Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1305/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.54 par.1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r., 2201-IEE.711.91.198.2022.2.EW w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku W. N. na podstawie tytułów wykonawczych nr:

-2209-723.359036.2021 z dnia 29 kwietnia 2021 r., obejmującego nieuregulowany podatek od towarów i usług za grudzień 2020 r., w wysokości należności głównej 738 zł; którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 4 czerwca 2021r.

-2209-723.446702.2021 z dnia 1 czerwca 2021 r., obejmującego nieuregulowany podatek od towarów i usług za wrzesień i październik 2020 r., w łącznej wysokości należności głównej 535 zł; którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 28 czerwca 2021r.

-2209-723.446667.2021 z dnia 1 czerwca 2021 r., obejmującego nieuregulowany podatek od towarów i usług za marzec 2021 r. w łącznej wysokości należności głównej 1 042 zł, którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 28 czerwca 2021r.

-2209-723.48472.2022 z dnia 24 stycznia 2022 r., obejmującego nieuregulowany podatek od towarów i usług za grudzień 2019, kwiecień 2020, maj 2020 r., w łącznej wysokości należności głównej 765 zł, którego wydruk doręczono zobowiązanemu w dniu 16 lutego 2022r.

-2209-723.488240.2020 z dnia 20 sierpnia 2020 r., obejmującego podatek od osób fizycznych za 2019 r., w łącznej wysokości należności głównej 3.876 zł, którego odpis doręczono zobowiązanemu w dniu 16 września 2022r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni w oparciu o ww. tytuły wykonawcze, zawiadomieniem nr 2209-SEE.711.47231437.2022.1.KGM9 z dnia 2 lutego 2022 r. podjął próbę dokonania zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. Wydruk zawiadomienia doręczono ww. spółce w dniu 24 lutego 2022 r. w trybie art. 44 k.p.a. Natomiast zobowiązanemu wydruk zawiadomienia został przesłany za pośrednictwem e-Puap 3 lutego 2022 r.

W związku z pismem z dnia 13 lutego 2022 r., w którym skarżący wniósł m.in. skargę na ww. czynność zajęcia wynagrodzenia za pracę w B. Sp. z o.o., Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wydał postanowienie z dnia 14 marca 2022 r., którym oddalił wniesioną przez skarżącego skargę.

Po rozpoznaniu zażalenia na ww. postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, postanowieniem z dnia 19 maja 2022r. uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni w całości i uznał skargę na czynność egzekucyjną wniesioną pismem z dnia 13 lutego 2022r. za uzasadnioną.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 3 czerwca 2022r. uchylił zajęcie z dnia 2 lutego 2022r. nr 2209-SEE.711.47231437.2022.5.FDXI. B. Sp. z o.o. otrzymał to pismo w dniu 10 czerwca 2022r., zaś zobowiązany droga elektroniczną 17 czerwca 2022r.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem nr 2209-SEE.711.54466566.2022.l.FDXI z dnia 15 czerwca 2022 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. Wydruk zawiadomienia doręczono ww. spółce 22 czerwca 2022 r. W odpowiedzi na zajęcie spółka poinformowała w piśmie z 28 czerwca 2022r., że w dalszym ciągu będzie przekazywać 50% wynagrodzenia. Natomiast wydruk zawiadomienia został przesłany stronie za pośrednictwem e-PUAP 29 czerwca 2022r.

Pismem z dnia 5 lipca 2022r. (przesłanym przez e-PUAP 6 lipca 2022r.) zobowiązany złożył skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę w B. sp. z o.o.

Postanowieniem z dnia 21 lipca 2022r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni oddalił ww. skargę jako nieuzasadnioną.

W zażaleniu na to postanowienie W. N. podtrzymał zarzuty wyrażone w skardze z dnia 6 lipca 2022r. i zarzucił: brak odniesienia się do kwestii przedawnienia i wstrzymania przez organ egzekucyjny od egzekwowania zaległości objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, prowadzenie dalszej egzekucji pomimo dokonania zaliczenia przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni w postanowieniu z dnia 19 lipca 2022r.; zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, brak uchylenia zajęcia nr 2209-SEE.711.47231437.2022.1.KGM9 z dnia 2 lutego 2022r.

Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 19 września 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Zdaniem organu odwoławczego, analizując dokonaną przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjną, w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę na podstawie zawiadomienia nr 2209-SEE.711.54466566.2022.1.FDXI, nie dopatrzono się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa. Organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej "u.p.e.a."). Wskazany środek egzekucyjny wymieniony został w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., a jego zastosowanie regulują przepisy wskazane w art. 72 i art. 75 u.p.e.a..

Z akt sprawy wynika, iż w ramach zastosowanego przez organ I instancji środka egzekucyjnego, zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w przepisach u.p.e.a. Organ egzekucyjny, wystawiając w dniu 15 czerwca 2022r. zawiadomienie nr 2209-SEE.711.54466566.2022.l.FDXI oraz przesyłając je do pracodawcy skarżącego, a jego wydruk stronie, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 72 u.p.e.a.

W sprawie nie dopatrzono się również uchybień formalnych. Zawiadomienie z dnia 15 czerwca 2022 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Podkreślono, że w postępowaniu skargowym nie może być badana kwestia wysokości egzekwowanych obowiązków.

Pismem z dnia 31 października 2022r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Skarżący zarzucił Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej:

1.naruszenie zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 i art. 7 k.p.a., art. 120 i art. 121 O.p. oraz art. 7 Konstytucji, poprzez takie działanie organu, które przyzwala na łamanie przepisów prawa przez organ egzekucyjny, co spowodowało wadliwe określenie statusu prawnego prowadzonego postępowania egzekucyjnego wszczętego poprzez wydanie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę, nadto wydanie postanowienia, w którym ograniczono się tylko i wyłącznie do sprawdzenia działań organu egzekucyjnego w zakresie formalnoprawnym,

2.naruszenie art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez brak wyjaśnienia kwestii, czy zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę rzeczywiście istnieje, w świetle faktu, że zobowiązania w nim wyszczególnione powstały na skutek zaliczenia wpłat podatków VAT i PIT na zaległości podatkowe będące przedmiotem dwukrotnego (na skutek wydania dwóch tytułów wykonawczych) postępowania egzekucyjnego, co w świetle wydanych przez sądy administracyjne orzeczeń jest niezgodne z prawem,

3.naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., w zakresie wyjaśnienia sprawy przedawnienia zobowiązań podatkowych, na które zostały zaliczone wpłaty podatku VAT i PIT, na skutek powyższego, co powoduje powstanie istotnych wątpliwości co do rzeczywistego istnienia zaległości podatkowych będących przedmiotem zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę,

4.celową lakoniczność i ubogość pod względem rozpoznania sprawy wydanego postanowienia,

5.celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego, ponad prawo strony do ochrony, co stanowi przejaw dyskryminacji prawnej.

W związku z powyższym skarżący wniósł o:

- uchylenie postanowień organów obu instancji; uznanie, że zajęcie rachunku bankowego ma charakter działania represyjnego w kontekście całokształtu prowadzonych działań przez organy egzekucyjne,

- zwrot pobranego w wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego, wynagrodzenia wraz z należnymi odsetkami (stosownie do dyspozycji art. 359 k.c.) do pracodawcy i zakończenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego,

- przedstawienie przez organy orzekające, jednoznacznych dowodów na to, że w chwili obecnej oraz terminie poprzedzającym wydanie zawiadomienia z 15 czerwca 2022r. o zajęciu egzekucyjnym wynagrodzenia za pracę w B. Sp. z o.o. nie prowadzi w sposób równorzędny dwóch postępowań egzekucyjnych (na podstawie dwóch różnych tytułów wykonawczych, wystawionych w różnych okresach czasu), w stosunku do tych samych zaległości podatkowych, na które zostały rozliczone wpłaty podatków VAT i PIT będące przedmiotem obecnego postępowania egzekucyjnego; taki stan rzeczy powoduje, że podstawy prowadzonego obecnie postępowania egzekucyjnego w sposób bezsprzeczny budzą wątpliwości i muszą być dokładnie wyjaśnione,

-przedstawienie przez organy orzekające, jednoznacznych dowodów na to, że w związku z powyższym i przywołanymi wyrokami sądów administracyjnych, nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych, na które zostały rozliczone wpłaty podatku VAT i PIT, będące podstawą obecnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a tym samym, że jest ono prowadzone zgodnie z przepisami ustawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W związku z powyższym Sąd nie był związany zawartym w skardze wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy i rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Wymaga zaznaczenia, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest niezależne od woli stron. Sąd mógł rozpoznać niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, gdyż przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Uprawnieniem Sądu jest ocena, czy sprawę rozpoznać w trybie uproszczonym, czy też zgodnie z art. 122 p.p.s.a. na rozprawie. Podkreślić należy, że dopuszczenie rozpoznania spraw w trybie uproszczonym stanowi odpowiedź ustawodawcy na postulaty społeczne, domagające się umożliwienia załatwiania spraw drobnych i prostych szybko, w postępowaniu odformalizowanym i pozbawionym zbędnych komplikacji. Zastosowanie trybu uproszczonego w tego typu sprawach z pewnością nie może być więc uznane za niedopuszczalne ograniczenie prawa do sądu, ponieważ stanowi element skracania i przyspieszenia procedur sądowych, bez pozbawienia strony należnych uprawnień procesowych (zob. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt I OSK 511/18, z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 1894/17, dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 597/16, publ. CBOSA).

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, oddalające skargę na czynność egzekucyjną.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2).

W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18; wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13; CBOSA).

Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; por. też wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 2966/17, wyrok NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1098/18; CBOSA).

Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2972/17; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13; CBOSA).

W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; CBOSA). Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyroki NSA: z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2843/16; z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3867/14; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11; CBOSA).

W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 48/18; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13, CBOSA).

Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo dokonał oceny zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonanej zawiadomieniem z dnia 15 czerwca 2022r. o numerze 2209-SEE.711.54466566.2022.1.FDXI.

Nie budzi wątpliwości, że na taką czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony został wart. 1a pkt 12) lit. a) u.p.e.a., a jego zastosowanie regulują przepisy wskazane wart. 72 i art. 75 ww. ustawy.

I tak, zgodnie z art. 72 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przestanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu.

Zgodnie z art. 72 § 4 jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:

1.zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób;

2.wzywa pracodawcę, aby:

a.w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie otrzymanego w tym czasie wynagrodzenia zobowiązanego z wyszczególnieniem wszystkich jego składników,

b.składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli;

3.poucza pracodawcę o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2.

Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w u.p.e.a.. Organ egzekucyjny, wystawiając w dniu 15 czerwca 2022r. zawiadomienie nr 2209-SEE.711.54466566.2022.l.FDXI oraz przesyłając je do pracodawcy, a jego wydruk do zobowiązanego, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 72 u.p.e.a.

Sąd nie dopatrzył się również uchybień formalnych. Zawiadomienie z dnia 15 czerwca 2022 r. zawierało wszystkie niezbędne elementy, określone wart. 67 § 2 ustawy u.p.e.a., m.in. numery tytułów wykonawczych, kwoty należności głównej oraz okresy, za które należności zostały określone, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwoty naliczonych odsetek, a także kwoty kosztów egzekucyjnych - opłaty manipulacyjnej, opłaty za czynności egzekucyjne, wydatków egzekucyjnych oraz opłaty egzekucyjnej. W zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia za pracę wskazano kwoty egzekwowanych odsetek oraz ich stawkę, obowiązującą w dniu sporządzenia tego dokumentu. Przy czym zaznaczyć należy, że w postępowaniu skargowym nie może być badana kwestia wysokości egzekwowanych obowiązków.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, podkreślić należy, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni w postanowieniu z dnia 21 lipca 2022r. opisując stan faktyczny uwzględnił stan na moment dokonania czynności egzekucyjnej, tj. zajęcia wynagrodzenia w B. Sp. z o.o. zawiadomieniem z 15 czerwca 2022r. Dlatego organ egzekucyjny słusznie wskazał, że na moment dokonania zaskarżonego zajęcia prowadzono postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego, zaś zaległości objęte tytułami wykonawczymi 2209-723.488240.2020, 2209-723.359036.2021, 2209-723.446702.2021, 2209-723.446667.2021 i 2209-723.48472.2022 były wymagalne. Poinformowano również o tym, że zajęcie nr 2209-SEE.711.47231437.2022.1.KGM9 z dnia 2 lutego 2022r. zostało uchylone pismem z dnia 3 czerwca 2022r. o nr 2209-SEE.711.47231437.2022.5.FDXI, doręczonym skarżącemu drogą elektroniczną 17 czerwca 2022r.

Jak już wyżej podniesiono, w postępowaniu skargowym dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Dlatego w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny. W postępowaniu tym (w trybie art. 54 u.p.e.a.) organ nie orzeka o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia prawidłowości jego prowadzenia.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie ma zatem podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania. Organ nie może, rozpatrując skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a., badać zasadności zaliczenia wpłat podatków VAT i PIT, o których wspomina strona w skardze, czy też kwestii przedawnienia zobowiązań, na które zostały zaliczone wpłaty podatku VAT i PIT. Ww. zarzuty są podstawą do wniesienia odrębnych środków zaskarżenia i wymykają się spod zakresu kognicji Sądu sprawowanej w ramach niniejszej sprawy.

Zauważyć należy, że wskazywany przez skarżącego wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Gd 909/20, dotyczący umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie ma związku z rozpatrywaną skargą na zajęcie wynagrodzenia. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że nie dotyczy on należności wynikających z tytułów wykonawczych, na podstawie których wystawiono zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę nr 2209-SEE.711.54466566.2022.l.FDXI z dnia 15 czerwca 2022r. W konsekwencji stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie odbiega od stanu będącego przedmiotem rozpoznania przez WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 909/20.

W ocenie Sądu, za prawidłowe należało również uznać stanowisko organu, który stwierdził, że zajęcie wynagrodzenia za pracę dokonane zawiadomieniem z dnia 15 czerwca 2022 r. nie miało charakteru zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków -środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Z przepisu tego wynikają dwie zasady, tj. zasada celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania zobowiązania) oraz zasada stosowania najłagodniejszego środka. Nie ma przy tym przeszkód prawnych do stosowania równocześnie kilku środków egzekucyjnych, lecz ich wybór powinien zostać dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania środków kolejnych. Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia przy tym, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie winien zatem w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym.

Sąd zauważa, że w trakcie postępowania strona nie wskazała żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję. Poza tym wybór środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. w postaci egzekucji z wynagrodzenia realizuje zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku. Aby realizować ww. cel, organ egzekucyjny może stosować nawet kilka środków egzekucyjnych, w tym dokonywać zajęcia wynagrodzenia za pracę, jak również zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych.

Konkludując, analiza akt sprawy dowodzi, że organ egzekucyjny nie uchybił obowiązkom wynikającym z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie zastosowanego środka egzekucyjnego. W rezultacie rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne organy podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie o jej oddaleniu.

Skarżący zarzucił również organowi celową lakoniczność i ubogość pod względem rozpoznania sprawy wydanego postanowienia, mającą na celu zaczernienie jej rzeczywistego stanu i ochronę organu egzekucyjnego, przed ujemnymi skutkami prawnymi w związku z naruszeniem strony praw, a także celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego ponad prawo strony do ochrony, co stanowi przejaw dyskryminacji prawnej.

Zdaniem Sądu, wydając zaskarżone postanowienie, organ nie ograniczył się tylko do kontroli postanowienia organu I instancji, ale i odwołał się do wszystkich wskazanych przez skarżącego kwestii. Merytorycznie rozstrzygnął sprawę, ustalając niesporny stan faktyczny, dokonał oceny mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazywanego przez skarżącego art. 6 p.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.

Wskazówki i pouczenia sądu powinny dotyczyć dokonywanych przez stronę czynności procesowych na danym etapie postępowania i w powstałej sytuacji procesowej. Sąd nie ma obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań, a obowiązek ten odnosi się do wskazówek i pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu procesu i gwarancji procesowych strony (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 53). W żadnym zatem razie sąd nie jest zobligowany do zastępowania strony w dokonywaniu określonych czynności procesowych, czy sugerowaniu kierunku pożądanych działań.

Należy odnotować, że z akt sprawy wynika, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 19 grudnia 2022 r. zdygitalizowane w całości akta sprawy sądowej udostępniono skarżącemu (vide: karta 76 akta sprawy). Dodać również należy, że system PASSA umożliwia stronom dostęp tylko do akt sądowych i tylko w takim zakresie mógł być wniosek skarżącego zrealizowany.

Podsumowując, Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu. Bezzasadne są również zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji.

Końcowo, ustosunkowując się do wniosku skarżącego o zakończenie postępowania egzekucyjnego przez Sąd, podkreślić należy, iż sądy administracyjne - w myśl art. 184 Konstytucji RP - sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania lub zaniechania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować pod względem legalności działanie tego organu. Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady, nie może zastępować organu administracji i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli administracji publicznej.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.