Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 508/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1 , art. 18 ust. 2 pkt 4a , art. 28aa, art. 91 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 151 ,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. R. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nieudzielenia wotum zaufania Burmistrzowi Miasta B. za rok 2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. III SA/Lu 508/21

UZASADNIENIE

J. R. (dalej jako "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na uchwałę nr [...] Rady Miasta

z dnia [...] czerwca 2021 r. w sprawie nieudzielenia wotum zaufania Burmistrzowi Miasta B. za 2020 r.

Przedmiotową uchwałę zaskarżył w całości zarzucając jej istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28aa ust. 4 i ust. 9 w związku z art. 18 ust. 2 pkt 4a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372) i art. 7 Konstytucji RP poprzez brak uzasadnienia wskazującego rzeczywisty motyw podjęcia zaskarżonej uchwały, a tym samym uniemożliwienia zidentyfikowania motywów jakimi kierowała się Rada nie udzielając wotum zaufania Burmistrzowi Miasta i wykorzystanie przez Radę tej instytucji jako instrumentu stricte politycznego. Wskazując na powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności na podstawie art. 101 ustawy

o samorządzie gminnym wyjaśnił, że ma uzasadniony interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały ze względu na pełnienie funkcji Burmistrza Miasta B.. W jego ocenie podjęcie przez Radę Miasta uchwały w sprawie nieudzielenia wotum zaufania wpływa na sferę jego praw, jako osoby pełniącej funkcję Burmistrza, a tym samym na sferę stabilności sprawowania mandatu Burmistrza jako organu wykonawczego Gminy M. B.. Wskazał, że brak wyrażenia wotum zaufania może przekładać się na negatywną ocenę jego pracy przez wyborców.

Skarżący wskazał, że Rada Miasta rozpatrywała Raport o stanie Miasta B. za rok 2020 na sesji zwołanej na dzień [...] czerwca 2021 r. i po jego rozpatrzeniu podjęła uchwałę nr [...] w sprawie nieudzielenia wotum zaufania Burmistrzowi Miasta B. za 2020 r. Skarżący podał, że zaskarżona uchwała nie zawiera żadnego uzasadnienia wskazującego rzeczywiste motywy podjęcia przedmiotowej uchwały, a jedynie przywołuje przepisy ustawy

o samorządzie gminnym oraz zawiera informację o wyniku głosowania. Skarżący powołał kilka wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych i podkreślił, że brak uzasadnienia uchwały rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia wotum zaufania organowi wykonawczemu gminy stanowi istotne naruszenie prawa. Aby możliwe było zweryfikowanie zasadności takiej uchwały musi ona zawierać uzasadnienie wskazujące na motywy udzielenia lub nieudzielenia wotum zaufania. Wobec powyższego należy stwierdzić, że Rada Miasta odstępując od uzasadnienia zaskarżonej uchwały w przedmiocie wskazania motywów nieudzielenia wotum zaufania Burmistrzowi Miasta B. za 2020 r. dopuściła się naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 4a i art. 28aa ust. 9 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 7

w związku z art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miasta wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] lipca 2021 r. do Rady Miasta wpłynęła skarga Burmistrza Miasta B. na uchwałę

nr [...] r. w sprawie nieudzielenia wotum zaufania za 2020 r. Zdaniem Przewodniczącego Rady Miasta z norm prawnych zawartych w art. 28aa ust. 4, ust. 9 oraz art. 18 ust. 2 pkt 4a ustawy o samorządzie gminnym nie wynika obowiązek uzasadniania uchwał podejmowanych przez Radę. Rada podejmuje decyzję większością głosów i taka też została podjęta - o nieudzieleniu wotum zaufania. Rada Miasta jednak nie głosowała za przyjęciem lub odrzuceniem Raportu, ale udzieleniem Burmistrzowi wotum zaufania, co nie jest jednoznaczne. Rada Miasta w głosowaniu jawnym, zachowując wszelkie wymogi formalne i będąc

w zgodzie z przepisami prawa nie udzieliła Burmistrzowi wotum zaufania. Każdy Radny miał prawo do autonomicznej oceny i wyraził ją w głosowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest niezasadna

W pierwszej kolejności Sąd badał legitymację skarżącego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Zgodnie bowiem z przepisem art. 101 ust. 1 ustawy

o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie

z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z powyższego przepisu wynika, że legitymacja do wniesienia skargi jest oparta o kryterium "interesu prawnego", co wymaga istnienia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę

a zaskarżonym aktem. Interes prawny powinien być indywidualny, osobisty, własny

i dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej skarżącego, a więc musi istnieć przepis prawa, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Skoro niezbędną przesłanką korzystania z prawa do Sądu w trybie

art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest naruszenie indywidualnego interesu prawnego, to przepis ten nie może być podstawą prawną do wniesienia skargi

w interesie publicznym. Zatem z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie można wywieść, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) będący organem wykonawczym, ma legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy. W toku wykonywania zadań gminy

i wykonywania przysługujących im kompetencji organy gminy nie mają bowiem własnego interesu prawnego. Nie można uznać, że podjęcie przez radę gminy uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania wójtowi doprowadza w sposób bezpośredni, czy nawet pośredni do zmiany zakresu praw lub obowiązków osoby pełniącej stanowisko wójta. Rada gminy podejmując uchwałę w przedmiocie wotum zaufania, nie realizuje wobec wójta zadań organu administracji publicznej (nie przyznaje uprawnień, ani nie nakłada obowiązków), a jedynie spełnia funkcje kontrolne wobec niego jako organu wykonawczego. Wskazany przepis nie odnosi się zatem do naruszenia interesu prawnego jednego organu gminy przez inny organ gminy.

Natomiast podjęcie przez radę gminy uchwały w przedmiocie nieudzielenia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wotum zaufania, podobnie jak nieudzielenie absolutorium z wykonania budżetu wpływa na sferę prawną osoby pełniącej tę funkcję (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 2998/18 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1531/17). Z tego względu interes prawny skarżącego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały wynika więc z jego przymiotu jako obywatela i jednocześnie osoby piastującej stanowisko Burmistrza Miasta B., której dotyczy uchwała w sprawie nieudzielenia wotum zaufania. Ponadto zgodnie z art. 28aa ust. 10 ustawy

o samorządzie gminnym w przypadku nieudzielenia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wotum zaufania w dwóch kolejnych latach rada gminy może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta. Przepisy art. 28a ust. 3 i 5 stosuje się odpowiednio. W związku z tym nie budzi wątpliwości, że skarżący jako piastun funkcji Burmistrza Miasta B. ma własny interes prawny w zaskarżeniu uchwały, również z uwagi na fakt, że może ona być bezpośrednią przyczyną podjęcia w przyszłości uchwały o przeprowadzeniu referendum w sprawie jego odwołania, co w konsekwencji realnie wpłynie na prawa i obowiązki skarżącego.

Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy

w stanie faktycznym i prawnym sprawy wydana przez Radę Miasta uchwała o nieudzieleniu Burmistrzowi Miasta B. wotum zaufania była zgodna

z prawem.

Należy wyjaśnić, że w obradach sesji Rady Miasta w dniu

[...] czerwca 2021 r. wzięło udział 19 radnych. Natomiast w skład Rady Miasta wchodzi 21 radnych. Bezwzględna większość głosów ustawowego składu rady gminy w tym przypadku wynosi 11. Innymi słowy, aby doszło do podjęcia uchwały bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady gminy za uchwałą musi głosować co najmniej 11 radnych.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 4a ustawy o samorządzie gminnym, do wyłącznej właściwości rady gminy należy m.in. rozpatrywanie raportu o stanie gminy oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia wotum zaufania

z tego tytułu. Z przepisem tym powiązany jest bezpośrednio art. 28aa ustawy

o samorządzie gminnym dotyczący szczegółowych warunków przedstawiania raportu, przeprowadzania nad nim debaty, a następnie podejmowania uchwały

w sprawie udzielenia wójtowi (burmistrzowi lub prezydentowi) wotum zaufania. Stosownie bowiem do art. 28aa ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wójt co roku do dnia 31 maja przedstawia radzie gminy raport o stanie gminy. Raport obejmuje podsumowanie działalności wójta w roku poprzednim, w szczególności realizację polityk, programów i strategii, uchwał rad gminy i budżetu obywatelskiego (art. 28aa ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym), zaś rada gminy może określić szczegółowe wymogi dotyczące raportu (art. 28aa ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym). Rada gminy rozpatruje raport o stanie gminy podczas sesji, na której jest podejmowana uchwała rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi. Raport jest rozpatrywany w pierwszej kolejności. Nad przedstawionym raportem przeprowadza się debatę (art. 28aa ust.4 ustawy o samorządzie gminnym).

W debacie nad raportem o stanie gminy radni zabierają głos bez ograniczeń czasowych, mogą też zabierać głos mieszkańcy gminy po uprzednim zgłoszeniu przewodniczącemu rady (art. 28aa ust. 5, 6, 7 i 8 ustawy o samorządzie gminnym). Po zakończeniu debaty nad raportem o stanie gminy rada gminy przeprowadza głosowanie nad udzieleniem wójtowi wotum zaufania. Uchwałę o udzieleniu wotum zaufania rada gminy podejmuje bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady gminy. Niepodjęcie uchwały o udzieleniu wójtowi wotum zaufania jest równoznaczne z podjęciem uchwały o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania (art. 28aa ust. 9 ustawy o samorządzie gminnym). W przypadku nieudzielenia wójtowi wotum zaufania w dwóch kolejnych latach rada gminy może podjąć uchwałę

o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta (art. 28aa ust. 10 zd. 1 ustawy o samorządzie gminnym).

W kontekście tych uregulowań podkreślić należy, że omawiane regulacje weszły w życie na podstawie nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym dokonanej na podstawie art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania

i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 130). Do ustaw o samorządzie gminnym (powiatowym, województwa) dodano przepisy, które wprowadziły nową instytucję kontroli działalności organu wykonawczego przez organ stanowiący, w postaci udzielenia lub nieudzielenia temu organowi wotum zaufania na podstawie oceny przedstawionego przez ten organ raportu o stanie gminy (powiatu, województwa). Z uzasadnienia do ustawy zmieniającej wynika, że dotychczas głównym narzędziem kontroli działalności jednostki samorządu terytorialnego była instytucja udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tytułu wykonania budżetu. Wprowadzając do przepisów samorządowych ustaw ustrojowych raport o stanie jednostki samorządu ustawodawca zdecydował się na połączenie obu procedur, to jest rozpatrzenia raportu o stanie jednostki na tej samej sesji, na której jest podejmowana uchwała w sprawie udzielenia bądź nieudzielenia absolutorium organowi wykonawczemu. Jednocześnie postanowiono, że raport jest rozpatrywany w pierwszej kolejności i przeprowadza się nad nim debatę. Celem zaś wprowadzonych zmian miało być zwiększenie udziału obywateli w procesie kontrolowania oraz funkcjonowania niektórych organów publicznych – władzy samorządowej. Zmiany te miały się realnie przyczynić do zapewnienia społeczności lokalnej większego udziału w funkcjonowaniu organów danej jednostki samorządu terytorialnego pochodzących z aktu wyboru oraz zagwarantować obywatelom właściwą kontrolę nad władzą samorządową.

Zaznaczyć należy, że sąd administracyjny uwzględnia skargę na uchwałę rady gminy i stwierdza jej nieważność w sytuacji, gdy uchwała jest sprzeczna z prawem

w stopniu istotnym (art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy o samorządnie gminnym w zw. z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Podstawą wyeliminowania takiego aktu z obrotu prawnego powinno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego ustrojowo-prawny, materialnoprawny, czy procesowoprawny charakter. Jeżeli takich naruszeń brak, to należy uznać, że akt organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodny z prawem.

Wymogi dla podjęcia przez radę gminy zgodnej z prawem uchwały w sprawie wotum zaufania organowi wykonawczemu gminy, określone przepisami art. 18 ust. 2 pkt 4a w zw. z art. 28aa ust. 1-9 ustawy o samorządnie gminnym, sprowadzają do kilku istotnych warunków:

1) raport o stanie gminy musi zostać przedstawiony radzie gminy przez wójta gminy;

2) raport o stanie gminy musi obejmować podsumowanie działalności wójta

w roku poprzednim, w szczególności realizację polityk, programów i strategii, uchwał rad gminy i budżetu obywatelskiego, z tym że rada gminy może określić szczegółowe wymogi dotyczące raportu;

3) raport o stanie gminy musi zostać rozpatrzony podczas sesji, na której jest podejmowana uchwała rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi, z tym że musi być rozpatrzony w pierwszej kolejności;

4) nad przedstawionym raportem przeprowadza się debatę, w której radni mogą zabierać głos bez ograniczeń czasowych, jak również mogą zabierać głos mieszkańcy gminy po uprzednim zgłoszeniu przewodniczącemu rady;

5) podjęcie uchwały musi być poprzedzone głosowaniem radnych nad udzieleniem wotum zaufania, przy czym uchwała o udzieleniu wotum zaufania jest podejmowana bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady.

Powyższe wymogi, w tym i warunki formalne, poprzedzające podjęcie uchwały w sprawie wotum zaufania dla Burmistrza Miasta B. zostały w całości przez Radę Miasta wypełnione. Z protokołu Nr [...] z [...] sesji Rady Miasta [...] kadencji (2018 - 2023) z dnia [...] czerwca 2021 r. wynika, że pkt 5 porządku obrad przewidywał "Przedstawienie raportu o stanie miasta B. za 2020 rok", a następnie "Debatę nad raportem o stanie miasta B. za 2020 rok" (pkt 6) oraz "Podjęcie uchwały w sprawie udzielenia wotum zaufania Burmistrzowi Miasta B. za 2020 rok" (pkt 7). Zgodnie z porządkiem obrad Burmistrz Miasta B. przedstawił Raport o stanie miasta B. za 2020 rok.

Po przedstawieniu raportu Przewodniczący Rady Miasta przeszedł do kolejnego punktu obrad, jakim była debata nad raportem o stanie Miasta B. za 2020 rok. Przewodniczący Rady Miasta przedstawił zasady udziału w debacie

i poinformował, że mieszkańcy miasta nie zgłosili chęci udziału w debacie.

Z dalszej części protokołu wynika, że w debacie wzięli udział następujący radni: W. G., Ł. P., M. L., T. F., M. Ł., R. Ż., J. S., J. P., A. K.. Do poszczególnych pytań czy wypowiedzi radnych Burmistrz Miasta B. odnosił się kilkukrotnie. Z protokołu obrad wynika również, że wystąpienia radnych miały związek z "Raportem o stanie Miasta B. za 2020 r.", jak choćby poruszane kwestie studium zagospodarowania przestrzennego, placówek oświatowych, programu utylizacji azbestu, inwestycji miejskich czy spółki gminnej.

Z istoty raportu o stanie gminy, będącego formą sprawozdawczości

z podejmowanych przez organ wykonawczy gminy działań, będą wynikały jedynie pozytywne aspekty działalności wójta gminy. Trudno w nim natomiast będzie odnaleźć negatywne strony działalności organu wykonawczego, czy ujemne skutki podejmowanych przez ten organ działań. Z tego punktu widzenia debata nad raportem może obejmować również kwestie w nim nieujęte, sporne, a jednocześnie ważne w odniesieniu do podsumowania działalności organu wykonawczego

w zakresie realizacji przez ten organ polityk, programów i strategii, uchwał rad gminy i budżetu obywatelskiego.

Nawet gdyby radni nie brali w ogóle czynnego udziału w debacie, to w ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia, że mogłoby dojść do naruszenia procedury określonej w art. 28aa ustawy o samorządzie gminnym. Z przepisu art. 24 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika wprawdzie, że radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany, czy desygnowany, co obejmuje również udział w dyskusjach (debatach) i głosowaniach. Jednakże obowiązek ten nie jest prawnie sankcjonowany. W konsekwencji, nawet brak wystąpienia któregokolwiek z radnych podczas debaty nad raportem o stanie gminy, nie może skutkować stwierdzeniem, że naruszono wymogi podjęcia uchwały w sprawie wotum zaufania wynikające z art. 28aa ustawy

o samorządzie gminnym, i że uchwała rady gminy jest z tego powodu niezgodna

z prawem. Sąd podziela w całości pogląd wyrażony w tej kwestii w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 600/20.

Sąd stwierdza również, że zgodnie z zapisem art. 28aa ust. 9 ustawy

o samorządzie gminnym, podjęcie uchwały w sprawie wotum zaufania zostało poprzedzone głosowaniem podjętym w ustawowym składzie rady. Z protokołu obrad wynika, że głosowanie Rady Miasta nad wotum zaufania dla Burmistrza Miasta B. przedstawiało się następująco: w głosowaniu brało udział 19 radnych, a Burmistrz otrzymał 10 głosów za udzieleniem wotum zaufania, 8 głosów przeciw udzieleniu wotum zaufania, a 1 radny wstrzymał się od głosu. Oznacza to, że w sytuacji, gdy ustawowy skład Rady Miasta wynosi 21 radnych, a bezwzględna większość ustawowego jej składu wynosi 11 głosów, to podjęto w istocie uchwałę

o nieudzieleniu Burmistrzowi Miasta B. wotum zaufania.

Powołany wyżej przepis art. 28aa ust. 9 ustawy o samorządzie gminnym

w sposób jasny wskazuje, że po zakończeniu debaty nad raportem o stanie gminy rada gminy przeprowadza głosowanie za udzieleniem wójtowi wotum zaufania. Nie przeprowadza się natomiast w takiej sytuacji głosowania w przedmiocie nieudzielenia wójtowi wotum zaufania, gdyż niepodjęcie uchwały o udzieleniu wójtowi wotum zaufania jest równoznaczne z podjęciem uchwały o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania. Odnosząc powyższe okoliczności do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skutkiem nieotrzymania przez Burmistrza Miasta B. wymaganej liczby głosów za udzieleniem wotum zaufania za rok 2020 było równoznaczne

z podjęciem uchwały o nieudzieleniu Burmistrzowi wotum zaufania.

Zaskarżona w rozpoznawanej sprawie uchwala Rady Miasta zawiera wszystkie obowiązkowe elementy uchwały wskazane w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283). Uchwała ta posiada tytuł, datę jej wydania, numer,

a także podstawę prawną jej podjęcia wynikającą z art. 18 ust. 2 pkt 4a oraz art. 28aa ust. 9 ustawy o samorządzie gminnym. Z § 1 uchwały wynika jej treść, zaś § 2 wskazuje termin wejścia jej w życie. Zaskarżona uchwała zawiera również uzasadnienie, w którym wyjaśniono podstawę prawną jej podjęcia, a także prawidłowo przedstawiono wyniki głosowania. Brak w pisemnym uzasadnieniu uchwały Rady Miasta szczegółowych motywów nieudzielenia Burmistrzowi wotum zaufania, nie stanowi o niezgodności takiej uchwały z prawem, ponieważ ani

z przepisu art. 14 ustawy o samorządzie gminnym normującego ogólne zasady podejmowania przez radę gminy uchwał, ani z rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" nie wynika bezwzględny obowiązek pisemnego uzasadnienia tego rodzaju uchwały.

Wymaga dodatkowo podkreślenia, że mieszkańcy gminy, jak wynika z art. 28aa ust. 6, ust. 7 i ust. 8 ustawy o samorządzie gminnym, mogą bez przeszkód zapoznawać się z raportem o stanie gminy, jak również brać udział w debacie nad raportem. Ich głos może być brany pod uwagę przy udzielaniu (lub nieudzielaniu) przez radę gminy wotum zaufania w stosunku do organu wykonawczego. Obywatele gminy poprzez dostęp do informacji o stanie gminy i możliwość uczestnictwa

w dyskusji mają więc zapewniony realny wpływ na funkcjonowanie jednostki samorządu terytorialnego. Nie mogą tylko brać udziału w głosowaniu przy podejmowaniu uchwał, gdyż to zostało zastrzeżone do wyłącznej kompetencji rady gminy (art. 14 ustawy o samorządzie gminnym). Rada gminy jest organem kontrolnym w stosunku do wójta gminy (art. 18 ust. 2 pkt 4a ustawy o samorządzie gminnym), co zezwala na merytoryczną ocenę jego pracy i w sytuacji negatywnej oceny na podjęcie także uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania.

Zwiększenie uprawnień obywateli (mieszkańców gminy) w procesie kontrolowania i funkcjonowania niektórych organów władzy samorządowej przejawia się również w tym, że w przypadku nieudzielenia wójtowi wotum zaufania w dwóch kolejnych latach rada gminy może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum

w sprawie odwołania wójta (art. 28aa ust. 10 zd. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Obecnie bowiem jedynie mieszkańcy gminy mogą pozbawić wójta mandatu, który mu uprzednio sami przyznali (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r.

o referendum lokalnym – Dz. U. z 2019 r. poz. 741). Jednocześnie skutki przeprowadzenia takiego referendum obejmują nie tylko wójta gminy, ale i radę gminy. Zgodnie bowiem z art. 67 ust. 3 ustawy o referendum lokalnym, jeżeli

w ważnym referendum o odwołanie wójta, przeprowadzonym na wniosek rady gminy z innej przyczyny niż nieudzielenie absolutorium, przeciwko odwołaniu wójta oddano więcej niż połowę ważnych głosów, działalność rady ulega zakończeniu z mocy prawa. W ten sposób eliminowane jest, bądź znacznie zmniejszone, ryzyko sprowadzenia instytucji z art. 28aa ustawy o samorządzie gminnym do narzędzia politycznej represji, pozbawionego merytorycznego uzasadnienia.

Z przytoczonych względów uznając, że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł

w sentencji wyroku.