Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 391/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1-3d, ust. 15a
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 stycznia 2023 r. nr SKO.PSW/41.5/302/2023/1120 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia 30 grudnia 2022 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy L. (dalej: "organ I instancji"), na podstawie art. 2 ust. 3c-3e, ust. 6, ust. 12, ust. 15 oraz art. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 141 z późn. zm.) i art. 104, art. 107, art. 127a, art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") odmówiono T.K. (dalej: "Strona", "Skarżący") przyznania prawa do dodatku węglowego.

W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu 17 listopada 2022 r. wpłynął wniosek Strony o wypłatę dodatku na budynek pod adresem: S. ul. [...]. Budynek został zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków jako budynek opalany węglem. Następnie organ przywołał art. 3 ust. 3c-3e ustawy o dodatku węglowym. Z przeprowadzonego w sprawie w dniu 6 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego wynika, że dom jednorodzinny wskazany we wniosku, posiada wejście zewnętrzne prowadzące do lokalu Strony. Lokal posiada osobny licznik na prąd, a nie posiada osobnego licznika/podlicznika na wodę. Łazienka, kuchnia i pokój do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych są oddzielne. Budynek jest zgłoszony do CEEB, a głównym źródłem ogrzewania budynku jest kocioł na paliwo stałe, źródło jest współdzielone. Z wywiadu i zebranej w sprawie dokumentacji wynika, iż Strona nie podjęła kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania, a tym samym nie jest możliwe udowodnienie czy w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. było to możliwe. Ponadto w dniu 21 października 2022 r. na gospodarstwo domowe znajdujące się w tym budynku został wypłacony dodatek węglowy. Dalej organ podał, iż w dniu 15 grudnia 2022 r. Strona wniosła pismo, w którym poinformowała, iż powodem nienadania odrębnego adresu jest fakt, że właścicielem budynku jest inny podmiot, a Strona jest jedynie lokatorem, nadto nie nadaje się odrębnych numerów porządkowych dla poszczególnych kondygnacji budynków.

W powołaniu na przepisy ustawy o dodatku węglowym, a także wskazania Ministerstwa Klimatu i Środowiska organ uznał, iż nieodłącznym elementem mającym wpływ na przyznanie kilku dodatków węglowych w jednym budynku mieszkalnym, jest udowodnienie, iż do dnia 30 listopada 2002 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania, a "udowodnienie" nie oznacza bezczynności Strony. Organ stwierdził, iż mimo że lokal posiada osobne wejście ze wspólnej klatki wewnętrznej, dysponuje oddzielną powierzchnią użytkową, to w niniejszej sprawie nie zostały wyczerpane przesłanki art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Decyzja została doręczona w dniu 4 stycznia 2023 r.

Strona w dniu 9 stycznia 2022 r. złożyła odwołanie od opisanej wyżej decyzji podając, że nie zgadza się z jej treścią. Zwrócono uwagę, iż w budynku prowadzone są odrębne gospodarstwa domowe, na co jednoznacznie wskazuje fakt posiadania odrębnych pomieszczeń jak kuchni, łazienki i osobnego wejścia, natomiast nie stanowi przesłanki odmowy brak możliwości formalnego wyodrębnienia lokalu. Podkreślono, iż interpretacja przepisów ustawy o dodatku węglowym dokonana przez organ jest dla strony krzywdząca i niesprawiedliwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r. nr SKO.PSW.41.5/302/2023/1120, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 540), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności, następnie wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się deklaracja z dnia 4 października 2022 r. dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw w przedmiotowym budynku złożona przez właściciela I.S., wskazująca, że zainstalowanym i użytkowanym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, zasilany węglem i paliwami węglopochodnymi, z funkcją c.o. We wniosku o przyznanie dodatku węglowego Skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. Organ przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia oraz podał, że Skarżący zamieszkuje pod wskazanym adresem wynajmując lokal, wejście do lokalu jest zewnętrzne, lokal posiada własny licznik na prąd, posiada odrębną łazienkę i kuchnię, budynek jest zgłoszony do CEEB, główne źródło ogrzewania: kocioł na paliwo stałe jest współdzielone, w budynku zamieszkuje jeszcze inna rodzina. Strona w trakcie wywiadu oświadczyła, że nie ma wiedzy, czy właściciel budynku rozpoczął formalną procedurę wyodrębnienia samodzielności lokalu. Z notatki służbowej z dnia 7 grudnia 2022 r. sporządzonej z rozmowy telefonicznej z właścicielem budynku wynika, że nie rozpoczęto kroków formalnych do nadania odrębnego adresu w tym budynku. Zdaniem organu odwoławczego, przepis art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym uzależnia przyznania dodatku węglowego w trybie opisanym w art. 2 ust. 3d ustawy, od podjęcia przez stronę dodatkowych czynności związanych ustaleniem odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Dopiero brak możliwości ustalenia odrębnego adresu w terminie do 30 listopada 2022 r. otwiera drogę do przyznania dodatku węglowego w trybie art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym. Obowiązkiem Strony było zatem podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu, a bezczynność nie może być utożsamiana z brakiem możliwości dokonania prawem wymaganej czynności w ustawowo określonym terminie. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, iż wywiad środowiskowy potwierdza ustalenia organu I instancji, że pod jednym adresem w odrębnych lokalach zamieszkuje kilka gospodarstw domowych oraz wykorzystywane są przez te gospodarstwa współdzielone źródła ogrzewania. Z akt sprawy wynika również, że nie zostały podjęte prawem wymagane działania mające na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych. Z tej przyczyny, w ocenie Kolegium, Skarżący nie spełnia przesłanek ustawowych uprawniających do przyznania dodatku węglowego. Decyzja została doręczona dnia 3 lutego 2023 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc w dniu 15 lutego 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której podkreślił, że decyzja jest dla Skarżącego krzywdząca i niesprawiedliwa. Błędna jest bowiem interpretacja przepisów, stwierdzająca, że możliwość przyznania dodatku węglowego zależne jest od podjęcia kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania. W przypadku lokalu Skarżącego podjęcie jakichkolwiek ,,kroków formalnych" w celu nadania adresu nie ma podstaw prawnych i musi się skończyć odmową nadania adresu. Budynek jest dwupiętrowy, Skarżący zajmuję jeden poziom, natomiast nadanie odrębnego numeru dla piętra jest formalnie i prawnie niemożliwe. Skarżący zwrócił uwagę, iż z przepisów o dodatku węglowym nie wynika informacja na temat kroków formalnych i czynności jakie strona powinna podjąć w takiej sytuacji. Wskazał, iż decyzja ta staje się zależna od woli urzędnika, natomiast w innych gminach wystarczające jest oświadczenie, że nie było możliwe do 30 listopada 2022 r. wyodrębnienie adresu. Nadto wyodrębnienie nie było możliwe, ponieważ lokal nie jest własnością Skarżącego, a poinformowanie właściciela o konieczności dopełnienia takich formalności było jedynym, co Skarżący mógł zrobić w tej sprawie. Zaznaczył, iż spełnił wszystkie inne przesłanki, a wywiad potwierdził prowadzenie odrębnych gospodarstw domowych, których główne źródło ogrzewania uprawnia do przyznania dodatku węglowego. Ideą przyznania dodatku węglowego była natomiast pomoc osobom, które prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe i używają węgla do ogrzewania lokalu, a nie nadanie kolejnego numeru.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzona w sprawie kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do stwierdzenia naruszenia prawa uzasadniającego zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 stycznia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – Wójta Gminy L. z dnia 30 grudnia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez gospodarstwo domowe rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe), (art. 2 ust. 2), natomiast przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3).

Ustawodawca mocą art. 50 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967, obowiązującego od 20 września 2022 r.) w ustawie o dodatku węglowym wprowadził w art. 2 regulację odnoszącą się do sytuacji zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego. Zgodnie z brzmieniem dodanego ust. 3a i 3b - w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (ust. 3a), w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (ust. 3b).

Kolejną nowelizacją, obowiązującą od 3 listopada 2022 r., na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236) rozszerzono ww. regulację o kolejne zapisy. Mianowicie w myśl art. 2 ust. 3c w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W tym przypadku gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d zd. 1 i 2).

Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 9 ustawy o dodatku węglowym wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania (ust. 10). Skarżący w dniu 17 listopada 2022 r. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego (karta nr 13 akt administracyjnych), zatem wniosek ten winien zostać rozpoznany.

Odnotowania również wymaga, iż kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.

Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw została złożona w dniu 4 października 2022 r. (karta nr 16 akt administracyjnych).

Z przeprowadzonego w dniu 6 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego wynika natomiast, że w budynku zamieszkałym przez Skarżącego "oddzielne gospodarstwo domowe prowadzi inna rodzina, kuchnia i łazienka jest osobna, 1 licznik na prąd, wspólny na wodę, główne źródło ogrzewania jest wspólne", Skarżący wynajmuje lokal od I.S., "wejście do lokalu zewnętrzne", "głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, który ogrzewa cały budynek", Strona nie ma wiedzy czy właściciel budynku rozpoczął formalną procedurę wyodrębnienia samodzielnego lokalu (karta nr 12 akt administracyjnych). Zgodnie z notatką służbową z dnia 7 grudnia 2022 r., właścicielka budynku podała, że nie rozpoczęła kroków formalnych do nadania odrębnego adresu dla ww. budynku (karta nr 9 akt administracyjnych). W piśmie z dnia 15 grudnia 2022 r. Skarżący podał, że "do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwości wyodrębnienia numeru" (karta 7 akt administracyjnych).

W sprawie nie było sporne, że Skarżący złożył w terminie wniosek o przyznanie dodatku węglowego, budynek został zgłoszony do CEEB, głównym (współdzielonym) źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe.

W związku z powyższym na organie spoczywał obowiązek ustalenia, czy w sprawie zaistniały okoliczności będące warunkiem zastosowania wyjątku od zasady określonej w art. 2 ust. 3b analizowanej ustawy. Mowa tutaj o ustaleniach zarówno w zakresie ilości gospodarstw domowych zamieszkujących pod danym adresem, jak również braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych.

Zasygnalizowania wymaga, iż akta administracyjne przedłożone do sprawy uniemożliwiają zweryfikowania ustaleń organu w odniesieniu do przyznanego w dniu 21 października 2022 r. dodatku węglowego na ww. adres (str. 2 decyzji organu I instancji).

Ustalenia dotyczące kwestii, czy w sprawie można mówić o kilku gospodarstwach domowych zamieszkałych pod jednym adresem, w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym, także wydają się, w ocenie Sądu, niepełne. Organ oparł się wyłącznie o stwierdzenia zawarte w notatce z wywiadu. Okoliczności te nie wynikają jednak z innych dokumentów sprawy, natomiast do zapisów zalegającej w aktach umowy najmu (§ 2 pkt 2 umowy najmu, karta nr 11 akt administracyjnych), które mogłyby stanowić potwierdzenie tych ustaleń, organ w ogóle się nie odniósł.

Uwzględniając bowiem, iż ustalenie zamieszkiwania pod jednym adresem miejsca zamieszkania więcej niż jednego gospodarstwa domowego, implikuje zastosowanie w sprawie przywołanego wyżej art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Rozstrzygnięcie wniosku Skarżącego zależy zatem m.in. od należytego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, z iloma gospodarstwami domowymi, w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym, mamy w tym przypadku do czynienia, co w ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, winno wynikać z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Zauważyć przy tym należy, iż treść art. 2 ust. 15a ustawy o dodatku węglowym przewiduje źródła informacji, które właściwy organ dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego zobowiązany jest uwzględnić. Wymienione źródła informacji nie stanowią ponadto katalogu zamkniętego. Na gruncie przedmiotowej sprawy brak jednak jakichkolwiek ustaleń w ww. zakresie, pomimo wyraźnego obowiązku wynikającego z treści przywołanego przepisu.

W odniesieniu natomiast do przesłanki braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, Sąd zważył, iż ustawodawca nie wprowadził wymogu, aby wskazana okoliczność "braku możliwości ustalenia odrębnego adresu" mogła być ustalona wyłącznie na skutek podjęcia formalnych kroków prowadzących do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego bądź też wymagane było potwierdzenia wskazanej okoliczności konkretnym dowodem.

Wprowadzona regulacja nie wymaga wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu. Uwzględniając dokumentację niezbędną dla zainicjowania tego rodzaju postępowania, poważne wątpliwości budziłoby dokonanie powyższego w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w sytuacji, gdy wspomniana nowelizacja weszła w życie w dniu 3 listopada 2022 r.

Pomimo krótkiego okresu obowiązywania analizowanego rozwiązania prawnego, zwraca uwagę stanowisko sądów administracyjnych, w ramach którego podkreśla się, iż przepisy ustawy o dodatku węglowym nie wprowadzają "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu, a wykazanie, iż przesłanka została spełniona może nastąpić poprzez złożenia oświadczenia, że do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 11 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 355/23, z dnia 8 maja 2023 r. sygn. II SAB/Gl 24/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r. sygn. I SA/Łd 299/23), a następnie dokonanie oceny oświadczenia w kontekście zaistnienia warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Powyższe pozostaje istotne w związku z treścią złożonego przez Stronę oświadczenia "do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwości wyodrębnienia adresu" (pismo z dnia 15 grudnia 2022 r., karta nr 7 akt administracyjnych).

Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, prezentując pogląd, iż ustawodawca nie uzależnia udzielania wsparcia od złożenia wniosku o nadanie dodatkowego numeru porządkowego, a brak złożenia tego wniosku pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego, - organy z urzędu posiadają wiedzę czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego, wystarczy samo oświadczenie strony albo zaświadczenie z urzędu (wyrok z dnia 23 maja 2023 r. sygn. I SA/Łd 299/23, złożenie oświadczenia w tym przedmiocie przez stronę dopuścił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 maja 2023 r. sygn. III SA/Gd 69/23). W tym kontekście, analizy wymagałby również § 2 pkt 8-10 oraz § 6 ust. 5 i 8 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r. 1368).

W niniejszej sprawie dokonanie przez organ powyżej wskazanej analizy nie wynika z akt administracyjnych. Tego rodzaju ustalenie niewątpliwie było konieczne z punktu widzenia przesłanki określonej w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym.

Zdaniem Sądu organy nie poczyniły wystarczających ustaleń czy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wymagane do przyznania wnioskowanego świadczenia. Decyzja jest co najmniej przedwczesna. Powyższe wymagało przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego. Organ winien dopuścić z urzędu dowody przemawiające za wyjaśnieniem sprawy, podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

Uznanie decyzji organu za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa wymaga bowiem zbadania kolejnych etapów działania organu, w ramach których następuje zgromadzenie materiału dowodowego, uwzględnienie w toku postępowania treści art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy, a następnie wszechstronne i wnikliwe rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ podejmując rozstrzygnięcie ma obowiązek kierować się zasadą prawdy obiektywnej. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, by dalej w ramach swobodnej oceny dowodów ocenić czy dana okoliczność została udowodniona.

Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną Sąd doszedł do przekonania, iż z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym oraz naruszenie przepisów procedury administracyjnej art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie, konieczne stało się zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, a rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie dodatku węglowego uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym, zważając by nie naruszono przepisów procedury administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Na podstawie art. 210 § 2 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Sąd z urzędu poczynił ustalenia w zakresie przysługujących Stronie od organu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie powstały należne Skarżącemu niezbędne koszty postępowania prowadzonego przez stronę osobiście.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez Skarżącego w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku w tym przedmiocie wraz z pouczeniem (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.