Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 159/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust.1 pkt 1, ust.16; art. 17b ust.1 i ust. 2;
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c; art. 135;
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2023 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2022 r. nr SKO.41/5079/OS/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy Serniki z dnia 28 października 2022 r. nr OPS.5131.38.2022.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 21 grudnia 2022 r. nr SKO.41/5079/OS/2022, po rozpatrzeniu odwołania W. Z. (dalej także jako "skarżąca" lub "strona") od decyzji Wójta Gminy Serniki z dnia 28 października 2022 r. nr OPS.5131.38.2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 pkt 1, ust. 1b pkt 1 oraz art. 17b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej jako "u.ś.r."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

We wniosku z dnia 13 stycznia 2022 r. W. Z. zwróciła się do Wójta Gminy Serniki o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem I. Z.

W dniu 21 października 2022 r. strona uzupełniła wniosek o oświadczenie, w którym wskazała, że wskutek zawarcia w dniu 15 sierpnia 2019 r. związku małżeńskiego stała się małżonkiem rolnika. Jej mąż P. Z. prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 7,9752 ha przeliczeniowych. W latach 2021 i 2022 występował do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie dopłat bezpośrednich i uzupełniających. Skarżąca podkreśliła, że nie posiada żadnego tytułu do tego gospodarstwa, jego właścicielem jest wyłącznie jej mąż, który samodzielnie wykonuje w tym gospodarstwie prace i użytkuje grunty rolne. Skarżąca dodała, że nigdy nie uprawiała roli, ponieważ pracowała zawodowo, zaś obecnie nie ma możliwości wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym męża u uwagi na konieczność sprawowania opieki nad synem. Powyższe oświadczenie zostało złożone na formularzu opatrzonym klauzulą o treści: "Oświadczam, że jestem świadoma/świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia." (k. 26 akt adm. I inst.).

Po rozpatrzeniu wniosku Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Wójta Gminy Serniki, decyzją z dnia 14 lutego 2022 r. odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że przeprowadzony w dniu 21 października 2022 r. wywiad środowiskowy potwierdził, iż strona sprawuje opiekę nad synem I., a także, że nie wykonuje i nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej. W ocenie organu, dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie ma jednak kwestia zaprzestania przez skarżącą prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania w nim pracy.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2022 r. poz.933 ze zm., aktualny t.j. – Dz. U. z 2023 r. poz. 208 ze zm., dalej jako "u.u.s.r."), przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że małżonek ten nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z gospodarstwem rolnym. Wnioskodawczyni, zgodnie z tym przepisem, jako małżonek rolnika podlega zatem takim samym zasadom ubezpieczenia jak rolnik. Na tej podstawie skarżąca pobierała zasiłek macierzyński z KRUS z tytułu urodzenia dziecka w okresie od dnia 9 września 2021 r. do dnia 7 września 2022 r.

Organ pierwszej instancji uznał za wątpliwe, że strona faktycznie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania w nim pracy, skoro podlega cały czas ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu w KRUS, pobierała z tego tytułu świadczenia, a ponadto na posiadane przez rodzinę gospodarstwo rolne w latach 2021-2022 pobierane były dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Okoliczności te, zdaniem organu, podważają wiarygodność złożonego przez stronę oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Osoba pobierająca tzw. płatności bezpośrednie jest bowiem rolnikiem prowadzącym faktycznie gospodarstwo rolne. Konieczne jest zatem, aby rolnik (małżonek rolnika), ubiegający się o świadczenie pielęgnacyjne, zrezygnował z pobierania dopłat. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że prace w gospodarstwie rolnym wykonuje wyłącznie jej mąż, organ pierwszej instancji wskazał, że prowadzenie gospodarstwa rolnego polega również na zarządzaniu pracą wykonywaną faktycznie przez inne osoby, zlecaniu wykonywania konkretnych prac oraz finansowaniu tych czynności.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji W. Z. zarzuciła, że zapadłe rozstrzygnięcie jest dla niej krzywdzące. Strona podniosła, że jako żona rolnika podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu w KRUS z mocy ustawy, natomiast złożyła stosowne oświadczenie, że nie wykonuje żadnych prac fizycznych, ani organizacyjnych w gospodarstwie jej męża. Dodała ponadto, że również nie zarządza pracą wykonywaną faktycznie przez inne osoby w tym gospodarstwie. Cały swój czas poświęca bowiem opiece nad niepełnosprawnym dzieckiem, co zostało potwierdzone podczas wywiadu środowiskowego.

Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do przedmiotowego świadczenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia i powołaną na wstępie decyzją ostateczną z dnia 21 grudnia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja odmowna organu pierwszej instancji, której podstawą był art. 17b u.ś.r., odpowiada prawu. Ze względu na posiadanie przez stronę statusu rolnika wynikającego z objęcia ubezpieczeniem społecznym w KRUS, Kolegium uznało za konieczne utrzymanie w mocy pierwotnej decyzji.

W. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję organu odwoławczego. Zaskarżanej decyzji zarzuciła brak wystarczającej argumentacji utożsamiającej objęcie ubezpieczeniem w KRUS, jako żona rolnika, z faktyczną pracą w gospodarstwie rolnym. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy pominęły jej argumentację oraz oświadczenie o zaprzestaniu jakiejkolwiek pracy - fizycznej czy też organizacyjnej - w gospodarstwie rolnym, a także braku zarządzania pracą wykonywaną faktycznie przez inne osoby na rzecz gospodarstwa. Pomimo tych oświadczeń, przy jednoczesnym braku materiału dowodowego potwierdzającego inny stan rzeczy, fakt posiadania przez skarżącą ubezpieczenia w KRUS utożsamiono z pracą w gospodarstwie rolnym.

Skarżąca opisała stan zdrowia jej syna oraz zakres sprawowanej nad nim opieki, w tym czynności związane z koniecznością uczęszczania syna na zajęcia z zakresu terapii pedagogicznej, psychologicznej oraz integracji sensorycznej, a także zajęcia muzykoterapii oraz zajęcia z logopedą. Strona podała koszty tych zajęć ponoszone przez rodzinę, a także koszty dojazdów. Podkreśliła, że jako rodzic uczestniczy w ww. zajęciach razem z synem, a także dowozi syna na zajęcia, przy czym już sam dojazd zajmuje około dwóch godzin dziennie. Czas, który skarżąca spędza z synem w domu, również poświęca na wykonywanie z nim ćwiczeń i utrwalanie wskazówek udzielanych przez specjalistów i terapeutów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżąca, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej zawiadomienia o wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.).

W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu;

2) opiekunowi faktycznemu dziecka;

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.

- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie zaś do art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (ust. 2).

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że syn skarżącej I. Z., w związku z opieką nad którym skarżąca ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami łącznie na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 1 marca 2022 r. nr WZO.9531.2.68.2022, zmienione Sądu Rejonowego z dnia 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt [...] – k. 6-7 akt adm. I inst.). Opieka nad I. Z. sprawowana przez skarżącą stanowi zatem podstawę do ubiegania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym uzyskanie tego uprawnienia zależne jest dodatkowo od wykazania, że z powodu sprawowanej opieki skarżąca zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Spełnienie powyższej przesłanki przez rolników, ich małżonków i domowników wiąże się z koniecznością zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Jest to konsekwencją uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r. (sygn. akt I OPS 5/12), w które stwierdzono, że świadczenia pielęgnacyjnego nie może otrzymywać rolnik prowadzący gospodarstwo rolne, gdyż jest w takim przypadku osobą aktywną zawodowo.

Przedmiotem sporu zawisłego przed Sądem w niniejszej sprawie jest właśnie ocena zachowania przez skarżącą warunku rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Organy orzekające w sprawie uznały, że w przypadku skarżącej warunek ten nie został spełniony, bowiem skoro skarżąca jest objęta ubezpieczeniem społecznym rolników (co wynika z załączonej przez nią do wniosku decyzja Prezesa KRUS z dnia 18 października 2021 r, przyznającej skarżącej na okres od 9 września 2021 r. do 7 września 2022 r. zasiłek macierzyński – k. 4 akt adm. I inst.), to nadal prowadzi gospodarstwo rolne lub wykonuje w nim pracę. Wniosek ten, zdaniem Sąd, jest nieuzasadniony.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (u.u.s.r.), ubezpieczenie społeczne rolników, obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników oraz pomocników rolnika, natomiast w myśl art. 6 pkt 1 tej ustawy, przez rolnika rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Z kolei zgodnie z art. 5 u.u.s.r. przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym.

Z objęcia ubezpieczeniem przysługującym rolnikowi wynika zatem jedynie domniemanie prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tym bardziej z faktu objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników jako małżonek rolnika, wynika wyłącznie domniemanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania w nim pracy, skoro dla stosowania do małżonka rolnika przepisów ustawy dotyczących ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi, nie jest nawet konieczne wykonywanie przez tego małżonka pracy w gospodarstwie rolnika, a wystarczy wykonywanie pracy w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z gospodarstwem rolnym.

Przesłanka pozwalająca na przyznanie rolnikowi (małżonkowi rolnika) świadczenia pielęgnacyjnego nie opiera się natomiast na domniemaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz wynika z rzeczywistego stanu rzeczy. Fakt zaprzestania działalności rolniczej prowadzi do obalenia domniemania. Ciężar dowodu wykazania tego faktu ciąży na rolniku. Ustawodawca ściśle określił, jaki rodzaj dowodu będzie służyć temu celowi. Takim środkiem dowodowym, podlegającym ocenie na zasadach ogólnych, jest oświadczenie składane w trybie art. 17b ust. 2 u.ś.r. (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1273/20, LEX nr 3090598).

Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 21 października 2022 r. uzupełniła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne o oświadczenie, w treści którego wskazała, że jest małżonkiem rolnika, jednak nie prowadzi gospodarstwa rolnego ani nie wykonuje żadnych prac w gospodarstwie rolnym, które prowadzone jest samodzielnie przez jej męża. Złożone oświadczenie zostało opatrzone klauzulą o treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia."

Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżąca spełniła obowiązek przewidziany w art. 17b ust. 2 u.ś.r., odnoszący się do osób występujących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, będących rolnikami, małżonkami rolników bądź domownikami. Nie jest natomiast zasadna ocena oświadczenia skarżącej dokonana przez organy. Zakwestionowanie wiarygodności tego oświadczenia wynika bowiem – po pierwsze - z błędnej wykładni przepisów u.u.s.r., wyrażającej się w utożsamianiu faktu objęcia danej osoby ubezpieczeniem społecznym rolników w KRUS z faktycznym prowadzeniem przez tę osobę gospodarstwa rolnego lub wykonywaniem pracy w gospodarstwie rolnym oraz – po drugie – z pominięcia istotnych okoliczności przemawiających za przyznaniem przedmiotowemu oświadczeniu mocy dowodowej.

Ponownie należy podkreślić, że okoliczność, iż dana osoba jest objęta ubezpieczeniem społecznym rolników – i to niezależnie od tego, czy ubezpieczeniu temu podlega jako rolnik, czy jako małżonek rolnika – nie jest równoznaczna z prowadzeniem przez nią gospodarstwa rolnego lub wykonywaniem pracy w tym gospodarstwie, a tym samym nie może być samoistną podstawą do podważania wiarygodności oświadczenia złożonego na podstawie art. 17b ust. 2 u.ś.r. Należy zauważyć, że oświadczenie takie stanowi dopiero podstawę do wyłączenia wnioskodawcy z ubezpieczenia społecznego rolników, a następnie zgłoszenia go przez organ wypłacający świadczenie pielęgnacyjne do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS. Stąd też nie sposób oczekiwać, by wnioskodawca już w dacie złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym nie posiadał statusu osoby objętej ubezpieczeniem społecznym rolników. Niepodleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników nie może być zatem wymagane jako dowód na potwierdzenie zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, albowiem jest jedynie następstwem zaistnienia tego stanu faktycznego.

Podstawy do zakwestionowania wiarygodności oświadczenia skarżącej nie stanowi również okoliczność, iż na gospodarstwo rolne, które – w świetle tego oświadczenia – prowadzone jest samodzielnie przez męża skarżącej, w latach 2021 i 2022 pobierane były dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W oświadczeniu tym skarżąca wskazała bowiem, że to jej mąż był wnioskodawcą, a zatem również i beneficjentem tych dopłat, natomiast organy w żaden sposób nie wykazały, jakoby wbrew tym wyjaśnieniom, wskazane dopłaty pobrała skarżąca.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wbrew przekonaniu organów, nie dawał zatem podstaw do zakwestionowania prawdziwości oświadczenia skarżącej z dnia 21 października 2022 r., złożonego na podstawie art. 17b ust. 2 u.s.r. Przeciwnie, zawarte w aktach sprawy świadectwo pracy skarżącej w firmie DRUKARNIA D. K. i wspólnicy S.j. (świadectwo pracy - k. 3 akt adm.) – jako dowód na okoliczność, że skarżąca aż do dnia 31 października 2020 r. pozostawała aktywna zawodowo, zaś z aktywności tej zrezygnowała dopiero po urodzeniu syna – w istocie potwierdza wyjaśnienia skarżącej, iż po zawarciu w dniu 15 sierpnia 2019 r. w związku małżeńskiego z P. Z., który wówczas prowadził już gospodarstwo rolne nabyte w 2017 r. w drodze spadku (akt notarialny Rep. A Nr 326/2017 z dnia 14 lutego 2017 r. – k. 17-23 akt adm. I inst.), skarżąca wprawdzie stała się małżonkiem rolnika i z tego tytułu została objęta ubezpieczeniem w KRUS, jednak nigdy nie podjęła pracy w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez męża.

Organy wadliwie zatem oceniły materiał dowodowy i w konsekwencji błędnie uznały, że skarżąca nie spełnia określonej w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad synem. Tymczasem o spełnieniu tej przesłanki świadczy w niniejszej sprawie zarówno brak okoliczności dających podstawę do podważenia prawdziwości oświadczenia skarżącej o nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego i niewykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym, jak i ustalenia przeprowadzonego w dniu 25 października 2022 r. wywiadu środowiskowego, które nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawnym synem całkowicie wyklucza możliwość podjęcia przez nią jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nawet w wymiarze częściowym.

Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 17 ust. 1 pkt 1 i art. 17b ust. 1 i 2 u.ś.r. w zw. z art. 1, art. 5 i art. 6 pkt 1 u.u.s.r., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego.

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji uwzględni powyższe uwagi i wnioski. Organ będzie zatem zobowiązany przyjąć, że skarżąca spełnia określoną w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłankę rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad synem oraz ocenić, czy skarżąca spełniła również pozostałe, określone w tym artykule warunki uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. O ile zaś w sprawie nie wystąpią okoliczności świadczące o wystąpieniu którejkolwiek z przesłanek negatywnych wymienionych w art. 17 ust. 5 u.ś.r., obowiązkiem organu będzie przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.