Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 583/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 49h ust. 1 pkt 2, art. 49i ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1935
law: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant: asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr 85/2023 znak: WOP.7721.1227.2022.DA w przedmiocie legalizacji obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie z dnia 28 listopada 2022 r., nr 69/2022, znak: PINB.7355.2.15.2021-2022.MZ; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącego O. S.A. z siedzibą w W. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr 85/2023 (znak: WOP.7721.1227.2022.DA) z dnia 24 kwietnia 2023 r., utrzymującą w mocy - w oparciu o art. 49i ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351) - decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie Nr 69/2022 (znak: PINB.7355.2.15.2021-2022.MZ) z dnia 28 listopada 2022 r. w przedmiocie legalizacji budynku gospodarczego.

1. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 2 grudnia 2020 r. O. S.A. Oddział w R. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie w sprawie dotyczącej zabudowy w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia [...] relacji K.-L.. Poinformował, iż w czasie kontroli sieci gazowej stwierdził, iż na nieruchomości nr ewid. [...] w miejscowości Z., gmina K., w odległości 1 m od gazociągu wysokiego ciśnienia [...] relacji K.-L. znajduje się obiekt budowalny, a jego lokalizacja jest niezgodna z rozporządzeniem Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640).

1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 5 marca 2021 r. przeprowadził oględziny, które wykazały, iż na wspomnianej nieruchomości zlokalizowany jest drewniany domek letniskowy o wymiarach 3,35 m x 5,1 m z dodatkowym pomieszczeniem od strony północnej o wymiarach 1,1 m x 1 m. Właściciel nieruchomości - K.P. w trakcie oględzin oświadczył, że budynek letniskowy istniał na w/w działce jeszcze przed zakupem przedmiotowej działki przez jego ojca – W. P. w lutym 2001 r., oświadczył ponadto, iż nie rozbudowywał przedmiotowego obiektu, a wykonywał przy nim jedynie prace konserwacyjne i drobne roboty remontowe. Pracownicy techniczni operatora gazociągów, którzy stawili się na oględzinach rzeczonej nieruchomości, wskazali przebieg gazociągu w terenie w celu dokonania odpowiednich pomiarów.

2. Na wezwanie organu w siedzibie PINB w Kutnie stawił się W.P., który zeznał, że "w dacie zakupu działki nr ewid. [...] w miejscowości [...] gm. K. tj. [...] 2001 na w/w działce wybudowany był już budynek letniskowy, który istnieje obecnie. Pan W.P. ponadto oświadczył, że w/w działka została nabyta od Pana M.O. zam. [...] nr [...],[...] K.. Pan W.P. ponadto poinformował, że w/w budynek mógł zostać wybudowany podczas budowy gazociągu".

3. Następnie organ I instancji w dniu 20 maja 2021 r. sporządził protokół dotyczący wyjaśnień złożonych przez świadka w sprawie spornego budynku: M.O. oświadczył, że "na działce nr ewid. [...] w miejscowości Z. gm. K. w dacie sprzedaży tej działki istniała drewniana szopa. Pan M.O. nie jest w stanie dokładnie określić, w którym miejscu działki w/w szopa się znajdowała. Świadek jednocześnie oświadczył, że stan techniczny wymienionej powyżej szopy był znacznie gorszy, niż stan techniczny domku letniskowego przedstawionego na zdjęciach. Poprzednio była to szopa drewniana zbita z desek. Pan O. oświadczył ponadto, że był właścicielem działki, a użytkownikiem była jego ciocia, która nie żyje".

4. W dalszej kolejności na wezwanie organu strona skarżąca przekazała informację dot. przedmiotowej sprawy tj.:

1) Gazociąg wysokiego cieśnina [...] relacji K.-L. został wybudowany na działce nr ewid. [...] zgodnie z prawem i obowiązującymi przepisami, na podstawie:

- wskazania lokalizacyjnego Urzędu Wojewódzkiego w P. nr [...] z dnia 07.02.1994 r.;

- decyzji Urzędu Wojewódzkiego w P. nr [...] z 18.05.1994 o ustaleniu lokalizacji inwestycji;

- pozwolenia na budowę Urzędu Rejonowego w K. nr [...] z dnia 01.07.1994 r.

2) Przesłano kopię mapy zasadniczej potwierdzoną za zgodność z oryginałem - plan sytuacyjny trasy gazociągu wysokiego ciśnienia [...].

3) Przesłano potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu odbioru technicznego robót gazociągowych nr [...] z dnia 22.03.1995 r.

4) Zgodnie z załączoną mapą wymienioną w pkt. 2 ww. pisma, przedmiotowy budynek letniskowy nie istniał w czasie budowy gazociągu. Spółka nie posiada informacji o dacie wybudowania budynku letniskowego na działce nr ewid. [...] w Z.

5. Na prośbę organu Wydział Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w K., poinformował, iż w latach 1995 - 2000 nie zostało wydane pozwolenie na budowę budynku letniskowego oraz nie zostało dokonane zgłoszenie budowy takiego obiektu znajdującego się na dz. ew. [...] - obręb [...] W., miejscowość Z., gm. K..

6. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kutnie postanowieniem Nr 45/2021 z dnia 27 sierpnia 2021 r. na podstawie art. 49g w związku z art. 49f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2020 poz. 1333 z późniejszymi zmianami) nałożył na K.P. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 25.11.2021 r. następujących dokumentów:

1) oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane);

2) geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu;

3) ekspertyzy technicznej wskazującej czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

7. K.P. - przy piśmie przewodnim z dnia 25 listopada 2021 r. - przedłożył następujące dokumenty:

1) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne (PB-5);

2) mapę sytuacyjno-wysokościową z inwentaryzacji powykonawczej budynku gospodarczego;

3) ekspertyzę techniczną, stanu technicznego obiektu budowalnego, opracowanego przez mgr inż. S.S., upr. bud. [...], data opracowania: listopad 2021 roku; do ekspertyzy załączono zaświadczenie o nr [...] wydane przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa, stwierdzenie przygotowania zawodowego nr ewid. [...] wydane przez Wojewodę [...] oraz dokumentację fotograficzną przedmiotowego domku letniskowego. W w/w ekspertyzie wnioski końcowe zgodnie przyjmują, iż stan techniczny obiektu nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne jego użytkowanie.

8. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kutnie wydał decyzję nr 97/2021 z dnia 29 grudnia 2021 r. (znak: PINB.7355.2.9.2021.MZ) na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (teks jednolity Dz. U. 2020 r., poz. 1333 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (teks jednolity Dz. U. 2021 r., poz. 735 z późniejszymi zmianami), w sprawie legalizacji obiektu budowlanego w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym wydał decyzję o legalizacji budynku letniskowego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. K., którego właścicielem jest K.P..

9. W wyniku odwołania strony skarżącej Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr 79/2022 z dnia 14 marca 2022 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie nr 97/2021 z dnia 29.12.2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę winien uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym zakresie oraz ustalić datę budowy oraz rozbudowy i zastosować odpowiednie przepisy Prawa budowlanego.

10. W trakcie ponownie prowadzonego postępowania na wezwanie organu K.P. przedstawił akt notarialny Repertorium [...] Nr [...] z dnia [..] 2015 r. dot. darowizny otrzymanej od rodziców w zakresie działki nr ewid. [...] w miejscowości Z. oraz oświadczył, iż będący przedmiotem postępowania budynek pełni funkcję gospodarczą (w budynku przechowywane są wędki, pokarm dla ryb, stół). Ponadto K.P. oświadczył, że w czasie, gdy rodzice nabywali przedmiotową nieruchomość, tj. w roku 2001, teren wokół działki nr ewid. [...] w Z. był polami uprawnymi, które dopiero późnej zostały przekształcone na działki budowlane i zabudowane. Obecni właściciele działek najprawdopodobniej nie posiadają wiedzy odnośnie daty budowy przedmiotowego budynku. K.P. poinformował składając w niemniejszej sprawie zeznania, iż świadek M.O. zmarł.

1. Na prośbę organu I instancji w dniu 13 lipca 2022 r. Główny Urząd Geodezji i Kartografii przesłał zdjęcie lotnicze z 1996 r. Zgodnie z adnotacją urzędową sporządzoną przez pracownika organu I instancji w dniu [...] lipca 2022 r. na podstawie informacji zawartych w Geoportalu Powiatu K. oraz Elektronicznych Księgach Wieczystych, ustalono, że działki sąsiadujące z działką, na której znajduje się budynek gospodarczy będący przedmiotem postępowania uległy podziałowi, a następnie zostały sprzedane.

2. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kutnie postanowieniem Nr 43/2022 z dnia 26.07.2022 r. (znak: PINB.7355.2.12.2021-202.MZ) na podstawie art. 49h ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na K.P. obowiązek uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy technicznej ww. obiektu w zakresie: wyjaśnienia i uzasadnienia przez autora ekspertyzy, sformułowań zawartych w przedłożonym opracowaniu, że stan techniczny obiektu budowlanego może nie stwarzać zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i jednocześnie może pozwalać na jego bezpieczne użytkowanie mimo naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.

3. W piśmie z dnia 15 września 2022 r. K.P. podniósł, iż opracowujący ekspertyzę techniczną winien odnieść się czy budynek będący przedmiotem postępowania i sposób jego użytkowania może mieć negatywny wpływ na istniejący gazociąg oraz jego użytkowanie. Ponadto oświadczył, iż w pkt. 5.4 ekspertyzy technicznej opracowujący wyraźnie określił, że stan techniczny obiektu pozwala na jego bezpieczne użytkowanie zgodnie z jego przeznaczeniem. Ponownie Pan K.P. nadmienił, iż podtrzymuje swoje dotychczasowe wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie, następnie nadmienił, że przedmiotowy budynek spełnił warunki zasiedzenia przed rozpoczęciem postępowania. W piśmie z dnia 3 października 2022 r. S.S. – autor ekspertyzy - wyjaśnił, iż budynek swoją lokalizacją oraz stanem technicznym nie zagraża przebiegającej w pobliżu sieci gazowej oraz w żaden sposób nie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, w przeciwieństwie do istniejącej sieci gazowej, która może stanowić zagrożenie w przypadku jej rozszczelnienia nie tylko na terenie przedmiotowej działki (nr ewid. [...]), ale również na całej swojej długości. Przedmiotowy budynek nie posiada stałych fundamentów zagłębionych w gruncie. Jest posadowiony na legarach drewnianych, nie ma możliwości przemieszczania się i nie koliduje oraz nie stwarza zagrożenia dla istniejącej sieci gazowej. Stan techniczny obiektu budowanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i jednocześnie może pozwalać na jego bezpieczne użytkowanie zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem jak również dalszym zamierzonym przez właściciela sposobem użytkowania i nie ma negatywnego wpływu na istniejący gazociąg [...] relacji K.-L..

4. W piśmie z dnia 2 listopada 2022 r. O. S.A. Oddział w R. zakwestionował przedłożoną ekspertyzę i wskazał, iż wydawanie ewentualnych opinii w zakresie potencjalnych zagrożeń należy do zadań biegłego z zakresu gazownictwa lub katastrof budowanych, które byłyby poparte skrupulatną oceną w oparciu o doświadczenie zawodowe.

5. W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kutnie decyzją z dnia 28 listopada 2022 r. Nr 69/2022 (znak: PINB.7355.2.15.2021-2022.MZ) na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane orzekł o legalizacji spornego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Z..

11. W odwołaniu od powyższej decyzji O. S.A. zarzucił:

1) naruszenie art. 49f ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 poz. 2351) w związku z § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (dalej Rozporządzenie Ministra Gospodarki) poprzez przyjęcie, iż lokalizacja budynku gospodarczego na działce ew. nr [...] w miejscowości Z., gm. K. spełnia warunki do wydania decyzji legalizacyjnej, podczas gdy lokalizacja ww. obiektu narusza przepisy ww. Rozporządzenia Ministra Gospodarki o zachowaniu bezpiecznej odległości od eksploatowanej sieci gazowej, czym stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia oraz mienia znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości oraz w jej pobliżu;

2) naruszenie § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie zwiera bezwzględnego zakazu zabudowy w strefie kontrolowanej gazociągu, a obecne użytkowanie obiektu, zgodnie z jego przeznaczeniem w żaden sposób nie może spowodować uszkodzenia gazociągu, podczas gdy ze sformułowania "nie należy wznosić" wynika wprost, iż istnieje zakaz zabudowy w strefie kontrolowanej, o której mowa ww. przepisie;

3) naruszenie art. 49g ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego ekspertyzy technicznej przygotowanej przez Pana S.S. specjalisty konstrukcji - budowlanych oraz zabytków nieruchomych, podczas gdy w niniejszej sprawie wymagana była również opinia biegłego z zakresu gazownictwa, z uwagi na zlokalizowany na przedmiotowej nieruchomości gazociąg [...] K. - L. w odległości ok. 4,0 m od budynku gospodarczego objętego przedmiotowym postępowaniem;

4) naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do organu administracji państwowej;

5) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez:

a) przeprowadzenie oceny i rozpatrzenie materiału dowodowego w postaci ekspertyzy technicznej obiektu, z pominięciem oceny wzajemnej zależności posadowionego obiektu gospodarczego i sieci gazowej (gazociągu [...] K. - L.) w odległości 4,0 m, a w konsekwencji brak prawidłowych ustaleń związanych z funkcjonowaniem obiektu oraz sieci gazowej na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...];

b) brak wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności oparciu oceny organu na niekompletnej, nieuprawnionej ekspertyzie specjalisty mgr inż. S.S. o specjalności konstrukcji budowlanych, podczas gdy do oceny zależności i wzajemnego odziaływania gazociągu i budynku gospodarczego na nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] w miejscowości [...] wymagane jest zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu gazownictwa;

c) brak wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego, w postaci zeznań najbliższej rodziny zmarłego świadka Pana O., które potencjalnie mogłyby mieć wiedzę o obiekcie będącym przedmiotem tego postępowania (żona, dzieci);

d) brak wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego, w postaci opinii biegłego z zakresu gazownictwa lub katastrof budowlanych oraz opinii o zakresie prowadzonych robót i czasu ich przeprowadzenia w obiekcie gospodarczym podlegającym legalizacji.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez nakazanie rozbiórki spornego obiektu, a ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przesunięcie obiektu ze strefy kontrolowanej gazociągu.

12. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 31 stycznia 2023 r., Nr [...]7/1/2023, na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Kutnie uzupełnienie materiału dowodowego.

13. Przy piśmie z dnia 15 marca 2023 r. organ I instancji przesłał: protokół z oględzin budynku gospodarczego z dnia 1 marca 2023 r. wraz z dokumentacją fotograficzną potwierdzającą, że będący przedmiotem postępowania budynek jest budynkiem gospodarczym, w protokole z oględzin znajdują się również wyjaśnienia K.P., odnośnie daty remontu przedmiotowego obiektu i na czym polegał remont; protokoły z przesłuchania w charakterze świadków żony i syna zmarłego M.O.; protokół z przesłuchania w charakterze świadka właściciela działki nr ewid. [...] w miejscowości Z., gm. K. (przed podziałem); kserokopię aktu notarialnego z 2001, którym W.P. nabył nieruchomość zalkalizowaną na działce nr ewid. [...].

1. Wspomnianą na wstępie decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr 85/2023 (znak: WOP.7721.1227.2022.DA) z dnia 24 kwietnia 2023 r., utrzymującą w mocy - w oparciu o art. 49i ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351) - decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie Nr 69/2022 (znak: PINB.7355.2.15.2021-2022.MZ) z dnia 28 listopada 2022 r. w przedmiocie legalizacji budynku gospodarczego.

1. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w trakcie ponownych czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 1 marca 2023 r. organ I instancji ustalił, iż przedmiotowy obiekt budowlany jest budynkiem gospodarczym. Podczas kontroli w obiekcie znajdowały się: taczki, grabki, stół, drabina służąca właścicielowi do pracy na działce i do łowienia ryb. K.P. oświadczył, że remont przedmiotowego budynku był wykonany po zakupie nieruchomości przez rodziców K.P. (zanim K.P. stał się właścicielem). K.P. oświadczył, że konstrukcja obiektu została niezmieniona. Na istniejącym obiekcie została wykonana naprawa elewacji poprzez obłożenie starej szopy nowymi deskami. Ponadto dokonano podziału całego obiektu na dwa pomieszczenia za pomocą drewnianej ścianki. Wewnątrz obiekt również został wyłożony nowymi deskami (boazeria).

2. Organ I instancji w toku postępowania ustalił również, w oparciu o informację przekazaną przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii, który przesłał zdjęcie lotnicze z [...] 1996 r., na którym na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. K. znajduje się wyłącznie budynek mieszkalny, brak jest innych obiektów kubaturowych, w tym również budynku stanowiącego sporny obiekt budowlany, jednakże w ocenie organu odwoławczego na zdjęciu w miejscu aktualnie znajdującego się budynku gospodarczego widoczny jest brązowy punkt, który może świadczyć o istniejącym w tej dacie obiekcie lub rozpoczęciu robót przy nim, ale z uwagi na słabą jakość zdjęcia nie można ustalić bezspornie czy stanowi obecny obiekt budowlany.

3. Ponadto organ odwoławczy przyjął, iż gazociąg został wybudowany wcześniej niż przedmiotowy budynek gospodarczy. Organ wskazał na zeznania świadków zebrane przez organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania, które mogły być materiałem pomocniczym, lecz nie mogły stanowić twardego dowodu na potwierdzenie daty powstania spornego obiektu. Jednakże działania organu pierwszej instancji w postaci przesłuchania w charakterze świadków w celu ustalenia daty budowy bądź rozbudowy oraz miejsca posadowienia przedmiotowego budynku gospodarczego, która są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie przyniosły oczekiwanych wyjaśnień. Zeznanie złożone przez M.O., który był właścicielem przedmiotowej nieruchomości od dnia [...] 1990 r., który oświadczył, iż na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. K., znajdowała się drewniana szopa. Korelując powyższe oświadczenie oraz przesłane zdjęcie lotnicze przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii organ odwoławczy stwierdził, iż sporny obiekt budowany został wybudowany po 1996 r., a jeszcze przed 2001 r., gdy właścicielami przedmiotowej nieruchomości zostali W. i T. P. Ponadto w ocenie organu odwoławczego PINB w Kutnie dołożył wszelkiej staranności i przeprowadził dużo środków dowodowych, w tym na zlecenie przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które jednoznacznie nie doprowadziły do ustalenia dokładnej daty budowy omawianego budynku. Ostatecznie organ odwoławczy przyjął, że budynek powstał między sierpniem 1996 r. a lutym 2001 roku. Taką datę podają poprzedni właściciele nieruchomości i ostatecznie nie została przez stronę skarżącą w całym postępowaniu zakwestionowana. Ponadto od zakończenia budowy aktualny właściciel wykonał przy nim jedynie roboty remontowe. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ uznał, iż od zakończenia budowy spornego obiektu budowlanego minęło 20 lat.

4. Następnie organ podniósł, że iż w latach 1996-2000 stosownie do art. 28 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. 1994.89.414), sporny obiekt budowlany wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dopiero ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw wprowadziła zwolnienie z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę dla budynków gospodarczych do o powierzchni zabudowy do 10 m². Z tych względów organ przyjął, iż wobec braku pozwolenia na budowę oraz upływu 20 lat od zakończenia budowy w rzeczonej sprawie występują przesłanki do prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

5. Następnie organ wskazał, że gdyby inwestor wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę to wówczas organ administracji architektoniczno-budowlanej wydając decyzję o pozwoleniu na budowę ze względu na zrealizowanie gazociągu w okresie wcześniejszym, powinien uwzględniać zastany stan faktyczny i prawny i zezwolić na lokalizację obiektu w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami. Inwestor zrealizował sporny obiekt w warunkach samowoli budowlanej latach 1996 - luty 2001. Wówczas nie obowiązywało jeszcze rozporządzenia Ministra Gospodarki z 30.01.2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. z 2001 r. 97.1055), które weszło w życie z dniem 12 grudnia 2001 roku, tylko rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U.1995.139.686), zgodnie z którym stosownie do załącznika nr 2 budynki niemieszkalne powinny być usytuowane w odległości 8 m od gazociągu o ciśnieniu gazu powyżej 0,4 MPa do 10 MPa. Stosownie do treści ust. 2 par. 6 ww. rozporządzenia odległości podstawowe określone w załączniku nr [...] pod Ip. 1, 2, 5 i 6 mogą być zmniejszone do 25% przy zastosowaniu na gazociągu rury ochronnej.

6. Organ zauważył, że zgodnie z ogólną regułą, decyzję administracyjną wydaje się w oparciu o ustalenia faktyczne i stan prawny obowiązujący w dacie rozstrzygania sprawy. Wszelkie odstępstwa od tej zasady stanowią wyjątek i muszą być interpretowane zawężające.

7. Dalej organ podniósł, że w sprawie niniejszej operator sieci gazowej odmawia zgody na legalizację budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. K. i dzieje się to wyłącznie z powołaniem się na przesłankę bezpieczeństwa bez szerszego wyjaśnienia i ustalenia rzeczywistego zagrożenia. Analizując § 10 ust. 3 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26.04.2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r. poz. 640) organ odwoławczy podkreślił, że stwierdzić, że użyty w § 10 ust. 3 r.w.s.g. zwrot "nie należy wznosić" nie kształtuje bezwzględnego zakazu istnienia obiektów w strefie kontrolowanej gazociągu, lecz określa pewien stan pożądany. W przeciwnym razie tzw. racjonalny ustawodawca użyłby zwrotu "zabrania się" lub "nie dopuszcza się". Ponadto przepis ten mówi o stanie przyszłym - odnosi się bowiem do wznoszenia obiektów. Nie odnosi się on natomiast do stanu już istniejącego. Z przepisów powyższych nie można więc wywnioskować, że budynek gospodarczy nie może znajdować się w strefie kontrolowanego gazociągu, jeżeli powstał przed jego wybudowaniem.

8. Organ zaakcentował, że inwestor przedłożył, na żądanie organu I instancji, wyczerpującą ekspertyzę techniczną. Ponadto w piśmie z dnia 3 października 2022 r. Pan S.S. wyjaśnił, iż budynek swoją lokalizacją oraz stanem technicznym nie zagraża przebiegającej w pobliżu sieci gazowej oraz w żaden sposób nie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi. Przedmiotowy budynek nie posiada stałych fundamentów zagłębionych w gruncie. Jest posadowiony na legarach drewnianych, nie ma możliwości przemieszczania się i nie koliduje oraz nie stwarza zagrożenia dla istniejącej sieci gazowej.

9. Zdaniem organu stan techniczny obiektu budowanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i jednocześnie może pozwalać na jego bezpieczne użytkowanie zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem jak również dalszym zamierzonym przez właściciela sposobem użytkowania i nie ma negatywnego wpływu na istniejący gazociąg [...] relacji K.-L..

Przedłożone opracowanie wskazuje, iż pomimo niespełnienia norm związanych z zachowaniem niezbędnej odległości od strefy kontrolowanej gazociągu, nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki do stwierdzenia, iż oceniana budowa wpływa negatywnie na bezpieczeństwo związane z eksploatacją gazociągu.

W znajdujących się w aktach sprawy pismach operatora gazociągu nie wykazano także, iż poza niezachowaniem odległości określonej w przepisach występują inne czynniki obniżające poziom bezpieczeństwa, a jak wskazuje orzecznictwo w analogicznej sprawie, zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska nie można jednak wywodzić tylko z faktu usytuowania danego obiektu w zbliżeniu do gazociągu. Zagrożenie takie nie jest też równoznaczne z naruszeniem przepisów w sprawie warunków technicznych.

Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie skarżąca spółka w postępowaniu administracyjnym nie wykazała realnego zagrożenia bezpieczeństwa. Sama okoliczność zlokalizowania budynku w strefie kontrolowanej nie przesądza o tym, iż budynek stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz, że zapisy rozporządzenia nie są skierowane do potencjalnych inwestorów budowlanych, a strefę kontrolowaną należy rozumieć jako obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu (§ 2 pkt 30 rozporządzenia). Jak wynika z przepisu, strefa kontrolna ma na celu przede wszystkim ochronę trwałości i użytkowania gazociągu, a nie zapewnienie bezpieczeństwa ludziom lub ich mieniu. Ocenić, więc należało, czy przedmiotowa inwestycja, znajdująca się w strefie kontrolowanej, ma negatywny wpływ na trwałość i zapewnienie prawidłowego użytkowania gazociągu. W analizowanej sprawie przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ I instancji jest budynek gospodarczy zatem jest budynkiem niemieszkalnym, ponieważ nie posiada trwałego fundamentu czy przegród zewnętrznych i różni się też od obiektu typu stodoła, szopa oraz garaż. Zwrócić należy uwagę czy § 10 ust. 3 rozporządzenia i zaznaczyć, czy budynek gospodarczy, stanowiąca obiekt budowlany, może spowodować uszkodzenie gazociągu podczas jego użytkowania w kontekście pojęcia "strefy kontrolowanej". Nadmienić należy, iż mając na względzie § 10 ust. 3 i 4 rozporządzenia wysuwa się wniosek, że prawodawca dopuścił możliwość uzgodnienia sposobu wykonania prac, a tym samym ograniczoną, ale jednak ewentualność zabudowy stref kontrolowanych, pod pewnymi warunkami. Wobec powyższego brak jest podstaw, aby z pojęcia stref kontrolowanych wyprowadzać zakaz jakiejkolwiek zabudowy warunkowany brakiem formalnej zgody operatora sieci.

2. Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł O. S.A. z siedzibą w W..

1. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie następujących przepisów:

1) naruszenie art. 49f ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż lokalizacja budynku gospodarczego na działce ew. nr [...] w miejscowości [...], gm. K. spełnia warunki do wydania decyzji legalizacyjnej, podczas gdy lokalizacja ww. obiektu narusza przepisy ww. Rozporządzenia Ministra Gospodarki o zachowaniu bezpiecznej odległości od eksploatowanej sieci gazowej, czym stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz mienia znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości oraz w jej pobliżu (co spełnia przesłankę zastosowania przepisu art. 49f ust. 3). W sytuacji, gdyby organ prawidłowo stwierdził zagrożenie zdrowia i życia ludzi - winien zastosować odpowiednie środki wskazane w pkt. 1) i 2) powyższego przepisu - co jednocześnie wyłączałoby możliwość legalizacji obiektu budowlanego;

2) art. 89 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż dla obecnie lokalizowanych obiektów w pobliżu tych sieci należy stosować normy odległościowe wynikające z nieobowiązujących już przepisów, podczas gdy do wymienionych w tym przepisie urządzeń, w przypadku kiedy wydano pozwolenie na budowę, stosuje się przepisy Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z roku 1995 (Dz.U. 1995 nr [...]39 poz. 686), a w szczególności wymagania dotyczące określenia odległości podstawowych gazociągów od obiektów terenowych wskazane w załączniku nr [...] i 2, jeśli w okresie jego obowiązywania zostało wydane pozwolenie na budowę danego gazociągu lub urządzenia, co w żaden sposób nie stanowi opozycji do Rozporządzenia obecnie obowiązującego Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r., które wręcz unormowało poprzednie akty prawne z roku 2001 i 1995r.

3) naruszenie art. 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki poprzez błędną wykładnię pojęcia "strefa kontrolowana" oraz wynikającej z niej celów ustawionych przez prawodawcę i uznanie, że "sama okoliczność zlokalizowania budynku w strefie kontrolowanej nie przesądza o tym, iż budynek stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia (...) a zapisy rozporządzenia nie są skierowane do potencjalnych inwestorów budowlanych", podczas gdy prawidłowa wykładnia § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki w oparciu o obowiązujące orzecznictwo akcentuje zakaz zabudowy, który nie wiąże się z podejmowaniem jakichkolwiek uzgodnień ze strony Operatora sieci przesyłowej (Skarżącej) a przepisy te skierowane są do inwestorów i operatora sieci przesyłowej.

4) art. 49g ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 84 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego ekspertyzy technicznej przygotowanej przez Pana S.S. specjalisty konstrukcji - budowlanych oraz zabytków nieruchomych, podczas gdy w niniejszej sprawie wymagana była również opinia biegłego z zakresu gazownictwa z uwagi na zlokalizowany na przedmiotowej nieruchomości gazociąg [...] K. - L. w odległości 3,5 m od budynku gospodarczego objętego przedmiotowym postępowaniem;

5) naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do organu administracji państwowej;

6) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności:

7) prowadzenie postępowania jedynie w oparciu o oświadczenie inwestora, w zakresie przeprowadzonych prac remontowych z pominięciem szczegółowej dokumentacji technicznej obiektu oraz na której zlokalizowany jest budynek gospodarczy (opinii, map, decyzji);

8) dokonanie oceny lokalizacji obiektu gospodarczego, z pominięciem oceny wzajemnej zależności zlokalizowanej w odległości 3,5 m sieci gazowej (gazociągu [...] K. - L.), a w konsekwencji brak prawidłowych ustaleń związanych z funkcjonowaniem budowli oraz sieci gazowej na nieruchomości o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina K..

9) naruszenia art. 138 ust. 1 pkt 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie polegające na wadliwym utrzymaniu w mocy Decyzji organu pierwszej instancji, pomimo istnienia okoliczności, które powinny skutkować uchyleniem Decyzji w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi pierwszej instancji zgodnie z dyspozycją art. 138 § 2 k.p.a.

2. W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji; przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i na podstawie art. 145a §2 p.p.s.a. o zobowiązanie organu I instancji do prawidłowego zastosowania art. 49f ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego i wydania postanowienia w zakresie bezzwłocznego usunięcia stanu zagrożenia zarówno dla gazociągu jak i budynku - poprzez rozbiórkę budynku lub jego przeniesienie; na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zwrotu kosztów postępowania, obejmujących również koszty zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych.

3. Strona skarżąca wniosła ponadto na podstawie art. 106 § p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:

a) fotografii obiektu budowlanego (domku letniskowego) z dnia 19 maja 2023 r., na okoliczność sposobu wykorzystania obiektu, materiałów użytych do jego budowy, zakresu ingerencji człowieka w jego powstanie i utrzymanie;

b) pisma Ministerstwa Gospodarki z 19 września 2002 r. załączonego do niniejszej skargi, na okoliczność interpretacji przepisu art. 89 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r.

4. W uzasadnieniu skargi strona wskazała w szczególności, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzję ustaliły, że budynek gospodarczy został wybudowany po zakończeniu budowy gazociągu wysokiego ciśnienia (str. 15 Decyzji nr 85/2023). Zgodnie z § 10.3. Rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. Strefa kontrolowana, zmniejszona dla w/w gazociągu w stosunku do wolnostojących budynków niemieszkalnych wynosi 30 m (linia środkowa strefy kontrolowanej pokrywa się z osią gazociągu, czyli po 15 m na stronę od osi gazociągu). Lokalizacja budynku gospodarczego w odległości około 3,5 m od gazociągu jest niezgodna z ww. przepisami. Zakaz zabudowy w strefie kontrolowanej gazociągu ma na celu zapewnienie bezpiecznej i trwałej eksploatacji czynnego gazociągu wysokiego ciśnienia. Potencjalne ryzyko zakłócenia pracy gazociągu poprzez zabudowę w strefie kontrolowanej może mieć tragiczne konsekwencje dla życia i zdrowia ludzi (w przypadku ewentualnej eksplozji). Taka zabudowa, poza możliwym oddziaływaniem na zlokalizowany pod ziemią czynny gazociąg wysokiego ciśnienia, utrudnia bieżącą kontrolę i konserwację obiektu liniowego jakim jest gazociąg wysokiego ciśnienia. Gazociąg jest zlokalizowany ok. 1 metra pod powierzchnią gruntu. W rzeczywistości nie jest to głębokie posadowienie sieci gazowej, wobec czego każde niepożądane działanie zagraża prawidłowemu, zgodnemu z prawem jej funkcjonowaniu (przesyłu gazu). W tym o to celu, wprowadzono przez ustawodawcę zakaz zabudowy w strefie kontrolowanej. Ponadto, jak zostało ustalone w trakcie powtórnego postępowania przed Organami obu instancji obiekt poza funkcją rekreacyjną pełni również funkcje gospodarczą, co potencjalnie wiąże się z możliwością przechowywania różnych narzędzi, substancji, materiałów, których lokalizacja w strefie kontrolowanej jest niedozwolona. Obiekt gospodarczy wyposażony został w prąd i antenę TV. Organy w tym postępowaniu całkowicie pominęły ten fakt. W ekspertyzie technicznej biegłego znajdują się zdjęcia przedmiotowego obiektu gospodarczego. Obiekt ten posiada antenę TV, a z wyników przeprowadzonej wizji pracowników organu oraz opracowanych dokumentów to nie wynika. Organy obu instancji milcząco pominęły ten fakt w swoich decyzjach. Niemniej, pracownicy Skarżącej podczas kontroli sieci gazowej, która zlokalizowana jest zaledwie 3,5 m od ww. budynku dostrzegli w dniu 19 maja 2023 r. przedmiotową antenę TV, której najpewniej brak było podczas ponownych czynności kontrolnych w dniu 1 marca 2023 r., gdyż oczywistym jest, iż Organowi nie umknąłby ten fakt.

5. Strona skarżąca zauważyła, że organ II instancji w swoim uzasadnieniu odnoszącym się do strefy kontrolowanej, oparł się na nieaktualnym już Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. (Dz. U. nr 97, poz. 1055). W przedmiotowej sprawie zastosowanie ma Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U.2013.640). Odwołanie się do § 9 ust. 2 i 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z roku 2001 r. (str.17 Uzasadnienia Decyzji ŁWINB), wprowadza w błąd.

6. Jednocześnie ku zdziwieniu skarżącej, mimo iż organ przyznaje, że obiekt budowalny powstał po wybudowaniu gazociągu, to na str. 14 akapit 3 odnoszącym się bezpośrednio do § 10 ust. 3 Rozporządzenia, cyt.: "zwrot "nie należy wznosić" nie kształtuje bezwzględnego zakazu istnienia obiektów w strefie kontrolowanej gazociągu, lecz określa pewien stan pożądany. W przeciwnym razie tzw. racjonalny ustawodawca użyłby zwrotu "zabrania się" lub "nie dopuszcza się. Ponadto przepis mówi o stanie przyszłym odnosi się do wznoszenia obiektów. Nie odnosi się on do stanu już istniejącego. Z przepisów powyższych nie można więc wnioskować, że budynek gospodarczy nie może znajdować się w strefie kontrolowanej gazociągu, jeżeli powstał przed jego wybudowaniem."

7. Skarżąca uznała za konieczne wskazanie następujących faktów:

1) Gazociąg został wybudowany w roku 1995 r., wówczas obowiązywało Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U.1995.139.686). W obowiązującym wówczas Rozporządzeniu nie używano pojęcia strefy kontrolowanej, a terminu "odległości podstawowe gazociągów od obiektów terenowych", określone w załączniku nr [...] i 2 (§ 6 Rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu).

2) Pojęcie strefy kontrolowanej pojawiło się dopiero w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 30 stycznia 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. 97.1055).

3) Organ II Instancji swoje obliczenia w zakresie wskazanych odległości oparł na nieodpowiedniej kolumnie załącznika nr 2 do Rozporządzenia z dnia 14 listopada 1995 r. Ministra Przemysłu i Handlu tj. na kolumnie 4, a powinien na kolumnie 8.

4) Gazociąg znajdujący się na nieruchomości Pana K.P. to gazociąg [...] relacji K. - L. o ciśnieniu roboczym 5,5 MPa, wobec powyższego odległość podstawowa od budynków niemieszkalnych nie może być mniejsza niż 15,0 na stronę od osi gazociągu (kolumna nr 8 załącznik nr 2 do ww. Rozporządzenia z roku 1995).

5) Stanowisko organu II instancji odnoszące się do odległości podstawowych określonych w załączniku nr [...], nie ma zastosowania w niniejszym stanie faktycznym. Załącznik nr [...] dotyczy ciśnienia gazu nie większego niż 0,4 MPa. Dla załącznika 2 mają zastosowanie pkt. 1, 2, 3, czyli - po założeniu rury ochronnej odległość podstawowa zmniejsza się do 10,0 m na stronę od osi w stosunku do obiektu terenowego lub można również zastosować zmniejszenie odległości podstawowej stosując obliczenia do zmniejszenia naprężeń zredukowanych, ale i tak dla gazociągów o ciśnieniu powyżej 2,5 MPa (gazociąg na nieruchomości Pana P. ma 5,5 MPa) odległość ta nie może być mniejsza niż 15,0 m na stronę od osi gazociągu.

6) Gazociąg na nieruchomości w miejscowości Z. nr [...] znajduje się w odległości 3,5 m od obiektu gospodarczego (domku letniskowego).

8. Skarżąca spółka zarzuciła organom, że to nie na skarżącej ciąży obowiązek wykazania istnienia zagrożenia dla budynku zlokalizowanego bezpośrednio w strefie kontrolowanej czynnego gazociągu [...] 5,5 MPa, bo takie zagrożenie istnieje z uwagi na sam fakt usytuowania obiektu w strefie kontrolowanej, jeszcze w tak bliskich odległościach od osi gazociągu. Naruszenie zakazu z § 10 ust. 3 rozporządzenia oznacza zresztą explicite, że zagrożenia tego rodzaju wystąpiły.

9. Zdaniem skarżącej S.S. w swej ekspertyzie wskazuje, iż sieć gazowa zlokalizowana w bezpośrednim sąsiedztwie budynku gospodarczego stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, w przypadku rozszczelnienia sieci gazowej. W konsekwencji dążeniem ustawodawcy, jak również skarżącej się jest zachowanie bezpiecznych warunków do przesyłania gazu ziemnego, czego efektem są strefy kontrolowane i związane z nimi odpowiednie zakazy i nakazy. Stanowisko Skarżącej przedłożone w trakcie postępowania, w związku ww. opinią biegłego zostało całkowicie błędnie zinterpretowane przez organy. Zamierzeniem skarżącej było wykazanie, iż ww. przedstawione stanowisko i poczynione w związku z nim opinie są nieuprawnione z uwagi na brak wiedzy w funkcjonowaniu i budowie sieci gazowej zlokalizowanej w bezpośrednim oddziaływaniu obiektu gospodarczego. W zakresie oceny odziaływania obiektu zlokalizowanego na nieruchomości w miejscowości [...] oraz istniejącej sieci gazowej [...] L. - K. wymagana jest bowiem opinia biegłego z zakresu gazownictwa i katastrof budowlanych. Ponadto, Pan S.S. w ekspertyzie odniósł się w sposób oszczędny do materiałów, z których jest wykonany budynek, pomijając fakt, iż budynek wyposażony jest w prąd i antenę TV (skrzynka i antena na zdjęciu nr 2 Dokument - Ekspertyza techniczna). Powyższe wskazuje, iż budynek ten oprócz przechowania sprzętu wędkarskiego pełni również miejsce do spędzania czasu wolnego bezpośrednio w budynku jak i przed nim (kilka ławek i stolik przed budynkiem gospodarczym), a wokół budynku kostka i beton. Obowiązkiem organów, było zlecenie opracowania takiej opinii, która oceniłaby czy lokalizacja budynku gospodarczego o parametrach i kubaturze wskazanej przez mgr inż. S.S. zlokalizowanego w strefie kontrolowanej pozwala na jego bezpieczne użytkowanie zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Ponadto, z uwagi, iż dokumentowi nadano tytuł ekspertyza techniczna, w ocenie Skarżącej daje to możliwość ustalenia czasu wykonania remontu oraz zakresu przeprowadzonych prac. Gdyż zeznania świadka M. O. dają podstawę do sądzenia, iż prowadzone remonty konserwacyjne mogły nie mieć ostatecznie takiego charakteru. Złożona opinia, na potrzeby niniejszego postępowania nie rozstrzyga tych wątpliwości. Decyzja organu II instancji z dnia 24 kwietnia 2023 r. również nie wyjaśnia tych wątpliwości.

10. W ocenie skarżącej Organy winne są oceniać sprawę wieloaspektowo - i nie tylko rozpatrywać ją w zakresie wykazania realnego zagrożenia bezpieczeństwa przez Skarżącą obiektu budowlanego - domu letniskowego - jak to uczyniono w skarżonej decyzji - ale również w ujęciu ochrony jakiej należy udzielić obiektowi budowlanemu w postaci obiektu liniowego - gazociągu wysokiego ciśnienia. W niniejszej sprawie przepisy prawa nakładają na organ nadzoru obowiązek przestrzegania i stosowania przepisów Prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, iż wskazane powyżej Rozporządzenie Ministra Gospodarki należy do kategorii przepisów Prawa budowlanego. W ocenie Skarżącej - organy nadzoru winne więc w sposób skuteczny dbać o to czy nie dochodzi do naruszeń przepisów Prawa budowlanego w stosunku do obiektów już istniejących (w niniejszym postępowaniu - gazociągu). Wskazać należy, iż istnieje poważne ryzyko, iż w razie pozostawania domku letniskowego - na osi gazociągu - może dojść do jego uszkodzenia (rozszczelnienia), które to zdarzenie będzie miało znamiona katastrofy budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. W ocenie Skarżącej wyłącznie organy nadzoru budowlanego mają odpowiednie narzędzia prawne w celu zapobieżenia ewentualnej katastrofie - a zaniechanie ochrony przez PINB w K. i ŁWINB w Łodzi stanowi wyłącznie nieuprawnione wytworzenie zasady oportunizmu w działalności organów nadzoru.

11. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

3. Skarga okazała się zasadna.

1. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie przejmuje sprawy do jej końcowego załatwienia, ale bada co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

2. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr 85/2023 z dnia 24 kwietnia 2023 r., utrzymującą w mocy na podstawie w oparciu o art. 49i ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351) decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie Nr 69/2022 z dnia 28 listopada 2022 r. w przedmiocie legalizacji budynku gospodarczego.

3. Materialnoprawne podstawy rozstrzygnięć organów zawarte są w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351) oraz przepisach wykonawczych do ww. ustawy.

4. Obowiązujące przepisy Prawa budowlanego dopuszczają możliwość legalizacji w określonych przypadkach obiektów budowalnych wybudowanych w ramach samowoli budowlanej. Jedną z procedur legalizacyjnych jest uproszczone postępowanie legalizacyjne. I tak, stosownie do art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia

- jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.

Mając na uwadze wskazane wyżej przepisy oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zgodzić należy się z organem, iż w latach 1996-2000 stosownie do art. 28 ustawy Prawo budowlane w obowiązującym wówczas brzmieniu, sporny obiekt budowlany wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a decyzja taka nie została wydana. Okoliczność powyższa nie był też kwestionowana przez żadną ze stron postępowania administracyjnego. Jak ustaliły organy w latach 1995 - 2000 nie zostało wydane pozwolenie na budowę budynku letniskowego oraz nie zostało dokonane zgłoszenie budowy takiego obiektu znajdującego się na dz. ew. [...] - obręb [...] W., miejscowość Z., gm. K..

Z punktu widzenia powołanego wyżej przepisu 49f ust. 1 Prawa budowlanego ustalenie daty zakończenia budowy spornego obiektu budowlanego ma fundamentalne znaczenie dla trybu postępowania legalizacyjnego, jaki należałoby zastosować w tej sprawie. Właściwy tryb postępowania legalizacyjnego zależy bowiem od tego, czy sporny budynek rzeczywiście powstał co najmniej 20 lat temu. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie można nie zauważyć, że przyjęcie przez organ przedziału czasowego od sierpnia 1996 do lutego 2001 r. może wywoływać pewne wątpliwości. Zdaniem Sądu należy mieć jednakże przede wszystkim na uwadze zeznania poprzedniego właściciela, który sprzedał nieruchomość w 2001 r. M. O. zeznał bowiem, że szopa była w dużo gorszym stanie, była zbita z desek, co oznacza, że już wówczas sporny obiekt (bez względu na jego stan) istniał. Należy podkreślić, że w ocenie Sądu organy podjęły należyte starania w zakresie gromadzenia materiału dowodowego z różnorodnych źródeł. Mając na uwadze powyższe zeznania jak i pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że sporny obiekt budowlany powstał w latach 1996-2001.

Zważywszy powyższe zastosowanie przez organy ww. uproszczonej procedury legalizacyjnej na tym etapie postępowania było zasadne wobec spełnienia przesłanek określonych w z art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego.

5. Istotną kwestią z punktu widzenia niniejszej sprawy jest data powstania gazociągu. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z dnia 22 czerwca 2021 roku, w którym skarżąca stwierdza, że gazociąg został wybudowany zgodnie z prawem na podstawie wskazania lokalizacyjnego Urzędu Wojewódzkiego w P. nr [...] z dnia 7 lutego 1990 roku oraz decyzji Urzędu Wojewódzkiego w P. nr [...] z dnia 18 maja 1994 roku o ustaleniu lokalizacji inwestycji oraz pozwolenia na budowę Urzędu Rejonowego w K. z dnia 1 lipca 1994 roku nr [...]. Wskazanych wyżej dokumentów w materiale dowodowym jednak nie było. Należy w tym miejscu zauważyć, że organ II instancji na wezwanie Sądu z dnia 12 września 2023 r. przedłożył pozyskaną z Archiwum Państwowego w P. Decyzję Urzędu Wojewódzkiego w P. nr [...] z dnia 18 maja 1994 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji dot. gazociągu wysokiego ciśnienia [...] relacji K.-G. na terenie gminy K. i miasta K. (od Pz 1a do Pz 7). Ponadto w aktach sprawy znajduje się kopia Protokołu odbioru technicznego robót gazociągowych nr [...] z dnia 22 marca 1995 r. oraz dokumentacja powykonawcza obejmująca gazociąg wysokiego ciśnienia [...] na trasie K. G.

Powyższe dokumenty pozwalają w ocenie Sądu na przyjęcie, że gazociąg powstał na przełomie lat 1994/1995, co oznacza, że ustalenia organów w powyższym zakresie były co od zasady prawidłowe.

6. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu, zgromadzony materiał pozwala więc na stwierdzenie, że organy zasadnie przyjęły, że sporny obiekt, czyli drewniany budynek gospodarczy został wzniesiony po zrealizowaniu gazociągu. Taka konstatacja jest w ocenie Sądu kluczowa i skutkuje przyjęciem, że inwestor spornego obiektu co do zasady powinien był się dostosować do gazociągu już istniejącego, a nie odwrotnie.

7. Znaczenie w sprawie ma również kwestia odległości spornego obiektu budowlanego od gazociągu. Problematyka ta uregulowana została w przepisach Rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr [...]39, poz. 686). Zgodnie z § 6 ust. 1 tego Rozporządzenia odległości podstawowe gazociągów od obiektów terenowych, zwane dalej "odległościami podstawowymi", określają załączniki nr [...] i 2 do rozporządzenia. Zgodnie zaś z § 6 ust. 2 tego Rozporządzenia odległości podstawowe określone w załączniku nr [...] pod lp. 1, 2, 5 i 6 mogą być zmniejszone do 25% przy zastosowaniu na gazociągu rury ochronnej. Odległość wylotu rury ochronnej od obiektu terenowego powinna być zgodna z podstawowymi odległościami określonymi w tym załączniku; odległość podstawowa i zmniejszona powinna być liczona od zewnętrznej ścianki gazociągu lub rury ochronnej. § 6 ust. 3 tego Rozporządzenia stanowił, że wymagania dotyczące odległości podstawowych stosuje się do ustalania odległości projektowanych obiektów budowlanych w stosunku do istniejących gazociągów oraz do projektowanych gazociągów w stosunku do istniejących obiektów budowlanych.

Ww. rozporządzenie z 1995 r. zostało następnie zastąpione przez Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055).

W § 9 ust. 2 Rozporządzenia z 2001 r. przyjęto, że dla gazociągów układanych w ziemi i nad ziemią powinny być wyznaczone, na okres eksploatacji gazociągu, strefy kontrolowane, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu. W strefach kontrolowanych operator sieci gazowej powinien kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu (§ 9 ust. 3 Rozporządzenia). W strefach kontrolowanych nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji. Dopuszcza się, za zgodą operatora sieci gazowej, urządzanie parkingów nad gazociągiem.

Powołane wyżej Rozporządzenie z 2001 r. zostało następnie zastąpione przez Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 640). Zgodnie z § 2 pkt 35 Rozporządzenia z 2013 r. strefa kontrolowana to obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu.

Stosownie zaś do § 10 ust. 3 Rozporządzenia z 2013 r. w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. § 110 Rozporządzenia z 2013 r. stanowi zaś, że dla gazociągów wybudowanych (1) przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, (2) w okresie od dnia 12 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę - stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

8. Przesłanki wydania decyzji o legalizacji w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego zostały określone w art. 49i ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z powołanym przepisem organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje decyzję o legalizacji, w przypadku gdy (a) dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2, oraz (b) z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

9. Zgodnie z art. 49g ust. 1 Prawa budowlanego w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia.

Art. 49g ust. 2 Prawa budowlanego stanowi zaś, że do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą:

1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;

2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego;

3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego:

a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz

b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

W niniejszej sprawie K.P. spełniając ww. wymogi (pismo z dnia 25 listopada 2021 r.) przedłożył następujące dokumenty:

1) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne;

2) mapę sytuacyjno-wysokościową z inwentaryzacji powykonawczej budynku gospodarczego;

3) ekspertyzę techniczną, stanu technicznego obiektu budowalnego, opracowanego przez mgr inż. S.S., upr. bud. [...], data opracowania: listopad 2021 roku, do ekspertyzy załączono: zaświadczenie o nr weryfikacyjnym [...] wydanym przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa, stwierdzenie przygotowania zawodowego nr ewid. [...], wydanym przez Wojewodę [...] oraz dokumentację fotograficzną przedmiotowego domku letniskowego. W w/w ekspertyzie wnioski końcowe zgodnie przyjmują, iż stan techniczny obiektu nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne jego użytkowanie.

Wskazać w tym miejscu należy, że PINB w Kutnie postanowieniem Nr 43/2022 z dnia 26.07.2022 r. działając na podstawie art. 49h ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na K.P. obowiązek uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy technicznej ww. obiektu w zakresie wyjaśnienia i uzasadnienia przez autora ekspertyzy, sformułowań zawartych w przedłożonym opracowaniu, że stan techniczny obiektu budowlanego może nie stwarzać zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i jednocześnie może pozwalać na jego bezpieczne użytkowanie mimo naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.

W piśmie z dnia 3 października 2022 r. autor ww. ekspertyzy wyjaśnił, iż budynek swoją lokalizacją oraz stanem technicznym nie zagraża przebiegającej w pobliżu sieci gazowej oraz w żaden sposób nie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, w przeciwieństwie do istniejącej sieci gazowej, która może stanowić zagrożenie w przypadku jej rozszczelnienia nie tylko na terenie przedmiotowej działki (nr ewid. [...]), ale również na całej swojej długości. Przedmiotowy budynek [...] nie stwarza zagrożenia dla istniejącej sieci gazowej. Stan techniczny obiektu budowanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i jednocześnie może pozwalać na jego bezpieczne użytkowanie zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem jak również dalszym zamierzonym przez właściciela sposobem użytkowania i nie ma negatywnego wpływu na istniejący gazociąg [...] relacji K.-L..

Na podstawie przedstawionej dokumentacji, w tym ww. ekspertyzy oraz jej uzupełnienia organy przyjęły, że zostały spełnione przesłanki legalizacji spornego obiektu budowlanego, co w ocenie Sądu było co najmniej przedwczesne. Na marginesie należy zauważyć, że organ II instancji nie odniósł się do podnoszonego przez skarżącą na etapie postępowania administracyjnego zarzutu dotyczącego konieczności zasięgnięcia w sprawie opinii biegłego z zakresu gazownictwa.

10. Mając na uwadze ustalony przez organy stan faktyczny oraz powołane wyżej normy Prawa budowlanego, a także zarzuty skargi, zasadniczy problem w sprawie sprowadza się w ocenie Sądu do tego, czy przesłanką wydania decyzji o legalizacji w przypadku uproszczonego postępowania legalizacyjnego (cyt. wyżej art. 49i pkt 1 Prawa budowlanego) winna być – poza wynikającymi z pkt 1 przesłankami – również zgodność obiektu budowlanego z wymaganiami technicznymi oraz czy legalizacja obiektu winna być ocenia pod kątem spełniania wymagań wynikających z przepisów regulujących odległość obiektów budowlanych od gazociągów.

1. W piśmiennictwie i judykaturze niesporne jest, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie bada się zgodności danej samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (por. wyrok NSA z 14.03.2023 r., sygn. akt II OSK 2857/21; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

2. W judykaturze pojawia się pogląd, że w uproszczonej procedurze legalizacyjnej nie bada się zgodności z wymogami technicznymi określonymi w przepisach Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Pogląd taki został wyrażony przykładowo w wyroku WSA w Olsztynie z 26.04.2022 r., sygn. akt II SA/Ol 173/22 (wyrok ten jest nieprawomocny). Następnie analogiczna teza znalazła swój wyraz wyroku WSA w Białymstoku z 20.06.2023 r., sygn. akt II SA/Bk 845/22. W wyroku tym wskazano, że w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego, brak jest podstaw do żądania spełnienia innych wymogów niż te wynikające z przepisów prawa.

Skład orzekający w niniejszej sprawie zgadza się co do zasady z poglądem, że w trakcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie bada się spełnienia wszystkich warunków wynikających z Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, bowiem na mocy § 1 rozporządzenia, ustala ono warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia (a więc projektowane budynki). Jednakże trzeba mieć na uwadze § 2 cyt. wyżej Rozporządzenia stanowiący, że przepisy te stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2. Natomiast, co wymaga podkreślenia, § 207 ust. 2 cyt. wyżej Rozporządzenia wskazuje wprost, że w stosunku do użytkowanych budynków istniejących na datę wejścia w życie rozporządzenia mają również zastosowanie warunki techniczne w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, określone tym rozporządzeniem.

Budynek i urządzenia z nim związane powinny być projektowane i wykonane w sposób ograniczający możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewniający min. zachowanie nośności konstrukcji przez określony czas, a także ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie obiekty budowlane lub tereny przyległe (§ 207 ust. 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej spawy uznać należy, że zbadanie bezpieczeństwa pożarowego w przedmiotowej sprawie z uwagi na położenie spornego obiektu w pobliżu gazociągu wydaje się zasadne z uwagi na ocenę zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi stosownie do art. 49i ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Wszak zachowanie bezpiecznej odległości od gazociągu ustanowionej choćby rozporządzeniem z 1995 r., a utrzymanej kolejnymi regulacjami, to nie tylko ochrona przed uszkodzeniem gazociągu, ale również ochrona osób trzech i ich mienia przed ewentualnym oddziaływaniem ze strony gazociągu. Poczynione w powyższym zakresie przez organy ustalenia są niewystarczające, co świadczy o naruszeniu przez organy art. 7 i 77 § 1 K.p.a.

3. Rozstrzygnięcia wymaga także, czy sam fakt usytuowania obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w powołanych przepisach wykonawczych powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. W tym zakresie w orzecznictwie NSA spotkać można rozbieżne stanowiska.

I tak przykładowo w wyroku z 29.09.2015 r., sygn. akt II OSK 349/14, NSA nie podzielił kategorycznego poglądu przyjętego w zaskarżonym wyroku WSA w Rzeszowie (w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 783/13, na który powołuje się strona skarżąca) wskazującego, że już sam fakt usytuowania obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w normach branżowych, w tym normie BN-71/8976-31 powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Odmienny pogląd NSA wyraził natomiast w wyrokach z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1467/11 oraz z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1971/11, gdzie wskazano, że sytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w normach branżowych, w tym BN-71/8976-31 powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

Mając na uwadze ww. rozbieżności, skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez NSA w powołanych wyżej orzeczeniach, m.in. w wyroku z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1971/11, zgodnie z którym, gdyby ustawodawca nie dostrzegał zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia związanego z bliskim sąsiedztwem gazociągu to kolejno wchodzące w życie przepisy prawa nie określałyby minimalnych odległości posadowienia obiektów budowlanych w stosunku do takiego gazociągu. Istotą regulacji określającej normy bezpieczeństwa jest bowiem optymalne wykluczenie ryzyk naruszenia życia, zdrowia czy mienia, w związku z funkcjonowaniem obiektu.

Zważywszy powyższy pogląd wyrażony w ocenie Sądu należy przyjąć, że skoro prawodawca wprowadzając rozporządzeniem z 1995 r. minimalne odległości od danych gazociągów ułożonych w ziemi od obrysów obiektów terenowych, to niezgodna z celem instytucji stref ochronnych jest zaproponowana przez organy wykładnia przepisu pozwalająca na zabudowę nieruchomości bez zachowania ww. odległości w stosunku do gazociągów. Skoro sporny obiekt powstał po gazociągu, a pod rządami rozporządzenia z 1995 r. to należało uwzględnić, że już wtedy inwestora obowiązywał § 6 ust. 3 tego rozporządzenia, który stanowi, że wymagania dotyczące odległości podstawowych stosuje się do ustalania odległości projektowanych obiektów budowlanych w stosunku do istniejących gazociągów oraz do projektowanych gazociągów w stosunku do istniejących obiektów budowlanych. Zdaniem składu orzekającego fakt posadowienia spornego budynku na bez zachowania odległości podstawowych w rozumieniu przepisów Rozporządzenia z 1995 r. nie może w trakcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego pozostać niezauważony. Przyjęcie odmiennego poglądu skutkowałoby w ocenie Sądu tym, że uproszczone postępowanie legalizacyjne w zasadzie umożliwiałoby legalizację każdej samowoli budowlanej (poza oświadczeniem o prawie dysponowania gruntem na cele budowlane i mapą sytuacyjno-wysokościową z inwentaryzacją) w zasadzie tylko na podstawie sporządzonej ekspertyzy technicznej, co wydaje się zbyt daleko idącym rozwiązaniem, a nawet jeżeli by przyjąć słuszność takiej koncepcji, to z pewnością nie mogłaby ona być stosowana w każdym przypadku. W powyższym zakresie zarzuty skargi okazały się więc zasadne.

11. Jednocześnie należy pamiętać, że w sytuacji samowoli budowlanej najistotniejszą kwestią jest jej kwalifikacja prawnobudowlana i ocena z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. Sankcjonowanie samowoli budowlanej musi być adekwatne do jej charakteru i czasu jej powstania (por. Wyrok WSA w Gdańsku z 7.06.2023 r., sygn. akt II SA/Gd 849/22). Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA z 18 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 782/06). Ponadto jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podlega ocenie według przepisów z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej (np. wyroki NSA z 29 września 2018 r., sygn. akt II OSK 109/18, z 23 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1879/17, z 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1974/10).

Nadto zauważyć należy, że ponieważ samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym, to stosowanie do likwidacji jej skutków przepisów, które weszły w życie w czasie jej trwania nie jest retroaktywnym działaniem prawa, lecz działaniem retrospektywnym (bezpośrednim działaniem nowego prawa), które należy uznać za dopuszczalne (por. wyrok NSA z 28.08.2019 r., sygn. akt II OSK 1998/18).

12. Reasumując: skoro ustalono, że sporny obiekt budowlany powstał po gazociągu, to należało w procedurze legalizacyjnej ocenić przesłankę "stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi" z uwzględnieniem norm obecnie obowiązujących ustanowionych Rozporządzeniem z 2013 r. w szczególności zaś wynikającej z § 10 ust. 3. W ocenie Sądu organ bezpodstawnie odmówił zastosowania tej normy przy ocenie przesłanki z art. 49h ust. 1 pkt 2 w związku z art. 49i ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego – "stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi" – czym naruszył prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania z uwagi na niekwestionowaną małą odległość między gazociągiem a spornym obiektem. W powyższym zakresie należy zgodzić się z zarzutami podnoszonymi w skardze.

13. Zdaniem Sądu nie można także zgodzić się z organem w zakresie przyjętej wykładni pojęcia "nie należy wznosić". Nie budzi bowiem wątpliwości, że – wbrew twierdzeniom organu – ww. określenie wyraża zakaz, a nie tylko "stan pożądany". Zwrot "nie należy" stanowi synonim między innymi takiej formuły, jak "nie wolno" (Internetowy Słownik Synonimów), ustanawiającej zakaz czynności, których się zabrania i nie dopuszcza, czy których nie można wykonywać. Literalna jego wykładnia nie pozostawia zatem pola do interpretacji osłabiającej jego kategoryczne znaczenie, w tym przypisywanie mu charakteru względnego, uzależniającego zastosowanie zakazu od wystąpienia dalszych, nieprzewidzianych prawem przesłanek, których zbadanie mogłoby doprowadzić do przyzwolenia na objętą nim aktywność. (zob. wyrok NSA z 27.04.2022 r., sygn. akt II OSK 880/19).

14. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu, które organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni.

15. Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi co do zasady zasługują na uwzględnienie. Uchybienia dostrzeżone przez Sąd, w tym dotyczące naruszenia art. 7, 77 § 1 K.p.a., miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio determinowały treść obu decyzji, z tych też przyczyn Sąd za uzasadnione uznał wyeliminowanie ich z obrotu prawnego i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

16. O kosztach (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., w tym zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, na które składają się: 500 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi, 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - wynagrodzenia reprezentującego skarżącego radcy prawnego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).