Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 4561/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 5b i 5f
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, , po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 163/21 w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 grudnia 2020 r. nr 2401-IEE01.711.193.2020.2.MS UNP 2401-20-236736 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

Zaskarżonym wyrokiem z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 163/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. B. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach

z 10 grudnia 2020 r., nr 2401-IEE01.711.193.2020.2.MS UNP 2401-20-236736

w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Skarga kasacyjna.

Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik na podstawie art. 15 § 1 pkt 1 w zw. z art. 173 § 1 i 2 oraz art. 176 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżył wyrok w całości.

W oparciu o przepis art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 174 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niedostateczne rozpatrzenie zarzutów skargi przez WSA w Gliwicach co doprowadziło do braku dostatecznego wyjaśnienia przez sąd czy w sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego,

2. tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. i 135 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw.

z art. 24 ust. 5b i 5f ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 266, dalej: u.s.u.s.) poprzez niedostateczne i błędne rozpatrzenie zarzutów przez WSA

w Gliwicach, a co za tym idzie, błędne ustalenie przez organ egzekucyjny biegów zawieszenia terminów oraz błędne ustalenie terminów przedawnienia dla poszczególnych składek wykazanych szczegółowo pismem pełnomocnika skarżącej, co poskutkowało wydaniem decyzji odmownej,

3. tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazania dowodów stanowiących podstawę wydanego wyroku,

w szczególności w odniesieniu do dowodów będących podstawą do uznania,

iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego,

2. względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi celnemu do ponownego rozpoznania.

Nadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, jednocześnie oświadczył, iż wnosi

o przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie, o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o wydanie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania, w tym zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.

Zarządzeniem z 4 stycznia 2024 r. w trybie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione oraz jednocześnie pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.)

i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem kontroli sądu pierwszej instancji było w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora ZUS, w którym organ ten na podstawie art. 59 § 2, § 3 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca

2020 r., odmówił skarżącej umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa, które stanowiły podstawę prawną podjętych rozstrzygnięć. Skarżąca podobnie, jak w skardze do sądu pierwszej instancji, kwestionuje natomiast zasadność wydania (zgodność z prawem) postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, formułując zarzuty, które w istocie odnoszą się do innego postępowania prowadzonego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.

W zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji wyjaśnił skarżącej charakter i zakres postępowania prowadzonego w oparciu o regulację art. 59 § 2 u.p.e.a., w szczególności przedstawiając różnice pomiędzy umorzeniem postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 i 59 § 2 u.p.e.a. WSA odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia art. 24 ust. 5b i 5f u.s.u.s. W tym zakresie w uzasadnieniu wskazano, iż zarzuty naruszenia art. 24 ust. 5b i 5f u.s.u.s. związane są z twierdzeniem o przedawnieniu niektórych z dochodzonych składek na ubezpieczenia społeczne. Kwestia ta była podnoszona przez pełnomocnika skarżącej we wniosku inicjującym odrębne postępowanie administracyjne, które zostało zakończone ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 16 września 2020 r. utrzymującym w mocy postanowienie Dyrektora ZUS z 15 kwietnia 2020 r., w którym na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Nie ma zatem podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że sąd nie jest związany zarzutami

i wnioskami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę odrębną w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego

i wydawanych w nim aktów administracyjnych. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę inną niż tą, w której orzeka. Przepis art. 135 p.p.s.a. również nie stanowi upoważnienia dla sądu pierwszej instancji do wyjścia poza granice danej sprawy, którą wyznacza treść rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Sam autor skargi kasacyjnej nie wskazał na czym konkretnie miałoby polegać zaniedbanie sądu pierwszej instancji w tym zakresie, natomiast argumentacja podniesiona

w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie znajduje potwierdzenia. W uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji wskazał bowiem, że zarzut dotyczący przedawnienia dochodzonych składek na ubezpieczenia społeczne został rozpatrzony w innym postanowieniu wydanym w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a. Artykuł 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., którego naruszenie podniesiono również w skardze kasacyjnej, nie zawiera unormowań wskazujących na sposób analizy przez sąd akt sprawy, w tym skargi i zakresu odniesienia się do zawartych w niej zarzutów. Z tych względów zarzut naruszenia tego przepisu jest nietrafny.

Podobnie nie zachodziła możliwość uwzględnienia twierdzeń o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy zawarte w tej normie prawnej. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Sąd pierwszej instancji w sposób wyczerpujący wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia i odniósł się do zasadniczych zarzutów skargi.

W szczególności wskazał, że ustawową przesłanką umorzenia postępowania egzekucyjnego zawartą w art. 59 § 2 u.p.e.a. jest stwierdzenie przez organ egzekucyjny, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, organ zaś dokonując szczegółowej kalkulacji uznał, że egzekucja należności pieniężnej od skarżącej będzie celowa, nadto wyjaśnił, że przewidziane w tym przepisie umorzenie egzekucji ma charakter fakultatywny i pozostaje zależne od uznania organu egzekucyjnego.

Reasumując należy stwierdzić, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego są niezasadne. Przede wszystkim autor skargi kasacyjnej nie powiązał ich z podstawą prawną rozstrzygnięcia organu administracji. Tym samym nie podważył prawidłowości stwierdzenia, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 2 u.p.e.a.

Z tych też względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznając zarzuty skarżącej za niezasadne, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku

z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Bogusław Dauter