Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1132/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 , art. 232 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej O. Sp. z o.o. z siedzibą w D. kwotę 2217 (dwa dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 w związku z art, 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz.1410 oraz z 2015 r. poz. 1266), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2018 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na oznaczenie OLIMP BORN IN THE GYM zgłoszone w dniu 03 lutego 2016 r. za numerem [...] przez O.SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, D., Polska.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Urząd Patentowy wyjaśnił, że podstawą wydania decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy słowno-graficzny znak towarowy przeznaczony do oznaczania towarów i usług sklasyfikowanych w klasie 03, 05, 16, 18, 25, 41, 44 , a mianowicie: kosmetyki dla ludzi, w tym w szczególności kosmetyki dla sportowców, kosmetyki wspomagające odchudzanie i codzienną pielęgnację ciała, perfumy i środki perfumeryjne, wody toaletowe, wody kolońskie, wody zapachowe, dezodoranty, antyperspiranty, olejki do celów kosmetycznych, olejki do celów perfumeryjnych, kremy, maści, maseczki kosmetyczne, mleczka kosmetyczne, talk kosmetyczny, mydła, mieszaniny zapachowe, preparaty do golenia i depilacji, preparaty do pielęgnacji paznokci, preparaty kosmetyczne do rzęs, preparaty kosmetyczne do pielęgnacji skóry, preparaty kąpielowe do celów higienicznych, kosmetyki do opalania, szampony, sole kąpielowe, kosmetyki do pielęgnacji włosów, produkty toaletowe, pomadki do ust, środki do czyszczenia zębów, toniki kosmetyczne, żele do masażu inne niż do celów medycznych (klasa 03); balsamy do celów leczniczych, dietetyczna żywność przystosowana do celów medycznych, dietetyczne napoje przystosowane do celów medycznych, dietetyczne substancje przystosowane do celów medycznych, preparaty farmaceutyczne, kapsułki do celów farmaceutycznych, kapsułki na lekarstwa, tabletki do celów farmaceutycznych, pastylki do celów farmaceutycznych; leki dla ludzi, leki wzmacniające, leki do użytku medycznego, leki pomocnicze, leki do celów stomatologicznych, leki w płynie; maści do celów farmaceutycznych, syropy do użytku farmaceutycznego, preparaty zawierające mikroelementy dla ludzi i zwierząt, mineralne suplementy diety, napoje lecznicze, preparaty medyczne wspomagające odchudzanie, odżywcze suplementy diety, preparaty witaminowe; środki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe; zioła lecznicze, napary i herbatki lecznicze (klasa 05); książki, broszury, gazety, czasopisma, reklamówki, plakaty, afisze, foldery, kalendarze, prospekty, przewodniki, materiały szkoleniowe i instruktażowe (klasa 16); aktówki, teczki, etui na klucze, imitacje skóry, komplety podróżne skórzane, kuferki na kosmetyki, kufry bagażowe, kufry podróżne, opakowania ze skóry, parasole przeciwdeszczowe i przeciwsłoneczne, parasolki, pasy skórzane, plecaki, plecaki turystyczne, portfele, portfele na karty wizytowe, portmonetki, pudełka ze skóry lub ze skóry wtórnej, pudełka z fibry, sakwy i sakiewki ze skóry, siatki na zakupy; skórzane pasy na ramię, skórzane smycze, skórzane sznury, torby do pakowania ze skóry, torby na kółkach, torby na ubranie podróżne, torby na zakupy, torb) plażowe, torby podróżne, torby sportowe, torby turystyczne, torebki, walizki (klasa 18); t-shirty, koszulki polo, koszule, skarpetki, bluzy z kapturem, bluzy bez kaptura, spodnie, jeansy, czapeczki, tanktopy, spodnie dresowe, odzież gimnastyczna, spodenki, czapki, paski z klamrami, bielizna, tuniki damskie, sukienki, kurtki, spódnice, spódnice jeansowe, kurtki skórzane, obuwie, buty sportowe, swetry, szale, apaszki, rękawiczki, kapelusze, stroje kąpielowe (klasa 25); usługi u zakresie kultury fizycznej, produkcja filmów, programów telewizyjnych i radiowych, informacja o rekreacji, usługi klubów zdrowia w zakresie poprawiania kondycji, konkursy edukacyjne i rozrywkowe, organizowanie zawodów sportowych i obozów sportowych; organizowanie i prowadzenie konferencji, seminariów; instruktaże (klasa 41); poradnictwo z zakresu medycyny, poradnictwo z zakresu medycyny naturalnej, poradnictwo z zakresu farmacji, poradnictwo z zakresu kosmetyki, poradnictwo z zakresu dietetyki i suplementacji. informacja i doradztwo dotyczące pielęgnacji zdrowia i urody (klasa 44) był art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Z 2013 r., poz. 1410 ze zm.).

Przedmiotowe oznaczenie jest podobne w rozumieniu art. 132 ust.2 pkt 2 pwp, do zarejestrowanego słownego znaku towarowego OLYMP, na który udzielono prawa ochronnego pod numerem [...] na rzecz O. KG, B., Niemcy, z pierwszeństwem od dnia 16.06.1989 r. przeznaczonego do oznaczania między innymi towarów zawartych w klasie 25: koszule, bluzki, krawaty, piżamy, koszule nocne /chemises, blouses, cols, pyjamas, chemises de nuit/.

Podobieństwo stwierdzone w decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy, dotyczyło zarówno samych oznaczeń, jak również towarów z klasy 25, do oznaczania których znaki zostały przeznaczone.

Urząd Patentowy ponownie rozpoznając sprawę wyniku wniesionego przez spółkę odwołania, wyjaśnił, że zgodnie z przepisami przejściowymi ustaw zmieniających p.w.p. tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 14 .10.2015 r. poz. 1615) podstawą wydania niniejszej decyzji są przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej w brzmieniu z czasu dokonania zgłoszenia przedmiotowego oznaczenia.

Następnie wskazał na treść art. 132 ust. 2 pkt. 2 pwp wywodząc, że niedopuszczalne jest udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, jeśli skutkiem tego powstałoby prawo, którego zakres pokrywałby się choćby w części z zakresem prawa z wcześniejszym pierwszeństwem. O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw ochronnych, a zatem czy przeciwstawione znaki są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów i/lub usług.

Wyjaśnił, że z porównania wskazanych towarów wynika, iż porównywane znaki bezspornie przeznaczone są do oznaczania podobnych towarów, którymi są różne części i rodzaje odzieży, a więc towary rodzajowo tożsame. Powołując się na orzecznistwo stwierdził, że badanie podobieństwa towarów i usług powinno być dokonywane wyłącznie w oparciu o treść wykazu towarów i usług porównywanych znaków towarowych. Ocenie w ramach art. 132 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy pwp podlegają towary, do których zgodnie ze zgłoszeniem i decyzją znak jest przeznaczony, a nie zakres aktualnie prowadzonej przez dany podmiot działalności gospodarczej i sposób korzystania z prawa ochronnego.

W przeciwstawionych znakach, towary w klasie 25 nie mają wskazanej konkretnej grupy odbiorców, np. sportowców, dla której zostały zgłoszone, zatem Urząd nie bierze takiej przesłanki (postulowanej przez Wnioskodawcę), pod uwagę. Z tego samego powodu Urząd nie zgodził się z zarzutami Zgłaszającego, iż pominął ocenę towarów pod względem ich konkurencyjności, oraz, że nie dokonał porównania końcowego użytkownika. Odbiorcą towarów wskazanych dla przedmiotowego oznaczenia oraz dla znaku przeciwstawionego jest ogół odbiorców odzieży. W żadnym z porównywanych wykazów nie została wskazana ścisła grupa konsumentów szczególnego rodzaju odzieży. Co więcej, analizując towary zawarte w klasie 25 dla przedmiotowego oznaczenia, można zauważyć, że poza odzieżą, która może być przeznaczona dla sportowców, jak na przykład spodnie dresowe, odzież gimnastyczna, spodenki, jest też odzież przeznaczona do użytku codziennego czy biurowego - jak określa Wnioskodawca grupę docelową dla znaku przeciwstawionego. Organ zauważył też, że Wnioskodawca mógł wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnieść również o ograniczenie wykazu w klasie 25 do odzieży sportowej.

Urząd szeroko argumentował, że w przedmiotowej sprawie docelowym odbiorcą będą odbiorcy odzieży, czyli ogól społeczeństwa, Zachowanie przez odbiorców nawet wysokiego poziomu uwagi, nie eliminuje ryzyka pomyłki przy dokonywaniu wyboru towarów oznaczanych znakiem rozpatrywanym i znakami przeciwstawionymi, w sytuacji wysokiego stopnia podobieństwa tychże oznaczeń.

Analizując podobieństwo oznaczeń Urząd wskazał, że znak przedmiotowy [...]jest znakiem słowno-graficznym składającym się z kilku elementów słownych, przy czym elementem dominującym jest słowo OLIMP złożone z pięciu liter oraz z zamieszczonego pod nim wyrażenia BORN IN THE GYM, które jest zapisane zdecydowanie mniejszą czcionką. Część graficzna ma postać trzech sześciobocznych ramek wypełnionych kolorem białym, czarnym i żółtym, umieszczonych po lewej stronie znaku. Przeciwstawiony znak [...] jest znakiem słownym i składa się ze słowa Olymp. Kwestia podobieństwa do siebie samych oznaczeń, zdaniem Urzędu, nie ulega wątpliwości. Z porównania znaków wynika, iż elementem zbieżnym, a zarazem dominującym porównywanych znaków, jest niemal identyczny wyraz OLIMP/OLYMP - w porównywanych znakach różni się trzecią literą "i" oraz "y".

W ocenie organu wyraz OLIMP jest elementem dominującym ze względu na rozmiar czcionki - jest zdecydowanie większa od czcionki użytej w napisie BORN IN THE GYM, oraz ze względu na centralne ułożenie w stosunku do pozostałych elementów znaku. Urząd stwierdził, że co prawda przeciwstawione oznaczenie składa się z trzech elementów: wyrazu OLIMP, grafiki oraz napisu BORN IN THE GYM, jednakże porównanie z kolizyjnym słownym znakiem nastąpiło w oparciu o dominujący, (rzucający się na pierwszy rzut oka) element jakim jest słowo OLIMP.

Powołując się na stanwisko orzecznictwa i doktryny uznał, że elementy słowne mają charakter decydujący.

Ddokonując analizy podobieństwa przedmiotowego oznaczenia "OLIMP BORN IN THE GYM" do przeciwstawionego mu znaku towarowego "Olymp", Urząd oparł się, między innymi, na zasadzie oceny znaków przy uwzględnieniu ich elementów odróżniających i dominujących. W ocenie Urzędu tym odróżniającym i dominującym elementem zgłoszonego oznaczenia jest element słowny OLIMP, ze względu na wielkość i umieszczenie w znaku, co powoduje, że w warstwie słownej dominuje nad umieszczonymi pod nim słowami BORN IN THE GYM, a także jest dominujący w odniesieniu do element graficznego. To zaś powoduje, że w zestawieniu z wcześniejszym znakiem towarowym słownym "Olymp" zgłoszony znak, z uwzględnieniem jego całości przedstawieniowej, wywołuje bezpośrednie skojarzenia ze znakiem wcześniejszym i to we wszystkich trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, właśnie ze względu na zbieżność w zakresie elementu słownego, który w nim dominuje. Urząd uznał, że między porównywanymi znakami istnieje wysoki stopień podobieństwa na płaszczyźnie wizualnej z uwagi na łączące je słowa OLIMP/OLYMP, które co prawda mają nieco odmienną pisownię (różnica dotyczy trzecich liter w ww. słowach - "i" oraz "y") lecz odgrywa to marginalną rolę w ich odbiorze wizualnym, znaczeniowym a także na ich wymowę. Niewątpliwie największa różnica dotyczy elementów graficznych, których znak wcześniejszy nie zawiera. Jednak w danym przypadku kluczowe jest to, że obydwa znaki towarowe mają niemal identyczny człon słowny OLYMP/OLIMP, do którego odbiorcy będą przywiązywali największą uwagę.

Przechodząc do porównania znaków w płaszczyźnie fonetycznej obu dominujących elementów OLIMP/OLYMP, organ zauważył, że różnica fonetyczna jest nieznaczna, gdyż dotyczy jednej, środkowej litery. Oba słowa mają po dwie sylaby, początek oraz koniec taki sam, ponadto wymowa samogłosek "I" oraz "Y" jest bardzo podobna, więc wymowa obu słów będzie mocno zbliżona, tak duże podobieństwo może wprowadzać odbiorców błąd odnośnie słyszanej nazwy znaku towarowego. Urząd uznał, że znaki fonetycznie są myląco podobne, nawet pomimo tego, że w zgłoszonym oznaczeniu występuje także dodatkowe wyrażenie BORN IN THE GYM. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wyrażenie to ma charakter w pewnym stopniu informacyjny, które oznacza "URODZONY NA SIŁOWNI". Urząd stwierdził także, że łączące znaki elementy słowne OLIMP i Olymp są również identyczne koncepcyjnie, bowiem obydwa te słowa będą kojarzone przez odbiorców z najwyższym masywem górskim w Grecji, który był uznawany za siedzibę bogów greckich, w tym najwyższego boga - Zeusa. Organ podkreślił, że dla odbiorców priorytetowe znaczenie mają zbieżne cechy oznaczeń, a nie występujące pomiędzy nimi różnice. Zatem główny, najbardziej dystynktywny element przedmiotowego oznaczenia, jakim jest słowo OLIMP, w warstwie słownej jest niemalże identyczny z zarejestrowanym kolizyjnym znakiem "Olymp".

Porównując przeciwstawione znaki Urząd uznał, iż są one do siebie podobne w warstwie wizualnej, fonetycznej, znaczeniowej i koncepcyjnej. Potencjalny odbiorca korzystając ze znanych już mu towarów opatrzonych znakiem [...], w którym występuje to samo charakterystyczne i dominujące słowo OLYMP, z pewnością skojarzy towary zgłaszającego przedmiotowe oznaczenie [...] jako pochodzące z tego samego źródła, co de facto nie odpowiada prawdzie. Podkreślił, że do stwierdzenia podobieństwa oznaczeń nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców, bowiem wystarczy, że istnieje takie ryzyko (możliwość), które w tym przypadku jest całkowicie realne.

Podkreślił także, że w przypadku stwierdzenia identyczności (wysokiego podobieństwa jak w niniejszej sprawie) towarów oznaczanych przeciwstawionymi znakami, podczas badania podobieństwa oznaczeń stosuje się bardziej zaostrzone kryteria.

Wyjaśnił, że przeciwstawienie przedmiotowemu oznaczeniu znaku towarowego "Olymp" [...] nastąpiło w oparciu o powołany w toku postępowania art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Treść tego przepisu nie wskazuje na uwzględnienie jakichkolwiek dodatkowych okoliczności, w tym okoliczności związanych ze stopniem znajomości znaku na rynku. Ustawa Prawo własności przemysłowej, zgodnie z art. 134 nie wyklucza natomiast udzielenia prawa ochronnego na taki sam lub podobny znak również dla towarów identycznych lub podobnych, o ile zgodnie z art. 147 Urząd Patentowy nie stwierdzi braku ustawowych warunków uzyskania ochrony.

Uznał, że zgodnie z literalnym brzmieniem powołanej podstawy prawnej w niniejszej sprawie zachodzą wszystkie wynikające z niej przesłanki odmowy. Przeciwstawiony znak towarowy "Olymp" posiada wcześniejszą, niż zgłoszony znak, datę pierwszeństwa - 16.06.1989 r., został przeznaczony do oznaczania podobnych i identycznych towarów i jest podobny do zgłoszonego - z uwagi na niemalże identyczny dominujący element słowny OLIMP/OLYMP. To wszystko łącznie powoduje, że w niniejszej sprawie zachodzi ryzyko skojarzenia zgłoszonego znaku ze znakiem wcześniejszym. Biorąc pod uwagę ogólne wrażenie znaku nie jest spełniona przesłanka udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, którą jest zdolność odróżniania towarów ze względu na ich pochodzenie.

Dokonując oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd organ stwierdził, że jest ono duże. Przy współistnieniu bardzo dużego podobieństwa i częściowo identyczności towarów i tak dużej zbieżności elementów dominujących w znakach "Olymp" i "OLIMP BORN IN THE GYM" , odbiorca może zostać wprowadzony w błąd i dokonać błędnego wyboru, gdyż zwyczajnie pomyli oba znaki. Zachowanie przez odbiorców określonego stopnia uwagi, nie eliminuje ryzyka pomyłki przy dokonywaniu wyboru towarów oznaczanych znakiem rozpatrywanym i znakiem przeciwstawionym wobec bardzo silnego stopnia podobieństwa zachodzącego pomiędzy tymi oznaczeniami. Dlatego też, przyznanie prawa ochronnego na znak "OLIMP BORN IN THE GYM" o numerze [...] prowadziłoby do mylenia znaków i w konsekwencji skutkowałoby konfliktem interesów oraz budziło niepotrzebne wątpliwości, a podstawowym zadaniem znaku towarowego jest funkcja odróżniająca.

Urząd odniósł się także do argumentów wnioskodawcy uznając je za bezzasadne i dodał, że po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji udzieli prawa ochronnego na przedmiotowe oznaczenie [...]w zakresie wszystkich towarów z klasy 03, 05, 16, 18 oraz usług z klasy 41 i 44.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie O. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji I decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez niewłaściwe uznanie przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, że zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie uzasadniające odmowę udzielenia prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy OLIMP BORN IN THE GYM [...]w części dotyczącej towarów z klasy 25, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zachodzi identyczność lub podobieństwo porównywanych znaków towarowych ani nie zachodzi identyczność lub podobieństwo porównywanych towarów, powodujące ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, a w szczególności ryzyko skojarzenia znaku towarowego OLIMP BORN IN THE GYM [...]ze znakiem wcześniejszym OLYMP [...], które to naruszenie stanowi podstawę do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji;

oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez nieodniesienie się i nieprzeprowadzenie przez organ dowodów znajdujących się w aktach postępowania, przede wszystkim dowodów załączonych do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w postaci wydruków z bazy danych Urzędu Patentowego RP i pominięciu ich przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, nieuwzględnienie tym samym faktu przysługiwania skarżącej prawa ochronnego do graficznego znaku towarowego zarejestrowanego pod numerem [...] i prawa ochronnego do słownego znaku towarowego "BORN IN THE GYM" zarejestrowanego pod numerem [...], co było okolicznościami mającymi istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy;

- art. 11 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez:

a) wydanie decyzji administracyjnej uznaniowej bez dogłębnego przeanalizowania oraz uargumentowania odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "OLIMP BORN IN THE GYM" [...] w części dotyczącej towarów z klasy 25, przede wszystkim brak uzasadnienia dla uznania elementu "OLIMP" za dominujący w przedmiotowym znaku i uzasadnienia dla dokonania porównania jedynie tego elementu z wcześniejszym znakiem słownym "OLYMP" [...],

b) wydanie decyzji administracyjnej, której uzasadnienie stanowi powtórzenie stanowiska zawartego we wcześniejszej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...].07.2018 r., bez merytorycznego odniesienia się do argumentów i zarzutów podniesionych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co skutkowało również naruszeniem zasady wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu niniejszej sprawy;

- art. 7, 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust, 1 p.w.p. poprzez brak całościowej i dokładnej oceny zaistniałego stanu faktycznego sprawy, a mianowicie poprzez błędne ustalenie na podstawie posiadanych dowodów i argumentów skarżącej, że:

a) dominującym elementem w słowno-graficznym znaku towarowym "OLIMP BORN IN THE GYM" [...] jest element "OLIMP" i dokonanie porównania jedynie tego elementu z wcześniejszym znakiem słownym "OLYMP" [...], co doprowadziło Urząd do błędnego uznania podobieństwa porównywanych znaków towarowych;

b) o podobieństwie towarów z klasy 25 zawartych w wykazie znaku towarowego "OLIMP BORN IN THE GYM" [...] z towarami z klasy 25 dla których został zarejestrowany znak towarowy "OLYMP" [...] świadczyć ma fakt, że stanowią one różne części i rodzaje odzieży, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że rejestracja słowno-graficznego znaku towarowego "OLIMP BORN IN THE GYM" dla towarów w klasie 25 może powodować wśród odbiorców ryzyko konfuzji z wcześniejszym słownym znakiem towarowym "OLYMP" [...];

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] 07.2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy OLIMP BORN IN THE GYM zgłoszony dnia 03.02.2016 r. za numerem [...] przez skarżącą w części dotyczącej towarów z klasy 25 w sytuacji gdy była ona wadliwa.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie skargi oraz w całości podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 252 p.w.p. do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że ustawa stanowi inaczej.

Wskazać należy, iż naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak, więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (v. wyrok NSA z 17 października 2001 r., sygn. I SA 1110/01, Lex nr 75516). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Jak stanowi, bowiem art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 kpa wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia

Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99).

Taki stan rzeczy zachodzi w rozpoznawanej sprawie a podkreślić należy, iż sąd administracyjny kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych a jedynie ocenia zaskarżony akt administracyjny pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.

Należy podkreślić, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że kwestia podobieństwa bądź niepodobieństwa znaków towarowych nie należy do sfery prawa materialnego, lecz przepisów o postępowaniu administracyjnym, gdyż dotyczy stanu faktycznego, a nie prawa (wyrok z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 654/08, LEX nr 513856). Należy stwierdzić zatem, że badanie podobieństwa znaków towarowych nie należy do sfery prawa materialnego, które określa jedynie skutki ustaleń dowodowych i ocen w postaci niedopuszczalności rejestracji znaków w razie zaistnienia określonych przesłanek. O podobieństwie znaków towarowych decydują wyłącznie ustalenia faktyczne (wyrok z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 261/08, LEX nr 512863).

. Jak stanowi art. 132 ust. 2 pkt 2 nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Art. 132 ust. 2 pkt 2 posługuje się pojęciem "towarów identycznych lub podobnych". Podobieństwo towarów nie jest więc tożsame z ich identycznością. Podobieństwo występuje w przypadku towarów tego samego rodzaju, o podobnym przeznaczeniu oraz warunkach zbytu.

Powyższy przepis określa tzw. względną przeszkodę udzielenia prawa ochronnego i jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, jest to klasyczna przeszkoda w udzieleniu praw wyłącznych. Generalnie przepis ten ma na celu ochronę obrotu gospodarczego (w tym interesów uprawnionych przedsiębiorców) przed możliwością wywołania błędu co do pochodzenia towaru.

Art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. ma zastosowanie, gdy spełnione zostaną trzy przesłanki-podobieństwa lub identyczności oznaczeń, podobieństwa lub identyczności towarów lub usług, do oznaczania, których przeznaczone są dane znaki towarowe, oraz istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia oznaczanych towarów.

W świetle omawianego przepisu niedopuszczalna jest zatem rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji, czy porównywane znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Niebezpieczeństwo to polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony na niego znak.

Niewątpliwie należy przyjąć, że we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie podobieństwa (jednorodzajowości) towarów, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI zeszyt nr 28 z 1982 r., s. 10).

Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/ wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P, Vedial v. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51).

Przy ocenie jednorodzajowości towarów/usług stosuje się różnorakie kryteria, takie jak przeznaczenie towarów (usług), zasadę działania, krąg odbiorców, do których są skierowane towary (usługi), sposób działania, sposób sprzedaży (dystrybucji) towarów (usług), czas użytkowania, pomocniczo wygląd towarów.

A zatem Urząd Patentowy RP w toku postępowania zobowiązany jest ocenić zarówno kwestię podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, jak również rozważyć problem podobieństwa towarów, a także zbadać, czy nie występują inne okoliczności wpływające na zmniejszenie lub też zwiększenie ryzyka konfuzji. Problem podobieństwa towarów stanowi kwestię wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa oznaczeń.

Odnosząc się do kwestii podobieństwa lub identyczności oznaczeń, Urząd Patentowy winien dokonać szczegółowej oceny porównawczej znaków na trzech płaszczyznach postrzegania - wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej kierując się, zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem i poglądami piśmiennictwa, następującymi kryteriami oceny- kryterium ogólnego wrażenia, jakie znaki te wywierają na przeciętnym odbiorcy, ze zwróceniem szczególnej uwagi na elementy dominujące porównywanych oznaczeń, oraz kryterium oceniania znaku jako całości, gdyż sama powtarzalność poszczególnych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

W orzecznictwie unijnym przyjęto jako standard szczegółowe porównywania przeciwstawionych znaków, w toku ogólnej oceny niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd na w/w płaszczyznach (wyroki SPI: z 20 listopada 2007 r. w sprawie T-149/06, Castellani / OHIM - Markant Handels und Service (CASTELLANI), pkt 52 i nast. oraz z 10 grudnia 2008 r. w sprawie T-290/07, MIP Metro v OHIM - Metronia (METRONIA), pkt 44 i nast.).

Pominięcie kompleksowego badania podobieństwa znaków choćby na jednej z płaszczyzn, prowadzi do niepełnej oceny podobieństwa znaków. Jest to istotna kwestia, gdyż znaki towarowe należy porównywać na trzech w/w płaszczyznach, a ponadto należy wskazać, iż nie ma tutaj żadnego wyłączenia się tych sfer oddziaływania, przeciwnie każda z nich łączy się z drugą. Do przyjęcia podobieństwa dwóch oznaczeń wystarcza w zasadzie ich zbieżność na jednej z powyższych płaszczyzn. Jednakże zbieżność taka może być na innych płaszczyznach utwierdzona albo przeciwnie neutralizowana (Ryszard Skubisz, Prawo znaków towarowych. Komentarz, Wydanie II zmienione i rozszerzone, Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 1997, str. 91).

Przypomnienia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie zgłoszonemu znakowi słowno-graficznemu przeciwstawiono znak słowny.

Znak słowno-graficzny wśród znaków towarowych posiada szczególną formę. Ocena podobieństwa takiego znaku jest trudna i tutaj musi być właśnie dokonany rzetelny bilans podobieństwa i różnic. Znak słowno-graficzny z reguły łączy w sobie poprzez szczególne powiązanie znak słowny z graficznym. Nie ulega zatem wątpliwości, że ilość cech indywidualizujących znak słowny, zwiększających odróżnialność, jest zdecydowanie mniejsza od znaku o charakterze słowno-graficznym. Forma graficzna może istotnie ubogacić formę słowną. W przypadku znaków kombinowanych konieczne jest więc rozważenie podobieństwa wszystkich elementów porównywanych oznaczeń,

Niewątpliwie przedmiotem oceny na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jest określony znak jako integralna całość. Przy czym powyższe założenie nie oznacza zakazu dokonywania oceny poszczególnych elementów tego znaku. Na taką możliwość wskazuje nowsze orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) i Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich (SPI). Prawdą jest, że w wielu wcześniejszych orzeczeniach, zarówno ETS jak i SPI dawały pierwszeństwo ocenie ogólnego wrażenia wywieranego przez znak towarowy na przeciętnym odbiorcy towarów lub usług nim oznaczonych, wręcz krytykując niejednokrotnie ocenę szczegółów (por. np. orzeczenie T 423/04). Jednakże ETS w wyroku z dnia 15 września 2005 r. w sprawie C-37/03, nie odchodząc wprawdzie od zasady oceny ogólnego wrażenia wywieranego przez znak towarowy wskazał, że badając zdolność rejestracyjną znaku towarowego, można wyjść od oceny poszczególnych elementów znaku towarowego. Trybunał uznał, że owszem, w przypadku znaku złożonego z kilku elementów należy rozpatrywać znak jako całość, ale nie stoi to na przeszkodzie badaniu po kolei poszczególnych jego elementów.

A zatem Urząd Patentowy winien przeciwstawione znaki oceniać całościowo, z uwzględnieniem, że znak przeciwstawiony jest oznaczeniem słownym, natomiast sporny znak jest znakiem słowno-graficznym. W związku z tym porównując znaki, biorąc pod uwagę formę prezentacji jako całość, Urząd winien jednoznacznie stwierdzić, że występuje między nimi takie podobieństwo, które w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mogłoby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów

Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił w sposób dostateczny na tle rozpatrywanego przypadku, dlaczego w zestawieniu znaku spornego i przeciwstawionego, uznał element OLYMP za dominujący, jednocześnie marginalizując elementy graficzne. Urząd Patentowy przeszedł bez głębszej refleksji nad faktem, iż sporny znak jest znakiem słowno-graficznym i nie przeprowadził w tym zakresie pogłębionej analizy. Stwierdził jedynie, że "Niewątpliwie największa różnica dotyczy elementów graficznych, których znak wcześniejszy nie zawiera. Jednak w danym przypadku kluczowe jest to, że obydwa znaki towarowe mają niemal identyczny człon słowny OLYMP/OLIMP, do którego odbiorcy będą przywiązywali największą uwagę".

W ocenie Sądu, postawienie tezy, że w znakach kombinowanych słowa zawsze mają charakter decydujący, uznać należy za nieuprawnione. Przeczą temu stanowisku zasady formułowane w tym zakresie w literaturze przedmiotu, które nakazują każdy przypadek analizy podobieństwa znaków kombinowanych traktować niezależnie i rozpatrywać indywidualnie (por. np. Urszula Promińska (w:) Naruszenie prawa z rejestracji znaku towarowego, Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001).

Również w orzecznictwie odnotowuje się podobne podejście do omawianej kwestii. Na przykład w sprawie T-6/01 (Matratzen Concorde przeciwko OHIM Hukla Germany) Trybunał wskazał, że założenie, iż podobieństwo znaków towarowych jest możliwe jedynie wówczas, gdy istnieje zgodność pod względem dominującego składnika, opisuje tylko określoną kategorię sytuacji. Kategoria ta zostaje uściślona poprzez definicję dominującego składnika znaku towarowego, a mianowicie że składnik ten musi być w stanie "sam zdominować wrażenie tego znaku towarowego, jakie właściwy krąg odbiorców zachowuje w pamięci, tak że wszystkie inne składniki tego znaku towarowego są bez znaczenia w całościowym wrażeniu przez niego wywołanym". Tylko wtedy, gdy wszystkie pozostałe składniki znaku towarowego są bez znaczenia, ocena podobieństwa może zależeć wyłącznie od dominującego składnika.

Grafika znaku nie jest wyłącznie dodatkiem bez znaczenia w znaku słowno-graficznym, dlatego znak mieszany należy oceniać w całości, a nie wyłącznie przez jeden z jego elementów, którym jest słowo, gdyż o podobieństwie znaków decydują ustalenia faktyczne. Jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2007 r. wydanym w sprawie II GSK 247/06 nie można z góry zakładać, że w przypadku znaków słowno-graficznych element słowny ma charakter decydujący, z uwagi na jego łatwość zapamiętywania i komunikowania. Przy ocenie podobieństwa oznaczeń należy bowiem uwzględniać ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Poziom uwagi przeciętnego konsumenta może się różnić w zależności od danej kategorii towarów lub usług. W konsekwencji dla celów oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd należy uwzględnić poziom uwagi przeciętnego konsumenta w momencie przygotowywania i dokonywania przez niego wyboru pomiędzy różnymi towarami lub usługami należącymi do tej kategorii, dla której znak towarowy został zarejestrowany.

Reasumując powyższe rozważania uznać należy, iż przesłanki odmowy udzielenia prawa ochronnego na sporny znak nie zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane, a zatem Sąd nie miał możliwości zbadania, czy ocena dokonana przez organ jest prawidłowa. Jak już wskazano wyżej, zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i orzecznictwem sądów uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania w sprawie danego przepisu prawnego oraz umożliwić ocenę prawidłowości wydanej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ dokonał dokładnej analizy faktów i w jasny i zrozumiały sposób wyjaśnił zasadność przesłanek, jakimi się kierował przy wydawaniu rozstrzygnięcia.

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kpa, odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, który zgromadził w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści. Dokonując oceny ryzyka wprowadzenia w błąd Urząd Patentowy RP zobowiązany będzie pamiętać o tym, że zawsze musi być ono oceniane całościowo, biorąc pod uwagę wszelkie właściwe dla danej sprawy okoliczności. Ogólna i całościowa analiza ryzyka wprowadzenia w błąd uwarunkowana jest szeregiem współzależności występujących pomiędzy wszystkimi elementami, które należy uwzględnić w danej sprawie. Dokonując tej oceny organ zobowiązany będzie wziąć pod uwagę, iż podobieństwo znaków należy oceniać z uwzględnieniem zasad przyjętych zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów, w tym orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 223 § 2 p.p.s.a.

-----------------------

1