Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 20/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 31zq ust. 3 i 8, art. 31zo ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 107 par. 3, art. 79a, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 23 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2022 roku sprawy ze skargi J. A. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] numer [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...], numer [...]; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz J. A. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...], numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.; dalej: ustawa Covid-19) Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...], znak [...] odmawiającą J.A. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres marca 2020 r. do maja 2020 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ZUS, w pierwszej kolejności cytując treść

art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 wskazał, że wnioskiem z 6 kwietnia 2020 r., J.A. wystąpił o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 31zq ust. 3 ustawy Covid-19, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do 30 czerwca 2020 r., chyba, że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Analiza konta wnioskodawcy potwierdziła brak uzupełnienia prawidłowych dokumentów rozliczeniowych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., ze złożenia których strona nie była zwolniona. Wobec niespełnienia przez wnioskodawcę ww. warunku decyzją z [...] znak [...] odmówiono stronie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres marca 2020 r. do maja 2020 r.

Pismem z 3 sierpnia 2020 r., J.A. wystąpił o ponowne rozpatrzenie wniosku, w którym wskazał, że nie przekazał dokumentów rozliczeniowych do ZUS w terminie, ponieważ był przekonany, że jest zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych. Skarżący podkreślił, że dokonując na portalu ZUS sprawdzenia konta w zestawieniach deklaracji rozliczeniowych istniały za ten okres deklaracje złożone w imieniu strony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym skarżący był w przekonaniu, że wymóg złożenia deklaracji jest spełniony. Ponadto przyjął założenie, że w przypadku braków formalnych uniemożliwiających przyznanie mu prawa do zwolnienia z opłacania składek za wspomniany okres, ZUS wezwie go do ich uzupełnienia.

Po ponownej weryfikacji złożonych dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych organ stwierdził, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą od 1 października 1994 r. W dniu 10 sierpnia 2020 r. wpłynęły dokumenty rozliczeniowe za marzec 2020 r., kwiecień 2020 r. i maj 2020 r. ZUS ustalił, że wnioskodawca nie spełnia warunków do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za marzec 2020 r., kwiecień 2020 r. i maj 2020 r., gdyż nie dopełnił obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowych do 30 czerwca 2020 r., z którego nie był zwolniony. Organ powołał przy tym treść art. 47 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), stwierdzając, że z uwagi na wykazywanie podwójnej składki zdrowotnej wnioskodawca miał obowiązek złożenia prawidłowych dokumentów rozliczeniowych. Wobec niezachowania przez stronę wymaganych ustawami terminów odmówiono stronie zwolnienia.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.A. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy Covid-19 poprzez ich niezastosowanie w stosunku do skarżącego;

- art. 31zq ust. 3 ustawy Covid-19 oraz art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący nie spełnił warunku zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o którym mowa w tych przepisach;

- art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1423 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie w stosunku do skarżącego;

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

- art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 79a § 1 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o możliwym sposobie zakończenia postępowania administracyjnego i nieudzielenie mu wskazówek jakich dokumentów brakuje w ocenie organu aby pozytywnie rozpatrzeć jego wniosek i tym samym niezapewnienie stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, co zaś skutkowało wydaniem skarżonej decyzji;

- art. 11 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazaniu w uzasadnieniu skarżonej decyzji z jakich przepisów wynika wywiedziony przez organ obowiązek składania deklaracji ZUS DRA przez skarżącego;

- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy i załatwienie jej bez uwzględnienia słusznego interesu obywateli, co jednocześnie doprowadziło do poczynienia nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że skarżący nie złożył dokumentów rozliczeniowych, co stanowiło warunek zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społecznie zgodnie z przepisami ustawy Covid-19.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia [...] sygn. [...] oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na terminie rozprawy w dniu 23 marca 2022 roku skarżący oraz jego pełnomocnik podtrzymali swoje stanowisko procesowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów, sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...], jak i poprzedzająca ją decyzja tego organu z [...], zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 i 321), zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 lutego 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

W myśl art. 31zq ust. 1 ustawy o COVID-19, za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31zq ust. 3 cyt. ustawy).

W ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, w art. 47 uregulowana została kwestia terminów i sposób realizacji obowiązków przez płatnika składek. Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s., płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie. Płatnik składek, który opłaca składki wyłącznie za siebie, przesyła jedynie deklarację rozliczeniową (art. 47 ust. 2 u.s.u.s.). W myśl natomiast art. 47 ust. 2g u.s.u.s., osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące i ustalające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z art. 18c u.s.u.s. są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc po złożeniu deklaracji rozliczeniowej za pierwszy pełny miesiąc, do końca roku kalendarzowego, na który ustaliły tę podstawę. Osoby te obowiązane są do złożenia deklaracji rozliczeniowej za pierwszy miesiąc prowadzenia działalności gospodarczej każdego kolejnego roku, na który ustaliły podstawę wymiaru składek na podstawie art. 18c.

W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, odwołując się do art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy COVID-19 stwierdził, że skarżący nie był zwolniony

z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych za marzec, kwiecień i maj 2020 r., a w ustawowym terminie, tj. do 30 czerwca 2020 r., nie dostarczył dokumentów rozliczeniowych za wskazany okres. Dokumenty takie zostały złożone 10 sierpnia 2020 roku, w związku z czym stronie nie przysługiwało prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. Przy czym stanowisko organu nie zostało w żaden sposób uzasadnione i poparte analizą stanu prawnego i materiału dowodowego potwierdzającego jego prawidłowość. J.A. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśnił, że nie przekazał dokumentów rozliczeniowych do ZUS w terminie, ponieważ był przekonany, że taki obowiązek go nie obciąża. Skarżący podniósł, że dokonując na portalu ZUS sprawdzenia swojego konta, w zestawieniach deklaracji rozliczeniowych istniały za ten okres deklaracje złożone w jego imieniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym skarżący był przekonany, że wymóg złożenia deklaracji jest już spełniony. Ponadto przyjął założenie, że w przypadku istnienia braków formalnych uprawniających do zwolnienia z opłacania składek za wspomniany okres, ZUS wezwie go do ich uzupełnienia.

W tym miejscu podkreślić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, mają zastosowanie przepisy k.p.a., stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Następnie materiał ten winien zostać oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a. w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok NSA z 16 lutego 1994 r., sygn. akt III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2 oraz wyrok NSA z 12 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, nr 19, poz. 366).

W kontekście powyższego wskazać należy, że w rozstrzyganej sprawie organ zobowiązany był wykazać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że obowiązek składania deklaracji za miesiące marzec - maj 2020 roku ciążył na stronie oraz że nie podlegała ona zwolnieniu w tym zakresie. Należało podać, jakie i kiedy złożone zgłoszenie o tym przesądzało. Kolejno należało to odnieść do konkretnych przepisów prawa i poczynić wywód, który pozwoliłby poznać jasne stanowisko organu wraz z jego uzasadnieniem faktycznym i prawnym dotyczący prawidłowości bądź wadliwości deklaracji złożonych przez skarżącego. Dopiero przedstawienie w uzasadnieniu decyzji takich informacji, odwzorowanych w aktach administracyjnych pozwoliłoby na uznanie jej za prawidłową.

Okoliczności uzasadniające stanowisko organu w zakresie obowiązku złożenia deklaracji nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Wskazać zatem trzeba, że ZUS nie dokonał analizy przesłanek wynikających z art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19. Tymczasem warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo jest natomiast - zgodnie z art. 31zq ust. 3 - przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Obowiązkiem ZUS było więc przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiednich przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, skonfrontowanie ich treści ze stanem faktycznym występującym w niniejszej sprawie a następnie wyjaśnienie dlaczego, zdaniem organu, skarżący miał obowiązek złożenia deklaracji rozliczeniowych, któremu uchybił. Organ winien również odnieść się do podnoszonych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentów, iż deklaracje rozliczeniowe za sporny okres zostały faktycznie złożone w terminie, bowiem skarżący dokonując na portalu ZUS sprawdzenia swojego konta, w zestawieniach deklaracji rozliczeniowych stwierdził istnienie za ten okres deklaracji złożonych w jego imieniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Mając na względzie powołane przepisy procesowe Sąd stwierdził, że postępowanie organu rozpoznającego wniosek skarżącego o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, nie spełnia wymogów wynikających z powołanych powyżej przepisów. Zarówno uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji narusza art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć także należy, że z akt sprawy nie wynika, aby strona przed wydaniem niekorzystnej dla niej decyzji była przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w jakikolwiek sposób informowana o obowiązku złożenia dokumentów rozliczeniowych w terminie do 30 czerwca 2020 r. oraz że od tego zależy pozytywne rozstrzygnięcie jej wniosku. Zgodnie zaś z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Z akt badanej sprawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji odmownej organ wyjaśnił stronie przesłanki, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 k.p.a.).

W ocenie Sądu, również art. 77 § 4 k.p.a. zobowiązywał ZUS do zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, a które nie wymagają dowodu. Przepis ten stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Jeżeli więc ZUS na podstawie posiadanych dokumentów ubezpieczeniowych posiadał wiedzę, że strona nie złożyła wymaganych deklaracji rozliczeniowych w twrminie, bądź że wygenerowane przez system deklaracje są błędne, powinien był zakomunikować to stronie przed upływem ustawowego terminu określonego art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, tj. przed 30 czerwca 2020 r.

Należy podkreślić, że złożenie przez skarżącego w dniu 6 kwietnia 2020 r. wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek wszczęło postępowanie administracyjne, a to oznacza, że w rozsądnym terminie, umożliwiającym uzupełnienie braków, ZUS miał obowiązek skierować do skarżącego informację o okolicznościach prawnych, które mają wpływ na rozstrzygnięcie jego wniosku i wskazać konkretnie, jakich dokumentów brakuje do jego pozytywnego załatwienia. W rozpoznawanej sprawie organ z tego obowiązku się nie wywiązał.

Dodać trzeba, że jeżeli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10 § 1 k.p.a. i wytycznych płynących z art. 79a § 1 k.p.a. (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10 § 2 k.p.a.), to w myśl art. 10 § 3 k.p.a. jest zobowiązany utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny takiego odstąpienia. Takiej adnotacji brak w aktach administracyjnych sprawy. Stwierdzić zatem trzeba, że naruszenie przez organ przepisów art. 10 § 1, art. 79a § 1 i art. 77 § 4 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Reasumując Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. W kontrolowanej decyzji Zakład nie wyjaśnił dlaczego skarżący nie był zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych za okres marzec – maj 2020 r., ani też nie pouczył go w sposób wyczerpujący o warunkach uzyskania wnioskowanego przez stronę zwolnienia z obowiązku zapłaty składek oraz o skutkach niezłożenia deklaracji w wymaganym terminie, co stanowiło naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 79a § 1 art. 80 i 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję, a także poprzedzającą ją decyzję ZUS z [...].

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r., poz. 1800 ze zm.)

W tym stanie rzeczy niezbędnym jest powtórzenie postępowania, celem wykazania i wyjaśnienia przez ZUS, na podstawie jakich przepisów prawa i w oparciu o jakie dowody przyjął, że na skarżącym ciążył obowiązek złożenia deklaracji rozliczeniowych za marzec, kwiecień i maj 2020 r., którego ten nie wykonał w terminie. Organ wyjaśni też, czy przed 30 czerwca 2020 r. (albo po tej dacie) informował stronę o skutkach niezłożenia wymaganej dokumentacji rozliczeniowej lub o obowiązku dokonania ich korekty. Rozważy ponadto zastosowanie art. 15 zzzzzn² ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID-19, który odnosi się do całego okresu obowiązywania stanu epidemii.

k.ż.