydawać, że obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dotyczy więc bezpośrednio jedynie sytuacji, gdy występują sprzeczności w zakresie ustalenia, czy mamy do czynienia z gospodarstwem domowym jednoosobowym, czy wieloosobowym. Tym niemniej, zgodnie z art. 2 ust. 15d u.d.w., w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Należy więc przyjąć, że istnienie jakichkolwiek wątpliwości, również w zakresie głównego źródła ogrzewania w gospodarstwie domowym, skutkuje obowiązkiem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W świetle powołanych przepisów art. 7 i art. 77 § k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym Sąd uznał za niewłaściwy pogląd, jakoby żaden przepis ustawy nie dawał organom uprawnień do badania ewentualnych rozbieżności między wpisami w CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r., a stanem rzeczywistym. Przeciwnie, ustalenie powyższego stanowiło obowiązek organu.

Z powyższych względów, z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 u.d.w. oraz naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rozpoznanie wniosku skarżącemu o przyznanie dodatku węglowego powinno zatem nastąpić z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni art. 2 ust. 1, ust. 15, ust. 15a-15e u.d.w. oraz ogólnych zasad postępowania dowodowego. Zadaniem organów będzie jednoznaczne ustalenie rodzaju paliwa stosowanego w głównym źródle ogrzewania budynku jednorodzinnego, w którym mieszka wnioskodawca, na podstawie już posiadanych informacji oraz rozważenie przeprowadzenia w sprawie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego.