Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 512/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7, art. 92c ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 140 ab ust. 2 w zw. z art. 140aa, art. 140 ae ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 189f
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 28 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2023 roku sprawy ze skargi G. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 czerwca 2023 roku nr BP.501.569.2023.0155.LD5.418084 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 16 czerwca 2023 r., nr BP.501.569.2023.0155.LD5.418084, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 15, art. 4 pkt 22 lit. l, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 2, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.t.d.", 1p. 4.7, 1p. 4.11, 1p. 10.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.r.d.", art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 699), § 5 ust. 1, § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. poz. 1742), § 3 ust. 1 pkt 11, § 3 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 25 stycznia 2023 r., nr WITD.DI.0152.V0101/3/23 o nałożeniu na G.K. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podniósł, że 28 października 2022 r. w Ł. na ul. Z. zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki Man o nr rej.[...], a następnie polecono kierowcy przejazd na punkt kontrolny zlokalizowany w Ł. przy Rondzie M., gdzie przeprowadzono czynności kontrolne. Samochodem ciężarowym kierował A.K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem zmieszanych odpadów z budowy, remontów i demontażu o kodzie 17 09 04 (ładunek podzielny – sypki) w imieniu skarżącego (G.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: B. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe). Przebieg kontroli utrwalono protokołem z 28 października 2022 r.

Pismem z 31 października 2022 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania, które zakończyło się wydaniem 25 stycznia 2023 r. decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:

- dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 10% i mniej niż 20%,

- wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach,

- wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji:

1. naruszenie postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 64 ust. 4, art. 64 ust. 1, 2 i 4b, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2 p.r.d, art. 92a ust. 1, ust. 7 pkt 2 u.t.d., 1p. 10.4.3, 1p. 10.3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym w związku z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r., uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz załącznik nr I pkt 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE (przepisy dotyczące mas i wymiarów), kary za delikt dotyczący przekroczenia dopuszczalnej masy i wymiarów pojazdów na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, w sytuacji gdy wobec przewoźnika zostało wszczęte drugie postępowanie za to samo naruszenie skalsyfikowane w ustawie o transporcie drogowym, co naruszyło zasadę ne bis in idem;

- art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz. U. z 2003 r., Nr 42, poz. 364), art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167), art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i wynikającej z tych przepisów zasady ne bis in idem poprzez wszczęcie wobec przewoźnika dwóch postępowań prowadzonych do nałożenia dwóch kar za to samo zarzucane zachowanie (tożsamość czynu), tj. kary z ustawy o transporcie drogowym i kary z ustawy Prawo o ruchu drogowym;

- art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za zarzucone naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, udokumentowanej protokołem kontroli nr WITD.DI.P.W.V0120/362/22, w sytuacji gdy sprawa dotycząca tej samej kontroli i tego samego naruszenia, została rozstrzygnięta inna decyzją organu pierwszej instancji z 25 stycznia 2023 r., nr WITD.DI.0152.V0101/6/23 w przedmiocie nałożenia kary;

- art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., art. 189d k.p.a., art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w ustawie o transporcie drogowym przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), który reguluje zasady nakładania kar pieniężnych i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie ustawy o transporcie drogowym, a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu i które to przepisy zostały przez organy pominięte, że kary w ustawie Prawo o ruchu drogowym zostały uregulowane w sposób częściowy nie uwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a. przez co koniecznym jest w przypadku przepisów ustawy o transporcie drogowym odwołanie się do uregulowań działu IV Kodeksu postępowania administracyjnego;

- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nałożenie na stronę kary na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, w sytuacji gdy za to samo zachowanie została nałożona na stronę również administracyjna kara pieniężna na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym i nałożenie już jednej kary spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna;

- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji gdy kara 12 000 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego doszło i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie tj.:

- art. 92 ust. 1 i 7 u.t.d. w związku z § 29 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej poprzez nałożenie kary pieniężnej za naruszenia stypizowane w załączniku nr 3 do ustawy, w sytuacji gdy w załączniku do ustawy zamieszcza się w szczególności wykazy, wykresy, wzory, tabele i opisy o charakterze specjalistycznym, natomiast znamiona naruszeń powinny zostać uregulowane w ustawie zgodnie z konstytucyjną zasadą nullum crimen sine lege scripta, która odnosi się również do administracyjnych kar pieniężnych;

- art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu w sytuacji, w której spełnione zostały przesłanki zastosowania tego przepisu, za to same zachowanie została nałożona na stronę administracyjna kara pieniężna przez organ administracji i uprzednia kara spełnia cel, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna przez zaskarżoną decyzję.

Organ drugiej instancji po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odnośnie naruszenia z 1p. 10.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym podniósł, że z tabliczki znamionowej kontrolowanego pojazdu marki Man o nr VIN:[...], dowodu rejestracyjnego wynika, że dopuszczalna masa całkowita tego pojazdu została przez producenta określona w wielkości 32 000 kg (dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli). W dniu kontroli skarżący wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem odpadów z budowy, remontów i demontażu o kodzie 17 09 04 (ładunek podzielny). Ważenia dokonano za pomocą wagi producenta T. o znaku fabr. VM 1.2 i nr fabr. 06/11, która legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej z 16 kwietnia 2021 r., wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Łodzi z datą ważności do 16 maja 2023 r.

W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy:

- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 35,82 (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) – przekroczenie o 3,82 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 11,94%),

- przewoźnik drogowy nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Zgodnie z 1p. 10.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 10% i mniej niż 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5 000 zł. Kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wynosi 5 000 zł.

Organ drugiej instancji podniósł, że stosownie do treści 1p. 4.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10 000 zł.

W wyniku kontroli, oględzin transportowanego ładunku ustalono, że stanowi on odpad sypki o kodzie 17 09 04 zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03. Kierowca nie okazał do kontroli dokumenty przewożonego odpadu, w związku z czym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego odpadu bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach. Kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wynosi 10 000 zł.

Odnośnie naruszenia z tytułu 1p. 4.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ drugiej instancji podniósł, że na podstawie oględzin przewożonego ładunku stwierdzono, że stanowi on odpad sypki podzielny o kodzie 17 09 04 zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02, 17 09 03. Ładunek ten nie był zabezpieczony odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę (np. plandeką), a tym samym transportowany był w sposób umożliwiający jego rozprzestrzenienie się poza środek transportu. Kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wynosi 10 000 zł.

Organ drugiej instancji wskazał, że łącznie suma kar pieniężnych z tytułu stwierdzonych naruszeń wynosiła 25 000 zł, lecz mając na uwadze art. 92a ust. 3 u.t.d. została ograniczona do 12 000 zł.

Organ drugiej instancji wyjaśnił, że kary pieniężne nakładane są na podstawie art. 92a w związku z art. 93 ust. 1 u.t.d. Organ nie ma możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. W sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz 189f kpa. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a w związku z art. 93 ust. 1 u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1. Treść art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. wprost wyłącza stosowanie całego działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego w sytuacji uregulowania w odrębnych przepisach przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Takie przesłanki zostały uregulowane zarówno w przepisach ustawy Prawo drogowe, tj. w art. 140aa ust. 4, jak i w przepisach ustawy o transporcie drogowym, tj. w art. 92b i 92c.

Organ drugiej instancji wskazał, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej, jak i podmiotowej. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. Stosownie do treści art. 4 pkt 15 u.t.d. przewoźnik drogowy to przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. W związku z powyższym obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej, jak i podmiotowej. Ustawy te chronią inne dobra prawne, ustawa o transporcie drogowym – warunki przewozu, uczciwą konkurencję, a ustawa Prawo o ruchu drogowym – bezpieczeństwo w ruchu oraz drogi. Są to, więc sankcje wynikające z odrębnych przepisów. Organy administracji działają na podstawie prawa i w granicach prawa. Oznacza to, że jeśli jakieś zachowanie jest sankcjonowane karą pieniężną na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących i takie zachowanie zostało ujawnione, to organ administracji ma obowiązek wszcząć postępowanie i wymierzyć karę, gdyż w innym przypadku naraziłby się na zarzut naruszenia prawa.

Organ drugiej instancji stwierdził, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie 92c ust. 1 u.t.d. W treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z 31 października 2022 r., organ pierwszej instancji poinformował skarżącego o treści art. 92c ust. 1 u.t.d. i wezwał do przedstawienia dowodów poświadczających, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Skarżący w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie złożył wyjaśnień, a wyjaśnienia zawarte w odwołaniu nie stanowią dowodów świadczących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Jak wynika z treści zeznań kontrolowanego kierowcy A.K., przesłuchanego w charakterze świadka podczas kontroli drogowej, pojazd po załadunku, przed wyjazdem na drogę publiczną nie był ważony. W miejscu załadunku nie było wagi. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że przed wyjazdem na drogę publiczną podjął czynności celem weryfikacji parametrów pojazdu, w wyniku których stwierdził, że pojazd nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej. W związku z powyższym skarżący nie miał podstaw do przyjęcia, że pojazd nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej, co świadczy, że miał wpływ na powstanie naruszenia. Naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które mógł przewidzieć, co jest wystarczając przesłanką jego odpowiedzialności. Zebrany materiał dowodowy podczas kontroli, zawarty w aktach sprawy, udokumentowany w protokole kontroli z 28 października 2022 r., potwierdza zaistnienie naruszeń w postaci wykonywania przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach i wykonywania przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że przewoźnik drogowy nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu działania siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter.

W skardze na powyższą decyzję G.K. wniósł o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia.

Skarżący wniósł także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, a także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:

1. art. 62 ust. 4, art. 64 ust. 1, 2 i 4b, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2 p.r.d., art. 92a ust. 1, 7 pkt 2 u.t.d. w związku z 1p. 10.4.3, 1p. 10.3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz art. 4 ust. 3 i art. 10e dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym w związku z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz załącznika nr I pkt 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE (przepisy dotyczące masy i wymiarów) poprzez nałożenie na przewoźnika kary za delikt dotyczący przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, w sytuacji gdy na przewoźnika wcześniej została nałożona kara za to samo naruszenie sklasyfikowane w ustawie o transporcie drogowym, w sytuacji gdy naruszenia stypizowane w dwóch ustawach (Prawo o ruchu drogowym i ustawie o transporcie drogowym) dotyczą tego samego zachowania ("idem") i ich wspólnym źródłem jest Dyrektywa Rady 96/53/WE, którą wdraża PRD i do której odwołuje się rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 stanowiące podstawę wprowadzenia w polskim porządku prawnym (w ustawie o transporcie drogowym) deliktów dotyczących mas i wymiarów pojazdów, a jednocześnie przedmiot ochrony obydwóch aktów prawa unijnego jest tożsamy i stanowi go ochrona konkurencji w zakresie działalności transportowej oraz bezpieczeństwo w ruchu drogowym, co naruszyło zasadę ne bis in idem;

2. art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz. U. z 2003 r., Nr 42, poz. 364), art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r, Nr 38, poz. 167), art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. i wynikającej z tych przepisów zasady ne bis in idem poprzez nałożenie na przewoźnika dwóch kar za to samo zarzucone zachowanie, tj. kary z ustawy o transporcie drogowym i kary z ustawy Prawo o ruchu drogowym, w sytuacji gdy podmiot nie powinien być karany dwukrotnie za jedno zarzucone zachowanie, która to reguła ma zastosowanie również do sankcji administracyjnych o charakterze prewencyjnym lub represyjnym będących karami pieniężnymi, bowiem postępowanie karne na gruncie konwencyjnym i konstytucyjnym rozumiane jest szerzej niż na gruncie krajowym;

3. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za zarzucone naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, stwierdzone w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej 28 października 2022 r., udokumentowanej protokołem nr [...], w sytuacji gdy sprawa dotycząca tej samej kontroli i tego samego naruszenia została rozstrzygnięta inną decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 25 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej;

4. art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., art. 189d k.p.a., art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w ustawie o transporcie drogowym przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział 17a), który regulują zasady nakładania kar pieniężnych i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie ustawy o transporcie drogowym, a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu i które to przepisy zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie Prawo o ruchu drogowym zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., przez co koniecznym jest w przypadku przepisów ustawy o transporcie drogowym odwołanie się do uregulowań działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego;

5. art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nałożenie na stronę kary na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, w sytuacji gdy za to samo zachowanie została nałożona na stronę również administracyjna kara pieniężna na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym i nałożenie już jednej kary spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna;

6. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, w sytuacji gdy kara 12 000 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego doszło i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna.

II. przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, tj.:

1. art 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w związku z § 29 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez nałożenie kary pieniężnej za naruszenia stypizowane w załączniku nr 3 do ustawy, w sytuacji gdy w załączniku do ustawy zamieszcza się w szczególności wykazy, wykresy, wzory, tabele i opisy o charakterze specjalistycznym, natomiast znamiona naruszeń powinny zostać uregulowane w ustawie zgodnie z konstytucyjną zasadą nullum crimen sine lege scripta, która odnosi się również do administracyjnych kar pieniężnych;

2. art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, w której spełnione zostały przesłanki zastosowania tego przepisu – za to samo zachowanie została nałożona na stronę administracyjna kara pieniężna przez organ administracji publicznej i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna przez zaskarżoną decyzję.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności, zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi.

W rozpoznawanej sprawie z zebranego materiału dowodowego wynika, że 28 października 2022 r. przeprowadzono kontrolę drogową w wyniku, której stwierdzono, że kierowca A.K. wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz drogowy samochodem ciężarowym z ładunkiem zmieszanych odpadów z budowy, remontu i demontażu o kodzie 17 09 04 (ładunek podzielny sypki – odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03), w wyniku czego rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 35,82 (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę ) została przekroczona o 3,82 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 11,94%) o więcej niż 10%, mniej niż 20%. Jednocześnie brak było zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym i brak dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów. Ładunek nie był zabezpieczony odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę (np. plandeką), a tym samym transportowany był w sposób umożliwiający jego rozprzestrzenienie się poza środek transportu.

Kierowca podpisał protokół z kontroli nie wnosząc uwag. Okazano kierowcy świadectwa legalizacji wagi do pomiarów dynamicznych. Kierowcy znany był rodzaj przewożonych odpadów. Kierowca zeznał, że pojazd nie był ważony przed wjazdem na drogę publiczną. Nie zaciągnął plandeki, bo zapomniał. Nie został wyposażony w żadne dokumenty. Ma świadomość, że w trakcie przewozu odpadów musi posiadać dokument wygenerowany z systemu BDO. Nikt mu takiego nie przekazał.

Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne, a zasadniczy spór pomiędzy stronami dotyczy oceny prawnej i możliwości wymierzenia kilku kar pieniężnych, opartych na różnej podstawie prawnej, w odrębnie toczących się postępowaniach administracyjnych.

Skarżący kwestionuje możliwość wymierzenia dwóch kar administracyjnych, w sytuacji w jakiej w obu przypadkach źródłem negatywnej oceny działania ukaranego była ta sama okoliczność faktyczna – przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, które z jednej strony stanowi naruszenie normy dotyczącej dopuszczalnej masy całkowitej w świetle unormowań ustawy o transporcie drogowym, z drugiej strony doprowadziło do ruchu pojazdem, którego masa, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś, spowodowała, że pojazd ten stał się pojazdem nienormatywnym i przejazd nim wymagał uzyskania zezwolenia, a jego brak podlegał sankcji, przewidzianej w ustawie Prawo o ruchu drogowym.

Rozważenie zasadności wskazanego zarzutu sprowadzało się do oceny, czy nałożona kara w rozpatrywanej sprawie nie narusza zakazu wynikającego z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

W niniejszej sprawie skarżący zarzuca, że doszło do nałożenia dwóch kar na ten sam podmiot, w związku z przeprowadzeniem kontroli w tym samym czasie.

W ocenie sądu organ prawidłowo wymierzył skarżącemu karę w wysokości 5 000 zł z tytułu naruszenia określonego w 1p. 10.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Rozpatrywana sprawa dotyczy naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego uregulowanego w ustawie o transporcie drogowym przez skarżącego jako przewoźnika drogowego, tj. podmiotu wykonującego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, a kara pieniężna, jaka miała zostać wymierzona skarżącemu w odrębnym postępowaniu administracyjnego dotyczy naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej. Nie ulega wątpliwości, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, który to delikt jest sankcjonowany administracyjną karą pieniężną przewidzianą w art. 92a ust. 1 u.t.d. sankcjonowaną przez 1p. 10.2.3 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym.

W myśl przepisu art. 56 ust. 1 u.t.d. inspektor transportu drogowego ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych m.in.: zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym oraz za naruszenia przepisów o ruchu drogowym w zakresie określonym w ustawie Prawo o ruchu drogowym.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w razie naruszenia przepisów w obu wskazanych ustawach, wydawane są dwie odrębne decyzje, jedna – na podstawie ustawy o transporcie drogowym, a druga – na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zatem w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli – przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia norm, m.in. w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej wszczynane są dwa, niezależne postępowania administracyjne (por. wyrok NSA z 23 listopada 2021 r. II GSK 1667/21; wyrok WSA w Poznaniu z 2 września 2022 r., III SA/Po 468/22; wyrok WSA w Lublinie z 27 kwietnia 2021 r., III SA/Lu 127/20; wyrok WSA w Lublinie z 22 października 2019 r., III SA/Lu 343/19; wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2019 r., VIII SA/Wa 299/19; wyrok WSA w Lublinie z 10 grudnia 2019 r., III SA/Lu 468/19).

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi jedynie wówczas, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne (por. wyrok WSA w Lublinie z 27 kwietnia 2021 r., III SA/Lu 1127/20). Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które stanowią zagrożenie w ruchu drogowym, a kara za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego ma na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych przez ustawę o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d., kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieganie niszczeniu sieci drogowej oraz zapobieganie niebezpieczeństwu w ruchu drogowym (por. wyrok NSA z 28 września 2021 r., II GSK 248/21 i II GSK 375/21; wyrok NSA z 15 września 2021 r., II GSK 689/21; wyrok NSA z 23 listopada 2021 r., II GSK 1667/21). Celem natomiast kary nałożonej w oparciu o przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Kary wymierzane na podstawie ustawy o transporcie drogowym za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Cel tej regulacji jest inny. Inny interes prawny podlega na podstawie tych przepisów ochronie. Kara wymierzana jest co do zasady profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji przewoźnikowi, który przy wykonywaniu działalności nie stosuje się do wymogów wynikających z przepisów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do ustawy o transporcie drogowym, prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. W analizowanym przypadku bezspornego zawyżania masy ładunku ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji. Niewątpliwym jest bowiem, że zawyżanie wagi transportowanego towaru ponad dopuszczalne normy prowadzić może do realizacji transportu po niższych cenach.

W ocenie sądu, kara w wysokości 5 000 zł za naruszenie określone w 1p. 10.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz kara za naruszenie określone w ustawie Prawo o ruchu drogowym są wymierzane za dwa różne naruszenia. Naruszenie bowiem przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a u.t.d., a naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, podlega karze na podstawie art. 140ab ust. 2 w zw. z art. 140aa p.r.d. Celem natomiast wskazanych przepisów jest ochrona różnych dóbr, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z tożsamością zdarzeń i podmiotu, lecz inny jest cel obu kar administracyjnych. W świetle powyższego zasadnie organ uznał, że delikt administracyjny przypisany skarżącemu w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu mu na podstawie innej ustawy, tj. ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zaskarżona decyzja nie narusza zatem przepisów ustawy o transporcie drogowym ani przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani innych, wynikających z przepisów prawa, uprawnień skarżącego. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, organ miał prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje nakładające kary.

W zakresie kar pieniężnych nałożonych z tytułu pozostałych naruszeń stwierdzony podczas kontroli, tj. naruszenia określonego w 1.p. 4.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach), sankcjonowanego karą pieniężną w wysokości 10 000 zł i naruszenia określonego w 1p. 4.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej), sankcjonowanego karą pieniężną w wysokości 10 000 zł, również nie budzi wątpliwości sądu zasadność ich nałożenia na skarżącego, wobec niespornego ustalenia, że 28 października 2022 r. kierowca A.K. wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz drogowy samochodem ciężarowym z ładunkiem zmieszanych odpadów z budowy, remontu i demontażu o kodzie 17 09 04 (ładunek podzielny sypki – odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03) bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów i bez zabezpieczenia ładunku odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę (np. plandeką), a tym samym transportowany był w sposób umożliwiający jego rozprzestrzenienie się poza środek transportu. Łącznie suma kar za tylko te dwa naruszenia wynosi 20 000 zł.

Wszystkie stwierdzone podczas kontroli drogowej 28 października 2022 r. naruszenia i wysokość kar zostały określone w ustawie, tj. przepisie art. 92a ust. 1 zd. 1 u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Zgodnie natomiast art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa 1p. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa 1p. 10 określa załącznik nr 3 do ustawy. Należy przy tym wskazać, że przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy i ma charakter obiektywny (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., II GSK 2460/11). Nie można zatem wprost odnosić zasad przewidzianych dla postępowania karnego do procedury administracyjnej.

W rozpoznawanej sprawie suma nałożonych na skarżącego kar pieniężnych z tytułu naruszeń określonych w 1p. 10.2.3 (5 000 zł), 1p. 4.7 (10 000 zł) i 1p. 4.11 (10 000 zł) łącznie wyniosła 25 000 zł, a więc przekroczyła maksymalną kwotę sumy kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej wynoszącą 12 000 zł (art. 92a ust. 1 w związku z art. 92 ust. 3 u.t.d.). Prawidłowo zatem ograniczono wysokość nałożonej na skarżącego kary pieniężnej do kwoty 12 000 zł.

Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały na skarżącego nałożone kary pieniężne z tytułu naruszeń określonych w 1p. 10.4.3 i w 1p.10.3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, których naruszenie w skardze zarzuca skarżący. W 1p. 10.4.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określono karę pieniężna za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m. Natomiast w 1p.10.3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określono karę pieniężną za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%. W rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono tego rodzaju naruszeń i organ administracji tych przepisów nie stosował.

Zdaniem sądu brak było także podstaw do zastosowania instytucji, o której mowa w art. 189f k.p.a. Z systematyki Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że przywołany przepis usytuowany został w jej dziale IVa – "Administracyjne kary pieniężne". Zakres stosowania przepisów tego działu wyznacza art. 189a § 1, zgodnie z którym w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W myśl natomiast art. 189a § 2 w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych art. 189a § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu (por. wyroki NSA z 28 września 2021 r., II GSK 717/21 i II GSK 248/21; wyrok WSA w Poznaniu z 22 września 2022 r., III SA/Po 468/22; wyrok WSA w Białymstoku z 14 lutego 2023 r., II SA/Bk 796/22; wyrok WSA w Krakowie z 27 września 2022 r., III SA/Kr 595/22; wyrok WSA w Łodzi z 22 czerwca 2022 r., III SA/Łd 88/22).

Wprawdzie istnieją odosobnione stanowiska, które odmienne od przytoczonej powyżej linii orzeczniczej dopuszczają możliwość zastosowania art. 189f k.p.a. na gruncie ustawy o transporcie drogowym (m.in. wyrok WSA w Kielcach z 22 września 2022 r. I SA/Ke 358/22, wyrok WSA w Poznaniu z 20 lipca 2022 r., III SA/Po 145/22), jednakże sąd przychyla się do dominującego w omawianym zakresie stanowiska sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odnosząc się natomiast do powołanego przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2104/20 sąd zwraca uwagę, że jest on nieprawomocny. Sprawa sygn. akt III SA/Po 145/22 dotyczyła kary nałożonej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Z kolei uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 została podjęta na gruncie relacji pomiędzy przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie regulującymi wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów tej ustawy. Orzeczenia te nie dotyczyły zatem stanu prawnego mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Należy podkreślić, że przepisem odrębnym w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. jest art. 92c u.t.d., z którego wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, gdyż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a.

Wobec powyższego także zarzut naruszenia art. 189f k.p.a. należało uznać za nieuzasadniony. Zasadnie organ zastosował normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.

Podkreślić należy, że w zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania z 31 października 2022 r. skarżący został wezwany do przedstawienia wszelkich dokumentów/wyjaśnień, które mogłyby przemawiać za umorzeniem postępowania administracyjnego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 92c u.t.d. Organ administracji zaznaczył, że brak odpowiedzi na pismo w terminie 7 dni od daty doręczenia spowoduje wydanie decyzji oparciu o posiadany materiał dowodowy. Skarżący nie powołał się na takie okoliczności. Nie złożył wyjaśnień.

Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

d.j.