Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 81/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6, art. 7, art. 9, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 pkt 2 lit. b, art. 5 pkt 14, art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 21 ust. 2 pkt 2, art. 30, art. 31
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 2 ust. 1 pkt 3 i 4, § 4 ust. 1 pkt 1 i 8, § 27 ust. 1,2 i 4
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 3, art. 4 ust. 1 lit. b, art. 4 ust. 2, art. 39 ust. 2, 3 i 4, art. 21 ust. 2 pkt 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Dnia 9 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 w pomniejszonej wysokości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu E. S. płatności rolnośrodowiskowej w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu - Zrównoważony sposób gospodarowania - kwotę w wysokości [...] zł, środki krajowe [...] zł (KPB 33010410000, wariant 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania o stawce 360,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 28,55 ha/rok, kwotę w wysokości [...] zł, - Ochrona gleb i wód kwotę w wysokości [...] zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej [...] zł (kod 050405012142001), środki krajowe [...] zł (KPB 33010410000), wariant 8.2.1 - Międzyplon ozimy o stawce 420,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 21,01 ha/rok, kwotę w wysokości [...] zł, wariant 8.3,1 - Międzyplon ścierniskowy o stawce 400,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 4,73 ha/rok, kwotę w wysokości [...] zł.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. stwierdził nieważność decyzji przyznającej skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2012.

Zdaniem Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., decyzja Kierownika Biura Powiatowego w W. z dnia [...] maja 2013r. rażąco narusza prawo, ponieważ podczas postępowania w sprawie E. S. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przez Biuro Powiatowe ARiMR w W. zaistniała wątpliwość uzasadniająca konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jeżeli bowiem rolnik nie zachował występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych, płatność rolnośrodowiskowa (cała tj. wynikająca z realizacji wszystkich pakietów i bez względu na wielkość powierzchni dokonanego zmniejszenia trwałego użytku zielonego), przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20 % w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

W roku 2011 wg wskazań zawartych na załącznikach graficznych powierzchnia 2,09 ha działki rolnej L stanowiła trwały użytek zielony. W miejscu ówczesnego położenia wspomnianej działki rolnej w 2012 r. na załączniku graficznym rolnik zadeklarował działkę rolną L - uprawę mieszanki roślin zbożowych. W związku z tym, w toku postępowania w sprawie udzielenia płatności rolnośrodowiskowej za 2012 r. dla E. S. Biuro Powiatowe ARiMR w W. zobowiązane było do wyjaśnienia czy dopuszczalne było niezastosowanie 20 % redukcji płatności rolnośrodowiskowej.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu: 1 - Zrównoważony sposób gospodarowania kwotę w wysokości [...] zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł, wariant 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania o stawce 360,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 28,55 ha/rok, kwotę w wysokości [...] zł, 8 - Ochrona gleb i wód kwotę w wysokości [...] zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł, wariant 8.2.1 - Międzyplon ozimy o stawce 420,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 21,01 ha/rok, kwotę w wysokości [...] zł, wariant 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy o stawce 400,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 4,73 ha/rok, kwotę w wysokości [...] zł.

Organ wskazał, że po stwierdzeniu przez Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] sierpnia 2015 r. nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. zaistniała konieczność ponownej weryfikacji sprawy i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Na podstawie informacji zawartej we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 wnioskodawca wykazał mniejszą niż w roku poprzednim powierzchnię trwałych użytków zielonych. W roku 2011 wg wskazań zawartych we wniosku i w załączniku graficznym powierzchnia 2,09 ha działki rolnej L (zlokalizowana na działkach referencyjnych nr [...],[...]) stanowiła trwały użytek zielony, zaś w roku 2012 w miejscu ówczesnego położenia wspomnianej działki rolnik zadeklarował działkę rolną L z uprawą mieszanki roślin zbożowych. W związku z tym, w toku postępowania w sprawie udzielenia płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 dla E. S. Biuro Powiatowe ARiMR w W. zobowiązane było do wyjaśnienia czy dopuszczalnym było niezastosowanie 20% redukcji płatności rolnośrodowiskowej.

Po ponownej analizie i weryfikacji sprawy naliczono płatność rolno-środowiskową na rok 2012 E. S. zgodnie z § 8, § 14 i załącznikiem nr 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.) z zastosowaniem 20% sankcji z powodu niezachowania trwałych użytków zielonych.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. W jego treści wskazał, że wspomniana łąka została zniszczona przez dziki. W roku 2012 nie było możliwości użytkowania działki jako łąki.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, że E. S. w dniu [...] listopada 2013 r. złożył pismo, w którym wskazuje, iż na działce rolnej L o powierzchni 2,09 ha, z uwagi na niekorzystny skład runi, podjął decyzję o rekultywacji.

W sprawie tej w ramach płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 r. organ ustalił, iż skarżący nie zachował trwałych użytków zielonych. Powyższe zaniechanie skutkuje obniżeniem płatności o 20%. Zgodnie z treścią § 27 ust. 4 ww. rozporządzenia, jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nie użytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń zawartych przez skarżacego w odwołaniu, iż "zaoranie łąki nastąpiło z powodu zniszczenia przez dziki" organ odwoławczy wyjaśnił, iż w odniesieniu do płatności rolnośrodowiskowych objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, kwestia okoliczności nadzwyczajnych czy kategorii siły wyższej uregulowana została w § 35 rozporządzenia krajowego oraz w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W pierwszym ze wskazanych przepisów wymieniono określone kategorie okoliczności, z powodu wystąpienia których zwrot otrzymanej pomocy nie będzie wymagany (z uwagi na fakt, iż program rolnośrodowiskowy jest programem wieloletnim, a określone zdarzenie może nastąpić w drugim bądź dalszych latach realizacji programu, gdy choćby płatność za jeden rok realizacji została wypłacona, a w gospodarstwie wystąpi brak możliwości kontynuacji programu). W prawie unijnym – jak wskazał organ - poza wskazaniem określonych kategorii, w przypadku wystąpienia których częściowy bądź pełny zwrot pomocy nie będzie wymagany przez państwo członkowskie, wskazano, iż przypadki takie winny zostać zgłoszone organowi w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent bądź upoważniona przez niego osoba, będzie w stanie dokonać tych czynności. Jednakże skarżący nie zgłaszał wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności w jego gospodarstwie. Natomiast obowiązek zachowania trwałych użytków zielonych nie został przez skarżącego dochowany.

Konkludując, w ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie było przesłanek, aby uznać odwołanie. Organ ten wskazał, że zarówno organ I, jak i II instancji, zobowiązane są działać zgodnie z wyrażoną w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą praworządności, rozpoznając wnioski o przyznanie płatności na podstawie i w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego w P. wskazał, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako organ administracji działa na podstawie ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i wykonuje zadania z niej wynikające, a jednoznaczne brzmienie przepisów regulujących kwestie udzielenia płatności rolnośrodowiskowych uniemożliwia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosowanie odstępstw.

Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, że zaoranie działki nastąpiło z powodu zniszczenia jej przez dziki. W latach poprzednich i następnych łąka występowała nadal i była użytkowana. Z kolei w 2012 roku nie było możliwości użytkowania jej jako łąki. Wobec powyższego skarżący zasiał na łące mieszankę na zielonkę jako paszę dla bydła. Skarżący zakwestionował również zasadność pozostawiania łąki przez 5 lat odłogiem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2015 r., przyznająca stronie skarżącej płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 w pomniejszonej wysokości, naruszały prawo w stopniu, który powodował konieczność uchylenia powyższych decyzji.

Z perspektywy normatywnej podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma rozporządzenie Rady (WE) 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW; Dz. U. UE Seria L z 2005 r. Nr 277, poz. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1698/2005). Zgodnie z art. 3 tego rozporządzenia EFFROW przyczynia się do wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich na terytorium całej Wspólnoty, uzupełniając polityki wsparcia rynku i wsparcia dochodów w ramach wspólnej polityki rolnej, politykę spójności oraz wspólną politykę rybołówstwa. Wspieranie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia określonych w rozporządzeniu celów, wśród których w art. 4 ust. 1 lit. b znalazła się poprawa środowiska naturalnego i terenów wiejskich, poprzez wspieranie gospodarowania gruntami. Ostatnio wspomniany cel jest wykonywany w szczególności w ramach Osi 2 – Poprawa środowiska naturalnego i terenów wiejskich (por. art. 4 ust. 2 rozporządzenia 1698/2005). Do wykonania tej osi przyczynia się natomiast jeden z środków ukierunkowanych na zrównoważone użytkowanie gruntów rolnych – poprzez płatności rolnośrodowiskowe (art. 36 lit. a ppkt. iv rozporządzenia 1698/2005).

Płatności rolnośrodowiskowych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe (art. 39 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia 1698/2005). Płatności rolnośrodowiskowe obejmują jednak tylko te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art. 4 i art. 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003, jak również minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione na podstawie ustawodawstwa krajowego i określone w programie. Zobowiązania te podejmowane są z reguły na okres od pięciu do siedmiu lat (art. 39 ust. 3 zd. 1 i 2 rozporządzenia). Płatności udziela się corocznie i obejmują one dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania (art. 39 ust. 4 zd. 1 rozporządzenia 1698/2005).

Na poziomie krajowym warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu płatności rolnośrodowiskowych określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 173, dalej: "u.w.r.o.w."; zob. art. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 5 pkt. 14 tejże). Pomoc ta, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 2 u.w.r.o.w., jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki jej przyznania wynikające z rozporządzenia 1698/2005 oraz z przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także – w realiach kontrolowanej sprawy - z przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej: "rozporządzenie PRŚ").

Z treści § 2 ust. 1 pkt. 3 i pkt. 4 rozporządzenia PRŚ wynika, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia 1698/2005, określane dalej: "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a także spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Przy czym, podstawowymi wymogami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia PRŚ, są: 1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia; 3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia – o czym stanowi już § 3 rozporządzenia PRŚ.

Zobowiązanie rolnośrodowiskowe może być realizowane w ramach Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone, jak również w ramach Pakietu 8. Ochrona gleb i wód (§ 4 ust. 1 pkt 1 i 8 rozporządzenia PRŚ). Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe, zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia PRŚ, zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 796/2004 oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody.

Na podstawie § 27 ust. 1 rozporządzenia PRŚ jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej:

1) działek rolnych lub

2) zwierząt

3) stref buforowych

- w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.

Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia (§ 27 ust. 2 rozporządzenia PRŚ).

Natomiast, § 27 ust. 4 rozporządzenia PRŚ stanowi, że jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

W rozpoznawanej sprawie, już po złożeniu wniosku o przyznanie płatności na 2012 rok, skarżący poinformował organ, że działka L została zniszczona przez dziki i w związku z powyższym występował na niej niekorzystny skład runi. W związku z tym zdarzeniem dokonał rekultywacji tej działki. Nie budzi zaś wątpliwości, że skoro skarżący realizował program rolnośrodowiskowy powinien utrzymać wskazany użytek zielony przez cały okres trwania programu.

Wskazać należy, że – w aspekcie proceduralnym - organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i zobowiązane są w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zgodnie z ogólną zasadą postępowania unormowaną w art. 6 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt. 2 u.w.r.o.w. Zasada ta polega m.in. na obowiązku działania organów na podstawie obowiązujących norm prawnych, prawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, niewadliwym dokonaniu subsumpcji oraz prawidłowym ustalenie następstw prawnych określonego zachowania. W świetle natomiast przepisu art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stojąc na straży praworządności zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto, organy administracji publicznej zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy przy tym winny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają niezbędnych wyjaśnień i wskazówek – art. 9 k.p.a.

Niezwykle istotny w zakresie kontroli dokonywanej przez Sąd jest aspekt proceduralny, a dotyczący konstrukcji i elementów składowych decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zdaniem Sądu – biorąc pod uwagę ww. elementy składowe rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, a dotyczy to decyzji zarówno organu I instancji, jak i II instancji - brak jest możliwości weryfikacji w trakcie sądowych czynności kontrolnych aktywności organów administracji publicznej, a w konsekwencji pozytywnej czy też negatywnej oceny tejże kontroli, dokonanej po weryfikacji zarówno postępowania administracyjnego, jak też decyzji administracyjnej. Podkreślić należy, że obie decyzje tj. organu I, jak i II instancji nie spełniają normatywnych wymogów formalnoprocesowych decyzji gdyż w sposób jednoznaczny nie określają i nie zawierają szczegółowego uzasadnienia w zakresie zarówno podstaw prawnych, tj. dokonania ich analizy, a to w szczególności w zakresie § 27 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia PRŚ (dotyczy to zwłaszcza decyzji organu i instancji), jak również w zakresie analizy nieprawidłowości, a w konsekwencji także sankcji zastosowanych przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie.

Jak już wyżej zostało wskazane decyzja organu administracji publicznej powinna spełniać dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. Wyżej opisane normatywne elementy uzasadnienia powinny dotyczyć m.in. wszystkich aspektów rozstrzygnięcia, a więc nie tylko pozytywnego ale także negatywnego dla strony. W uzasadnieniu decyzji organu administracji publicznej I instancji wskazane zostały błędy, została dokonana (w tabelach) ich klasyfikacja, z określeniem, który z błędów wywiera skutek sankcjonujący. Jednakże ww. elementy tj. podstawy normatywne, jak i faktyczne nie zostały w sposób jednoznaczny oraz wyczerpujący uzasadnione w decyzjach organów obu instancji.

Organ I instancji wskazał - jako podstawę normatywną rozstrzygnięcia m.in. § 27 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia PRŚ. Jednakże i w tym zakresie brak jest szczegółowego uzasadnienia decyzji dlaczego płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, (a) wyłącznie w części dotyczącej działek rolnych w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie czy też wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana (b) w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.

Wskazać należy, że organ II instancji prawidłowo wskazał adresatowi decyzji podstawy prawne i procedurę postępowania w przedmiocie wystąpienia siły wyższej czy też nadzwyczajnych okoliczności. Natomiast, uzasadnienie decyzji organu administracji publicznej II instancji zawiera przede wszystkim omówienie problematyki dotyczącej pomniejszenia płatności z powodu nieprawidłowości występujących na działce L; pozostawiając poza zakresem rozważań pozostałe, będące także przedmiotem rozstrzygnięcia, pozostałe działki rolne.

Podkreślić też należy, że organy administracji publicznej w zakresie określonym w przepisach u.w.r.o.w. posiadają uprawnienie m.in. do przeprowadzania kontroli (art. 30 i 31 u.w.r.o.w.). W decyzjach organy administracji publicznej obu instancji zawarły jedynie szczegółowe ustalenia w zakresie działki L, która według informacji dostarczonych organom przez skarżącego została zaorana.

Organy administracji publicznej posiadają uprawnienie do przeprowadzenia kontroli na miejscu, na podstawie której stwierdziłby zaistnienie nieprawidłowości na gruntach objętych programem rolnośrodowiskowym. Jednakże w niniejszej sprawie organy nie skorzystały z tego środka prawnoprocesowego. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym. W razie przeprowadzenia kontroli to właśnie protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W rozważanym przypadku organ oparł się jedynie na piśmie informacyjnym rolnika o rekultywacji jednej z działek – deklaracji złożonej przez rolnika (zawierającej uzasadnienie sposobu zachowania rolnika jednakże w stosunku wyłacznie do działki L), porównanej z deklaracją złożoną za wcześniejszy rok. Natomiast, jak wynika z decyzji organu I instancji poddane zostały weryfikacji działki rolne, na których realizowany był pakiet i wskazano liczne nieprawidłowości stwierdzone na poszczególnych działkach.

Ponownie rozpoznając skargę organy uwzględnią poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania, a w szczególności w zakresie czynności procesowych, jak również przesłanek ewentualnego zastosowania sankcji w stosunku do skarżącego i szczegółowego uzasadnienia zarówno w aspekcie faktycznym, jak i prawnym decyzji, tak by spełnione zostały wymogi normatywne z art. 107 k.p.a.

Wobec powyższego, mając na względzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wraz z poprzedzającą ją decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.

O zwrocie kosztów orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.