Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 228/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29, art. 32
journal: Dz.U. 2019 poz 653
law: Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2024 r. w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Wojewody z dnia 23 lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 9 stycznia 2024 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz P. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dnia 21 listopada 2023 r. P. M. (dalej również jako "Skarżący" lub "Wnioskodawca") złożył wniosek o wydanie dowodu osobistego.

Pismem z dnia 23 listopada 2023 r. organ, w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej jako "K.p.a."), wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez dołączenie fotografii spełniającej wymogi określone w art. 29 ustawy o dowodach osobistych oraz złożenie odcisków palców zgodnie z art. 29c tej ustawy. Pismo zawierało pouczenie, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

W piśmie z dnia 23 listopada 2023 r. (data wpływu do organu 24 listopada 2023 r.) Skarżący wskazał, iż że nie wyraża zgody na powyższe wymogi i ocenia je jako niekonstytucyjne. Skarżący jednocześnie wskazał, iż wnosi ponaglenie na podstawie art. 37 K.p.a..

Organ pismem z dnia 28 listopada 2023 r. pozostawił ponaglenie bez rozpoznania wskazując, iż zgodnie z art. 37 § 3a K.p.a.: "Jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Przepisów § 4-8 nie stosuje się.". Tym samym z uwagi na fakt, iż termin na wydanie Dowodu osobistego nie upłynął należało pozostawić ponaglenie bez rozpoznania.

Zawiadomieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. organ poinformował Skarżącego, iż wniosek o wydanie dowodu osobistego pozostawiono, z uwagi na nieusunięcie braków formalnych wniosku zgodnie z wezwaniem z dnia 23 listopada 2023 r., bez rozpoznania.

W dniu 20 grudnia 2023 r. Organ przekazał do Wojewody skargę z dnia 14 grudnia 2023 r. P. M. na działanie Wójta Gminy N. nad W. .

Wojewoda postanowieniem z dnia 27 grudnia 2023 r., stwierdził bezczynność Wójta Gminy N. nad W. bez rażącego naruszenia prawa oraz zobowiązał Organ I instancji, stosownie do treści art. 32 ust. 2 ustawy o dowodach osobistych do wydania decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego.

Decyzją z dnia 9 stycznia 2024 r., nr [...] Wójt Gminy N. nad W. orzekł o odmowie wydania dowodu osobistego z uwagi na fakt, iż Skarżący nie przedłożył prawidłowej fotografii oraz nie pobrano od niego odcisków palców.

Odwołaenie od powyższej decyzji złożył P. M. zarzucając naruszenie przepisów prawa art. 47, art. 51 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skarżący podniósł m.in., że gromadzenie danych biometrycznych stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa do prywatności i konstytucyjnych zasad gromadzenia informacji o obywatelach przez państwo. Pobieranie danych biometrycznych dla zachowania bezpieczeństwa publicznego uzasadnione jest wobec tych jednostek, które dopuszczają się czynów zabronionych, stanowiących przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego. Nie ma uzasadnienia, aby osoby nie będące sprawcami czynów zabronionych były kwalifikowane przez władzę publiczną jako potencjalni sprawcy czynów zabronionych, od których władza pobiera się odbitki daktyloskopijne i wymaga biometrycznej fotografii twarzy. Taki wymóg krystalizuje się jako nadużycie władzy i w istocie ma na celu kontrolę ekonomiczną egzystencji każdego człowieka.

Decyzją z dnia 23 lutego 2024 r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy wskazując, po przytoczeniu treści przepisów prawa, iż zwrot wartościujący, jakim posłużono się w art. 32 ustawy o dowodach osobistych w postaci wyrażenia "odmawia się", prowadzi do wniosku, że przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wystąpienie zdarzenia wykazanego w tym przepisie prawa obliguje organ do wydania decyzji odmownej. Decyzja o odmowie wydania dowodu osobistego ma zatem walor decyzji związanej.

W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o wydanie dowodu osobistego, z naruszeniem przepisów ustawy o dowodach osobistych, bowiem do wniosku dołączył fotografię niespełniaiaca wymagań określonych przepisami art. 29 ustawy o dowodach osobistych oraz odmówił pobrania odcisków palców, które zgodnie z art. 29c ustawy o dowodach osobistych, powinny zostać pobrane. Odmowa pobrania odcisków palców przez odwołującego uniemożliwiła również zbadanie przez organ I instancji wystąpienie okoliczności uzasadniających przyczynę ich niepobrania (chwilowa fizyczna niemożliwość pobranie odcisków któregokolwiek z palców lub fizyczna niemożliwość pobrania odcisków palców).

Organ zaznaczył, iż naruszenie prawa o elementach wniosku, trybie składania wniosku, podmiotach uprawnionych do skutecznego wnoszenia wniosku nie kończy się odmową przyjęcia wniosku, dochodzi do wydania decyzji odmawiającej wydania dowodu. Wnioskodawca został poinformowany przez organ I instancji o obowiązujących regulacjach prawnych i miał możliwość dostosowania się do ich wymogów, czego jednak nie zrobił. Tym samym uzasadnione było wydanie przez Wójta Gminy N. nad W. decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego.

Wojewoda nie podzielił poglądu zgodnie z którym, załączenie do wniosku fotografii niespełniającej wymagań ustawowych oraz niepobranie odcisków palców stanowi błąd formalny wniosku o wydanie dowodu osobistego. Jak wskazano powyżej, elementy wniosku zostały określone w przepisach ustawy o dowodach osobistych i rozporządzeniu. Wnioskodawca załączając fotografię do wniosku spełnia warunek formalny, natomiast to, że fotografia nie spełnia wymagań ustawowych wynika dopiero z dokonanej przez organ weryfikacji wniosku i jego załączników. Natomiast pobranie danych biometrycznych jest dodatkową czynnością, którą dokonuje się podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego. Pobranie odcisków palców lub brak pobrania odcisków palców odznaczane jest przez urzędnika na formularzu wniosku, wraz ze stosowną adnotacją dokonywaną w polu przeznaczonym dla urzędnika, a nie wnioskodawcy. Dokonanie odpowiedniej adnotacji, np. "obie dłonie w gipsie" będzie podlegać badaniu pod kątem przewidzianego w ustawie niepobrania odcisków palców w związku z chwilową fizyczną niemożliwością.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. M. podnosząc, iż wymogi wskazane w art. 29c i art. 29 ustawy o dowodach osobistych są sprzeczne z art. 47 i art. 51 Konstytucji i z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych.

Skarżący, po szerokim opisaniu kwestii art. 47 i 51 Konstytucji, wskazał, iż zgodność z Konstytucją regulacji stanowiącej ograniczenie zakresu korzystania z wolności i praw jednostki może być badana w dwóch kierunkach; po pierwsze w aspekcie proceduralnym i po drugie w aspekcie materialnym, czyli oceny zgodności wprowadzenia danego ograniczenia, w świetle konstytucyjnych przesłanek, jako skarżący podnoszę przede wszystkim aspekt materialny. Fotografia biometryczna twarzy, w tym siatkówki oka człowieka, daktyloskopia rozumiana jako pobieranie odbitek linii papilarnych palców dłoni - w ustawie niewłaściwie określona jako "odcisków" ( a także co możliwe jest w przyszłości - odbitek linii papilarnych dłoni, czerwieni wargowej, poletkowej struktury budowy skóry, głosu) wymagana we wniosku dowodowym jest nadużyciem władzy, gdyż nie jest to niezbędne demokratycznym państwie, a celem faktycznym jest automatyczna identyfikacja dla celów ekonomicznych, co zakamuflowane jest "koniecznością zapewniania bezpieczeństwa publicznego".

Skarżący podniósł, iż w dniu 27 kwietnia 2016r weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych. W ramach zapisu tego rozporządzenia istnieje zasada zabraniająca przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby ( art. 9 ust. 1). Szczególne kategorie danych osobowych zasługujących na większą ochronę powinny być przetwarzane gdy jest to niezbędne do realizacji tych celów korzyścią dla osób fizycznych.

Zdaniem Skarżącego ustawowe normy prawne sprzeczne są z gwarancjami konstytucyjnymi chroniącymi wolność osobistą.

Jednocześnie w skardze Skarżący złożył wniosek o połączenie i wspólne rozpoznanie skargi ze sprawą ze skargi na bezczynność Wójta Gminy zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Po [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd.

W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a żadna ze stron poinformowana o powyższym nie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Wójta o odmowie wydania Skarżącemu dowodu osobistego z uwagi na nieprzedłużenie prawidłowej fotografii oraz nie złożenie odcisków palców.

Celem oceny zapadłego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć czy brak przedłożenia prawidłowej fotografii przy wniosku składanym w formie papierowej oraz niezłożenie odcisków linii papilarnych stanowią braki formalne wniosku, których nieuzupełnienie w wyznaczonym przez organ terminie skutkować winno pozostawieniem w trybie art. 64 § 2 K.p.a. wniosku bez jego rozpatrzenia.

W ocenie Wojewody ww. braki nie stanowią braków formalnych a brak przedłożenia prawidłowej fotografii czy też złożenie odcisków palców skutkować winno, w trybie art. 32 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 671 z późn. zm.), odmową wydania dowodu osobistego.

Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 24 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 671 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień składania wniosku o wydanie dowodu osobistego i pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania, wniosek o wydanie dowodu osobistego składa się osobiście w siedzibie organu gminy na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym własnoręcznym czytelnym podpisem, wypełnionym przez wnioskodawcę albo przez pracownika tego organu na podstawie danych podanych przez wnioskodawcę i zawartych w rejestrze PESEL. Wniosek o wydanie dowodu osobistego osobie do 12. roku życia można złożyć na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Wydanie dowodu osobistego następuje nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin ten może zostać przedłużony, o czym należy zawiadomić osobę ubiegającą się o wydanie dowodu osobistego lub osobę składającą wniosek na jej rzecz, zwaną dalej "wnioskodawcą".

Stosownie do art. 28 ust. 1 cyt. ustawy o dowodach osobistych, wniosek o wydanie dowodu osobistego zawiera:

1) numer PESEL;

2) nazwisko i imię (imiona);

3) nazwisko rodowe;

4) imię ojca;

5) imię i nazwisko rodowe matki;

6) datę i miejsce urodzenia;

7) płeć;

8) obywatelstwo;

9) powód ubiegania się o wydanie dowodu osobistego;

10) adres do korespondencji, opcjonalnie adres poczty elektronicznej lub numer telefonu;

11) własnoręczny czytelny podpis wnioskodawcy albo adnotację pracownika organu gminy o przyczynie braku podpisu, a w przypadku wniosku złożonego na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej - kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty;

11a) własnoręczny podpis osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia, albo adnotację pracownika organu gminy o przyczynie braku podpisu;

11b) nazwisko i imię (imiona), rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości rodzica, opiekuna lub kuratora;

12) oświadczenie o prawdziwości danych, o których mowa w pkt 1-9, oraz klauzulę o treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.";

13) informację o wyrażeniu zgody na zamieszczenie w warstwie elektronicznej dowodu osobistego certyfikatu podpisu osobistego;

14) informację o wyrażeniu zgody na przekazanie danych do rejestru danych kontaktowych osób fizycznych;

15) informację o pobraniu odcisków palców.

Nadto, zgodnie z art. 29c ustawy o dowodach osobistych, podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego pobiera się odciski palców od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 12a ust. 1a.

W myśl art. 12 ust. 1a ustawy, w warstwie elektronicznej dowodu osobistego wydanego osobie:

1) która nie ukończyła 12. roku życia,

2) od której chwilowo fizycznie nie jest możliwe pobranie odcisków któregokolwiek z palców,

3) od której pobranie odcisków palców jest fizycznie niemożliwe

- nie zamieszcza się odcisków palców.

Natomiast w myśl art. 32 ust. 1 ww. ustawy, odmawia się wydania dowodu osobistego, w przypadku, gdy fotografia załączona do wniosku przesłanego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 29, lub wnioskodawca składa wniosek o wydanie dowodu osobistego z naruszeniem innych przepisów niniejszej ustawy.

Na podstawie art. 54 ustawy o dowodach osobistych Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał 5 października 2021 r. rozporządzenie w sprawie wzoru dowodu osobistego, jego wydawania i odbioru oraz utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz.U. z 2021 r., poz. 1865), obowiązującym w dniu składania wniosku oraz w dniu pozostawania tego wniosku bez rozpoznania, w którym określił m.in. wzór dowodu osobistego; sposób oznaczania w dowodzie osobistym informacji o braku podpisów; sposób pobierania odcisków palców oraz wzór wniosku o wydanie dowodu osobistego. Zgodnie z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia, pobiera się odciski palców wskazujących obu dłoni za pomocą elektronicznego urządzenia do pobierania odcisków palców.

Również obecnie obowiązujący § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 grudnia 2023 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego, jego wydawania i odbioru oraz utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2798) stanowi, że od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia, pobiera się odciski palców wskazujących obu dłoni za pomocą elektronicznego urządzenia do pobierania odcisków palców. W przypadku gdy odcisk palca wskazującego jest nieczytelny albo brak tego palca, odcisk pobiera się kolejno z palca środkowego, serdecznego albo kciuka, w odniesieniu do każdej z dłoni. Jeżeli odciski wszystkich palców danej dłoni wykazują niską jakość, pobiera się odcisk palca danej dłoni, który ma najwyższą jakość.

Z treści przytoczonych powyżej regulacji prawnych wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia jest złożenie odcisków palców.

Ponadto zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o dowodach osobistych do wniosku o wydanie dowodu osobistego załącza się kolorową fotografię o wymiarach 35×45 mm, wykonaną na jednolitym jasnym tle, z równomiernym oświetleniem, mającą dobrą ostrość oraz odwzorowującą naturalny kolor skóry, obejmującą wizerunek od wierzchołka głowy do górnej części barków, tak aby twarz zajmowała 70-80% fotografii, przedstawiającą osobę w pozycji frontalnej, z zachowaniem symetrii w pionie, i odzwierciedlającą w sposób niebudzący uzasadnionych wątpliwości wizerunek twarzy osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego.

W przedmiotowej sprawie jak wynika z akt sprawy załączona do wniosku fotografia nie spełniała wyżej opisanych wymogów, gdyż nie przedstawiała osoby w pozycji frontalnej.

Sąd przy tym podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż powyższy brak (niezłożeni odcisków palcy) jest brakiem formalnym wniosku, a nie materialnym i w związku z tym podlegał uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 K.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 1599/23).

Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Art. 64 § 2 K.p.a. dotyczy wyłącznie tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu wnioskowi (pismu) biegu. Skoro bowiem prawodawca określił wyraźnie, jakim warunkom formalnym powinien odpowiadać wniosek o wydanie dowodu osobistego, to brak jest jakichkolwiek podstaw, aby przyjąć, że wniosek mógł być rozpoznany bez ich spełnienia.

W zakresie przepisu art. 32 ustawy o dowodach osobistych stanowiącego w badanej sprawie podstawę wydana decyzji odmownej należy wyjaśnić, iż ma on zastosowanie jedynie w razie prawidłowego złożenia wniosku, gdy fotografia załączona do wniosku przesłanego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie spełnia wymogów względnie, gdy wnioskodawca składa wniosek o wydanie dowodu osobistego z naruszeniem innych przepisów ustawy o dowodach osobistych. Przy czym, aby organ mógł orzekać w powyższym zakresie, najpierw musi zostać złożony wniosek spełniający wszystkie wymogi ustawowe, co w badanej sprawie jak wskazano powyżej nie miało miejsca.

Warto w tym miejscu wskazać, iż powyższy przepis nie może być interpretowany rozszerzająco. Z art. 32 ustawy o dowodach osobistych jednoznacznie wynika, iż w przypadku gdy fotografia załączona do wniosku przesłanego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 29 organ ma obowiązek wydać decyzję o odmowie wydania dowodu osobistego. A contrario przepis ten nie będzie mieć zastosowania do sytuacji w których do wniosku złożonego w sposób tradycyjny tj. w wersji papierowej, dołączono fotografię która nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 29.

W takiej sytuacji zarówno do fotografii załączonej do złożonego w formie papierowej wniosku jak i obowiązku złożenia odcisków palców zastosowanie znajduje art. 64 § 2 K.p.a., a nie art. 32 ustawy o dowodach osobistych.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż przycięcie odmiennej koncepcji prowadziłoby do sytuacji, że organ obowiązany byłby, na co wskazuje zwrot "odmawia się wydania", do wydawania decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego w każdej sytuacji naruszenia przepisów ustawy o dowodach osobistych i to bez wzywania do uzupełnienia wniosku, gdyż ustawa o dowodach osobistych nie przewiduje takiej procedury, a wspomniany wyżej art. 64 K.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do braków formalnych wniosku.

Ponadto zwrócić należy uwagę na art. 56 ustawy o dowodach osobistych, który to przepis w ust. 1 pkt 3 lit. e nakłada obowiązek gromadzenia danych o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Tym samym sam ustawodawca przewidział możliwość pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Natomiast przyjęcie koncepcji, iż w każdej sytuacji braków wniosków organ ma wydawać decyzję o odmowie powodowałoby, iż zapis o konieczności gromadzenia danych o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania byłby zbędny. Ponadto taka koncepcja pozostawałaby w sprzeczności wprost z treścią art. 32 ustawy o dowodach osobistych, który przewiduje odmowę wydania dowodu osobistego w sytuacji gdy fotografia załączona do wniosku przesłanego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 29. Tym samym, co wskazano już wyżej, w przypadku fotografii załączonej do wniosku w formie papierowej zastosowanie znajduje art. 64 K.p.a.

Z tych też względów w ocenie Sądu, co wskazano już wyżej, omawianie braki tj. brak załączenia prawidłowej fotografii do wniosku w wersji papierowej czy też niezłożenie odcisków palców, są brakiem formalnym wniosku, a nie materialnym i w związku z tym podlegał uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 K.p.a., co w konsekwencji ich nieuzupełnienia skutkować winno pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, a nie wydaniem decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego.

Ponadto w nininiejszej sprawie nie można pominąć faktu, iż wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P. M. na bezczynność Wójta Gminy N. nad W. uznając, iż organ skutecznie i prawidłowo pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania oraz że organ w tym zakresie nie był obowiązany do załatwienia sprawy poprzez wydanie aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej).

Odnosząc się do podniesionej w skardze niekonstytucyjności ustawy o dowodach osobistych wskazać należy, iż Sąd nie dostrzega zarzucanej niekonstytucyjności przepisów.

Sąd w tym zakresie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 1599/23), iż "mające zastosowanie w sprawie przepisy nie były dotychczas weryfikowane przez Trybunał Konstytucyjny i nie została dotychczas skutecznie zakwestionowana ich zgodność z aktami prawnymi wyższego rzędu. Przepisy te korzystają zatem z domniemania zgodności z Konstytucją i nie sposób dopatrzyć się podstaw do oczekiwanego przez Skarżącą ich zakwestionowania przez Sąd administracyjny. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjnym wymogiem proporcjonalności ograniczeń wolności i praw, zastosowanie takich środków prawnych, które mają na celu zabezpieczyć wydawane urzędowe dokumenty przed możliwością ich podrabiania. Prawodawca uczynił to w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca miał na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania Państwa.

W zakresie niezgodności przywołanych wyżej przepisów ustawy o dowodach osobistych z przepisami Unii Europejskiej i w konsekwencji nie przyjęcie prymatu przepisów unijnych Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nowelizacja ustawy o dowodach osobistych, których skutkiem jest w szczególności kwestionowane przez Skarżącą pobieranie odcisków placów, jest następstwem wdrożenia do polskiego porządku prawnego przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1157 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie poprawy zabezpieczeń dowodów osobistych obywateli Unii i dokumentów pobytowych wydawanych obywatelom Unii i członkom ich rodzin korzystającym z prawa do swobodnego przemieszczania się (Dz. U. z 2019 r., L 188, s. 67) (zwane dalej: rozporządzeniem 2019/1157). Powyższe rozporządzenie od 2 sierpnia 2021 r. ustanowiło obowiązek, zawarcia w każdym nowo wydawanym przez państwa członkowskie dowodzie osobistym obrazu odcisków placów posiadacza w drodze umieszczenia go na nośniku danych o wysokim stopniu zabezpieczenia, stąd też nie sposób przyjąć, że doszło do kolizji pomiędzy przepisami Unii Europejskiej a prawem krajowym.

Należy mieć również na uwadze, iż przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawisła zainicjowana przez Landeshauptstadt Wiesbaden sprawa prowadzona pod sygnaturą C-61/22.

W wyroku z dnia 21 marca 2024 r., C-61/22 Trybunał Sprawiedliwości uznał omawiane przepisy rozporządzenia za nieważne z uwagi na fakt, iż przyjmując rozporządzenie 2019/1157 na podstawie art. 21 ust. 2 TFUE, prawodawca Unii naruszył art. 77 ust. 3 TFUE i zastosował niewłaściwą procedurę ustawodawczą. Jednak należy mieć na uwadze, iż w pkt. 2 wyroku Trybunał Sprawiedliwości orzekł, iż skutki rozporządzenia 2019/1157 zostają utrzymane do czasu wejścia w życie, w rozsądnym terminie, który nie może przekroczyć dwóch lat, licząc od dnia 1 stycznia roku następującego po dniu ogłoszenia niniejszego wyroku, nowego rozporządzenia, przyjętego na podstawie art. 77 ust. 3 TFUE, które je zastąpi.

Uzasadniając powyższe Trybunał wskazał, iż w niniejszym przypadku stwierdzenie nieważności rozporządzenia 2019/1157 ze skutkiem natychmiastowym mogłoby wywołać poważne negatywne konsekwencje dla znacznej liczby obywateli Unii Europejskiej, w szczególności dla ich bezpieczeństwa w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.

Ponadto, co istotne w niniejszej sprawie z punktu widzenia podnoszonych w skardze zarzutów, Trybunał wypowiedział się również w kwestii czy przewidziany obowiązek umieszczania dwóch pełnych odcisków palców na nośniku danych dowodów osobistych wydawanych przez państwa członkowskie pociąga za sobą nieuzasadnione ograniczenie praw gwarantowanych w art. 7 i 8 Karty.

Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, iż jak wynika z utrwalonego orzecznictwa, prawo do poszanowania życia prywatnego i prawo do ochrony danych osobowych, zagwarantowane odpowiednio w art. 7 i 8 Karty, nie są prerogatywami absolutnymi, lecz powinny być rozpatrywane przez pryzmat ich funkcji w społeczeństwie (zob. podobnie wyrok z dnia 20 września 2022 r., SpaceNet i Telekom Deutschland , C-793/19 i C-794/19, EU:C:2022:702, pkt 63).

Trybunał zaznaczył, iż w rozpatrywanym przypadku ograniczenia wykonywania praw podstawowych zagwarantowanych w art. 7 i 8 Karty wynikające z obowiązku umieszczenia dwóch pełnych odcisków palców na nośniku danych dowodów osobistych wydawanych przez państwa członkowskie, a także warunki stosowania i zakres tych ograniczeń zostały określone w sposób jasny i precyzyjny w art. 3 ust. 5 i w art. 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia 2019/1157, przyjętych przez prawodawcę Unii zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, i których skutki zostaną utrzymane niniejszym wyrokiem. W konsekwencji wspomniane ograniczenia wykonywania praw podstawowych zagwarantowanych w art. 7 i 8 Karty są zgodne z zasadą legalności, o której mowa w art. 52 ust. 1 zdanie pierwsze Karty.

W uzasadnieniu wyroku Trybunału czytamy ponadto, iż w tych okolicznościach ograniczenie, jakie niesie ze sobą obowiązek umieszczania dwóch odcisków palców na nośniku danych dowodów tożsamości wydawanych przez państwa członkowskie, przewidziane w art. 3 ust. 5 rozporządzenia 2019/1157, nie narusza istoty praw podstawowych ustanowionych w art. 7 i 8 Karty (zob. analogicznie wyrok z dnia 21 czerwca 2022 r., Ligue des droits humains , C-817/19, EU:C:2022:491, pkt 120).

W niniejszym przypadku umieszczenie dwóch pełnych odcisków palców na nośniku danych jest odpowiednie do realizacji celów interesu ogólnego polegających na zwalczaniu wytwarzania fałszywych dowodów osobistych i oszustw dotyczących tożsamości, a także na interoperacyjności systemów weryfikacji, na które powołuje się prawodawca Unii w celu uzasadnienia tego środka.

Trybunał Sprawiedliwości zwrócił uwagę, iż umieszczenie danych biometrycznych, takich jak odciski palców, w dowodach osobistych może utrudniać wytwarzanie fałszywych dowodów osobistych, ponieważ w szczególności zgodnie z art. 3 ust. 5 rozporządzenia 2019/1157 w związku z art. 14 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia takie dane muszą być przechowywane zgodnie ze szczegółowymi specyfikacjami technicznymi i możliwe do utrzymania w tajemnicy.

W ocenie Trybunału Sprawiedliwości umieszczenie takich danych biometrycznych stanowi środek pozwalający, zgodnie z art. 11 ust. 6 i motywami 18 i 19 rozporządzenia 2019/1157, zweryfikować w wiarygodny sposób autentyczność dowodu osobistego i tożsamość posiadacza dowodu, a tym samym zmniejszyć ryzyko oszustwa. Wreszcie decyzja prawodawcy Unii o umieszczeniu pełnych odcisków palców wydaje się również odpowiednia do realizacji celu interoperacyjności systemów weryfikacji dowodów osobistych, ponieważ wykorzystanie pełnych odcisków palców pozwala zapewnić kompatybilność ze wszystkimi zautomatyzowanymi systemami identyfikacji odcisków palców wykorzystywanymi przez państwa członkowskie, nawet jeżeli w systemach tych niekoniecznie stosuje się ten sam mechanizm identyfikacji.

Podsumowując wskazać należy, iż skoro wniosek Skarżącego o wydanie nowego dowodu osobistego, złożony w formie papierowej, nie zawierał wszystkich wymaganych danych, o których mowa w art. 29c ustawy o dowodach osobistych i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 października 2021 r. oraz załączono do niego fotografię nie odpowiadającą wymogom z art. 29 ustawy o dowodach osobistych, niezbędnych do wydania decyzji, umożliwiających procedowanie wniosku - to jego nieuzupełnienie (nieusunięcie braku) stanowi o niespełnieniu wymagań formalnych wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego, w rozumieniu art. 64 § 2 K.p.a. Z tych też względów organ powinien pozostawić wniosek bez rozpoznania kończąc tym samym postępowanie, a nie wydawać decyzji administracyjnej.

Odnosząc się do wniosku o połączenie spraw wskazać należy, iż w sprawie nie zachodziły obligatoryjne przesłanki do połączenia niniejszej sprawy ze sprawą II SAB/Po [...]. Natomiast Sąd nie znalazł podstaw do połączenia spraw na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. ponieważ pomimo, że dotyczą jednego problemu to jednakże stan oby spraw, w tym przede wszystkim możliwość rozpoznania sprawy II SAB/Po [...], nie pozwalały na wstrzymywanie biegu w rozpoznaniu skargi na bezczynność.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając koszt uiszczonego przez Skarżącego wpisu od skargi (100 zł).