Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 224/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 107 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 7 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z 11 marca 2024 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium" lub "SKO") utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z 1 grudnia 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. dalej "k.p.a."), art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r. poz. 622 zwanej dalej "u.k.p.") w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.k.p. oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231 ze zm. dalej "rozporządzenie"), odmawiającą A. K. (dalej "strona" lub "skarżący") wydania wtórnika prawa jazdy kat. B.

Wyżej wskazana decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 2 października 2023 r. strona złożyła do Starosty [...] wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. B, wskazując na utratę dokumentu. Organ ustalił, że dokument prawa jazdy został wydany przez Prezydenta Miasta W., do którego zwrócił się o akta sprawy. Na podstawie nadesłanych akt, Starosta stwierdził, że wyrokiem z 10 maja 2017 r. Sąd Rejonowy orzekł w stosunku do A. K., na okres 8 miesięcy, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym. W związku z powyższym Prezydent Miasta W. wydał w dniu 27 czerwca 2017 r. decyzję o cofnięciu stronie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B na okres 8 miesięcy oraz skierował stronę na badania lekarskie, psychologiczne oraz na kurs reedukacyjny. W wyznaczonym terminie strona nie przedstawiła orzeczenia lekarskiego, psychologicznego, ani zaświadczenia o odbytym kursie reedukacyjnym, w związku z czym Prezydent Miasta W., wydał 12 października 2017 r. decyzję o zatrzymaniu stronie prawa jazdy kat. B informując, że zgodnie z art. 102 ust. 2 u.k.p. jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął co najmniej rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Następnie decyzją z 6 czerwca 2022 r., po rozpatrzeniu wniosku strony, Prezydent Miasta W. odmówił zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. W dniu 27 września 2022 r. strona przedłożyła orzeczenie psychologiczne z 27 września 2022 r. oraz zaświadczenie o odbytym kursie reedukacyjnym z 27 września 2022 r. Następnie 20 maja 2022 r. przedłożyła orzeczenie lekarskie z 6 maja 2022 r.

Starosta w uzasadnieniu decyzji z 1 grudnia 2023 r. wskazał, że w związku z wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, do czasu uzyskania przez stronę pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, przeprowadzonego na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. odmawia wydania wtórnika prawa jazdy kat. B.

W odwołaniu od ww. decyzji odwołujący wyraził swoje niezadowolenie z wydanej decyzji wskazując, że w urzędzie uzyskał informacje, iż po przedstawieniu orzeczenia lekarskiego i psychologicznego oraz zaświadczenia o odbyciu kursu reedukacyjnego zostanie mu zwrócony blankiet prawa jazdy. W dniu 27 września 2022 r. po przedstawieniu ww. dokumentów zwrócono stronie blankiet prawa jazdy, co w ocenie strony było jednoznaczne z przywróceniem uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Następnie wskazał, że 11 listopada 2022 r. został zatrzymany do kontroli drogowej za prowadzenie pojazdu bez uprawnień, przy czym poinformowano stronę, że w bazie nie ma żadnej informacji o cofnięciu stronie uprawnień. W dniu 15 września 2023 r. w trakcie przesłuchania na policji zażądano od strony zwrotu blankietu prawa jazdy. Odwołujący oświadczył, że go zgubił. Jednocześnie zaprzeczył, że doręczono mu decyzję z 6 czerwca 2023 r. o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy.

Kolegium, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazało, że decyzja ta została wydana zgodnie z prawem, jest słuszna i zasadna. Organ odwoławczy wskazał, że zarzuty odwołania należy uznać za bezzasadne i niemające wpływu na wynik postępowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że wobec strony wydano decyzję o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy, od czasu wydania ww. decyzji upłynął rok, a więc zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. zwrot prawa jazdy może nastąpić jedynie po odbyciu przez stronę pozytywnego egzaminu państwowego.

W skardze wniesionej do tut. Sądu skarżący podtrzymał zarzuty wskazane w odwołaniu podnosząc, że SKO w uzasadnieniu decyzji z 11 marca 2024 r. nie odniosło się do jego zarzutów. Wskazał, że w dniu odzyskania uprawnień Wydział Komunikacji we W. nie posiadał informacji o wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, dlatego też zwrócono skarżącemu blankiet prawa jazdy. Zdaniem skarżącego wydanie decyzji po tym fakcie jest bezpodstawne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl natomiast art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W konsekwencji motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ten sposób, aby umożliwić zarówno stronie, jak i sądowi poznanie toku rozumowania organu.

W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji organu II instancji nie poddaje się kontroli sądowej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie dokonuje własnych ustaleń w sprawie, lecz dokonuje kontroli w zakresie ustaleń poczynionych przez organ, a treść rozstrzygnięcia bez kompletnego uzasadnienia nie poddaje się kontroli Sądu pod względem jego zgodności z przepisami prawa. W związku z powyższym nie było również możliwym poddanie kontroli sądowej decyzji organu I instancji.

Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia istotnych dla sprawy okoliczności, jej uzasadnienie jest ogólnikowe, a zatem nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. Tym samym narusza przepis art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. w stopniu, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej: "P.p.s.a."), uzasadnia wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Na organie II instancji ciążył obowiązek wszechstronnego, kompleksowego przeanalizowania decyzji wydanej przez Starostę pod względem formalnym oraz merytorycznym, w ten sposób, aby w zestawieniu z całą dokumentacją sprawy, odwołujący miał pełny ogląd sprawy. Zgodnie bowiem z zasadą ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa należy bowiem tak stanowić i stosować prawo, aby obywatel mógł układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 lutego 2001 r., K 27/00, OTK 2001, Nr 2, poz. 29).

Prawidłowo zredagowane uzasadnienie decyzji administracyjnej ma również znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a., na mocy której organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Jednocześnie należy wskazać, że również z zasady dwuinstancyjności wynikają określone wymagania co do treści uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji, a strona powinna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji wydając rozstrzygnięcie.

Odnosząc powyższe ogólne rozważania do niniejszej sprawy należy zauważyć, że organ pierwszej instancji odmówił wydania żądanego dokumentu, gdyż twierdził, że wobec strony wydano decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, od której wydania upłynął rok czasu, a zatem zwrot blankietu prawa jazdy możliwy jest dopiero po przedłożeniu przez stronę zaświadczenia o pozytywnym wyniku egzaminu państwowego. Jako podstawę prawną wydanej decyzji Starosta powołał m.in. przepis art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p. który normuje kwestię "wydania prawa jazdy" w znaczeniu wydania decyzji administracyjnej nadającej stronie uprawnienia do kierowania pojazdami, o co skarżący w sprawie nie występował.

Tymczasem ze złożonego przez skarżącego wniosku wynika, że domagał się od organu wydania wtórnika prawa jazdy z powodu zagubienia ww. dokumentu. Zasady wydawania wtórnika prawa jazdy zostały określone w przepisie art. 18 ust. 1 u.k.p. zgodnie z którym osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. W art. 18 ust. 2 u.k.p. przewidziano, że na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za stosowną opłatą wtórnik dokumentu pod warunkiem: a) złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, albo b) zwrotu zniszczonego dokumentu; 2) nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Przepis art. 18 ust. 1 u.k.p. przewiduje, że o wtórnik prawa jazdy można ubiegać się w przypadku jego utraty, zniszczenia w stopniu powodującym nieczytelność lub w przypadku zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych. Z utratą prawa jazdy mamy do czynienia wówczas, gdy jego posiadacz zostaje pozbawiony dysponowania nim, np. w razie jego kradzieży, przywłaszczenia lub zgubienia. Wtórnik oznacza duplikat dokumentu prawa jazdy potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, który to dokument pozostaje w obiegu prawnym. Nie można natomiast mówić o utracie prawa jazdy, jeżeli zostało ono zatrzymane przez uprawniony organ w związku z utratą przez kierowcę uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych.

Organ powinien zatem jednoznacznie dokonać ustalenia czy w dacie złożenia wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy skarżący posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, czy faktycznie, jak twierdzi skarżący, doszło do utraty przez niego prawa jazdy i spełniona została przesłanka z art. 18 z ust. 1 u.k.p. do wydania wtórnika ww. dokumentu czy też że prawo jazdy skarżącego zostało zatrzymane przez uprawniony organ w związku z utratą przez kierowcę uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. B. Istota sporu sprowadza się wobec tego do stwierdzenia, czy skarżący jest "osobą posiadającą prawo jazdy", o której mowa w art. 18 ust. 1 u.k.p.

Organ odwoławczy nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów podjętego rozstrzygnięcia, a to stanowi o niespełnieniu wymogów z art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem w ogóle jaki stan faktyczny organ przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia. W szczególności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło ustaleń faktycznych dotyczących omyłkowego zwrotu w dniu 27 września 2022 r. skarżącemu przez pracownika starostwa blankietu prawa jazdy, co jednoznacznie wynika z treści notatki służbowej z 28 września 2022 r. znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy. Powyższe ma znaczenie w kontekście podnoszonych przez skarżącego twierdzeń, że zwrot blankietu prawa jazdy spowodował u strony przekonanie, że w dalszym ciągu posiada uprawnienia do kierowania pojazdami.

Nadto w odwołaniu od decyzji Starosty skarżący podnosił szereg okoliczności faktycznych, w tym dotyczących tego, że blankiet prawa jazdy został mu zwrócony przez organ oraz że się nim posługiwał, pozostając w przekonaniu, że posiada uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B. Organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do twierdzeń i zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Kolegium wskazało jedynie lakonicznie, że argumenty i zarzuty odwołującego się należy uznać za bezzasadne i nie mające wpływu na wynik postępowania. Nie wyjaśnił jednak z jakich względów tak uznał. Tymczasem pominięcie zarzutów odwołania milczeniem stanowi naruszenie norm prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Należy również zauważyć, że wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy został złożony przez A. K., natomiast decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wydano wobec A. K.. Organ powinien był w tym zakresie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i wezwać stronę do przedłożenia dokumentu, z którego wynika zmiana jego nazwiska.

Wydając ponownie decyzję, organ powinien sporządzić uzasadnienie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. m.in. w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, analizy przesłanek wydania wtórnika prawa jazdy i pełnego odniesienia się do argumentacji strony skarżącej.

Organ, aby rozpatrzyć wniosek o wydanie skarżącemu wtórnika prawa jazdy, winien w pierwszej kolejności ustalić prawidłowo stan faktyczny sprawy poprzez chronologiczny opis zdarzeń prawnych z udziałem skarżącego i to nie tylko decyzje wydane przez Prezydenta Miasta W., ale również dalsze zdarzenia, które miały miejsce już po wydaniu tych decyzji. Organ powinien przy tym wskazać adresatowi decyzji fakty, które uznał za udowodnione i dowody na których się oparł oraz przyczyny odmowy wiary twierdzeniom strony. W sytuacji natomiast wydania decyzji odmownej organ powinien ją w sposób przekonujący i jasny uzasadnić zarówno co do faktów, jak i co do prawa.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania, co do dalszego postępowania.

Mając względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Starosty [...] z 1 grudnia 2023 r. nr [...] odmawiającą skarżącemu wydania wtórnika prawa jazdy kat. B.

O kosztach postępowania, na które złożył się wpis od skargi w kwocie 200 zł, Sąd orzekł w pkt 2 wyroku.

Z. Kruszewski Sz.Widłak M. Ławniczak