Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 115/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 16
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 156 par. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 1375
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j.)
article: art. 119 pkt 4, art. 149 par. 1 i 1a, art. 190
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu [...] października 2023 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Komendanta Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Komendanta Policji do rozpoznania wniosku skarżącego K. N. z dnia [...] r. w zakresie pkt 2 części nazwanej jako "Wniosek o wydanie dokumentów z KP w S. o wszczęcie postępowania wyjaśniającego oraz karnego i dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Policji z D. i S. oraz wobec lekarzy i personelu medycznego"; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; III. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącego K. N. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W piśmie z 29 lipca 2020 r. K. N. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w S. (dalej: "organu") z wnioskiem o wydanie kopii nagrań pobytu w Izbie Zatrzymań cela nr 1 w dniach 19 do 21 lipca 2020 r. oraz skargą na procedowanie organu Policji w D. i S. i popełnienie przestępstw przez policjantów i lekarzy. Skargi zostały skierowane do Komendanta Komendy Powiatowej Policji w S. , do Rzecznika Praw Obywatelskich, Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K., do Komendanta Głównego Policji, do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, do Prokuratury Rejonowej w K., do obrońcy. W piśmie tym, na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") oraz art. 61 Konstytucji RP, skarżący zwrócił się również o wydanie dokumentów z KP w S. o wszczęcie postępowania wyjaśniającego oraz karnego i dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Policji z D. i S. oraz wobec lekarzy i personelu medycznego w tym wydanie kopii nagrań monitoringu wewnętrznego (pkt 1 tej części wniosku) oraz kopii dokumentacji dotyczącej udzielanych mu świadczeń medycznych; wydawanych leków; wydawanych posiłków; wykazu wydanych mu rzeczy do celi; dezynfekowania pomieszczenia, gdzie znajdowała się toaleta, umywalka, prysznic; ewentualnego dostarczenia papieru toaletowego i mydła; zapewnienia skarżącemu korzystania z prysznica i spaceru na świeżym powietrzu; zapewnienia w celi wentylacji z dopływem świeżego powietrza oraz dopływu naturalnego światła; odmowy dostarczenia papieru, kopert i przedmiotu piszącego; związanej z prawem funkcjonariusza Policji do kontrolowania czynności sporządzania pism przez skarżącego; odmowy zapewnienia dostępu do posługi duszpasterskiej i telefonicznego kontaktu z adwokatem; związanej z odebraniem materaca, koca i pościeli; wykazu rzeczy znajdujących się w magazynie, rzeczy wydawanych osadzonym, ewentualnie będących na stanie (pkt 2 tej części wniosku).

Pismem z 31 lipca 2020 r. nr l.dz. WP [...] i [...] organ przekazał ww. korespondencję do Prokuratury Rejonowej w K. oraz do Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w D. celem dołączenia do prowadzonego postępowania skargowego z wniosku z 20 lipca 2020 r.

Komenda Główna Policji pismem z 3 sierpnia 2020 r. przekazała Komendzie Wojewódzkiej pismo skarżącego z 29 lipca 2020 r. celem dalszego procedowania a ta Komendzie Powiatowej Policji w S. dnia 7 sierpnia 2020 r. celem nadania stosownego biegu.

Pismem bez daty nr WP [...], które odpowiada w treści sprawozdania z 27 sierpnia 2020 r. z postępowania skargowego, Komendant Powiatowej Policji w S. udzielił odpowiedzi na skargę zawartą w piśmie z 20 lipca 2020 r. w oparciu o przeprowadzone postępowanie skargowe w trybie działu VIII K.p.a. W piśmie tym organ poinformował także, że dokumentacja medyczna stanowi dokumentację osadzeniową i może być udostępniona na wniosek sądu lub prokuratury.

Organ powołał się także na rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 czerwca 2012 r. w sprawie pomieszczeń przeznaczonych dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia (...) wskazując na warunki jakim odpowiada przebywanie w nich osób. Dalej organ wskazał, że materiały zebrane podczas interwencji zostały włączone do postępowania przygotowawczego zarejestrowanego pod [...], [...] prowadzonego w Komisariacie Policji w D. pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w K..

Pismem z 4 listopada 2020 r. skarżący wniósł skargę do Komendanta Komendy Wojewódzkiej w S. na bezczynność Komendanta Komendy Powiatowej w S. ws wniosku z 29 lipca 2020 r. o wydanie nagrań z monitoringu i dokumentacji, która to skarga została uznano za bezzasadną.

Pismem z 15 lutego 2021 r. K. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Komendanta Komendy Powiatowej Policji w S. w rozpoznaniu jego wniosku z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniach 19-21 lipca 2020 r. skarżący został bezprawnie pozbawiony wolności w Izbie Zatrzymań w Komendzie Powiatowej Policji w S. po tym jak został pobity przez funkcjonariuszy policji z D.. Sprawa ta zawisła przed SR w K. (II Kp [...]), RPO i RPP, oraz przed PR w K., gdzie skarżący ma status pokrzywdzonego (PR 3 [...] ). Wnioskiem z 29 lipca 2020 r., na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 Konstytucji RP, skarżący zwrócił się do organu o wydanie kopii dokumentacji dotyczącej udzielanych mu 3 świadczeń medycznych; wydawanych leków; wydawanych posiłków; wykazu wydanych mu rzeczy do celi; dezynfekowania pomieszczenia, gdzie znajdowała się toaleta, umywalka, prysznic; ewentualnego dostarczenia papieru toaletowego i mydła; zapewnienia skarżącemu korzystania z prysznica i spaceru na świeżym powietrzu; zapewnienia w celi wentylacji z dopływem świeżego powietrza oraz dopływu naturalnego światła; odmowy dostarczenia papieru, kopert i przedmiotu piszącego; związanej z prawem funkcjonariusza Policji do kontrolowania czynności sporządzania pism przez skarżącego; odmowy zapewnienia dostępu do posługi duszpasterskiej i telefonicznego kontaktu z adwokatem; związanej z odebraniem materaca, koca i pościeli; wykazu ilości rzeczy znajdujących się w magazynie rzeczy wydawanych osadzonym, ewentualnie będących na stanie. Skarżący wskazał, że do dnia dzisiejszego nie otrzymał żadnej odpowiedzi w tym przedmiocie, pomimo że w innym zakresie (skargi) odpowiedź została mu udzielona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zgodnie z § 43 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 czerwca 2012 r. w sprawie pomieszczeń przeznaczonych dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia, pokoi przejściowych, tymczasowych pomieszczeń przejściowych i policyjnych izb dziecka, regulaminu pobytu w tych pomieszczeniach, pokojach i izbach oraz sposobu postępowania z zapisami obrazu z tych pomieszczeń, pokoi i izb (Dz.U. z 2012 r. poz. 638), zapisany obraz z pomieszczeń dla osób zatrzymanych jest udostępniany przez kierownika jednostki organizacyjnej Policji na pisemny wniosek uprawnionego organu. Z uwagi na przekazanie materiałów związanych z zatrzymaniem skarżącego do Prokuratury Rejonowej w K. celem poddania ocenie prawnokarnej, zarówno dokumentacja związana z pobytem skarżącego w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych (PDOZ) w Komendzie Powiatowej Policji w S., jak i zapis obrazu z tych pomieszczeń, z uwagi na przedmiot postępowania karnego toczącego się w sprawie okoliczności zatrzymania skarżącego, mogą być udostępnione na wniosek Sądu lub Prokuratury, a także w trybie uregulowanym w przepisach kodeksu postępowania karnego. Materiały, które zostały zebrane w ramach prowadzonej w stosunku do skarżącego interwencji zostały włączone do postępowania przygotowawczego zarejestrowanego pod l.dz. [...], [...], prowadzonego w Komisariacie Policji w D. pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w K..

Zważywszy na powyższe, Komendant wskazał, że odpowiedział na wniosek skarżącego w przedmiocie udostępnienia dokumentów związanych z pobytem skarżącego w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych (PDOZ) w Komendzie Powiatowej Policji w S. oraz zarejestrowanego przez monitoring obrazu, w czasie nieznacznie przekraczającym 14 dni od dnia złożenia wniosku, wskazując jako przyczynę późniejszego udzielenia odpowiedzi - przekazanie materiałów do Prokuratury i wyjaśnienie zarzutów zgłoszonej przez skarżącego równocześnie skargi w tym zakresie, w związku z czym nie pozostaje w bezczynności. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Organem, który może wydać zezwolenie na rozpowszechnianie wiadomości z postępowania przygotowawczego, jest prokurator, a po wpłynięciu aktu oskarżenia do sądu organem właściwym jest sąd (art. 241 § 1 k.k., art. 156 k.p.k., art. 217 § 1 k.p.k.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 7 maja 2021 r. sygn. akt II SAB/Sz 35/21, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę K. N. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Odwołując się do treści art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 1 u.d.i.p.,. sąd uznał, że z uwagi na przedmiot postępowania karnego toczącego się w sprawie okoliczności zatrzymania skarżącego, żądane materiały z wniosku z 29 lipca 2020 r., mogą być udostępnione wyłącznie na wniosek sądu lub prokuratury. O sposobie załatwienia skargi Komendant zawiadomił skarżącego pismem nr [...], doręczonym mu w dniu 24 sierpnia 2020 r., w którym wskazał, że materiały, których żądał skarżący, zostały zebrane w ramach prowadzonej w stosunku do skarżącego interwencji i włączone do postępowania przygotowawczego zarejestrowanego pod l.dz. [...], [...], prowadzonego w Komisariacie Policji w D. pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w K.. Wobec powyższego WSA wskazał, że nie można uznać, że organ w jakikolwiek sposób pozostał bezczynny wobec złożonego przez skarżącego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wyrokiem z 26 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 6837/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Za oczywiście bezzasadny NSA uznał zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Natomiast NSA zarzucił, że Sąd I instancji nie ustalił wszystkich okoliczności niezbędnych do oceny zasadności skargi. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie wynika jednoznacznie jaka część pisma skarżącego z 29 lipca 2020 r. stanowi wniosek, który jest (bądź jego część) przedmiotem skargi na bezczynność organu w jego rozpoznaniu. Sąd nie ustalił jednoznacznie okoliczności związanych z posiadaniem przez organ poszczególnych dokumentów i nagrań z monitoringu związanych z zatrzymaniem wnioskodawcy i jego leczeniem oraz ich przekazaniem innym podmiotom, np. Prokuraturze Rejonowej w K. i Komisariatowi Policji w D., który prowadzi postępowanie przygotowawcze. Sąd I instancji zdefiniował pojęcie informacji publicznej, jednak nie odniósł jej do żądania skarżącego sformułowanego we wniosku z 29 lipca 2020 r. a przede wszystkim nie zajął stanowiska co do tego, czy wniosek dotyczy żądania udostępnienia informacji publicznej. Sąd I instancji w swoich rozważaniach "zwrócił uwagę na regulację art. 5 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych." Domyślać się można, że takim ograniczeniem jest według Sądu I instancji tajemnica śledztwa (postępowania przygotowawczego) i wszelkie aspekty zabezpieczenia prawidłowego toku tego postępowania wynikająca z regulacji zawartej w art. 156 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 30). Jednak Sąd I instancji nie stwierdził jednoznacznie że, taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Gdyby tak miałoby być, to Sąd błędnie uznał, że wystarczające jest poinformowanie o tym ograniczeniu dostępu do żądanej informacji pismem i na tej podstawie stwierdził, że organ nie jest w bezczynności i oddalił skargę. Oczywistym bowiem jest, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na ograniczenie dostępu do informacji publicznej wynikające z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., spowodowane tajemnicą śledztwa (postępowania przygotowawczego) wymagałaby wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. To, wobec nieudostępnienia żądanej informacji i niewydania takiej decyzji świadczyłoby o naruszeniu art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Zdaniem NSA Sąd I instancji nie zbadał sprawy w przedmiocie bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku z 29 lipca 2020 r. w pełnym zakresie (w jej granicach określonych skargą).

Po ponownym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty na tym etapie postępowania mogą być rozpoznane.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wydanym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

Z przepisów art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

W sprawie zastosowanie znajdują przepisy u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 - 2 u.d.i.p.).

Zgodnie z obowiązującym w orzecznictwie i literaturze poglądem, o bezczynności na gruncie u.d.i.p. można mówić wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji z mocy art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., w określonym w art. 13 ust.1 tej ustawy terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie udziela jej, nie wskazuje innego terminu jej udostępnienia, nie dłuższego niż 2 miesiące od dnia wpłynięcia wniosku, oraz przyczynach niezachowania terminu czternastodniowego (art. 13 ust. 2), ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie (art. 16).

Wskazać także należy, że z uwagi na rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA 26 lipca 2023 r. od wyroku tutejszego Sądu z 7 maja 2021 r., obecnie rozpoznający sprawę WSA jest w świetle art. 190 p.p.s.a. związany powyższym wyrokiem NSA. Zgodnie z tym przepisem "sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Związanie sądu pierwszej instancji w rozumieniu art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie dysponuje całkowitą swobodą przy wydawaniu nowego orzeczenia, lecz obowiązany jest uwzględnić wykładnię dokonaną przez sąd drugiej instancji, która przestaje wiązać tylko w ściśle określonych przypadkach zmiany stanu faktycznego sprawy, zmiany stanu prawnego, podjęcia przez NSA przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez WSA uchwały zawierającej odmienną wykładnię w tym samym zakresie, co wykładnia zamieszczona w wyroku uchylającym.

Mając na uwadze powyższe i przystępując do rozpoznania sprawy wskazać należy, że przedmiotem skargi jest żądanie udostępnienia dokumentów dotyczących udzielanych skarżącemu 3 świadczeń medycznych; wydawanych leków; wydawanych posiłków; wykazu wydanych mu rzeczy do celi; dezynfekowania pomieszczenia, gdzie znajdowała się toaleta, umywalka, prysznic; ewentualnego dostarczenia papieru toaletowego i mydła, zapewnienia skarżącemu korzystania z prysznica i spaceru na świeżym powietrzu; zapewnienia w celi wentylacji z dopływem świeżego powietrza oraz dopływu naturalnego światła; odmowy dostarczenia papieru, kopert i przedmiotu piszącego; związanej z prawem funkcjonariusza Policji do kontrolowania czynności sporządzania pism przez skarżącego; odmowy zapewnienia dostępu do posługi duszpasterskiej i telefonicznego kontaktu z adwokatem; związanej z odebraniem materaca, koca i pościeli; wykazu rzeczy znajdujących się w magazynie, rzeczy wydawanych osadzonym, ewentualnie będących na stanie.

Zakres skargi odpowiada żądaniu zawartemu w pkt 2 pisma z 29 lipca 2020r., w części oznaczonej jako wniosek o wydanie dokumentów z KP w S. o wszczęcie postępowania wyjaśniającego oraz karnego i dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Policji z D. i S. oraz wobec lekarzy i personelu medycznego.

Skarga dotyczy zatem nie wydania enumeratywnie wymienionych dokumentów z wniosku z 29 lipca 2020 r. zawierających zdaniem skarżącego informacje publiczne. Przedmiotem skargi zatem nie jest całość żądania zawarta we wniosku z 29 lipca 2020 r.

Wyjść należy od tego, że prawo dostępu do informacji publicznej wyrażone zostało w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Stosownie do art. 61 ust. 2 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ww. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej; która wskazuje m.in. podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6).

Podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej zostały w ww. ustawie określone bardzo szeroko. W art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wskazano mianowicie, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W świetle art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm.), Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej zadań należy m.in.: ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra (art. 1 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy), ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych (art. 1 ust. 2 pkt 2), wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców (art. 1 ust. 2 pkt 4).

Nie ma więc wątpliwości co do tego, że Policja jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne i przez to jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Dlatego informacja o działaniach funkcjonariuszy Policji wykonujących te zadania stanowi informację o sprawach publicznych (zob. też np. uzasadnienie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2020 r., sygn. I OSK 2266/19).

Sposób działania w zakresie objętych wnioskiem o udostępnienie informacji reguluje po pierwsze rozporządzenie Ministra Rady Ministrów z dnia 29 września 2015r. oraz w zakresie objętym niniejszą sprawą rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 czerwca 2012 r. w sprawie pomieszczeń przeznaczonych dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia, pokoi przejściowych, tymczasowych pomieszczeń przejściowych i policyjnych izb dziecka, regulaminu pobytu w tych pomieszczeniach, pokojach i izbach oraz sposobu postępowania z zapisami obrazu z tych pomieszczeń, pokoi i izb. Zgodnie z załącznikami do tego rozporządzenia sporządzane są m.in. książka przebiegu służby, książka wizyt lekarskich gdzie zamieszczane są stosowne zapisy dotyczące osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia, pokoi przejściowych, tymczasowych pomieszczeń przejściowych i policyjnych izb dziecka, regulaminu pobytu w tych pomieszczeniach, pokojach i izbach oraz sposobu postępowania z zapisami obrazu z tych pomieszczeń, pokoi i izb.

Przedmiotem regulacji u.d.i.p. jest informacja publiczna pojmowana jako pewna wiedza, wiadomość, fakt, rzeczywistość. Zatem wniosek złożony w trybie tej ustawy musi wskazywać o jaką informację tak naprawdę chodzi i co ma być jej przedmiotem (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 5 marca 2013 r., sygn. I OSK 2289/12). Skarżący w piśmie z 29 lipca 2020 r. wyartykułował swoje żądanie o wydanie dokumentów o określonej treści.

W niniejszej sprawie, w odpowiedzi na skargę Komendant wywodzi, że odpowiedział na żądanie skarżącego w piśmie bez daty, doręczone skarżącemu 24 sierpnia 2020 r. a opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi Komendant uzasadnił przekazaniem akt do Prokuratury.

Co umyka uwadze Komendanta wskazać trzeba, że wniosek skarżącego skierowany do Komendanta nie dotyczy dostępu do akt sprawy, nie dotyczy udzielenia odpowiedzi na pytanie lecz dotyczy dostępu do informacji poprzez przekazanie kopii dokumentacji dotyczącej udzielanych mu świadczeń medycznych; wydawanych leków; wydawanych posiłków; wykazu wydanych mu rzeczy do celi; dezynfekowania pomieszczenia, gdzie znajdowała się toaleta, umywalka, prysznic; ewentualnego dostarczenia papieru toaletowego i mydła; zapewnienia skarżącemu korzystania z prysznica i spaceru na świeżym powietrzu, zapewnienia w celi wentylacji z dopływem świeżego powietrza oraz dopływu naturalnego światła; odmowy dostarczenia papieru, kopert i przedmiotu piszącego; związanej z prawem funkcjonariusza Policji do kontrolowania czynności sporządzania pism przez skarżącego; odmowy zapewnienia dostępu do posługi duszpasterskiej i telefonicznego kontaktu z adwokatem; związanej z odebraniem materaca, koca i pościeli; wykazu ilości rzeczy znajdujących się w magazynie rzeczy wydawanych osadzonym, ewentualnie będących na stanie.

Bezspornie zapisy w księdze przebiegu służby czy księdze wizyt lekarskich, które prowadzone są stosownie do zapisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych są zatem sporządzane przez uprawnionych funkcjonariuszy i mają odzwierciedlać przebieg czynności podejmowanych przez nich w ramach realizacji zadań służbowych. Dotyczą zatem sfery faktów, są wytwarzane w ramach działalności organu władzy publicznej i zawierają informację o sposobie realizowania przez ten organ nałożonych nań zadań publicznych. Stanowią zatem informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (zob. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2901/19, NSA z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1280/17; zob. też I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej Komentarz, Warszawa 2016, str. 173) a księgi są bezspornie dokumentem te czynności obrazujące. Zauważyć także należy, że złożony wniosek nie dotyczy dostępu do akt sprawy, lecz dostępu do informacji poprzez przekazanie dokumentacji prowadzonej przez funkcjonariuszy z przeprowadzonej interwencji, zatem dotyczy udostępniania informacji publicznej. Tej okoliczności nie kwestionuje Komendant, który w odpowiedzi na skargę powołuje się na załatwienie sprawy, poprzez odniesienie się do żądań zawartych w piśmie z 29 lipca 2020 r. w stanowisku Komendanta rozpoznającego skargę skarżącego z dnia 20 lipca 2020 r.

Mając zatem na uwadze żądanie skarżącego zawarte w piśmie z 29 lipca 2020r. dotyczące udostępnienia dokumentacji, nie można uznać jak wskazuje Komendant, że w piśmie bez daty (doręczone skarżącemu 24 sierpnia 2020 r.), odnoszącym się do skargi zawartej w piśmie skarżącego z 20 lipca 2020 r. doszło również do udzielenia informacji publicznej w postaci udostępnienia dokumentów, o które wystąpił skarżący w piśmie z 29 lipca 2020 r.

Zauważyć też należy, że Komendant powołał się w piśmie bez daty na fakt, że dokumentacja medyczna stanowi niezbędny element dokumentacji osadzeniowej która może być udostępniona jedynie na wniosek Sądu lub Prokuratury, dokumentacja medyczna została przekazana Prokuraturze Rejonowej w K. a materiały zebrane w ramach interwencji zostały włączone do postępowania przygotowawczego prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w K..

Godzi się jednak podkreślić, że terminy, o których mowa w art. 13 u.d.i.p. dotyczą każdej formy załatwienia wniosku – a zatem nie tylko czynności udostępnienia informacji publicznej lub wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, ale również czynności powiadomienia wnioskodawcy, że obowiązuje inny tryb dostępu, czy też, że nie jest w posiadaniu żądanej informacji.

Z przekazanych sądowi akt, wynika, że skarżący złożył skargi w trybie działu VIII k.p.a. (z 20 lipca 2020 r.), zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez funkcjonariuszy i lekarzy. W aktach sprawy znajduje się również korespondencja Komendanta Komendy Powiatowej Policji ze S. z Komendantem Komendy w D., z Prokuratorem Prokuratury Rejonowej w K., Komendantem Komendy Wojewódzkiej a dotyczyła ta korespondencja przekazania pisma skarżącego z 20 lipca 2020 r. i 29 lipca 2020 r. Korespondencja ta nie dotyczy dokumentacji zebranej przy interwencji prowadzonej przez funkcjonariuszy Policji. W przekazanych sądowi aktach znajduje się nie tylko książka przebiegu służby ale także książka wizyt lekarskich. Sam Komendant powołuje się w odpowiedzi na skargę na opóźnienie w odpowiedzi na żądanie skarżącego w związku z przekazaniem dokumentacji, która jest podstawą udzielenia odpowiedzi skarżącemu a zatem dysponowania nią w dacie sporządzania tejże odpowiedzi w piśmie bez daty doręczonym 24 sierpnia 2020 r.

W związku z tym wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona we wskazanym terminie, to - wedle art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Podmiot zobowiązany może również odmówić udostępnienia tej informacji z uwagi na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem prawo do informacji publiczne podlega ograniczeniu zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Odmowa taka jednak następuje w formie decyzji administracyjnej.

Mając na uwadze stanowisko Komendanta wskazać dodatkowo należy, że przepis art. 156 § 5 k.p.k., jako wyłączający stosowanie w niniejszej sprawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, reguluje jedynie jeden ze sposobów dostępu do informacji publicznej – bezpośredni wgląd do akt toczącej się sprawy. Ten przepis stanowi, że jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. (...) Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom.

W konkluzji trzeba stwierdzić, że przepis art. 156 § 5 k.p.k. nie jest normą absolutnie wyłączającą stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zależy to od stanu faktycznego konkretnej sprawy oraz od zakresu żądanej informacji publicznej.

Mając na uwadze zakres żądania z 29 lipca 2020 r. w zakresie zaskarżonym do tutejszego sądu tj. udostępnienia dokumentacji dotyczącej udzielanych mu 3 świadczeń medycznych; wydawanych leków; wydawanych posiłków; wykazu wydanych mu rzeczy do celi; dezynfekowania pomieszczenia, gdzie znajdowała się toaleta, umywalka, prysznic, ewentualnego dostarczenia papieru toaletowego i mydła; zapewnienia skarżącemu korzystania z prysznica i spaceru na świeżym powietrzu; zapewnienia w celi wentylacji z dopływem świeżego powietrza oraz dopływu naturalnego światła; odmowy dostarczenia papieru, kopert i przedmiotu piszącego; związanej z prawem funkcjonariusza Policji do kontrolowania czynności sporządzania pism przez skarżącego; odmowy zapewnienia dostępu do posługi duszpasterskiej i telefonicznego kontaktu z adwokatem; związanej z odebraniem materaca, koca i pościeli; wykazu ilości rzeczy znajdujących się w magazynie rzeczy wydawanych osadzonym, ewentualnie będących na stanie, zauważyć należy, że w świetle przekazanych sądowi akt sprawy brak jest podstaw do uznania, że Komendant nie jest w posiadaniu dokumentacji dającej możliwość udzielenia żądanej informacji publicznej, za czym przemawia także stanowisko Komendanta w odpowiedzi na skargę wskazujące na okoliczności opóżnienia w odpowiedzi na skargi skarżącego – jak wywodzi Komendant, skargi z 20 lipca 2020 r. i 29 lipca 2020 r..

Uwzględniając przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15).

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organ nie udostępnił informacji w postaci dokumentów na wniosek skarżącego w wymaganym terminie 14 dni, który rozpoczął bieg po wpłynięciu wniosku do organu - co miało miejsce w dniu 29 lipca 2020 r. Udzielenie odpowiedzi w piśmie bez daty doręczonego 24 sierpnia 2020 r. nie jest załatwieniem wniosku z 29 lipca 2020 r. w trybie u.d.i.p. albowiem skarżący żądał wydania dokumentów zawierający żądane informacje, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. W konsekwencji więc Komendant dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Natomiast, w ocenie Sądu, okoliczność nie dysponowania w określonym czasie aktami sprawy czy wystąpienia w organie błędnego przekonania o załatwieniu wniosku z 29 lipca 2020 r. w piśmie doręczonym 24 sierpnia 2020 r., pozostaje bez wpływu na ustalenie, że w sprawie mamy do czynienia z obiektywnym stanem bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, polegającym na nieudzieleniu odpowiedzi wnioskodawcy w terminie określonym w przepisach u.d.i.p. Bezczynność organu istniała również w dniu wniesienia skargi.

Sąd uznaje przy tym, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie tej kwalifikowanej postaci bezczynności wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Przyjmowana w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia art. 149 § 1a p.p.s.a. rażące naruszenie prawa w odniesieniu do bezczynności organu łączy z bezczynnością o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającą miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 151/21, z 27 maja 2021 r. sygn. akt I FSK 644/21, z 23 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 2439/20).

W realiach rozpatrywanej sprawy, jak wynika to z przekazanych Sądowi akt sprawy, organ prowadził postępowanie wyjaśniające, gromadził dokumenty obrazujące okoliczności o udostępnienie których wnioskował skarżący, rozpoznał wniosek z 20 lipca 2020 r. i jego zdaniem z 29 lipca 2020 r., sformułował swą odpowiedź w piśmie bez daty o nr [...] doręczonym 24 sierpnia 2020 r. mylnie przyjmując, że udzielenie informacji jest równoznaczne z udostępnieniem dokumentacji. Pismo to nie zawiera także pouczenia o trybie zaskarżenia a nadto de facto odmawia skarżącemu udostępnienia informacji publicznej, choć nie wiadomo w jakiej części.

Błędne jest stanowisko organu, że jeśli wniosek dotyczy udostępnienia danych z interwencji, która może być kwalifikowana jako wykroczenie, to dostęp do takiej informacji jest limitowany w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia i Kodeksie postępowania karnego.

O ile można zgodzić się, że nie wszystkie dane związane z prowadzonymi czynnościami przez Policję w ramach ustawy o Policji oraz ustawy Kodeks postępowania karnego lub Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia stanowią informację publiczną to oceniając charakter żądanej informacji trzeba podnieść, że zasady dostępu do akt toczącego się postępowania karnego czy postępowania w sprawach o wykroczenia oraz prowadzonych czynności procesowych organów Policji – nie jest regulowana poprzez unormowania u.d.i.p. Obowiązuje tu inny tryb dostępu (o czym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), zasadniczo regulowany przepisami ustawy z dnia 6 sierpnia 1997 r. Kodeks postępowania karnego (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 1375 ze zm.; por. przepisy działu VII k.p.k., art. 156 k.p.k.), ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 1124.; art. 38 § 1).

W praktyce orzeczniczej jednak wyraża się pogląd, że okoliczność, że akta nie stanowią informacji publicznej nie oznacza, że w pewnych przypadkach zawarte w nich informacje publiczne nie mogą być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Np. notatki urzędowe funkcjonariuszy Policji, protokoły z przesłuchań świadków w sprawie o wykroczenia oraz wszelkie pisma urzędowe wychodzące z organu Policji i wpływające do niego w związku z prowadzoną sprawą o wykroczenia mogą posiadać taki walor, dotyczą bowiem sfery faktów, zostały wytworzone w ramach sfery działalności organu administracji publicznej, zawierają informacje o sposobie prowadzenia sprawy, stanowią więc, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informację o sprawach publicznych. Ponadto uznanie, że w sprawie występuje przypadek ograniczenia prawa do dostępu do informacji publicznej (art. 5 ust. 1 u.d.i.p.) na który to przypadek wskazywał NSA w wyroku z dnia 26 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 6837/21 uchylając wyrok tutejszego sądu z 7 maja 2021 r. wymaga wydania decyzji, czego w niniejszej sprawie organ nie uczynił.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji (jeśli istniały podstawy do odmowy udzielenia informacji), postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności załatwiającej wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że wniosek skarżącego z 29 lipca 2020r. w zakresie pkt 2 części nazwanej jako "Wniosek o wydanie dokumentów z KP w S. o wszczęcie postępowania wyjaśniającego oraz karnego i dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Policji z D. i S. oraz wobec lekarzy i personelu medycznego" nie został do dnia wyrokowania załatwiony, co skutkowało zobowiązaniem Komendanta Komendy Powiatowej w S. do jego rozpoznania w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu od złożonej skargi w wysokości 100 zł.