Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 453/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3c, 3d, ust.7
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 20 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , Protokolant Specjalista Anna Łyżwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2023 roku sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 21 lutego 2023 r. nr SKO.4146.163.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Kiełczygłów nr GOPS.DW.O.5404.1423.2022 z dnia 5 stycznia 2023 roku. ał


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 lutego 2023 r., nr SKO.4146.163.23 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) – dalej: k.p.a.; art. 2 ust. 1, ust. 3a ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 141) - dalej: u.d.w.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Kiełczygłów z dnia 5 stycznia 2023 r., znak GFOPS.DW.O.5404.1432.2022 o odmowie przyznania M. F. dodatku węglowego.

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżąca wystąpiła wnioskiem z dnia 23 listopada 2023 r. Strona wskazała, że wraz z mężem prowadzi gospodarstwo domowe w jednorodzinnym budynku zlokalizowanym pod adresem [...], gmina K., którego główne źródło ciepła stanowi kocioł na paliwo stałe. W toku przeprowadzonego postępowania, w tym w oparciu o wyniki przeprowadzonego w dniu 7 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego, którego przebieg udokumentowano w złączonej do akt sprawy notatce pracownika organu pomocowego, ustalono nadto, że pod adresem wskazanym we wniosku prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe (skarżącej oraz jej syna). Skarżąca wraz z mężem prowadzi gospodarstwo domowe w osobnym budynku, zapewniającym możliwość stałego pobytu ludzi z przeznaczeniem na cele mieszkalne, o powierzchni przekraczającej 25 m2, w którym wyodrębnione zostały odrębne pomieszczenia łazienki i kuchni. Każde z prowadzonych pod wskazanym adresem gospodarstw domowych posiada własne, niezależne źródło ciepła. Ponadto, zgodnie z oświadczeniem skarżącej z dnia 7 grudnia 2022 r., do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla prowadzonych pod wskazanym we wniosku adresem gospodarstw domowych. Z akt sprawy wynika również, że na wskazany adres przyznany został dodatek węglowy, na wniosek złożony przez syna skarżącej. Do akt sprawy załączone zostały również dwie deklaracje CEEB, z dnia 17 lutego 2022 r. (złożona przez S. F.) oraz z dnia 25 lipca 2022 r. (złożona przez M. F.).

Decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r. Wójt Gminy Kiełczygłów odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego dodatku węglowego. Organ nie kwestionując ustaleń dokonanych w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, co do faktu prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa domowego w odrębnym budynku posiadającym wyodrębnione pomieszczenia użytkowe i pomocnicze oraz wyposażonym w odrębne źródło ciepła na paliwo stałe, podkreślił jednak, iż lokal zajmowany przez skarżącą jest usytuowany nie w budynku mieszkalnym, lecz w budynku gospodarczym. Powyższe potwierdza złożona przez skarżącą, w dniu 25 lipca 2022 r., na formularzu B (dotyczącym budynków i lokali niemieszkalnych), deklaracja CEEB. Dalej odwołując się do treści § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), regulującego definicję budynku gospodarczego, wywiódł, iż definicja ta nie przewiduje możliwości zamieszkiwania w budynku gospodarczym. Zaznaczył, że strona nie przedłożyła jakiegokolwiek zaświadczenia właściwego organu nadzoru budowlanego, który potwierdzałby możliwość wykorzystywania przedmiotowego lokalu na cele mieszkalne, a sam organ nie posiada stosownych kompetencji w tym zakresie.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia M. F., w dniu 14 stycznia 2023 r. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, w którym podnosiła, iż spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do otrzymania dodatku węglowego, określone w znowelizowanych przepisach u.d.w. Podkreśliła, że pod wskazanym we wniosku adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe, w odrębnych niezależnych budynkach wyposażonych w odrębne źródła ciepła. Wskazała, że wraz z mężem zajmuje budynek, który został wybudowany przed wielu laty jako budynek mieszkalny i taką też funkcję pełni obecnie. Natomiast w drugim budynku, zaadaptowanym na cele mieszkalne z poprzednio pełnionej funkcji gospodarczej, odrębne gospodarstwo domowe prowadzi syn skarżącej z rodziną. Strona zakwestionowała nadto treść sporządzonej notatki z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, wskazując w tym zakresie na istotny błąd kontrolujących, którzy zapoznani z istniejącym stanem faktycznym, przypisali stronie fakt zamieszkiwania w budynku gospodarczym.

Natomiast w przedłożonym do akt sprawy oświadczeniu z dnia 20 stycznia 2023 r. skarżąca wskazywała, że złożona przez nią deklaracja CEEB na formularzu B jest prawidłowa, gdyż zajmowany przez nią budynek stanowił w przeszłości oborę, która została przystosowana do funkcji mieszkalnych. Z uwagi na wysokie koszty, nie jest w stanie przekształcić przedmiotowego budynku w budynek mieszkalny, a co za tym idzie nie ma możliwości nadania odrębnego numeru dla budynku, który zajmuje, w przewidzianym prawem terminie.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 21 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając Kolegium wskazało na podstawy materialnoprawne podjętego rozstrzygnięcia, w szczególności na brzmienie art. 2 ust 3a-3d u.d.w., w brzmieniu obowiązującym od 3 listopada 2022 r., regulujące kwestie wypłaty dodatku węglowego dla odrębnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem. W oparciu o powyższe Kolegium wywiodło, iż co do zasady przysługuje jedno świadczenie dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod wskazanym adresem, które jest wypłacane dla gospodarstwa, które jako pierwsze wystąpiło z wnioskiem. Wnioski pozostałych gospodarstw pozostawiane są bez rozpoznania. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał na przewidzianą przez ustawodawcę̨ możliwość́ wypłaty dodatku węglowego dla więcej niż̇ jednego gospodarstwa domowego zamieszkałych pod jednym adresem, w sytuacji, gdy przed dniem 30 listopada 2022 r. wystąpiono formalnie o ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla każdego z gospodarstw domowych, a wniosek ten nie mógł zostać́ rozpatrzony do wskazanej wyżej daty.

Dalej Kolegium wskazało, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostaje, że na adres wskazany we wniosku skarżącej został już przyznany dodatek węglowy, a strona, co sama przyznaje w złożonym w dniu 20 stycznia 2023 r. oświadczeniu nie podjęła kroków prawnych zmierzających do wyodrębnienia zajmowanego przez siebie lokalu bądź też nadania odrębnego numeru porządkowego dla budynku, w którym zamieszkuje. Ponadto, jak wynika z dokonanych ustaleń faktycznych strona wnioskuje o dodatek węglowy do budynku gospodarczego, zaadaptowanego na cele mieszkalne, co uniemożliwia w ocenie organu pozytywne rozpatrzenie żądania skarżącej, gdyż świadczenie to przysługuje jedynie do lokali i budynków mieszkalnych. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium kwestionowana odwołaniem decyzji odpowiada prawu.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. F. zarzucała niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, a nadto istotne naruszenie znowelizowanych przepisów u.d.w., w szczególności ich nadinterpretację odnośnie do stanu prawnego gospodarstwa domowego skarżącej. Strona wnosiła o uchylenie kwestionowanej skargą decyzji oraz o przyznanie wnioskowanego dodatku węglowego. Wnosiła nadto o przeprowadzenie wizji lokalnej w miejscu jej zamieszkania, ewentualnie o powołanie biegłego, który w sposób obiektywny oceni istniejący stan faktyczny, co do substancji mieszkaniowej i przysługującego stronie dodatku węglowego, jak również o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

W uzasadnieniu skargi strona ponowiła dotychczas prezentowaną argumentację, co do faktu zamieszkiwania pod wskazanym we wniosku z dnia 23 listopada 2022 r. adresem dwóch odrębnych gospodarstw domowych (z których jedno uzyskało wcześniej dodatek węglowy), w dwóch odrębnych budynkach wyposażonych w niezależne źródła ciepła. Strona powtórzyła, że wraz z mężem zamieszkuje w budynku mieszkalnym, natomiast budynek gospodarczy zaadaptowany na cele mieszkalne zajmuje jej syn wraz z rodziną, o czym informowała pracowników organu pomocowego, którzy przeprowadzali wywiad środowiskowy na miejscu, w dniu 7 grudnia 2022 r. Z niewiadomych stronie przyczyn, jej budynek mieszkalny został zakwalifikowany jako gospodarczy, pomimo, że jak wskazano w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, nie mieli oni stosownych kompetencji, do tego rodzaju stwierdzenia, któremu, co podkreśla strona przeczą wyniki przeprowadzonego wywiadu. Dalej skarżąca przywołała brzmienie art. 2 ust. 3a-3d u.d.w. wywodząc, iż spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do otrzymania wnioskowanego dodatku. Odnośnie do zarzucanego jej niepodjęcia formalnych kroków zmierzających do ustalenia odrębnego adresu dla budynku, który zajmuje wskazała, że w jej przypadku wystąpienie z tego rodzaju wnioskiem musiałoby zostać poprzedzone prawnym podziałem działki ewidencyjnej, na której usytuowane są budynki, co po pierwsze wiąże się z wysokimi kosztami, a po drugie nie jest możliwe do przeprowadzenia w terminie 7 dni.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SPP/Łd referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi M. F. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 21 lutego 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Kiełczygłów z dnia 5 stycznia 2023 r. o odmowie przyznania skarżącej dodatku węglowego.

Podstawę materialnoprawną podjęcia zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1630) - dalej: u.d.w. Stosownie do art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 u.d.w. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.). W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a u.d.w.). W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.).W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c u.d.w.). W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d u.d.w.). W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e u.d.w.).

Analiza przywołanych uregulowań, jak również pozostałych uregulowań ustawy, prowadzi do wniosku, że co do zasady dodatek węglowy przyznawany jest na gospodarstwo domowe. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 2 ust. 3a u.d.w., gdzie wskazuje się, że w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Ustawodawca zastrzegł, jednakże, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

W rozpoznawanej sprawie zaistniały pomiędzy stronami postępowania spór sprowadza się w zasadzie do dwóch podstawowych kwestii. Po pierwsze, czy w przypadku braku odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem i nie podjęcia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. formalnych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu skarżącej przysługuje dodatek węglowy. Po drugie czy możliwym jest przyznanie dodatku węglowego do budynku sklasyfikowanego jako budynek gospodarczy.

Odnosząc się do pierwszej z wskazanych kwestii spornych należy stwierdzić, iż w wypracowanym na tle art. 2 ust. 3c u.d.w., przeważającym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że analiza przywołanych wyżej przepisów u.d.w. prowadzi do stwierdzenia, że ustawodawca nie uzależnia udzielenia wsparcia w zakupie paliwa stałego do ogrzewania mieszkań od złożenia formalnego wniosku o nadanie dodatkowego/nowego nr porządkowego. Brak złożenia wniosku o nadanie dodatkowego/nowego nr porządkowego dla nieruchomości pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego, a wykazanie, iż przesłanka została spełniona może nastąpić np. poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony. Sądy podkreślają również, że kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym świadczą o tym, że zamiarem ustawodawcy było objęcie wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, czemu służyć ma odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie. Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. W tym też kierunku powinna zatem zmierzać wykładnia przepisów ustawy (por. wyroki WSA w Łodzi: z 23 maja 2023 r., II SA/Łd 299/23; z 30 czerwca 2023 r., II SA/Łd 478/23; z 13 lipca 2023 r., II SA/Łd 395/23; wyroki WSA w Gliwicach: z 5 maja 2023 r., II SA/Gl 210/23; z 26 lipca 2023 r., II SA/Gl 744/23; z 9 sierpnia 2023 r., II SA/Gl 511/23; z 18 sierpnia 2023 r., II SA/Gl 659/23; wyrok WSA w Krakowie z 11 lipca 2023 r., III SA/Kr 383/23; www.orzeczenia.cbois.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej poza sporem pozostają te okoliczności, że złożony przez skarżącą w dniu 23 listopada 2022 r. wniosek o przyznanie dodatku węglowego został wniesiony w ustawowym terminie, określonym w art. 2 ust. 9 u.d.w., a pod wskazanym we wniosku adresem prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe, w odrębnych budynkach wyposażonych w niezależne źródła ciepła, co potwierdzają między innymi dokonane zgłoszenia CEEB oraz wyniki przeprowadzonego w dniu 7 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego. Jednocześnie zgodnie z przedłożonym oświadczeniem skarżącej z dnia 7 grudnia 2022 r., w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla prowadzonych pod wskazanym we wniosku adresem gospodarstw domowych. Tym samym wobec dokonanych w powyższym zakresie ustaleń faktycznych sprawy, które co raz jeszcze należy podkreślić pozostają pomiędzy stronami bezsporne, oparcie negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia o niewyartykułowaną wprost przez ustawodawcę przesłankę "podjęcia formalnych działań" w celu ustalenia odrębnego adresu, nie zasługuje na uwzględnienie, a za wypełnienie warunku z art. 2 ust. 3c u.d.w. uznać należy złożone w dniu 7 grudnia 2022 r. oświadczenie skarżącej.

Natomiast, co do drugiej z kwestii spornych, to jest zasadności wywodzonego przez procedujące w sprawie organy obu instancji powiązania prawa do dodatku węglowego z warunkiem zamieszkiwania jedynie w lokalu bądź budynku mieszkalnym, Sąd rozpoznający niniejszą skargę stwierdza, iż stanowisko to nie znajduje podstawy prawnej w obowiązujących przepisach. Pomimo braku zdefiniowania pojęć "miejsca zamieszkania", "zamieszkiwania" użytych w u.d.w. podkreślić należy, iż jak wynika z art. 2 ust. 7 ustawy dodatek węglowy przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe, zdaniem Sądu pozwala na stwierdzenie, iż kryterium przesądzające o możliwości przyznania wnioskowanego dodatku stanowi faktyczne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego w danym miejscu. Konsekwencją powoływanego wyżej braku sprecyzowania w przepisach u.d.w. rozumienia pojęcia "zamieszkiwania" skutkuje tym, iż ocena stanu faktycznego i prawnego w tym zakresie wymaga odwołania się do regulacji przepisów prawa cywilnego, w szczególności do art. 25 ustawy z dnia 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1610) – dalej: k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na przyjętą w powyższym przepisie konstrukcje prawną składają się zatem dwa elementy, to jest fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) oraz zamiar, wola stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Przy czym ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości, natomiast stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby - miejscem, gdzie koncentrują się jej codzienne sprawy życiowe (por. wyrok WSA w Łodzi z 30 czerwca 2023 r., II SA/Łd 478/23; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, pomijając sprzeczne wyjaśnienia strony, co do charakteru budynku, w którym zamieszkuje, należy stwierdzić, iż procedujące w sprawie organy nie były uprawnione do badania podstawy prawnej ewentualnego wykorzystywania przez skarżącą budynku gospodarczego na cele mieszkalne. Uwzględniając przywoływane już wcześniej poglądy orzecznictwa, co do celu ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym oraz intencji, jakie przyświecały ustawodawcy przy uchwalaniu tej ustawy, organy rozpatrujące wniosek skarżącej były uprawnione, jak i zobowiązane jedynie do zbadania, czy skarżąca prowadzi wraz z mężem, we wskazanym we wniosku budynku odrębne gospodarstwo domowe, faktycznie tam zamieszkując.

Pozytywne potwierdzenie powyższych okoliczności, jak i spełnienie przez stronę pozostałych ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie dodatku węglowego, w tym określonych w art. 2 ust. 3c u.d.w., prowadzi do stwierdzenia, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podjęte zostały z istotnym naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 2 ust. 3c, ust. 3d, ust. 7 u.d.w., co obligowało Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania, w szczególności dokonaną przez Sąd wykładnię powołanych wyżej przepisów, w kontekście spełnienia przez skarżącą ustawowych warunków do otrzymania wnioskowanego świadczenia, jak i zamiaru ustawodawcy, co do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych.

Końcowo odnosząc się do zawartego w skardze wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie wizji lokalnej w miejscu jej zamieszkania, ewentualnie o powołanie biegłego, który w sposób obiektywny oceni istniejący stan faktyczny, co do substancji mieszkaniowej strony podkreślić należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.), przy czym ustawa p.p.s.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczonego jedynie do dowodu z dokumentu, uzależniając jednak możliwość jego przeprowadzenia od łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w powołanym art. 106 § 3 p.p.s.a., tj.: 1) jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Kiełczygłów z dnia 5 stycznia 2023 r.

ds