Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 205/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr SKO.410.141.2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 lutego 2022 r. Wójt Gminy Kobylnica (dalej w skrócie zwany Wójtem lub organem pierwszej instancji) wszczął wobec B.J. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2018 - 2022.

Decyzją z dnia 26 kwietnia 2022 r. Wójt określił B.J. wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości na 2020 r. w kwocie 26.905 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie nie znajdowało zastosowania zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1170) – dalej w skrócie zwana u.p.o.l. Wójt zwrócił także uwagę, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków oraz Kartą Ewidencji Zabytku Architektury i Budownictwa w skład zespołu pałacowo-parkowego wchodzi pałac położony na działce nr [...] sklasyfikowany jako budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 1218 m2 oraz grunt sklasyfikowany symbolem "B" o pow. 1584 m2 i symbolem "Bi" o pow. 56445 m2. Na podstawie powyższego organ pierwszej instancji określił, że budynek powinien zostać opodatkowany stawkami właściwymi dla budynków mieszkalnych a grunt stawkami dla gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą, decyzją z dnia 18 sierpnia 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej w skrócie zwane Kolegium lub organem odwoławczym) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że w związku z wpisaniem nieruchomości do rejestru zabytków, należało przeanalizować możliwość zwolnienia jej z opodatkowania, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Mając na uwadze poczynione w sprawie ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że zespół pałacowo-parkowy w K. wpisany do rejestru zabytków województwa pomorskiego, nie jest właściwie utrzymywany od kilkunastu lat. Zarówno teren parku jak i sam pałac jest zaniedbany, a właściciel nie wywiązuje się z nałożonych na niego obowiązków. Zdaniem Kolegium, mając na uwadze stanowisko Konserwatora Zabytków, nie można przyjąć, że w sprawie będzie miało zastosowanie przedmiotowe zwolnienie. Kolegium stwierdziło przy tym, że organy podatkowe nie są uprawnione do prowadzenia samodzielnego postępowania co do przestrzegania i stosowania przez podatnika przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami; w tym zakresie organ podatkowy opiera się na ocenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił również powierzchnię użytkową budynku oraz stwierdził mieszkalny charakter nieruchomości. Prawidłowo organ uznał również, że grunt powinien zostać opodatkowany stawką właściwą dla gruntów pozostałych. Jeśli chodzi natomiast o powierzchnię gruntów wskazaną przez organ w decyzji, to wynika ona wprost z ewidencji gruntów i budynków.

Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego B.J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji lub ich uchylenie albo uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 – 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.

Uzasadniając postawione zarzuty strona stwierdziła, że Kolegium prowadziło postępowanie bez dokumentów i mimo zgłoszenia nieprawidłowych danych nieruchomości, które wprowadzone zostały wbrew stanowi faktycznemu, na podstawie nieznanego i niedoręczonego stronie operatu. Zdaniem strony Kolegium miało obowiązek ustalić stan faktyczny a tego nie uczyniło, czym w sposób rażący naruszyło przepisy art. 6-11 k.p.a. oraz przepisy dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego. Strona stwierdziła ponadto, że organ odwoławczy był zobowiązany wezwać o dokumenty dotyczące nieruchomości celem ustalenia, kto i w jakim trybie zamienił budynek niemieszkalny na mieszkalny a grunt zalesiony na obszar inwestycyjny. Zdaniem skarżącej Kolegium było zobowiązane zawiesić z urzędu własne postępowanie do czasu zakończenia postępowania Starosty w sprawie niewłaściwych danych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa, a zatem nie istniały podstawy do jej uchylenia.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była prawidłowość opodatkowania nieruchomości położonej w K., stanowiącej zespół pałacowo parkowy wpisany do rejestru zabytków województwa pomorskiego. W świetle poczynionych przez organy ustaleń, wskazana nieruchomość z uwagi na stan jej utrzymania, nie mogła korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Jednocześnie, na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organy ustaliły, że posadowiony na nieruchomości budynek ma charakter mieszkalny natomiast grunt klasyfikowany jest symbolami B i Bi, co uzasadniało opodatkowanie go według stawki właściwej dla gruntów pozostałych. Strona wnosząca skargę przeczyła ustaleniom poczynionym przez organy podatkowe twierdząc, że stan faktyczny sprawy bazował na zapisach zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które zostały zmienione w sposób niezgodny z prawem.

W toczącym się sporze należy przyznać rację stanowisku zaprezentowanemu przez organy podatkowe.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że ustalenia co do stanu faktycznego dotyczącego nieruchomości zostały prawidłowo poczynione przez organy, w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.) - dalej jako u.p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Odnośnie wskazywanej regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, który niniejszy skład Sądu w pełni podziela, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, wyroki NSA z 1 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 458/16, z 16 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 1711/17, z 4 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 2706/19, z 29 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 2876/19). Dopiero zmiana w ewidencji gruntów i budynków dokonana przez powołany do tego inny organ, skutkować może odmienną kwalifikacją gruntu lub budynku. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby nie tylko do podważenia szczególnej mocy dowodowej zapisów w ewidencji gruntów i budynków, co wyraźnie wynika z art. 21 ust. 1 u.p.g.k., lecz również do sytuacji, w której podatnik dowolnie mógłby zmienić charakter przedmiotu opodatkowania (poprzez zmianę przeznaczenia budynku czy gruntu). Dlatego też faktyczna zmiana sposobu użytkowania budynku, jeżeli nie znajdzie odzwierciedlenia w zapisach ewidencji gruntów i budynków, nie może nakładać na organ podatkowy obowiązku ustalenia w jaki sposób grunt czy budynek jest użytkowany (por. wyroki NSA z dnia 22 czerwca 2023 r. III FSK 91/23, z dnia 7 czerwca 2023 r. III FSK 2142/21). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, a jej funkcje (przeznaczenie) ujawnione w ewidencji gruntów i budynków.

Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że w zakresie ustalenia okoliczności niezbędnych do dokonania wymiaru podatku od nieruchomości, organy zobligowane były oprzeć się na informacjach i danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, organy nie były przy tym uprawnione do tego, aby dokonać odmiennej klasyfikacji gruntu oraz uznać wbrew zapisom ewidencji, że budynek ma charakter niemieszkalny. Informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące, np. powierzchni, czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów u.p.g.k., wywierają skutki materialnoprawne. Stąd też nie można aprobować tezy, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. Dopiero bowiem zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania wymiarowego. Podobny pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1471/10, w którym Sąd stwierdził, że jakkolwiek w myśl art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, można przeprowadzić przeciwdowód przeciwko dokumentom wymienionym art. 194 § 1 i 2, to jednak "skorzystanie z tej możliwości wymagałoby (...) zaktualizowania albo sprostowania odpowiedniego wpisu, tak aby zachować niezbędne dla celów operatywnego stosowania prawa minimum ładu w dokumentacji urzędowej."

Należy w tym miejscu wskazać, że podstawową zasadą dotyczącą prowadzenia ewidencji jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami. Jak stanowi art. 24 ust. 2a u.p.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek, w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 u.p.g.k.). Zgodnie natomiast z § 49 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r., poz. 393 tekst jedn.) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia (§ 49 ust. 2 pkt 1 wskazanego rozporządzenia). Tożsame uregulowanie znajduje się w § 35 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390). Jedyna zmiana dotyczy wskazania w § 35 ust. 1 pkt 1 terminu, w którym starosta ma obowiązek powiadomić organy podatkowe o dokonanych zmianach.

Podkreślić należy prezentowany w orzecznictwie pogląd, że z regulacji art. 21 ust. 1 u.p.g.k. oraz przepisów wymienionego rozporządzenia wynika, że datą zmiany treści ewidencji jest, co do zasady, data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 950/12; z 16 czerwca 2020 r., sygn. akt. II FSK 645/20; z 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11). Z przepisu § 49 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2001 r. wynika wprost, że zawiadomienie starosty zawiera w szczególności datę wprowadzenia zmiany do ewidencji. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji – określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. "Na tle (...) trybów dokonywania zmian w ewidencji zauważyć trzeba, że czym innym są dokumenty stanowiące podstawę do zmian ewidencyjnych, a czym innym sama zmiana (...). To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych. Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S. Bogucki, K. Winiarski, - "Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych", [w:] "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015 r., nr 2, s.11-19).

Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy. Innymi słowy, jak długo zawarte w ewidencji zapisy nie ulegną zmianie, organ podatkowy nie jest władny do przyjęcia innego przeznaczenia nieruchomości na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości (wyrok NSA z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2018/17; wyrok WSA we Wrocławiu z 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 1023/19).

Z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w oparciu o które ustalono wysokość stawki podatkowej wynika, że na działce numer [...] w obrębie K. posadowiony jest budynek zakwalifikowany do kategorii mieszkalnej, natomiast grunt został sklasyfikowany symbolem "B" i "Bi". Wobec powyższego decyzja organu pierwszej instancji prawidłowo ustalała wymiar podatku od nieruchomości.

W ocenie Sądu, prawidłowo organy uznały także, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły przesłanki warunkujące udzielenie zwolnienia w podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. W przepisie tym stwierdza się, że zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Wskazane zwolnienie ma na celu m.in. zrekompensować właścicielowi nieruchomości zabytkowej ciążące na nim szczególne obowiązki i ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, powodujące ograniczenia w gospodarczym wykorzystaniu nieruchomości i w czerpaniu zysków z jej posiadania wynikające z ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ponadto założeniem wprowadzenia tego rodzaju zwolnienia było zmotywowanie podatnika do podejmowania działań mających na celu utrzymanie i konserwację obiektu zabytkowego. Mianowicie samo umieszczenie budynku w rejestrze zabytków to za mało, żeby jego właściciel był zwolniony z podatku od nieruchomości (zob. wyrok NSA z 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt: II FSK 831/13). Kluczowym jest bowiem ustalenie, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nie czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie (zob. wyrok NSA z 13 października 2016 r. sygn. akt: II FSK 2487/14).

Uzupełnieniem regulacji art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. są unormowania ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w szczególności jej art. 5, zgodnie z którym: opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków:

1) naukowego badania i dokumentowania zabytku;

2) prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku;

3) zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie;

4) korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości;

5) popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury.

Co istotne, warunkiem zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. jest utrzymywanie obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Stwierdzenie przez uprawniony organ, że istnieją widoczne zaniedbania w utrzymaniu obiektów, rzutuje bezpośrednio na możliwość zastosowania zwolnienia i w konsekwencji na wymiar podatku. (wyrok NSA z 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt: II FSK 116/18).

Należy mieć przy tym na uwadze, że wskazany przepis statuujący zwolnienie, nie ustanawia żadnych szczególnych reguł dowodowych czy proceduralnych dla wykazania przesłanek określanego zwolnienia. Stanowi on jedynie, że "zwalnia się od podatku od nieruchomości, grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej".

Zgodnie zatem z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód można i należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to, że podstawą do wydania rozstrzygnięcia w sprawie jest wszelki materiał dowodowy, który organ może zgromadzić zgodnie z zasadami postępowania dowodowego. Jednakże spełnienie warunku koniecznego, jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów przepisów o ochronie zabytków, w pierwszej kolejności powinno być dowiedzione poprzez pozyskanie informacji od właściwego rzeczowo organu administracji publicznej. Skoro organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, to prawidłowym jest wystąpienie organu podatkowego do właściwego rzeczowo wojewódzkiego konserwatora zabytków o udzielenie informacji. Takie postępowanie należy uznać za właściwe w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym tj. art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, bowiem tym sposobem organ podatkowy dążył do zebrania potrzebnego materiału dowodowego uzasadniającego bądź negującego możliwość skorzystania przez skarżącego z wymienionego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnienia od podatku od nieruchomości.

Skoro kontrolę w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami sprawuje wojewódzki konserwator zabytków (art. 38 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), to właśnie do wojewódzkiego konserwatora zabytków powinien zwrócić się organ podatkowy, bądź strona, o zajęcie stanowiska odnośnie należytego utrzymania nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Organ konserwatorski jest bowiem właściwy do określenia, czy dany zabytek jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą bez znaczenia pozostaje forma w jakiej następuje zajęcie stanowiska. Przepisy prawa materialnego nie przewidują bowiem w tym zakresie obowiązku współdziałania organów w trybie art. 209 Ordynacji podatkowej. Stanowisko takie zaaprobowane zostało w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2016 r. (sygn. akt: II FSK 2487/14), w którym podkreślono, że wojewódzki konserwator zabytków, właściwy jest do określenia, czy dany zabytek jest, czy też nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Opinia wojewódzkiego konserwatora zabytków wydana w tym zakresie, korzysta z waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Dopiero skuteczne zanegowanie tego dokumentu, mogłoby stanowić podstawę do przyjmowania odmiennych ocen oraz formułowania innych wniosków w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości a tak się nie stało w realiach tej sprawy.

W rozpatrywanej sprawie organ pozyskał informację od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który w piśmie z dnia 25 sierpnia 2021 roku wskazał, że zespół pałacowo-parkowy w K., wpisany do rejestru zabytków województwa pomorskiego decyzją z dnia 1 lipca 1987 r., nie jest właściwie utrzymywany od kilkunastu lat. Zarówno teren parku jak i sam pałac jest zaniedbany, a właściciel nie wywiązuje się z nałożonych na niego obowiązków. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków przesłał również organowi podatkowemu dokumentację inwentarską dotycząca nieruchomości i wskazał ponadto, że w związku z niewłaściwym utrzymywaniem obiektu, wszczęte zostało postępowanie w sprawie remontu zastępczego dla uratowania zabytkowego pałacu.

W tych okolicznościach Sąd w pełni podziela stanowisko organów podatkowych, że brak było podstaw do przyjęcia istnienia przesłanki do zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt. 6 u.p.o.l., albowiem sam fakt wpisania przedmiotowej nieruchomości do rejestru zabytków jest niewystarczający. Dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Z informacji pochodzącej od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wprost wynika, że zespół pałacowy jest zaniedbany a nieruchomość nie jest prawidłowo utrzymywana. Kluczowe znacznie dla rozstrzygnięcia tego, czy może dojść do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. miało przy tym stanowisko wyrażone przez organ konserwatorski (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2016 r. sygn. akt II FSK 2487/14, z dnia 6 maja 2021 r. III FSK 3332/21).

Odnosząc się do formułowanych przez stronę zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie organy nie mogły dopuścić się uchybienia wskazywanym przez stronę przepisom kodeksu postępowania administracyjnego. Jak stanowi bowiem art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a., przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), z wyjątkiem przepisów działów IV i VIII. Jak wynika natomiast z treści art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przepisy tej ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Sąd dokonał zatem analizy podnoszonych przez stronę zarzutów mając na uwadze odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej a nie kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny w oparciu o wskazane dowody, był wystarczający do podjęcia władczego rozstrzygnięcia, a postępowanie organów spełnia wymogi wskazane w art. 122 oraz art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej.

Należy zaznaczyć, że wprowadzona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej polega na tym, że organ podatkowy ma obowiązek podjęcia z urzędu wszelkich działań, które doprowadzą do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej, aby w ten sposób odtworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego. Wyrażony w art. 122 Ordynacji podatkowej obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań mających doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym nie ma jednak charakteru nieograniczonego. Organy podatkowe mają bowiem z jednej strony podejmować wszelkie działania w celu ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, iż mają być to jednocześnie działania niezbędne dla realizacji wspomnianego celu. Zakres działania tej zasady w postępowaniu podatkowym wyznacza norma prawa materialnego, która ma być zastosowana w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 30 marca 2022 r. III FSK 548/21).

Przepis art. 122 Ordynacji podatkowej wyznacza dyrektywę, kierunek, w jakim organy podatkowe powinny działać, aby osiągnąć konieczny cel postępowania tj. wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy podatkowej, natomiast środki do jego realizacji wskazane zostały w art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej. Pierwszy z przepisów wskazuje, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei art. 181 Ordynacji podatkowej zawiera katalog przykładowych środków dowodowych, które mogą stanowić podstawę czynionych przez organy ustaleń faktycznych. W trosce o wyjaśnienie okoliczności faktycznych niezbędnych do wydania decyzji, organ ma zatem możliwość sięgnięcia do bardzo szerokiego katalogu dowodów, których przeprowadzenie wyznaczone jest wyłącznie zdatnością określonego dowodu do wyjaśnienia sprawy i jego niesprzecznością z prawem.

W rozpatrywanej sprawie ustalenia konieczne do wydania władczego rozstrzygnięcia zostały poczynione w oparciu o informacje o stanie zabytkowej nieruchomości pozyskane od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Wskazać przy tym należy, że organ podatkowy pierwszej instancji podjął także starania o przeprowadzenie oględzin przedmiotowej nieruchomości, niemniej jednak wobec biernej postawy podatniczki polegającej na nieudostępnieniu nieruchomości pracownikom organu, odstąpiono od zaplanowanej kontroli.

W związku z tym za nieuchybiający zasadzie wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej Sąd uznaje taki stan rzeczy, w którym organ pierwszej instancji wydając decyzję oparł się na wskazanych dowodach, a kontrolujące tę decyzję Kolegium zaaprobowało takie działania Wójta.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, nie uchybia zasadzie zobowiązującej organ do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz działania w granicach i na podstawie obowiązującego prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej). Przestrzeganie powyższych reguł przez organ podatkowy nie oznacza bowiem, że organy obowiązane są interpretować fakty jedynie w sposób zadowalający dla podatnika, a więc w sposób zbieżny z jego stanowiskiem. Naruszeniem treści tej normy nie jest także sytuacja, w której strona pozostaje w przekonaniu, że zebrany materiał dowodowy nie odzwierciedla faktycznego stanu rzeczy. Strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r., I FSK 178/15).

W ocenie Sądu, organ podatkowy pierwszej instancji ustalił podstawę opodatkowania w sposób, który znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a w sprawie nie wystąpiły zmiany okoliczności faktycznych skutkujące zmianą wysokości podatku od nieruchomości. W tym stanie sprawy Kolegium miało pełne podstawy, aby zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji utrzymać w mocy. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze organ odwoławczy w sposób wyczerpujący odniósł się do zarzutów, jakie skarżąca podniosła w odwołaniu. Kolegium wyjaśniło na podstawie jakich dowodów uznało, że zobowiązanie podatkowe w niniejszej sprawie zostało ustalone w prawidłowej wysokości.

Odnosząc się do zarzutu braku zawieszenia postępowania przez organ odwoławczy do czasu zakończenia postępowania w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków Sąd ponownie wskazuje, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w zawiadomieniu. To zaś oznacza, że dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji - określone grunty i budynki zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Jak wskazuje się w judykaturze, nawet jeśli ujawnianie zmian w ewidencji gruntów i budynków wiąże się z opóźnieniem, czy opieszałością organu prowadzącego dany rejestr, nie może to stanowić podstawy do kwestionowania danych, na które wskazuje art. 21 ust. 1 u.p.g.k. (wyrok NSA z 28 marca 2014 r., II FSK 950/12; CBOSA). Wszczęcie postępowania w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków pozostaje bez wpływu na podatkowe postępowanie wymiarowe, ponieważ zmiana w ewidencji wywołuje skutki podatkowe na przyszłość. W konsekwencji powyższego, wynik takiego rodzaju postępowania administracyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego, stanowiącego podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie określenia (ustalenia) podatku od nieruchomości (art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) skargę oddalił nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.