Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 2558/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 2,3
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
article: § 14 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Katarzyna Malinowska, po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1917/19 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2019 r., nr KOA/2744/Fi/18 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

Wyrokiem z 12 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1917/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 26 czerwca 2019 r., nr KOA/2744/Fi/18 w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2018 r. w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję, w punkcie drugim zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z 25 sierpnia 2018 r. Burmistrz Miasta Z. ustalił E. S. i A. S. wymiar podatku od nieruchomości za 2018 r., położonej w Z. przy ul. [...] na kwotę 28.768 zł. Organ przyjął do opodatkowania: budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. 849,30 m2; budynki pozostałe o pow. 845,20 m2; budowle o wartości 32.700 zł; grunty związane z działalnością gospodarczą opow. 2181,50 m2; grunty pozostałe o pow. 2181,50 m2.

Od powyższej decyzji E. S. złożyła odwołanie, w którym wniosła

o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie, w którym zastosowano do powierzchni budynków i gruntów obniżoną stawkę podatku oraz pominięto opodatkowanie poddasza budynku.

Decyzją z 26 czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że według wypisu z rejestru gruntów i kartoteki budynków, działka o nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] posiada powierzchnię 4363 m2 i została sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe (B). Na przedmiotowej nieruchomości posadowione są budynki o funkcji "pozostałe niemieszkalne" oraz "inne handlowo - usługowe". Zgodnie ze wspomnianymi dokumentami, nieruchomość ta stanowi współwłasność A. S. i E. S. W związku z rozbieżnościami zaistniałymi w składanych przez podatników informacjach w sprawie podatku od nieruchomości w zakresie powierzchni zajętych na działalność gospodarczą prowadzoną przez A. S., organ pismem z 4 maja 2018 r. zarządził oględziny nieruchomości. W wyniku oględzin ustalono, że kontrolowana nieruchomość składa się z działki zabudowanej budynkiem niemieszkalnym, w którym w części prowadzona jest działalność gospodarcza oraz budynkiem mieszkalnym w stanie surowym zadaszonym. Ustalono również, że na terenie nieruchomości znajdują się niewykorzystywane obiekty budowlane - portiernie. Działalność gospodarcza jest prowadzona w budynku niemieszkalnym z wykorzystaniem całego parteru i jednego pomieszczenia biurowego znajdującego się na piętrze budynku. Piętro budynku z uwagi na charakter działalności wykonywanej przez stronę (przechowywanie łodzi motorowych), nie jest wykorzystywane dla jej prowadzenia - stanowi pustostan. Budynek posiada poddasze nieużytkowe, które jest nieocieplone i nieogrzewane, z utrudnionym dostępem. W protokole oględzin wpisano ustaloną w toku oględzin powierzchnię poszczególnych składników nieruchomości oraz sposób ich użytkowania. Najwyższą stawką podatkową związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej organ podatkowy opodatkował połowę nieruchomości gruntowej, na której znajdował się budynek niemieszkalny i prowadzona była działalność gospodarcza. Pozostała część działki - która nie jest wykorzystywana do prowadzonej działalności, została opodatkowana stawką właściwą dla gruntów pozostałych. SKO wskazało, że w sprawie niniejszej kluczowe znaczenie miało ustalenie, czy posiadane przez podatnika nieruchomości były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustalono w toku oględzin nieruchomości, że znajdujące się na piętrze pomieszczenia (za wyjątkiem jednego - przeznaczonego na cele biurowe), ze względu na swoje cechy faktyczne, nie były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie były wykorzystywane dla jej celów. Potwierdzała to również dokumentacja fotograficzna wykonana podczas oględzin. Zdaniem Kolegium, przedmiot opodatkowania oraz zastosowane stawki, korespondowały z materiałem dowodowym zebranym w sprawie.

Na powyższe rozstrzygnięcie E. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie: (1) art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm., dalej: p.g.k.), poprzez niewykorzystanie danych z ewidencji gruntów i budynków, podczas wymiaru podatków; (2) art. 120 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: o.p.), poprzez wydanie decyzji z pominięciem przepisów prawa; (3) art. 121 § 1 o.p., poprzez prezentowanie przez organ stanowiska stricte profiskalnego; (4) art. 122 o.p., poprzez nie podjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co miało wpływ na wynik postępowania; (5) art. 124 o.p., poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję; (6) art. 187 § 1 o.p., poprzez niezebranie całego materiału dowodowego; (7) art. 191 o.p., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wskutek pominięcia wielu istotnych dla sprawy dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na podstawie wybiórczych dowodów i faktów; (8) art. 210 o.p., przejawiające się brakiem uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, poprzez brak informacji na jakich danych z ewidencji gruntów Wydziału Geodezji Starostwa Powiatu W. oparł się organ wydając decyzję oraz brak informacji w oparciu o jaką dokumentację organ wydał decyzję; (9) art. 5 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm., dalej: u.p.o.l.), przejawiające się: a) błędnym ustaleniem przez organ sposobu wykorzystania części powierzchni budynków i gruntów przedmiotowej nieruchomości przez A. S., co spowodowało bezzasadne zróżnicowanie podatku co do części nieruchomości, gdyż w rzeczywistości działalności gospodarcza przez A. S. prowadzona jest na całej powierzchni nieruchomości; b) pominięciem przez organ faktu prowadzenia na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej przez I. S. (żonę A. S.), a w konsekwencji błędnym ustaleniem przez organ sposobu wykorzystania części powierzchni budynków i gruntów przedmiotowej nieruchomości; (10) art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., poprzez błędne ustalenie powierzchni użytkowej budynku, a w konsekwencji wyliczenie zaniżonego podatku. Skarżąca wniosła także o dołączenie do akt sprawy akt postępowania o sygn. KOA 239/Fi/14 toczącego się przed SKO, na okoliczność próby zaniżania przez A. S. obszaru rzeczywiście użytkowanej nieruchomości przy ul. [...]. Wniosła również o przeprowadzenie dowodu m.in. ze zdjęć poddasza budynku czy listy środków trwałych.

SKO w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję, we wskazanym na wstępie orzeczeniu odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazał, że stan faktyczny został ustalony w tej sprawie prawidłowo. Organy powołały liczne dowody z dokumentów, dokonano również oględzin spornej nieruchomości.

W ocenie Sądu pierwszej instancji to, że skarżąca nie brała udziału w czynności procesowej nie może dyskwalifikować protokołu z oględzin jako dowodu. Wszakże była zawiadamiana o terminie przeprowadzenia wspomnianej czynności, a zatem jeśli miała trudności aby stawić się osobiście, mogła w tym celu wyznaczyć pełnomocnika. Sąd pierwszej instancji nie podważał zatem ustaleń dokonanych przez organ. Powody uchylenia decyzji wynikały bowiem nie z faktu błędnego ustalenia stanu faktycznego, lecz wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. WSA w Warszawie wskazał, że organy obu instancji błędnie uznały, że wyłącznie aktywne wykorzystanie budynku lub jego części do prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, iż należy go opodatkować wyższą stawką podatkową. W konsekwencji organy błędnie przyjęły, że piętro budynku użytkowego oraz budynki strażnic nie będą opodatkowane według stawki właściwej dla powierzchni użytkowej związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej.

2. Skarga kasacyjna.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniósł A. S. Działający w jego imieniu pełnomocnik, na zasadzie art. 173 § 1, art. 175 § 1, art. 176 pkt 1, 2 i 3, art 177 § 1 i art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.) oraz w oparciu o przepisy art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt a i c, art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. a także § 2 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasada pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 z 2006 r.) oraz § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) - zaskarżył orzeczenie w całości, z uwagi na:

1. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez przyjęcie z naruszeniem tego przepisu, iż "piętro budynku użytkowego oraz budynki strażnic będą opodatkowane według stawki właściwej dla powierzchni użytkowej związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej" (por. k. 12 in fine uzasadnienia),

b) § 3 pkt 3 ppkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości wpisów oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest należność pieniężna w rozumieniu § 1 wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów mimo, iż przedmiotem sprawy jest decyzja "w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości" ustalająca "zobowiązanie podatkowe" w rozumieniu § 2 pkt 3 ppkt 12 tegoż rozporządzenia,

c) § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie poprzez przyjęcie, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest należność pieniężna w rozumieniu § 14 pkt 1 lit. a tegoż rozporządzenia.

2. naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia uchylającego zaskarżoną decyzję pomimo, iż "Sąd stwierdza, że stan faktyczny został ustalony w tej sprawie prawidłowo" i, że "Sąd nie podważa ... ustaleń dokonanych przez organ (por. k. 11 in fine uzasadnienia),

b) dokonanie przez Sąd zbyt dowolnych i zbyt swobodnych ustaleń faktycznych sprawy dotyczących piętra budynku gospodarczego oraz dwóch tzw. stróżówek jako obiektów podlegających podwyższonej stawce podatkowej,

c) bezkrytyczne przyjęcie oświadczeń i wywodów pełnomocnika skarżącej za zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy i oparcie na nich ustalenia, iż piętro budynku gospodarczego i dwie stróżówki podlegają podwyższonej stawce podatkowej mimo, iż:

i. na piętrze budynku gospodarczego nie jest prowadzona działalność gospodarcza, nie nadaje się ono do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, znajdują się tam i przechowywane są rzeczy osobiste E. S. nie mające żadnego związku z działalnością gospodarczą A. S.,

ii. tzw. stróżówki znajdują się na części nieruchomości przy ul.[...], co do której Sąd Rejonowy w Wołominie wyrokiem z 13 marca 2002 r. w sprawie sygn. akt I C 27/02 żądanie E. S. o przywrócenia posiadania oddalił i w uzasadnieniu swego orzeczenia stwierdził, iż ma ona swobodny dostęp i przysługują jej uprawnienia współposiadaczki,

iii. nie rozważenie i pominięcie faktu, iż tzw. stróżówki znajdują się na tej części działki, która nie jest użytkowana na cele związane z działalnością gospodarczą i zostały zaprojektowane i wzniesione dla ochrony całej nieruchomości przy ul. [...] jako stanowiącej współwłasność byłych małżonków A. i E. S.

Z uwagi na powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wraz z zasądzeniem kosztów. Ponadto wniósł o wyznaczenie rozprawy celem rozpoznania niniejszej skargi na rozprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna jest zasadna, chociaż nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji błędne stwierdził, że organy dokonały wadliwej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którym grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.

SKO w Warszawie w zaskarżonej decyzji dokonując wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. odwołało się do orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok NSA z 1 lutego 2018 r., II FSK 3555/17, z 17 listopada 2017 r., II FSK 2990/15, z 16 maja 2017 r., II FSK 791/16) wskazując, że w przypadku podatników będących osobami fizycznymi sam fakt posiadania nieruchomości przez osobę będącą przedsiębiorcą nie wystarczy do uznania jej za związaną z działalnością gospodarczą. Konieczne jest ustalenie czy nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa prowadzonego przez tę osobę, czy stanowi jej majątek osobisty, odrębny od majątku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. O gospodarczym przeznaczeniu nieruchomości może świadczyć np. ujęcie jej w prowadzonej przez osobę fizyczną ewidencji środków trwałych, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych lub zaliczanie wydatków związanych z korzystaniem z nieruchomości do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej. Organ odwoławczy wskazał również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r., SK 13/15, gdzie stwierdzono, że: "Art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 i 2141) rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.". Organ odwołał się też do piśmiennictwa, w którym wskazano, że celem ustawodawcy nie było opodatkowanie wyższymi stawkami podatku od nieruchomości każdej nieruchomości będącej w posiadaniu przedsiębiorcy, lecz jedynie nałożenie obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości w najwyższej stawce na przedsiębiorców, których nieruchomości wchodzą w skład ich przedsiębiorstwa, niezależnie od tego czy są one w danym momencie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, czy też nie (B. Pahl, Opodatkowanie gruntów i budynków będących w posiadaniu osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, nabytych i wykorzystywanych w celach osobistych, Finanse Komunalne nr 5/2010, s. 73, R. Dowgier, L. Etel, B. Pahl, M. Popławski, Podatki i opłaty lokalne. 601 pytań i odpowiedzi, Warszawa 2012, s. 245 i 348). Samo współposiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę nie jest wystarczające do opodatkowania jej wyższą stawką podatku, konieczny jeszcze jest jej bezpośredni (wykonywanie na nieruchomości określonych czynności składających się na działalność gospodarczą) lub pośredni (potencjalna możliwość wykonywania na nieruchomości czynności składających się na działalność gospodarczą, gdy nieruchomość została nabyta pod przyszłe inwestycje gospodarcze) związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez chociażby jednego ze współposiadaczy (G. Dudar, Stawka preferencyjna w podatku od nieruchomości dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług zdrowotnych oraz opodatkowanie nieruchomości (w:) Podatki i opłaty lokalne w praktyce, red. M. Popławski, Warszawa 2008, s. 102, L. Etel, Opodatkowanie nieruchomości i obiektów budowlanych będących we współposiadaniu przedsiębiorcy i innego podmiotu, Prawo i Podatki 7/2008, s. 21).

Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji organ dokonał zatem prawidłowej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Stanowisko organu jest zbieżne ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z decyzji nie wynika, aby organ uznał, że wyłącznie aktywne wykorzystanie budynku lub jego części do prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, iż należy go opodatkować wyższą stawką podatkową. Organ wyraźnie wskazywał, że konieczne jest w tym przypadku ustalenie, czy nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa prowadzonego przez tę osobę, a związek z działalnością gospodarczą może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.

Zasadny jest również zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.

W orzecznictwie wskazuje się, że naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 8 marca 2023 r., III OSK 7045/21). Podstawą orzekania jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane, a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania (por. wyrok NSA z 15 lutego 2023 r., III FSK 1681/21).

Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia stwierdził, że stan faktyczny został ustalony w sprawie prawidłowo. Wskazał, że organy powołały liczne dowody z dokumentów, dokonano również oględzin spornej nieruchomości. Sąd następnie ponownie podkreślił, że nie podważa ustaleń dokonanych przez organ.

Trzeba zauważyć, że na rozprawie z 12 lutego 2020 r. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącą. WSA orzekał zatem na podstawie dowodów znajdujących się w aktach podatkowych.

Jednocześnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy błędnie przyjęły, że piętro budynku użytkowego oraz budynki strażnic nie będą opodatkowane według stawki właściwej dla powierzchni użytkowej związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ocenie WSA, w przypadku piętra budynku użytkowego, jak również obu strażnic, stanowią one składniki przedsiębiorstwa Skarżącego, które mogą być potencjalnie wykorzystywane w ramach prowadzonej przez niego działalności. Piętro budynku stanowi przestrzeń magazynową, zaś wartownie mogą być wykorzystywane jako infrastruktura dla osób sprawujących dozór nad towarem znacznej wartości, który sprzedaje skarżący – łodziami motorowymi. Z akt sprawy wynika, że stan wspomnianych budynków i pomieszczeń jest dobry, nie występują zatem "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. WSA nie wyjaśnił jednak, na jakich dowodach oparł swoje stwierdzenia.

Nie znajdują one poparcia w dotychczas zgromadzonym materiale dowodowym i ustaleniach organów. SKO w Warszawie stwierdziło bowiem, że w wyniku oględzin ustalono, że kontrolowana nieruchomość składa się z działki zabudowanej budynkiem niemieszkalnym, w którym w części prowadzona jest działalność gospodarcza. Na terenie nieruchomości znajdują się również niewykorzystane obiekty budowlane – portiernie. Działalność gospodarcza jest prowadzona w budynku niemieszkalnym z wykorzystaniem całego parteru i jednego pomieszczenia biurowego znajdującego się na piętrze budynku. Piętro budynku, z uwagi na charakter wykonywanej działalności (przechowywanie łodzi motorowych), nie jest wykorzystywane do jej prowadzenia – stanowi pustostan. Reasumując organ uznał, że znajdujące się na piętrze pomieszczenia, z wyjątkiem jednego przeznaczonego na cele biurowe, ze względu na swoje cechy faktyczne, nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie są wykorzystywane dla jej celów.

Sąd pierwszej instancji oparł zatem orzeczenie na własnych ustaleniach, które nie znajdowały odzwierciedlenia w aktach sprawy, jednocześnie oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze.

Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów dotyczących określenia wysokości wpisu i kosztów zastępstwa adwokackiego.

Zgodnie ze wskazanym w skardze kasacyjnej § 3 pkt 3 ppkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 535) wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych - 500 zł. Wskazana wysokość wpisu dotyczy zatem skarg nieobjętych wpisem stosunkowym. Zgodnie natomiast z § 1 ww. rozporządzenia wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Przepis art. 231 p.p.s.a. stanowi, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 216 p.p.s.a).

Wpis ma więc charakter stosunkowy, gdy jego wysokość obliczana jest według procentowego wskaźnika w zależności od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, lub stały, gdy jego wysokość odzwierciedla określona kwota, zróżnicowana w zależności od przedmiotu zaskarżonego aktu albo rodzaju czynności, która ma zostać podjęta przez sąd. Właściwie więc to charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić. W sprawach skarg na rozstrzygnięcia organów podatkowych należnością pieniężną może być określona w decyzji kwota zaległości podatkowej lub też kwota odsetek za zwłokę od tej zaległości (por. S. Babiarz, P. Zaborniak, Wpis stały i wpis stosunkowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, "Przegląd Sądowy" 2005, nr 5, s. 154 i n.).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2018 r. Wydana w sprawie decyzja nakłada na podatnika określone zobowiązanie stanowiące należność pieniężną. Oznacza to, że wpis należny od skargi na decyzję ustalającą podatek od nieruchomości jest wpisem stosunkowym, o którym mowa w przepisie § 1 ww. rozporządzenia.

W rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) w § 14 ust. 1 pkt 1 określono stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji wprowadzając dwie grupy spraw – sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna oraz inne sprawy. Jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, czyli tak jak w niniejszej sprawie, należy uwzględnić stawkę minimalną określoną w § 2 rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższą argumentację, z uwagi na trafność zarzutów naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W związku z tym, że w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej uchylono wyrok uwzględniający skargę, w sprawie nie było podstaw do zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie (zob. wyroki NSA: z 31 marca 2011 r., I OSK 387/10; z 21 marca 2017 r., II OSK 1821/15).

SWSA(del.) Bogusław Woźniak SNSA Jacek Pruszyński SNSA Wojciech Stachurski

[pic]