Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1455/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: uchylono zaskarżony wyrok i interpretację indywidualną
Powołane przepisy: article: Art.6 ust.1 pkt 10a lit.f
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA (del.) Danuta Małysz (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. F. z siedzibą na Cyprze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1639/12 w sprawie ze skargi B. F. z siedzibą na Cyprze na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 13 lutego 2012 r. nr IPPB5/423-1105/11-4/AJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla w całości zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz B. F. z siedzibą na Cyprze kwotę 837 (słownie: osiemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2013 r. w sprawie III SA/Wa 1639/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. F. z siedzibą na C. na interpretację indywidualną Ministra Finansów, działającego przez organ upoważniony – Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, z dnia 13 lutego 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan sprawy:

We wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych B. F. z siedzibą na C. (strona, strona skarżąca) przedstawił stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe, wskazując, że jest prywatnym funduszem inwestycyjnym (P. – PICIS) z siedzibą na C. i jego utworzenie nastąpiło z zachowaniem wymogów prawa cypryjskiego, tj. ustawy o jednostkach międzynarodowego zbiorowego inwestowania (The International Collective Investment Schemes Law No. 47 (1) z 1999 r.), dalej zwanej "ustawą o ICIS", przy uzyskaniu zgody cypryjskiego organu nadzoru Centralnego Banku Cypru (Central Bank of Cyprus - CBC). Wyjaśnił także, że dnia 19 kwietnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wydał interpretację indywidualną na podstawie wniosku złożonego przez B. L., przy czym interpretacja ta dotyczyła stanu przyszłego, który zakładał utworzenie funduszu inwestycyjnego typu PICIS, będącego podmiotem zależnym od B. L., który miał prowadzić działalność deweloperską poprzez spółki komandytowo-akcyjne (SKA) z siedzibą w Polsce. W interpretacji, o której mowa, organ potwierdził, iż fundusz (typu PICIS) będzie zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych na mocy art.6 ust.1 pkt 10a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz.654 ze zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.p.", a także że dywidendy wypłacane takiemu funduszowi przez SKA będą korzystały ze zwolnienia z wymienionego podatku. Obecnie strona prowadzi działalność w Polsce w sposób wskazany w powyższej interpretacji. Jest podmiotem zależnym od B. L. (B. L. posiada 96,7 % udziałów B. F.).

Dalej strona wyjaśniła, że ponieważ na mocy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 234 poz.1389) do art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. została wprowadzona regulacja oznaczona lit.f, chce ona potwierdzić, że jest podmiotem, który korzysta ze zwolnienia na mocy art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. Zgodnie ze zmienioną u.p.d.o.p., zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych podlegają zagraniczne fundusze inwestycyjne, które po spełnieniu warunków określonych w art.6 ust.1 pkt 10a lit.a-e u.p.d.o.p., spełniają nowy warunek określony w art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p., tj. są "zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę".

Strona podała, że w chwili obecnej jest zarządzana przez dwóch dyrektorów - członków zarządu, którzy zostali zatwierdzeni przez CBC w trakcie procedury tworzenia funduszu. CBC, będący organem nadzoru nad funduszem, uznał, iż powołani dyrektorzy funduszu spełniają wszystkie wymogi określone prawem cypryjskim do pełnienia jednocześnie funkcji dyrektorów i menadżerów. Strona rozważa zmianę struktury zarządzania i zatrudnienie w przyszłości menadżera, który będzie podmiotem zarządzającym funduszem. Zgodnie z prawem cypryjskim, menadżerem może zostać zarówno osoba prawna, jak i osoba fizyczna. Skarżąca rozważa więc dwa scenariusze -pierwszy, zgodnie z którym na stanowisko menadżera zostanie powołana osoba fizyczna oraz drugi, gdzie menadżerem zostanie osoba prawna - Cypryjska Firma Inwestycyjna (Cypriot Investment Firm - CIF)). Instytucja CIF uregulowana jest ustawą o cypryjskich firmach inwestycyjnych (The Cyprus Investment Firms Law 144 (I)/2007); by móc świadczyć usługi jako firma inwestycyjna dany podmiot musi uzyskać licencję cypryjskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełdy (Cyprus Securities and Exchange Commission - CySec).

Zgodnie z prawem cypryjskim, tj. definicją funduszu inwestycyjnego zawartą w części 1, sekcji 2 ustawy o ICIS, przedmiotem działalności funduszy inwestycyjnych, w tym również funduszu typu PICIS, może być jedynie inwestowanie zgromadzonych środków pieniężnych. Strona prowadzi działalność w zakresie dozwolonym przez prawo cypryjskie, tj. obecnie inwestuje wyłącznie w polskie SKA (jest akcjonariuszem), zaś środki pochodzą z oferty niepublicznej przeprowadzonej na podstawie memorandum informacyjnego. Zatem wyłącznym przedmiotem działalności strony jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Strona posiada depozytariusza przechowującego jej aktywa, którym jest P. z siedzibą na C.

Zgodnie z prawem cypryjskim, aby mógł powstać fundusz inwestycyjny, zgodę na jego powstanie musi wyrazić CBC. Wydawana zgoda obejmuje także zgodę na powołanie dyrektorów (część 2, sekcja 10 pkt 1 ustawy o ICIS). Wyrażając zgodę na założenie funduszu CBC jednocześnie udziela zgody na powołanie konkretnej osoby na dyrektora funduszu. Zgoda na powołanie danych osób na stanowisko dyrektorów jest integralną częścią certyfikatu uznania (certificate of recognition), a każdorazowa zmiana na stanowisku dyrektora powoduje wydanie nowego dokumentu (nowego certyfikatu uznania) potwierdzającego zgodę CBC na pełnienie przez tę osobę funkcji dyrektora.

W odniesieniu do menadżera będącego osobą fizyczną, na mocy pkt 2 sekcji 15 części 2 ustawy o ICIS powołanie oraz odwołanie osoby menedżera wymaga zgody CBC, zatem koniecznym warunkiem powołania danej osoby na stanowisko menadżera jest zgoda CBC. Menedżer musi spełniać określone warunki wskazane w części 4 pozycji 39 pkt 1 ustawy o ICIS (przywołane we wniosku). Wyrażając zgodę na objęcie przez daną osobę stanowiska menadżera CBC wydaje certyfikat uznania i rejestruje w Rejestrze Funduszy tą osobę. Tak więc zaaprobowanie danej osoby jako menadżera przez CBC dokonywane jest w formie wpisu tej osoby do Rejestru Funduszy oraz wydania dokumentu - certyfikatu uznania.

W odniesieniu do menadżera będącego firmą inwestycyjną zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zarządzania funduszem inwestycyjnym następuje dwuetapowo. Zgodnie z częścią 1 sekcją 2 ustawy o CIF za firmę inwestycyjną uznaje się podmiot, który działa na rynku na podstawie licencji udzielonej mu przez odpowiedni organ nadzoru i który świadczy jedną lub więcej usług inwestycyjnych na rzecz podmiotów trzecich, oraz który prowadzi profesjonalną działalność inwestycyjną. Licencja nadawana jest CIF przez CySec, która stanowi organ nadzoru nad rynkiem kapitałowym na Cyprze. Kwalifikacje firmy inwestycyjnej są badane przez CBC i po stwierdzeniu spełnienia warunków CBC wydaje certyfikat uznania, dokonuje wpisu danej firmy inwestycyjnej do Rejestru Funduszy jako podmiotu będącego menadżerem funduszu. Podsumowując, CBC wydaje zezwolenie na to, by dana firma inwestycyjna zarządzała funduszem inwestycyjnym i pełniła funkcję jego menadżera.

W związku z powyższym strona sformułowała pytania:

a) Czy zgodnie z art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. za "podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma swoją siedzibę" można uznać dyrektorów funduszu, pełniących swoje obowiązki za zgodą CBC oraz czy w konsekwencji fundusz korzysta ze zwolnienia określonego w art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p.?

b) Czy zgodnie z art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. za "podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma swoją siedzibę" można uznać menadżerów funduszu, zaaprobowanych przez CBC oraz czy w konsekwencji fundusz korzysta ze zwolnienia określonego w art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p.?

c) Czy zgodnie z art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. za "podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma swoją siedzibę" można uznać cypryjską firmę inwestycyjną oraz czy w konsekwencji fundusz korzysta ze zwolnienia określonego w art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p.?

Strona podniosła, że zgodnie z ustawą o ICIS fundusz inwestycyjny typu PICIS może być zarządzany przez dyrektorów funduszu, przez menadżera, który jest osobą fizyczną albo przez menadżera, który jest osobą prawną (CIF). Spełnienie przez podmiot, który ma zarządzać funduszem inwestycyjnym, warunków określonych przez prawo stwierdza CBC wyrażając zgodę na powstanie funduszu inwestycyjnego i powołanie danej osoby na stanowisko menadżera. Strona wyraziła zatem pogląd, że każda z wyżej wymienionych możliwości zarządzania funduszem spełnia warunek określonych w art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. W każdej z tych sytuacji spełnione są przesłanki, że fundusz jest (a) zarządzany (b) przez podmiot, (c) który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia (d) właściwych organów nadzoru na rynkiem finansowym, w którym podmioty te mają siedzibę. Strona podniosła w szczególności, że na gruncie prawa cypryjskiego podmiotem odpowiedzialnym za zarządzanie funduszem jest zasadniczo menadżer (chyba że fundusz jest zarządzany wyłącznie przez dyrektorów). Zgodnie z definicją zawartą w części 1 sekcji 2 ustawy o ICIS za menadżera uważa się osobę upoważnioną do zarządzania aktywami funduszu oraz upoważnioną do działania w imieniu funduszu. Strona podkreśliła, że zgoda na pełnienie funkcji menadżera udzielona jest przez CBC - właściwy organ nadzoru nad rynkiem finansowym. Dodała, że aby CIF mógł zostać menadżerem funduszu, niezależnie od licencji udzielonej przez CySec musi on spełnić warunki określone w części 4 pozycji 39 pkt 1 ustawy o ICIS oraz uzyskać zgodę CBC. Podkreśliła, że CIF będzie posiadał dwa zezwolenia - jedno wydane przez CySee na prowadzenie czynności inwestycyjnej oraz zgodę CBC na powołanie na stanowisko menadżera.

Jednocześnie strona wyraziła pogląd, że spełnia wszystkie pozostałe określone przepisami prawa warunki zwolnienia podmiotowego z art.6 ust.1 pkt 10a lit.a-e oraz z art.8 ust.3 u.p.d.o.p. Podniosła, że zwolnienie to stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik ma swoją siedzibę. Stwierdziła, że PICIS spełnia wszystkie warunki opisane w powołanych wyżej przepisach, zatem będzie zwolniony z podatku dochodowego w Polsce. Wyjaśniła też, że prywatny fundusz inwestycyjny typu PICIS jest pod względem opodatkowania traktowany na równi z innymi cypryjskimi spółkami kapitałowymi, wobec czego dochody osiągane przez PICIS podlegają opodatkowaniu cypryjskim podatkiem dochodowym od osób prawnych według stawki 10 % od całości osiąganych dochodów (fundusz inwestycyjny nie ma statusu podmiotu zwolnionego). Jest on traktowany jako rezydent Cypru (tj. podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu) i może uzyskać certyfikat rezydencji od cypryjskich władz skarbowych. Dochód funduszu jest opodatkowany na Cyprze bez względu na miejsce jego osiągania (tj. bez względu na to, czy dochód został wygenerowany na Cyprze, czy też za granicą), z zastrzeżeniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

W interpretacji indywidualnej z dnia 13 lutego 2012 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie (organ interpretacyjny), uznał stanowisko strony w zakresie prawa do zwolnienia podmiotowego określonego w art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. oraz w zakresie wykładni art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu powołał się na art.3 ust.2 u.p.d.o.p. oraz art.2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i wyjaśnił, że w uzasadnieniu rządowego projektu drugiej z wymienionych ustaw wskazano, iż "niezależnie od przedstawionych powyżej zmian, w projekcie zaproponowano również wprowadzenie dodatkowego wymogu, który będą musiały spełnić zagraniczne fundusze inwestycyjne, aby móc skorzystać z wyłączenia z opodatkowania podatkiem dochodowym, wskazującego, iż muszą być, podobnie jak ma to miejsce w przypadku funduszy inwestycyjnych tworzonych w oparciu o przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych, zarządzane przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę". Stwierdził, że zwolnienie nie obejmuje zatem wszystkich funduszy inwestycyjnych, czy też jednostek wspólnego inwestowania z UE lub EOG, lecz tylko te, które spełniają określone kryteria, podobne do tych, które muszą spełnić polskie fundusze inwestycyjne. Odwołując się do przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 146, poz.1546 ze zm.), zwanej dalej "u.f.i.", organ zauważył, że zdecydowanie odróżnia ona pojęcia spółki zarządzającej (podmiot lub spółka z siedzibą w państwie członkowskim, której podstawowa działalność polega na zarządzaniu funduszami zagranicznymi) oraz firmy inwestycyjnej (firma inwestycyjna w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi), ponadto zaś towarzystwem funduszy inwestycyjnych może być wyłącznie spółka akcyjna z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie Komisji na wykonywanie działalności w tym zakresie i która wraz z wnioskiem o udzielenie takiego zezwolenia składa wniosek o zezwolenie na utworzenie funduszu inwestycyjnego. Spółka ubiegająca się o uzyskanie zezwolenia na wykonywanie działalności określonej w art.45 ust.1 u.f.i. może jednocześnie złożyć wnioski o udzielenie zezwoleń na wykonywanie działalności, o których mowa w art.45 ust.2.

Organ interpretacyjny podkreślił, że należy zdecydowanie odróżnić pojęcia podmiotu zarządzającego w rozumieniu art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. i art.2 pkt 10 u.f.i., który prowadzi podstawową działalność gospodarczą polegającą na zarządzaniu funduszami zagranicznymi i na taką działalność posiada stosowne zezwolenie właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, od wymienionych przez stronę dyrektorów i menadżera (których należałoby porównać raczej do "zarządu towarzystwa" funduszy inwestycyjnych niż do samego towarzystwa funduszy inwestycyjnych) albo spółki inwestycyjnej pełniącej funkcję menadżera (której specyfika zbliżona jest do firmy inwestycyjnej określonej w art.2 pkt 14 u.f.i.). Wskazał, że kluczowym elementem warunku zwolnienia z art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. jest zakres zarządzania instytucji wspólnego inwestowania przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. W ustawie posłużono się pojęciem zarządzania instytucją wspólnego inwestowania, którego zakres znaczeniowy jest szerszy od zarządzania wyłącznie portfelem inwestycyjnym instytucji wspólnego inwestowania i obejmuje, na przykład, takie elementy jak zarządzanie inwestycjami, administrowanie instytucją wspólnego inwestowania czy też wprowadzenie do obrotu tytułów uczestnictwa instytucji wspólnego inwestowania (patrz: załącznik II do Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS)). Zdaniem organu, ograniczenie ryzyka uczestników funduszy inwestycyjnych wiąże się z przyznaniem funduszowi samodzielności prawnej i powierzeniem zarządzania nim odrębnemu podmiotowi, jakim jest towarzystwo funduszy inwestycyjnych (TFI) działające w formie spółki akcyjnej, a także przekazaniem obowiązków związanych z przechowywaniem aktywów kolejnemu podmiotowi zaangażowanemu w proces zbiorowego inwestowania, tj. depozytariuszowi.

Podsumowując organ interpretacyjny stwierdził, że do spełnienia dodatkowego warunku wprowadzonego ustawą zmieniającą nie wystarczy posiadanie statusu podmiotu (spółki) z siedzibą poza terytorium RP, lecz konieczne jest wykazanie, iż zarządzanie funduszami zagranicznymi stanowi jego podstawową działalność. Przywołał postanowienia dyrektywy 2009/65, które w odniesieniu do spółek zarządzających UCITS stanowią analogiczny warunek. Organ wyjaśnił, że w świetle art.6 ust.2 dyrektywy spółka zarządzająca nie może angażować się, co do zasady, w działalność inną niż zarządzanie UCITS.

W kontekście sformułowanych pytań, czy dyrektorzy lub menadżerowie będący osobami fizycznymi mogą zostać uznani za podmioty (spółki) zarządzające, organ zwrócił uwagę, że przepis wyraźnie odwołuje się do jednostek posiadających "siedzibę" w tym państwie, którego właściwy organ nadzoru nad rynkiem finansowym wydał zezwolenie na prowadzenie działalności polegającej na zarządzaniu funduszami. Nie powinno zatem ulegać wątpliwości, że warunku tego nie spełniają osoby fizyczne, które nie posiadają "siedziby", lecz miejsce zamieszkania lub prowadzenia działalności.

Zdaniem organu interpretacyjnego, z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że dyrektorzy i przyszli menadżerowie funduszu nie spełniają warunków przewidzianych przepisami prawa, gdyż wskazany zakres obowiązków firmy inwestycyjnej uniemożliwia przyjęcie, że do jej podstawowej/wyłącznej działalności należy zarządzanie funduszami, natomiast powołanie osób fizycznych nie pozwala na uznanie, że ma miejsce wyodrębnienie z funduszu podmiotu zarządzającego, gdyż w obrocie występuje de facto jeden podmiot, tj. spółka inwestycyjna (działająca w reżimie PICIS), a ponadto osoba fizyczna nie posiada "siedziby", o której mowa w omawianym przepisie.

Ponadto, w ocenie organu interpretacyjnego, aby fundusz zagraniczny mógł korzystać ze zwolnienia podatkowego, musiałby posiadać i emitować "tytuły uczestnictwa", które na gruncie prawa polskiego nie są prawnie zrównane z udziałem w kapitale spółki kapitałowej uprawniającym do stwierdzenia o zależności jednego podmiotu od drugiego. Zwrócił on też uwagę, że zgodnie z art.14 ust.1 u.f.i. fundusz inwestycyjny może być utworzony wyłącznie przez towarzystwo (a nie przez udziałowców czy akcjonariuszy).

Reasumując organ interpretacyjny stwierdził, że brak jest przesłanek, aby uznać, iż spółka kapitałowa z siedzibą na Cyprze, posiadająca status PICIS, zarządzana przez dyrektorów lub menadżera, jest równoważna polskiemu funduszowi inwestycyjnemu (zarządzanemu przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych) i spełnia kryteria określone w art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p., a w szczególności kryterium określone w art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p..

Po wyczerpaniu trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa strona wniosła skargę, w której zarzuciła wydanie opisanej wyżej interpretacji indywidualnej z naruszeniem: - art.6 ust.1 pkt 10 i pkt 10a u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię, a tym samym przez stworzenie nowych, nieprzewidzianych prawem warunków uprawniających do skorzystania ze zwolnienia, - art.49 i art.63 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przez ograniczenie swobodnego przepływu kapitału oraz swobody przedsiębiorczości w związku z nierównym traktowaniem krajowych i zagranicznych funduszy inwestycyjnych, - art.14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm.), zwanej dalej "o.p.", przez nienależyte uzasadnienie stanowiska organu, - art.120 w związku z art.14h o.p. przez brak uwzględnienia regulacji unijnych przy wydaniu interpretacji, - art.121 § 1 w związku z art.14h o.p. przez dokonanie wykładni contra legem.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wyraziła pogląd, że spełnia wszystkie warunki wynikające z art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. i tym samym korzysta ze zwolnienia podmiotowego z podatku dochodowego od osób prawnych, co zostało przedstawione szczegółowo we wniosku o wydanie interpretacji oraz uzupełnieniu wniosku. Zarzuciła, że organ w wydanej interpretacji podaje dodatkowe warunki niewynikające z interpretowanego przepisu, a także że przy interpretacji art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. posiłkuje się przepisami polskiej u.f.i., co nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach, bowiem przywołany przepis ustawy podatkowej zawiera odrębny katalog warunków zwolnienia, który nie jest powiązany z polską u.f.i. Podkreśliła, że licencja uzyskana przez CIF uprawnia do dokonywania czynności inwestycyjnych w ramach szeroko rozumianego rynku instrumentów finansowych. Ponadto stwierdziła, że art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. nie uzależnia skorzystania ze zwolnienia od podlegania reżimowi UCITS i zauważyła, że polskie fundusze inwestycyjne korzystają ze zwolnienia bez względu na to, czy podlegają pod reżim UCITS. Warunki przewidziane przepisami dyrektywy UCITS nie mają zatem wpływu na istnienie zwolnienia podatkowego. Zdaniem strony skarżącej, dokonując wykładni przepisów prawa podatkowego organ dopuścił się dyskryminacji zagranicznego funduszu inwestycyjnego, jakim jest PICIS.

Organ interpretacyjny wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi Sąd pierwszej instancji podał na wstępie, że z uwagi na podjęte przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązania wobec Komisji Europejskiej w sprawie usunięcia naruszenia nr 2006/4093, ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 226, poz.1478) został dodany pkt 10a w art.6 ust.1 u.p.d.o.p. Dodany przepis, zgodnie z zaleceniami Komisji, zwalnia z podatku dochodowego instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie wymienione w nim warunki. Następnie w art.2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych części tej regulacji nadano nową treść, a niezależnie od tego wprowadzono dodatkowy wymóg dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych, tj. że aby móc skorzystać z wyłączenia z opodatkowania podatkiem dochodowym muszą być - podobnie jak ma to miejsce w przypadku funduszy inwestycyjnych tworzonych w oparciu o przepisy u.f.i. - zarządzane przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.

Uwzględniając powyższe przepisy Sąd wyraził pogląd, że organ interpretacyjny zasadnie ocenił, iż w świetle opisanego stanu faktycznego cypryjska spółka nie będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. Stwierdził przy tym, że fundusze zagraniczne, aby mogły być uznane za porównywalne z funduszami krajowymi i podlegać zwolnieniu od opodatkowania na mocy art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p., muszą spełniać przywołane wyżej warunki, które formułując oparto się na cechach charakteryzujących działania polskich funduszy, tj.:

- przedmiot działalności, który jest ograniczony do lokowania środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe (art.3 ust.1 u.f.i.),

- możliwość utworzenia funduszu inwestycyjnego wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (art.14 ust.1),

- obowiązek prowadzenia rejestru aktywów funduszu przez depozytariusza (art.9),

- podleganie nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (art.5 pkt 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym - Dz.U. Nr 183, poz.1537 ze zm.),

- posiadanie przez wszystkie fundusze inwestycyjne osobowości prawnej, pomimo że stanowią one jedynie masę majątkową utworzoną z wpłat uczestników i nabytych za te wpłaty aktywów.

Muszą też być zarządzane przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.

Stwierdzając, że przesłanki zwolnienia podmiotowego z art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy oceniać przez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych) z Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Sąd pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z przyjętym przez polskiego prawodawcę modelem fundusze inwestycyjne zarządzane są przez odrębną od nich osobę prawną, tj. towarzystwo funduszy inwestycyjnych, a konstrukcja ta zakłada, że organem jednej osoby prawnej jest inna osoba prawna. Rozwiązanie to jest zgodne z przepisami dyrektywy UCITS (art.6), które przewidują możliwość utworzenia przedsiębiorstwa zarządzającego (management company).

Dalej Sąd wskazał, że odwołując się do stosunku prawnego zachodzącego pomiędzy inwestorem funduszu a spółką zarządzającą można wyodrębnić fundusze statutowe, w których brak jest rozdziału pomiędzy majątkiem spółki zarządzającej a majątkiem funduszu, oraz fundusze umowne, w których majątek jest oddzielony od majątku spółki zarządzającej. W funduszu statutowym uczestnik funduszu inwestycyjnego jest jednocześnie inwestorem i udziałowcem spółki, więc łączą go z funduszem relacje o charakterze korporacyjnym i majątkowym. Uczestnicy takiego funduszu nabywają prawa typowe dla współwłaścicieli spółek prawa handlowego i wpływają na decyzje w sprawach personalnych i gospodarczych funduszu. W sensie prawnym fundusz jest własnością spółki, a papiery własnościowe, w które inwestuje fundusz, stają się jednocześnie składnikiem majątku spółki. W funduszu statutowym brak jest specjalnej ochrony majątku inwestorów lokowanego przez fundusz, gdyż z punktu widzenia prawa uczestnicy takiego funduszu traktowani są jak zwykli akcjonariusze. Ta forma uczestnictwa w funduszu pociąga za sobą również niekorzystne konsekwencje prawne związane z pozycją wspólnika spółki handlowej, jak np. obciążenie inwestora ryzykiem zadłużenia lub upadłości spółki. Natomiast w przypadku funduszy umownych stosunek prawny między uczestnikami a spółką zarządzającą nie ma charakteru korporacyjnego. Ten model funduszu charakteryzuje się oddzieleniem majątku inwestorów od majątku spółki zarządzającej funduszem. Uczestnicy funduszy umownych podlegają ochronie prawnoadministracyjnej.

Oddzielenie aktywów funduszu inwestycyjnego od aktywów organu zarządzającego przekłada się na rozdzielnie ryzyka inwestycyjnego i ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem działalności polegającej na tworzeniu i zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi. Dzięki temu środki gromadzone przez fundusz inwestycyjny pozostają oddzielną masą majątkową, co oznacza, iż w przypadku pogorszenia sytuacji finansowej podmiotu zarządzającego środki zgromadzone w funduszu inwestycyjnym pozostają bezpieczne i nie wchodzą do masy upadłościowej spółki zarządzającej. Jest to istotny element konstrukcji funduszy inwestycyjnych, bo współtworzy system gwarantujący określony poziom bezpieczeństwa działalności funduszy inwestycyjnych. Innymi elementami tego systemu jest nadzór nad funduszami sprawowany przez uprawniony organ, ustanowienie limitów inwestycyjnych oraz obowiązków w zakresie publikowania informacji o działalności i sytuacji finansowej funduszu.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ interpretacyjny słusznie też powołał się na konieczność przyjęcia w sprawie, że zarządzanie, o którym mowa w analizowanym przepisie ustawy podatkowej, musi być rozumiane szerzej niż tylko w odniesieniu do działalności inwestycyjnej podmiotu cypryjskiego. Ogólnie rzecz ujmując zarządzanie to prowadzenie spraw określonego podmiotu, polegające na administrowaniu jego majątkiem i kierowaniu jego bieżącą działalnością. W wypadku zarządzania funduszami inwestycyjnymi pojęcie to ulega znacznej modyfikacji, obejmując nie tylko pośrednictwo w zbywaniu i dokupowaniu jednostek uczestnictwa, lecz całokształt czynności związanych z inwestowaniem powierzonych środków i instrumentów finansowych w odpowiednie aktywa, zgodnie z przyjętymi w statucie zasadami polityki inwestycyjnej. Na ten szerszy aspekt sprawy wskazuje również powołana przez organ treść załącznika II dyrektywy UCITS, gdzie w ramach funkcji zarządzania wyodrębnia się zarządzanie inwestycjami oraz działalność administracyjną polegającą na wykonywaniu takich czynności, jak obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem, zapytania klientów, wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe), monitorowanie przestrzegania uregulowań, prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa, wypłata zysków, emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa, rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń), prowadzenie ksiąg, wprowadzanie do obrotu. Za zasadne Sąd uznał zatem zastrzeżenia organu odnoszące się do spełnienia przez stronę skarżąca przesłanki dotyczącej sposobu (formy) zarządzania, o której mowa w art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. wobec pokrywania się kompetencji spółki zarządzającej działalnością inwestycyjną (Invest Managera) oraz kompetencji przysługujących zarządowi spółki kapitałowej jako organowi uprawnionemu do prowadzenia spraw spółki oraz reprezentowania jej na zewnątrz (przez które to pojęcie należy rozumieć przecież dokonywanie czynności prawnych, a szczególności zawieranie umów, składanie i przyjmowanie oświadczeń woli, prowadzenie procesów oraz występowanie przed sądami oraz organami administracji).

Wobec powyższego przyjąć należy, zdaniem Sądu pierwszej instancji, że przedstawiony we wniosku model zarządzania spółką cypryjską - oparty na zarządzie i spółce zarządzającej działalnością inwestycyjną - nie spełnia warunku, o którym mowa w art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p., stąd słuszne jest stanowisko organu interpretacyjnego w tym zakresie. Ocena zaś, że strona skarżąca nie spełnia przesłanki z art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. pozwalała wypowiedzieć się organowi co do kwestii, o którą pytała ona we wniosku, czyli czy będzie jej przysługiwało zwolnienie w tym przepisie ustanowione. Nie była bowiem w tym zakresie niezbędna analiza, czy strona skarżąca spełnia pozostałe warunki wynikające z przywołanego przepisu. Jak zauważa się w orzecznictwie, przedmiotem interpretacji jest wyłącznie pytanie sformułowane w poz.55 urzędowego formularza wniosku, zaś stan faktyczny wskazany w poz.54 stanowi jedynie jego kontekst. Taka zaś konstatacja pozwalała także uznać za nieprawidłowe stanowisko strony skarżącej w zakresie drugiego pytania zawartego we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia art.49, art.63 lub art.18 TFUE Sąd pierwszej instancji podniósł, że podatki dochodowe zostały zharmonizowane w ramach UE jedynie w ograniczonym zakresie, jednak państwa członkowskie muszą wykonywać władztwo podatkowe z poszanowaniem prawa wspólnotowego i powstrzymywać się od wszelkiej dyskryminacji opartej na przynależności państwowej. Podkreślił, że odmienne traktowanie nie stanowi samo w sobie dyskryminacji. Uwzględniając powyższe wskazał, że odmienne traktowanie w analizowanym przypadku nie wynika z faktu, że cypryjski fundusz inwestycyjny ma inną formę prawną niż polski fundusz inwestycyjny powołany na podstawie przepisów u.f.i. Cecha odróżniająca oba fundusze, tj. sposób zarządzania nimi, ma o tyle znaczenie w sprawie, że stanowi o istocie systemu wspólnego inwestowania obowiązującego w Polsce, dotyczy bowiem ograniczenia ryzyka inwestycyjnego. To bezpieczeństwo inwestycji gwarantowane jest na poziomie instytucjonalnym, majątkowym oraz regulacyjnym. Bezpieczeństwo instytucjonalne wiąże się z przyznaniem funduszowi inwestycyjnemu osobowości prawnej i powierzenie zarządzania nim odrębnemu podmiotowi, a także przekazanie obowiązków związanych z przechowywaniem aktywów kolejnemu podmiotowi zaangażowanemu w proces zbiorowego inwestowania, tj. depozytariuszowi. W ten sposób zostało oddzielone ryzyko inwestycyjne związane z działalnością lokacyjną funduszu, od ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem działalności polegającej na tworzeniu i zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi, czy przechowywaniu jego aktywów. Dzięki temu rozwiązaniu upadłość spółki zarządzającej lub depozytariusza nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla powierzonych funduszowi środków. Bezpieczeństwo regulacyjne powiązane jest z poddaniem funduszy inwestycyjnych rygorystycznej regulacji prawnej, a ich działalność nadzorowi państwowemu.

W związku z powyższym Sąd uznał, że w sprawie nie doszło ani do naruszenia przepisów podatkowych wskazanych w skardze, ani do podnoszonego w niej naruszenia prawa wspólnotowego. Stwierdził, że organ interpretacyjny prawidłowo zrekonstruował normę prawną z art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p., a wykładnia tego przepisu dokonana w zaskarżonej interpretacji nie narusza postanowień TFUE, jako że sytuacja faktyczna obu podmiotów - po dokonaniu analizy stopnia bezpieczeństwa inwestycji przeprowadzanych za pośrednictwem obu instytucji wspólnego inwestowania (tj. polskiej oraz cypryjskiej) – jest nieporównywalna.

Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd organu interpretacyjnego, że przepisy polskiej ustawy podatkowej zapewniły zwolnienie z opodatkowania zagranicznym funduszom inwestycyjnym działającym na analogicznych zasadach jak polskie fundusze inwestycyjne i emerytalne. Jednocześnie nastąpiło wyłączenie z zakresu zwolnienia podmiotowego tych zagranicznych podmiotów, które są co prawda uznawane przez obce jurysdykcje za fundusze inwestycyjne, jednak nie działają na analogicznych zasadach, jak krajowe fundusze inwestycyjne.

Jako podstawę prawną oddalenia skargi Sąd pierwszej instancji wskazał art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Strona skarżąca, działająca przez pełnomocnika – doradcę podatkowego, zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną, w której zarzuciła, że został on wydany z naruszeniem:

1. prawa materialnego:

a) art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię oraz przez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że na podstawie błędnie zrekonstruowanego stanu faktycznego Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w odniesieniu do strony skarżącej,

b) art.3 ust.1, art.14 ust.1, art.9 u.f.i. oraz art.5 pkt 8 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym przez "podtrzymanie interpretacji", pomimo że niewłaściwie zastosowano w niej wymienione przepisy do zagranicznego funduszu inwestycyjnego i przez podzielenie stanowiska organu, że taki fundusz powinien posiadać cechy polskich funduszy inwestycyjnych,

c) art.49 i art.63 TFUE przez błędną wykładnię, co spowodowało ograniczenie swobodnego przepływu kapitału oraz swobody przedsiębiorczości w związku z nierównym traktowaniem krajowych i zagranicznych funduszy inwestycyjnych,

d) art.6 dyrektywy UCITS przez "podtrzymanie interpretacji", w której niewłaściwie zastosowano ten przepis do funduszy inwestycyjnych niepodlegających regulacji dyrektywy UCTIS, zastosowano bezpośrednio przepisy tej dyrektywy i nie zastosowano przepisów prawa krajowego będących implementacją przepisów dyrektywy UCITS,

2. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

a) art.141 § 4 p.p.s.a. przez ograniczenie wyjaśnienia dokonanego przez Sąd wyłącznie do pytania oznaczonego nr 3 i całkowite pominięcie wyjaśnienia dotyczącego pytań 1 i 2,

b) art.145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. przez zastosowanie art.6 dyrektywy UCITS, nie zaś powołanie prawa krajowego będącego implementacją przepisów ej dyrektywy,

c) art.145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art.120 i art.14h o.p. przez nie uchylenie interpretacji mimo nieuwzględnienia przez organ regulacji unijnych przy wydaniu interpretacji,

d) art.145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art.121 § 1 i art.14h o.p. przez nie uchylenie interpretacji mimo dokonania przez organ wykładni contra legem art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p.

W oparciu o powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła, że – wbrew poglądowi Sądu pierwszej instancji - spełnia wszystkie warunki wynikające z art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p., w tym jest zarządzana przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę, a warunek ten jest spełniony zarówno gdy zarządza nią dyrektor, jak i gdy zarządzającym jest menadżer będący osobą fizyczną bądź osobą prawną (CIF). Podtrzymała dotychczas prezentowany pogląd, że podmiotem, o którym mowa w art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p., jest zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna (CIF), a także że w każdej z opisanych sytuacji podmiot zarządzający działa na podstawie zezwolenia udzielonego przez właściwy organ nadzoru nad rynkiem kapitałowy (tj. CBC). Podkreśliła, że zgodnie z prawem cypryjskim za menadżera uważa się osobę, która jest upoważniona do zarządzania aktywami funduszu oraz do działania w imieniu funduszu.

Zdaniem strony skarżącej, dokonując wykładni art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. Sąd pierwszej instancji zaakceptował lub wskazał na szereg dodatkowych warunków i okoliczności, które z tego przepisu nie wynikają, jak: wymóg, by podmiot zarządzający był jednocześnie organem funduszu, wymóg posiadania przez zagraniczny fundusz cech polskich funduszy inwestycyjnych, wymóg rozdzielenia ryzyka inwestycyjnego od aktywów funduszy, wymóg, aby zarządzanie funduszem było podstawową działalnością podmiotu zarządzającego. Podniosła też ona, że analizowany przepis nie zabrania, aby fundusz posiadał więcej niż jeden organ, których kompetencje w pewnych sytuacjach mogą się pokrywać. Dodała, że wszystkie te wymogi Sąd odniósł do sytuacji zarządzania przez CIF, pominął zaś rozważenie spełnienia warunków zwolnienia, gdy zarządzającym jest dyrektor lub menadżer będący osobą fizyczną, co narusza art.141 § 4 p.p.s.a. i rodzi obawę, że skarga nie została w całości rozpoznana.

Strona skarżąca wyraziła także pogląd, że nieuzasadnione jest odwoływanie się przez Sąd pierwszej instancji do przepisów u.f.i. lub ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, które nie mają w sprawie zastosowania, gdyż warunki zwolnienia podatkowego reguluje wyłącznie art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. Podobnie, w sprawie nie ma zastosowania dyrektywa UCITS. Jak podkreśliła strona skarżąca, postanowienia tej dyrektywy dotyczą wyłącznie wybranych funduszy inwestycyjnych, a powołany przepis u.p.d.o.p. nie uzależnia skorzystania ze zwolnienia od podlegania reżimowi UCITS. Zwróciła też uwagę, że polskie fundusze inwestycyjne korzystają ze zwolnienia podatkowego bez względu na to, czy podlegają reżimowi UCITS. Dodatkowo zaś podniosła, że odwołując się do przepisów dyrektywy UCITS Sąd pierwszej instancji nie powołał przepisów krajowych stanowiących implementację jej regulacji.

W ocenie strony skarżącej, poglądy prawne przyjęte przez Sąd pierwszej instancji prowadzą, pomimo zmian w stanie prawnym, do dalszej dyskryminacji zagranicznych funduszy inwestycyjnych, uniemożliwiają im w istocie skorzystanie ze zwolnienia podatkowego, do jakiego uprawnione są polskie fundusze inwestycyjne.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art.174 p.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na wymienionych w nim podstawach, tj. 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z art.176 p.p.s.a. wynika zaś, że podstawy kasacyjne w danej sprawie i ich uzasadnienie winny być zawarte w skardze kasacyjnej. Prawidłowo sformułowany zarzut kasacyjny z podstawy wymienionej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. powinien przy tym wskazywać na konkretny przepis prawa materialnego naruszony przez sąd pierwszej instancji z wyjaśnieniem, czy – zdaniem autora skargi kasacyjnej – został on naruszony przez błędną wykładnię, czy przez niewłaściwe zastosowanie oraz jak – jego zdaniem – winien być ten przepis rozumiany lub na czym polega jego niewłaściwe zastosowanie, zaś zarzut z podstawy kasacyjnej wymienionej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. winien, poza wskazaniem naruszonego przepisu prawa procesowego i wyjaśnieniem, w czym przejawia się jego naruszenie w stanie danej sprawy, zawierać także wykazanie, w jaki sposób naruszenie to mogło wpłynąć na wynik tej sprawy. Przytoczone regulacje mają istotne znaczenie, bowiem zgodnie z art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do konkretyzowania, uzupełniania lub korygowania w inny sposób zarzutów skargi kasacyjnej.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że chociaż nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są prawidłowe i trafne, to jednak zasługuje ona na uwzględnienie.

W tym miejscu przypomnieć należy, że zaskarżonym wyrokiem Sąd pierwszej instancji dokonał oceny zgodności z prawem interpretacji wydanej na wniosek strony skarżącej, w którym sformułowała ona trzy pytania sprowadzające się do kwestii, czy podmiotem zarządzającym funduszem inwestycyjnym, prowadzącym swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę - w rozumieniu art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. – są dyrektorzy strony skarżącej, jako funduszu typu PICIS, bądź jej (przyszły) menadżer będący osobą fizyczną bądź jej (przyszły) menadżer będący osoba prawną – cypryjską firmą inwestycyjna (CIF). Na tym aspekcie prawnym sprawy skupił się również organ interpretacyjny uznając stanowisko strony skarżącej za nieprawidłowe, a także Sąd pierwszej instancji. Okoliczność, czy stronie skarżącej przysługuje i przysługiwać będzie zwolnienie podatkowe na podstawie art.6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. traktowane jest zarówno przez samą stronę skarżącą, jak i przez organ interpretacyjny oraz Sąd pierwszej instancji jako konsekwencja rozstrzygnięcia zagadnienia przytoczonego wyżej. W istocie zatem spór sprowadza się do wykładni art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. oraz dokonanej w jego kontekście oceny, czy wymienione wyżej podmioty (dyrektor, menadżer będący osobą fizyczną, menadżer będący CIF) mogą być uznane za podmioty zarządzające stroną skarżącą w warunkach w tym przepisie opisanych.

Art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. stanowi, co prawidłowo wyjaśnił Sąd pierwszej instancji i co nie kwestionowane, że zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają, łącznie z innymi warunkami, także i ten warunek, że "zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę".

Analizując przywołany przepis stwierdzić przede wszystkim należy, że skoro zgodnie z jego treścią podmiot zarządzający, o którym w nim mowa, ma posiadać siedzibę, to oczywiste winno być, że nie może tu chodzić o podmiot będący osobą fizyczną. Wprawdzie bowiem osoba fizyczna może być objęta określeniem "podmiot", jednak nie posiada ona siedziby, ale miejsce zamieszkania, ewentualnie pobytu, prowadzenia działalności. Za chybione uznać zatem należy twierdzenie skargi kasacyjnej, że warunek zwolnienia podatkowego określony w art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. spełnia strona skarżąca, będąca funduszem typu PICIS, gdy zarządzana jest przez osoby fizyczne - dyrektorów bądź menadżera.

Ponadto stwierdzić należy, że przywołany przepis wymaga, aby instytucja wspólnego finansowania była • zarządzana • przez podmiot, który • prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia • właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.

Znaczenie określenia "zarządzana", opisującego instytucję wspólnego finansowania, nie zostało wyjaśnione w u.p.d.o.p., chociaż słowo "zarządzanie" i słowa od niego pochodne występuje w niej wielokrotnie. Z kontekstu, w jakich są one użyte, wynika, że chodzi o zarządzanie w znaczeniu przyjętym w słowniku języka polskiego, tj. kierowanie, decydowanie o instytucji, organizacji, majątku, wydawanie poleceń, wykonywanie czynności administracyjnych. Analizowany art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. nie jest tu wyjątkiem.

W świetle powyższego za trafne uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, a także organu interpretacyjnego, że wymieniony przepis wymaga, aby instytucja wspólnego finansowania była zarządzana przez inny, zewnętrzny wobec niej, podmiot (niebędący osobą fizyczną) oraz że wymóg ten nie jest spełniony, gdy taki zewnętrzny podmiot zarządza tylko portfelem inwestycyjnym. Równocześnie jednak zauważyć należy, że - co trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej - w zakresie samego zarządzania (przez podmiot zewnętrzny) instytucją wspólnego finansowania u.p.d.o.p. nie formułuje innych warunków lub ograniczeń. W tej sytuacji, w świetle zawartego we wniosku o udzielenie interpretacji stwierdzenia strony, że zgodnie z prawem cypryjskim menadżer jest upoważniony nie tylko do zarządzania aktywami funduszu, ale także do działania w imieniu funduszu, nie można podzielić oceny Sądu pierwszej instancji oraz organu interpretacyjnego, że strona skarżącą jako fundusz typu PICIS nie będzie zarządzana przez podmiot zewnętrzny, gdy funkcję menadżera obejmie CIF.

Art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. wymaga, aby podmiot zarządzający instytucją wspólnego finansowania prowadził tę działalność na podstawie zezwolenia oraz aby zezwolenie pochodziło od właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym (państwa, w którym podmiot zarządzający ma siedzibę). Nie określa jednocześnie, jaka miałaby być forma lub treść tego zezwolenia. Stąd wymaganie, aby zezwolenie miało postać dokumentu o określonej formie, nie znajduje uzasadnienia w treści powołanego przepisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro strona we wniosku o udzielenie interpretacji podała, że zgodnie z prawem cypryjskim menadżer, także o statusie CIF, może być powołany na tę funkcję tylko po zaakceptowaniu przez CBC, będący właściwym organem nadzoru nad rynkiem finansowym Cypru oraz że każdorazowa zmiana podmiotu na stanowisku menadżera wymaga akceptacji CBC, to należy przyjąć, że menadżer, o jakim mowa, działa jako podmiot zarządzający funduszem PICIS na podstawie zezwolenia CBC w rozumieniu analizowanego przepisu.

Prawdą jest, że w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk nr 4529 z dnia 8 sierpnia 2011 r.) w zakresie propozycji regulacji zawartej obecnie w art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. odnotowano wprowadzenie dodatkowego wymogu, "który będą musiały spełnić zagraniczne fundusze inwestycyjne, aby móc skorzystać z wyłączenia z opodatkowania podatkiem dochodowym, wskazującego, iż muszą być, podobnie jak ma to miejsce w przypadku funduszy inwestycyjnych tworzonych w oparciu o przepisy u.f.i., zarządzane przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę." Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że regulacja zawarta w powołanym przepisie została oceniona przez projektodawcę, a następnie prawodawcę, jako zapewniająca podobieństwo funduszy zagranicznych mogących korzystać ze zwolnienia podatkowego do funduszy polskich, którym takie zwolnienie przysługuje. Jako nadinterpretację przywołanego fragmentu uzasadnienia projektu ustawy uznać należy założenie, że instytucje wspólnego finansowania, o których mowa w analizowanym przepisie, działające na zasadach podobnych do polskich funduszy inwestycyjnych, będą miały takie same jak polskie fundusze podstawy prawne powstawania i działania, ustrój, status organizacyjno-prawny. Nie uzasadnia on także oceny zasad tworzenia i funkcjonowania zagranicznych funduszy inwestycyjnych przez bezpośrednie odniesienie do przepisów u.f.i. lub dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE. Takie podejście doprowadzić może do dyskryminacji podatkowej zagranicznych funduszy inwestycyjnych, które prowadzą działalność w warunkach sprowadzających rygory administracyjne i finansowe podobne do tych, które dotyczą funduszy polskich, jednak z wykorzystaniem innych instytucji prawnych niż przewidziano to w prawie polskim.

Powyższe oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadniony uznał zarzut naruszenia prawa materialnego – art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię, której konsekwencją było niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym przedstawionym przez stronę we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Rację należy przyznać stronie skarżącej także gdy zarzuca ona, że z naruszeniem art.141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku nie przedstawił rozważań prawnych dotyczących sytuacji, w której podmiotem zarządzającym stroną skarżącą jest dyrektor lub menadżer będący osobą fizyczną. Jednocześnie stwierdzić należy, że w świetle przedstawionej wyżej wykładni art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. nie można uznać, aby to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jeśli chodzi o pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to przede wszystkim podnieść należy, że w sprawie ze skargi na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego uwzględniające skargę rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji znajduje podstawę prawną w art.146 § 1 p.p.s.a., nie zaś w art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Poza tym zarzut naruszenia przepisów postępowania oznaczony (c) w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie został wsparty stosowną argumentacją, w związku z czym nie może być uznany za usprawiedliwiony. Dodatkowo zauważyć należy, że formułując ten zarzut autor skargi kasacyjnej przypisał art.145 § 1 pkt 1 lit.c nie do p.p.s.a., ale do o.p., co uznać należy za oczywiście błędne, tym bardziej, że art.145 o.p. nie posiada wskazanej jednostki redakcyjnej.

Ostatnio poczyniona uwaga pozostaje aktualna także w odniesieniu do zarzutu zakwalifikowanego w skardze kasacyjnej jako naruszenie przepisów postępowania z oznaczeniem (d). Ponadto zarzut ten, podobnie jak zarzut oznaczony (b) w tej samej grupie zarzutów, powiela w istocie zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i – na podstawie art.146 § 1 w związku z art.193 p.p.s.a. – zaskarżoną interpretację indywidualną.

Rozpatrując sprawę ponownie organ interpretacyjny winien wydać interpretację indywidualną uwzględniającą przedstawioną wyżej wykładnię przepisów prawa i oceny prawne.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono zgodnie z art.203 pkt 1, art.200 i art.205 § 2 i 4 p.p.s.a. oraz § 3 ust.1 pkt 2 i ust.2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz.153).