Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 207/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: 33 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 15 i 18
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. C. – D. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2022 r. nr NEP.906.45.1.3.2022 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy na rzecz A. C. – D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Upomnieniem z dnia [...] maja 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wezwał A. C.-D. (dalej także: Skarżąca, Strona) do niezwłocznego zgłoszenia się do podmiotu leczniczego w celu wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na rozpoczęciu i kontynuacji u małoletniego O. D. ur. [...] stycznia 2011 r. obowiązkowych szczepień ochronnych przeciw: odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince), różyczce.

Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zwrócił się do Wojewody [...] (dalej także: Wojewoda) o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącej w celu wyegzekwowania realizacji obowiązku poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka, zgodnie z treścią tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r.

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] września 2022 r. nałożył na Skarżącą grzywnę w kwocie [...]zł celem przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego.

Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuciła naruszenie art. 33 § 2 pkt 2 lit. c oraz art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." – i wniosła o uznanie zgłoszonych zarzutów w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości.

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] października 2022 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne, a następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. oddalił zarzut dotyczący naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., przez niewskazanie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a także oddalił zarzut dotyczący naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. przez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającą z przepisu prawa.

Na postanowienie z dnia [...] listopada 2022 r. Skarżąca złożyła zażalenie. Zarzuciła naruszenie art. 33 § 2 pkt 2 lit. c, art. 33 § 2 pkt 6 lit. c, art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i wniosła o uznanie zgłoszonych zarzutów w całości i o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2022 r. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślił, że organ pierwszej instancji słusznie wskazał, że podniesiony przez Skarżącą zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie jest wymieniony w katalogu zawartym w art. 33 u.p.e.a. Jednak w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej zamiast art. 33 § 2 u.p.e.a. wskazano na art. 33 § 1. Organ podkreślił, że nie stanowi to istotnego błędu merytorycznego, gdyż § 1 art. 33 u.p.e.a. stanowi, iż Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Natomiast § 2 tego artykułu zawiera w swej treści właściwy katalog zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Następnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zgodził się z twierdzeniem organu pierwszej instancji, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. zawiera prawidłowo określoną podstawę prawną albowiem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b jak i art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2022 r., poz. 1657) – dalej: "u.z.z.z." – określają ustawowe obowiązki obywateli dotyczące szczepień ochronnych. Dodał również, że uwagi Skarżącej dotyczące treści obowiązku określone w ww. tytule wykonawczym, nie mogą być podstawą do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Organ dodał, że w tytule wykonawczym treść obowiązku wskazuje na to, że Skarżąca powinna niezwłocznie zgłosić się z małoletnim synem we wskazanym punkcie szczepień lub u innego świadczeniodawcy, z którym Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę o udzielanie świadczeń w zakresie szczepień ochronnych, celem poddania szczepieniu ochronnemu przeciw odrze, śwince różyczce, które będzie poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym. W ten sposób określona treść obowiązku zdaniem organu w sposób jednoznaczny wskazuje, że szczepieniu ochronnemu ma zostać poddany małoletni syn Strony, a nie sama Strona.

Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w związku z art. 17 ust. 2. u.z.z.z. organ wskazał na przepisy prawne świadczące o wymagalności obowiązku szczepień ochronnych małoletniego syna Skarżącej tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b u.z.z.z. oraz na rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2172). Po czym organ podał, że w ww. rozporządzeniu tym znajduje się szczegółowa lista szczepień ochronnych wraz z granicami wiekowymi, które należałoby zachować w celu osiągnięcia optymalnej odporności przeciwko konkretnym chorobom zakaźnym. Wskazał, że ramy czasowe podane w tym rozporządzeniu nie oznaczają dowolności w wyborze terminu wykonania szczepienia. Ściśle wyznaczone terminy szczepień oraz interwały czasowe między nimi zostały określone na podstawie aktualnej wiedzy medycznej, a preparaty szczepionkowe posiadają określony przez producenta przedział wiekowy, w zakresie, którego należy zrealizować szczepienie. Ponadto zachowanie określonych odstępów pomiędzy szczepieniami sprzyja uzyskaniu oczekiwanego progu odporności. Organ podkreślił, że obowiązek realizacji szczepienia ochronnego aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu wysłanym przez niego do opiekunów prawnych dziecka. Organ odwoławczy dodał, że w dniu [...] lutego 2020 r., lek. med. K. Z. po przeprowadzeniu lekarskiego badania kwalifikacyjnego obejmującego badanie ogólnego stanu pacjenta oraz przeprowadzeniu wywiadu z rodzicem na temat możliwych alergii u małoletniego syna Skarżącej, dokonała kwalifikacji do brakującego, obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciwko śwince, odrze i różyczce. Jednak szczepienie to nie zostało wykonane z powodu braku zgody matki dziecka. Organ podkreślił przy tym, że żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza udzielającego świadczenie, obowiązku rutynowego przeprowadzania testów np. na ewentualne alergie na substancje wchodzące w skład szczepionek, czy innych dodatkowych badań wykluczających ewentualne przeciwwskazania do szczepień. Organ odwoławczy podkreślił także to, brak możliwości wykluczenia przeciwwskazań zawartych w Charakterystyce Produktu Leczniczego preparatów szczepionkowych m.in. nadwrażliwości na składniki szczepionki w celu określenia oraz zminimalizowania ryzyka zabiegu szczepiennego, nie jest przesłanką do odstąpienia od egzekwowania przez wierzyciela realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Jednak, w przypadku, kiedy przedstawiciel ustawowy lub opiekun faktyczny, poinformuje lekarza, że dziecko jest uczulone na konkretny składnik preparatu szczepionkowego, to lekarz ma obowiązek upewnić się, na podstawie posiadanych informacji, czy w skład szczepionki nie wchodzi taki składnik. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy, organ podkreślił, że ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie, nie wynika żaden zapis wskazujący na to, by Skarżąca zgłosiła jakiekolwiek uczulenia występujące u małoletniego syna. Lekarz w zaświadczeniu przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego małoletniego odnotował, że nie podano informacji o uczuleniach pacjenta.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek, która powodowałaby nieistnienie obowiązku, albowiem w niniejszej sprawie niezaprzeczalnym jest fakt, że małoletni O. D. nie został zaszczepiony przeciwko chorobom zakaźnym wymienionym w tytule wykonawczym.

Końcowo organ podkreślił, że wszystkie pozostałe kwestie podniesione przez Skarżącą w zażaleniu wykraczają poza treść art. 33 § 2 u.p.e.a. i nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie postępowania egzekucyjnego. Z kolei w odpowiedzi na "zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.", organ podkreślił, że w aktualnym brzmieniu ustawy niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W związku z tym, organem właściwym w tej kwestii pozostaje wierzyciel, w tym wypadku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]. W odniesieniu do zarzutu "naruszenia art 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.", Inspektor Sanitarny nie jest organem odpowiednim do zawieszenia wszczętego postępowania egzekucyjnego. Organem uprawnionym do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego do Wojewody [...], jest wierzyciel postępowania, czyli Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...].

Skargę do tutejszego Sądu złożyła Skarżąca, zarzucając naruszenie:

1) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w zw. z art. 17 ust. 4 u.z.z.z. przez brak wymagalności obowiązku - jak wynika z przepisów obowiązek jest wymagalny jeśli w toku prowadzonego postępowania nie uchybiono żadnym elementom postępowania, a jak wynika z akt sprawy, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nic zostało wydane zobowiązanej mimo że wynika to wyraźnie z przepisów. Strona podnosi, że lekarz nie wydal zobowiązanej zaświadczenia - dokumentacji medycznej dziecka w myśl art. 17 ust. 4 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Trafność tego zarzutu potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 października 2022 r. w sprawie II SA/Bd 733/22.

2) art. 7, 77, 136, 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej "k.p.a." – w zw. z art. 27 u.p.e.a. przez niezbadanie czy tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób prawidłowy, podczas gdy tytuł zawiera istotne uchybienia i nic spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. ponadto dokonanie błędnej interpretacji zarzutów stawianych w zażaleniu,

3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że Skarżąca nie wykonała obowiązku podczas gdy nie zostały wykluczone przeciwwskazania do szczepienia,

4) naruszenie art. 7a, 77 i 81a k.p.a. przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść Skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;

5) naruszenie art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonania tej oceny w sposób dowolny, skutkujący uznaniem, że Skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego orzeczenia, a także poprzedzającego go orzeczenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak pozostałe wyroki sądów administracyjnych przywołane w dalszej części uzasadnienia). Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z powyższych względów nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia rozprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego, aczkolwiek przesądziły o tym okoliczności inne niż wynikające z zarzutów podniesionych w skardze.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Inspektor Sanitarny w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej oraz rozstrzygnięcia wierzyciela i organu odwoławczego, wydane w następstwie wniesienia zarzutów. Istota sporu sprowadza się do oceny czy zarzuty Skarżącej są uzasadnione w świetle zaistniałego stanu faktycznego i obowiązującego stanu prawnego.

Z akt sprawy wynika, że [...] maja 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wystosował do strony upomnienie nr [...], wzywające do stawienia się z dzieckiem O. D. w Punkcie Szczepień Przychodni Medycyny Rodzinnej "[...]" Sp. z o.o. w B. lub innego świadczeniodawcy celem przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego i poddania dziecka szczepieniom ochronnym zgodnie z indywidualnym kalendarzem szczepień. P. z dnia [...] maja 2022 r. wierzyciel złożył do Wojewody [...] wniosek o egzekucję obowiązku poddania szczepieniom ochronnym O. D., zgodnie z treścią obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym nr [...]. Na podstawie tytułu wykonawczego, Wojewoda [...], w dniu [...] września 2022 r., wydał postanowienie nakładające na zobowiązaną grzywnę celem przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w powyższym tytule wykonawczym. Po wszczęciu egzekucji administracyjnej (nałożeniu grzywny w celu przymuszenia) Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał postanowienie oddalające zgłoszone zarzuty. Na skutek zażalenia Skarżącej, Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Na to postanowienie Skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu żądając uchylenia postanowień organów obydwu instancji o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W myśl art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku,

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu,

3) błąd co do zobowiązanego,

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane,

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części,

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zarzut jest środkiem prawnym o jednolitym charakterze. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzut, zamierza wykazać, że występują wszystkie bądź niektóre okoliczności wskazane w art. 33 § 2 u.p.e.a.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. np. wyrok NSA z 29 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 546/21). W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do przyczyn uchylenia zaskarżonego postanowienia, należy zdaniem Sądu, podkreślić, że Skarżąca zgłosiła zarzut braku wymagalności obowiązku z innych przyczyn (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.) w zażaleniu na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Organ odwoławczy zarzut ten rozpoznał merytorycznie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, że kolejne zarzuty, złożone przez Skarżącą w zażaleniu na postanowienie wierzyciela wydane w pierwszej instancji, nie mogły zostać rozpoznane po raz pierwszy przez wierzyciela w drugiej instancji, gdyż spowodowałoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 672/22).

Zgodnie z art. 15 k.p.a., który w świetle art. 18 u.p.e.a. znajduje zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten stanowi rozwinięcie zasady dwuinstancyjności postępowania sformułowanej na gruncie art. 78 Konstytucji RP. Należy przy tym zauważyć, że w postępowaniu w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasada dwuinstancyjności nie doznaje żadnych ograniczeń. Zatem uwzględniając powyższe okoliczności należy uznać, że rozpoznanie przez Inspektor Sanitarny w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2022 r. zarzutu braku wymagalności obowiązku zgłoszonego po raz pierwszy w zażaleniu na postanowienie organy pierwszej instancji (i tym samym nierozpoznanie tego zarzutu przez ten organ) stanowiło naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Z tych powodów przedwczesne jest również odniesienie się do tego zarzutu oraz argumentacji prezentowanej przez Skarżącą oraz organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie przez Sąd. Uchylenie zaskarżonego postanowienia nie oznacza zatem uwzględnienia, na tym etapie, podniesionego w skardze do Sądu zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. w zw. z art. 17 ust. 4 u.z.z.z. Konieczne jest bowiem zbadanie w sprawie zasadności zgłoszonego zarzutu pod względem merytorycznym, jak również formalnym przez organy obu instancji. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 30 lipca 2000 r., w myśl art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Mając powyższe na uwadze, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie ma podstaw do przyjęcia, że terminy wniesienia zarzutów upłynęły, co wykluczałoby merytoryczne rozpoznanie zarzutu braku wymagalności obowiązku.

Jednocześnie Sąd podziela stanowisko Inspektor Sanitarny co do pozostałych zarzutów wniesionych przez Skarżącą pismem z dnia [...] września 2022 r., to jest określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikająca z przepisu prawa (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a.) oraz niewskazanie w tytule wykonawczym treści podlegającego egzekucji obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.).

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a.) należy wskazać, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym są wskazane w tytule wykonawczym art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 u.z.z.z. Na tej podstawie ustawodawca zobowiązał określone grupy osób przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym na zasadach określonych w ustawie. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, ze wskazanych w tytule wykonawczym przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tj. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku. Wierzyciel w tytule wykonawczym w sposób szczegółowy opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy, z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Treść obowiązku wskazana w tytule wykonawczym wynika zatem z przywołanej w tym tytule podstawy prawnej wynikającej z obowiązujących przepisów prawa. Dodatkowo podstawę prawną uszczegóławia komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wydany na podstawie art. 17 ust. 11 u.z.z.z. Wprawdzie Skarżąca na etapie skargi nie kwestionuje już stanowiska organów w zakresie tego zarzutu, niemniej jednak podlegało ono ocenie Sądu zważywszy na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W zakresie zarzutu skargi dotyczącego uchybień w zakresie spełnienia wymogów tytułu wykonawczego (choć nie został on w żaden sposób rozwinięty w uzasadnieniu skargi) zauważyć należy, że w przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., jako podstawy zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (w tym przewidzianych w § 1 pkt 3 tego przepisu, co Skarżąca podniosła w zarzutach z dnia [...] września 2022 r. oraz w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji). W związku z powyższym zarzut skargi w tym zakresie nie podlegał uwzględnieniu. Jak wskazano we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania mogą być tylko zarzuty z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Na marginesie wyjaśnić należy, że w obecnym stanie prawnym spełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w razie stwierdzenia, że wymogi te nie są spełnione to nie przystępuje do egzekucji, zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). Nadmienić tylko można, że tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie zawiera wszystkie wymagane przepisem art. 27 u.p.e.a. elementy oraz został wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2021 r. poz.176 ze zm.).

Nieuzasadnione są również – w odniesieniu do należycie rozpoznanych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej – zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 81a k.p.a. Organ zgromadził w tym zakresie wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia i ocenił zebrane dowody w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. W niniejszej sprawie jednocześnie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organy wydały rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa i swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Niemniej jednak dostrzeżone uchybienia organu w zakresie prowadzonego postępowania doprowadziły do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Ponownie rozpoznając sprawę Inspektor Sanitarny uwzględni stanowisko Sądu przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności zapewni rozpoznanie sprawy z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a.

J. Ziołek T. Wójcik U. Wiśniewska