Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 123/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 13, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 § 1, 1a, 2, art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 26 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. w Ł. na bezczynność Wójta Gminy Goszczanów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 12 października 2023 roku.


UZASADNIENIE

15 listopada 2023 r. reprezentant Stowarzyszenia O." z siedzibą w Ł. (dalej: skarżący, strona skarżąca, Stowarzyszenie) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Gminy Goszczanów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku z 12 października 2023 r., domagając się w: pkt 1 – zobowiązania organu do wykonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 12 października 2023 r., pkt. 2 - zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że 12 października 2023 r. drogą elektroniczną za pomocą e-maila złożono w Urzędzie Gminy Goszczanów wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wskazano, że na podstawie art. 61 Konstytucji RP złożono do organu wniosek o udostępnienie kopii obwieszczeń wójta wydanych zgodnie z art. 42ab ust. 2 ustawy Prawo łowieckie, w okresie od 1 kwietnia 2023 do 12 października 2023. W odpowiedzi otrzymano automatyczną odpowiedź z adresu [...]@[...].com, że wniosek został odczytany 13 października 2023 r. Ponieważ mimo upływu terminu określonego w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej Stowarzyszenie nie otrzymało odpowiedzi na wniosek, to 11 listopada 2023 r. skarżący wystosował mailem przypomnienie do organu. W odpowiedzi skarżący otrzymał automatyczną odpowiedź z adresu [...]@[...].com, że mail ten został odczytany 13 listopada 2023 r.

Końcowo skarżący podnieśli, że do dnia wniesienia skargi wniosek o udzielenie informacji publicznej nadal pozostaje bez odpowiedzi, oraz, że nie została skarżącemu Stowarzyszeniu doręczona żadna decyzja odmowna dotycząca udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

Odpowiadając na skargę, Wójt Gminy Goszczanów, wskazał że odpowiedzi na wniosek udzielono skarżącemu Stowarzyszeniu 17 listopada 2023 r., a opóźnienie o którym mowa w skardze, wynikało z licznych obowiązków realizowanych przez tutejszy Urząd Gminy, tj. akcja wyborcza, która miała miejsce [...] 2023r. oraz sytuacja kryzysowa spowodowana szacowaniem szkód w rolnictwie wyrządzonych suszą. Wniosek, który wpłynął 12 października 2023 r. zbiegł się w ocenie organu z wytężonym okresem zaangażowania pracowników Urzędu Gminy w Goszczanowie we wskazane kwestie. Organ nadmienił, iż Urząd Gminy praktykuje stosowanie się do przepisów i terminów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a sytuacja jest pierwszą tego typu i niezamierzoną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji w określonych przypadkach (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, 8 p.p.s.a.).

Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawodawca przewidział w ustawie z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902) dalej: "u.d.i.p.", zamknięty katalog czynności w procedurze dostępu do informacji publicznej.

Zasadą jest, że zgodnie z art. 13 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ władzy publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej oraz umorzyć postępowanie o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, co następuje w drodze decyzji.

W określonych przypadkach, na które wskazuje doktryna, na organie spoczywa obowiązek zawiadomienia wnioskodawcy o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej, co jest uzasadnione w szczególności w następujących sytuacjach: 1) informacja objęta żądaniem wniosku nie stanowi informacji publicznej, 2) podmiot, do którego wniosek został złożony, nie posiada objętej jego żądaniem informacji publicznej, 3) zasady i tryb udostępniania informacji publicznej zostały odmiennie określone w innych ustawach w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., 4) informacja publiczna została zamieszczona w BIP lub w centralnym repozytorium (zob. H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013, s. 239).

Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje zatem albo w formie czynności materialno-technicznej (w przypadku udzielenia informacji publicznej oraz w przypadku zawiadomienia o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej), albo w formie decyzji (w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej).

Oczywiście warunkiem sine qua non aktualizacji w stosunku do organu władzy publicznej obowiązku podjęcia jednego z powyższych działań jest przede wszystkim skuteczne złożenie do tego organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co w niniejszej sprawie nie stanowiło kwestii spornej.

Bezsporne pozostawało także, że żądana informacja, stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. oraz, że organ do którego zawnioskowano o tę informację, jest organem zobowiązanym takiej informacji wnioskującemu Stowarzyszeniu udzielić – co nie budzi także wątpliwości sądu. Organ nie kwestionował także formy, w jakiej wniesiony został do organu wniosek o udostępnienie tej informacji.

Co więcej, 17 listopada 2023 r. organ administracji publicznej – Wójt Gminy Goszczanów, udzielił stronie skarżącej odpowiedzi na złożony przez nią wniosek o udostępnienie kopii obwieszczeń wójta wydanych zgodnie z art. 42ab ust. 2 ustawy Prawo łowieckie, w okresie od 1 kwietnia 2023 r. do 12 października 2023 r. Przy czym organ tłumaczył, iż zwłoka w załatwieniu wniosku strony skarżącej wynikała z licznych obowiązków realizowanych przez organ (akcja wyborcza z [...] 2023r., sytuacja kryzysowa w rolnictwie spowodowana suszą). Organ tłumaczył także, iż stosuje przepisy u.d.i.p. a sytuacja jest pierwszą tego typu i niezamierzoną przez organ.

Powyższe wskazuje, iż wniosek o udostepnienie informacji publicznej z 12 października 2023 r. został złożony poprawnie, informacja podlegała udostępnieniu w tym trybie oraz organ był zobowiązany do jej udzielenia, jednak bezspornie wniosek nie został zrealizowany w ustawowym terminie 14 dni, co czyni zasadnym zarzut bezczynności.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie udzielił żądanej informacji publicznej albo prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 9 listopada 2022 r. w spr. IV SAB/Wr 609/22, CBOSA) Przy czym, ocena bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej dokonywana jest według stanu faktycznego na dzień orzekania przez sąd administracyjny. Sąd zobowiązany jest badać czy w dacie wniesienia skargi adresat wniosku pozostawał w bezczynności. Sąd ma obowiązek uwzględniania zdarzeń, które powodują, że ewentualne zobowiązanie do wyeliminowania bezczynności staje się zbędne lub nawet niedopuszczalne. W takim przypadku sąd nie może zobowiązać adresata wniosku do podjęcia czynności, która została już podjęta przed dniem rozpoznania przez sąd skargi. Celem bowiem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, jak wyżej wskazano, jest doprowadzenie do podjęcia przez podmiot zobowiązany do określonego w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej działania.

W realiach rozpoznawanej sprawy zaistniała sytuacja tego rodzaju, że w dacie wnoszenia skargi organ pozostawał w bezczynności, gdyż mimo upływu terminu 14 dni, liczonego od daty złożenia wniosku, nie udzielił on informacji publicznej ani w inny sposób prawem przewidziany nie odniósł się do złożonego wniosku. Dopiero na skutek skargi złożonej 15 listopada 2023 r. organ udzielił żądanej informacji publicznej (17 listopada 2023 r.).

Oznacza to, że w dacie orzekania przez sąd, stan bezczynności organu już nie istniał, gdyż informacja została udzielona. W takim przypadku rozpoznanie skargi na bezczynność organu, polega na stwierdzeniu, że organ dopuścił się bezczynności, co stanowi uwzględnienie skargi.

Dalej stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności obliguje sąd do oceny czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), a także stwarza możliwość wymierzenia organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. (zob. np. wyrok NSA z 7 czerwca 2019 r. w spr. I OSK 2660/18, CBOSA).

Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż udzielenie informacji (uwzględnienie wniosku), nastąpiło z niewielkim przekroczeniem ustawowego terminu (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), tj. w dwa dni po wpływie skargi na bezczynność.

Niestety w tym miejscu należy podkreślić, iż jak wynika z już ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, dodatkowe obowiązki, obciążenia i problemy organizacyjne organu administracji publicznej nie mogą stanowić przeszkody w realizacji przez obywateli konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej i w wypełnianiu obowiązków organów w zakresie udostępniania tych informacji (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 6 maja 2020 r. w spr. II SAB/Gd 6/20).

W tych warunkach, na mocy art. 149 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. uznając zawinienie organu w bezczynności, która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzeczono jak w pkt. 1 wyroku.

Skoro organ udzielił już Stowarzyszeniu wnioskowanych informacji to zobowiązanie do załatwienia tego wniosku stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd w pkt. 2 wyroku, umorzył postępowanie we wskazanym zakresie.