Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 967/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Ochrona dóbr kultury
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1, art. 6 ust.1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 2067
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. i S. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 178/19 w sprawie ze skargi W. S. i S. O. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 listopada 2018 r. znak: DOZ-OAiK.650.981.2018.ML.2 w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. S. i S. O. solidarnie na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 178/19 oddalił skargę W. S. i S. O. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 listopada 2018 r. znak: DOZ-OAiK.650.981.2018.ML.2 w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli W. S. i S. O., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

I. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to w szczególności poprzez:

1. Naruszenie normy art. 9 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie normy prawnej polegające na jej zastosowaniu pomimo niespełnienia jej hipotezy, to jest uznaniu za zabytek nieruchomy budynku, który nie posiada wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracyjne prawa materialnego w postaci ww. norm prawnych;

2. Naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1c ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że na podstawie ww. normy prawnej budynek, będący przedmiotem postępowania o wpis do rejestru zabytków, może być oceniany przez pryzmat innych samodzielnych budynków pod kątem posiadania wartości zabytkowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Mając powyższe na uwadze, skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz przyznanie skarżącym kasacyjnie od organu zwrotu poniesionych kosztów postępowania kasacyjnego w postaci zwrotu uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej oraz zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika według norm przepisanych.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną złożyli: uczestnik postępowania A. S., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 16 stycznia 2023 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowego nie wystąpiły. Tym samym należało rozpoznać sprawę w granicach zgłoszonych zarzutów kasacyjnych.

Wskazać należy, że granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy, które zgodnie z art. 174 p.p.s.a. mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niewłaściwe zastosowanie polega na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Przy czym, nie można w skardze kasacyjnej skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, gdy z jego uzasadnienia wynika, że skarżący zarzuca wadliwe ustalenie okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania naruszył Sąd I instancji. Zwalczanie ustaleń faktycznych nie może nastąpić wyłącznie przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Konieczne jest w takiej sytuacji wykazanie, że błędne ustalenia są wynikiem naruszenia przez Sąd przepisów prawa procesowego.

Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie art. 9 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie normy prawnej polegające na jej zastosowaniu pomimo niespełnienia jej hipotezy, to jest uznaniu za zabytek nieruchomy budynku, który nie posiada wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Za pomocą tego zarzutu skarżący kasacyjnie dążą więc do zakwestionowania zaakceptowanych przez Sąd I instancji ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organy administracji, dotyczących posiadania przez budynek wartości, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2067 ze zm.), dalej "u.o.z.", pozwalających zakwalifikować go jako zabytek nieruchomy. Jak już wyżej wskazano, nie jest dopuszczalne powoływanie się na zarzut naruszenia prawa materialnego w celu podważenia ustalonego stanu faktycznego sprawy. W skardze kasacyjnej brak jest zarzutu naruszenia przepisów postępowania, co oznacza, że nie został podważony ustalony w toku postępowania administracyjnego i przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny. Niepodważone skutecznie ustalenia faktyczne wskazują zaś, że budynek oficyny południowej kamienicy przy ul. [...] w K. posiada wartość historyczną i naukową, co uzasadnia wpisanie ww. budynku do rejestru zabytków. Podniesiony zarzut nie mógł zatem odnieść oczekiwanego skutku.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 1c u.o.z. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że na podstawie ww. normy prawnej budynek, będący przedmiotem postępowania o wpis do rejestru zabytków, może być oceniany przez pryzmat innych samodzielnych budynków pod kątem posiadania wartości zabytkowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 u.o.z. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.o.z., ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące, w szczególności dziełami architektury i budownictwa. Wskazać należy, że zarzucając błędną wykładnię należy wskazać, jakie rozumienie określonego przepisu prawa, przyjęte przez Sąd jest kwestionowane i jakie rozumienie, zdaniem strony, jest prawidłowe. Tymczasem uzasadniając ww. zarzut skarżący kasacyjnie w istocie kwestionują zaakceptowane przez Sąd I instancji ustalenia stanu faktycznego sprawy co do posiadania przez oficynę południową kamienicy przy ul. [...] w K. wartości, o których mowa w art. 3 pkt 1 u.o.z. i zakwalifikowania jej jako dzieła architektury i budownictwa, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.o.z. Jak już wyjaśniono, nie jest dopuszczalne podnoszenie zarzutu naruszenia prawa materialnego w celu podważenia ustalonego stanu faktycznego sprawy.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.