Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 17/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. sprawy ze skargi "I." Sp. z o.o. z siedzibą w P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie i wyrabianie środków odurzających w celu prowadzenia badań naukowych oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (poprzednio: B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) – dalej jako spółka, pismem z 19 stycznia 2015 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie sprawy Głównego Inspektora Farmaceutycznego – dalej jako GIF, w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie i przerabianie środków odurzających grup I-N oraz IV-N, tj. ziela i żywicy konopi innych niż włókniste w celu prowadzenia badań naukowych.

Zdaniem skarżącej organ administracji nie rozstrzygnął sprawy bezzwłocznie, pomimo obowiązku określonego w art. 35 § 1 i § 2 k.p.a., wyznaczając kolejne terminy zakończenia postępowania niemożliwe do dotrzymania. W cenie skarżącej organ nieprawidłowo rozpatrywał oddzielnie dwa wnioski (nr [...] – wniosek w sprawie niniejszej – oraz nr [...] – wniosek w sprawie o wydanie zezwolenia na zbiór ziela i żywicy konopi innych niż włókniste, w celu prowadzenia badań naukowych), pomimo formalnego wniosku skarżącej o rozpatrzenie obu wniosków łącznie i wydanie jednej decyzji administracyjnej.

Skarżąca stwierdzała, że oba postępowania administracyjne dotyczyły jednego projektu badawczego. W prowadzonym natomiast postępowaniu administracyjnym organ wprowadzał stronę w błąd co do trybu postępowania odmawiając stronie złożenia skutecznego środka zaskarżenia, prowadził postępowanie w formie protokołów inspekcji, co wymagało podejmowania przez stronę dodatkowych czynności dowodowych niepotrzebnie przedłużających postępowanie, wreszcie odmówił skarżącej przeprowadzenia rozprawy, zwracając się niepotrzebnie, bez zawiadomienia strony, do wybranych instytucji o opinie na temat oceny naukowej projektu badawczego, komplikując sobie i niepotrzebnie dezorganizując prowadzone postępowanie.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

26 sierpnia 2013 r. (data wpływu do organu), B. sp. z o. o. z siedzibą w P., zwróciła się do GIF z wnioskiem o wydanie zezwolenia na przetwarzanie i przerabianie środków odurzających grup I-N oraz IV-N, tj. ziela i żywicy konopi innych niż włókniste w celu prowadzenia badań naukowych w okresie od 10 października 2013 r. do 31 grudnia 2014 r. Podstawę prawną do wydania wnioskowanego zezwolenia stanowił art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz.124).

W związku z złożonym wnioskiem, pismem z 8 października 2013 r., GIF wystąpił do [...] Inspektora Farmaceutycznego w wydanie opinii zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 6 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – w zakresie spełniania przez wnioskującego wymogów dotyczących m.in. odpowiedniego zabezpieczenia pomieszczeń. Jednocześnie GIF na podstawie art. 35 ust. 4 k.p.a. postanowieniem z tej samej daty zawiadomił stronę, że postępowanie administracyjne o wydanie wnioskowanego zezwolenia nie zostanie zakończone w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., lecz w terminie do 30 listopada 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia GIF wskazał na fakt skierowania wystąpienia do [...] Inspektora Farmaceutycznego i stwierdził, że w związku z oczekiwaniem na odpowiedzi nie jest możliwe zakończenie postępowania w terminie.

W dniu 25 października 2013 r. przeprowadzono oględziny obiektu spółki, w którym miała być prowadzona wnioskowana działalność.

Pismem z 20 listopada 2013 r. (przesłanym drogą elektroniczną) pełnomocnik spółki (J. S.) wezwał organ do niezwłocznego wydania decyzji w sprawie.

Postanowieniem z [...] listopada 2013 r., [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny stwierdził, iż I. sp. z o.o. nie spełnia warunków do przetwarzania i przerabiania w celu prowadzenia badań naukowych środków odurzających grupy I-N i IV-N tj. ziele konopi innych niż włókniste i żywica konopi, w zakresie spełniania wymogów wynikających z § 3 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 października 2008 r. w sprawie wydawania i cofania zezwoleń na zbiór mleczka makowego i opium z maku oraz ziela lub żywicy konopi innych niż włókniste w celu prowadzenia badań naukowych oraz na sporządzanie wyciągów ze słomy makowej (Dz. U. Nr 197, poz.1225). W uzasadnieniu organ wskazał, iż po dokonaniu oględzin lokalu nie stwierdzono wyposażenia nawet w podstawowy sprzęt i urządzenia służące do prowadzenia badań naukowych. Ponadto brak było pomieszczenia, w którym można by dokonywać oceny procesów technologicznych, oznaczenia stężeń, identyfikacji substancji czynnych oraz aktywności biologicznej.

Pismem z dnia 28 listopada 2013 r. GIF poinformował spółkę o prawach strony wskazując na konieczność weryfikacji faktów podanych przez spółkę przez właściwe organy, do których w tym celu się zwrócił.

Postanowieniem z [...] listopada 2013 r. GIF zawiadomił stronę, że postępowanie administracyjne nie zostanie zakończone w terminie określonym w postanowieniu z [...] października 2013 r., lecz w terminie do 17 stycznia 2014 r. W uzasadnieniu postanowienia GIF wskazał jakie stanowiska zajęli Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Prezes Polskiej Akademii Nauk i Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odpowiadając na pisma z 8 października 2013 r. i stwierdził, że w dalszym ciągu oczekuje na odpowiedź Komendy Głównej Policji. Organ stwierdził, że wymóg zebrania całości materiału dowodowego wynikający z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz obowiązek zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. skutkuje koniecznością przedłużenia prowadzonego postępowania administracyjnego.

Pismem z 2 grudnia 2013 r. (złożonym drogą elektroniczną), pełnomocnik spółki J. S. podniósł, iż przepisy art. 7 i 77 k.p.a. nie stanowią samoistnej podstawy występowania do innych organów o zajęcie stanowiska w trybie określonym w art. 106 k.p.a.

Pismem z 12 grudnia 2013 r., organ odniósł się do zarzutów strony, wskazując iż przepisy postępowania upoważniały go do wystąpienia o zajęcie stanowiska przez inne podmioty.

Pismem (data wpływu 9 grudnia 2013 r. złożonym drogą elektroniczną), pełnomocnik spółki J. S., wskazując na postanowienia z dnia [...] i z [...] listopada 2013 r. wnioskował o ponowne przeprowadzenie oględzin placówki w K. Kolejny wniosek o przeprowadzenie oględzin spółka złożyła pisemnie 12 grudnia 2013 r., podnosząc w nim argumentację potwierdzającą bezpieczeństwo badanej substancji.

Pismem z dnia 13 grudnia 2013 r. GIF wystąpił do pełnomocnika spółki (J. S.) o uzupełnienie braków formalnych przez złożenie podpisów pod skierowanymi do organu pismami.

W wykonaniu zobowiązania przedłożono pismo przewodnie z uzupełnieniem braków (data wpływu 30 grudnia 2013 r.).

Pismem z 13 grudnia 2013 r., GIF wystąpił do Dyrektora Narodowego Instytutu Leków o zajęcie stanowiska w sprawie. Odpowiedź podmiotu wpłynęła do GIF 10 stycznia 2014 r.

Pismem z 20 grudnia 2013 r., GIF wystąpił do Dyrektora Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii o zajęcie stanowiska w sprawie. Odpowiedź podmiotu wpłynęła do GIF 10 stycznia 2014 r.

7 stycznia do 2014 r., do GIF wpłynął wniosek Stowarzyszenia na rzecz racjonalnej i efektywnej polityki narkotykowej W. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Pismem z 29 stycznia 2014 r., Stowarzyszenie W. zostało wezwane do uzupełnienia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o argumentację wskazującą na zbieżność celów statutowych organizacji oraz niniejszego postępowania.

Po uzupełnieniu wniosku postanowieniem z [...] marca 2014 r., GIF dopuścił do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie na rzecz racjonalnej i efektywnej polityki narkotykowej W. z siedzibą w W. (dowód doręczenia postanowienia).

Pismem z 10 stycznia 2014 r., spółka wystąpiła o wyłączenie 5 pracowników GIF, w tym Głównego Inspektora Farmaceutycznego [...], na podstawie art. 24 k.p.a.

Postanowieniem z [...] stycznia 2014 r., GIF odmówił wyłączenia pracownika – p. A. B.

Postanowieniami z [...] oraz z [...] lutego 2014 r., GIF odmówił wyłączenia p. Z. N., p. B. W. oraz p. M. K., p. A. B.

Pismem z 7 lutego 2014 r., GIF wystąpił do Ministra Zdrowia, jako organu sprawującego nadzór, o rozpoznanie wniosku o wyłączenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego – p. [...].

Pismem z 27 lutego 2014 r., Minister Zdrowia poinformował spółkę B., iż wyłączenie organu, zgodnie z dyspozycją art. 25 k.p.a., następuje z mocy prawa, a nie na wniosek strony.

Pismem z 11 marca 2014 r., Minister Zdrowia poinformował GIF, iż nie jest on właściwy do wyłączenia organu.

Postanowieniem z [...] marca 2014 r., GIF odmówił wyłączenia organu administracji publicznej Głównego Inspektora Farmaceutycznego Pani [...] od udziału w postępowaniu administracyjnym.

Pismem z 10 stycznia 2014 r., GIF wystąpił do [...] Inspektora Farmaceutycznego o ponowne przeprowadzenie kontroli, zgodnie z wnioskiem strony postępowania.

Pismem z 16 stycznia 2014 r., (data wpływu do organu) spółka wniosła o zawieszenie czynności kontrolnych lokalu, z uwagi na barak pełnego wyposażenia i oczekiwanie na transport niezbędnych materiałów z USA.

Postanowieniem z [...] stycznia 2014 r. GIF zawiadomił stronę, że postępowanie administracyjne zostanie zakończone w terminie do 28 lutego 2014 r. W uzasadnieniu powołał się na treść przepisu art. 36 k.p.a.

W dniu 3 lutego 2014 r., spółka wystąpiła o udostępnienie akt postępowania do wglądu. 7 lutego 2014 r. w siedzibie organu, strona zapoznała się ze zgromadzonymi w sprawie aktami postępowania.

W dniu 3 lutego 2014 r., do GIF wpłynęła notatka służbowa, informująca o nieudanej próbie oględzin przez inspektorów farmaceutycznych lokalu w K. 16 stycznia 2014 r.

Pismem z 7 marca 2014 r., strona powiadomiła GIF, iż w obiekcie w K., prowadzone są prace remontowe, które uniemożliwiają wykonanie czynności kontrolnych do 21 marca 2014 r.

Pismem z 18 marca 2014 r., strona wystąpiła o wyznaczenie terminu do przeprowadzenia czynności kontrolnych, lokalu ujętego we wniosku o wydanie zezwolenia - w placówce I. sp. z o.o. w K.

Postanowieniem z [...] marca 2014 r., GIF zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu postępowania administracyjnego i jego ewentualnym zakończeniu w terminie do 30 kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu organ powołał się na dyspozycję art. 36 k.p.a.

11 kwietnia 2014 r., przeprowadzono oględziny lokalu, z czynności został sporządzony protokół datowany na 15 kwietnia 2014 r. W protokole stwierdzono, iż system monitoringu znajdujący się na terenie posesji oraz polu uprawnym nie był podłączony do urządzenia rejestrującego. Dodatkowo stwierdzono, iż szafa do przechowywania surowca oraz sejf do przechowywania dokumentacji znajdujące się w kontrolowanym lokalu nie były trwale przytwierdzone do podłoża.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r., GIF zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu postępowania administracyjnego i jego ewentualnym zakończeniu w terminie do 31maja 2014 r. W uzasadnieniu organ powołał się na dyspozycję art. 36 k.p.a.

12 maja 2014 r., spółka złożyła uwagi do protokołu oględzin lokalu w K., przy [...] podnosząc, iż kopia protokołu nie została doręczona stronie. Spółka wyjaśniła, iż podczas oględzin nie uwzględniono stołu laboratoryjnego oraz nie przyjęto oświadczeń pracowników co do systemu zabezpieczeń technicznych.

Postanowieniem z [...] maja 2014 r., [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny stwierdził, iż spółka, dysponując lokalem w K., przy ul. [...] nie spełnia warunków do przetwarzania i przerabiania w celu prowadzenia badań naukowych środków odurzających grupy I-N i IV-N tj. ziele konopi innych niż włókniste i żywica konopi. W uzasadnieniu podkreślono, iż na terenie placówki nie stwierdzono by funkcjonowało laboratorium, ani też nie wskazano innych placówek, które byłyby podmiotami współpracującymi. Ponadto stwierdzono, iż pomieszczenia oraz pole uprawne nie zostały wyposażone w odpowiedni system monitoringu. Dodatkowo szafa i sejf wskazane w protokole kontroli z dnia 11 kwietnia 2014 r., znajdujące się w lokalu, nie były trwale przymocowane do podłoża. W pouczeniu postanowienia poinformowano, że nie służy od niego zażalenie, a jedynie zgodnie z art. 142 k.p.a. strona może postanowienie zaskarżyć w odwołaniu od decyzji.

Pismem z 21 maja 2014 r., spółka wniosła o ponowne oględziny lokalu.

Pismem z 15 lipca 2014 r., [...] Inspektor Farmaceutyczny poinformował GIF, iż strona nie wystąpiła o przeprowadzenie ponownych oględzin lokalu, ani też nie poinformowała o usunięciu nieprawidłowości, które zostały stwierdzone podczas kontroli 11 kwietnia 2014 r., i potwierdzone postanowieniem [...] Inspektora Farmaceutycznego z [...] maja 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. GIF odmówił przeprowadzenia kolejnych oględzin lokalu spółki stwierdzając, że zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika spółki złożonym 9 czerwca 2014 r., ponowne oględziny obiektu nie przyczynią się do wyjaśnienia sprawy.

Postanowieniem z [...] maja 2014 r., GIF zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu postępowania administracyjnego i jego ewentualnym zakończeniu w terminie do 31 lipca 2014 r. W uzasadnieniu powołał się na treść przepisu art. 36 k.p.a.

9 czerwca 2014 r., spółka oświadczyła, iż nieprawidłowości stwierdzone w postanowieniu z [...] maja 2014 r., zostaną usunięte po uzyskaniu zezwolenia.

10 czerwca 2014 r., strona wniosła o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, m.in. w sprawach nr [...] (przetwarzanie i przerób ziela i żywice) i nr [...] (zbiór ziela i żywicy) celem dokonania ustaleń faktycznych, przedstawienia opinii ekspertów oraz stanowiska uczestnika postępowania.

Główny Inspektor Farmaceutyczny wniosku nie uwzględnił wskazując, że w toczącym się postępowaniu, do którego dopuszczono Stowarzyszenie W., nie istnieje sprzeczność interesów pomiędzy spółka i Stowarzyszeniem. Wnioski dowodowe sformułowane we wniosku o przeprowadzenie rozprawy nie dotyczą przedmiotu sprawy, a organ w zakresie wymaganym zebrał i zbiera niezbędne dowody w celu podjęcia rozstrzygnięci. Natomiast postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w G. jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego i zeznania świadków składane w tym postepowaniu nie mogą być weryfikowane w niniejszym postępowaniu.

Pismem z 25 lipca 2014 r., GIF poinformował spółkę o zamiarze zakończenia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na przetwarzanie i przerabianie w celu prowadzenia badań naukowych środków odurzających grupy I-N i IV-N tj. ziele konopi innych niż włókniste i żywica konopi. Organ pouczył stronę o treści art. 10 k.p.a. oraz poinformował o materiale zgromadzonym w aktach sprawy.

Pismem, które wpłynęło do organu 25 lipca 2014 r., spółka wezwała GIF do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na przetwarzanie i przerabianie w celu prowadzenia badań naukowych środków odurzających grupy I-N i IV-N tj. ziele konopi innych niż włókniste i żywica konopi, zgodnie z art. 35 k.p.a.

Organ pismem z 31 lipca 2014 r., odniósł się do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, szczegółowo przytaczając okoliczności sprawy wskazując, że po poinformowaniu strony (pismo z dnia 25 lipca 2014 r.) o zamiarze zakończenia postępowania i możliwości zapoznania się z aktami, w dniu 29 lipca 2014 r. pełnomocnik strony zapoznał się ze zgromadzonym materiałem w sprawie. W związku z tym przysługujący stronie termin do zajęcia stanowiska upływał 4 sierpnia 2014 r. (zgodnie z informacją zawartą w piśmie z dnia 25 lipca 2014 r.). Zatem po zajęciu stanowiska przez stronę organ wyda decyzję kończącą postępowanie administracyjne.

W związku z odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, postanowieniem z [...] lipca 2014 r., GIF zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu postępowania administracyjnego i jego ewentualnym zakończeniu w terminie do 22 sierpnia 2014 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż przedłużenie postępowania wynika z gwarancji czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez możliwość zapoznania się z całością zgromadzonego materiału w sprawie.

Pismem z dnia 1 sierpnia 2014 r. pełnomocnik spółki (J. S.), w ramach skorzystania przez stronę z prawa do wypowiedzenia się, wystąpił o załączenie do materiału dowodowego podanych dokumentów.

Postanowieniem [...] sierpnia 2014 r., GIF zawiadomił stronę o przedłużeniu postępowania i jego ewentualnym zakończeniu w terminie do 30 września 2014 r. W uzasadnieniu powołał się na treść przepisu art. 36 k.p.a.

Spółka pismem z 3 września 2014 r. (data wpływu do organu), złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., wnosząc jednocześnie o łączne rozpoznanie i rozstrzygnięcie jedną decyzją wniosków w zakresie zezwolenia na zbiór oraz na przetwarzanie i przerób.

Następnie pismem z 4 września 2014 r. złożyła wyjaśnienia w zakresie przystosowania lokalu i oświadczyła, iż placówka jest prawidłowo przystosowana do prowadzenia działań badawczych.

Postanowieniem z [...] września 2014 r., GIF zawiadomił stronę o ewentualnym zakończeniu postępowania w terminie do 31 października 2014 r. W uzasadnieniu powołał się na treść przepisu art. 36 k.p.a.

Wystąpieniami z 13 października 2014 r., GIF zwrócił się do - Dziekana Wydziału Farmaceutycznego [...] Uniwersytetu Medycznego; Dyrektora Instytutu Farmaceutycznego, Dyrektora Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w P.; Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego - o zajęcie stanowiska w przedmiocie wniosku I. sp. z o.o., o wydanie zezwolenia na przetwarzanie i przerabianie w celu prowadzenia badań naukowych środków odurzających grupy I-N i IV-N tj. ziele konopi innych niż włókniste i żywica konopi.

Dodatkowo pismem z 13 października 2014 r., GIF, w związku z pismem spółki z dnia 4 września 2014 r., wezwała stronę do złożenia wyjaśnień w przedmiocie przystosowania obiektu, zgodnie z wymogami.

Pismem z 20 października 2014 r., (data wpływu do organu) strona wyjaśniła, iż z uwagi na brak gwarancji uzyskania przedmiotowego zezwolenia, może złożyć jedynie oświadczenie, iż inwestycje w zakresie instalacji monitoringu zostaną poczynione po uzyskaniu zezwolenia.

Pismem z 24 października 2014 r., GIF wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, o ponowne wydanie opinii w związku ze stwierdzeniami spółki zawartymi w piśmie z dnia 11 czerwca 2014 r.

W związku z tym postanowieniem z [...] października 2014 r., GIF zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu postępowania i jego ewentualnym zakończeniu w terminie do 31 grudnia 2014 r. W uzasadnieniu powołał się na treść przepisu art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a.

Pismem z 6 listopada 2014 r., Dyrektor Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w P., Dyrektor Instytutu Farmaceutycznego zajęli stanowisko w sprawie.

Pismem z 21 listopada 2014 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wskazał, iż nie widzi podstaw do ingerencji w zakres i metody badawcze projektu.

Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r., GIF zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu postępowania i ewentualnym zakończeniu w terminie do 2 lutego 2015 r. W uzasadnieniu powołał się na treść przepisu art. 10 § 1 k.p.a., art. 36 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.

Pismem z 9 stycznia 2015 r. (data wpływu do organu), spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, poprzez niezwłocznie wydanie i doręczenie rozstrzygnięcia sprawy z wniosków o wydanie zezwolenia na zbiór oraz przetwarzanie i przerób – w drodze jednej decyzji.

Pismem z 15 stycznia 2015 r., GIF odnosząc się do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, poinformował stronę o braku możliwości wydania łącznej decyzji w przedmiocie przetwarzania i przerabiania środków odurzających grup I-N oraz IV-N w celu prowadzenia badań naukowych oraz w przedmiocie zbioru ziela i żywic konopi innych niż włókniste w celu prowadzenia badań naukowych, z uwagi na fakt, iż spółka złożyła dwa odrębne wnioski, czego skutkiem było wszczęcie dwóch postępowań administracyjnych, z których drugie zakończono decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Pismem z 14 stycznia 2015 r., spółka złożyła wyjaśnienia oraz wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania dr M. B.

Organ pismem z 21 stycznia 2015 r., wezwał stronę do sprecyzowania wniosku o przeprowadzenie dowodu.

W odpowiedzi, pismem z 26 stycznia 2015 r., strona wyjaśniła, iż wnioskowany dowód ma ułatwić organowi wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.

Postanowieniem z [...] lutego 2015 r., GIF odmówił dopuszczenia wnioskowanego przez spółkę dowodu w postaci przesłuchania świadka.

Pismem z 23 stycznia 2015 r., GIF ponowił wystąpienie do Dziekana Wydziału Farmaceutycznego [...] Uniwersytetu Medycznego.

W związku z tym postanowieniem [...] stycznia 2015 r., GIF zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu postępowania odwoławczego i jego ewentualnym zakończeniu w terminie do 31 marca 2015 r. W uzasadnieniu wskazał, iż do sprawy wpłynęła dodatkowa dokumentacja, wymagająca analizy. Ponadto organ wskazał, iż oczekuje na odpowiedź Dziekana Wydziału Farmaceutycznego [...] Uniwersytetu Medycznego.

W związku z przedstawionym stanem sprawy została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wymieniona na wstępie skarga.

W odpowiedzi na skargę, pismem z 24 lutego 2015 r., GIF wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, iż niniejsze postępowanie nie było prowadzone w sposób przewlekły, bowiem ustalając stan faktyczny sprawy, prowadził na bieżąco korespondencję ze spółką, w której była ona informowana o przyczynach przedłużającego się postępowania. Wyjaśnił, iż wszelkie czynności podejmowane w toku postępowania służyły ustaleniu dokładnego stanu faktycznego i zebraniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto organ podkreślił, iż zakończenie postępowania przewidziano do 31 marca 2015 r., którego wynik spółka będzie mogła zaskarżyć w trybie sądowoadministracyjnym. Wyjaśnił, iż analizował materiały przedkładane przez stronę, która korzystając z prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania składała wnioski dowodowe. Organ zwracał się do różnych podmiotów i instytucji o zajęcie stanowiska wobec zagadnień związanych m. in. ze sprawą będącą przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego.

Pismem z 29 maja 2015 r., GIF poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż 25 maja 2015 r., wpłynął do organu wniosek strony o zawieszenie postępowania odwoławczego. Postanowieniem z [...] maja 2015 r., GIF zawiesił postępowanie, zgodnie z wnioskiem spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne – art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Zgodnie z art. 1 § 1 wymienionej ustawy, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej nie jest sprawowana przez sąd według kryteriów słuszności, lecz dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia.

Rozpoznawana skarga oparta została na zarzucie przewlekłości postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie i przerabianie środków odurzających grup I-N oraz IV-N, tj. ziela i żywicy konopi innych niż włókniste w celu prowadzenia badań naukowych.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 (...) stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Skarżąca wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (doręczone organowi 9 stycznia 2015 r.), spełniając warunek z art. 37 § 1 k.p.a. do wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji.

Terminy powołane w przepisie art. 35 k.p.a. to: termin określany jako załatwienie sprawy "bez zbędnej zwłoki" - art. 35 § 1 k.p.a. – doprecyzowany w § 2 przez wskazanie, że sprawy powinny być załatwiane niezwłocznie, jeżeli mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

Zatrzymując się nad zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji w związku z niedochowaniem terminu załatwienia sprawy "bez zbędnej zwłoki" należy stwierdzić, w świetle przedstawionego koniecznego zakresu procedowania organu administracji i komplikacjami związanymi z kwestiami formalnymi, że w oparciu o dowody przedstawione przez skarżącą lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, dochowanie terminu niezwłocznego załatwienia sprawy nie było możliwe.

W rozpatrywanej sprawie przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego zaszła konieczność zasięgnięcia przez GIF dodatkowych informacji od instytucji i osób wymienionych wcześniej, w celu zgromadzenia i uzupełnienia materiału dowodowego, oraz konieczność pozyskania wyjaśnień od skarżącej ( jak i od jej pełnomocników) dotyczących ustaleń przeprowadzonej kontroli w obiektach spółki. Żądane od instytucji i właściwych podmiotów informacje napływały w dużych odstępach czasu, a nawet nie zostały pozyskane do chwili wniesienia skargi. Z tych względów GIF musiał wskazanymi postanowieniami dokonywać przedłużania postępowania określając kolejne terminy jego załatwienia.

Jednocześnie skarżąca konsekwentnie domagała się rozstrzygnięcia łącznego w sprawie dwóch wniosków: o wydanie zezwolenia na zbór ziela i żywicy... (nr [...]) wraz z wnioskiem o wydanie zezwolenia na przetwarzanie i przerób... (nr [...]).

Przy takim konsekwentnym domaganiu się od organu administracji łącznego procedowania, był on zmuszony do wyjaśniania z jakich powodów spraw tych połączyć nie mógł.

W świetle opisanego koniecznego zakresu procedowania przez organ administracji nie mogły zostać także zachowane terminy podane w art. 35 § 3 k.p.a. (jeden lub dwa miesiące). Niemniej jednak należy zauważyć, że po wystąpienie przez skarżącą z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (data wpływu 9 stycznia 2015 r.), z jednoczesnym żądaniem wydanie jednej decyzji obejmującej łącznie dwa wnioski, skarżąca w dalszym ciągu podtrzymując to żądanie, składała także wnioski dowodowe, co spowodowało konieczność odniesienia się przez organ administracji do tych wniosków, co było jednocześnie konsekwencją zawiadamiania strony o kolejnych przedłużeniach terminu załatwienia sprawy.

Organ administracji pismami z dnia 13 października 2014 r. wystąpił do różnych instytucji i podmiotów o zajęcie stanowiska w różnych aspektach związanych z wnioskiem skarżącej. W ocenie składu orzekającego w sprawie nie można uznać, że ten zakres działania organu administracji był niekonieczny lub zbędny. Należy bowiem mieć na uwadze, że spółka wystąpiła w sprawie dwóch zezwoleń – na zbiór ziela i żywicy konopi innych niż włókniste i na ich przetwarzanie i przerabianie.

Rośliny te nie są zwykle spotykanymi i uprawianymi, gdyż zaliczane są wprost do środków odurzających (narkotyków). Trudno w takich warunkach odmówić zasadności organowi administracji ustalenia zachowania przez spółkę bezpieczeństwa związanego z uprawą tych roślin oraz z ich przetwarzaniem i wymaganych warunków formalnych i prawnych. Nie bez znaczenia były zatem kwestie wiążące się ze szczególnymi właściwościami tych rośli, co do których mogły wypowiedzieć się instytucje posiadające wiedzę specjalistyczną, której organ farmaceutyczny nie ma.

Odpowiedzi (opinie) wnioskowane przez organ od innych instytucji napływały sukcesywnie do listopada 2014 r., a nawet jedna z osób (Dziekan Wydziału Farmacji Uniwersytetu [...]), pomimo ponaglenia pismami z dnia 11 grudnia 2014 r. i z 23 stycznia 2015 r., nie udzieliła wnioskowanej odpowiedzi do dnia wniesienia przez spółkę skargi.

Powyższe okoliczności były powodem przedłużania postępowania przez organ administracji. W ocenie składu orzekającego w sprawie nie można przyjąć za zasadny zarzut skarżącej, że opisane działanie organu administracji było w sprawie zbędne i służyło jedynie jej przeciąganiu, lub że działania te miały charakter działań pozornie zmierzających do załatwienia sprawy. Sprawa nie dotyczyła wydania rutynowego zezwolenia, lecz zezwolenia, którego funkcjonowanie i następstwa należało szczególnie przeanalizować. Dlatego organ farmaceutyczny był obowiązany podjąć konsultacje z instytucjami posiadającymi szerszą wiedzę w tym zakresie.

Kolejnym powodem przedłużenia postępowania było żądanie skarżącej wniesione w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.

Otóż skarżąca konsekwentnie, co podkreślała także w skardze, pomimo wielokrotnych wyjaśnień organu administracji, także w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa domagała się łącznego rozpatrzenia obu wniosków – o wydanie zezwolenia na zbiór i na przetwarzanie ziela i żywicy konopi.

W tych okolicznościach organ administracji 15 stycznia 2015 r. ponownie wyjaśniał, że łączne rozpatrzenie obu wniosków jest niemożliwe, tak z przyczyn formalnych, ponieważ spółka złożyła faktycznie dwa wniosku, jak i z powodów merytorycznych, gdyż każdy z tych wniosków dotyczył innego zakresu (rodzaju) zezwolenia.

Jednakże spółka konsekwentnie domagała się połączenia do łącznego rozpatrzenia obu wniosków, co dalej przedłużyło postępowanie. Powodem tego przedłużenia były także zgłaszane przez spółkę wnioski o przeprowadzenie dowodów.

Jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 maja 2009 r. wydanym w sprawie I FPP 2/09 - pojęcie przewlekłości postępowania nie jest zależne wprost od długości toczącego się postępowania, i tym samym nie można dokonywać ocen wyłącznie przez pryzmat czasu jaki upłynął od momentu wniesienia danego środka prawnego. Nie jest również bez znaczenia zachowanie stron postępowania. Oznacza to, że standard ochrony prawa do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ma charakter zindywidualizowany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2014 r. wydane w sprawie III SPP 225-14).

Jeżeli zatem, jak w rozpoznawanej sprawie, organ administracji, dążąc do dokonania wszechstronnej analizy ewentualnych skutków uwzględnienia wniosku skarżącej zwracał się do określonych i właściwych instytucji w celu przedstawienia opinii i stanowisk, to nie można organowi zarzucać, że te czynności i działania miały charakter pozornego dążenia do zebrania niezbędnego materiału w sprawie w celu podjęcia rozsądnego i zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

W postepowaniu administracyjnym także skarżąca przejawiała inicjatywę dowodową występując z wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy, celem której miało być przeprowadzenie dowodu z przesłuchania zawnioskowanych świadków i ekspertów.

Dla przeprowadzenia rozprawy przepis art. 89 k.p.a. określa konkretne kryteria - przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa (§ 1) a także, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin (§ 2).

W niniejszej sprawie nie występuje przymus ustawowy przeprowadzenia rozprawy, brak jest zatem kryterium z art. 89 § 1 zdanie ostatnie. Organ administracji prowadzący postępowanie z wniosku skarżącej był wyłącznie właściwy do oceny, czy rozprawa będzie służyła przyśpieszeniu lub uproszczeniu postępowania prowadzonego przez organ. Jeżeli więc organ administracji uznał, iż rozprawa nie przyśpieszy ani nie uprości postępowania, przesłanki ze zdania pierwszego art. 89 § 1 k.p.a. nie dawały podstaw do jej przeprowadzenia.

Przepis art. 89 § 2 k.p.a., mając charakter procesowy, wskazuje na konieczność przeprowadzenia rozprawy wówczas, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Interesy stron (skarżącej i Stowarzyszenia W.) nie były w sprawie sprzeczne, zatem nie było wymagane ich uzgodnienie w trybie rozprawy administracyjnej. Natomiast już w czasie prowadzonego postepowania organ administracji rozpoczął i kontynuował zasięganie opinii i stanowisk od właściwych i kompetentnych instytucji celem wyjaśnienia sprawy. W trakcie tego postępowania przeprowadzał także oględziny obiektów spółki, a więc i te przesłanki z art. 89 § 2 k.p.a. nie uzasadniały przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, na której podjęte i kontynuowane przez organ czynności miałyby być powtarzane.

Skarżąca uzasadniając przeprowadzenie rozprawy wskazywała na potrzebę przesłuchania na niej zawnioskowanych świadków. Jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2008 r. wydanym w sprawie II GSK 361/08 (teza 2) - przeprowadzenie rozprawy uzależnione jest od wyjaśnienia sprawy.

Zdaniem organu administracji zeznania zawnioskowanych przez skarżącą świadków (okoliczności, które świadkowie ci mieliby przedstawić) w niczym istotnym nie wyjaśniałyby sprawy. Z przepisu art. 89 § 2 k.p.a. nie wynika konieczność przeprowadzenia rozprawy w każdym wypadku zawnioskowania przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, bowiem przeprowadzenie rozprawy jest uzależnione od potrzeby wyjaśnienia sprawy (E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 183), co należy do oceny organu. Okoliczności, na które wnioskowani przez skarżąca świadkowie (eksperci) mieli złożyć zeznania zostały stwierdzone przeprowadzonymi już przez organ dowodami, a nadto miały dotyczyć rozbieżności treści wystąpień kierowanych przez GIF do poszczególnych instytucji, których to rozbieżności skarżąca we wniosku o przeprowadzenie rozprawy nie wykazała.

Z tych względów, w ocenie Sądu zasadnie, organ administracji nie uwzględnił wniosku skarżącej o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, niemniej jednak żądanie skarżącej w tym przedmiocie musiało zostać formalnie rozpatrzone, co także miało wpływ na czas prowadzonego przez organ postępowania, nie z przyczyn zależnych od organu.

W ocenie składu orzekającego w sprawie czynności podejmowane przez GIF zmierzły do zebrania i uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie koniecznym dla podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Odnosiły się także do kolejnych wniosków dowodowych składanych przez skarżącą. W tej sytuacji zdaniem Sądu zarzut przewlekłości postępowania nie był zasadny

Jak wynika z akt sprawy skarżąca uznała, że prawidłowe rozpatrzenie jej wniosku w przedmiocie wydania zezwolenia na przetwarzanie i przerabianie środków odurzających grup I-N oraz IV-N, tj. ziela i żywicy konopi innych niż włókniste w celu prowadzenia badań naukowych wymaga podjęcia przez organ administracji dalszych działań wyjaśniających. W tym celu, uznając sprawę za szczególnie skomplikowaną, złożyła 25 maja 2015 r. wniosek o zawieszenie postępowania, który Główny Inspektor Farmaceutyczny, postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., uwzględnił.

Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.