Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1487/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 26 ust. 3, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 4 pkt 1 lit.f) i i), art. 24 ust. 1a, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant Specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 27 czerwca 2023 r., nr 1801-IGC.48.78.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. S.A. z siedzibą w T. (dalej: przewoźnik/spółka/skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 27 czerwca 2023 r., nr 1801-IGC.48.78.2022, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. (dalej: NPUCS) z 15 września 2022 r., nr 408000-408000-COC2.48.122.2021.37, w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 26 lipca 2021r. w miejscowości Stobierna funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. przeprowadzili kontrolę przewozu towarów dokonywanego zespołem pojazdów, składającym się z ciągnika samochodowego marki V. o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...] – pod kątem przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 859 ze zm., dalej: ustawa SENT). Transport ten był objęty zgłoszeniami przewozu nr: [...] i [...]. W trakcie kontroli kierujący zespołem pojazdów przedstawił dokumenty: dowody rejestracyjne ciągnika samochodowego i naczepy, prawo jazdy kierowcy, licencję, plan załadunku.

Z treści ww. zgłoszeń oraz okazanych do kontroli dokumentów wynikało, że przedmiotem przewozów był L. o zadeklarowanym kodzie [...] w ilości [...] i [...] I. Podmiotem wysyłającym towar była firma C.., [...], I., podmiotem odbierającym firma D. Sp. z o. o., [...] /firma C. Sp. z o.o., ul. [...], przewoźnikiem - spółka.

W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono brak przekazywania danych geolokalizacyjnych do sytemu SENT GEO z przypisanego do zgłoszeń lokalizatora, brak danych podmiotów odbierających w dokumencie "Plan załadunku [...]", który towarzyszył przewozowi, rozbieżność w zakresie numeru zezwolenia drogowego (do kontroli przedstawiono licencję na przewóz drogowy rzeczy nr [...] natomiast w kontrolowanych zgłoszeniach wskazano nr zezwolenia drogowego [...]).

Na okoliczność przeprowadzonej kontroli funkcjonariusze sporządzili protokół z 26 lipca 2021 r., podpisany przez kontrolujących i kierowcę pojazdu, który oświadczył, że lokalizator w pojeździe obsługuje firma zewnętrzna i dlatego nie możliwości sprawdzenia poprawności jego działania.

NPUCS postanowieniem z 14 grudnia 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT dotyczącym zgłoszeń [...] i [...].

W toku prowadzonego postępowania organ podjął działania celem ustalenia sytuacji finansowej strony, w wyniku których ustalono, że spółka nie posiada zaległości podatkowych i nie jest wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne, w 2019 r. osiągnęła przychód w wysokości [...] zł, oraz dochód w wysokości [...] zł, natomiast w 2020 r. osiągnęła przychód w wysokości [...] zł oraz dochód w wysokości [...] zł. W okresie 2018-2021 spółka nabyła 57 pojazdów.

Na podstawie informacji otrzymanych od Centrum Informatyki Resortu Finansów organ ustalił, że lokalizator [...] został przypisany do ww. zgłoszeń SENT w dniu 25 lipca 2021 r. o godzinie 10:07, jednak w okresie ważności zgłoszeń nie przekazywał żadnych danych. Z kolei lokalizator [...] został przypisany do ww. zgłoszeń 26 lipca 2021 r. o godzinie 10:43, a rozpoczął przekazywanie danych lokalizacyjnych 25 lipca 2021 r. o godzinie 10:08 i zakończył 26 lipca 2021 r. o godzinie 15:35. W analizowanym okresie nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych geolokalizacyjnych z aplikacji mobilnej kierowcy lub od operatorów ZSL. W systemie pomocy nie odnotowano zgłoszenia dotyczącego przedmiotowego przewozu.

W piśmie z 5 maja 2022 r. spółka wniosła o umorzenie postępowania, ewentualnie o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Spółka wyjaśniła, że w zgłoszeniu zbiorczym omyłkowo wskazano numer urządzenia [...], które było umieszczone w poddanym do kontroli pojeździe, a w dniu 16 lipca 2021 r. zostało wymienione na urządzenie o nr [...]. Kontrolowany przewóz był monitorowany za pośrednictwem urządzenia zamontowanego w pojeździe o nr [...], trasa przewozu została poprawnie zarejestrowana, a po wpisaniu

poprawnego numeru urządzenia w zgłoszeniu, w trakcie kontroli, cała trasa przewozu została uwidoczniona w systemie SENT. Spółka nie naruszyła więc obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokoalizacyjnych środka transportu podczas przewozu objętego ww. zgłoszeniami SENT. Zdaniem spółki podmiotem odpowiedzialnym za przesłanie zgłoszenia zbiorczego był podmiot wysyłający, a nie przewoźnik. Ponadto spółka wskazała, że posiada licencję dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, a kierowca dokonający przewozu posiadał wypis z ww. licencji, który został wpisany do zgłoszenia SENT. Dokument "Plan załadunku [...]" jest generowany po załadunku towaru przez podmiot wysyłający.

Podniesiono, że przewoźnik nie miał zamiaru utrudniać organom możliwości monitorowania objętego ustawą przewozu, szczególnie, że trasa przejazdu została zarejestrowana w systemie przewoźnika, a stwierdzoną nieprawidłowość usunięto niezwłocznie w czasie trwania kontroli. Spółka regularnie wykonuje swoje zobowiązania wobec Skarbu Państwa oraz prowadzi swoją działalność w sposób legalny, pieczołowity i z zachowaniem należytej staranności. Kierujący pojazdem posiadał w chwili kontroli wszelkie niezbędne dokumenty, które okazał funkcjonariuszom przeprowadzającym czynności kontrolne pozwalające zidentyfikować konieczne elementy potwierdzające legalność dokonywanego przewozu. Z powodu zaistniałej sytuacji Skarb Państwa nie poniósł żadnej szkody, nie było też ryzyka jej powstania. W ocenie strony, nałożenie kary w okolicznościach niniejszej sprawy pozostawałoby sprzeczne z zasadą sprawiedliwości, proporcjonalności i zaufania obywateli do organów władzy publicznej, a w szczególności z celem wprowadzenia w ustawie SENT kar pieniężnych. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej uzasadnione jest zarówno ważnym interesem przewoźnika, jak i interesem publicznym. Jednocześnie zostały również spełnione warunki umożliwiające odstąpienie od nałożenia kary, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy SENT - odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie będzie miało wpływu w żadnej mierze na wymianę handlową między państwami członkowskimi, nie zakłóci konkurencji, ani nie będzie grozić jej zakłóceniem, nie będzie stanowić pomocy publicznej w rozumieniu art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT. Do pisma spółka załączyła dokumenty: formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, wydruk z Systemu Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej, wydruk z zarejestrowaną trasą przejazdu, kopię kwitu wagowego nr [...] z dnia 25 lipca 2021 r. oraz kopię wypisu z licencji nr [...] o numerze [...]. Zaznaczyła również, że nie został przekroczony próg pomocy określony w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis.

NPUCS decyzją z 15 września 2022 r., nr 408000-408000-COC2.48.122.2021.37:

- nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10 000 zł na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT za podanie w zgłoszeniu przewozu [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym,

- odstąpił od nałożenia kary pieniężnej określonej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT za podanie w zgłoszeniu przewozu [...] 4 danych niezgodnych ze stanem faktycznym,

- umorzył postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy SENT.

W odwołaniu do powyżej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej stwierdzenia naruszenia obowiązku określonego w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT poprzez błędne wpisanie numeru urządzenia/lokalizatora GPS i numeru licencji oraz nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT za podanie w zgłoszeniu przewozu [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym i odstąpienie od nałożenia ww. kary.

Opisaną na wstępie decyzją z 27 czerwca 2023 r., DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I instancji, że spółka dokonując przewozu towaru zgłosiła dane niezgodne ze stanem faktycznym w zakresie numeru lokalizatora/urządzenia oraz numeru zezwolenia drogowego, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT.

Za prawidłowe organ odwoławczy uznał stanowisko organu I instancji, że stwierdzone naruszenie przepisów ustawy SENT nie stanowiło oczywistej omyłki oraz nie wynikało z przyczyn niezależnych od przewoźnika, a było następstwem braku dostatecznej staranności. Podkreślono, że to działania Służby CeIno-Skarbowej wymusiły na przewoźniku zmianę danych w zgłoszeniu SENT i tylko z tego powodu możliwe było przeanalizowanie przewozu w oparciu o dane geolokalizacyjne.

Według DIAS, organ I instancji zasadnie uznał, że interes publiczny nie wymaga nakładania kary w stosunku do każdego naruszenia z osobna, w szczególności, że były one tożsame i zostały popełnione w tym samym czasie, dlatego wymierzył karę pieniężną za jedno naruszenie występujące w zgłoszeniu [...] i jednocześnie, kierując się m.in. zasadą proporcjonalności w kontekście interesu publicznego, odstąpił od nałożenia kary za naruszenia występujące w zgłoszeniu [...]. Słusznie uznano również, że częściowe odstąpienie od nałożenia kary nie stanowi pomocy publicznej w rozumieniu art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Prawidłowym jest natomiast nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej m.in. w celu zastosowania jej funkcji prewencyjnej i dyscyplinującej.

W ocenie organu II instancji w sprawie nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu przewoźnika, ani interesu publicznego, które mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia w całości od nałożenia kary na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. Spółka nie przedstawiła żadnych nadzwyczajnych, losowych okoliczności, których nie mogłaby uniknąć przy zachowaniu należytej staranności. Dolegliwość wynikająca z konieczności zapłaty kary pieniężnej jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie przewoźnika, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary. Jednocześnie ujawnione w sprawie okoliczności nie wskazują na interes publiczny, który przemawiałby za odstąpieniem od nałożenia kary.

Odnosząc się do argumentów odwołania DIAS wskazał, że dokonana analiza interesu publicznego na płaszczyźnie ekonomicznej również nie daje podstaw do odstąpienia w całości od nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że sytuacja ekonomiczna przewoźnika nie pozwala na wywiązanie się z obowiązku uregulowania kary nałożonej zaskarżoną decyzją. Sam przewoźnik nie przedstawił konkretnych okoliczności i dowodów świadczących o jego trudnej sytuacji finansowej. Dolegliwość kary pieniężnej jest niewątpliwie celowym zamierzeniem ustawodawcy pozwalającym również realizować jej funkcję prewencyjną poprzez zwiększenie uwagi, samokontroli i dołożenie szczególnej staranności podczas dokonywania i uzupełniania kolejnych zgłoszeń SENT. Z kolei brak uszczuplenia należności podatkowych, o ile może mieć wpływ na ocenę wystąpienia interesu publicznego, to jednak nie może stanowić samoistnej podstawy do jego stwierdzenia.

W ocenie DIAS decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z zasadami sprawiedliwości, proporcjonalności i zaufania do organów podatkowych wyrażonymi w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.).

W skardze na powyższą decyzję - w zakresie naruszenia obowiązku określonego w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT oraz nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT – spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy oraz brak pełnego ustalenia, wyjaśnienia i oceny okoliczności istotnych w świetle przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, co skutkowało niesłusznym nałożeniem kary pieniężnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu [...];

II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f) i i) ustawy SENT przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w jednym zgłoszeniu [...], wskutek uznania, że w stosunku do jednego zgłoszenia konieczne jest nałożenie kary pieniężnej w celu zastosowania jej funkcji prewencyjnej i dyscyplinującej, pomimo jednoczesnego słusznego uznania, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka interesu publicznego uzasadniająca odstąpienie od nałożenia kary za tożsame naruszenie występujące w zgłoszeniu [...];

2. art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT przez ich niezastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł

za podanie w zgłoszeniu [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym, pomimo dokonanych w sprawie ustaleń, że w niniejszej sprawie nie doszło do uchybienia w zapłacie należnych podatków oraz że dane geolokalizacyjne były przekazywane przez całą trasę przewozu towarów, a także pomimo, iż w okolicznościach niniejszej sprawy interes publiczny przemawiał za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej również w odniesieniu do zgłoszenia [...];

3. art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT przez ich niezastosowanie i nałożenie na przewoźnika kary w wysokości 10 000 zł za podanie w zgłoszeniu [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym, na skutek nieuwzględnienia w tym zakresie założeń leżących u podstaw wprowadzenia ustawy SENT, a także szeregu okoliczności dotyczących stwierdzonego naruszenia, co skutkowało niesłusznym uznaniem, że nałożenie kary za jedno naruszenie jest konieczne dla osiągnięcia celu ustawy SENT i zdyscyplinowania strony do przestrzegania przepisów zawartych w ustawie SENT;

4. art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f) i i) ustawy SENT przez błędną i zawężającą wykładnię pojęcia ważnego interesu przewoźnika, co skutkowało niesłusznym uznaniem, że nie została spełniona ww. przesłanka uzasadniająca odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za podanie w zgłoszeniu [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym;

III. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności i zastosowanie środków (kary) niewspółmiernych względem celu, jaki realizować ma ustawa SENT.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy błędnie uznały brak w sprawie przesłanek ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego, uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary także w stosunku do naruszenia stwierdzonego w zgłoszeniu [...]. Podkreślono, że skarżąca nie miała zamiaru utrudniać organom możliwości monitorowania przewozu i mimo podania niewłaściwego numeru lokalizatora dane geolokalizacyjne z całej trasy przewozu były przekazywane do rejestru SENT. Kierowca posiadał niezbędne dokumenty, które pozwoliły na zweryfikowanie podczas kontroli legalności przewozu. Naruszenie to oraz drugie stwierdzone przez organ naruszenie w postaci niepełnego wpisania numeru wypisu licencji, stanowiły wyłącznie oczywiste omyłki, uchybienia formalne, które nie wywołały żadnych negatywnych następstw w zakresie realizacji celu ustawy SENT, nie doszło do uchybienia w zapłacie należnych podatków. Skarżąca prowadzi działalność w sposób legalny i pieczołowity, karanie takiego przewoźnika jest niezasadne.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby została wydana z naruszeniem prawa w stopniu wymagającym zastosowania środków określonych w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej: P.p.s.a.). Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem (legalności) działalności organów administracji publicznej. Sąd analizuje, czy organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a jego istotne naruszenia mogą stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego aktu albo stwierdzenia jego nieważności.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że realizowany przez skarżącą przewóz podlegał rygorom ustawy SENT, gdyż towar podlegał klasyfikacji do kodu CN 2711. a skarżąca miała status przewoźnika w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT. Skarżąca realizowała przewóz towaru podlegającego ustawie SENT przez terytorium Polski na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 20 sierpnia 2020 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2000, poz. 1477 ze zm.). Przewoźnik dokonał zgłoszenia przewozu do rejestru zgłoszeń SENT i uzyskał numer referencyjny, który przekazał kierowcy.

Nie jest sporne miedzy stronami także, że przewoźnik podał w zgłoszeniach przewozu [...] i [...] dane niezgodne ze stanem faktycznym w zakresie numeru lokalizatora/urządzenia GPS oraz numeru licencji dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Kontrolowany przez funkcjonariuszy pojazd był wyposażony w urządzenie geolokalizacyjne nr [...], nie zaś jak wskazał przewoźnik nr [...]. Po wpisaniu w trakcie kontroli prawidłowego numeru urządzenia dane geoloaklaizacyjne z tego urządzenia były przekazywane bez przerw od miejsca załadunku do miejsca dostarczenia towaru. Ponadto jako numer zezwolenia drogowego wpisano "[...]" zamiast numeru licencji "[...]" przedstawionej podczas kontroli przez kierowcę.

Naruszenia te wyczerpywały znamiona deliktu administracyjnego określonego w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, bowiem niewątpliwie przewoźnik podał w zgłoszeniach dane niezgodne ze stanem faktycznym, co podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł, czyli w przypadku dwóch naruszeń karze w łącznej wysokości 20 000 zł. Organ I instancji odstąpił od nałożenia kary pieniężnej określonej w ww. przepisie, uznając za wystarczające dla spełnienia celów ustawy SENT nałożenie kary za uchybienie w jednym zgłoszeniu tj. w wysokości 10 000 zł.

Według skarżącej stwierdzone uchybienia były wynikiem niezamierzonych przez nią oczywistych omyłek, nie powodujących żadnych negatywnych następstw w zakresie realizacji celu ustawy SENT oraz nie prowadzących do uszczuplenia dochodów budżetowych i dlatego nie powinny być karane. Skarżąca argumentowała, że mimo podania niewłaściwego numeru lokalizatora dane geolokalizacyjne z całej trasy przewozu były przekazywane do rejestru SENT, a kierowca posiadał niezbędne dokumenty, które pozwoliły na zweryfikowanie legalności przewozu. Organ winien więc zastosować instytucję odstąpienia od nałożenia kary wobec naruszeń dotyczących obu zgłoszeń.

W ocenie Sądu niewypełnienie obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f) i i) ustawy SENT ma niewątpliwie negatywny wpływ na możliwość sprawowania skutecznej kontroli nad przewozem towarów objętych systemem monitorowania drogowego. Zaznaczyć należy, że to działania Służby Celno-Skarbowej wymusiły na przewoźniku zmianę danych w zgłoszeniu SENT i jedynie dzięki tym działaniom możliwe było zweryfikowanie podczas kontroli legalności przewozu, w tym w oparciu o dane geolokalizacyjne.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że w kontrolowanej sprawie zaistniała oczywista omyłka, o której mowa w art. 24 ust.1a ustawy SENT. Przez tego rodzaju omyłkę należy rozumieć taką rozbieżność pomiędzy zapisem dokonanym w rejestrze zgłoszeń, a rzeczywistością, która jest widoczna na pierwszy rzut oka, bez prowadzenia żadnych dodatkowych działań czy też ustaleń. Do wykrycia takiej omyłki nie jest potrzebne prowadzenie żadnych dowodów. Już samo zapoznanie się z zapisem jest wystarczające do ustalenia, że zaistniała taka omyłka, a ponadto wiadome jest jaki powinien być prawidłowy zapis. Tylko tego rodzaju omyłka może nosić miano omyłki oczywistej. Jeżeli do jej stwierdzenia konieczne jest prowadzenie dowodów, porównywanie zapisów z innymi dokumentami, to wówczas taka omyłka nie nosi znamienia oczywistej.

W niniejszej sprawie taka oczywista rozbieżność nie zaistniała, bo nie mogła zostać wykryta tylko poprzez zapoznanie się z rejestrem zgłoszeń, a do ustalenia prawidłowej wersji zapisu w rejestrze potrzebne było porównywanie dokumentów. Jakkolwiek nieprawidłowość w podaniu danych dotyczyła innych danych niż dotyczące towarów, towar był przewożony ze składu podatkowego, podatek akcyzowy i podatek od towarów i usług został zapłacony, jednak nie zaistniała w przedmiotowej sprawie oczywista omyłka, która uzasadniałaby wymierzenie kary do 2 000 zł w oparciu o art. 24 ust.1a ustawy SENT.

Odnośnie kwestii związanej z brakiem odstąpienia w całości od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT wskazać należy, że organ może, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym. Decyzja podejmowana na tej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy, pod warunkiem stwierdzenia występowania określonych w tym przepisie przesłanek "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego".

Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do ww. pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (por. wyroki NSA z: 8 grudnia 2020r., sygn. akt II GSK 1052/20, II GSK 855/20, z 12 marca 2020r., sygn. akt II GSK 1464/19).

Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W orzecznictwie prezentowane jest jednolite stanowisko, że jedynie nadzwyczajne, losowe sytuacje, taki jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 O.p. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Bez wątpienia nie każde trudności finansowe przewoźnika mogą uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które wiązałyby się z zagrożeniem dla jego interesu, bytu firmy. Natomiast interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. np. wyroki NSA z: 28 sierpnia 2019r., sygn. akt II GSK 360/1, 13 lutego 2020r., sygn. akt II GSK 1498/19).

Uznaniowy charakter decyzji oznacza, że nawet w razie stwierdzenia wystąpienia jednej z ww. przesłanek, organ nie jest zobowiązany do odstąpienia od nałożenia kary, lecz może o tym postanowić w granicach uznania administracyjnego.

W kontrolowanej sprawie stwierdzono tożsame uchybienia dotyczące dwóch zgłoszeń przewozu: [...] i [...]. Organ I instancji odstąpił od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za poddanie w zgłoszeniu [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym z uwagi na interes publiczny wyrażający się w braku zasadności karania za tożsame uchybienia, popełnione w tym samym czasie. Organ stwierdził, że interes publiczny nie wymaga nakładania kary w stosunku do każdego naruszenia z osobna, natomiast w odniesieniu do jednego naruszenia konieczne jest zastosowanie środków niezbędnych dla osiągniecia celu ustawy SENT, tj. zapewnienia skutecznej kontroli przewozu tzw. "towarów wrażliwych" oraz zdyscyplinowania uczestników obrotu gospodarczego bez jednoczesnego narażania podmiotu na utratę płynności finansowej.

Podkreślenia wymaga, że przewidziane w ustawie SENT kary za nieuzupełnienie zgłoszenia o wymagane dane, czy podanie w zgłoszeniu danych błędnych, bądź brak ich aktualizacji mają przede wszystkim charakter prewencyjny (zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020r., sygn. akt II GSK 1052/20). Zwolnienie z kary jest zaś uzasadnione jedynie w sytuacjach wyjątkowych.

W ocenie Sądu organy właściwie zinterpretowały przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" (oparły się na prawidłowym ich zrozumieniu) oraz poczyniły dostateczne ustalenia faktyczne, które pozwoliły na weryfikację tych kryteriów. Kontrolowane decyzje zawierają obszerny wywód prawny odnoszący się do przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary, któremu nie można zarzucić wadliwości. Organ odwoławczy wskazał, że przewoźnik nie podał obiektywnych przyczyn niewywiązania się z obowiązku podania w zgłoszeniu danych zgodnych ze stanem faktycznym. Nie było to wynikiem zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych, szczególnych, wystąpienia przyczyn niezależnych od przewoźnika. Nie przedstawił on również żadnych dowodów wskazujących na to, że kara w wysokości 10 000 zł może w znaczący sposób wpłynąć na obniżenie kondycji finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa, w jakiej relacji pozostaje do obrotów i pozostałych obciążeń przedsiębiorstwa. Odnośnie do przesłanki "ważnego interesu publicznego" powołano się na dyscyplinujący charakter przepisów o karach i cele ustawy SENT. Stanowisko organu o nieziszczeniu się ww. przesłanek nie narusza wymagań stawianych postępowaniu wyjaśniającemu, w szczególności wynikających z przepisów art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Uzasadnienie decyzji spełnia także wymagania określone w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Zawarto w nim wyjaśnienie prawne przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary. Trafnie podniesiono, że odstąpienie od nałożenia kary zostało przez ustawodawcę potraktowane jako odstępstwo od odpowiedzialności za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia obowiązku o administracyjnym charakterze. Dlatego za uwolnieniem od odpowiedzialności muszą przemawiać szczególne względy, których w kontrolowanej sprawie nie stwierdzono.

Organy odniosły się do sytuacji faktycznej/finansowej przewoźnika. Ustalono, że w 2019 r. skarżąca osiągnęła przychód w wysokości [...] zł, dochód – [...] zł, w 2020 r. przychód – [...] zł, dochód – [...] zł. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy nałożona kara pieniężna stanowi zaledwie znikomy ułamek osiągniętego przez skarżącą dochodu, z tego punktu widzenia nie sposób dopatrywać się zaistnienia w jakimkolwiek zakresie przesłanki ważnego interesu strony, przemawiającej za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.

Ponadto słusznie zauważył organ, że brak uszczuplenia należności publicznoprawnych, o ile może mieć wpływ na ocenę wystąpienia interesu publicznego, to jednak nie może on stanowić samoistnej podstawy do jego stwierdzenia. W sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, organ nie znajduje innych okoliczności mogących świadczyć o wystąpieniu interesu publicznego, sam fakt braku uszczuplenia należności podatkowych nie daje wystarczającej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary.

W świetle zarzutów skargi należy wskazać, że z faktu odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej określonej w zakresie uchybień w zgłoszeniu [...] nie można wywodzić obowiązku organu odstąpienia od ukarania we wszystkich pozostałych przypadkach stwierdzonych nieprawidłowości określonego rodzaju. Podkreślenia wymaga, że "darowanie kary" przez organ miało w tym przypadku uzasadnienie w stwierdzeniu, że interes publiczny nie wymaga nakładania kary w stosunku do każdego naruszenia z osobna w sytuacji gdy naruszenia te były tożsame i zostały popełnione w tym samym czasie.

Sąd ma na uwadze, że karanie na podstawie ustawy SENT nie może być automatyczne i bezrefleksyjne, jednakże według Sądu w niniejsze sprawie taka sytuacja nie występuje. Organ w sposób przekonujący argumentował, że nałożona na przewoźnika kara ma charakter dyscyplinujący i prewencyjny, zwracając uwagę, iż ujawnione naruszenie przepisów ustawy SENT nie było jednostkowym, bo skarżąca nie dopełniła obowiązków nałażonych tą ustawą w przypadku innych jeszcze zgłoszeń.

Natomiast jeżeli chodzi o ocenę proporcjonalności sankcji przewidzianej za przypisanie przewoźnikowi naruszenia to wskazać należy, że organy nie miały możliwości miarkowania jej wysokości. Sankcja ta została w ustawie określona w sposób sztywny, a przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Zbadanie, czy przyjęte rozwiązanie normatywne i określona dolegliwość sankcji administracyjnej wykraczała poza granice konstytucyjnej zasady proporcjonalności, nie mieściło się w granicach kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, w szczególności wynikających z przepisów art. 145 P.p.s.a. Kontrolowane decyzje nie naruszały przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które należało w sprawie zastosować. Takie stanowisko Sądu nie pozbawia Spółki prawa wywiedzenia do Trybunału Konstytucyjnego skargi konstytucyjnej, po prawomocnym zakończeniu postępowania przed sądem administracyjnym i przedstawienia w niej racji przemawiających za wadliwością przyjętych rozwiązań prawnych. Spółka powinna jednak mieć na uwadze, że obowiązki określone w ustawie SENT mają służyć zwiększeniu kontroli nad transportem tzw. "towarów wrażliwych", a ich wykonanie nie należy do szczególnie uciążliwych. Kwestią do rozważenia może pozostawać zakres odpowiedzialności przewoźnika i dolegliwości sankcji, w tym właściwy dobór przez ustawodawcę środków reakcji na stwierdzone naruszenie i ich prewencyjne oddziaływanie. Proporcjonalności nie powinno się jednak odnosić do indywidulanego przypadku, ale do charakterystyki całej materii ustawy (celów, jakie ma osiągnąć) i oceny przydatności (niezbędności) danego rozwiązania prawnego do osiągnięcia zamierzonego przez ustawodawcę celu. Biorąc zatem pod uwagę, że przewoźnik nie podał w zgłoszeniu danych zgodnych ze stanem faktycznym, ewentualnej analizie poddać można by nie samą reakcję na niedopełnienie obowiązków ustawowych, ale jej dolegliwość. Nie ulega zaś wątpliwości, że działania organów mieściły się w granicach obowiązującego prawa, a ustawodawca nie zdecydował się wyposażyć właściwych organów w instrumenty miarkowania reakcji na stwierdzone naruszenie. Może to budzić wątpliwości w świetle regulacji zezwalającej organowi zrezygnować z nałożenia kary pieniężnej, jednakże ocena przyjętych rozwiązań w takim aspekcie wykraczałaby poza granice kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny na podstawie przepisów art. 145 P.p.s.a.

Nie stwierdzając zatem w kontrolowanej sprawie naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.