Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 104/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. M. i J. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz M. M. i J. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] Prezydent Miasta Z. odmówił M. i J. małż. M. zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, wchodzącej w skład działki oznaczonej nr [...], w ark. [...], położonej w B. przy ul. C.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...]Wojewoda L. – działając na podstawie art. 26 § 2 k.p.a.- wyznaczył Prezydenta Miasta Z. do prowadzenia sprawy wszczętej na skutek wniosku M. i J. małż. M. z 2005 r., w którym domagali się oni zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, położonej w B., przy ul. C., oznaczonej dawniej jako działki nr 4611/2 i nr 4611/3. Postępowanie w niniejszej sprawie prowadził wcześniej Starosta B., który decyzjami: z dnia [...] maja 2005 r., z dnia [...] marca 2006 r., z dnia [...] marca 2007 r. i z dnia [...] marca 2008 r. odmówił wnioskodawcom zwrotu ich dawnej nieruchomości. Rozstrzygnięcia te były jednak kolejno uchylane przez organ II instancji. Wydana następnie decyzja Starosty B. z dnia [...] listopada 2008 r. o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości na rzecz jej byłych właścicieli została natomiast utrzymana w mocy decyzją Wojewody L. z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...]. Oba te rozstrzygnięcia uchylił jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt II SA. Lu 84/09, z uwagi na uchybienia w prowadzonym postępowaniu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Powiatu B. wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r., którą po raz kolejny odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody L. z dnia [...] marca 2010 r., jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpatrzeniu skargi M. i J. małż. M., wyrokiem z dnia 9 wrzesnia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 320/10, ponownie uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując, iż w związku z tym, że wynik sprawy o zwrot nieruchomości stanowiącej własność powiatu może mieć wpływ na prawa i obowiązki Starosty, koniecznym jest jego wyłączenie, na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., od załatwienia niniejszej sprawy.

Następnie organ I instancji wyjaśnił, iż nieruchomość, której zwrotu domagają się M. i J. małż. M., stanowiła ich własność na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1966 r., Rep. A. Nr [...]. Umową z dnia [...] kwietnia 1975 r., Rep. A. Nr [...], zawartą na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), wnioskodawcy zbyli ją na rzecz Skarbu Państwa - [...] Przedsiębiorstwa Budowlanego w B., z przeznaczeniem pod budowę Ośrodka szkoleniowo-sportowego. Przejęte działki, o łącznej powierzchni 1035 m2, weszły w skład nieruchomości oznaczonej numerem [...], o pow. 45851 m2, w ark. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa. Na podstawie decyzji Wojewody L. z dnia [...] stycznia 2001 r., Nr [...], działka ta z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się, z mocy prawa, własnością Powiatu B.. Następnie została ona podzielona na działki: [...], o pow. 44 m2, i [...] o pow. 45912 m2 (powierzchnia ta wynikała z decyzji Starosty B. z dnia [...] listopada 2001 r., Nr [...], w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów miasta B., dotyczącej zmiany powierzchni działki nr [...], w ark. [...], stanowiącej własność M. i J. małż. M. i działki nr [...], w ark. [...], będącej własnością Powiatu B., pozostającej w trwałym zarządzie Zespołu Szkół Budowlanych w B. W związku ze składanymi wnioskami o zwrot nieruchomości dokonano kompleksowego podziału działki numer [...], w wyniku którego powstały między innymi działki: nr [...], o pow. 45392 m2 i nr [...], o pow. 72 m2. Działka oznaczona numerem [...] została zwrócona byłym właścicielom decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., Nr [...], zgodnie z ich żądaniem z dnia [...] września 2001 r., sprecyzowanym w dniu [...] października 2001 r. oraz w granicach w jakich przejęty na rzecz Skarbu Państwa grunt stał się zbędny na cel wywłaszczenia.

Ponowny wniosek o zwrot nieruchomości – jak wskazał organ I instancji – M. i J. małż. M. złożyli w dniu [...] stycznia 2005 r., modyfikując go następnie w dniach: [...] marca 2005 r., [...] października 2006 r., [...] grudnia 2006 r. i [...] lutego 2007 r. Ostatecznie oświadczyli oni, iż żądają zwrotu nieruchomości w granicach zaznaczonych na mapie ewidencyjnej kolorem zielonym, stanowiącej załącznik do pisma z dnia [...] lutego 2007 r., a w przypadku braku możliwości zwrotu w tych granicach wyrazili zgodę na zwrot nieruchomości o mniejszej powierzchni. Swój wniosek podtrzymali na rozprawach administracyjnych w dniu [...] października 2007 r. i [...] grudnia 2007 r. oraz w piśmie z [...] grudnia 2007 r. W dniu [...] sierpnia 2007 r. dokonano, z udziałem stron, oględzin działki nr [...] i stwierdzono, iż usytuowane są na niej budynki, budowle oraz boisko, bieżnia i zieleń. Ustalono też, iż na byłej działce nr [...] znajduje się bieżnia, boisko sportowe oraz zieleń, a teren porośnięty jest trawą oraz 40 drzewami iglastymi. Cała nieruchomość stanowi jedną zorganizowaną całość i ogrodzona jest płotem metalowym (przęsła metalowe z siatki), na podmurówce od strony wschodniej. W pasie zieleni, przy bieżni, znajdują się dwa betonowe słupy oświetleniowe. Stwierdzono również, że dawna działka nr [...], wchodząca w skład działki nr [...], znajduje się poza ogrodzeniem terenu szkoły i rosną na niej drzewa i krzewy. Działka ta weszła w skład terenu objętego decyzją wydaną z upoważnienia Starosty B. przez Kierownika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w B. z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...], zatwierdzającą podział działki nr [...] na działki: [...] (w dalszym ciągu stanowi własność Powiatu B.) i [...], stanowiącej własność Miasta B. i objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej. Realizując zalecenia organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2008 r. został zaprojektowany podział działki nr [...], zapewniający M. i J. małż. M. dostęp do budynku gospodarczego (istniejącego w chwili przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa), w celu jego konserwacji. Na rozprawie administracyjnej w dniu [...] października 2008 r. wnioskodawcy oświadczyli jednakże, iż nie są zainteresowani zwrotem jedynie działki oznaczonej dawnym nr [...] i podtrzymali swoje wcześniejsze stanowisko. Działka oznaczona numerem [...] została następnie podzielona na działki: [...], o pow. 0,0061 ha (zabudowaną stacją transformatorową) i [...], o pow. 4,5310 ha (stanowiącą własność Powiatu B., w zarządzie Zespołu Szkół Budowlanych i Ogólnokształcących w B.).

Rozpatrując wniosek strony Prezydent Miasta Z. stwierdził, iż cel nabycia przez Skarb Państwa dawnej działki nr [...] został zrealizowany w okresie 10 lat od dnia zawarcia umowy o jej zbyciu i w dalszym ciągu jest aktualny. Inwestycję oddano do użytku w roku szkolnym 1977-1978, a szkoła została przeniesiona do nowych budynków przy ul. C. w marcu 1978 r., co - zdaniem organu - potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy decyzje Kuratora Oświaty i Wychowania: z dnia [...] grudnia 1977 r., z dnia [...] grudnia 1977 r. oraz z dnia [...] kwietnia 1983 r. Już wówczas na przedmiotowej nieruchomości było urządzone oświetlone boisko wraz z bieżnią, wzdłuż której, od strony ul. C., w pasie zieleni usytuowane były tablice z symbolami dyscyplin sportowych, wykonane przez uczniów szkoły. Na boisku odbywały się różnego rodzaju zajęcia i imprezy sportowe, uwiecznione na przekazanych przez Dyrektora Zespołu Szkół Budowlanych i Ogólnokształcących w B. zdjęciach z 1987 r. Powyższych ustaleń organ I instancji dokonał na podstawie oświadczeń świadków: M. K., D. F., J. K., J. H., R. P. i S. S., którzy od początku istnienia Zespołu Szkół Budowlanych i Ogólnokształcących w B. są w tej placówce zatrudnieni. Zeznania te - w ocenie organu - są spójne i wzajemnie się uzupełniają oraz jednoznacznie wskazują, iż cel nabycia przedmiotowej nieruchomości został w całości zrealizowany.

Oceniając natomiast przesłankę zbędności na cel wywłaszczenia działki o dawnym nr [...] organ wskazał, iż nieruchomość ta nie została objęta ustaleniami decyzji lokalizacyjnej i znalazła się poza ogrodzeniem terenu szkoły, lecz zwrot jedynie tej działki był niemożliwy, ponieważ na takie rozwiązanie nie wyrazili zgody wnioskodawcy.

Ustosunkowując się do przedłożonych w toku postępowania przez M. i J. małż. M. zdjęć objętej ich żądaniem nieruchomości, organ stwierdził, iż fotografie te przedstawiają jedynie stan zagospodarowania spornej działki, jednak nie pozwalają na uznanie, iż stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia.

Wojewoda L., po rozpatrzeniu odwołania M. i J. małż. M., decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] – zaskarżoną w niniejszym postępowaniu - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W ocenie organu odwoławczego Prezydent Miasta Z. prawidłowo zastosował się do oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawartej w wyroku z dnia 19 maja 2009 r., sygn., akt II SA/Lu 84/09 i ustalił, iż cel na który przejęto na rzecz Skarbu Państwa będącą przedmiotem sprawy nieruchomości, został zrealizowany w terminie 2 lat od dnia zawarcia umowy o jej zbyciu. Podzielając argumentację Starosty organ odwoławczy zauważył, że cel wywłaszczenia jakim była budowa Ośrodka szkoleniowo – sportowego, został określony w sposób ogólnikowy i dlatego prawidłowa jego ocena powinna być dokonana na podstawie tych samych kryteriów co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Podkreślił, że plan realizacyjny zagospodarowania terenu Ośrodka na etapie założeń techniczno- ekonomicznych został zatwierdzony decyzją Naczelnika Powiatu B., do której załącznikiem był plan ogólny jego zagospodarowania. Z planu tego wynika, że na terenie działki [...] miała być zrealizowana część bieżni, natomiast pozostałą cześć działki przeznaczono pod zieleń. W taki też sposób działka została zagospodarowana, co potwierdzają wyjaśnienia złożone przez powołanych w sprawie świadków. W całości poza granicą lokalizacji Ośrodka znalazła się natomiast działka nr [...].

Wojewoda stanął na stanowisku, iż fakt, że świadkowie, na podstawie oświadczeń których organ I instancji oparł swe ustalenia, są pracownikami Zespołu Szkól Budowlanych i Ogólnokształcących w B., nie powodował, iż podlegali oni wyłączeniu od udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 par. 1 k.p.a., w związku z czym brak było przeszkód prawnych, by uwzględnić w toku niniejszego postępowania ich wyjaśnienia.

Organ II instancji podniósł ponadto, że o braku realizacji celu wywłaszczenia spornej nieruchomości nie może stanowić okoliczność, iż podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2005 r. oraz w dniu [...] października 2006 r. stwierdzono, że jest ona porośnięta dziko rosnącymi krzewami i drzewami oraz trawą i jest niezagospodarowana. W ocenie Wojewody sposób zagospodarowania, w tym terminy koszenia trawy, pozostają w gestii zarządcy nieruchomości i nie mają wpływu na ocenę jej zbędności na cel wywłaszczenia.

M. i J. małż. M. złożyli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na przyjęciu przez organ ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz pominięciu ustaleń dokonanych podczas oględzin części nieruchomości, której zwrotu domagają się skarżący;

- art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne i bezpodstawne przyjęcie, iż wnioskowana do zwrotu część nieruchomości została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia.

Skarżący podkreślili, iż w toku oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] marca 2005 r. jednoznacznie ustalono, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość o dawnym nr [...], która obecnie stanowi część działki nr [...], ark. [...], "porośnięta jest dziko rosnącymi krzewami i drzewami oraz trawą". Również podczas kolejnych oględzin, przeprowadzonych w dniu [...] października 2006 r., stwierdzono, iż działka ta nadal "porośnięta jest trawą, jest także niezagospodarowana". Skarżący wskazali, że wprawdzie w latach 2006 i 2007 rosnące na przedmiotowej nieruchomości chwasty zostały wykoszone, a krzewy i drzewa wykarczowane, lecz ich zdaniem czynności te miały na celu jedynie pozorne wykazanie, że wnioskowana do zwrotu działka jest zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Podkreślili przy tym, iż działania te podjęto dopiero po 30 latach od wywłaszczenia nieruchomości, a ponadto już po wszczęciu postępowania w przedmiocie jej zwrotu. Powyższe ustalenia – w ocenie skarżących – jednoznacznie wskazują, iż cel na jaki przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona, nie został zrealizowany, co w świetle art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami uzasadnia wniosek o jej zwrot.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej. Jest to kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że w zakresie dokonywania kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 2011 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem żądania skarżących był zwrot nieruchomości przejętej na rzecz Skarbu Państwa - [...] Przedsiębiorstwa Budowlanego w B. na podstawie umowy z dnia [...] kwietnia 1975 r., Rep. A nr [...], jako działki o nr ewid. [...] i [...] o łącznej pow. 1035 m2, wchodzącej obecnie w skład działki nr [...], w ark. [...], położonej przy ul. C. w B. Jako, że powyższa umowa zawarta została na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), do stanowiącej przedmiot sprawy nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) dalej u.g.n., dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (art. 216 ust. 1 u.g.n.).

Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W myśl art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2). Równocześnie, zgodnie z ust. 2 powyższego artykułu, jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1594/09, przy ocenie przesłanki zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu należy kierować się jej normatywną (ustawową) definicją zawartą w treści art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Równocześnie treść przytoczonego wyżej przepisu nie pozwala na dowolną interpretację pojęcia "zbędności dla celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu". W konsekwencji w postępowaniu zwrotowym niezbędne staje się ustalenie czy inwestycja stanowiąca podstawę wywłaszczenia konkretnej nieruchomości została wykonana na tej właśnie nieruchomości oraz czy nastąpiło to w ściśle określonym okresie. Należy ponadto podkreślić, że jeżeli przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na wywłaszczonej nieruchomości w zakreślonym ustawowo terminie, konieczne jest – w związku z treścią ust. 2 art. 137 u.g.n. – ustalenie, czy objęła ona całość tej nieruchomości.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż będąca przedmiotem wniosku skarżących nieruchomość, o dawnych nr [...] i [...], wchodząca obecnie w skład działki nr [...], w ark. [...], została nabyta przez Skarb Państwa - [...] Przedsiębiorstwo Budowlane w B. z przeznaczeniem pod budowę Ośrodka szkoleniowo-sportowego. Cel ten określony został w umowie z dnia [...] kwietnia 1975 r., a następnie sprecyzowany m.in. w planie realizacyjnym zagospodarowania terenu Ośrodka Szkoleniowo – Sportowego przy ul. C. w B., zatwierdzonym decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej, Przestrzennej, Ochrony Środowiska i Komunikacji Urzędu Powiatowego w B. z dnia [...] lipca 1974 r., Nr [...]. do której załącznikiem był plan ogólny zagospodarowania przedmiotowego Ośrodka.

Organy orzekające w niniejszej sprawie, oceniając realizacje powyższego celu wskazały, iż działka o dawnym nr [...] znalazła się poza granicami planowanej inwestycji. Skarżący w toku postępowania oświadczyli jednak, iż nie są zainteresowani zwrotem jedynie tej części przejętej od nich nieruchomości. Odnośnie zaś działki o dawnym nr [...] organy prawidłowo stwierdziły, iż zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu, weszła ona w skład Zespołu Szkół Budowlanych i Ogólnokształcących w B., na terenie którego znajdują się obiekty sportowe. W jej obrębie zaprojektowany został fragment bieżni oraz pas zieleni.

Po dokonaniu analizy materiału dowodowego, organy odmówiły skarżącym zwrotu ich dawnej nieruchomości, uznając, że nie stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu w art. 137 ust. 1 u.g.n. W ocenie organów cel ten został zrealizowany w zakreślonym terminie, zaś o braku jego wykonania nie może stanowić aktualny sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości, a przede wszystkim nieregularne jej koszenie – na co powoływali się w toku postępowania skarżący.

Zdaniem Sądu twierdzenie, iż cel, dla którego została przejęta nieruchomość skarżących, tj. budowa ośrodka szkoleniowo – sportowego, został zrealizowany przed upływem 10 lat od daty przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa należy uznać za uzasadnione. Cel ten został osiągnięty, pomimo iż na wywłaszczonym terenie zrealizowany został Zespół Szkół Budowlanych i Ogólnokształcących w B. Z ustaleń faktycznych decyzji wynika bowiem, iż Zespół ten, a w szczególności wchodzące w jego skład obiekty sportowe, jest wykorzystywany przez ogół mieszkańców B., a twierdzenie to nie zostało przez skarżących w toku postępowania obalone. W ocenie Sądu organy administracji w nie wyjaśniły jednak w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych w rozpoznawanej sprawie okoliczności. Podkreślić należy, iż Sądowi znany jest pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 946/07, zgodnie z którym przypadku realizacji inwestycji, na którą składa się kompleks obiektów i urządzeń, oceny przesłanek, o jakich mowa w art. 137 ust. 1 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie można dokonywać w odniesieniu do każdego z poszczególnych elementów zorganizowanej całości. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie stanowisko to – również w przypadku inwestycji takiej jak ośrodek szkoleniowo-sportowy, na która składa się szereg poszczególnych elementów – nie wyklucza jednak konieczności dokonania każdorazowo oceny zbędności nieruchomości, która weszła w skład tej inwestycji, nie tylko w odniesieniu do przesłanek określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n., ale również w odniesieniu do dyspozycji ust. 2 tego przepisu, który stanowi, że jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Skoro bowiem w myśl tego przepisu przedmiotem zwrotu może być nie tylko cała nieruchomość przejęta w przeszłości na określone cele, ale również część takiej nieruchomości, to należy uznać, że nawet jeżeli ogólny cel wywłaszczenia danej nieruchomości został wykonany, niezbędne jest dokonanie analizy, czy zaplanowane przedsięwzięcie objęło swym zakresem całość żądanej do zwrotu nieruchomości. Innymi słowy, odmawiając zwrotu przejętej w przeszłości działki organ administracji zobowiązany jest wykazać, że nie jest możliwe dokonanie zwrotu jakiejkolwiek jej części, bowiem na całym swym obszarze nie stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia.

W ocenie Sądu organy administracji, dokonując oceny realizacji celu wywłaszczenia dawnej działki nr [...], wchodzącej obecnie w skład działki nr [...], ark. [...], skupiły się jedynie na ustaleniu, czy ogólny cel przejęcia tejże nieruchomości (ośrodek szkoleniowo – sportowy), został zrealizowany przed upływem 10 lat od momentu przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Pomimo, iż w piśmie z dnia [...] marca 2007 r. skarżący wyrazili zgodę na zwrot jedynie części nieruchomości oznaczonej dawnym nr [...], organy obu instancji nie wskazały w swych rozstrzygnięciach, czy do realizacji celu wywłaszczenia doszło na całym obszarze przedmiotowej działki oraz nie oceniły możliwości dokonania zwrotu jakiejkolwiek jej części. Należy podkreślić, iż o realizacji celu wywłaszczenia na całej powierzchni spornej nieruchomości zdają się zaprzeczać chociażby ustalenia zawarte w oględzinach z dnia [...] marca 2005 r., na które w toku postępowania powoływali się M. i J. małz. M. Bezspornym jest zatem, iż ocena zbędności spornej działki została w niniejszej sprawie dokonana jedynie w odniesieniu do przesłanek określonych w ust. 1 art. 137 u.g.n., z pominięciem treści ust. 2 tego unormowania.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, nie uzasadniły w sposób satysfakcjonujący odmowy zwrotu całości nieruchomości objętej żądaniem skarżących. Organy nie ustaliły, w jakim zakresie obszar tej nieruchomości spełnia przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez co nie można jednoznacznie stwierdzić, iż brak jest możliwości zastosowania tego przepisu do części spornego gruntu. Uchybienie to w ocenie Sądu stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, a jako, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, koniecznym jest uchylenie wydanych w niniejszym postępowaniu decyzji organów obu instancji. Aby prawidłowo ustalić sposób wykorzystania żądanej do zwrotu nieruchomości, należy na znajdujący się w aktach sprawy Plan realizacyjny zagospodarowania przestrzennego ośrodka szkoleniowo – sportowego w B. (k. 207 akt administracyjnych) nanieść numery działek wnioskowanych do zwrotu i ocenić realizację celu wywłaszczenia w kontekście wskazanych we wcześniejszej części uzasadnienia rozważań dotyczących możliwości zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości.

Mając powyższe na względzie Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są wyjaśnić, czy cały obszar działki oznaczonej dawnym nr [...], wchodzącej obecnie w skład działki nr [...], w ark. [...], nie spełnia przesłanki zbędności na cel wywłaszczenia, o jakiej mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n. i w konsekwencji rozważyć możliwość zwrotu tej nieruchomości również w części, w oparciu o przepis art. 137 ust. 2 u.g.n.