Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 290/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 - 20, art. 22 § 2, art. 24 § 1, art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 lipca 2024 r.; sygn. akt I SO/Ke 1/24 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów i asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 16 października 2023 r.; nr 9009-2023-002115 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej zwany: sądem I instancji lub WSA w Kielcach) postanowieniem z 18 lipca 2024 r. sygn. akt I SO/Ke 1/24 oddalił wniosek S. T. (dalej zwanej: skarżącą) o wyłączenie sędziów i asesora sądowego orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie w osobach: Jacka Boratyna, Małgorzaty Niedobylskiej, Grzegorza Panka, Piotra Popka, Jacka Surmacza, Tomasza Smolenia, Jarosława Szaro, Kariny Gniewek-Berezowskiej, Piotra Godlewskiego, Magdaleny Józefczyk, Joanny Kłoda-Szeligi, Macieja Kobaka, Elżbiety Mazur-Selwy, Marii Mikolik, Ewy Partyki, Jerzego Solarskiego, Stanisława Śliwy, Pawła Zaborniaka, Joanny Zdrzałki – od rozpoznania sprawy sygn. akt I SA/Rz 646/23 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 16 października 2023 r. w przedmiocie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2022 r.

W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 16 października 2023 r. W toku rozpoznawania sprawy, pismem z 29 grudnia 2023 r., ustanowiony pełnomocnik – syn skarżącej P. T. wniósł o wyłączenie od rozpoznania spraw: I SA/Rz 646/23, I SA/Rz 647/23, I SA/Rz 648/23 wszystkich sędziów i asesorów sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Wskazani we wniosku skarżącej sędziowie i asesor sądowy orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie pisemnie oświadczyli, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawanej sprawie.

Postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GW 1/24, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył WSA w Kielcach do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i asesorów WSA w Rzeszowie.

W zaskarżonym postanowieniu z kolei sąd I instancji stwierdził, że wskazane przez skarżącą okoliczności stanowią jej subiektywne przekonanie o postawie sędziów i są uzasadnione negatywnym dla niej wynikiem spraw toczących się przed WSA w Rzeszowie. Sąd uznał, że podniesione we wniosku o wyłączenie wskazanych w nim sędziów i asesora sądowego argumenty skarżącej nie uzasadniają zastosowania omawianej instytucji wyłączenia. Wskazał przy tym, że skarżąca nie wskazała dowodów mogących uprawdopodobnić formułowane zarzuty i/lub obiektywnych okoliczności potwierdzających jej twierdzenia, a tym samym mogących uzasadnić wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów i asesora sądowego.

Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie sądu I instancji z 18 lipca 2024 r. wnosząc o: 1) na podstawie art. 19 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji wykluczenie z orzekania w sprawach skarżącej sędziów i asesora WSA w Rzeszowie oraz 2) na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 75 k.p.a. wniosła o ściągnięcie i zapoznanie się z aktami sprawy WSA w Rzeszowie o sygn. akt: II SA/Rz 1245/17 z 25 stycznia 2018 r. i II SA/Rz 226/20 z 25 czerwca 2020 r.

Skarżąca zarzuciła, że na podstawie art. 5 § 1 a w zw. z art.1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z § 3 pkt. 1 w zw. § 4 pkt.3 Rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r., w sprawie rozgraniczania nieruchomości w zw. z art. 7 w zw. z art. 2, art. 21 i art. 64 ust. 1 Konstytucji w ramach działalności WSA w Rzeszowie sprawującego wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w swoich wyrokach o sygn. akt: II SA/Rz 1245/17 z 25 stycznia 2018 r. i II SA/Rz 226/20 z 25 czerwca 2020 r., doprowadził do zakwestionowania umocowania Sądu Rejonowego w Jarosławiu – ówczesny \/l Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Lubaczowie – przez nieuznanie jego postanowienia o sygn. akt VI Ns 535/13 z 31 grudnia 2013 r., o dział spadku w przedmiocie powierzchni a zatem granic nieruchomości o nr. 260 stanowiącą własność skarżącej, której została bezprawnie pozbawiona w postępowaniu administracyjnym rozgraniczenia nieruchomości czego dopuścił się WSA w Rzeszowie. Własność w demokratycznym państwie prawnym jest pod ochroną Państwa i można ją przenieść jedynie aktem notarialnym, wywłaszczeniem, zasiedzeniem. Naruszenie prawomocności orzeczenia sądu cywilnego spowodowało rażące naruszenie przez WSA w Rzeszowie naczelnej zasady demokratycznego państwa prawnego praworządności opisanej w art. 7 Konstytucji: Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

W związku z powyższą podstawą prawną w zw. z art. 5 a w zw. z art. 6 § 1 pkt. 2, pkt 4, pkt. 6, art. 9, art. 12 p.u.s.a. w zw. z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 4 ust. 1 Konstytucji sprawowaniem nadzoru nad działalnością administracyjną sądów administracyjnych przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego zobowiązuje go i innych funkcjonariuszy publicznych zapoznanych z niniejszym pismem do postawienia sędziów WSA w Rzeszowie orzekających w sprawach II SA/Rz 1245/17 i II SA/Rz 226/20 przed sądem dyscyplinarnym za naruszenie praworządności. Zbadaniem czy są zdolni do niezawisłości, bezstronności, sprawowania urzędu bowiem ich postępowanie w przedmiotowych sprawach po powołaniu na urząd sędziego wskazuje na ich niezdolność do godnego sprawowania władzy sądowniczej w demokratycznym państwie prawnym oraz powiadomienie organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa na szkodę skarżącej przez sędziów orzekających w jej sprawach, którzy popełnili czyny zabronione o znamionach przestępstw opisanych w art. 231, art. 271 § 1, art. 277, art. 207 § 1, § la, § 2 w zw. z art. 212 § 1, art. 115 § 9a w zw. z art. 286 § 1 w zw. art. 258 § 1 i art. 7 § 2 Kodeksu karnego polegające na popełnieniu zbrodni sądowej poprzez rażące nadużycie władzy sędziowskiej, polegającej na wydaniu wyroków II SA/Rz 1245/17 z 25 stycznia 2018 r. i II SA/Rz 226/20 z 25 czerwca 2020 r., przy braku poszanowania fundamentalnych zasad prowadzenia uczciwego procesu sądowego co stanowiło akt represji wobec skarżącej, przez:

1) niedopełnieniu swoich obowiązków postępowania w granicach i na podstawie prawa, poprzez pominięcie wszelkiej dokumentacji stwierdzającej stan prawny i ewidencyjny nieruchomości, zaniechanie kontroli administracji publicznej pod kontem zgodności z prawem wydanych decyzji administracyjnych co doprowadziło do naruszenia: praworządności, praw i wolności skarżącej do niezawisłego sądu, własności, prawa do dziedziczenia i doprowadziło do utraty zaufania do organów władzy publicznej. "W dotychczasowym orzecznictwie TK ugruntowane do niezawisłości, bezstronności, sprawowania urzędu zostało stanowisko, iż art. 2 Konstytucji RP obejmuje również zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa" Wyrok TK z 1 kwietnia 2008 r. SK 96/06;

2) nadużycia swoich uprawnień poprzez przeniesieni własności skarżącej na rzecz Lasów Państwowych, zmiany granic i powierzchni jej nieruchomości;

3) poświadczaniu nieprawdy w dokumentach urzędowych mających znaczenie prawne, swoich wyrokach o rzekomej procedurze nie występującej w prawie Rzeczpospolitej o:

a. wznawianiu znaków granicznych na podstawie słupków betonowych odnalezionych w terenie;

b. rzekomej prawidłowości postępowania rozgraniczeniowego i sporządzonej dokumentacji;

c. rzekomej akceptacji przez skarżącą odebrania jej własności o czym rzekomo ma świadczyć podpis skarżącej pod protokołem granicznym, w sytuacji kiedy szkic graniczny integralny element protokołu granicznego zgodnie z § 20 w zw. z § 22 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie wykazuje zmian w przebiegu granicy ani zmiany punktów granicznych, przedstawiając linie i punkty graniczne oznaczone zgodnie z opisem znajdującym się protokole granicznym. To szczególnie obelżywe kłamstwo, pomówienie, mające cechy intencjonalnej przemocy psychicznej o cechach prania mózgu wypełniające czyn zabroniony znęcania psychicznego nad osobą nieporadną ze względu na jej wiek i stan zdrowia. Doprowadziło to w zamiarze bezpośrednim do zniszczenia zdrowia, zagrożenia życia skarżącej. To przestępstwo spowodowało trwałą niepełnosprawność skarżącej zgodnie intencją wyjątkowo zdemoralizowanych kłamstwem funkcjonariuszy publicznych bądź chorych z nienawiści do skarżącej którzy wykorzystując urząd sędziego, przewagę, w tym psychiczną działając w zorganizowanej grupie bądź związku przestępczym poświadczali celowo nieprawdę jako specjaliści prawa o dobrym stanie zdrowia co wyklucza stany urojeniowe sprawców którzy w zamiarze bezpośrednim popełniali przestępstwa na szkodę skarżącej naruszając jej prawa, dobra osobiste, upokarzając, okradając, stosując przemoc psychiczną doprowadzili do trwałego uszczerbku na zdrowiu skarżącej, kradzieży jej własności;

d. poświadczali nieprawdę że udział skarżącej w postępowaniu rozgraniczeniowym, czy niezapoznanie się z dokumentacją sprawy w siedzibie organu może powodować odebranie własności. Prawo własności w demokratycznym państwie prawnym można przenieść jedynie w formie aktu notarialnego, wywłaszczenia, zasiedzenia. Każda inna metoda jest bezprawna;

e. kłamstwem było twierdzenie że skargi, zażalenia, pisma skarżącej były zdaniem sprawców bezzasadne.

Skarżąca zarzuciła, że sędziowie wystawili na własności skarżącej fałszywe rzekome znaki graniczne co stanowi czyn zabroniony z art. 277 k.k., działając wspólnie i w porozumieniu w zorganizowanej grupie lub związku przestępczym mającym na celu popełnianie przestępstw na szkodę skarżącej w celu odebrania w sposób bezprawny jej własności, niszczenia jej psychicznie. Praworządnym postępowaniem funkcjonariuszy publicznych było zgodnie z § 10 w zw. z § 5 ust. 1 pkt. 1 a, w zw. z § 2 pkt. 3 rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości określenie położenia punktów granicznych bo to one określają przebieg granicy nieruchomości w terenie i sąd w trakcie kontroli administracyjnej powinien przenieść fałszywie wkopane betonowe słupki na nieruchomości skarżącej w prawne punkty graniczne których współrzędne były ustalone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Jarosławiu i zostały wpisane w treść protokołu granicznego jako podstawa rozgraniczenia nieruchomości. Położenie fałszywych znaków granicznych w terenie różni się znacząco od przyjętego prawomocnie do zasobów geodezji szkicu granicznego, protokołu granicznego, które to dokumenty zgodnie z § 5 ust. 2 cytowanego rozporządzenia stanowią podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości. W konsekwencji czego doszło do kradzieży szczególnie zuchwałej własności skarżącej ze sprawczym udziałem sędziów którzy swoim zachowaniem wykazywali postawę lekceważącą lub wyzywającą wobec posiadacza rzeczy ruchomej lub innych osób używając przemocy innego rodzaju niż przemoc wobec osoby w celu zawładnięcia tą rzeczą do czego faktycznie doprowadzili pozbawiając własności skarżącą, naruszając jej godność, niszcząc zdrowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy rozdziału dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego.

W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej.

Z kolei na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego (referendarza sądowego) jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego (referendarza sądowego) zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (referendarza sądowego). Przy czym stosownie do treści art. 20 p.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia (por. postanowienie NSA z 4 lipca 2017 r. sygn. akt I OZ 1087/17; treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/)).

Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego (referendarza sądowego), zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego (referendarza sądowego), którego wniosek dotyczy. W obu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego (referendarza sądowego) i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (referendarza sądowego) sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy (por. postanowienie NSA z 23 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 907/17).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd I instancji zasadnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji wyłączenia sędziów i asesora sądowego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Ze złożonych w trybie art. 22 § 2 p.p.s.a. wyjaśnień sędziów i asesora sądowego wynika, że nie posiadają oni jakichkolwiek związków z osobą skarżącej mogących rzutować na ich bezstronność w trakcie orzekania. Natomiast we wniosku skarżącej o wyłączenie sędziów i asesora sądowego, jak i w zażaleniu brak jest wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonych oświadczeń. Jak zaś stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt l CZ 212/71, OSNC z 1972 r., nr 3, poz. 55).

W tym miejscu wskazać należy, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie NSA z 17 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 878/17). To samo dotyczy wyłączenia asesora sądowych. Okoliczność, że sędzia lub asesor sądowy reprezentuje pogląd prawny w ocenie skarżącej dla niej niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy do jego wyłączenia. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (asesora sądowego) w danej sprawie (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2017 r. sygn. akt II GZ 539/17).

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach trafnie uznał, że złożony w sprawie wniosek o wyłączenie sędziów i asesora sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Ocena ta nie została podważona w złożonym przez skarżącą zażaleniu.

Podkreślenia wymaga również, że kwestię poprawności rozstrzygnięcia sprawy pod kątem merytorycznym strona może przedstawić do zbadania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą kasacyjną złożoną od wyroku, z którym ewentualnie w przyszłości może się nie zgodzić.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.