Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2930/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone orzeczenie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2023 r. ze skargi Miasta [...] na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej uchyla zaskarżone orzeczenie.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku M. F. o ustalenie, że aktualizacja wysokości dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowej, położonej w W. przy ul. [...], związanej z lokalami niewyodrębnionymi, oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 271 m2, jest nieuzasadnione, orzeczeniem z 15 października 2020 r. nr KOX/5599/Po/19 umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej, wszczęte wypowiedzeniem z 21 listopada 2018 r.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Pismem z 21 listopada 2018 r. Prezydent m.st. Warszawy wypowiedział M. F. wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowej, położonej w W. przy ul. [...] związanej z lokalami niewyodrębnionymi, oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 271 m2 i zaproponował od 1 stycznia 2019 r. nową wysokość opłaty rocznej w kwocie [...] zł, wnoszoną zgodnie z dyspozycją art. 77 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami w następujący sposób: za 2019 rok: [...] zł; za 2020 rok: [...] zł, od 2021 roku: [...] zł. Powyższe wypowiedzenie doręczono użytkownikowi wieczystemu 11 grudnia 2018 r.

9 stycznia 2019 r. z zachowaniem ustawowego terminu użytkownik wieczysty złożył za pośrednictwem Prezydenta m.st. Warszawy wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona.

21 listopada 2019 r. Prezydent m.st. Warszawy przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie ww. wniosek wraz z aktami sprawy. Właściciel gruntu wniósł o oddalenie wniosku użytkownika wieczystego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając na podstawie art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) – dalej zwanej "ugn", art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2020 r. poz. 139 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą przekształceniową" i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2019 r. poz. 270) – dalej zwanej "ustawą zmieniającą", orzeczeniem z 15 października 2020 r. umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w W. przy ul. [...], związanej z lokalami niewyodrębnionymi, oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 271 m2, wszczęte wypowiedzeniem z 21 listopada 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 77 ust. 1 i 3 ugn wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być aktualizowana, nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji opłaty. Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się z urzędu albo na wniosek użytkownika wieczystego nieruchomości gruntowej, na podstawie wartości nieruchomości gruntowej określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Stosownie do art. 78 ust. 1 ugn właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty do 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. W takiej sytuacji według art. 78 ust. 2 ugn użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości.

Kolegium podało, że w niniejszej sprawie organ dokonał aktualizacji opłaty rocznej na podstawie przytoczonego wyżej przepisu, a użytkownik wieczysty złożył w ustawowym terminie wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona.

Z tym, że 5 października 2018 r. weszła w życie ustawa przekształceniowa, która w art. 1 ust. 1 i 2 stanowi, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2 wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Art. 21 ust. 1 ustawy przekształceniowej stanowi, że postępowania w sprawach aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego oraz aktualizacji lub ustalenia stawek procentowych tych opłat, wszczęte i niezakończone przed dniem przekształcenia, toczą się nadal po tym dniu na podstawie przepisów dotychczasowych.

Natomiast 13 lutego 2019 r. weszła w życie ustawa zmieniająca, która w art. 2 zmieniła ustawę przekształceniową. Art. 4 ustawy zmieniającej stanowi, że jeżeli postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostało wszczęte po 5 października 2018 r., a wypowiedzenia dotychczasowej wysokości tej opłaty nie zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed 1 stycznia 2019 r., roczna opłata przekształceniowa jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją. Postępowania, o których mowa w ust. 1, niezakończone w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się.

W tym stanie rzeczy SKO w Warszawie stwierdziło, że postępowanie w sprawie aktualizacji wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, jako wszczęte po 5 października 2018 r. i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, podlega umorzeniu, a strony wiąże dotychczasowa wysokość opłaty rocznej.

W orzeczeniu Kolegium pouczyło stronę, że zgodnie z art. 79 ust. 3 i art. 80 ugn od orzeczenia nie przysługuje środek odwoławczy, jednakże strona niezadowolona może wnieść do Kolegium sprzeciw w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości.

Doręczenie orzeczenia Miastu [...] nastąpiło 24 listopada 2020 r.

7 grudnia 2020 r. SKO w Warszawie otrzymało sprzeciw Miasta [...] od orzeczenia Kolegium z 15 października 2020 r.

Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Cywilny postanowieniem z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt [...] postanowił odrzucić sprzeciw Miasta [...] od orzeczenia Kolegium z 15 października 2020 r.

Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z 10 listopada 2022 r. sygn. akt [...] oddalił zażalenie pozwanego Miasta [...] na postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na orzeczenie Kolegium o umorzeniu postępowania aktualizacyjnego, które jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 105 kpa w zw. z art. 79 ust. 7 ugn przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Miasto [...] otrzymało powyższe postanowienie 23 listopada 2022 r.

Od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 15 października 2020 r. Miasto [...] wniosło 30 listopada 2022 r. za pośrednictwem poczty skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciło Kolegium naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 4. ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że postępowanie zostało wszczęte w przedmiotowej sprawie po 5 października 2018 r. i z tych względów winno być umorzone pomimo, że winna być spełniona druga przesłanka dotycząca niedoręczenia wypowiedzenia opłat z tytułu użytkowania wieczystego wszystkim współużytkownikom wieczystym przed 1 stycznia 2019 r.; 2) art. 21 ust.1 ustawy przekształceniowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało umorzeniem postępowania, podczas gdy nie było ku temu przesłanek. Wobec powyższego skarżący wniósł o: 1) przywrócenie terminu do wniesienia skargi na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 15 października 2020 r., a w przypadku uwzględnienia wniosku Miasta [...] i przywrócenia terminu do wniesienia skargi wniosło o: 2) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości; 3) przekazanie przedmiotowej sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o odrzucenie skargi przez Sąd, a w przypadku gdyby Sąd uznał się za właściwy do rozpatrzenia skargi i orzekł o przywróceniu terminu do jej złożenia, Kolegium wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazało, że w niniejszej sprawie sąd powszechny odrzucił sprzeciw Prezydenta [...] od orzeczenia Kolegium z 15 października 2020 r. Tymczasem z art. 80 ust. 1-3 ugn wynika, że wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, a w razie wniesienia sprzeciwu w terminie orzeczenie Kolegium traci moc, zaś wniosek użytkownika wieczystego, o którym mowa w art. 78 ust. 2 ugn, zastępuje pozew. Wniesienie w ustawowym terminie sprzeciwu od orzeczenia Kolegium wywołuje zatem podwójny skutek. Skutkuje bowiem przeniesieniem sprawy do sądu powszechnego, który zobligowany jest do rozpoznania tej sprawy od początku (rozpoznając wniosek użytkownika wieczystego jako pozew), a ponadto powoduje utratę mocy orzeczenia Kolegium. Tym samym, według przywołanych przepisów ugn, nie jest możliwe skuteczne odrzucenie przez sąd powszechny wniesionego przez stronę w ustawowym terminie sprzeciwu od orzeczenia Kolegium. Nie jest również możliwe skuteczne wniesienie jakiegokolwiek innego niż sprzeciw środka zaskarżenia od orzeczenia Kolegium, zwłaszcza w sytuacji, gdy orzeczenie to utraciło moc (przestało istnieć w obrocie prawnym) z chwilą wniesienia od niego w ustawowym terminie sprzeciwu.

Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że użytkowanie wieczyste oraz związane z nim spory o wysokość opłat z tego tytułu mają charakter cywilny i należą do kognicji sądu powszechnego (por. np.: wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 306/06; wyrok NSA z 12 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 843/05 i postanowienie NSA z 3 października 1997 r. sygn. akt I SA 1333/97). W orzecznictwie tym podkreśla się, że przepisy ugn nie poddały kontroli sądów administracyjnych orzeczeń wydawanych w tym zakresie przez samorządowe kolegia odwoławcze. W wyniku wniesionego sprzeciwu sprawę aktualizacji opłat przejmuje do rozpoznania sąd powszechny. W tym stanie rzeczy sądy administracyjne uznawały, że także orzeczenie wydane w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego lub umorzenia postępowania w sprawie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter sprawy cywilnej i nie należy do kognicji sądu administracyjnego (por. np. postanowienie WSA w Warszawie z 1 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2155/20; postanowienie WSA w Warszawie z 25 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1981/20; postanowienie WSA w Warszawie z 8 października 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1115/20), który to pogląd Kolegium w pełni podziela.

Wobec powyższego nie sposób uznać, iż ww. orzeczenie Kolegium stanowi decyzję administracyjną, ani też że w zaskarżonym orzeczeniu Kolegium wskazano błędne pouczenie o przysługującym od niego sprzeciwie do sądu powszechnego.

Niezależnie od powyższego Kolegium zauważyło, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do jej złożenia.

W pozostałym zakresie Kolegium podtrzymało przedstawione w zaskarżonym orzeczeniu stanowisko, co do zasadności umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i jednocześnie stwierdziło, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Zarządzeniem z 1 lutego 2023 r. WSA w Warszawie pozostawił wniosek o przywrócenie terminu bez nadawania mu dalszego biegu, uznając skargę za dopuszczalną, mając na uwadze art. 112 kpa (stosowany odpowiednio w sprawach aktualizacyjnych na mocy art. 79 ust. 7 ugn) w zw. z art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec prawomocnego odrzucenia sprzeciwu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że niniejsza skarga była dopuszczana. Kolegium błędnie pouczyło strony o prawie do wniesienia sprzeciwu od zaskarżonego orzeczenia do sądu powszechnego. Potwierdził to w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z 10 listopada 2022 r. sygn. akt [...] oddalając zażalenie pozwanego Miasta [...] na postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt [...]. Prawomocnym postanowieniem sądu powszechnego związany jest WSA w Warszawie, jak i SKO w Warszawie, co wynika z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

Wobec tego mając na uwadze, że zgodnie z art. 112 kpa, stosowanym odpowiednio w postępowaniach aktualizacyjnych (art. 79 ust. 7 ugn), błędne pouczenie w orzeczeniu, co do wniesienia powództwa do sądu powszechnego, nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia oraz wobec treści art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej zwanej "ppsa" - Sąd nie mógł odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 ppsa (sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.

Poza tym nie można się zgodzić z SKO w Warszawie, że zgodnie z art. 80 ust. 3 ugn wniesienie sprzeciwu spowodowało utratę mocy zaskarżonego orzeczenia w całości i że do rozpoznania pozostaje wniosek M. F. z 8 stycznia 2019 r. Zdaniem Sądu przesłanka z art. 80 ust. 3 ugn (utrata mocy zaskarżonego orzeczenia) ziściłaby się w niniejszej sprawie tylko wówczas, gdyby sprzeciw Miasta [...] był dopuszczalny. Skoro sprzeciw ten był niedopuszczalny w rozumieniu art. 370 Kodeksu postępowania cywilnego wobec braku drogi sądowej (uzasadnienie prawomocnego postanowienia z 10 listopada 2022 r. sygn. akt [...]), to mimo jego wniesienia w terminie, nie wywołał skutku, o którym mowa w art. 80 ust. 3 ugn. W tej sytuacji sprawa zainicjowana wnioskiem M. F. została zakończona ostatecznym orzeczeniem SKO w Warszawie z 15 października 2020 r, które podlegało kontroli WSA w Warszawie.

Przechodząc do meritum sprawy Sąd zauważa, że sporne pomiędzy Miastem [...], a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie było to, czy w niniejszej sprawie spełniły się wszystkie przesłanki do umorzenia postępowania aktualizacyjnego, zainicjowanego przez M. F.

Sąd zauważa, że podstawę prawną orzeczenia SKO w Warszawie z 15 października 2020 r. stanowił art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej. Zgodnie z tym przepisem postępowania, o których mowa w ust. 1, niezakończone w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się. Z kolei ust. 1 art. 4 ustawy zmieniającej przewiduje, że jeżeli postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostało wszczęte po dniu 5 października 2018 r., a wypowiedzenia dotychczasowej wysokości tej opłaty nie zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r., roczna opłata przekształceniowa jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją.

Poza sporem jest to, że postępowanie dotyczące aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste zostało w niniejszej sprawie wszczęte z dniem złożenia do SKO w Warszawie, za pośrednictwem Prezydenta m.st. Warszawy jako organu właściwego (organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego w przypadku gruntów komunalnych), wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 ugn w zw. z art. 61 § 3 kpa i art. 79 ust. 7 ugn). Wniosek ten organ właściwy otrzymał 10 stycznia 2019 r.

W niniejszej sprawie spełniona została także przesłanka z art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej dotycząca niezakończenia postępowania aktualizacyjnego do 13 lutego 2019 r. (do daty wejścia w życie ustawy zmieniającej). Z akt sprawy wynika, że postępowanie aktualizacyjne 13 lutego 2019 r. było w toku. W tej dacie nie doszło do zawarcia ugody przez strony, ani do wydania przez SKO w Warszawie orzeczenia o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty rocznej (art. 79 ust. 3 ugn).

Trafnie zwróciło uwagę Miasto [...], że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie dokonało wadliwej wykładni art. 4 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy zmieniającej pomijając całkowicie przesłankę wiążącą obligatoryjne umorzenie postępowania aktualizacyjnego z niedoręczeniem przed 1 stycznia 2019 r. wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości wypowiedzeń dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.

Sąd orzekający w tym składzie jest zdania, że w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej jest mowa o tym, że skutkiem wypowiedzeń niedoręczonych wszystkim współużytkownikom wieczystym przed 1 stycznia 2019 r. jest pozostawienie w dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Zatem tylko w takiej sytuacji postępowanie aktualizacyjne umarza się.

Ustawodawca, formułując treść art. 4 ustawy zmieniającej przyjął, że prawo użytkowania wieczystego obciążające grunt zabudowany na cel mieszkaniowy w stosownych udziałach ułamkowych, jako prawo związane z odrębną własnością lokali, winno być traktowane jako prawo jednolite, mając zapewne na uwadze instytucję nieruchomości wspólnej, zasadę wspólności prawa użytkowania wieczystego i reguły oddawania w użytkowanie wieczyste ułamkowych części gruntu (art. 3 ust. 1, art. 3a i art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz.U. z 2018 r. poz. 716 ze zm.).

Wobec przekształcenia prawa wieczystego użytkowania opisanych wyżej nieruchomości w prawo własności z mocy samego prawa ustawodawca uznał, że jednolicie należy traktować współużytkowników wieczystych także w kwestii wysokości opłaty rocznej w relacji do później ustalanej opłaty przekształceniowej.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 164/22 przyjął, że przesłankami umorzenia postępowania dotyczącego weryfikacji aktualizacji opłaty rocznej jest nie tylko wszczęcie postępowania po 5 października 2018 r., ale także brak skutecznego doręczenia wypowiedzeń dotychczasowej wysokości opłaty wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed 1 stycznia 2019 r. (dniem przekształcenia z mocy prawa dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności). NSA zwrócił uwagę, że ustawa przekształceniowa łączy skutek przekształcenia prawa z koniecznością uiszczenia opłaty przekształceniowej, jej wysokość jest określana zgodnie z art. 7 tej ustawy, co do zasady w powiązaniu z wysokością opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej zawiera zatem normę materialną, która w sytuacji określonej w hipotezie tego przepisu, wyznacza wysokość rocznej opłaty przekształceniowej na wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją. W tej sytuacji art. 4 ust. 2 ustawy przekształceniowej przewiduje umorzenie postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy (wszczętego po 5 października 2018 r., gdy wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty nie zostało skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym przed 1 stycznia 2019 r.). Zdaniem NSA konieczność umorzenia postępowania dotyczącego sporu co do wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest konsekwencją tego, że spór ten, wobec materialnoprawnej regulacji art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej, stał się bezprzedmiotowy: w wyniku przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, brak jest podstaw do aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste na przyszłość, zaś określenie wysokości opłaty przekształceniowej następuje na podstawie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste obowiązującej przed aktualizacją. Ten pogląd został zaaprobowany w postanowieniach NSA z: 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 571/22 i z 12 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 1626/21.

Konsekwencją błędnej wykładni przez SKO w Warszawie wskazanych wyżej przepisów był brak wyjaśnienia, czy wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej zostały doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed 1 stycznia 2019 r., skoro nieruchomość [...] oznaczona jako działka nr [...], położona przy ul. [...] przed 1 stycznia 2019 r. była zabudowana budynkiem mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej i była obciążona prawem użytkowania wieczystego w stosownych udziałach na rzecz różnych podmiotów, co wynika z treści Kw nr [...] i wyciągu z operatu szacunkowego z 21 września 2018 r.

Zatem brak ustalenia przez Kolegium, czy wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej zostały doręczone przed 1 stycznia 2019 r. wszystkim współużytkownikom wieczystym przedmiotowej nieruchomości świadczy o tym, że organ przedwcześnie umorzył postępowanie aktualizacyjne.

Wobec tego Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wydało zaskarżone orzeczenie z naruszeniem art. 4 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy zmieniającej oraz przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 79 ust. 7 ugn, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO w Warszawie, mając na względzie dokonaną przez Sąd wykładnię prawa, dokona ustaleń faktycznych we wskazanym zakresie i w zależności od ich wyniku wyda orzeczenie odpowiadające prawu mając na względzie, że umorzenie postępowania aktualizacyjnego będzie możliwe tylko wtedy, gdy wypowiedzenia opłaty rocznej nie zostały przed 1 stycznia 2019 r. doręczone wszystkim użytkownikom wieczystym nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...].

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.