Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1778/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1; art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2023 r. przy udziale Rzecznika Praw Obywatelskich sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 października 2022 r. nr SKO.K/41.3/1566/2022/14906/MB w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta M. (organ, organ I instancji) postanowieniem z dnia 18 marca 2022 r., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., wznowił z urzędu postępowanie dotyczące uprawnienia obecnie skarżącego M. M. (M.)(skarżący) do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. W uzasadnieniu wskazał, że: "Z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w M. Wydział [...] Karny sygn. akt [...] wynika, iż w zaświadczeniu dotyczącym ukończenia szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy kategorii B została poświadczona nieprawda."

Następnie decyzją z dnia 1 września 2022 r. organ I instancji uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia 24 września 2015 r. r. w sprawie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii B i odmówił wydania tego prawa jazdy. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., w związku z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 z późn. zm. - dalej "u.k.p."), oraz § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 z późn. zm. - dalej "rozporządzenie z 2016 r.)."

W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r. , sygn. akt [...], z którego wynika, iż w zaświadczeniu dotyczącym ukończenia szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy została poświadczona nieprawda. Zdaniem organu, Sąd stwierdził, iż kandydat na kierowcę nie odbył wymaganych przez art. 23 ust 2 pkt 1 u.k.p. zajęć części teoretycznej przeprowadzonych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, w zakresie obowiązków i praw kierującego pojazdem, a także nie ukończył wymaganego przez art. 23 ust. 4 u.k.p. egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego, jak również nie odbył wymaganej art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p. nauki udzielenia pierwszej pomocy przeprowadzanej w formie wykładów i zajęć praktycznych. Sąd w powyższym wyroku orzekł, że przedsiębiorca w zaświadczeniu o ukończeniu przez kursanta kursu na prawo jazdy poświadczył nieprawdę co do odbytych zajęć teoretycznych, nauki udzielania pierwszej pomocy, egzaminu wewnętrznego praktycznego i egzaminu wewnętrznego teoretycznego. W ocenie organu zaszła przesłanka zarówno do wznowienia postępowania, jak i do rozstrzygnięcia określonego w sentencji decyzji. Organ skonstatował, że ujawnione okoliczności faktyczne potwierdzają fakt, iż strona nie odbyła szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy, a tym samym nie spełnia przesłanki do wydania prawa jazdy przewidzianej w art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p., co uzasadnia odmowę wydania prawa jazdy. Organ stwierdził, iż weryfikacja dokumentów wypadła negatywnie, zatem zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r. należało odmówić stronie wydania prawa jazdy.

W odwołaniu skarżący reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie: art. 11 ust. 1 u.k.p. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie spełnił warunków otrzymania prawa jazdy; art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela oraz interesu społecznego; art. 8 K.p.a. polegające na tym, że wbrew obowiązkowi prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do państwa, organ uznał za prawidłową sytuację, w której odpowiedzialność za własne uchybienia w zakresie weryfikacji dokumentów przerzucił na obywateli; art. 77 § 1 K.p.a polegające na zaniechaniu rozpatrzenia i rozważenia całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym przyjęciem, że osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy, nie nabyła uprawnień do jego uzyskania; art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do odmowy uchylenia decyzji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że decyzja organu I instancji narusza szereg przepisów, do stosowania których organ był zobligowany. W pierwszej kolejności wskazał, że skarżący odbył kurs prawa jazdy w ośrodku szkolenia kierowców będącym pod stałym nadzorem Prezydenta Miasta M.. Otrzymał zaświadczenie, które uprawniało go do przystąpienia do państwowego egzaminu, do którego przystąpił i uzyskał pozytywny wynik. Ponadto skarżący posiada odpowiednią wiedzę teoretyczną i praktyczną z zakresu przepisów o ruchu drogowym co zostało potwierdzone pozytywnymi wynikami egzaminów na kolejne kategorie prawa jazdy, które zostały przeprowadzone na kategorie C+E w 2018 r. Dalej stwierdził, że organ prowadząc postępowanie i wydając zaskarżoną decyzję naruszył zasadę zaufania jego uczestnika do organów władzy publicznej, a także słuszny interes obywatela i społeczny. Wskazał dalej na zasadę wyrażoną w art. 15 K.p.a - zasada ochrony stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Podkreślił, że w niniejszej sprawie od dnia wydania decyzji o wydaniu prawa jazdy upłynął okres blisko 7 lat. W tym okresie skarżący uzyskał uprawnienia dalej idące-wydano mu bowiem prawo jazdy kategorii Coraz C+E. W czasie kursu przygotowującego do egzaminu, odbył on dodatkowe szkolenie teoretyczne i praktyczne, odbył kurs udzielenia pierwszej pomocy oraz zdał egzaminy wewnętrzne. Przyczyny, dla których wznowiono postępowanie i wydano zaskarżoną decyzję były zupełnie niezależne od skarżącego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, (SKO) decyzją z dnia 18 października 2022 r. nr SKO.K/41.3/1566/2022/14906/MB, na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu SKO przedstawiło przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Stwierdziło, że w sprawie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.., albowiem szereg dowodów, będących podstawą wydania decyzji o wydaniu skarżącej prawa jazdy. okazało się fałszywych. Następnie wskazało na brzmienie art. 11 ust.1 pkt 3 u.k.p. i zacytowało art. 23 ust. 2 u.k.p. oraz przywołało treść wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r., sygn. akt [...], który stał się prawomocnym z dniem [...] września 2018 r.

W ocenie SKO w sprawie z całą pewnością zaszła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., albowiem szereg dowodów, będących podstawą wydania decyzji o wydaniu skarżącej prawa jazdy, okazało się fałszywych. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że dowód potwierdzający odbycie przez stronę szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii B (zaświadczenie nr [...] z dnia 28 sierpnia 2015 r. o ukończeniu szkolenia podstawowego) okazał się fałszywy. Prawomocnym wyrokiem sądu przesądzono, że w zaświadczeniu o ukończeniu kursu potwierdzono nieprawdę co do odbytych przez kursanta zajęć teoretycznych, nauki udzielania pierwszej pomocy oraz ukończenia teoretycznego egzaminu wewnętrznego oraz praktycznego egzaminu wewnętrznego. Zdaniem organu, potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu karnego okoliczność wydania fałszywych zaświadczeń jest wystarczająca ku temu, aby w sprawie dojść do oczywistego wniosku, iż decyzja o wydaniu prawa jazdy skarżącemu została wydana w oparciu o dowody fałszywe.

Dalej organ zauważył, że odbycie szkolenia stanowi jeden z pierwszych wymogów, o których wspomina ustawa o kierujących pojazdami. Nieuzyskanie go determinuje brak możliwości zdania egzaminu państwowego. Przesłanki określone w art. 11 u.k.p. muszą zostać spełnione łącznie. Brak spełnienia bądź brak wykazania którejkolwiek z nich wyklucza otrzymanie prawa jazdy. W przypadku skarżącego weryfikacja dokumentacji zakończyła się negatywnie, gdyż ww. nie odbył szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii B. Fakt ten, jako wynikający z prawomocnego wyroku sądu, jest niewątpliwy i nie wymaga dalszego dowodzenia. SKO uznało, że podnoszone w odwołaniu okoliczności pozostają bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, a organ I instancji nie dopuścił się naruszeń prawa podnoszonych w odwołaniu. Decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym zarzucił: naruszenie: zasady budowania zaufania obywateli do władzy publicznej wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 8 K.p.a. poprzez uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 24 września 2015 r., a w konsekwencji obciążenie skarżącego negatywnymi konsekwencjami wadliwego funkcjonowania systemu szkolenia kierowców w zakresie działalności Ośrodka Szkolenia Kierowców prowadzonego przez m.in. K. P.; zasady ochrony stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, odzwierciedlonej w art. 16 , poprzez uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta M.; zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wynikających z niej zasad ochrony praw słusznie nabytych i proporcjonalności poprzez nieuzasadnioną ingerencję organu w słusznie nabyte przez skarzacego uprawnienia do kierowania pojazdami; przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 149 § 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy lub przeprowadzenie tego postępowania w niewystarczającym zakresie; przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 81 K.p.a. w zakresie postępowania co do rozstrzygnięcia sprawy poprzez niedokonanie wszelkich niezbędnych czynności do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wszechstronny materiału dowodowego, wadliwej oceny całokształtu materiału dowodowego: przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez zastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy przepisów u.k.p. podczas gdy organ winien zastosować przepisy ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu aktualnym w dniu wydania decyzji ostatecznej; przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a to art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 79a § 1 K. p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i zamiarze wydania decyzji z jednoczesnym wskazaniem przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane; przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wniósł o uchylenie w całości decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w wysokości czterokrotności stawki minimalnej wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych, a także. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W obszernym uzasadnieniu przedstawiła argumenty na poparcie sformułowanych zarzutów odwołując się przy tym do stanowiska doktryny i judykatury.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Podtrzymało w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

SKO rozpoznało zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i postanowieniem z dnia 9 grudnia 2022 r. wstrzymało jej wykonanie.

W dniu 13 lipca 2023 r. do tut. Sądu wpłynęło droga elektroniczną pismo procesowe Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej: "Rzecznik"), który zgłosił swój udział w postepowaniu w wniósł o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu i instancji, jako wydanych przedwcześnie, z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem:

1) art.149 § 2 i art.151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez faktyczne zaniechanie przeprowadzenia postepowania co do istoty sprawy oraz ograniczenie się do oceny legalności pierwotnie wydanej w sprawie decyzji;

2) art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z § 10 ust.1 pkt 4 rozporządzenia z 2016 r. w zw. z wynikającą z art. 7 tej ustawy zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasadą zaufania wynikającą z art. 8 k.p.a.. prawa unijnego oraz art. 2 Konstytucji RP, wobec niepoprzedzenia ich wydania wezwaniem do wylegitymowania się przez skarżącą, w odpowiednim terminie spełnieniem przesłanki do wydania prawa jazdy. o której mowa wart. 11 ust.1 pkt 3 u.k.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej "p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na wniosek organu przy braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez skarżącą.

Postępowanie toczące się przed organami administracji publicznej zakończone zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją zainicjowane zostało postanowieniem organu I instancji z dnia 18 marca 2022 r., mocą którego wznowiono z urzędu postępowanie w przedmiocie uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami kategorii B. Organ I instancji, wydając decyzję uchylającą własną decyzję o wydaniu prawa jazdy i jednocześnie odmawiając wydania prawa jazdy kategorii B, powołał się na przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., a więc na okoliczność sfałszowania dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Fakt ów wynikał z treści orzeczenia sądu powszechnego, na mocy którego skazano osobę prowadzącą ośrodek szkolenia kierowców za popełnienie przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy odnośnie przeprowadzonych zajęć i szkoleń.

Argumentację tę utrzymało SKO zauważając, że skoro sfałszowano dokumentację dotyczącą kursu na prawo jazdy, to pozostałe czynności związane z uzyskaniem uprawnień do kierowania pojazdami automatycznie obarczone są wadą, wykluczającą uzyskanie tych uprawnień. Natomiast sfałszowanie dokumentacji dotyczącej kursu na prawo jazdy powoduje, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 11 ust.1 pkt 3 u.k.p. do otrzymania prawa jazdy.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd wziął pod uwagę stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (NSA) zawarte wyrokach z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 145/23, sygn. akt II GSK 242/23 i sygn. akt II GSK 246/23, które zapadły w sprawach o stanie faktycznym opartym na prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w M. Wydział [...] Karny sygn. akt [...], również w sprawach o wznowienie z urzędu postępowań dotyczących uprawnień do kierowania pojazdami. a które były przedmiotem rozpoznania tut. Sądu.

W uzasadnieniach tych wyroków NSA zwrócił przede wszystkim uwagę na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającej z art. 16 § 1 K.p.a. i fakt, ze nie ma ona charakteru bezwzględnego z uwagi m.in. na funkcjonowanie trybów nadzwyczajnych, które ja przełamują. Należy do nich niewątpliwie instytucja wznowienia postępowania zawarta w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 — art.152). W ocenie NSA "wobec jednoznacznej treści art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz jego imperatywnego charakteru, a ponadto wobec nakazu ścisłej wykładni tego przepisu, jako normy kompetencyjnej (co odnosi się także do art. 151 § 1 pkt 1 i art. 151 § 2 K.p.a.), należy zakwestionować prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że do zakresu tak określonych kompetencji orzeczniczych organu administracji publicznej należy obowiązek oceny skutków uchylenia decyzji wadliwej, w odniesieniu do której stwierdzono podstawy do jej uchylenia we wznowionym postępowaniu. o których mowa w art. 145 § 1 K.p.a.. a ponadto obowiązek stosowania art. 7 K.p.a , zaś w dalszej konsekwencji obowiązek wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, co z kolei zamknąć można w stwierdzeniu, "czy warto i czy należałoby uchylić decyzję wydaną w postępowaniu dotkniętym wadą wznowieniową". Ponadto NSA zwrócił uwagę na treść art. 11 u.k.p. "z którego wynika - niezależnie od tego, że przestanki, o których w nim mowa mają charakter łączny - że warunkiem koniecznym jej podjęcia jest m.in. odbycie przez osobę, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie prawa jazdy, szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3), potwierdzonego zaświadczeniem, o którym mowa w art. 27 ust. 4 wymienionej ustawy." Zdaniem NSA, "Jeżeli zaświadczenie, zgodnie z przepisem art. 217 § 1 kpa., do którego należy się odwołać w omawianym kontekście, stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a jego walor należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa - jest ono bowiem oświadczeniem wiedzy potwierdzającym istnienie (w określonym czasie) określonych faktów lub stanu prawnego, co oznacza, że jest tym samym ich pochodną - to wobec celu oraz funkcji wydawania zaświadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może i nie powinno budzić żadnych wątpliwości to, ze brak korespondencji treści wymienionego zaświadczenia z rzeczywistymi faktami lub stanem prawnym i potwierdzenie w nim "faktów" lub "stanu prawnego", które w rzeczywistości nie zaistniały oznacza, ze pozbawione jest ono jakiegokolwiek waloru dowodowego. Jeżeli wymienione zaświadczenie jest nieprawdziwe, albowiem jego treść została sfałszowana, to wobec określonych art. 11 u.k.p. pozytywnych przesłanek wydania decyzji, o której w nim mowa, trzeba stwierdzić, że takie zaświadczenie nie mogło stanowić podstawy oceny odnośnie do zaktualizowania się tej koniecznej przesłanki, którą jest odbycie przez wnioskodawcę szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3). Stwierdzenie prawomocnym wyrokiem, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne odnoszące Się do wymogu odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii zostały przeprowadzone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, nie mogło zostać ocenione inaczej, jak tylko jako zaistnienie podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., a w konsekwencji, jako zaktualizowanie się przesłanek wydania decyzji o treści określonej w art. 151 § 1 pkt 2 Kpa."

Ponadto NSA odwołał się do treści art.11 p.p.s.a. i przywołał swój wyrok z 8 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1557/13, w którym wyraził pogląd, że "związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikającymi z art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego."

Wskazane wyżej wyroki NSA i stanowisko zawarte w ich uzasadnieniach stały się dla Sądu punktem odniesienia w kontrolowanej sprawie co do kierunku oceny legalności rozstrzygnięć orzekających w niej organów.

Niewątpliwie przedmiotem badania Sądu była ocena prawidłowości prowadzonego przez organy postępowania wznowieniowego. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa "Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które według rozwiązań przyjętych w K.p.a. nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej (art. 149 § 2). Wynik tego postępowania musi nastąpić w formie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 869). Powołane wyżej stanowisko znajduje również poparcie w szerokim orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyroki NSA: z 26.09.1983 r., I SA 634/83, ONSA 1983/2, poz. 76. z 8.04.2010 r., sygn. akt II OSK 1649/09, LEX nr 597339.) W konsekwencji takie stanowisko oznacza, ze organ prowadzący postępowanie wznowieniowe najpierw rozstrzyga o podstawie wznowienia postępowania a następnie prowadzi postępowanie w kierunku oceny czy istnieją podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej.

W wyniku przeprowadzonego wznowionego postępowania mogą zapaść następujące rozstrzygnięcia.

Po pierwsze, organ może wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja taka może jednak zapaść jedynie na podstawie dokonanych w ramach wznowionego postępowania ustaleń faktycznych. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku WSA w Poznaniu z 11 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 974/19, LEX nr 2923263: "Sens uregulowania zawartego w K.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego. w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić. że nie istniały określone w K.p.a. podstawy wznowienia postępowania".

Po drugie w postępowaniu wznowieniowym może również zapaść decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i orzekająca na nowo o istocie sprawy. "Kompetencja ta realizowana jest wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie którejś z podstaw wznowienia, a nie wystąpi żadna z negatywnych przestanek określonych w art. 146, wykluczająca uchylenie tej decyzji. W tym przypadku obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika bezpośrednio z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, które wedle rozwiązań przyjętych w przepisach Kodeksu nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (art. 149 § 2). Spełniając powyższy obowiązek, organ administracji publicznej nie wydaje jednak w tym zakresie dwóch odrębnych decyzji, lecz w jednej decyzji — kończącej postępowanie w sprawie wznowienia — podejmuje dwa rozstrzygnięcia, z których jedno uchyla dotychczasową decyzję, drugie zaś ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty."(Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać bezspornie, że w świetle orzeczenia sądu karnego zaktualizowała się przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Zaktualizowanie się przesłanki wznowieniowej oznacza, ze w świetle brzmienia art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. organ I instancji nie mógł odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Mógł jedynie i to zrobił wydać decyzję w oparciu o art. 152 § 1 pkt 2 K.p.a. W sprawie nie zaktualizowały się również przesłanki wydania decyzji określonej wart. 151 § 2 K.p.a.

Niewątpliwie w zaistniałej sytuacji organ I instancji zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w kierunku ponownego rozstrzygnięcia sprawy tj. rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie prawa jazdy. Pozytywne załatwienie wniosku warunkowane jest treścią art. 11 u.k.p., który określa przesłanki konieczne do wydania takiej decyzji. Przesłanki te mają charakter łączny, a jedną z nich jest odbycie przez osobę, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie prawa jazdy. szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3), potwierdzonego zaświadczeniem. o którym mowa w art. 27 ust. 4 u.k.p. W kontekście kontrolowanej sprawy Sąd. dostrzega również drugą z przesłanek wynikająca z treści art. 11 u.k.p., którą jest zdanie egzaminu państwowego wymaganego do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii, ponieważ przystąpienie do tego egzaminu jest możliwe po spełnieniu przez osobę ubiegającą się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami wymagań określonych w art. 50 u.k.p. Jednym z wymagań przystąpienia do egzaminu państwowego jest posiadanie zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia w ośrodku szkolenia kierowców. Stwierdzenie przez sąd karny sfałszowania dokumentu urzędowego jakim jest zaświadczenie o odbyciu wymaganego prawem szkolenia uruchamia tym samym dwa postępowania, jedno w zakresie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy zgodnie z art. 72 u.k.p. a drugie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie wydania prawa jazdy co miało miejsce w badanej sprawie.

W ocenie Sądu, odnosząc się do twierdzeń zawartych w piśmie procesowym Rzecznika, nie ma możliwości sanowania w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego braku zgodnego ze stanem rzeczywistym zaświadczenia o odbyciu szkolenia w ośrodku szkolenia kierowców, które okazało się fałszywe. Stwierdzony przez sąd karny fałsz intelektualny wydanego przez ośrodek szkolenia kierowców zaświadczenia czyli potwierdzenia nieprawdy o odbytym szkoleniu w wymiarze i zakresie zgodnym z przepisami prawa, uniemożliwia organowi administracji prowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego, który związany jest wyrokiem karnym nie tyle w jego zakresie podmiotowym (bo przecież wyrok karny nie dotyczył skarżącego), ale właśnie w zakresie stwierdzonego w postępowaniu karnym czynu karalnego (opisanego w wyroku karnym). W pkt 101 wyroku sąd karny uznał, iż oskarżony m.in. cyt. "poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mających znaczenie prawne, a to faktu ukończenia przez kursanta M. M. wszystkich wymaganych przez ustawę z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami zajęć szkoleniowych". Prowadzenie czynności dowodowych przez organ w kierunku wykazania, że skarżący jednak odbył wszystkie wymagane prawem etapy szkolenia jest więc niemożliwe.

Sąd rozważył czy zgodnie ze stanowiskiem Rzecznika zawartym w piśmie procesowym z 13 lipca 2023 r. istnieje możliwość zastosowania w postępowaniu wznowieniowym art. 64 § 2 K.p.a. i wyraża w tym zakresie odmienną niż Rzecznik ocenę prawną. Odbycie przez skarżącego nowego szkolenia potwierdzonego uzyskaniem właściwego zaświadczenia w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego (po wezwaniu przez organ skarżącego o uzupełnienie braku formalnego w postaci prawidłowego, legalnego zaświadczenia) nie może mieć miejsca ponieważ zastosowanie art. 64 § 2 K.p.a. znajduje zastosowanie na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego tj. na etapie badania podania strony (wniosku strony) i jego formalnej poprawności. W ocenie sądu nie ma możliwości zastosowania art. 64 § 2 K.p.a. po jego wszczęciu a tym bardziej na etapie postępowania wznowieniowego. Gdyby skarżący składając wniosek nie złożył w ogóle takiego zaświadczenia organ mógłby wezwać stronę do dostarczenia takiego dokumentu w wyznaczonym terminie (nie krótszym niż 7 dni). Taki wniosek potwierdza także brzmienie § 10 ust.1 pkt 4 rozporządzenia z 2016 r., który stanowi o brakach w dokumentacji. Wezwanie organu dotyczyłoby więc dostarczenia dokumentu a nie wezwania strony do odbycia kursu szkoleniowego dla kierowców i poświadczenia go nowym zaświadczeniem, które miałoby zastąpić znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie sfałszowane. Zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. nieusunięcie braków formalnych podania powoduje pozostawienie go bez rozpoznania. W postępowaniu wznowieniowym brak jest możliwości jego zakończenia w tej formie.

Sąd dostrzega również, że takie proponowane przez Rzecznika "sanowanie" koniecznego do uzyskania prawa jazdy zaświadczenia nie uniemożliwiałoby innemu organowi jakim jest zgodnie z art. 72 u.k.p. marszałek województwa unieważnienie egzaminu państwowego odbytego przez skarżącego.

Konkludując Sąd stwierdza, kierując się również stanowiskiem wynikającym z powołanych wyżej wyroków NSA, że wszystkie podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie podobnie jak zarzuty sformułowane przez Rzecznika w jego piśmie procesowym z dnia 13 lipca 2023 r. Organy orzekające w sprawie nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie z obrotu zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Powołane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.