Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 121/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 13 ust. 1, art. 14, art. 16 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 11 ust. 2, art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 1233
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j)
article: art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a, art. 149 § 2, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność Prokuratora Regionalnego w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prokuratora Regionalnego w Gdańsku do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 20 marca 2023 r. w zakresie punktu 2.1 wniosku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu wydanego w sprawie prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Prokuratora Regionalnego w Gdańsku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prokuratora Regionalnego w Gdańsku na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 20 marca 2023 r. (data wpływu – 22 marca 2023 r.) Stowarzyszenie S. z siedzibą w W. (zwane dalej również "Stowarzyszeniem", "skarżącym", "wnioskodawcą") wystąpiło do Prokuratury Regionalnej w Gdańsku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1/ Czy Prokuratura Regionalna w Gdańsku zatrudnia radców prawnych?

Jeśli tak, to ilu radców prawnych było zatrudnionych w jednostce w 2022 r., a ilu jest zatrudnionych w 2023 r.?,

Jeśli tak, to jaki jest koszt ponoszony przez jednostkę na zatrudnienie radców prawnych w każdym miesiącu 2022 i 2023 r.?;

2/ Czy Prokuratura Regionalna w Gdańsku korzystała w 2022 r. lub korzysta w 2023 r. z pomocy prawnej podmiotów zewnętrznych - radców prawnych lub adwokatów?,

2.1. Jeśli tak, to zawnioskowano o przesłanie umów dotyczących takiej współpracy oraz faktur otrzymanych przez organ na ich podstawie.

W odpowiedzi na wniosek Prokurator Regionalny w Gdańsku pismem z dnia 4 kwietnia 2023 r. wyjaśnił, że Prokuratura Regionalna w Gdańsku nie zatrudnia radców prawnych, natomiast korzystała i korzysta z pomocy prawnej podmiotów zewnętrznych - kancelarii radców prawnych. W załączeniu organ przesłał kopie przedmiotowych umów o świadczenie usług prawnych obowiązujących we wskazanym przez wnioskodawcę okresie (umowa nr [...] i umowa nr [...]), zanonimizowanych – jak zaznaczono zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej powoływanej jako "u.d.i.p.") oraz § 5 ust. 2 powyższych umów - o dane stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa strony umowy w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1233 – dalej powoływanej jako "u.z.n.k."). Zgodnie bowiem z § 5 ust. 2 przedmiotowych umów, tajemnice przedsiębiorstwa wykonawcy stanowią: a/ przedmiot i sposób wykonywania Umowy; b/ informacje o oferowanej cenie; c/ udzielone pełnomocnictwa procesowe. Przepis art. 5 ust. 1 u.d.i.p stanowi z kolei, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych i w związku z tym przekazane kopie umów zostały zanonimizowane o dane stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa.

W zakresie przesłania kopii otrzymywanych faktur, Prokurator wyjaśnił, że nie stanowią one informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Stanowisko to znajduje uzasadnienie w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.d.i.p., który przewiduje, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść aktów i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć; dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. W wyroku z dnia 18 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SAB/Wa 6/2011) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że "w świetle art. 6 ust. 2 ww. ustawy, aby dokument podlegał udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, musi mieć cechy dokumentu urzędowego, tj. być oświadczeniem woli lub wiedzy, utrwalonym i podpisanym w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowanym do innego podmiotu lub złożonym do akt sprawy. Organ wskazał, że treść cytowanego przepisu wskazuje jednoznacznie na to, że faktury nie mogą być udostępnione w trybie omawianej ustawy, gdyż nie są dokumentami urzędowymi - nie pochodzą bowiem od funkcjonariusza publicznego, a więc tym bardziej nie mogą być uznane za oświadczenie takiego funkcjonariusza i to złożone w ramach jego kompetencji. Nadto faktury VAT nie niosą komunikatów w sprawach publicznych, o jakich mowa w omawianej ustawie. Organ wskazał, że faktura jest jedynie dowodem dla organów podatkowych, potwierdzającym wykonanie określonej w niej usługi.

Stowarzyszenie S. z siedzibą w W. wniosło skargę na bezczynność Prokuratora Regionalnego w Gdańsku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej pomimo upływu terminu ustawowego, a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f/, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a/ i art. 6 ust. 2 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż faktury dokumentujące sposób wydatkowania środków publicznych, jako pochodzące od podmiotów zewnętrznych względem organu nie stanowią dokumentu urzędowego i jako takie nie stanowią informacji publicznej.

Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie przez Sąd rażącej bezczynności Prokuratora, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku oraz wymierzenie grzywny w wysokości pozostawionej do uznania Sądu, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że po pierwsze, jeżeli organ uważał, iż jakaś informacja publiczna winna być chroniona jako tajemnica przedsiębiorstwa względnie przedsiębiorcy, to winien był w terminie ustawowym wydać decyzję administracyjną, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Po drugie, faktury, o udostępnienie których wnioskowano, niewątpliwie stanowią informację publiczną, bowiem stanowią informację o sposobie dysponowania majątkiem publicznym przez organ. Co więcej, faktury te można uznać za dokument urzędowy, bowiem zawierają - a przynajmniej powinny zawierać - podpisy osób uprawnionych do ich odbioru po stronie organu, a nadto akcept do ich zapłaty ze strony upoważnionego pracownika organu. W tych okolicznościach nie ulega wątpliwości, iż organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na gruncie powoływanej ustawy.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Regionalny w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, wskazując że wniosek Stowarzyszenia został rozpoznany w ustawowym terminie.

Odnosząc się do zarzutów skargi Prokurator powtórzył, że przekazane dokumenty wymagały zanonimizowania bowiem zawierały dane, które nie mogły zostać ujawnione ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, co wynikało jednoznacznie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. oraz przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, i co zostało wprost wskazane w § 5 ust. 2 umów nr [...] i [...] o świadczenie usług prawnych.

Organ zaznaczył, że błędne jest stanowisko skarżącego, że w takim wypadku zasadne było wydanie decyzji administracyjnej, gdyż Stowarzyszenie nie wnosiło o przekazanie konkretnych informacji (zawartych w umowach), lecz wnosiło o przekazanie dokumentu (nośnika) - umowy zawartej z Kancelarią Radców Prawnych. Dokument taki został przekazany. Zatem nie było podstawy do wydawania decyzji administracyjnej, bowiem organ nie odmawiał wydania kopii dokumentu. Zanonimizowane zostały natomiast tylko te dane, które nie mogły zostać przekazane ze względu na to, że stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa. Wydanie decyzji administracyjnej byłoby zasadne tylko wtedy, gdyby organ odmawiał przekazania konkretnych informacji, takich o które wnosiłby wnioskodawca (np. informacje o wynagrodzeniu czy przedmiocie umowy). W tym jednak wypadku Stowarzyszenie nie wnosiło o podanie konkretnych informacji czy danych, natomiast jednoznacznie wniosło o wydanie dokumentu - umowy zawartej z Kancelarią Radców Prawnych. Przy uznaniu zasadności stanowiska skarżącego organ musiałby wydać decyzję administracyjną bądź: 1/ o odmowie przesłania umów - co nie byłoby zasadne, bowiem organ przesłał kopie umów uznając, że stanowią one informację publiczną (wynika to także wprost z § 5 ust. 1 umów, gdzie wskazano, że treść Umowy podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, za wyjątkiem ust. 2 - brak było zatem podstaw do wydania decyzji administracyjnej); bądź 2/ o odmowie przekazania danych w zakresie przedmiotu i sposobu wykonywania umowy, informacji o oferowanej cenie i udzielonych pełnomocnictwach procesowych (tajemnica przedsiębiorstwa) - decyzja taka byłaby jednak bezpodstawna, bowiem wnioskodawca nie wnosił o przekazanie tych danych, a jednoznacznie o przesłanie dokumentu - umowy. Taka decyzja nie dotyczyłaby zatem złożonego przez Stowarzyszenie wniosku. Organ wskazał, że nie ma obowiązku do poszukiwania takiej interpretacji złożonego wniosku, która miałaby odpowiadać intencji wnioskodawcy, gdyż to w interesie wnioskodawcy leży odpowiedni sposób sformułowania żądania, nakierowany na konkretne dane posiadające walor informacji publicznej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 166/17). Zatem właściwie i zgodnie z wnioskiem organ odpowiedział pismem, przesyłając dodatkowo kopie żądanych dokumentów. Właściwe też zanonimizował te dokumenty tylko o te dane, które nie mogły zostać ujawnione ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa.

W odniesieniu do stanowiska Stowarzyszenia dotyczącego faktur i ich charakteru jako dokumentu urzędowego i nośnika informacji publicznej organ stwierdził, że przede wszystkim skarżący wniósł o przesłanie "faktur otrzymanych przez jednostkę prokuratury na ich (umów) podstawie". Wniósł zatem o przesłanie faktur w formie jakie wpłynęły do Prokuratury. Z takiego wniosku nie wynika, aby chodziło o postać faktur zawierających podpis bądź jakiekolwiek adnotacje organu. Abstrahując nawet od postaci faktury, zupełnie niezrozumiale jest twierdzenie, że dokonanie jakiejkolwiek adnotacji na fakturze powoduje, że staje się ona dokumentem urzędowym podlegającym udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Tym bardziej, że ewentualne adnotacje dotyczą tylko opisu faktury dla celów skarbowych i dokonywane są przez pracownika księgowości, a nie funkcjonariusza publicznego. Stanowisko skarżącego w tym zakresie nie zostało w jakikolwiek sposób uzasadnione, natomiast przepisy u.d.i.p., jak i utrwalona doktryna oraz orzecznictwo wskazują, iż żądane przez skarżącego faktury nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Takie stanowisko znajduje uzasadnienie w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.d.i.p., który stanowi, że: "Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: danych publicznych w tym: treść aktów i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć; - dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ja przeprowadzających". Za podstawę powyższego stanowiska organ przyjął zatem brzmienie przepisów art. 3 ust. 1 pkt 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.d.i.p. Zgodnie z przepisem art. 3 u.d.i.p., stanowiącym rozwinięcie przepisu art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do wglądu jedynie do dokumentów urzędowych. Z powyższą regulacją, w kwestii wglądu do dokumentów, koresponduje przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.d.i.p., który stanowi, że udostępnieniu podlega treść i postać dokumentów urzędowych.

Treść powyższych przepisów wskazuje jednoznacznie na to, że faktury nie mogą być udostępnione w trybie omawianej ustawy, gdyż nie są dokumentami urzędowymi. Nie pochodzą bowiem od funkcjonariusza publicznego, a więc tym bardziej nie mogą być zostać uznane za oświadczenie takiego funkcjonariusza i to złożone w ramach jego kompetencji. Nadto podkreślić należy, iż faktury VAT nie niosą komunikatów w sprawach publicznych (w tym również w zakresie dysponowania majątkiem publicznym), o jakich mowa w omawianej ustawie (zob. decyzja SKO w Łodzi z dnia 14 lutego 2012 r., nr SKO.492/2012). Stąd żądanie wglądu do tych dokumentów czy też udostępnienia kopii tych dokumentów jest nieuprawnione w świetle przedmiotowej ustawy. Faktura jest jedynie dowodem dla organów podatkowych, potwierdzającym wykonanie określonej w niej usługi (por. wyroki WSA: w Opolu z dnia 11 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Op 109/2007 oraz w Olsztynie z dnia 11 września 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 713/2009).

Dodatkowo organ podniósł, że żądane faktury zostały sporządzone przez podmiot prywatny i stanowią oświadczenie woli bądź wiedzy świadczącego usługi wystawcy faktury, dlatego uprawnione jest twierdzenie, że mają one charakter dokumentów prywatnych, a zatem jako takie nie stanowią dokumentu urzędowego w rozumieniu u.d.i.p. Informacji publicznej nie stanowią wszelkiego rodzaju dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej, przy czym nie jest istotne, jakiego rodzaju postępowanie wszczyna dokument prywatny (administracyjne, skargowo-wnioskowe czy inne) i czy w ogóle wszczyna, bądź też jakiej czynności organu oczekuje podmiot, składając dokument prywatny (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Sz 37/16). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2006 r. (sygn. akt II OSK 812/05), wyraził pogląd, że dokumenty prywatne, jako takie, nie stanowią informacji publicznej, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Fakt, że dokument prywatny trafia do organu i służy realizacji powierzonych prawem zadań organu, nie oznacza, że przez to nabiera on cech dokumentu urzędowego. Dokument skierowany do organu administracji publicznej przez podmiot prywatny nigdy nie stanie się dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został doń zaadresowany i znajduje się w jego posiadaniu. Nie nabierze zatem cech dokumentu urzędowego w rozumieniu przedmiotowej ustawy (nawet, gdy jego forma miałaby postać oficjalnego wzoru). Artykuł 6 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Przepisy powołanej wyżej ustawy uniemożliwiają zatem udostępnianie kopii faktur VAT.

Nie bez znaczenie w przedmiotowej sprawie jest też fakt, że z treści złożonego wniosku wynika wyraźnie, że wnioskodawca domaga się "faktur", co jednoznacznie wskazuje, że przedmiotem zainteresowania w ramach dostępu do informacji publicznej jest kserokopia dokumentów, a zatem nośnik, a nie określone informacje o majątku organu czy też o sposobie gospodarowania tym majątkiem. Przedmiotowy wniosek określa jedynie rodzaj żądanego dokumentu, będącego nośnikiem informacji, nie określa zaś przedmiotu żądanej informacji. Niemniej jednak w ocenie organu przedmiotowe faktury dotyczą informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa, wystawcy faktury.

Mając zatem na uwadze powyższe, w tym fakt, iż wniosek skarżącego z dnia 20 marca 2023 r. został rozpoznany w ustawowym terminie 14 dni i została mu udzielona odpowiedź - w zakresie punktu 1 wniosku udzielono odpowiedzi negatywnej, natomiast w zakresie punktu 2 przesłano kopie żądanych dokumentów (umów) zawartych z Kancelarią Radców Prawnych (zanonimizowane o dane stanowiące tajemnice przedsiębiorstwa), a w zakresie dotyczącym faktur wskazano, że nie stanowią one informacji publicznej – organ wniósł o oddalenie wniesionej skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sądy sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 (art. 3 § 2 p.p.s.a.) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), przez wskazanie, że jest to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por.: T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2011, s. 109; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 808/21).

Istotą kontroli sądu administracyjnego w sprawie skargi na bezczynność jest zatem zbadanie, czy organ w terminie zakreślonym przepisami prawa załatwił sprawę, czy też jej nie załatwił i ewentualne przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego, likwidacja opieszałości organu.

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może rozpoznając wniosek dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej; 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania; albo 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne wydając w takim przypadku decyzję administracyjną (zob. art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

W świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28-29).

Prokurator Regionalny w Gdańsku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, która znajduje się w jego posiadaniu. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej.

Jak wynika z akt sprawy organ udzielił informacji na pytanie skarżącego w zakresie punktu 1 i 2 wniosku, wyjaśniając, że Prokuratura Regionalna w Gdańsku nie zatrudnia radców prawnych, a w 2022 i 2023 r. korzystała i korzysta z pomocy prawnej podmiotów zewnętrznych – Kancelarii Radców Prawnych, jednakże odmówił udzielenia pełnej odpowiedzi w zakresie punktu 2.1 wniosku, udostępniając skarżącemu częściowo zanonimizowane kopie umów o świadczenie usług prawnych w roku 2022 i 2023 zawartych z obsługującą organ kancelarią prawną (w zakresie – jak wyjaśnił – odnoszącym się do kwestii obejmujących przedmiot i sposób wykonywania ww. umów, informacji o oferowanej cenie - wynagrodzeniu oraz udzielonych pełnomocnictwach procesowych) oraz nie udostępniając kopii otrzymanych przez organ faktur z tytułu wykonywania ww. umów. Wyjaśniając odmowę udzielenia informacji w zakresie zanonimizowania części udostępnionych umów organ powołał się na art. 5 ust. 1 u.d.i.p., jak również na treść § 5 ust. 2 tychże umów, wskazując, że dane objęte anonimizacją stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa strony umowy w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, natomiast w odniesieniu do żądania przesłania kopii otrzymanych faktur z tytułu wykonania ww. umów organ stwierdził, że nie stanowią one informacji publicznej, gdyż – z jednej strony – jako niepochodzące od funkcjonariusza publicznego nie stanowią dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., a ponadto nie niosą komunikatów w sprawach publicznych, bowiem są jedynie dowodem dla organów podatkowych, potwierdzającym wykonanie określonej w nich usługi.

W ocenie Sądu działanie Prokuratora Regionalnego w Gdańsku w opisanym zakresie, w jakim organ ten nie udostępnił wnioskowanej przez skarżącego informacji określonej w punkcie 2.1. wniosku i odpowiedział skarżącemu w tym zakresie pismem, pozostaje niezgodne z prawem, tj. uregulowaniami ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Jak zostało powyżej zasygnalizowane organ nie udostępniając informacji publicznej wynikającej z danych zawartych w ww. umowach o świadczenie usług prawnych w roku 2022 i 2023 przez zewnętrzną kancelarię prawną na rzecz organu (tj. anonimizując w tym zakresie udostępnione kopie umów), powołał się na ograniczenie dostępu do informacji publicznej wynikające z ochrony tajemnic ustawowo chronionych, a ściśle mówiąc z ochrony danych stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa. Zwrócić należy uwagę, że definicja "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawarta została w art. 11 ust. 2 u.z.n.k., który stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że aby dana tajemnica podlegała ochronie na podstawie przepisu art. 11 ust. 4 u.z.n.k. musi zostać spełniona zarówno przesłanka formalna, jak też materialna. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji, natomiast spełnienie przesłanki materialnej zachodzi wtedy, gdy określone informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą ze swej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy. Nie jest zatem – co należy podkreślić - decydująca wyłącznie subiektywna wola przedsiębiorcy co do nadania danej informacji klauzuli poufności oraz uznanie jej za mającą walor tajemnicy i sprzeciwianie się przez przedsiębiorcę udostępnianiu danej informacji. Podkreśla się, że kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być ona w zasadzie prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony danych i tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu w połączeniu z udostępnionymi sądowi materiałami źródłowymi może umożliwić sądowi ocenę zasadności zastosowania przesłanek utajnienia danej informacji publicznej (zob.: komentarz do art. 5 u.d.i.p. [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Wolters Kluwer 2016; a także wyroki NSA: z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1639/14 oraz z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13; jak również wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 402/20).

Takiemu jednak działaniu organu ma służyć konieczność przeprowadzenia w wymaganym w danym przypadku zakresie postępowania wyjaśniającego, a następnie przeprowadzenie analizy okoliczności sprawy i wskazanie z czego należy w danej sytuacji wywodzić przesłankę ochrony określonych danych stanowiących informację publiczną objętą tajemnicą przedsiębiorcy oraz wskazanie jakie to dane i z jakiego konkretnie powodu podlegają ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa, a w konsekwencji podlegają też wynikającemu z tej ochrony ograniczeniu w ich udostępnianiu. Oczywistym zatem jest, że w takiej właśnie sytuacji, gdy organ po przeprowadzeniu koniecznego postępowania wyjaśniającego i dokonaniu następnie - przez pryzmat zagwarantowania ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa - oceny zgromadzonego materiału zawierającego dane zawnioskowane do udostępnienia dochodzi do wniosku, że należy określonej informacji nie udzielać, to zobowiązany jest takie stanowisko wyrazić w formie decyzji administracyjnej, z należnymi w takiej sytuacji konsekwencjami prawnymi takiego działania. Stosownie bowiem do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazuje się, że wykładnia systemowa przepisu art. 16 ust. 2 u.d.i.p., nakazującego stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do decyzji wskazanych w ust. 1 tego przepisu, prowadzi do wniosku, iż pod pojęciem "stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do decyzji" nie należy rozumieć jedynie wymogu stosowania przepisów wprost odnoszących się do tej formy działania administracji publicznej, ale także nakaz stosowania wszelkich przepisów pozostających w związku z wydaniem decyzji. Chodzi zatem głównie o przepisy k.p.a. regulujące procedurę, która kończy się wydaniem decyzji, jak i te, które normują dalsze postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji, a więc możliwość jej weryfikacji (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 2304/21). Innymi słowy, w sytuacji uznania przez organ, że udostępnienie wnioskowanych informacji nie jest możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wyłączających dostęp do informacji publicznej (m.in. z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa), organ powinien odmówić udostępnienia informacji, przy czym odmowa ta - stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej. Wydanie bowiem w takim przypadku decyzji umożliwia stronie, a także sądowi administracyjnemu w sytuacji zakwestionowania przez stronę wydanego aktu, poznanie i ocenę motywów, jakimi kierował się organ odmawiając ujawnienia treści wnioskowanych dokumentów (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Po 133/22).

W niniejszej sprawie organ, uznawszy część danych zawartych we wnioskowanych do udostępnienia umowach za informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa (tj. kancelarii prawnej, z którą umowy dotyczące świadczenia na rzecz organu usług prawnych w 2022 i 2023 r. zostały podpisane), nie wyraził swojego stanowiska w tym zakresie w formie decyzji administracyjnej, wyjaśniając jedynie – i to w istocie nader lakonicznie - w piśmie z dnia 4 kwietnia 2023 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w tym zakresie, że zanonimizowane dane w przekazanych skarżącemu kopiach umów stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, i odwołując się w tym zakresie do treści ww. umów, tj. § 5 ust. 2, w którym wskazano, że tajemnicę przedsiębiorstwa wykonawcy (tj. M. i Partnerzy Kancelaria Radców Prawnych z siedzibą w G.) stanowią: a/ przedmiot i sposób wykonywania ww. umów; b/ informacje o oferowanej cenie oraz c/ udzielone pełnomocnictwa procesowe. Jak jednak powyżej zostało już zasygnalizowane zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa nie zwalnia organu zobowiązanego do udzielenia informacji od dokonania oceny złożonego przed drugą stronę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Takie zastrzeżenie jest bowiem skuteczne tylko wtedy, gdy zobowiązany ustali, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Odmowa natomiast w takim zakresie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej powinna nastąpić poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Prokurator Regionalny w Gdańsku, chcąc zatem ograniczyć dostęp do informacji publicznej wskazanych danych zawartych w ww. umowach, uznając bowiem takie działanie za konieczne z punktu widzenia ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa strony zawartych umów - M. i Partnerzy Kancelaria Radców Prawnych z siedzibą w G., winien w takim przypadku wydać decyzję o odmowie udostępnienia ww. danych wymienionych i określonych w przedmiotowych umowach (w § 5 ust. 2), jako informacje stanowiących "tajemnicę przedsiębiorstwa wykonawcy", przy czym rozstrzygając w tym zakresie powinien szczegółowo odnieść się do tych danych i uzasadnić na jakiej podstawie obiektywnie rzecz biorąc ujawnienie poszczególnych z tych danych mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy i naruszałoby tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k., i co dopiero mogłoby czynić ograniczenie w udostępnieniu skarżącemu ww. informacji za prawnie uzasadnione.

W odniesieniu natomiast do nieudostępnienia przez organ kopii faktur otrzymanych z tytułu wykonywania ww. umów o świadczenie usług prawnych w latach 2022-2023 należy zwrócić uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela - przyjęto, że informacja o treści i postaci faktur dotyczących obsługi prawnej organu administracji publicznej jest udostępnieniem informacji o majątku, którym dysponują władze publiczne, gdyż stanowią one podstawę do wydatkowania środków finansowych organu, a zatem podlegają udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f/ w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 45/14). Podkreśla się, że wydatkowanie środków publicznych na pokrycie różnych form obsługi prawnej, z której przy wykonywaniu swoich zadań korzysta organ władzy publicznej, a w tym m.in. faktury bądź rachunki wystawione przez podmioty świadczące takie usługi na rzecz organu, stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., bowiem obrazują zasady funkcjonowania władzy publicznej, w tym w szczególności tryb jej działania w zakresie wykonywania zadań publicznych i działalności w ramach gospodarki budżetowej. Nie ulega też wątpliwości, że sposób wydatkowania środków publicznych winien być transparentny i poddany kontroli społecznej, co wywieść należy z zasady jawności gospodarki środkami publicznymi wyrażonej w art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2015 r., sygn. akt II SAB/Po 22/15). W odniesieniu natomiast do stanowiska organu wyrażonego w piśmie z dnia 4 kwietnia 2023 r. należy wskazać, że faktury i rachunki, chociaż nie zostały wydane przez organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, bezpośrednio się do niego odnoszą i mają wpływ na uszczuplenie aktywów (środków publicznych), którymi dysponuje ten organ (por. wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2157/11). Abstrahując zatem od tego czy faktura stanowi dokument, który posiada wszystkie cechy dokumentu zdefiniowanego na gruncie art. 6 ust. 2 u.d.i.p. jako "dokument urzędowy", niewątpliwie, jako źródło informacji o wydatkowaniu przez organ władzy publicznej środków publicznych, stanowi nośnik informacji o charakterze publicznym. Należy bowiem pamiętać, że pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28).

Obowiązkiem organu będzie zatem udostępnienie dokumentacji (faktur) obrazujących wydatkowanie środków publicznych przez Prokuraturę Regionalną w Gdańsku na wykonanie zawartych ze wskazanym podmiotem zewnętrznym (tj. M. i Partnerzy Kancelarią Radców Prawnych z siedzibą w G.) umów o świadczenie usług prawnych w 2022 i 2023 r., które zostały przez organ zgromadzone w związku z realizacją przez Kancelarię obsługi prawnej Prokuratury.

Mając powyższe na uwadze, pomimo tego, że organ w piśmie z dnia 4 kwietnia 2023 r. udzielił odpowiedzi skarżącemu w odniesieniu do części zapytań o udostępnienie informacji publicznej z dnia 20 marca 2023 r., to zauważyć należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że udzielenie informacji niepełnej nie uwalnia od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4455/21). Przedstawienie informacji niepełnej świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co narusza regulację zawartą w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 161/12).

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 20 marca 2023 r. w zakresie punktu 2.1 wniosku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu wydanego w sprawie prawomocnego wyroku, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.

Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Ocena naruszenia prawa jako rażącego będzie zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest znaczny, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. w tej materii m.in. wyroki WSA: w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). W orzecznictwie sądowym zwraca się nadto uwagę, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego, długotrwałego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty i znaczący (w tej materii zob. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14).

W realiach niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, uwzględniając to, że organ powstrzymał się od udzielenia w terminie ustawowym dostępu do informacji publicznej jedynie w części żądanej przez skarżącego, pozostając co do pozostałej części w mylnym przeświadczeniu z jednej strony o braku podstaw do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w odniesieniu do jedynie części treści ww. umów, która w ocenie organu podlega ograniczeniu w dostępności z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorstwa i zastosowaniu wystarczającego zabiegu zanonimizowania udostępnianego dokumentu w tym zakresie, a z drugiej strony o tym, że faktury, jako dokumenty niespełniające definicji dokumentu urzędowego, nie podlegają co do zasady udostępnieniu w ramach postępowań w trybie dostępu do informacji publicznej. Należy więc uznać, że brak terminowego załatwienia wniosku co do całości nie wynikał z celowego zaniechania organu, lecz błędnej interpretacji prawnej żądania. Zaistniała w sprawie bezczynność organu nie była spowodowana lekceważeniem podmiotu wnioskującego, czy też obowiązujących terminów załatwiania wniosków ani też celowym przedłużaniem postępowania.

Wobec powyższego Sąd nie zakwalifikował zaistniałej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Zarówno wymierzenie organowi grzywny, jak i przyznanie stronie sumy pieniężnej mają charakter fakultatywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.), co oznacza, że zastosowanie omawianych instytucji zostało pozostawione rozwadze sądu.

Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości pozostawionej uznaniu Sądu. W ocenie Sądu w przedstawionych okolicznościach sprawy wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie zasługiwał na uwzględnienie. W sprawie nie można bowiem mówić o zasługującej na szczególnie negatywną ocenę bezczynności organu. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a, Sąd oddalił skargę w tym zakresie, o czym orzeczono w punkcie 3. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 4. sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Prokuratora Regionalnego w Gdańsku na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które, oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, składa się także wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organ w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).