Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 493/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 1, ust. 2, ust. 2a i ust. 4
journal: Dz.U. 2024 poz 323
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 63 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1429
law: Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
article: art. 2, art. 7 i art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 26 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant Pomocnik sekretarza Dominika Jaśkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 roku sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 7 maja 2024 roku nr SKO.4114.190.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 18 marca 2024 r. nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/Łd 493/24

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia 18 marca 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi orzekł o odmowie przyznania A. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem – A. P. w okresie od dnia 1 października 2023 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał na motywy podjętego rozstrzygnięcia.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z dnia 7 maja 2024 r., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podstawę materialnoprawną w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz.323), powoływanej dalej jako u.ś.r.

Od dnia 1 stycznia 2024 roku zaczęły obowiązywać nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, które wprowadziła ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023r., poz. 1429).

Zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka,

4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo- terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego

- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki została umieszczona lub przebywa w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa w przepisach o pomocy społecznej, zakładzie karnym, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym albo schronisku dla nieletnich;

3) osoba wymagająca opieki jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej;

4) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Wskazania przy czym wymaga, iż art. 24 ust. 2 u.ś.r. wprowadza zasadę, że prawo do świadczeń rodzinnych organ ustala począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (...). W myśl art. 24 ust. 4 u.ś.r. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

W dniu 24 stycznia 2024 roku do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wpłynął wniosek A. P. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką – A. P.

Do wniosku dołączone zostało:

- orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...], nr [...] zaliczające A. P. do osób niepełnosprawnych do dnia 27 kwietnia 2025 roku, wskazujące ponadto, iż niepełnosprawność datuje się dnia 01 września 2023 roku,

- orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...], znak [...], uchylające orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...], nr [...] w części dotyczącej ustaleń zawartych w pkt 7) orzekając, iż dziecko A. P. wymaga konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pozostawiając pozostałe rozstrzygnięcia orzeczenia Miejskiego zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności bez zmian).

W zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że pomimo złożenia wniosku o ustalenie prawa o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności w dniu 11 października 2023 roku, to wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem A. P. został przez Wnioskodawcę złożony w dniu 24 stycznia 2024 roku, dlatego też warunek do przyznania świadczenia zostałoby spełniony od dnia 1 stycznia 2024 roku.

Rozpatrując powyższą sprawę Kolegium wskazało, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało na wniosek Strony złożony w miesiącu styczniu 2024 roku, a zatem w nowym stanie prawnym.

Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4 (art. 63 ust. 2 pow. ustawy).

Stosownie do treści 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie, nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.

W rozpatrywane sytuacji, gdy wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożony został po dniu 31 grudnia 2023 roku prawo do tego świadczenia pielęgnacyjnego należy ustalić na podstawie nowych przepisów, które obowiązują od dnia 01 stycznia 2024 roku.

Zwrócić należy uwagę, iż uzasadnienie do wprowadzanych zmian dotyczących dotychczasowych zasad nabywania świadczenia pielęgnacyjnego (Sejm RP IX kadencji, druk sejmowy nr 3130) wskazuje, że "opisane powyżej nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekuna zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do ww. świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogli zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego."

W rozpatrywanym przypadku przy ustalaniu po dniu 01 stycznia 2024 roku początkowego okresu przysługiwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie znajduje zastosowania art. 24 ust. 2a u.ś.r. (jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności), bowiem przepisy te zawierają własne rozwiązania w tym zakresie. Zasada wynikająca z treści art. 24 ust. 2a u.ś.r. nie może być, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, stosowana w sytuacji, gdy osoby o przyznanie świadczenia składają wnioski po raz pierwszy w okresie od dnia 01 stycznia 2024 roku, gdyż od tej daty obowiązują nowe zasady ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynikające z treści cytowanych wyżej przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym.

Na podstawie art. 43 pkt 4 ustawy o świadczeniu wspierającym, art. 17 u.ś.r. otrzymał nowe brzmienie i umożliwił ubieganie się o świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach od 1 stycznia 2024 roku osobom sprawującym opiekę nad osobą do 18. roku życia, przy podejmowaniu równocześnie szeroko rozumianego zatrudnienia. Od dnia 1 stycznia 2024 roku został zatem zniesiony wymóg niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą, natomiast jedyną przesłanką merytoryczną podlegającą badaniu (zakładając, że są spełnione inne przesłanki, np. legitymowanie się stosownym orzeczeniem) jest możliwość sprawowania opieki nad osobą do 18. roku życia.

Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Przepis powyższy dotyczy nie tylko świadczeń związanych z okresem zasiłkowym, ale również świadczenia pielęgnacyjnego.

Zauważyć należy, iż w dniu 24 stycznia 2024 roku do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wpłynął wniosek A. P. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 01 stycznia 2024 roku, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką – A. P., który został rozpoznany decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 18 marca 2024 roku, znak SOCH.5111.003540.2024.094520.000002.2024 przyznającą Stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia 01 stycznia 2024 roku do dnia 30 kwietnia 2025 roku w wysokości 2988,00 zł miesięcznie.

Kolejny wniosek z dnia 24 stycznia 2024 roku złożony przez Stronę "na zasadach obowiązujących do dnia 31 stycznia 2023 roku" został prawidłowo rozpoznany przez organ I instancji, gdyż, jak słusznie zauważył organ I instancji, brak jest podstaw do przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad dzieckiem A. P. w oparciu o przepisy obowiązujące do dnia 31 grudnia 2023 roku i zastosowanie tym samym art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. P. podniósł zarzut naruszenia art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię i odmowę przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności, mimo złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jako w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem od dnia 1 października 2023 r.

Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi fakt, że A. P. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad córką w dniu 24 stycznia 2024 r. Materialnoprawną podstawą decyzji odmownej organy obydwu instancji uczyniły zatem przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 323) oraz ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w nowym brzmieniu (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm.) świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r., poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka,

4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, od 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, jednak błędnie uznał, że skoro w niniejszej sprawie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem został złożony przez skarżącego po dniu 1 stycznia 2024 r., to należy zastosować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r., co wyłącza możliwość objęcia świadczeniem okresu od października 2023 r.

Zasadą jest, że ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują na wniosek (art. 23 ust. 1 u.ś.r.). Według art. 24 ust. 1 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. Z kolei art. 24 u.ś.r. w ust. 2 stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Nie można jednak tracić z pola widzenia treści art. 24 ust. 2a u.ś.r., jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w wyroku z dnia 11 maja 2023 r., I OSK 1080/22, że przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r. stanowi normę prawa materialnego, który w ujęciu czasowym wyznacza zakres materialnego prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności.

Wobec powyższego przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r., obowiązujący przecież zarówno przed, jak i po 1 stycznia 2024 r., w zakresie początkowej daty prawa do świadczenia nakazywał objęcie okresu sprzed 1 stycznia 2024 r., na co pozwalały przepisy art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym.

Zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmieniającej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Dlatego też na gruncie art. 63 ust. 1 u.ś.w. przyjmować należy, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza, stosownie do art. 24 ust. 2, 2a i 4 u.ś.r., nie tylko spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, gdy wniosek został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r., ale również spełnienie tych przesłanek do 31 grudnia

2023 r., jeżeli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia został złożony po 31 grudnia 2023 r., jednakże z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., w sytuacji gdy wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności został złożony do 31 grudnia 2023 r., a i ustalony stopień niepełnosprawności również datowany jest na dzień przypadający do 31 grudnia 2023 r.

W konsekwencji, aby ocenić, jakie przepisy miały zastosowanie w sprawie, należało ustalić, kiedy w sytuacji wnioskodawcy powstało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego i czy możliwe było zastosowanie przepisów w brzmieniu sprzed nowelizacji. Co do zasady bowiem, jeżeli wniosek o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną zostanie złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., to wnioskodawca nabywa prawo do tego świadczenia od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Istotne jest jednak, że może to nastąpić dopiero po spełnieniu wszystkich warunków do przyznania świadczenia, w tym warunku wynikającego z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (patrz: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 376/24).

Zdaniem Sądu, wobec tak sformułowanych przez ustawodawcę przepisów przejściowych, uznać należało, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza w danej sprawie spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. na dzień złożenia wniosku, przy czym, jeżeli wniosek został złożony po 1 stycznia 2024 r., zasadniczo chodzi tu najpóźniej o dzień 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w.

Jeżeli zatem skarżący z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego występuje, czyniąc to w terminie, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., to w ocenie Sądu, wszystko to w kontekście łącznego, systemowego odczytania przepisów art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w. oraz art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 2, 2a i 4 u.ś.r. z uwzględnieniem zasad wyrażonych w art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji, oznacza, że kontrolowana sprawa administracyjna powinna być rozpoznana przez organy na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Na płaszczyźnie art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w. możliwość przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, z uwzględnieniem art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r., będzie wyjściowo uzależniona od ustalenia, czy spełnione byłyby przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1 u.ś.r. najpóźniej na dzień 31 grudnia 2023 r., przy czym legitymowanie się przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności należy z uwagi na brzmienie art. 24 ust. 2a u.ś.r. uznać za wstecznie spełnione na dzień złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności.

W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisy prawa materialnego. Błędna wykładnia art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym ukierunkowała charakter ostatecznego rozstrzygnięcia, jakie zapadło w sprawie, co z kolei przełożyło się na brak poczynienia wyczerpujących ustaleń faktycznych oraz dokonania oceny okoliczności sprawy na podstawie przepisów art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.

Z powyższych względów Sąd uznał za zasadne uchylenie obydwu tych decyzji.

Ponownie rozpatrując sprawę, organy administracji przede wszystkim uwzględnią wyżej wskazaną wykładnię art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu wspierającym. Sprawa powinna być bowiem rozpatrzona przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych, tj. sprzed nowelizacji, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2024 r. Niezbędne natomiast będzie odniesienie się do okoliczności faktycznych i kwestii prawnych dotyczących zachodzenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego a koniecznością wykonywania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Wszystko to jest konieczne dla rozstrzygnięcia, czy w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do przyznania przedmiotowego świadczenia, jak i dla prawidłowego zastosowania przepisów art. 17 ust. 1 (w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r.) oraz art. 24 ust. 2a i 4 u.ś.r.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

a.tp.