Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 384/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 105 § 1, art. 107
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 365 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1575
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 30 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2023 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 23 marca 2022 roku nr SKO.4133.21,22.22 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 23 marca 2022 roku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Wielunia z 28 stycznia 2022 r., o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonych nr działek 35 i 36 położonych w obrębie W., gmina W.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z 21 listopada 2021 r., A. i L. W. wystąpili do Burmistrza Wielunia z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej nr ewid. działki 36 będącej współwłasnością wnioskodawców z działką nr ewid. 35, stanowiącą współwłasność S. i T.M.

W odpowiedzi na wezwanie organu do wskazania okoliczności uzasadniających złożony wniosek strona w piśmie z 21 grudnia 2021 r. wyjaśniła, że granica między wskazanymi we wniosku działkami została błędnie wyznaczona, co zostało udowodnione przez geodetę w toku prac przeprowadzanych na zlecenie Starosty Wieluńskiego w związku z modernizacją ewidencji.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że pomiędzy podanymi działkami była ustalona prawnie granica. Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Wieluniu wskazał, że na podstawie postanowienia Urzędu Rejonowego w Wieluniu z 4 maja 1998 r. wszczęto czynności rozgraniczeniowe dla przedmiotowych działek. W wyniku prac geodezyjnych sporządzony został przyjęty do Państwowego Zasobu Geodezyjno-Kartograficznego operat techniczny zaewidencjonowany pod nr P. 1017.1998.1046. Strony nie zawarły ugody, sporządzono opinię techniczną wraz ze szkicem polowym oraz protokołem granicznym i przekazano sprawę do Sądu Rejonowego w Wieluniu, który postanowieniem z 24 listopada 1998 r., sygn. akt I Ns 347/99, dokonał rozgraniczenia powyższych nieruchomości.

Decyzją z 28 stycznia 2022 r., Burmistrz Wielunia umorzył postępowanie o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości, wskazując, że granica pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi nr ewid.35 i 36 została już prawnie ustalona co stanowi o bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie.

A. I L. W. złożyli odwołanie od powyższej , w którym wskazali na naruszenie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) dalej "k.p.a." poprzez jego zastosowanie i wydanie decyzji umarzającej przedmiotowe postępowanie o rozgraniczenie, pomimo istnienia przesłanek do ponownego przeprowadzenia postępowania o rozgraniczenie, oraz art.7, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a. poprzez nie wykonanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy strona bowiem ujawniła nowe okoliczności: prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa i błędne wytyczenie granicy między działkami nr ewid. 35 i 36. Odwołujący wnieśli o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z 23 marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Wielunia z 28 stycznia 2022 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko organu pierwszej instancji, że prowadzenie postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie dotyczyłoby tych samych nieruchomości, co do których sprawa została już na drodze sądowej uprzednio wszczęta i rozstrzygnięta. Organ wytłumaczył stronie, że prawomocne postanowienie sądu o rozgraniczeniu nie wyłącza raz na zawsze możliwość powstania nowego sporu granicznego, gdyż stan faktyczny sprawy już rozstrzygniętej ostatecznie może się zmienić, a granice mogą ponownie stać się sporne i w takiej sytuacji będziemy mieli do czynienia ze sprawą nową. W rozstrzyganej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że zaistniały w niej przeszkody do prowadzenia postępowania w sprawie o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości bowiem zostało już wydane przez sąd prawomocne postanowienie o ich rozgraniczeniu z 24 listopada 1999 r. (sygn. akt [...]). SKO wskazało przy tym, że wydanie przez Rejonowy Sąd w Wieluniu Wydział Cywilny postanowienia z 24 listopada 1999 r. nie oznacza, że w sytuacji zaistnienia - na co powołują się wnioskodawcy - nowych okoliczności, nie będą oni mogli wszcząć innego, właściwego dla danego stanu faktycznego postępowania. Jednak właściwym adresatem wniosku wszczynającego postępowanie wznowieniowe jest nie organ administracji, a sąd, który wydał postanowienie w sprawie rozgraniczenia.

Skargę do tutejszego sądu na rozstrzygniecie organu odwoławczego wnieśli A. i L. W.. Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Sieradzu zarzucili :

I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj:

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, pomimo braku podstaw prawnych do wydania takiego rozstrzygnięcia, bowiem w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do ponownego przeprowadzenia postępowania o rozgraniczenie między działką nr 35 a 36, obręb W., gdyż po zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, po ustaleniu stanu prawnego granicy i jej utrwaleniu w terenie nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym (naruszenie linii granicy uprzednio wytyczonej wydanym postanowieniem przez SR w Wieluniu, podrobienie podpisu wnioskodawcy A.W. na karcie 80 verte - na oświadczeniu o otrzymaniu postanowienia o rozgraniczeniu z poświadczeniem prawomocności, podrobienie dokumentacji geodezyjnej i map geodezyjnych, nieprawidłowe przeniesienie punktów granicznych z drogi), które to stwierdzają, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania;

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji umarzającej przedmiotowe postępowanie o rozgraniczenie, pomimo istnienia przesłanek do ponownego przeprowadzenia postępowania o rozgraniczenie;

- art. 7 k.p.a. poprzez niewykonanie nałożonego na organ administracyjny obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- art. 8 § 1 i 2 k.p.a. i art 9 k.p.a. poprzez nie dokonanie nawet czynności sprawdzających mających na celu sprawdzenie okoliczności wskazanych przez stronę;

- art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: art. 29 ust. 1 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz.1990 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie rozgraniczenia nieruchomości sąsiednich - działek nr 35 i 36, pomimo wskazanych przesłanek do ponownego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania o rozgraniczenie, nowych zdarzeń o charakterze faktycznym - naruszenie linii granicy uprzednio wytyczonej przez SR w Wieluniu, podrobienie podpisu wnioskodawcy A.W. na karcie 80 verte - na oświadczeniu o otrzymaniu postanowienia o rozgraniczeniu z poświadczeniem prawomocności, podrobienie dokumentacji geodezyjnej i map geodezyjnych, nieprawidłowe przeniesienie punktów granicznych z drogi), które to stwierdzają, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania.

W konsekwencji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi L.W. z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia oraz o oddalenie skargi A.W., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z 23 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę L.W..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zakres kontroli sądowej wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiąc, że sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny sądu w tym postępowaniu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Wielunia z 28 stycznia 2022 r., o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie stanowiącej własność skarżącego nieruchomości oznaczonej nr działki 36 położonych w obrębie W., gmina W. z nieruchomością sąsiednią działką ewidencyjną nr 35 .

Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy obu instancji miały podstawy do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości skarżącego z nieruchomością T. i S.M.

W ocenie sądu rozstrzygnięcie organów jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym, kończącym postępowanie w danej instancji wobec braku materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Umorzenie postepowania winno nastąpić wyłącznie wtedy, gdy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 lutego 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 67/23, LEX nr 3506351). Użyte w cytowanym przepisie określenie "z jakiejkolwiek przyczyny" obejmuje przyczyny zarówno o charakterze podmiotowym, jak i o charakterze przedmiotowym. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nastąpi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Chodzi więc o sytuację, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, która może być załatwiona decyzją (wyrok NSA z 21 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2860/19 LEX nr 3065178, wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 81/20 LEX nr 3056231).

W sprawie bezsporne jest, że prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Wieluniu z 24 listopada 1998 r. sygn. akt [...], sąd ten dokonał rozgraniczenia nieruchomości nr 36 będącej własnością skarżącego i jego żony Lucyny położonej w obrębie W. gmina W., z nieruchomością sąsiednią oznaczoną jako działka nr 35 stanowiącą własność T.i S.M.

Możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego może mieć miejsce wówczas gdy po zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, czyli po ustaleniu stanu prawnego granicy i jej utrwaleniu w terenie nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które mogą sprawiać, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Jednym słowem ponowne postępowanie rozgraniczeniowe może mieć miejsce tylko wówczas gdy nowe zdarzenia o charakterze faktycznym dotyczą stanu władania gruntami i mają miejsce już po zakończeniu wcześniejszego postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego co do tych samych nieruchomości, nie jest i nie może być traktowana jako środek do kwestionowania prawomocnego postanowienia sądowego o rozgraniczeniu. Jednym słowem niedopuszczalna jest taka sytuacja, w której strona, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem sądowym w sprawie rozgraniczenia, próbuje wzruszyć prawomocne orzeczenie w trybie wszczęcia i ponownego prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący nie akceptuje rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu dokonanego przez Sąd Rejonowy w Wieluniu w prawomocnym postanowieniem z 24 listopada 1998 r.

Zarówno z odwołania od decyzji organu I instancji jak i z skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi jak również pism składanych w trakcie postępowania jednoznacznie wynika, że skarżący kwestionuje prawidłowość postanowienie sądu o rozgraniczeniu. Skarżący odwołuje się do okoliczności dotyczących prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, i błędnego ustalenia w jego toku granicy przez uprawnionego geodetę, a wiec na okoliczności, które miały miejsce przed wydaniem przez Sąd Rejonowy w Wieluniu postanowienia o rozgraniczeniu. Strona wskazuje na popełnienie przez geodetę dokonującego czynności w toku postępowania rozgraniczeniowego przestępstwa. Okoliczność ta w razie prawidłowego jej wykazania w postępowaniu karnym może ewentualnie stanowić podstawę do wzruszenia ostatecznego orzeczenia sądu powszechnego nie stanowi zaś, jak prawidłowo wskazały organy, podstawy do wszczęcia nowego postepowania rozgraniczeniowego.

Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że w rozpoznawanej sprawie skarżący usiłuje doprowadzić do zmiany stanu prawnego wynikającego z prawomocnego postanowienia sądu o rozgraniczeniu, ale nie dlatego, że po dacie jego wydania pojawiły się nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które powodują, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania, ale dlatego że nie akceptuje tego rozstrzygnięcia wskazując na zdarzenia, które miały miejsce przed jego wydaniem. Jednym słowem to nie jest nowy spór między właścicielami sąsiednich nieruchomości co do przebiegu granicy, ale spór, który istnieje od wielu lat i który był już przedmiotem orzeczenia sądowego.

Granice nieruchomości w trybie postępowania rozgraniczeniowego ustala się na gruncie jedynie "raz". Zainteresowane strony są związane zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem dopóty, dopóki nie zostanie ono wycofane z obiegu prawnego. W przypadkach natomiast, w których zaistnieją przesłanki do zmiany stanu prawnego rozgraniczonych uprzednio nieruchomości, np. w wyniku zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu, sprawy tego rodzaju powinny być traktowane jako sprawy o własność, a nie procedowane jako rozgraniczenie ( D. Felcenloben w krytycznej glosie do postanowienia SN z dnia 14 marca 2002 r., IV CKN 809/00 S.T. 2013/3/84-90 ).

W kontrolowanym postępowaniu skarżący nie wykazał żeby od daty wydania prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu zaszły zmiany na gruncie, które wskazywałyby na potrzebę ponownego ustalenia przebiegu granicy między działkami nr 35 i 36.

W myśl art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. W rozstrzyganej sprawie organy prawidłowo wskazały że są związane postanowieniem sądu powszechnego, w którym został ustalony przebieg granicy między działkami i dlatego prawidłowo organ umorzył to postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Końcowo wskazać należy, że podnosząc w skardze zarzuty dotyczące braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie poprzez niepodjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. art. 7, art. 8, art. 77 §1 k.p.a. skarżący nie wskazuje jakich dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w jego ocenie zabrakło w tym postępowaniu. Podkreślenia wymaga także i to, że strona w toku postępowania nie zgłaszała żadnych wniosków dowodowych, które zostałyby przez organ pominięte lub oddalone. Konkludując, należało stwierdzić, iż kontrolowane postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W kontrolowanej decyzji organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych, swe stanowisko umotywowały w sposób nie budzący wątpliwości sądu zgodnie z art. 107 k.p.a.

Z przedstawionych wyżej względów sąd na podstawie art. 151 p.ps.a. skargę oddalił.

d.j.