Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 470/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-12-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1-3, ust. 5-6
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 1, art. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 13
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 143 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: par. 140 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1999 nr 43 poz 430
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007r. sprawy ze skargi Wójta Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenie na zajęcie pasa drogowego oraz naliczenie opłaty z tego tytułu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Powiatowego przez Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg z dnia [...] maja 2007r. nr [...]; 2. określa, że wyżej wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6 i ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2086, z późn. zm.), art. 3 i 28-29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 118 z późn. zm.) oraz Uchwały Rady Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych (Dziennik Urzędowy z dnia 9 czerwca 2004 roku, nr 98, poz. 1614) w brzmieniu nadanym Uchwałą Rady Powiatu [...] z dnia [...] października 2004 r. (Dziennik Urzędowy z dnia 13 stycznia, nr 1, poz. 1614), po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Powiatowego z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych: nr [...] i nr [...] w celu umieszczenia sieci wodociągowej o łącznej powierzchni rzutu poziomego 54,00 m² od dnia [...] maja do [...] grudnia 2007 r., oraz naliczenia opłaty z tego tytułu w wysokości [...] zł, orzekło utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w odwołaniu strona podniosła, iż planowana sieć wodociągowa powinna być zaliczona do urządzeń infrastruktury technicznej, nie zaś do obiektów budowlanych.

Dokonana przez organ I instancji kwalifikacja wpływa na wysokość ustalonej opłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, że ustawa o drogach publicznych w przepisie art. 40 ust. 1 wprowadza obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Zezwolenia takiego, stosownie do ust. 2 art. 40 cyt. ustawy, wymaga zarówno umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, jak i umieszczenie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.

Przepis art. 40 ust. 3 cyt. ustawy przewiduje pobieranie opłaty z tytułu zajęcia pasa drogowego. Stawki opłat za zajęcie pasa drogowego ustalane są na podstawie przepisu art. 40 ust. 8 cyt. ustawy przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, którym w niniejszym przypadku jest Rada Powiatu. Wysokość opłat jest zróżnicowana w zależności od rodzaju urządzenia, które ma być umieszczone w pasie drogowym.

Ustawa o drogach publicznych nie definiuje obu wskazanych terminów. W związku z tym dokonując przede wszystkich wykładni systemowej, kolegium posłużyło się definicjami funkcjonującymi w systemie prawa i powołało się na ustawę Prawo budowlane. Przedmiotowy obiekt jest bowiem urządzeniem, które wchodzi w zakres prac budowlanych, a dla jego wykonania ustawa Prawo budowlane przewiduje w przepisie art. 28 uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Kolegium zaznaczyło, że sklasyfikowanie sieci wodociągowej jako obiektu budowlanego przewiduje również Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych, która w poz. 2212 do obiektów budowlanych zalicza podziemne rurociągi do transportu wody.

Zgodnie więc z przepisem art. 3 pkt 3 w związku z art. 3 ust. 1 pkt b cyt. ustawy Prawo budowlane należy sieć wodociągową zaliczyć do obiektów budowlanych.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 40 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.) przez zaliczenie realizowanej przez skarżącą przebudowę sieci wodociągowej z przyłączami w pasie drogowym do obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam w sytuacji, gdy przebudowywana sieć wodociągowa jest urządzeniem infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, naruszenie prawa materialnego art. 3 pkt. 3 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz naruszenie art. 10 K.p.a.

Strona skarżąca podkreśliła, że realizowana przez skarżącą inwestycja w pasie drogowym dróg powiatowych wiąże się nie z budową nowej sieci wodociągowej, lecz z przebudową już istniejącej w tym samym pasie drogowym sieci wodociągowej.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 11 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Z kolei art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych, o których mowa wart. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13.

Z decyzji wydanej z upoważnienia Zarządu Powiatu nr [...] z dnia [...] października 2006 r. wynika, że tę samą sieć wodociągową, o której mowa w decyzji organu pierwszej instancji, ten sam organ zaliczył do urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami ruchu drogowego.

Strona skarżąca powołała również przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. nr 43, poz. 430). Z § 140 ust. 1 i 2 rozporządzenia bezspornie wynika, że do urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą zalicza się w szczególności:

1) elektroenergetyczne wysokiego i niskiego napięcia oraz linie telekomunikacyjne,

2) przewody kanalizacyjne nie służące do odwodnienia drogi, gazowe, ciepłownicze i wodociągowe,

3) urządzenia wodnych melioracji,

4) urządzenia podziemne specjalnego przeznaczenia,

5) ciągi transportowe.

Należy więc uznać, że przebudowywana przez skarżącą sieć wodociągowa jest urządzeniem infrastruktury technicznej, o jakim mowa wart. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych.

Niezależnie od tego za uznaniem przedmiotowej sieci wodociągowej zarządzenie infrastruktury technicznej przemawia regulacja zawarta w art. 143 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, zatem zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] utrzymująca w mocy nieprawidłową decyzję z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji wydano między innymi w oparciu o przepis art. 40 ustawy 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115), zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ww. ustawy "zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochrona dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej". Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego może dotyczyć następujących czynności:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym;

2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;

3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;

4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 (art. 40 ust. 2 ustawy).

Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 ustawy). W kolejnych ustępach artykułu 40 ustawy określono sposób naliczania opłaty w odniesieniu do poszczególnych tytułów, których dotyczy zezwolenie, wymienionych w art. 40 ust. 2 pkt 1-4 ustawy. W ustępie 5 uregulowano kwestię wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; opłatę za zajęcie pasa drogowego w tym celu "ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty 1 m² pasa drogowego". Natomiast w ust. 6 stwierdzono, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.

Sporną kwestą w przedmiotowej sprawie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy umieszczenie sieci wodociągowej w pasie drogowym jest umieszczeniem w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy) czy umieszczaniem w pasie drogowym obiektu budowlanego niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam drogowego (art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy). Organ twierdzi, że sieć wodociągowa jest obiektem budowlanym, natomiast strona kwestionuje to twierdzenie, podnosząc, że sieć wodociągowa jest urządzeniem infrastruktury technicznej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że umieszczenie sieci wodociągowej w pasie drogowym jest umieszczeniem w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy).

Wskazać należy, że sformułowanie "urządzenie infrastruktury technicznej" w obowiązującym ustawodawstwie pojawia się 138 razy, nie będąc w żadnym z aktów prawnych zdefiniowane

Z uwagi na fakt, że w ustawie o drogach publicznych nie zdefiniowano tegoż sformułowania "urządzenie infrastruktury technicznej", zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy powołały się na ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.).

Stwierdzić należy, że o ile organy mają rację, korzystając przy interpretacji tegoż sformułowania z wykładni systemowej, o tyle nieprawidłowo za podstawę owego posłużenia się wykładnią systemową przyjęły przepisy związane z prawem budowlanym.

Podkreślić należy, że ustawa ta normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach (art. 1 Prawa budowlanego) czyli ogólnie rzecz ujmując proces budowlany, a nie przypadki zajmowania pasów drogowych przez urządzenia infrastruktury technicznej lub obiekty budowlane i wydawania zezwoleń w tych przypadkach i nie definiuje sformułowania "urządzenie infrastruktury technicznej".

Ponadto zaznaczyć trzeba, że według ustawy Prawo budowlane nazwy "obiekt budowlany" i "urządzenie (techniczne)" nie są wprowadzone jako dwa odrębne, równoważne sobie pojęcia (dzięki którym można rozważać, czy dany obiekt należy do katalogu obiektów budowlanych, czy też do katalogu urządzeń technicznych), lecz pojęcie "urządzenie (techniczne)" zawarte jest w definicji "obiektu budowlanego" (art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), przez który rozumie się:

1) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

2) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

3) obiekt małej architektury.

Zastosowanie zatem przy interpretacji sformułowania "urządzenie infrastruktury technicznej" przepisów ustawy Prawo budowlane czyniłoby przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych martwym.

Zdaniem sądu przy definiowaniu sformułowania "urządzenie infrastruktury technicznej" należy posłużyć się przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. nr 80, poz. 717 ze zm.) zajmującej się zasadami kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej oraz zakresem i sposobami postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy (art. 1 ust. 1 tej ustawy). W art. 2 pkt 13 tej ustawy przy definiowaniu określenia "uzbrojenie terenu" znajduje się odesłanie do urządzeń, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.), zgodnie z którym przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Z powyższego wynika, że sieć wodociągowa należy do urządzeń infrastruktury technicznej.

W pozostałych aktach prawnych używających sformułowania "urządzenie infrastruktury technicznej" normodawca nadał temu określeniu treść taką, jaka wynika z ustawy o gospodarce nieruchomościami.

I tak na poparcie powyższej tezy przywołać należy przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 stycznia 2002 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych (Dz. U. z 2002 r. nr 12, poz. 116), w którym w § 81 ust. 1 jest mowa o urządzeniu infrastruktury technicznej niezwiązanym z autostradą, a poprzez takie urządzenie rozumie się przewody kanalizacyjne niesłużące do odwodnienia autostrady, gazowe, ciepłownicze wodociągowe (§ 81 ust. 2 pkt 2 owego rozporządzenia).

Ponadto w myśl § 140 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 43, poz. 430) umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej nie związanej z drogą nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi, przy czym infrastrukturę taką stanowią w szczególności m.in. przewody kanalizacyjne nie służące do odwodnienia drogi, gazowe, ciepłownicze i wodociągowe (§ 140 ust. 2 pkt 2 tegoż rozporządzenia).

Podnieść również należy, że rozsądny ustawodawca, regulując w art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych instytucję opłaty za zajęcie pasa drogowego, nie wprowadziłby do aktu prawnego normy prawnej, która nie miałaby zastosowania i byłaby przepisem martwym. Gdyby bowiem przyjąć stanowisko organów obu instancji, że sieć wodociągowa nie należy do urządzeń infrastruktury technicznej, to przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, regulujący udzielanie zezwoleń na umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, byłby zbędny (jak to zostało wykazane we wcześniejszej części uzasadnienia).

Z powyższego jednoznacznie wynika, że wnosząc o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych w celu umieszczenia sieci wodociągowej, Wójt Gminy zwracał się o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.

W ocenie sądu organ odwoławczy nie dopatrując się w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym wadliwości i nie korygując merytorycznie owej decyzji, naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy.

Ponadto skoro w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – to uchylając jako niezgodne z prawem rozstrzygnięcie organu odwoławczego sąd administracyjny uprawniony będzie również do uzasadnionego uchylenia poprzedzającego go rozstrzygnięcia, o którym wymienione orzekało, albowiem rozstrzygnięcia te wydane zostały w jednym, tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy. W związku z tym sąd uchylił decyzję organu zarówno drugiej, jak i pierwszej instancji.

Z tych względów działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W sprawie niniejszej zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji jako uchylone w całości nie powinny być wykonywane.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd skarżącemu przysługuje w stosunku do organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.