Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 199/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1 i 2, art. 145 § 1 pkt 1, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 15zzzzzn2, art. 15zzr ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 136 ust. 3, art. 137, art. 140
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Wojewody z dnia 18 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o zwrot nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2022 r. L. W. zwróciła się o zwrot nieruchomości położonej w [...] w rejonie ul. [...] i [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], zapisanej w KW nr [...] jako własność Miasta [...], w użytkowaniu wieczystym K. P.. We wniosku wskazała, że nieruchomość przed wywłaszczeniem należała do jej [...] R. W. stanowiąc działkę nr [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadził księgę wieczystą nr [...]. R. W. w zamian za tę nieruchomość w 1963 r. otrzymał nieruchomość zamienną położoną w [...] przy ul. [...], którą sprzedał. Wnioskodawczyni podniosła, iż R. W. pismami z 2008 r. zwracał się do Klubu Sportowego "[...]" oraz Miasta [...] o zwrot ww. nieruchomości, jednak bezskutecznie. Zdaniem L. W. zwrot ww. nieruchomości jest zasadny, ponieważ nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia, czyli budowy stadionu [...]. Spadek po R. W. zmarłym 5 lipca 2018 r., na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z 4 stycznia 2019 r. Rep. A nr [...] sporządzonego przez notariusza K. D., odziedziczyła w całości jego osoba bliska L. W..

Decyzją z dnia 8 listopada 2022 r., znak [...] Starosta [...] umorzył postępowanie wszczęte z wniosku L. W. w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...] w rejonie ul. [...] i [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], zapisanej w KW nr [...] jako własność Miasta [...], w użytkowaniu wieczystym K. P..

W uzasadnieniu organ wyjaśnił treść przepisów obowiązujących i na ich podstawie stwierdził, że wniosek L. W. z dnia 22 sierpnia 2022 r. o zwrot ww. nieruchomości został złożony po terminie ustalonym w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z przepisami ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Termin dla odwołującej do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, który rozpoczął bieg dnia 14 maja 2019 r. upłynął dnia 7 lipca 2020 r., a wniosek o zwrot nieruchomości złożony dnia 22 sierpnia 2022 r., a więc był spóźniony. Regulacja zawarta w art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.) nie miała zastosowania do wniosku o zwrot nieruchomości złożonego 22 sierpnia 2022 r., bowiem wniosek został złożony w czasie gdy obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego, a powyższe przepisy można było stosować w czasie stanu epidemii COVID-19, który został odwołany z dniem 16 maja 2022 r.

Odwołaniem z dnia 22 listopada 2022 r. L. W. zaskarżyła ww. decyzję Starosty [...] w całości domagając się jej zmiany poprzez orzeczenie o zwrocie na jej rzecz ww. nieruchomości.

Decyzją z dnia 18 stycznia 2023 roku, nr [...] Wojewoda, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko organu I instancji. Natomiast w odniesieniu do argumentu, że zmarła osoba bliska L. W. w 2008 r. występował o zwrot ww. nieruchomości, a odwołująca pozostaje kontynuatorką jego woli organ odwoławczy wyjaśnił, że pisma R. W. z 14 kwietnia 2008 r. oraz z 23 maja 2008 r. nie stanowiły wniosków o zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n., tylko były próbą nabycia przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy sprzedaży w drodze pierwszeństwa na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 2 u.g.n.

W ocenie organu odwoławczego argumentacja odwołującej, iż nie mogła w terminie złożyć wniosku o zwrot z uwagi na chorobę osób bliskich nie dała możliwości przywrócenia terminu do złożenia tego wniosku, ponieważ jest to termin materialnoprawny, który nie podlega przywróceniu, co oznacza że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 58 k.p.a. Ponieważ wniosek L. W. z 22 sierpnia 2022 r. o zwrot ww. nieruchomości został złożony po upływie ustawowego terminu organ uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.

Pismem z dnia 14 lutego 2023 roku L. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na całą decyzję Wojewody z dnia 18 stycznia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 08 listopada 2022 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, że została wydana z naruszeniem następujących przepisów:

1. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] i przedwczesne uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem pozbawiło Skarżącą możliwości ochrony moich słusznych praw;

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez:

a. wyprowadzenie z pism [...] R. W. z 2008 r. niesłusznych i nielogicznych wniosków;

b. zaniechanie wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedłożonego przeze Skarżącą przy Odwołaniu od decyzji w tym w szczególności: pisma do ZUS z dnia 30 lipca 2018 r. oraz orzeczenia z 12 października 2018 r. w sprawie związku śmierci z wypadkiem osoby bliskiej przy pracy, 11 kart informacyjnych z leczenia szpitalnego osoby bliskiej oraz wydruku z programu komputerowego z jednostki szpitalnej IOM w sprawie pomocy medycznej dla osoby z rodziny, pisma ze Szpitala Wojewódzkiego z 18 sierpnia 2018 r. dotyczące chorób osoby bliskiej, pisma z H. sp. z o.o. z 25 kwietnia2018 r. dotyczące domowej opieki nad osobą bliską (wentylowanie mechaniczne);

c. zaniechanie wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedłożonego przy Odwołaniu od decyzji w tym w szczególności: orzeczenia ZUS z maja 2018 r. o niezdolności do pracy córki [...] karty informacyjnej z leczenia szpitalnego córki [...] z styczniu 2020 r.; informacji o zaczadzeniu córki [...] z 2016 r.; karty informacyjnej z leczenia szpitalnego córki [...] z czerwca 2018 r., potwierdzenia przekazania pogorzeliska - domu w [...] z dnia 29 kwietnia 2022 r. rachunków za wywóz kontenerów z uprzątania pogorzeliska z maja i czerwca 2022 r., pisma do rejestracji zgonu [...] - H. O. z dnia 6 września 2020 r.;

d. zaniechanie wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedłożonego przeze mnie jako Skarżącą przy Odwołaniu od decyzji w tym w szczególności, wizji lokalnej działki gruntu oznaczonej geodezyjnie jako: obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...];

e. brak wskazania w zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; które to okoliczności miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Organ nie wziął pod uwagę całokształtu jakże trudnej sytuacji faktycznej, w której znaleźli się Skarżąca i jej rodzina, a nadto, że przedmiotowa w sprawie działka jest nieużytkiem i nie była nigdy wykorzystana na cel przewidziany przy przymusowym wykupie (wywłaszczeniu);

3. art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy, poprzez niepotraktowanie jako wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pisma [...] R. W. z 2008 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem pozbawiło Skarżącą możliwości ochrony słusznych praw;

4. art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne uznanie, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony po terminie, w sytuacji, gdy jako wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości należało traktować już pisma osoby bliskiej skarżącej z 2008 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem pozbawiło Skarżącą możliwości ochrony moich słusznych praw;

5. art. 34 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne uznanie, że pisma osoby bliskiej skarżącej z 2008 r. stanowiły wniosek o nabycie nieruchomości w trybie sprzedaży, a nie wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem pozbawiło Skarżącą możliwości ochrony moich słusznych praw;

6. art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne uznanie, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony po terminie, w sytuacji, gdy jako wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości należało traktować już pisma osoby bliskiej Skarżącej z 2008 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem pozbawiło mnie jako Skarżącą możliwości ochrony moich słusznych praw;

7. art. 2, art. 7, art. 21, art. 64 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji, która nie czyni zadość społecznemu odczuciu sprawiedliwości i niezgodnej z duchem demokratycznego państwa prawnego, a prowadzącej do niesprawiedliwych i niesłusznych rezultatów, polegających na unicestwieniu prawa własności Skarżącej do nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem pozbawiło Skarżącą możliwości ochrony moich słusznych praw.

Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]; a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W ocenie skarżącej zaskarżona decyzje organów skupiają się tylko i wyłącznie na cytowaniu licznych przepisów, nie odnoszą się zaś do meritum problemu. Całkowicie bagatelizowane są twierdzenia skarżącej i przedkładane przez nią dowody. W konsekwencji, decyzje nie czynią zadość społecznemu odczuciu sprawiedliwości i zasadom konstytucyjnym, w tym zwłaszcza, ochronie własności. Wojewoda, podobnie jak Starosta [...], zamknął sprawę niniejszą, unicestwiając konkretyzację moich słusznych praw, w sytuacji gdy nie było ku temu podstaw. Żaden z organów nie przeprowadził całościowego, wszechstronnego postępowania dowodowego, ograniczając się ostatecznie do prostej negacji mojego stanowiska. W dodatku, Wojewoda nie odniósł się do dokumentacji dotyczącej osoby bliskiej i mojej rodziny, którą załączyłam do Odwołania. Tymczasem, miały one istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dowodziły słuszności twierdzeń w zakresie szczególnej sytuacji skarżącej i jej rodziny, od czego w niniejszej sprawie pomijać nie można. Organy zbagatelizowały fakt, że całą dokumentację skarżąca znalazła przy okazji porządkowania pogorzeliska w [...], po pożarze, który miał miejsce w kwietniu 2022r. Okoliczność ta powinna być wzięta pod uwagę przy procesowaniu, jako usprawiedliwiająca niezłożenie skonkretyzowanego wniosku w terminie, które zaważyły na dacie zainicjowania niniejszego postępowania. Nie sposób uznać, że organ ustalił całokształt okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Gdyby organ w sposób właściwy, nie wybiórczy i wszechstronny podszedł, do mojej sprawy, wówczas podjąłby decyzją o kontynuowaniu sprawy, a nie o jej umorzeniu. Jedynym podmiotem, który ma prawo określić i zinterpretować swoje żądania skierowane do organu administracji publicznej, jest strona. W sytuacji, w której strona formułuje swoje żądania, postulaty, stanowiska w sposób nieprecyzyjny lub nieporadny, organ nie może sam narzucać własnej interpretacji, lecz powinien dołożyć wszelkich starań w celu sprecyzowania rzeczywistych intencji strony. Brak wyjaśnienia treści żądania strony, przy rozbieżności między treścią pisma wniesionego przez stronę, a jego tytułem, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, określonych wart. 7, 8, 9 i 10 KPA. W razie zaś wątpliwości, organ, powinien zwrócić się do strony o sprecyzowanie swego stanowiska". Organ potraktował treść pism osoby bliskiej skarżącej z 2008 r. w sposób całkowicie instrumentalny, i tylko i wyłącznie dla siebie korzystny, wywodząc z nich niepoprawne wnioski i pomijając interes obywatela - właściciela, aktywnie zainteresowanego zwrotem nieruchomości. Według skarżącej jej osoba bliska składał pisma dotyczące wywłaszczenia już w 2008 r. które, z uwagi na ich treść, wyrażającą niewątpliwy zamiar odzyskania istotnego w sprawie gruntu. Działanie Organów z całą stanowczością nie jest działaniem "na podstawie i w granicach prawa", bowiem pomija prokonstytucyjną wykładnię prawa. Żaden z Organów w ogóle nie wypowiedział się na temat mojej szczególnej sytuacji, która była im znana i sukcesywnie przypominana, co więcej w ogóle nie zainteresowała się tym co usiłowałam przekazać we wniosku. W szczególności pomięto w ogóle pismo z dnia 23 maja 2008 r., nie wzięto pod uwagę wieloletniej choroby zmarłego osoby bliskiej, która uniemożliwiała mu jakiekolwiek racjonalne, długoterminowe działanie, w tym przed organami albo nawet wobec prawnika. Tymczasem R. W. chorował przewlekle od 1997 r., kiedy to przeszedł rozległy zawał i utracił zupełnie zdolność do pracy. Na przestrzeni kolejnych 20 lat, regularnie przebywał w szpitalach. Cała (ograniczona) uwaga osoby bliskiej oraz moja była skupiona przez cały czas niemal wyłącznie na jego zdrowiu. W dniu 1 stycznia 2016 r. córka [...] doznała zatrucia czadem i wymagała stałej opieki. Po śmierci osoby bliskiej, do dnia 9 czerwca 2020 r. stale pomagała w niemal paliatywnej opiece nad szwagrem. Starsza córka leczy się na reumatoidalne zapalenie stawów oraz choroby współistniejące, od 2018 r. jest niezdolna do pracy, od 2019 r. jest na wózku inwalidzkim i wymaga stałej opieki, w 2020 r. przeszła udar. Na dodatek dnia 29 kwietnia 2022 r. spłonął dom w [...] i dopiero w zgliszczach po pożarze, skarżąca natrafiła na dokumentację dotyczącą działki przy ul. [...]. Tymczasem organ w ogóle nie zainteresował się wskazanymi okolicznościami, nie odniósł się do nich, nie przeprowadził w ogóle żadnego badania merytorycznego, w tym nie przeprowadził wizji lokalnej przedmiotowej działki gruntu, zbagatelizował pismo z dnia 23 maja 2008 r., jedynie sucho skwitował sprawę, jako nie nadającą się do rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 roku skarżąca podtrzymała skargę i oświadczyła, że nie dysponuje w tej chwili innymi dokumentami, z których wynikałoby, że jej osoba bliska zabiegał o zwrot nieruchomości. Tym zagadnieniem interesował się jej [...], zebrał wycinki prasowe oraz miał w sprawie bezpośredni kontakt z urzędnikami Urzędu Miasta [...]. Osoba bliska nie miał żadnych informacji, ani nie doręczono mu orzeczeń z postępowań o zwrot nieruchomości. W tej sprawie zwracał się do Klubu Sportowego "[...]", ale skarżąca nie wie czy Klub coś odpowiedział jej osobie bliskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Na wstępie należy wskazać na regulację art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2429) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259., dalej: "p.p.s.a.") stosownie do której sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji publicznej jest zgodne z prawem. Zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy stała się decyzja Wojewody z dnia 18 stycznia 2023 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 8 listopada 2022 r., znak [...], umarzająca postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...] , zapisanej w KW nr [...] zapisanej w użytkowaniu wieczystym K. P..

Kluczowe w sprawie pozostawało ustalenie czy organ odwoławczy zasadnie uznał niedochowanie przez skarżącą ustawowego terminu do wniesienia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a w konsekwencji czy zgodne z prawem pozostawało umorzenie postępowania w przedmiocie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do brzmienia art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 t.j.),dalej jako u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Z kolei zgodnie z art. 136 ust. 7 u.g.n. – dodanym na mocy art. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2019 r., poz. 801) – uprawnienie do zwrotu, o którym mowa w ust. 3, wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3. W takim przypadku właściwy organ nie ma obowiązku zawiadamiania oraz informowania, o którym mowa w ust. 2. Jednocześnie ustawa zmieniająca z dnia 4 kwietnia 2019 roku w art. 2 ust. 1 przewidziała, iż w przypadku gdy termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy albo gdy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

W okresie obowiązywania tej regulacji, termin ten uległ przesunięciu, w związku z wejściem w życie postanowień ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568). Stosownie do art. 1 pkt 14 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 roku, do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567) dodano art. 15zzr ust. 1, zgodnie z którym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju, - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) uchylono m.in. art. 15zzr , równocześnie dodając art. 68 ust. 2, w myśl którego terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa zmieniająca z 14 maja 2020 r. weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r. Zatem zawieszenie terminów, w tym terminu na złożenie przedmiotowego wniosku o zwrot nieruchomości, upłynęło z dniem 24 maja 2020 r. Od dnia 24 maja 2020 r. zatem przywołany termin do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości ponownie zaczął biec i upłynął 7 lipca 2020 r.

W takim stanie prawnym L. W. mogła skutecznie złożyć wniosek o zwrot nieruchomości do dnia 7 lipca 2020 roku. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy natomiast złożyła wniosek o zwrot nieruchomości dopiero pismem z dnia 22 sierpnia 2022 roku, zatem nie dochowała ustawowego terminu do złożenia stosownego żądania. Stwierdzenie tej okoliczności uzasadniało, w sytuacji uruchomienia postępowania administracyjnego, jego umorzenie stosowanie do treści art. 105 § 1 k.p.a. W myśl przywołanego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W konsekwencji decyzja Wojewody oraz Starosty [...] nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi.

W ocenie Sądu w sprawie brak było w sprawie podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zwrotu. W tym względzie należy pamiętać, że postępowanie w przedmiocie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej jest prowadzone z inicjatywy zainteresowanych stron tzn. na wniosek. W tym względzie organy administracji nie mogły przyjmować w żaden sposób domniemania, że intencją pierwotnego właściciela działki to jest R. W. było uzyskanie zwrotu działki, którą w 1963 roku zamienił na inną nieruchomość, którą następnie sprzedał. W piśmie z dnia 14 kwietnia 2008 roku R. W. (poprzez swojego pełnomocnika) zwracał się do Klubu Sportowego "[...]" jedynie o zasięgniecie informacji w przedmiocie zbywanego majątku z uwagi na posiadane prawo pierwszeństwa zakupu ([...]). Również w piśmie z dnia 23 maja 2008 roku R. W. osobiście zwracał się do Klubu Sportowego "[...]" wyjaśniając, że jest zainteresowany wykorzystaniem przysługującego prawa pierwszeństwa zakupu nieruchomości, której był właścicielem (k. 2 akt administracyjnych). Niewystarczające w tym względzie było powołanie się jedynie na zasięganie informacji w przedmiocie sprzedaży zbytego majątku. W tym względzie konieczne było złożenie stosownego wniosku z żądaniem, które umożliwiłoby i jednocześnie zobowiązało organy administracji do podjęcia stosownego działania w reakcji na działania podmiotów zainteresowanych. Z uwagi na złożenie takiego wniosku przez skarżąca pismem z dnia 22 sierpnia 2022 roku, a więc po terminie jaki został przewidziany przez ustawodawcę, organy administracji nie miały podstaw aby rozpatrzyć merytorycznie wniesione żądanie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał motywy, którymi kierował się przy jej podejmowaniu, wielokrotnie odwoływał się do stanu faktycznego sprawy i do norm prawnych mających w niej zastosowanie. Z uwagi na przekroczenie terminu złożenia wniosku o zwrot nieruchomości przez L. W. oraz brak możliwości domniemania, że R. W. ubiegał się o zwrot nieruchomości, której był wcześniej właścicielem, organy administracji nie mogły merytorycznie rozpatrywać takiej sprawy. Jak wyjaśnił zasadnie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie było również podstaw do tego, aby w sprawie rozpatrywać okoliczności dotyczące osobistej sytuacji skarżącej w kontekście złożonego po terminie wniosku o zwrot nieruchomości. Podniesione ponownie w skardze przez L. W. okoliczności rodzinne – niewątpliwie dla niej traumatyczne – nie mogły jednak stanowić okoliczności uzasadniających merytoryczne rozpoznanie jej żądania zwrotu nieruchomości.

Termin do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, o którym mowa w art. 136 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to termin materialnoprawny. Nie dotyczy on czynności procesowej w ramach toczącego się czy mającego się toczyć postępowania, ale terminu w którym strona mogła domagać się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (nabycia praw) w oparciu o kryteria o których mowa w art. 136 ust. 3 oraz 137 u.g.n. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 881/21). Takie terminy podobnie jak w przypadku określonym w art. 3 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2019 r., poz. 801) nie podlegają przywróceniu. Nie można było zatem rozważać na zasadach ogólnych przywrócenia terminu dla skarżącej do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości z przyczyn przez nią podniesionych. W tym względzie organ odwoławczy trafnie wyjaśnił, że rozważał na zasadzie szczególnych okoliczności prawnych możliwość zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), który wszedł w życie 16 grudnia 2020 r. Zgodnie z przywołanym przepisem w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID 19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów zawitych z niezachowaniem, których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu i wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W tym względzie organ odwoławczy doszedł do prawidłowych wniosków , że powyżej przywołana regulacja nie mogła mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ dotyczyła ona "stanu epidemii COVID-19", który został odwołany z dniem 16 maja 2022 r. na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r. poz. 1027). Z treści § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1028) wynika, że w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono "stan zagrożenia epidemicznego" w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Zatem regulacja zawarta w art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) nie miała zastosowania do wniosku złożonego 22 sierpnia 2022 r., gdyż w tym czasie nie obowiązywał już "stan epidemii", o którym mowa w przywołanym przepisie tylko, wprowadzony przez prawodawcę "stan zagrożenia epidemicznego".

W rezultacie kontrola sądowo-administracyjna doprowadziła do wniosku, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa przez organ odwoławczy wydający zaskarżoną decyzję, ani nie doszło do naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji w części objętej niniejszym postępowaniem.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.