Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 107/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2082
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
article: art. 60, art. 236 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1270
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. spółka z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 30 listopada 2023 r., nr SKO.409.RÓ.2519.296.2023 w przedmiocie określenia kwoty dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 roku do zwrotu do budżetu miasta 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz skarżącej M. spółka z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę 7.591 (siedem tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 września 2023r. Prezydenta Miasta T.znak: BK-1.3162.1.2023 orzekł w sprawie zwrotu dotacji do budżetu Miasta T. w łącznej wysokości [...] zł, wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, za rok 2018, udzielonych dla: N.L. O. w T. (dalej: "NLO"), M. S. P. w T. (dalej: "MPS"), P. S.w T. (dalej: "PS") prowadzonych przez M.S. sp. z o. o z siedzibą w Ł.(skarżąca, spółka).

Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu (SKO) decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. :

I. Uchyliło zaskarżoną decyzję w całości,

II. Określiło spółce kwotę dotacji w wysokości [...] zł stanowiącą sumę kwot dla NLO w T., MSP w T. i PS w T., za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 roku przez organ prowadzący w/w szkoły, przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta T. wraz odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych,

III. Określiło termin naliczania odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, należnych od kwoty wymienionej w pkt II od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;

IV. Kwotę dotacji w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczanymi w sposób, o którym mowa w pkt III, należy zwrócić do budżetu Miasta T.w terminie 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że nie podziela stanowiska organu I instancji w zakresie:

1. wynagrodzenia E. P. udokumentowanego przelewami bankowymi o nr: 21/01/2018, 21/02/2018, 21/03/2018, 21/04/2018, 21/05/2018, 21/06/2018, 21/07/2018, 21/08/2018, 21709/2018, 19/01/2018, 19/02/2018, 19/03/2018, 19/04/2018, 19/05/2018 w łącznej kwocie [...] zł., które uznane zostało za część dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Zatem za dotację wykorzystaną w tym zakresie za wykorzystaną niezgodnie przeznaczeniem uznano kwotę [...],ł, tytułem wynagrodzenia dyrektora szkół niepublicznych w miejsce kwoty [...] zł,

2. wynagrodzenia dla adw. K. S. z Kancelarii Adwokackiej w K. w kwocie [...] zł,

3. rachunki o nr [...] i nr [...] za usługi udokumentowane rachunkami wystawionymi przez G.P. [...] w łącznej kwocie [...] zł,

4. rachunki o nr [...] i nr [...] za usługi udokumentowane rachunkami wystawionymi przez Usługi Kosmetyczne [...] w łącznej kwocie [...] zł,

5. faktura nr [...] wystawiona przez M. L. [...] w kwocie [...] zł,

6. faktura nr [...] z dnia 29 marca 2018r. za wykonanie usługi serwisowej kopiarki w kwocie [..] zł,

7. część wydatku z dokumentu proforma nr [...] z dnia 6 czerwca 2018 r. (potwierdzona następnie fakturą nr [...]) w kwocie [...] zł za utrzymanie serwera.

Odnośnie pozostałych spornych kwot tj.

1) Wynagrodzenia pracowników administracyjnych - w kwocie [...] zł;

2) Wynagrodzenia nauczycieli - w kwocie [...]zł;

3) Usługi edukacyjne - zajęcia dydaktyczne przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą - w kwocie [...]zł;

4) Składki na PFRON - w kwocie [...] zł;

5) Wynagrodzenie dyrektora - w kwocie [...] zł;

6) Delegacje - w kwocie [...] zł;

7) Pomoce dydaktyczne, materiały i wyposażenie - w kwocie [...] zł;

8) Usługi telekomunikacyjne i Internet - w kwocie [...] zł;

9) Usługi finansowo-kadrowe - w kwocie [...] zł;

10) Usługi pozostałe - w kwocie [...] zł;

- w ocenie SKO wszystkie te wyżej wymienione wydatki, nie mogły zostać sfinansowane z otrzymanej dotacji.

Zdaniem SKO, organ l instancji także w sposób szczegółowy przedstawił istotę dotacji oświatowej i wyraźnie wskazał, iż jej rola nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywania wszelkich ich wydatków. Dotacja przysługuje na każdego ucznia i w tym zakresie ma charakter podmiotowy, jednakże przeznaczona jest na dofinansowanie realizacji konkretnych zadań szkoły, kształcenie, wychowanie i opiekę, w tym profilaktykę społeczną - art. 35 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2082, dalej: "u.f.z.o.") i w tym zakresie przyznawana dotacja ma charakter celowy. Wyjaśnił także, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania, niż te, na które dotacja została udzielona, czyli spoza zamkniętego katalogu wydatków o jakich mowa w art. 35 u.f.z.o.

SKO wskazało, że uchyliło w całości rozstrzygniecie organu l instancji i zmieniło kwalifikację szeregu wydatków na wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem w miejsce uznanych przez organ I instancji za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, to niemniej jednak uznało, że samo postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów administracji, polegało na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy, na umożliwieniu stronie na zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do, zabranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zarzutów w postaci naruszenia art. 10 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 a § 1, art. 107 § 3 oraz art. 10 § 1 k.p.a., organ odwoławczy nie podzielił. Za zasadny i to jedynie w części uznało zarzut naruszenia art. 35 ust.1 u.f.z.o., co SKO przedstawiło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W skardze pełnomocnik skarżącej zaskarżył wyżej wskazaną decyzję SKO w części w tj. w zakresie punktów II, III i IV i wniósł o uchylenie punktów II, lll i IV skarżonej decyzji SKO z 30 listopada 2023 r. (znak: SK0. 409.RÓ.2519.296.20 umorzenie przedmiotowego postępowania w całości. Ponadto wniósł o zasądzenie od SKO na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata według norm przepisanych.

Spółka w skardze zarzucała:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia:

a) naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 75 § 1 w związku z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania bez poszanowania zasady praworządności, co wyrażało się w braku uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę, których rozpoznanie miało istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności istotnych dla sprawy;

b) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., art. 81 a § 1 k.p.a. jak również art. 40 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organy I i ll instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz do jej załatwienia tj.:

- brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, nieuwzględnienia wniosków skarżącej o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków domagając się wyłącznie przedłożenia dowodów z dokumentów i wskazującą, że postępowanie niniejsze ma charakter postępowania gabinetowego i jest oparte wy łącznie na dowodach z dokumentów;

- oparcie wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu decyzji na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego, jak również niedostatecznym rozważeniu już zebranego w sprawie materiału dowodowego;

- poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w szczególności poprzez dowolne i wybiórcze przeanalizowanie dokumentacji, która stanowiła jedyny dowód jaki organy zgromadziły w toku postępowania administracyjnego;

- poprzez brak zapewnienia skarżącej czynnego udziału w spawie m. in. nieumożliwienie wypowiedzenia się co do przeprowadzonego postępowania, niewyznaczenie rozprawy administracyjnej oraz niepoinformowanie o zamiarze wydania decyzji przez organ odwoławczy, co uniemożliwiło stronie zajęcie końcowego stanowiska w sprawie;

c) naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie przez SKO zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie samodzielnie w niniejszej sprawie postępowania dowodowego i oparcie się głównie na ustaleniach poczynionych przez Prezydenta Miasta T., podczas gdy obowiązkiem organu ll instancji było nie formalne wydanie decyzji w przedmiocie odwołania od decyzji organu I instancji lecz winno ono zostać poprzedzone merytorycznym zbadaniem okoliczności i prawnych sprawy;

2. obrazę przepisów prawa materialnego;

a) mianowicie art. 35 ust. 1 pkt. 1b u.f.z.o. w zw. z art. 10 ust. 1 Prawa Oświatowego w zw. z art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1270 z późn. zm., dalej: "u.f.p.") poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że wypłacona dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas w rzeczywistości została ona wydatkowana na cele wskazane w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych oraz na zadania organu prowadzącego dotyczące zapewnienia obsługi administracyjnej jednostki, które mogą być finansowane z dotacji oświatowej (co wynika expressis verbis z dyspozycji art. 35 ust. 1 u.f.z.o.), a tym samym dotacja została przeznaczona na pokrycie wydatków bieżących, które mogą być pokryte dotacją oświatową w związku z realizacją celów z zakresu kształcenia, wychowania i opieki w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.").

Sądowa kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia organu obejmuje badanie zarówno poprawności interpretacji i zastosowania norm prawnych, jak i poprawności przeprowadzonych czynności procesowych oraz dokonanej przez organ oceny zebranego materiału dowodowego. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem własnych ustaleń w sprawie, ale poddaje ocenie poprawność ustaleń poczynionych przez organ w postępowaniu administracyjnym. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał skargę za zasadną, choć nie podzielił wszystkich ze zgłoszonych przez spółkę zarzutów.

Zgodnie z art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1.

Stosownie zaś do art. 252 ust. 5 u.f.p., zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi, w przypadku o którym mowa w wyżej wskazanym przepisie, stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym (art. 60 u.f.p.). Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy przyjąć generalne założenie, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega - w szczególności - na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielna albo na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach odrębnych stanowiących o sposobie udzielania i rozliczania dotacji.

Przypomnieć należy, że sprawa niniejsza dotyczy tzw. dotacji oświatowej, której środki beneficjent zobligowany jest spożytkować na realizację zadań określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Zatem każdy wydatek, który pokryty został z dotacji, winien być poddany weryfikacji pod kątem jego zgodności ze wspomnianym przepisem. Brak owej zgodności uzasadnia twierdzenie o jego wydatkowaniu niezgodnie z przeznaczeniem, a w dalszej kolejności o potrzebie jego zwrotu. Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:

a) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce w przeliczeniu na maksymalny wymiar czasu pracy - w wysokości nieprzekraczającej:

- 250% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762 oraz z 2022 r. poz. 935, 1116, 1700 i 1730) - w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz niepublicznych przedszkoli, o których mowa w art. 17 ust. 1, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1, i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1

- 150% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek, aa) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej w publicznym lub niepublicznym przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej publiczne lub niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kwot określonych w lit. a,

b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, z późn. zm.).

Stosownie do art. 10 ust. 1 u.p.o., organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:

1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;

2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;

3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;

4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351) i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;

5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;

6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki;

7) przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.

Sporne w niniejszej sprawie są ustalenia SKO w zakresie stwierdzenia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem na łączną kwotę [...] zł.

Dotacje przeznaczane na realizację zadań szkoły ograniczone są do zakresu ich celowości oraz do bieżących wydatków szkoły. Są one zatem przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie bieżących wydatków szkoły. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę (przedszkole) bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków.

Mając na uwadze wyżej wskazaną regulację w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że SKO zakwestionowały wydatki związane z:

1) Wynagrodzenia pracowników administracyjnych - w kwocie [...] zł;

2) Wynagrodzenia nauczycieli - w kwocie .[...] zł;

3) Usługi edukacyjne - zajęcia dydaktyczne przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą - w kwocie [...] zł;

4) Składki na PFRON - w kwocie [....] zł;

5) Wynagrodzenie dyrektora - w kwocie [...] zł;

6) Delegacje - w kwocie [...] zł;

7) Pomoce dydaktyczne, materiały i wyposażenie - w kwocie [...] zł;

8) Usługi telekomunikacyjne i Internet - w kwocie [...] zł;

9) Usługi finansowo-kadrowe - w kwocie [....] zł;

10) Usługi pozostałe - w kwocie [...]zł;

W ocenie Sądu ustalenia faktyczne organu w zakresie konieczności zwrotu dotacji w aspekcie dotyczącym grupy wydatków wymienionych w punktach 1-2 i 4-10 były prawidłowe, z wyłączeniem faktury nr [...]z dnia 9 listopada 2017 r. na kwotę [...] zł brutto dotyczącej zakupu substancji farmaceutycznych ujętej w pkt 7 powyższego wykazu. Organy w sposób wszechstronny rozważyły zasadność zakwestionowanych wydatków, czemu dały wyraz w prawidłowym i kompletnym uzasadnieniu. W tym bowiem aspekcie logicznie i kompleksowo przeanalizowały ich legalność przez pryzmat normatywnych kryteriów związku z kształceniem, wychowaniem i opieką, jak i udokumentowaniem poniesionych wydatków. W tym też konkretnym zakresie chybione okazały się formułowane przez skarżącą zarzuty naruszenia zarówno przepisów procesowych jak i przepisów prawa materialnego. Należy przypomnieć, że z brzmienia art. 35 ust. 1-3 u.f.z.o. nie sposób przyjąć, iż dotacja ma na celu sfinansowania wszelkich potrzeb organu prowadzącego szkoły. Przy tym Sąd w pełni zaaprobował generalne założenie orzekających w sprawie organów, że to na podmiocie dotowanym spoczywa ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanych przez dotującego celów.

Podkreślić należy, że to organ prowadzący szkoły jest zobowiązana do dołożenia nadzwyczajnej staranności celem wiarygodnego udokumentowania poniesionych przez siebie wydatków na cele zgodne z przeznaczeniem dotacji. To po stronie organu prowadzącego istnieje obowiązek rozliczenia się ze środków otrzymanej dotacji, w tym przedstawienia odpowiednim organom podmiotu dotującego dokumentów źródłowych umożliwiających ocenę prawidłowości wykorzystania otrzymanej dotacji. Nie może dojść do sytuacji aby beneficjent miał otrzymywać dotację bez żadnych obowiązków po jego stronie, a w szczególności w zakresie wykazania faktu wydatkowania dotacji zgodnie z jej celami (zob. wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., II GSK 5746/16). Przy rozliczaniu otrzymanej dotacji na beneficjencie ciąży obowiązek wykazania posiadaną dokumentacją, że dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, pobrana należnie i nie w nadmiernej wysokości (zob. wyrok NSA z 15 marca 2024 r., I GSK 387/20).

To prowadzący szkoły, któremu przekazano przedmiotową dotację, był zobligowany do prowadzenia rzetelnej i szczegółowej dokumentacji po to właśnie, aby wykazać, że przyznane z tej dotacji publiczne środki zostały spożytkowane na cele prawem określone. To na organie prowadzącym szkoły spoczywał ciężar udowodnienia tego faktu i to w jego interesie było zgromadzenie takich dowodów, które bez cienia wątpliwości potwierdzą prawidłowość wykorzystania dotacji. Tymczasem przedłożone przez skarżącą na dokumenty księgowe, nie wystarczają do uznania, że wydatki mogą być kwalifikowane do rozliczenia dotacji.

Odnosząc się do wydatków z tytułu wynagrodzenia i pochodnych od wynagrodzenia dla pracownika o funkcji sekretarz w kwocie [...] zł oraz z tytułu zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzenia K. K. za grudzień 2018 r. w kwocie [...] zł organy wykazały, że wydatek ten nie został potwierdzony odpowiednimi dokumentami jego poniesienia, zatem stanowi on dotacje wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.

W przypadku kwoty [...]zł z tytułu wynagrodzenia J.O., organy trafnie stwierdził, że udokumentowane zostało poniesienie z tego tytułem tylko wydatku [...] zł z całości kwoty [...] zł rozliczonej z udzielonej dotacji (....).

Sąd aprobuje również stanowisko organów w zakresie zakwestionowania wydatków na PFRON w łącznej kwocie [...] zł, albowiem brak jest powiązania tego wydatku z działalnością oświatową organu prowadzącego szkoły.

Zdaniem składu orzekającego na akceptację zasługuje stanowisko SKO odnośnie wynagrodzenie E. P.. Organ II instancji uwzględnił, że w złożonym odwołaniu pełnomocnik spółki przedłożył dokumenty dowodzące poniesienie z tego tytułu wydatków w kwocie [...] zł, co skutkuje uznaniem tej kwoty jako prawidłowo rozliczonej z udzielonej dotacji. Natomiast brak jest takich dowodów na wypłacenie wynagrodzenia E. P. odnośnie kwoty [...] zł.

Zasadnie organy nie uwzględniły wydatku z tytułu podróży służbowej E.P. (dyrektora) do T. w celu organizacji pracy szkoły w kwocie [...] zł uznając, że rozliczenie tego wydatku powinno mieć miejsce w oparciu o konkretne dane i konkretne dokumenty źródłowe, a jak wskazuje organ I instancji do kontroli nie przedłożono dokumentu pod nazwą Delegacja 08/2018 E. P., który został użyty w rozliczeniu udzielonej dotacji w tym zakresie. Nadto stwierdzić należy, że organy prawidłowo uznały, że przejazdy te nie są wyjazdami służbowymi lecz dojazdem do pracy.

Podzielić trzeba również stanowisko organów, że przedłożone faktury na zakup usług telekomunikacyjnych w łącznej kwocie [...] zł nie zawierały szczegółowego rozliczenia za poszczególne usługi dotyczące numerów telefonów używanych w kontrolowanych szkołach co uniemożliwia potwierdzenie, że usługi dotyczyły działalności kontrolowanych szkół. Zauważyć należy, że to na skarżącej ciąży obowiązek wykazania powyższej okoliczności.

Sąd zgadza się z SKO, że braku dokumentów źródłowych, które pozwoliłyby ustalić i ocenić wydatki poniesione na obsługę finansowo-kadrową powoduje, że nie można przyjąć aby były one faktycznie i na ten cel poniesione. Samo wskazanie skarżącej spółki, że wydatek stanowi wynagrodzenie za obsługę finansową - kadrową nie może stanowić podstawy do oceny wydatku, gdyż nie przedstawiono dowodów źródłowych potwierdzających ich poniesienie. Jak wskazał organ I instancji na wszystkich wymienionych fakturach widnieje sposób płatności — gotówka. Na przedłożonych raportach kasowych brak jest jednak zapłaty za te faktury. W historii rachunku bankowego również nie odnaleziono przelewów na konto sprzedawcy wystawionych faktur oraz pobrania gotówki w kwotach wynikających z tych faktur. W tych okolicznościach organy prawidłowo uznały całą kwotę [...] zł rozliczoną z otrzymanej dotacji w ramach kategorii wydatków "Usługi finansowo-kadrowe" za część dotacji wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

Jako trafne uznać należy również stanowisko organów odnośnie kwoty [...] zł uznanej jako część dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wskazane w fakturach nr: [...] z dnia 20 sierpnia 2018 r. na kwotę [...] zł (z czego kwotę [...] zł rozliczono z dotacji w kontrolowanych szkołach), [...] z dnia 22.08.2018 r. na kwotę [...]zł (z czego kwotę [...] zł rozliczono z dotacji w kontrolowanych szkołach), których nie przedłożono do kontroli. Zaś w fakturze nr [...] z dnia 31 stycznia 2018 r. na kwotę [...]zł jako rodzaj wydatku w rozliczeniach wskazano: ogłoszenia promujące wartości edukacyjne. Słusznie SKO taki wydatek uznał zarówno za reklamą jak i z informowaniem o przedmiocie prowadzonej działalności, a nie z działalnością oświatową rozumianą jako proces kształcenia, wychowywania i opieki.

Sąd aprobuje także stanowisko organów w zakresie zakwestionowania wydatków na pomoce dydaktyczne, materiały i wyposażenie z wyłączeniem faktura nr [...] z dnia 9 listopada 2017 r. na kwotę [...] zł brutto dotyczącej zakupu substancji farmaceutycznych. Jako powód nieuwzględnienia tego wydatku organy podały, że dotyczy on 2017 roku i nie mogą być pokryte dotacją udzieloną w 2018 roku. Analogiczna sytuacja ma miejsce przypadku płatności za usługi dydaktyczne I. W.-G. w kwocie [...] zł i wydatków za internet w kwocie [...] zł.

Zdaniem Sądu stanowisko to jest błędne i stanowi naruszenie art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Pamiętać należy, że u.f.z.o. określa, że jako wydatki bieżące należy rozumieć wydatki bieżące, o których mowa w art. 236 ust. 2 u.f.p. Są to zatem wszystkie wydatki, które nie są wydatkami majątkowymi, tj. wydatkami na zakup m.in. środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych czy nieruchomości. Będą to zatem głównie wydatki na zakup usług, towarów czy wydatki na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń. Dla oceny czy dany wydatek może być pokryte dotacją udzieloną w danym roku decyduje data jego faktycznego poniesienia, nie zaś data powstania obowiązku poniesienia wydatku. Skoro wymienione wydatki zapłacone zostały w 2018 r. pomimo, że dotyczyły 2017 r., nie było podstaw do kwestionowania ich prawidłowości.

W pkt II zaskarżonej decyzji SKO określiło spółce kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 roku w wysokości [...] zł z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych. Natomiast w pkt III zaskarżonej decyzji określiło termin naliczania odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, należnych od kwoty wymienionej w pkt II od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Sądu taki sposób określenia terminu liczenia odsetek jest nieprawidłowy. Termin od którego należy liczyć winien być określony precyzyjnie przez wskazanie daty dziennej od której należy ją liczyć i od jakiej kwoty tym bardziej gdy określona kwota dotacji przypadająca do zwrotu stanowi sumę wydatków pokrytych z dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut zawarty w pkt 1.c) skargi. Wbrew zarzutom skarżącej SKO nie naruszyło zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że zaskarżoną decyzją została uchylona w całości decyzja organu I instancji i SKO orzekło co do istoty sprawy korygując określoną do zwrotu kwotę dotacji z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł. Świadczy to o tym, że decyzja SKO zostać poprzedzone merytorycznym zbadaniem okoliczności faktycznych i prawnych sprawy;

Nie zasługują na aprobatę także zarzuty podniesione w pkt 1.b) skargi. Zgodnie z art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenia dla sprawy. Stosownie zaś do art. 78 § 2 kpa organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W literaturze podnosi się, że żądanie strony w przedmiocie przeprowadzenia dowodu podlega pewnym ograniczeniom ze względów praktycznych, np. ze względu na celowość i szybkość postępowania. Tak więc nie podlegają przeprowadzeniu: dowód zgłoszony przez stronę na okoliczność niemającą znaczenia dla sprawy i zgłoszony przez stronę dowód na okoliczność już dostatecznie wyjaśnioną innymi dowodami, jeżeli strona zgłosiła go po zakończeniu postępowania dowodowego. Strona co prawda posiada, zgodnie z art. 78 kpa, uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń.

Zdaniem Sądu utrwalony jest pogląd, że wykorzystanie środków zgodnie z przeznaczeniem następuje wówczas, gdy fakt ten może zostać stwierdzony na podstawie stosownych dokumentów. W przeciwnym wypadku brak jest podstaw do takiego uznania. Powszechnie przyjmuje się, że rozliczenie dotacji zgodnie z przeznaczeniem następuje na podstawie dokumentów, a nie zeznań świadków. Dowód w postaci zeznań świadków nie może zastępować dokumentów, lecz służyć ewentualnie weryfikacji ich wiarygodności. W świetle powyższego w rozpoznawanej sprawie nie można zasadnie czynić zarzutów organom, że nie przeprowadziły rozprawy administracyjnej i nie przesłuchały zawnioskowanych przez spółkę światków.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1, art. 80 oraz art. 81 kpa, uznać należało, że pomimo wystąpienia naruszenia nie miało to wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim stwierdzić należy, że sam fakt pozbawienia strony czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego nie oznacza, że decyzja taka, choć naruszająca zasadę postępowania administracyjnego będzie musiała zostać uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie bowiem takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcie konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji. A contrario, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji sam brak zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy jej czynny udział i tak nie mógłby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż to wydane bez jej aktywnego uczestnictwa. W tak przedstawionej sytuacji uchylenie decyzji, z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie będzie miało racjonalnych podstaw i mogłoby prowadzić do przewlekłości postępowania. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (p. wyrok NSA z 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006, Nr 6, poz. 157, a także wyrok NSA z 24 maja 2007 r., II GSK 4/07). Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa. Tego w rozpoznawanej sprawie nie wykazano.

Mając jednak na uwadze omówione wcześniej naruszenia Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 7 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.). Zwrot kosztów należnych stronie skarżącej obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 5 400 zł. Na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia stawka minimalna opłaty za czynności adwokata w niniejszej sprawie wynosi 10 800 zł. Niemniej Sąd, na podstawie art. 206 p.p.s.a., odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania w całości, obniżając opłatę dla pełnomocnika do kwoty 5 400 zł. Zgodnie z treścią art. 206 p.p.s.a., sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.