Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1475/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art.68
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 12 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1979/20 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 2020 r., znak: DON.7100.157.2020.MWG w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; II. zasądza od D. M. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1979/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "GINB", oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia 25 października 2019 r., znak: PINB.5162.8.2019.GZ, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", w Powiecie Gdańskim, na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186), zwanej dalej "P.b.", nakazał właścicielom – W. G. oraz D. M. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego dwurodzinnego, usytuowanego na działkach o nr [...] i [...] w B. przy ul. [...], gm. P., w terminie natychmiastowym, umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania, a także wykonanie tymczasowego ogrodzenia w odległości co najmniej 2 m od ścian po obrysie budynku.

Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji złożyła skarżąca – D. M..

Decyzją z dnia 3 kwietnia 2020 r., znak: WOP.771.3.9.2020.GD, Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "WINB", na podstawie art. 158 § 1 w zw. art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji PINB.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca.

Zaskarżoną decyzją GINB utrzymał w mocy ww. decyzję WINB.

Organ II instancji wskazał, że przesłanką zastosowania przez organ nadzoru budowlanego art. 68 P.b., a więc wydania nakazu wyłączenia budynku, z użytkowania jest więc stwierdzenie bezpośredniego zagrożenia zawaleniem tego budynku. W sprawie stanu technicznego ww. budynku ustalono zaś podczas kilkukrotnych oględzin oraz na podstawie ekspertyzy technicznej sporządzonej przez inż. Jarosława Nałęcza, że przedmiotowy budynek znajduje się w złym stanie technicznym, który stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Stąd zachodziły podstawy do skierowania stosownego nakazu do właścicieli obiektu budowlanego, który znajduje się na ww. dwóch działkach. Nie zachodzi zatem przesłanka skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Ponadto GINB nie podzielił zapatrywań skarżącej dotyczących niewykonalności ww. decyzji PINB ze względu na fakt, że podejrzewa ona, iż w związku z tą decyzją osoba zamieszkująca część budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr [...] nie otrzyma lokalu zastępczego. Subiektywne przekonanie o niemożności zapewniania lokali zastępczych osobom wciąż zajmującym mieszkania w wyłączonym z użytkowania budynku nie może zostać uznane za okoliczność, która przekreśla możliwość wykonania obowiązku polegającego na wyłączeniu z użytkowania budynku mieszkalnego. Nie skutkuje ona bowiem obiektywną niewykonalnością obowiązku (por. wyrok WSA w Łodzi z 7 marca 2018 r., II SA/Łd 26/18). W odniesieniu do zarzutów skarżącej, dotyczących lepszego stanu części budynku znajdującego się na działce [...] niż części położonej na działce nr [...], który przemawia za zastosowaniem łagodniejszych sankcji niż wyłączenie z użytkowania tej części przedmiotowego budynku, organ II instancji zauważył, że jak wynika z ww. ekspertyzy technicznej, pomimo wykonanych w tej części budynku doraźnych napraw i zabiegów konserwacyjnych, stan techniczny stropu nad parterem w części strychowej budynku, bezpośrednio zagraża zdrowiu i życiu użytkowników, co przesądza o konieczności podjęcia natychmiastowych działań zmierzających do zaprzestania użytkowania całości przedmiotowego obiektu budowlanego.

Reasumując, w związku z ustaleniem, że ww. decyzja PINB nie jest obarczona wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 K.p.a., GINB doszedł do przekonania, że należało odmówić stwierdzenia jej nieważności, a tym samym utrzymać w mocy ww. decyzję WINB.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji jej poprzedzającej, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Ponadto zawnioskowano o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci opinii technicznej mgra inż. L. B. z 28 września 2020 r., na okoliczność: stanu ww. budynku; nieistnienia realnej obawy zawalenia się budynku, a jedynie konieczności podjęcia odpowiednich napraw.

W skardze sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia art. 68 pkt 1 P.b.; art. 68 pkt 1 i 2 P.b. w zw. art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611), zwanej dalej "u.o.p.l."; art. 68 P.b. w zw. z art. 46 § 1 K.c. w zw. z art. 47 § 1 K.c. w zw. z art. 48 K.c. w zw. z art. 28 K.p.a.; art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a.; art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 5 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę GINB podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1979/20, uwzględniając skargę, wskazał na istotę postępowania nieważnościowego prowadzonego w trybie art. 156 § 1 K.p.a., w tym jak należy rozumieć przesłankę "rażącego naruszenia prawa", o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Ponadto Sąd I instancji, mając na względzie art. 106 § 3 p.p.s.a., stwierdził, że wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu z ww. opinii budowlanej sporządzonej przez mgra inż. L. B. nie mógł zostać uwzględniony, tym bardziej w postępowaniu, którego celem jest kontrola orzeczenia organu wydanego w trybie nadzwyczajnym, w ramach którego organ nie może dokonywać ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz jedynie bada wystąpienie kwalifikowanej niezgodności decyzji ostatecznej z prawem.

Ponadto Sąd, w odniesieniu do argumentacji skarżącej ,wskazał, że nie ma ona racji wskazując, iż dokonywanie ustaleń faktycznych dotyczących stanu technicznego budynku objętego decyzją PINB było uzasadnione wątpliwościami, jakie powstały na tym gruncie w sprawie zakończonej ww. decyzją organu powiatowego. Sąd wskazał, że ocena stanu technicznego budynku nie pozostawiała wątpliwości, że budynek ten jako całość, także w części położonej na działce nr [...], znajduje się w złym stanie technicznym. Sąd podkreślił, że przesłanki rażącego naruszenia prawa nie stanowi odmienna ocena dowodów (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 września 2016 r., VII SA/Wa 2224/15; wyrok NSA z 4 lipca 2014 r., II GSK 798/13). Sąd nie podzielił ponadto zarzutów skargi odnoszących się do skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.). Rację ma tu bowiem organ II instancji wskazując, że, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. stanowi rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej w ogóle stroną w sprawie (por. wyroki NSA: z 19 stycznia 2007 r., I OSK 350/06; z 24 maja 2007 r., II GSK 400/06). Tego rodzaju sytuacja nie zachodzi w sprawie zakończonej ww. decyzją PINB, skoro przedmiotem nakazu orzeczonego w tej decyzji jest jeden budynek mieszkalny, którego skarżące są właścicielkami – odpowiednich jego części (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 maja 2018 r., VII SA/Wa 1631/17). Sąd nie podzielił zarazem zapatrywania skarżącej, która sygnalizuje, że sposób określenia adresatów decyzji przez PINB może skutkować niewykonalnością tego orzeczenia. Zdaniem Sądu, nie ma przeszkód, aby każda z adresatek decyzji wykonała nakaz wyłączenia budynku z użytkowania i wykonania stosownych zabezpieczeń względem należącej do niej części obiektu znajdującej się na jej nieruchomości.

Niemniej jednak, w ocenie Sądu I instancji, na uwzględnienie zasługuje zarzut dotyczący oczywistej sprzeczności ww. decyzji PINB z dyspozycją art. 68 pkt 1 P.b., w kontekście pozostałych ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, że część budynku położona na działce skarżącej o nr ew. [...] w dniu orzekania przez organ powiatowy o nakazie wyłączenia z użytkowania ww. obiektu budowlanego była zamieszkana przez matkę strony – Z. M..

Treść art. 68 pkt 1 P.b. wskazuje wyraźnie na rozróżnienie przez ustawodawcę dwóch rodzajów rozstrzygnięć. W zależności bowiem od tego, czy budynek przeznaczony na pobyt ludzi, stwarzający bezpośrednie zagrożenie zawaleniem jest faktycznie zamieszkały, czy też nie, organ nadzoru budowlanego powinien orzec bądź to o jego "opróżnieniu" bądź o "wyłączeniu z użytkowania". Pierwsze z nich niewątpliwie powinno mieć miejsce wówczas, gdy budynek objęty nakazem jest zamieszkały, a lokatorem nie jest właściciel nieruchomości (por. wyrok NSA z 5 czerwca 1997 r., II SA/Gd 438/96; wyrok WSA w Gdańsku z 9 stycznia 2019 r., II SA/Gd 419/18). Rodzaj zaś rozstrzygnięcia wynikający z art. 68 pkt 1 P.b. koreluje z unormowaniem zamieszczonym w art. 11 ust. 2 pkt 4 u.o.p.l., który przewiduje, że nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny, jeżeli lokator używa lokalu, który wymaga opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 4. W przypadku gdy należy opróżnić lokal w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku (art. 11 ust. 2 pkt 4), lokatorowi przysługuje prawo do lokalu zamiennego. Obowiązek zapewnienia lokalu zamiennego oraz pokrycia kosztów przeprowadzki spoczywa – do końca 2021 r. – na właściwej gminie (por. art. 32 u.o.p.l.; por. też R. Dziczek, Komentarz do ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, [w:] Ochrona prawa lokatorów. Dodatki mieszkaniowe. Komentarz. Wzory pozwów, wyd. VII, opubl. WKP 2020).

W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, że badane orzeczenie PINB, w ustalonym przez ten organ stanie faktycznym sprawy, gdy nie ma wątpliwości, że część budynku objętego nakazem "wyłączenia z użytkowania" była zamieszkana, w sposób oczywisty narusza dyspozycję art. 68 pkt 1 P.b. Organ ten powinien był bowiem w tej sytuacji w pierwszej kolejności orzec o nakazie "opróżnienia budynku". Zdaniem Sądu, tego rodzaju naruszenie wywołuje natomiast doniosłe skutki prawne zarówno dla skarżącej, jak i dla lokatora należącej do niej części budynku, które bez wątpienia nie dają się pogodzić z zasadą praworządności, a zarazem prowadzą do podważenia zaufania obywateli do organów władzy publicznej.

W ocenie Sądu, organy badając decyzję organu powiatowego całkowicie pominęły powyższe okoliczności i ocenę skutków, jakie wywołuje omawiane orzeczenie, co niewątpliwie doprowadziło również do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, z uwagi na rozumienie pojęcia "rażącego naruszenia prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 16 § 1 K.p.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji GINB i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w wyniku braku uwzględnienia zasady trwałości decyzji administracyjnych przy ocenie kontrolowanych decyzji, które zostały wydane w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. art. 68 pkt 1 P.b. przez ich błędną wykładnię polegającą na pominięciu, przy interpretacji pojęcia rażącego naruszenia prawa, charakteru wskazanego przepisu ustawy Prawo budowlane, którego sformułowanie, wbrew stanowisku przyjętemu w skarżonym Wyroku, nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że nakaz "wyłączenia z użytkowania" dotyczy tylko budynków, które nie są faktycznie zamieszkałe.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej jednak sprawie nie zaistniały okoliczności skutkujące nieważnością postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), dlatego Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie art. 188 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.

Przede wszystkim uwzględniając zakres przedmiotowy niniejszej sprawy dotyczący postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, a w szczególności tego jak należy rozumieć przesłankę rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., brak jest podstaw do stwierdzenia, że ww. decyzja PINB została wydana z rażącym naruszeniem art. 68 pkt 1 Prawa budowlanego. W tym zakresie Sąd I instancji oparł się na wykładni pojęć użytych przez ustawodawcę w omawianym przepisie, a mianowicie rozróżnieniu pojęć "opróżnienia" i "wyłączenia budynku z użytkowania". Jak już wielokrotnie wskazywano w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, o "rażącym naruszeniu prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z 27 października 2015 r., II OSK 397/14). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, gdyż odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. m.in. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2016 r., II OSK 2868/14; z 2 marca 2011 r., II OSK 2226/10; z 11 maja 1994 r., III SA 1705/93). Brak któregoś z wymienionych powyżej elementów wyklucza możliwość uznania, że doszło do wydania decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa.

Co istotne, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od przyjętej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, która służy realizacji takich wartości jak pewność prawa, zaufanie do państwa, czy ochrona praw nabytych. W związku z tym wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przesłankę rażącego naruszenia prawa powinno następować tylko w okolicznościach bezspornych. Rażące naruszenie prawa musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom. Nie jest dopuszczalne opieranie się w tym zakresie na okolicznościach ocennych, np. możliwego rozumienia pojęć "opróżnienia" i "wyłączenia budynku z użytkowania".

Poza tym wskazywane rozróżnienie pojęć nie ma zasadniczo znaczenia dla skutków wydania nakazu z art. 68 pkt 1 P.b. Należy wskazać, że niezależnie od rodzaju sformułowanego zakresu nakazu w oparciu o art. 68 pkt 1 P.b., z art. 68 pkt 2 P.b. wynika obowiązek organu przesłania decyzji, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów zawartych w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Artykuł 68 pkt 2 P.b. nie uzależnia wykonania zawartego w nim obowiązku od tego czy nakaz dotyczy opróżnienia budynku, czy innego rodzaju obowiązku. Obie bowiem formy nakazu wynikające z art. 68 pkt 1 P.b. polegają na niemożności już zamieszkiwania budynku mieszkalnego z uwagi na jego zły stan techniczny, który powoduje zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego bo bezpośrednio grozi zawaleniem. Artykuł 68 P.b. w swojej ogólności dotyczy bowiem potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem. Przepis ten ma więc zastosowanie do budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, zarówno stały, jak i czasowy. W rzeczy samej opróżnienie budynku, a jego wyłączenie z użytkowania stanowią różne obowiązki: dla ustalenia, że spełniony został obowiązek wyłączenia z użytkowania wystarczy stwierdzenie, że w obiekcie nie przebywają ludzie (obiekt nie jest już przez nich użytkowany w celach pobytu) – co przeczy ocenie, że wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego dotyczy budynku już niezamieszkałego. Natomiast obowiązek opróżnienia budynku dotyczy sytuacji, gdy zamieszkują w nim ludzie i oznacza też m.in. obowiązek usunięcia z budynku przedmiotów znajdujących się w nim. A więc, tak czy inaczej skutkiem zastosowania art. 68 P.b. jest niemożność zamieszkiwania lokalu mieszkalnego, a w tej sytuacji lokatorom przysługują określone uprawnienia. Taki też kierunek rozumienia treści art. 68 P.b. wynika z dotychczasowego dorobku orzeczniczego. A mianowicie, w celu realizacji obowiązku zapewnienia lokali zamiennych stosownie do art. 11 ust. 9 w zw. z art. 32 ustawy z 2001 r. o ochronie praw lokatorów zgodnie z art. 68 pkt 2 P.b. decyzję o wyłączeniu budynku z użytkowania doręcza się także podmiotowi zobowiązanemu innemu niż właściciel (por. wyrok WSA w Gliwicach z 19 września 2008 r., II SA/Gl 164/08). O ile więc egzekwowany obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania obciąża właściciela, o tyle zobowiązanym do zapewnienia lokali zamiennych jest inny podmiot-gmina (por. wyroki NSA: z 5 listopada 2000 r., II SA/Gd 1685/98; z 19 lipca 2007 r. II OSK 1083/06; z 16 stycznia 2019 r., II OSK 317/17). Ponadto mając na względzie zakres niniejszego postępowania, a dotyczący postępowania nieważnościowego w odniesieniu do ww. decyzji PINB, należy uwzględnić i to, że wydanie decyzji w trybie art. 68 P.b. pozostaje w oderwaniu od obowiązku określonego podmiotu do dostarczenia lokalu zamiennego. Ustalenie przy tym, czy obowiązek taki będzie wynikał z przepisów odrębnych i kto jest jego adresatem nie jest ani elementem prowadzonego w ww. trybie postępowania, ani częścią kończącego je władczego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2011 r., II OSK 1772/10). To zaś implikuje określone skutki dla zakresu oceny legalności ww. decyzji PINB w postępowaniu nieważnościowym, która powinna dotyczyć tego czy przy wydaniu nakazu w trybie art. 68 P.b. decyzja organu nadzoru budowlanego obarczona jest którąś z kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, żadna z tych wad nie zaistniała, w tym w szczególności wada "rażącego naruszenia prawa", o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. O ile egzekwowany obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania obciąża właściciela, o tyle zobowiązanym do zapewnienia lokali zamiennych jest inny podmiot, a mianowicie gmina. Wszelkie opóźnienia wykonania nakazu opróżnienia lokalu będą obciążały podmiot zobowiązany do dostarczenia lokali. Do momentu, gdy lokale takie nie zostaną dostarczone obowiązek nie jest więc możliwy do wykonania (wyrok NSA z dnia 12.10.2012 r., II OSK 1100/11, CBOSA).

Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 16 § 1 K.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. art. 68 pkt 1 P.b. zawierają usprawiedliwione podstawy.

Mając powyższe na względzie, skoro końcowo uwzględnieniu podlegała skarga kasacyjna i jednocześnie wypowiedziana powyżej ocena przemawia za uznaniem wadliwości zaskarżonego wyroku, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony był do zastosowania art. 188 p.p.s.a. Tym samym zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi "zwykłej".

Z tych względów, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.