Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1751/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, 151, 174 pkt 1 i 2, 176 § 1 pkt 2, 183 § 1 i 2, 184, 193
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 64, 104 ust. 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia del. WSA Jakub Zieliński (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 15/22 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 27 października 2021 r. nr SKO.41/3141/OS/2021 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 31 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 15/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "Sąd I instancji", "WSA") po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 27 października 2021 r. nr SKO.41/3141/OS/2021 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddalił skargę (pkt 1) oraz przyznał pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł, w tym 55,20 zł z tytułu podatku od towarów i usług (pkt 2).

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył A. S., zastępowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut :

1. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 104 ust. 4 u.p.s. przez jego niezastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy i w konsekwencji zobowiązanie Skarżącej do pokrywania kosztów pobytu A. S. w DPS, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od żądania zwrotu tychże kosztów, ewentualnie ich umorzenie, w ocenie Skarżącego kwota podlegająca zwrotowi została ustalona nadto przez organ w sposób błędny, a tym samym powinna być zweryfikowana;

b) art. 64 pkt 2 i 7 u.p.s. w zw. z art. 104 ust. 4 u.p.s. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy Skarżący w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wnosił o zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów z tytułu pobytu A. S. w DPS (informowała o takiej woli osobę przeprowadzającą wywiad środowiskowy), co nie zostało przez organ uwzględnione na żadnym etapie postępowania, w sytuacji gdy zachodzą szczególne okoliczności sprawy uzasadniające zwolnienie Skarżącego od obowiązku ponoszenia tejże opłaty;

2. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 151 p.p.s.a polegające na błędnym oddaleniu skargi przez Sąd, w sytuacji gdy wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłaty za pobyt A. S. została w ocenie skarżącej wyliczona w sposób błędny, a tym samym winna podlegać weryfikacji.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o :

- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.

- rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z pominięciem obowiązku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść Skarżącego, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony. W ocenie Skarżącego doszło do naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi Skarżącego w sytuacji, gdy skarga ta winna być uwzględniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sposób błędny uznał bowiem, iż wyliczenia organów w zakresie obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt A. S. przez Skarżącego są prawidłowe. W ocenie Skarżącego kwota ta została wyliczona w sposób błędny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił fakt, iż pomiędzy matką Skarżącego- E.S. a umieszczonym w domu pomocy społecznej A. S. został orzeczony rozwód, nie uwzględnił jednak istotnego faktu, iż w wyroku tym wprost wskazano, iż od 20 lat A. S. nie utrzymywał kontaktów z rodziną tym samym nie wypełniał on obowiązku alimentacyjnego zarówno w zakresie żony E.S., jak i dzieci - w tym wobec Skarżącego A. S.. W ocenie Skarżącego przesłanka ta powoduje, iż wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłaty za pobyt ww. w DPS została wyliczona w sposób błędny i winna być poddana ponownej weryfikacji.

Podniesiono, że doszło też do naruszenia art. 64 pkt 2 i 7 u.p.s. w zw. z art. 104 ust. 4 u.p.s poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy Skarżący w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wnosił o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów z tytułu pobytu A. S. w DPS- informował o takiej woli osobę przeprowadzającą wywiad środowiskowy, wskazywał na swoją trudną sytuację finansową oraz na szczególne okoliczności zachodzące w sprawie oraz wnioskował o odstąpienie od żądania zwrotu ewentualnie zastosowania ulgi w spłacie należności przewidzianej w art. 104 ust. 4 u.p.s., co nie zostało przez organ uwzględnione na żadnym etapie postępowania.

Postanowieniem z 18 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do art. 193 zd. 2 ustawy z 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz 1634 - dalej: p.p.s.a.), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Odnotować też trzeba, iż przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 200 4r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej:

https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarga kasacyjna powinna również zawierać nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie - art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Autor skargi kasacyjnej winien zatem wskazać, które przepisy prawa zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz wskazać ich prawidłową wykładnię lub właściwe zastosowanie.

Ponadto w przypadku podstawy wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17).

Trzeba też zauważyć, że w świetle art. 174 p.p.s.a. wskazanie szeregu przepisów prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdego z nich, jest nieprawidłowe. Pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2014 r., II FSK 2957/12 i powołane tam orzecznictwo). Skoro sąd pierwszej instancji miałby dopuścić się naruszenia normy prawnej wynikającej z kilku przywołanych przepisów prawa, to ze skargi kasacyjnej powinna wynikać treść tej zrekonstruowanej normy prawa. Nie jest zatem wystarczające zarzucenie naruszenia kilku przepisów prawa pozostających w ocenie kasatora w związku ze sobą - bez wykazania, że wynika z nich norma prawa, która miałaby zostać naruszona przez sąd pierwszej instancji.

Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy administracji. Jak juz wskazano wyżej Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.

Przytoczenie powyższych uwag było konieczne, gdyż z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika jednoznacznie z jakich przyczyn należy uznać, iż Sąd I instancji dopuścił się zarzucanych naruszeń prawa. Nie wiadomo, jaka norma ma wynikać z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( u.p.s.) oraz z art. 64 pkt 2 i 7 u.p.s. w zw. z art. 104 ust. 4 u.p.s. Trzeba przy tym zaznaczyć, że przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. jest przepisem postępowania – reguluje kwestie uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Relacja tego przepisu z art. 104 ust. 4 u.p.s., będącym przepisem prawa materialnego, wymagała wyjaśnienia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, czego zabrakło.

W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a., należy wyjaśnić, że powyższy przepis co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż błąd w postaci oddalenia skargi sąd pierwszej instancji popełnia w fazie wcześniejszej, niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Przepis ten ma charakter wynikowy. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść wówczas gdyby Sąd I instancji uznał skargę za zasadną , a pomimo to skargę oddalił ( patrz wyrok NSA z 7 grudnia 2023 r. o sygn. akt I OSK 337/22). Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Zastosowanie art. 151 p.p.s.a. jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu, autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany bezpośrednio powiązać go z naruszeniem innych konkretnych przepisów, które to naruszenie Sąd I instancji wadliwie zaakceptował. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej nie powiązał bezpośrednio naruszenia art. 151 p.p.s.a. z naruszeniem innych przepisów ograniczając się do stwierdzenia, że kwota podlegająca zwrotowi została ustalona przez organ w sposób błędny. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazano, że błąd ten wynika z braku uwzględnienia, iż A. S. od 20 lat nie utrzymywał kontaktów z rodziną, tym samym nie wypełniał on obowiązku alimentacyjnego wobec najbliższych w tym wobec Skarżącego. Według autora skargi WSA powinien z urzędu przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, w szczególności z akt postępowania rozwodowego, celem wyjaśnienia istotnych wątpliwości.

Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Istotą oraz celem postępowania, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Według Skarżącego do naruszenia powyższego przepisu doszło w powiązaniu z naruszeniem art. 104 ust 4 u.p.s., który zawiera podstawę prawną i wskazuje przesłanki do odstąpienia do żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenie - opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty. Przepis ten nie reguluje natomiast sposobu ustalenia wysokości należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, z tytułu opłat (art. 104 ust. 1i 3 u.p.s.) Z tych też przyczyn zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest zasadny.

Zgodnie z powołanym wyżej art. 104 ust. 4 u.p.s. w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty.

Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, warunkiem koniecznym dopuszczalności zastosowania art. 104 ust. 4 u.p.s. jest zgłoszenie stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną lub przez pracownika socjalnego. Autor skargi kasacyjnej podnosi, iż Skarżący w toku wywiadu środowiskowego wniósł o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów z tytułu pobytu A. S. w domu pomocy społecznej, ale nie wskazuje dowodów na tę okoliczność ani jej nie uprawdopodabnia. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący podnosił te okoliczności na wcześniejszych etapach postępowania. W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy G. z 13 lipca 2021 r. zarzucił natomiast , iż nie pouczono go w toku postępowania o możliwości złożenia wniosku o odstąpienie od zwrotu poniesionych zastępczo wydatków za pobyt jego ojca w domu opieki społecznej, co by wskazywało, iż takiego wniosku uprzednio nie złożył.

Trzeba zauważyć jednak, że organ I instancji pismem z 18 czerwca 2021 r. poinformował A. S. o stanie faktycznym sprawy, a także o treści art. 104 ust. 1 i ust. 4 u.p.s. oraz o możliwości złożenia wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu wydatków zastępczo poniesionych przez gminę z tytułu pobytu ojca w DPS, umorzenia kwoty należności w całości lub części, odroczenie terminu płatności albo rozłożenia na raty oraz możliwości poinformowania przez stronę organu o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Strona nie złożyła żadnego z ww. wniosków oraz nie zajęła stanowiska w sprawie. Należy zatem uznać za gołosłowne twierdzenie o zgłoszeniu takiego wniosku w trakcie wywiadu środowiskowego.

Skoro ani Skarżący, ani pracownik socjalny nie złożyli stosownego wniosku, to organ nie mógł z urzędu zastosować ulgi, o której mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s. Organ nie naruszył zatem art. 104 ust. 4 u.p.s. nie dokonując ustaleń dotyczących zasadności zwolnienia skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów z tytułu pobytu ojca skarżącej w domu pomocy społecznej oraz nie oceniając zasadności zastosowania tego przepisu w rozpoznawanej sprawie.

Również Sąd I instancji nie mógł w okolicznościach rozpoznawanej sprawy dokonać oceny zasadności zastosowania art. 104 ust. 4 u.p.s. Rolą sądów administracyjnych jest kontrola działalności organów administracji publicznej, a nie załatwianie spraw administracyjnych. Skoro Skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie złożył wniosku o udzielenie mu ulgi na podstawie art. 104 ust. 4 u.p.s., to na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie ma podstaw do prowadzenia rozważań na temat istnienia przesłanek udzielenia mu ulgi na podstawie tego przepisu.

Z takich samych przyczyn niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 64 pkt 2 i 7 u.p.s. Przepis art. 64 u.p.s. wymienia przesłanki, których zaistnienie uprawnia organ od zwolnienia od opłat osoby wnoszące opłatę za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej lub osoby zobowiązanej do jej wnoszenia. Zwolnienie to może nastąpić na wniosek takiej osoby. Pomijając w tym miejscu kwestię relacji instytucji zwolnienia od odpłaty, o której mowa w art. 64 u.p.s. od instytucji ulg w obowiązku zwrotu należności z tytułu poniesionych zastępczo wydatków (opłat) przez gminę, o której mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s., ( szerzej na ten temat wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 24 września 2018 r. o sygn. akt I OSK 768/18) zauważyć należy, iż w aktach sprawy brak jest wniosku Skarżącego o udzielenie takiego zwolnienia, a Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że taki wniosek został złożony.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać za prawidłowy pogląd Sadu I instancji, że do wydania decyzji zobowiązującej stronę do zwrotu poniesionych zastępczo przez gminę nakładów z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej wystarczające jest ustalenie, czy istniał obowiązek ponoszenia tej odpłatności oraz czy strona się z niego wywiązywała. Jej sytuacja dochodowa pozostaje bez jakiegokolwiek związku ze sprawą, choć oczywiście może mieć ona znaczenie w innego rodzaju postępowaniach mających chociażby na celu zmianę wysokości należnej opłaty.

Reasumując, należy stwierdzić, że wyrok Sądu I instancji, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie narusza przepisów prawa. Z tych przyczyn na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić.

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi Skarżącego, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.