Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 993/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: Art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1429
law: Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jakub Makuch Sędziowie: SWSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2024 r. znak SKO.ŚR/4111/275/2024 w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r. znak: SKO.ŚR/4111/275/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 4, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.; dalej: u.ś.r.) w zw. z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. 2023 poz. 1429 z późn. zm., dalej: u.ś.w.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr SO-04.8252.213.2024-1/24 z dnia 15 lutego 2024 r. o odmowie przyznania E. G. (dalej: skarżący) świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki niepełnosprawną żoną J.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - żoną. Żona skarżącego, ur. w 1963 r., legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 7 sierpnia 2023 r., zgodnie z którym jego żona jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 30 czerwca 2024 r.

Organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na ww. zasadach, gdyż składając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 10 stycznia 2024 r., tj. po upływie 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności skarżący nie nabył prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, tj.

- art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, polegające na stwierdzeniu, że wnioskowane świadczenie nie przysługuje, bowiem wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został przez wnioskodawcę złożony po upływie 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności, podczas gdy w niniejszej sprawie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało przed dniem 31 grudnia 2023 r., a zatem zastosowanie mają przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.;

- z art. 24 ust. 2a u.ś.r. polegającą na stwierdzeniu, że wnioskowane świadczenie nie przysługuje począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności z uwagi na fakt, że wniosek ten nie został złożony w terminie trzech miesięcy od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności;

- mające wpływ na treść zaskarżanego orzeczenia naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji w oparciu o wybiórcze, a nie kompleksowe ustalenia w zakresie wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a w rezultacie niedążeniu do ustalenia przez organ I instancji prawdy obiektywnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 63 ust. 1-3 ustawy o świadczeniu wspierającym w stosunku do wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, złożonych do dnia 31 grudnia 2023 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 1 stycznia 2024 r. W takim przypadku, ocena przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powinna być dokonana w oparciu o przepisy ustawy obowiązującej do 31 grudnia 2023 r. i w oparciu o ten stan prawny powinna zostać wydana decyzja merytoryczna.

Jak wynika z materiału dowodowego w dniu 10 stycznia 2024 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - żoną. Za datę wszczęcia postępowania należy uznać datę doręczenia żądania organowi, który jest właściwy do prowadzenia i załatwienia sprawy (art. 61 § 3 k.p.a.). W odniesieniu do art. 61 § 3 k.p.a. nie ma żadnego znaczenia okoliczność, kiedy wniosek strony zostaje nadany u operatora pocztowego, jeśli to za jego pomocą jest składany w organie, bowiem decydująca jest okoliczność daty, w jakiej taki wniosek (żądanie) wpływa do organu administracji publicznej. Dopiero bowiem z datą wpływu wniosku do organu zaczynają materializować się konkretne uprawnienia dla wnioskodawcy wynikające z przepisów prawa materialnego, gdyż od tej daty organ jest związany treścią wniosku co do przedmiotu i zakresu rozpoznawanej sprawy.

Ustalenia zatem wymaga, czy skarżącemu przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., tj. w szczególności czy jest zachowany termin na złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, wskazany w art. 24 ust. 2a i czy spełnione są co najmniej na dzień 31 grudnia 2023 r. warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.

Żona skarżącego legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 7.08.2023 r., zgodnie z którym żona skarżącego jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji do 30.06.2024 r.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że w omawianej sytuacji faktycznej nie zachodzi żadna z przesłanek umożliwiających ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31.12.2023 r., bowiem prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do dnia 31.12.2023 r. Wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożono w styczniu 2024 r., a nadto w sprawie nie znajduje zastosowania art. 24 ust. 2 a u.ś.r., tj. skarżący złożył wniosek po upływie 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności.

Następnie Kolegium wskazało, że mając na uwadze treść art. 63 o świadczeniu wspierającym, a w szczególności okoliczność braku ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na mocy uprzednio obowiązujących przepisów, a także aktualnie obowiązującą od dnia 1 stycznia 2024 r. treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych - należało zweryfikować, czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na mocy aktualnie obowiązującego ustawodawstwa. Z regulacji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że obecnie świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w związku z opieką nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia, a zatem w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego w oparciu o aktualne brzmienie przepisów.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił:

- naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r o świadczeniu wspierającym poprzez błędną wykładnię i wskazanie, że wnioskowane świadczenie nie przysługuje, bowiem wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wpłynął do organu w dniu 10 stycznia 2024 r., zatem prawo do świadczenia nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., podczas gdy w niniejszej sprawie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało przed dniem 31 grudnia 2023 r., a zatem zastosowanie mają przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że terminem złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest data jego wpływu do organu, a nie data jego nadania przez pełnomocnika wnioskodawcy za pośrednictwem operatora pocztowego,

- naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 108 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego, przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób stronniczy poprzez niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne decyzji.

W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że orzeczenie o stopniu niepełnoprawności osoby wymagającej opieki wydane zostało w dniu 7 sierpnia 2023 r., a nadto już przed dniem 31 grudnia 2023 r. skarżący spełniał wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania wnioskowanego świadczenia, wymagane przez przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. W szczególności istotna jest okoliczność, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został przez skarżącego złożony w grudniu 2023 r. na druku obowiązującym dla spraw dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego rozpatrywanego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został nadany przez pełnomocnika skarżącego w urzędzie pocztowym przesyłką poleconą do organu I instancji w dniu 29 grudnia 2023 r. na druku obowiązującym dla spraw dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego rozpatrywanego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., uznać zatem należy dzień nadania wniosku przesyłką poleconą za dzień złożenia wniosku, co również uzasadnia stosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Skarżący podniósł, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego, że przesyłka polecona zawierająca wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego została doręczona organowi dopiero w dniu 10 stycznia 2024 r., w sytuacji gdy nadana została przez pełnomocnika jeszcze w 2023 r.

Skarżący podniósł także, że decyzje administracyjne przyznające określone świadczenia rodzinne, w tym świadczenie pielęgnacyjne mają charakter decyzji retroaktywnych, bowiem przyznawane są przez odpowiednie organy od określonego momentu w przeszłości, tj. od momentu spełnienia przez wnioskodawcę wszelkich przesłanek niezbędnych do uzyskania wnioskowanego świadczenia. W niniejszej sprawie takie przesłanki zostały spełnione już w grudniu 2023 r., zatem decyzja organu I instancji miałaby charakter retroaktywny, co również przemawia za stosowaniem w niniejszej sprawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.

Stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, która to ustawa zmieniła m.in. art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Warunkiem przyznania wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest aktualnie konieczność powstania prawa do 31 grudnia 2023 r. W praktyce oznacza to konieczność złożenia wniosku o przyznanie tego prawa do 31 grudnia 2023 r. (wówczas prawo ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek), bądź po 1 stycznia 2024 r., ale w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (wówczas prawo ustala się co do zasady począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności).

Argumentacja skargi sprawdza się do zarzutu, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pełnomocnik skarżącego nadała w placówce pocztowej 29 grudnia 2023 r. - wobec czego zastosowanie w sprawie znajdują, na podstawie przepisów intertemporalnych u.ś.w., obowiązujące przed 1 stycznia 2024 r. regulacje u.ś.r. – na podstawie których możliwe jest przyznanie tego świadczenia bez względu na wiek osoby, nad którą sprawowana jest opieka. W aktualnym zaś stanie prawnym o świadczenie pielęgnacyjne mogą ubiegać się osoby wskazane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. z tytułu opieki jedynie nad osobą niepełnosprawną w wieku do ukończenia 18. roku życia. Tym samym, opiekunowie osób niepełnosprawnych, które ukończyły 18. rok życia, tak jak to jest w niniejszej sprawie, zostali pozbawieni możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem sądu, ustalając zakres zastosowania przepisu przejściowego art. 63 ust. 1 u.ś.w., należy również uwzględnić art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych (obejmujących również świadczenie pielęgnacyjne – art. 2 pkt 2 u.ś.r.) ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

W konsekwencji, omawiany przepis intertemporalny należy rozumieć w ten sposób, że jedynie w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego skutecznie przed 1 stycznia 2024 r. (tj. przed wejściem w życie art. 43 pkt 4 lit. a u.ś.w. zmieniającego art. 17 u.ś.r.) organy, rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r., zobowiązane są ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach z dnia 12 lipca 2024 r. sygn. II SA/Gl 433/ 24 i w Olsztynie z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. II SA/Ol 618/24, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych).

W rezultacie kluczowe dla oceny legalności zaskarzonej decyzji było ustalenie prawnie relewantnej w kontekście wskazanej regulacji – daty złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego – który co prawda został nadany za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej 29 grudnia 2023 r., jednak do organu I instancji wpłynął dopiero 10 stycznia 2024 r.

Dodać należy również, że jak wynika z art. 32 ust. 2 u.ś.r. w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy k.p.a., z zastrzeżeniem ust. 3 (dotyczącego spraw o świadczenia rodzinne realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego przez wojewodę) – który nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Z przepisów k.p.a. wynika natomiast, że zdarzenie w postaci "złożenia pisma", odróżnia się od zdarzenia w postaci "nadania pisma" (art. 57 § 5 k.p.a.). Z kolei oba te zdarzenia zawierają się w szerszym pojęciu "wniesienia podania", użytym w przepisie art. 63 § 1 k.p.a. Mając na uwadze to, że zgodnie z przepisem art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie (wniosek) strony jest data doręczenia organowi administracji publicznej żądania (podania), należało przyjąć, że złożenie wniosku w sprawach z zakresu pomocy społecznej ma miejsce w dniu jego faktycznego otrzymania przez organ.

Co prawda, zgodnie z przepisem art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. W podniesionej w tym zakresie argumentacji nie uwzględniono jednak tego, że ten przepis należy interpretować w kontekście całej treści przepisu art. 57 k.p.a. Regulacja ta odnosi się bowiem do terminów procesowych, których bieg oznaczony jest w określony jednostkach czasu (dniach, tygodniach, miesiącach). Przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. pełni zatem rolę gwarancyjną dla strony w tym sensie, że umożliwia jej zachowanie, wymaganego przez przepisy prawa, terminu do wniesienia środka prawnego (np. wniosku), czy środka zaskarżenia (np. odwołania), jeżeli niezachowanie tego terminu może mieć negatywne następstwa dla osoby składającej podanie. Terminy do wnoszenia podań określane są poprzez wskazanie określonego okresu czasu np. 7 dni, 14 dni, 1 miesiąc (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 27 stycznia 2017 r. sygn. I SA/Wa 1919/16, i w Olsztynie z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. II SA/Ol 618/24, opubl. w CBOSA).

Powoływany w skardze przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. nie ma zastosowania do określenia istotnej w niniejszej sprawie daty złożenia wniosku, zwłaszcza że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych (w tym do świadczenia pielęgnacyjnego – art. 2 pkt 2 u.ś.r.) ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W rezultacie ten ostatni przepis odwołuje się do innego rozumienia instytucji "terminu", niż przepis art. 57 k.p.a. Termin jest bowiem określany za pomocą konkretnego zdarzenia, nie zaś okresu, czy konkretnej daty kalendarzowej. Takim zdarzeniem jest "wpłynięcie wniosku", mające charakter tzw. terminu początkowego – którego nadejście powoduje określone skutki prawne dla strony. Z kolei zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wobec takiej redakcji omawianych przepisów nie ma żadnego znaczenia okoliczność, kiedy wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nadano w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, ponieważ decydujące znaczenie ma data, w jakiej takie żądanie (wniosek) wpływa do organu administracji publicznej. Pojęcie "złożenia wniosku" nie zostało zdefiniowane, zatem jego wykładnia powinna korespondować z brzmieniem art. 61 k.p.a. regulującym datę otwarcia postępowania na żądanie (wniosek) strony. Tym samym datą złożenia wniosku jest data wpływu wniosku do organu (data doręczenia), a nie data nadania wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego. Dopiero bowiem z datą doręczenia wniosku organowi zaczynają się materializować konkretne uprawnienia albo obowiązki dla wnioskodawcy, wynikające z przepisów prawa materialnego – gdyż od tej daty organ jest związany treścią wniosku co do przedmiotu załatwianej sprawy administracyjnej. Odmienna interpretacja, zaprezentowana w skardze, prowadziłaby do sytuacji, w której organ, nie wiedząc o wszczęciu postępowania administracyjnego, do czasu doręczenia żądania (wniosku) strony, pozostawałby w zwłoce z przyczyn od niego niezależnych i narażony byłby na zarzut przewlekłości/bezczynności (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2023 r. sygn. II SA/Bd 1491/21 i w Olsztynie z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. II SA/Ol 618/24, opubl. w CBOSA).

Jeżeli więc pełnomocnik skarżącego nadała listem poleconym wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych – co jest okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie – to data nadania tej przesyłki nie ma znaczenia w postępowaniu o przyznanie wskazanego świadczenia. Postępowanie zostaje bowiem wszczęte z chwilą, kiedy przesyłka zostanie doręczona właściwemu organowi. Stanowisko takie zostało ugruntowane w orzecznictwie jak i doktrynie (vide: między innymi: B. Adamiak/J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz wyd. 8 Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006 r. str. 352 teza 10 do art. 61 k.p.a.).

Treść zaś przywołanego art. 24 ust. 2 u.ś.r. określa początkowy termin, od którego ustalone zostanie prawo do rzeczonego świadczenia. Jest to termin prawa materialnego dotyczącego okresu, w jakim może nastąpić ukształtowanie prawa strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z dnia 19 maja 2010 r., sygn. II SA/Bd 299/10 i w Olsztynie z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. II SA/Ol 618/24, opubl. w CBOSA).

Wobec tego przyjąć należy, że wniosek skarżącego o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na jego matkę wpłynął 10 stycznia 2024 r. a to oznacza, że w myśl obowiązujących w tym czasie przepisów nie przysługiwało mu już prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad swoją niepełnosprawną żoną. Nie można się zatem zgodzić z zarzutem skargi dotyczącym naruszenia art. 63 ust. 1 u.ś.w. poprzez jego błędną wykładnię oraz z zarzutem naruszenia art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.

Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego oraz decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzi przesłanka uzasadniająca ich uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w zaskarżonej decyzji dokładnie wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparł się organ wydając swoje rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji jest wystarczające i wskazuje motywy podjętego rozstrzygnięcia, a organ dokonał kompleksowej i prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.