Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 449/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 października 2024 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. na decyzję Wojewody z dnia 7 maja 2024 r., nr [...] w przedmiocie przeznaczenia rzeczy ruchomych do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 maja 2024 r. nr [...], Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania spółki C. sp. z o. o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, spółka) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia 23 lutego 2024 r. o nałożeniu na skarżącą obowiązku świadczeń rzeczowych na rzecz obrony.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego wynikał następujący stan sprawy:

Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w P. wystąpił w dniu 10 października 2023 r. do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o przeznaczenie samochodu D. , nr rej. x, będącego w posiadaniu skarżącej, do wykonania świadczenia rzeczowego na rzecz Inspektoratu Służby Kontrwywiadu Wojskowego w P..

W toku postępowania spółka wniosła o umorzenie postępowania z powodu jego wszczęcia wyłącznie na podstawie ustawy o obronie Ojczyzny, której przepisy nie są na tyle precyzyjne, aby przeprowadzić postępowanie w sprawie przeznaczenia rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony państwa, gdyż przepisy te nie określają wysokości ryczałtu za używanie, zasad przeznaczenia czy terminów zwrotu świadczenia rzeczowego.

Wymienioną na wstępie decyzją z 23 lutego 2024 r. Prezydent Miasta P. w dniu 23 lutego 2024 r. zobowiązał skarżącą do przeznaczenia samochodu D. , nr rej. x do oddania w używanie na rzecz Inspektoratu Służby Kontrwywiadu Wojskowego w P.. W decyzji wskazano miejsce do którego pojazd miał być dostarczony oraz oznaczono termin dostarczenia - do godz. 8.00 drugiego dnia mobilizacji.

W odwołaniu od powyższej decyzji, spółka zarzuciła naruszenie m. in. art. 628 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2305 ze zm.; dalej: u.o.o.) w zw. z art. 630 ust. 1 u.o.o. w zw. z art. 636 u.o.o. poprzez wydanie decyzji w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, podczas gdy nie obowiązywały przepisy wykonawcze, do których wydania na mocy art. 636 u.o.o została zobowiązana Rada Ministrów, określające szczegółowe kwestie związane z planowaniem i nakładaniem obowiązków, świadczeń rzeczowych oraz realizacją nałożonych obowiązków, w tym przepisy określające tryb postępowania w sprawach nakładania obowiązków świadczeń rzeczowych, a także wymogi formalne, jakie musi spełniać decyzja nakładająca takie obowiązki;

Jak była mowa na wstępie, Wojewoda, decyzją z 7 maja 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P..

Wyjaśniając motywy swego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania, ponieważ nie zaszły przesłanki z art. 105 § 1 k.p.a., gdyż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.

Dalej wskazał, że podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 630 ust. 1 w związku z art. 628 ust. 1 i 2 u.o.o. Wskazał też, że na podstawie delegacji zawartej w przepisie art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 372 1728) zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. z 2004 r. Nr 181, poz. 1872 z późn. zm.). Rozporządzenie regulowało m.in. kwestie trybu i zakresu planowania i nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych, przeznaczania do tych świadczeń i zwalniania z nich oraz ich wykonywania, wzory decyzji administracyjnych, wniosków, wezwań w sprawach świadczeń rzeczowych.

Zgodnie z przepisem przejściowym, zawartym w art. 821 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305 z późn. zm.), dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane m.in. na podstawie art. 215 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych odpowiednio na podstawie m.in. art. 636 ustawy o obronie Ojczyzny nie dłużej jednak niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy oraz mogą być zmieniane na podstawie przepisów dotychczasowych.

Wyjaśniono, że ustawa o obronie Ojczyzny weszła w życie 23 kwietnia 2022 r. wobec czego 18 miesięcy od tego dnia upłynęło w dniu 23 października 2023r., co oznacza, że rozporządzenie wydane na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy o powszechnym obowiązku obrony utraciło moc obowiązującą. Do dnia wydania niniejszej decyzji nie zostało wydane odpowiednie rozporządzenie na podstawie art. 636 ustawy o obronie Ojczyzny. W związku z tym jedyną podstawę orzekania stanowią zatem przepisy ustawy o obronie Ojczyzny z dnia 11 marca 2022 r.

Wojewoda ocenił, że brak przepisów wykonawczych nie stanowił przeszkody do wydania decyzji w oparciu o istniejące przepisy ustawowe. Organ administracji jest zobowiązany wykonywać kompetencje określone w ustawie. Na poparcie swego stanowiska odwołał się do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego

Odnosząc się już do samego orzeczenia o obowiązku, Wojewoda stwierdził, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek ustawowych, uniemożliwiających nałożenie obowiązku świadczenia rzeczowego i w konsekwencji wydania decyzji odmownej (art. 628 ust. 5 u.o.o.).

Podkreślił, że realizacja zadań związanych z obroną Rzeczypospolitej Polskiej jest zadaniem nadrzędnym, zaś planowanie w czasie pokoju przez Siły Zbrojne realizacji zadań obronnych jest elementem pozwalającym na szybką ich mobilizację, a więc wdrożenie procedur obronnych w sytuacji zagrożenia. Ponadto, w przypadku wprowadzenia przez Prezydenta RP na terenie kraju lub jego części stanu wojennego, mogą zostać wprowadzone ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela - art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym i kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2091). W stanie wojennym, co wynika też z art. 25 ust. 1 pkt 1 i 5 tejże ustawy, można nakładać na przedsiębiorców dodatkowe zadania, których realizacja jest niezbędna dla bezpieczeństwa lub obronności państwa oraz zapewnienia zaopatrzenia ludności; wprowadzić zajęcie nieruchomości na rzecz sił zbrojnych. Zatem planowanie w czasie pokoju przez siły zbrojne zajęcia rzeczy ruchomych i nieruchomości w ramach świadczeń rzeczowych jest jak najbardziej uzasadnione.

Odwołując się do brzmienia art. 628 u.o.o. wojewoda podkreślił, że decyzja jest uznaniowa, a sam wniosek organu wojskowego nie stanowi, że organ administracji wnioskiem tym jest bezwzględnie związany. Wniosek inicjuje bowiem jedynie postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku na cele obrony, w którym zapada decyzja o charakterze uznaniowym, o czym świadczy użyty w art. 628 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny zwrot: "może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych". Organ nie ma zatem obowiązku ustalenia treści rozstrzygnięcia każdorazowo w sposób tożsamy z wnioskiem, który nie jest bezwzględnie wiążący w tym sensie, że nie powoduje konieczności nałożenia obowiązku zgodnie z treścią żądania wnioskodawcy o przeznaczeniu danej rzeczy na świadczenie rzeczowe na cele obrony.

Wojewoda ocenił jednak, że w uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wyjaśnił przesłanki jej wydania, wskazał okoliczności faktyczne i prawne. Organ stanął też na stanowisku, że w sprawie nie zaistniała potrzeba przeprowadzania oględzin wnioskowanego przez Szefa WCR konkretnego przedmiotu świadczeń. Wskazano, że żaden z przepisów ustawy o obronie Ojczyzny nie nakłada na organ orzekający szczególnego obowiązku uzasadnienia, dlaczego konkretna rzecz została objęta obowiązkiem świadczenia rzeczowego. Organ orzekający nie jest uprawniony do weryfikacji wniosku pod kątem jego celowości i zasadności. Ocena, czy dla ustalenia stanu faktycznego konieczne jest przeprowadzenie dowodów z urzędu czy wskazanych przez stronę należy do organu orzekającego. W niniejszej sprawie strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu ale nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Strona nie kwestionowała stanu technicznego wnioskowanego pojazdu ani nie zgłaszała żadnych wniosków dowodowych, w tym co do ewentualnych oględzin.

Spółka nie zgodziła się z decyzją wojewody i pismem z dnia 6 czerwca 2024 r., reprezentowana przez radcę prawnego D. M., wniosła od niej skargę, w której wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzuciła wojewodzie naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w sytuacji gdy decyzja Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia 23 lutego 2024 roku została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w tym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w związku z czym brak było podstaw do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy;

2. art. 628 ust. 1 w zw. z art. 630 ust. 1 w zw. z art. 636 u.o.o., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta P. w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, podczas gdy nie obowiązywały przepisy wykonawcze, do których wydania na mocy art. 636 u.o.o. została zobowiązana Rada Ministrów, określające szczegółowe kwestie związane z planowaniem i nakładaniem obowiązków świadczeń rzeczowych oraz realizacją nałożonych obowiązków, w tym przepisy określające tryb postępowania w sprawach nakładania obowiązków świadczeń rzeczowych, a także wymogi formalne, jakie musi spełniać decyzja nakładająca takie obowiązki;

3. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w toku postępowania administracyjnego organ I instancji nie naruszył tych przepisów, a wszystkie okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sytuacji, gdy zarówno organ I, jak i II instancji zaniechały zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do dokonania ustaleń faktycznych w sposób dowolny, a konsekwencji bezzasadnego uznania, że samochód D. nr rej. x nadaje się (jest przydatny) na potrzeby obronności kraju, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy,

4. art. 6 k.p.a. - tj. naruszenie zasady praworządności - poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji bez podstawy prawnej;

5. art. 8 k.p.a. - tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa - poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji bez właściwego uzasadnienia i wykazania w sposób należyty motywów towarzyszących wydaniu takiej decyzji;

6. art. 11 k.p.a. - tj. naruszenie zasady przekonywania - poprzez działanie polegające na braku odniesienia się do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i braku wyjaśnienia przesłanek wydanego rozstrzygnięcia - tj. wykazania, dlaczego wydana przez organ I instancji decyzja odpowiada prawu, mimo braku przepisów wykonawczych określających tryb wydawania decyzji w przedmiocie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony oraz określających wymogi formalne, jakie musi spełniać wydana decyzja.

Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec braku sprzeciwu organu co do wniosku skarżącej o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, wniosek ten został uwzględniony i Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, a także inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd uwzględnia wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od twierdzeń podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji w tak opisanych granicach kognicji, Sad uznał, że decyzja ta nie naruszała prawa.

Kwestią sporną i jednocześnie zasadniczą dla oceny legalności zaskarżonej decyzji było istnienie, w dacie wydawania rozstrzygnięć zapadłych w obu instancjach, podstawy prawnej do orzeczenia o nałożeniu obowiązku świadczenia rzeczowego polegającego na oddaniu do używania rzeczy ruchomej na cele przygotowania obrony państwa. Skarżąca stała bowiem na stanowisku, że brak przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 636 u.o.o. uniemożliwiał rozstrzygnięcie uwzględniające wniosek Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w P..

Sąd nie podzielając takiego stanowiska, uznał, że organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, że przepisy u.o.o. zawierały przepisy stanowiące podstawę prawną do wydania zaskarżonych decyzji.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że termin obowiązywania przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 372 i 1728), oznaczony na 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o obronie Ojczyzny (art. 821 ust. 1 u.o.o.), upłynął z dniem 23 października 2023 r., a do dnia wydania decyzji przez organy obu instancji nie weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów wydane na podstawie art. 636 u.o.o. regulujące m. in. tryb nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych oraz wzory decyzji administracyjnych wydawanych w tych sprawach. Wykonując delegację ustawową, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2024 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju zostało opublikowane w Dz. U. nr 1378. Weszło ono jednak w życie dopiero 3 października 2024 r., czyli już po wydaniu decyzji (a nawet wyroku w rozpoznawanej sprawie), więc nie mogło być uwzględniane jako podstawa prawna orzeczenia sądu.

Upływ terminu obowiązywania poprzedniego rozporządzenia regulującego m. in. w pewnym zakresie także tryb nakładania obowiązków świadczeń rzeczowych i niewydajnie przez Radę Ministrów rozporządzenia na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 636 u.o.o., powodowało, że od 23 października 2023 r. do 3 października 2024 r. istniała luka regulacyjna. Konieczne było w tej sytuacji zbadanie, czy niewydanie rozporządzenia powodowało, że brak było wyczerpującej i jasnej regulacji: (a) materialnej podstawy nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych oraz (b) procesowego trybu nakładania obowiązków.

W pierwszej z tych kwestii art. 628 ust. 1 u.o.o. stanowił, że: [n]a urzędy i instytucje państwowe, przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, a także osoby fizyczne może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych, likwidacji ich skutków oraz zarządzania kryzysowego". W myśl natomiast art. 630 ust. 1 u.o.o.: "[w]ójt (burmistrz, prezydent miasta), na wniosek organów i kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 620 ust. 1, wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny"; art. 628 ust. 5 u.o.o. zawiera natomiast katalog rzeczy wyłączonych spod możliwości objęcia obowiązkiem. Art. 629 u.o.o. precyzuje natomiast maksymalne rozmiary czasowe obowiązku nakładanego decyzją, art. 633 - obowiązki biorącego przedmiot świadczenia, w tym potwierdzający roszczenia oddającego z tytułu nienależytego lub przekraczającego ustawowy czas korzystania, natomiast z art. 634 u.o.o. wynika, iż adresatowi obowiązku przysługuje ryczałt za używanie przedmiotu świadczenia.

W kwestiach materialnoprawnych Radzie Ministrów oddelegowano jedynie regulację wykazu dobowych stawek ryczałtu za używanie poszczególnych przedmiotów świadczeń rzeczowych, o których mowa w art. 634 (art. 636 pkt 6 u.o.o.).

Zdaniem Sądu ustawa zawiera przepisy z których wynika materialna treść obowiązków podmiotów, na które nakładany jest obowiązek świadczeń rzeczowych, z zastrzeżeniem konieczności skonkretyzowania go konstytutywną decyzją administracyjną, jak również obowiązki i ograniczenia, którym muszą się podporządkować podmioty korzystające z przedmiotów świadczeń rzeczowych. Sąd ocenił jednocześnie, że brak rozporządzenia, które miały określić wysokość ryczałtu za korzystanie z mienia oddanego do używania na potrzeby obronności, nie wyłączał jednak możliwości dochodzenia roszczeń i wynagrodzenia na drodze innej niż administracyjna.

W zakresie postępowania w przedmiocie orzekania o obowiązku świadczeń, Radzie Ministrów oddelegowano natomiast regulację: trybu nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych (art. 636 pkt 1 u.o.o.) oraz wzoru decyzji o nałożeniu obowiązku (art. 636 pkt 3 u.o.o.). Zwrócić jednak należy uwagę, że przepisu ustawy o obronie Ojczyzny określały istotne elementy postępowania w sprawie nakładania świadczeń rzeczowych. Otóż przywołany już art. 630 u.o.o. określa m. in. właściwość rzeczową organów orzekających o obowiązkach (ust. 1 i 4) oraz stanowi, że rozstrzygnięcie o nałożeniu obowiązku świadczenia następuje w formie decyzji administracyjnej (ust. 1), którą organ musi doręczyć posiadaczowi nieruchomości lub rzeczy ruchomej oraz wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem (ust. 3).

Brzmienie przepisów, a szczególnie art. 630 ust. 1 u.o.o., wskazujące, że nałożenie obowiązku świadczeń rzeczowych następuje w drodze decyzji administracyjnej, powoduje, że postępowanie w tych sprawach, przy braku przepisów odrębnych, w całości było regulowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 k.p.a.). To z nich wynikał więc tryb wydawania decyzji oraz pozostałe kwestie procesowe, w tym m. in. właściwość miejscowa organów (art. 21 k.p.a.).

Tak więc nie można uznać, iż brak rozporządzenia powodował, że nieznany był tryb wydawania decyzji.

Z powyższych względów Sąd ocenił, że przepisy ustawy o obronie Ojczyzny jak i Kodeksu postępowania administracyjnego normowały całościowo i wystarczająco kwestie materialne i procesowe związane z nakładaniem obowiązku i że możliwe było w tej sytuacji wydanie decyzji nakładającej obowiązek pomimo nieobowiązywania rozporządzenia wykonawczego. Organ trafnie odwołał się do poglądów orzeczniczych Sądu Najwyższego, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że nawet fakt istnienia luki w prawie spowodowanej brakiem wydania przepisu wykonawczego do ustawy po pierwsze nie oznacza możliwości nierealizowania materialnoprawnego uprawnienia wynikającego z ustawy pozbawionej aktu wykonawczego (wyroki z dnia 6 stycznia 1999 r. III RN 108/98 - OSNAPU 1999 nr 20 poz. 639 i z dnia 14 stycznia 1999 r., III RN 155/98 - OSNAPU 2000 nr 3 poz. 91).

Z tej przyczyny Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej o tym, że decyzje organów zostały wydane bez podstawy prawnej.

Sąd ocenił również, że zaskarżona decyzja była wolna od innych naruszeń prawa.

Obowiązek świadczeń rzeczowych może być nałożony na urzędy i instytucje państwowe, przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, a także osoby fizyczne na cele przygotowania obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych, likwidacji ich skutków oraz zarządzania kryzysowego (art. 628 ust. 1 cyt. ustawy). Świadczenia rzeczowe mogą być wykonywane na rzecz Sił Zbrojnych, jednostek przewidzianych do militaryzacji oraz jednostek organizacyjnych wykonujących zadania na potrzeby obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych, likwidacji ich skutków oraz zarządzania kryzysowego (art. 628 ust. 2 cyt. ustawy).

Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zainicjował wniosek Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] o przeznaczenie samochodu [...] należącego do skarżącej spółki do oddania w używanie na rzecz Inspektoratu Służby Kontrwywiadu Wojskowego w P.. Wskazano, że samochód ma być dostarczony do określonego w decyzji miejsca w terminie 2 dni od ogłoszenia mobilizacji.

Istota świadczeń rzeczowych, których orzeczenia przez organ administracji domagał się szef wojskowego centrum rekrutacji polega na tym, że gdyby zaistniał warunek pod jakim są one nakładane - to jest ogłoszono stan mobilizacji - określony w decyzji podmiot ma obowiązek oddać jednostce wojskowej określoną w decyzji rzecz lub rzeczy do używania. W czasie pokoju obowiązek się nie aktualizuje i nie może być źródłem ograniczeń dla użytkowania rzeczy ruchomej lub nieruchomej.

Zdaniem Sądu, w decyzji organu I instancji precyzyjnie, ściśle i niewątpliwie określono zakres obowiązków nałożonych na skarżącą spółkę. Nie budziło też wątpliwości na żadnym etapie postępowania, że spółka posiada pojazd objęty warunkowym obowiązkiem. Organ w decyzji jednoznacznie zidentyfikował pojazd poprzez wskazanie jego marki oraz numeru rejestracyjnego. Wskazał też termin i warunek aktualizujący obowiązek świadczenia. Jednoznacznie określił też sposób wykonania obowiązku poprzez wskazanie miejsca do którego należy dostarczyć pojazd. Tym samym stronie było wiadome było jak wykonać nałożony nań obowiązek.

Wbrew ocenie skarżącej, uzasadnienie decyzji o nałożeniu obowiązku nie musi wyjaśniać przyczyny dla jakiej organy wojskowe uznały jej mienie za przydatne do celów obronności. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, organ nie ma wręcz prawa badać takich kwestii. Musi jedynie wziąć pod uwagę z jednej strony interes społeczny jakim jest zapewnienie infrastruktury i wyposażenia niezbędnego do zapewnienia możliwości obronnych, a z drugiej strony słuszny interes strony. Ponieważ skarżąca spółka w toku postępowania nie wskazała w jaki sposób uwzględnienie wniosku Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] mogłoby naruszyć jej interes, toteż organy zasadnie uznały, że wniosek mógł zostać uwzględniony. Organy musiały nadto ocenić - co uczyniły - czy przedmiot obowiązku nie jest objęty katalogiem wyłączeń określonym w art. 628 ust. 5 u.o.o.

Sąd ocenił też, że z przepisów nie wynikał obowiązek poprzedzenia wydania decyzji oględzinami rzeczy.

Przytoczone tu uwagi bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi.

Z opisanych tu przyczyn, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.