Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 330/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2-3a
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 06 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 sierpnia 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi A. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia [...] marca 2019r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności 1. oddala skargę; 2. przyznaje [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...]- ([...] i [...]) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...]- ([...] i [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

A. J. (dalej jako skarżąca, wnioskodawca) dnia [...] grudnia 2017 r. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek z uwagi na trudną sytuację materialną.

Decyzją z [...] lutego 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 2-3 i ust. 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.), dalej: "u.s.u.s." oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), dalej: "rozporządzenie", orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej wysokości [...] zł, w tym na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w wysokościach określonych w sentencji decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawczyni nie wywiązywała się z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Jest ona wspólnikiem [...] w P., wobec której prowadzono postępowanie upadłościowe, umorzone postanowieniem z [...] maja 2015 r. Z dokumentacji nadesłanej przez wnioskodawczynię wynika, że spółka ta za rok 2017 poniosła stratę. Niemniej jednak rachunek zysków i strat wskazuje na osiąganie przez spółkę przychodów, a w bilansie zawarto informację o posiadanych przez spółkę aktywach obrotowych (towarach o wartości [...] zł), co do których to aktywów wnioskodawczyni oświadczyła, że są one własnością banku i nie mogą być sprzedane.

Organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie uzyskuje dochodu. Gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, mając na utrzymaniu dwie córki. Miesięczny dochód męża wnioskodawczyni wynosi [...] zł netto. Według oświadczenia wnioskodawczyni stałe wydatki związane z utrzymaniem wynoszą [...] zł (w tym [...] zł czynsz, [...] zł opłaty eksploatacyjne, [...] zł leczenie i inne [...] zł). Wnioskodawczyni posiada zobowiązania pieniężne wobec innych wierzycieli w łącznej wysokości [...] zł, które nie są spłacane, a egzekucję co do nich prowadzi komornik sądowy.

Organ stwierdził, że nie występują przesłanki z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. uzasadniające umorzenie zaległości wnioskodawczyni, w szczególności przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s., z uwagi na prowadzenie przez spółkę działalności gospodarczej i uzyskiwanie z tego tytułu przychodów, a także posiadanie przez spółkę aktywów obrotowych (towarów o wartości [...] zł). Nie zachodzą też przesłanki umorzenia należności z art. 28 ust. 3a u.s.u.s w zw. z § 3 rozporządzenia.

W skardze na powyższą decyzję A. J. zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 3 pkt 2, ust. 3a, ust. 3b i ust. 4b u.s.u.s. oraz przepisów rozporządzenia.

WSA wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że organ uznał, że stroną postępowania jest A. J.. Niemniej jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jako argumenty przemawiające za odmową umorzenia należności, powołał kwestie związane nie tylko z jej statusem materialnym, lecz również z sytuacją [...] w P., w której A. J. jest wspólnikiem (ze swym mężem). Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono przyczyny uwzględnienia majątku tej spółki w kontekście oceny zasadności umorzenia należności A. J.. Zdaniem WSA okoliczność ta jest istotna dla rozstrzygnięcia, gdyż jako przyczynę odmowy umorzenia należności A. J. przyjęto prowadzenie działalności przez spółkę, osiąganie przez spółkę przychodów wykazanych przez rachunek zysków i strat oraz posiadanie przez spółkę aktywów obrotowych o łącznej wartości [...] zł. Tymczasem, jeżeli stroną postępowania jest A. J., organ rozpatrując jej wniosek nie może brać pod uwagę majątku spółki. Nie należy on bowiem do A. J., lecz do spółki (art. 28 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych; Dz. U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.) i to niezależnie od tego, że A. J. jest wspólnikiem spółki. Naruszono tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

W konkluzji WSA wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ ustali, kto złożył wniosek o umorzenie należności: A. J. we własnym imieniu czy A. J. jako uprawniony do reprezentowania [...] w P. wspólnik tej spółki.

W trakcie ponownego rozpoznania sprawy organ pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. poinformował skarżącą o możliwości aktywnego uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym oraz do zobowiązał do przedłożenia wymienionych szczegółowo w treści ww. pisma dokumentów. Organ umożliwił także kontakt telefoniczny z pracownikiem ZUS (k. 12-14 akt administracyjnych). Ponadto organ uzyskał informacje dotyczące prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na zobowiązanie ZUS skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. skarżąca złożyła oświadczenie wskazując, że wnosi o umorzenie należności ZUS w stosunku do wnioskodawczyni – jako osoby fizycznej. Złożyła także następujące dokumenty: roczne zeznanie podatkowe za rok 2017; oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc "de minimis". Powyższe oświadczenie o stanie majątkowym skarżąca sprostowała pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wskazując, że zobowiązania skarżącej, a nie spółki jawnej, wynoszą [...] zł., a postępowanie upadłościowe dotyczyło spółki jawnej (k. 48 akt administracyjnych).

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. pismem z dnia [...] lutego 2019 r. poinformowało ZUS, że skarżąca nie korzysta i nie korzystała ze świadczeń pomocy społecznej (k. 65 akt administracyjnych).

Decyzją z [...] marca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 2-3 i ust. 3a i art. 31 i 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365) orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej wysokości [...] zł, w tym na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w wysokościach określonych w sentencji decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zobowiązania określone w sentencji decyzji nie uległy przedawnieniu. Brak też jest przesłanek normatywnych umorzenia zaległości na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. z uwagi na ich całkowitą nieściągalność gdyż w stosunku do skarżącej nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. Postępowanie upadłościowe było prowadzone w stosunku do spółki jawnej. Organ dokonał analizy sytuacji majątkowej i finansowej oraz rodzinnej skarżącej i wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, mając na utrzymaniu dwie córki. Miesięczny dochód męża wnioskodawczyni wynosi [...] zł netto. Według oświadczenia wnioskodawczyni stałe wydatki związane z utrzymaniem wynoszą [...] zł (w tym [...] zł czynsz; [...] zł opłaty eksploatacyjne; [...] zł - leczenie i inne miesięczne wydatki - [...] zł). Pozostaje kwota [...]zł miesięcznie. Rodzina nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżąca jest osobą bezrobotną.

Organ wskazał, że skarżąca jest osobą w okresie aktywności zawodowej i nie posiada orzeczenia w zakresie niezdolności do pracy. Poza zadłużeniem wskazanym w sentencji decyzji skarżąca posiada zadłużenie z tytułu zobowiązań podatkowych w wysokości [...] zł oraz w "innych instytucjach" – zadłużenie w wysokości [...] zł. Prowadzone jest postępowanie egzekucyjne.

Organ stwierdził, że brak jest także przesłanek do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

W skardze na powyższą decyzję A. J. zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 3 pkt 2, ust. 3a, ust. 3b u.s.u.s. oraz przepisów rozporządzenia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że decyzja organu oparta została na błędnej interpretacji przepisów. Ponadto opisała prowadzone przez Sąd Rejonowy [...] postępowanie upadłościowe, które zostało umorzone z powodu braku majątku na pokrycie kosztów związanych z jego prowadzeniem. Po umorzeniu postępowania upadłościowego w stosunku do spółki jawnej prowadzone są postępowania egzekucyjne. Nastąpił też zbieg egzekucji. Z powodów zdrowotnych skarżąca nie jest w stanie pracować w pełnym wymiarze czasu pracy.

W konkluzji skargi skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz ustanowienia zawodowego pełnomocnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. ustanowiono dla skarżącej – A. J. pełnomocnika - radcę prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

W niniejszej sprawie WSA związany jest także, na podstawie art. 153 p.p.s.a., oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu WSA w Poznaniu z dnia 29 listopada 2018 r. Należy wskazać, że organ wykonał ww. wytyczne Sądu i w trakcie ponownego postępowania w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny i na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego wydał - z perspektywy materialnoprawnej – prawidłową decyzję administracyjną.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu stanowi m.in. art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 - 3a u.s.u.s., zgodnie, z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, tj. z zastrzeżeniem, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 u.s.u.s.). Do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie m.in. stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 32 u.s.u.s.).

Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn wymienionych w u.s.u.s.,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 800)

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w rozporządzeniu. Stosownie do § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Dokonując prawidłowości oceny przez ZUS przepisu art. 28 ust. 3 u.s.u.s. należy wskazać, że z analizy akt sprawy administracyjnej oraz z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca A. J. jest wspólnikiem (wraz z mężem) [...] w P. (w stosunku do którego to podmiotu było prowadzone postępowanie upadłościowe, które zostało następnie umorzone). Skarżąca wniosła o umorzenie należności jako osoba fizyczna.

Jak wynika z ustaleń dokonanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z przyczyn oczywistych nie można odnieść się do przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 1, nie toczyło się w stosunku do skarżącej postępowanie likwidacyjne, ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby strona (a nie spółka jawna) składała wniosek o ogłoszenie upadłości, lub by prowadzone postępowanie upadłościowe zostało umorzone, wysokość nieopłaconej składki przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (art. 28 ust. 3 pkt. 2, 4, 4a, 4b u.s.u.s.).

W stosunku do zadłużenia z tytułu składek jest aktualnie prowadzone postępowanie egzekucyjne a żaden organ egzekucyjny dotychczas nie orzekł o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak składników majątkowych należących do dłużnika. Mając powyższe na uwadze ZUS trafnie stwierdził, że nie zaistniała przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Także trafnie stwierdzono, że postępowanie egzekucyjne jest nadal w toku, to brak podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zarówno organ skarbowy, jak i komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku w stosunku do którego można prowadzić egzekucję.

WSA wskazuje, że organ w sposób prawidłowy dokonał subsumpcji prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego, a to w aspekcie zaistnienia, omówionych poniżej, przesłanek uregulowanych w § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia.

Organ dokonał prawidłowej oceny sytuacji skarżącej z perspektywy przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Szczegółowo przedstawił stan faktyczny i prawidłowo wskazał, iż z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie wynika, że skarżąca posiada problemy z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Argumentem uzasadniającym ww. twierdzenie organu jest brak korzystania z pomocy społecznej. Jako kolejny argument uzasadniający decyzję organu było prawidłowe wskazanie ZUS, że skarżąca jest osobą w okresie aktywności zawodowej oraz nie posiada orzeczenia o niezdolności do pracy.

Skarżąca nie wykazała też, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujące, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązaną możliwości dalszego prowadzenia działalności. Organ i w tym zakresie dokonał prawidłowej oceny sytuacji skarżącej i w sposób prawidłowy nie stwierdził wystąpienia normatywnej przesłanki zawartej § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Odnosząc się do wskazanej w skardze złej sytuacji zdrowotnej skarżącej Sąd zaznacza, że w aktach sprawy administracyjnej brak jest dokumentacji medycznej czy też jakichkolwiek zaświadczeń lekarskich, a dotyczących złego stanu zdrowia skarżącej. Jedyna informacja w tym zakresie wskazana została w oświadczeniu skarżącej z dnia [...] stycznia 2019 r. – k. 27 akt administracyjnych, że osoba ta leczy się w poradni psychologicznej z powodu depresji.

Tym samym skarżąca, pomimo wezwania organu w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia tj. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Sąd zaznacza, że skarżąca nie wskazała na konieczność korzystania z pomocy społecznej, co byłoby formalnym potwierdzeniem trudnej sytuacji finansowej, z uwagi na konieczność wykazania, w postępowaniu prowadzonym przez organ pomocowy, że dochody skarżącej, jak i osób wspólnie prowadzących gospodarstwo domowe nie przekraczają kryterium dochodowego, dającego prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W ocenie Sądu, w świetle dokonanych w przedmiotowej sprawie ustaleń faktycznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo uznał, że w przypadku skarżącej nie zachodziły przypadki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., uzasadniające umorzenie zaległych składek. Również odnośnie przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dokonana przez Zakład ocena sprawy, zdaniem Sądu, jest zasadna. Instytucja umorzenia zaległych składek stanowi wyjątek od powszechnego obowiązku uiszczania należności publicznoprawnych, co oznacza, że jej zastosowanie powinno być ograniczone do nadzwyczajnych sytuacji. Wbrew zarzutom skargi ZUS prawidłowo zinterpretował obowiązujące prawo i podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego.

Należy w tym miejscu także podkreślić, że treść art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. wskazuje, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z dnia:10 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 5600/16; 31 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2300/14; 13 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 31/13). Jednak wybór ten nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W przypadku stwierdzenia braku przesłanek w sprawie do umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, konieczne jest uzasadnienie takiego stanowiska, z powołaniem na konkretne dowody lub fakty.

Kontrola sądowa decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II GSK 817/09). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, WSA stwierdza, że z ww. powodów podziela stanowisko organu administracji co do braku wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności i – w konsekwencji – braku prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium wskazane w art. 28 ust.1 i 2 u.s.u.s. Ponadto, okoliczności sprawy nie wskazują także na taki ważny interes zobowiązanej, która w świetle art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia z 2003 r. - przy uwzględnieniu jej możliwości zarobkowych oraz wysokości zadłużenia z tytułu składek - uzasadniałby konieczność umorzenia zaległości składkowych.

Na marginesie należy stwierdzić, że skarżąca w sytuacji zmiany sytuacji majątkowej, zdrowotnej, rodzinnej (lub przedstawienia dowodów na zmianę ww. sytuacji) może złożyć ponownie wniosek do organu o umorzenie w całości lub w części zobowiązań z tytułu składek.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, zdaniem Sądu, w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, organ na podstawie przedstawionej i zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji (zarówno na skutek własnych działań, jak i w wyniku informacji i materiałów przedłożonych przez skarżącą), prawidłowo uznał, że brak jest materialnych, normatywnych podstaw do umorzenia zaległych składek.

W świetle powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

O kosztach orzekł jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 250§1 p.p.s.a.