Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 321/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: par. 13e ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Dnia 16 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2024 roku sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 9 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej w części oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 22 lipca 2022 r. H. K. złożyła Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z siedzibą w [...] wniosek o udzielenie pomocy finansowej o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie na refundację do 50% wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa). Do wniosku dołączono faktury i paragony fiskalne.

Decyzją z 26 sierpnia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. z siedzibą w [...] przyznał wnioskodawczyni pomoc w wysokości 1 919,33 zł i odmówił przyznania pomocy w pozostałej części objętej wnioskiem.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że zakwestionowane przez organ wydatki zrealizowano zgodnie z § 13e ust. 3 pkt 2-4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.), dalej: "rozporządzenie". Wskazano, że: 1) konewka, lejek, szczotka ręczna i szczotka ulicówka służą do wykonywania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych i deratyzacyjnych, uszczelka i dysza to części do opryskiwacza, zaś wapno budowlane to środek biobójczy (§ 13e ust. 3 pkt 2 rozporządzenia); 2) obuwie (chodaki) używane są podczas prac przy obsłudze świń (§ 13e ust. 3 pkt 3 rozporządzenia); 3) cement, siatkę rolniczą, plandekę, taśmę izolacyjną i worki big-bag wykorzystano do zabezpieczenia budynków ze świniami przed dostępem zwierząt domowych (§ 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia).

Decyzją z 20 października 2022 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z 13 lutego 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. z siedzibą w [...] przyznał wnioskodawczyni pomoc w wysokości 1 577,87 zł i odmówił przyznania pomocy w pozostałej części objętej wnioskiem, szczegółowo wskazując każdy wydatek - numer każdej faktury (względnie również pozycję na fakturze) lub paragonu fiskalnego i rodzaj produktu, co do których stwierdził, że nie stanowią kosztu kwalifikowanego poniesionego na cele objęte przyznawaną pomocą.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że: 1) organ za pierwszym razem przyznał wyższą pomoc; 2) drugi opryskiwacz jest konieczny, gdyż gospodarstwo jest duże i trzeba by przenosić jedyny opryskiwacz; 3) odzież i obuwie (m. in. chodaki) nie muszą spełniać wymogów z Kodeksu pracy (BHP); 4) organ nie wezwał strony do złożenia wyjaśnień.

Decyzją z 9 kwietnia 2024 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "K.p.a.", oraz § 13e rozporządzenia.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje.

W celu ochrony stada przed afrykańskim pomorem świń konieczne jest przestrzeganie podstawowych zasad bioasekuracji. Przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. z 2021 r., poz. 1485) wskazują obowiązki, jakie ciążą na rolnikach w celu zapobiegania temu zagrożeniu. W konsekwencji uznano za zasadne wsparcie rolników we wprowadzeniu podstawowych środków zwiększających poziom bioasekuracji na terenie ich gospodarstw, a tym samym przyczyniających się do zmniejszenia ryzyka przeniesienia ASF do gospodarstwa, w którym utrzymywane są świnie.

Zgodnie natomiast z § 13e ust. 1 rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który prowadzi gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa).

Przepis § 13e ust. 3 rozporządzenia stanowi, że pomoc jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych na:

1. zakup mat dezynfekcyjnych;

2. zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych;

3. zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego;

4. zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych;

5. przebudowę lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń w gospodarstwie w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne. Dotyczy jedynie przypadku gospodarstwa, w którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej niż 50 sztuk świń.

W § 13e ust. 5 pkt 2 rozporządzenia wskazano, że wysokość pomocy, która może zostać przyznana, nie może przekroczyć 50% wydatków, o których mowa w ust. 3, na gospodarstwo.

Mając na uwadze cel wsparcia udzielanego przez ARiMR, zakupione środki, które mają podlegać refundacji, winny być podstawowe, dostosowane do wielkości hodowli i adekwatne do warunków. Ocena czy dany produkt lub rodzaj produktu spełnia kryteria i może być zrefundowany, zależy od jego właściwości, czy też z jego specyfikacji, które winny potwierdzać, że może być użyty do celu określonego w rozporządzeniu.

Uzasadnieniem braku refundacji określonych wydatków poniesionych przez rolnika w związku z zagrożeniem ASF jest racjonalizacja wydatków publicznych. Wobec braku ustawowej definicji może być ona rozpatrywana w różnych aspektach. Jednym z nich jest minimalizacja wydatków na założone uprzednio zadania publiczne. Innym z kolei jest maksymalizacja efektywności wydatkowania środków publicznych. Pod względem prawnym wydatki publiczne odzwierciedlają realizację funkcji, celów i zadań władz publicznych wynikających z przepisów prawa i programów polityki oraz planów finansowych sektora finansów publicznych.

Instrumenty prawne racjonalizacji wydatków publicznych to środki określone w obowiązujących przepisach prawnych, za pomocą których państwo może realizować cele w postaci odpowiedniego ukształtowania struktury i rozmiaru wydatków publicznych (zwłaszcza przez ustalenie zadań priorytetowych i pobocznych), efektywnego wyboru spośród alternatywnie istniejących, sposobu realizacji tych zadań, maksymalizacji wyników przy danych nakładach, minimalizacji kosztów przeznaczanych na osiągnięcie określonego celu.

Takie produkty jak środki do czyszczenia i dezynfekcji instalacji udojowych, środki ochrony roślin, siatka rolnicza wykorzystywana do belowania słomy, siana i kiszonki, plandeka, jak również produkty służące do utrzymania porządku w gospodarstwie (szczotka ręczna, szczotka ulicówka, worek big bag), ubrania, obuwie, taśmy izolacyjne, wykładziny gumowe i inne produkty wykorzystywane do prowadzenia gospodarstwa rolnego (konewka, lejek, wiadro) oraz materiały budowlane nie mieszą się w kategoriach wyznaczonych rozporządzeniem warunkującym przyznanie pomocy w ramach bioasekuracji.

W § 13e ust. 3 rozporządzenia wymieniono zamkniętą listę produktów, których zakup jest refundowany. Średnia liczba świń z 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku w gospodarstwie strony wynosi 91,17 szt. Możliwość przyznania pomocy na podstawie § 13e ust. 3 pkt. 5 rozporządzenia jest obwarowana dodatkowym szczególnym ograniczeniem (średniorocznie nie więcej niż 50 sztuk świń), którego strona nie spełnia, co skutkowało wykluczeniem materiałów budowlanych z wydatków kwalifikowanych.

Środki do czyszczenia i dezynfekcji instalacji udojowych, takie jak Milkan AC, Milkan S, Avicid 25 kg czy Higienizator, mimo że są środkami dezynfekującymi, to jednak rozporządzenie warunkuje przyznanie pomocy producentom świń w ramach refundacji na zakup środków w ramach bioasekujarcji do ochrony przed ASF, czyli afrykańskim pomorem świń. Środki dezynfekujące służące do utrzymania czystości i higieny w ramach prowadzenia produkcji mleka nie wpisują się w katalog produktów, dla których jest możliwość przyznania pomocy określonych na podstawie rozporządzania.

Siatki rolnicze przeznaczone do belowania słomy, siana i kiszonki oraz wykładziny gumowe czy plandeki oraz taśmy izolacyjne nie są ani matami dezynfekcjami, nie są sprzętem do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, nie są też produktami dezynsekcyjnymi lub deratyzacyjnymi, nie stanowią też zabezpieczenia budynku, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych. Z uwagi na powyższe produkty te nie spełniają kryteriów wymienionych w rozporządzeniu, w ramach których jest przyznawana pomoc na realizację zasad bioasekuracji.

Z tego samego względu warunków określonych w rozporządzeniu nie spełniają produkty służące do utrzymania porządku w gospodarstwie (szczotka ręczna, szczotka ulicówka, wiadro, worek big bag).

Sam fakt wykorzystania niektórych produktów do dostosowania gospodarstwa do wymagań dotyczących bioasekuracji nie jest równoznaczne z uznaniem zakupów tych produktów za koszt kwalifikowany. Prace związane z przystosowaniem gospodarstwa do wymagań są związane z wykorzystaniem różnych materiałów, jednakże nie każdy produkt może zostać objęty refundacją. Zatem mimo że strona wykorzystuje środki dezynfekujące dedykowane do produkcji mleka, ubrania lub inne materiały służące do utrzymywania czystości w gospodarstwie (szczotki, wycieraczki gumowe, wiadro czy konewka) przy produkcji świń, nie świadczy to spełnianiu warunków do otrzymania pomocy, o której mowa w § 13e rozporządzenia.

Organ nie neguje faktu, że ubrania zakupione przez stronę są przez nią użytkowane podczas prac w gospodarstwie, ale nie spełniają warunków umożliwiających refundację. Podlega jej jedynie zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego, które podlegają obowiązkowej certyfikacji. Norma określa ogólne wymagania z zakresu ergonomii, oznaczenia wielkości, nieszkodliwości i znakowania odzieży ochronnej oraz informacji, które powinien dostarczyć producent wraz z odzieżą ochronną. Niniejsza norma powinna być stosowana w powiązaniu z inną normą zawierającą szczegółowe wymagania dla określonego wyrobu w celu zapewnienia ochrony przed danym zagrożeniem. Podstawową normą dotyczącą ubrań jest norma [...] Odzież robocza - ubrania robocze.

Strona w roku 2021 również wystąpiła o pomoc de minimis na podstawie § 13e rozporządzenia i ją otrzymała. Refundacją objęto także zakup opryskiwacza służącego do użytkowania środków dezynfekujących, który jest produktem trwałym i zgodnie z argumentami strony pozostaje nadal w jej użytkowaniu. Kolejna refundacja zakupu takiego samego produktu w roku 2022 nie stanowi zatem kosztu kwalifikowanego. Zakupy środków kwalifikujących się do refundacji są podstawowe i dostosowane do wielkości hodowli. Odnosząc się do zarzutu, że opryskiwacz zakupiono z uwagi na posiadanie pięciu oddalonych od siebie wjazdów na teren gospodarstwa w celu uniknięcia przenoszenia opryskiwacza służącego do dezynfekcji pojazdów wjeżdżających na jego teren, podkreślić trzeba, że pomoc de minimis przyznawana na podstawie § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia może zostać przyznana na zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych, zatem tylko w celu bezpośredniej ochrony budynków w których są utrzymywane świnie przed zwierzętami domowymi zakup środków może zostać objęty refundacją. Natomiast gdy zakup nie dotyczy takiego przypadku nie można uznać, iż zostały spełnione warunki rozporządzenia i w efekcie skutkuje brakiem objęciem tego środku refundacją. Jedynie wydatki poniesione ściśle na cele wymienione w § 13e ust. 3 tego rozporządzenia, a nie wydatki, które dotyczą wszelkich środków czy produktów, w szczególności typowych narzędzi i materiałów technicznych stanowiących zwykłe wyposażenie gospodarstw rolnych czy wykorzystywanych w innych celach niż ścisła ochrona budynków, w których utrzymywane są świnie, które również mogą być użyte w związku z realizacją celów bioasekuracji, stanowią podstawę do wyliczenia kwoty refundacji (por.: wyrok o sygn. akt III SA/Po 285/22).

W skardze strona podtrzymała swoje zarzuty zawarte w obu odwołaniach, podniosła, że wyrok, na który powołał się organ, jest nieprawomocny oraz zakwestionowała odmowę refundacji zakupu opryskiwacza wskazując, że organ myli pkt 2 z pkt 4 rozporządzenia, a poza tym oprócz wjazdów do gospodarstwa opryskuje też budynki, w których znajdują się świnie.

Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; 2) zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył , co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy § 13e ust. 1 i 3 rozporządzenia.

Zgodnie § 13e ust. 1 rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który prowadzi gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa).

Pomoc jest udzielana na wniosek (§ 13e ust. 7 i 8 rozporządzenia) i - zgodnie z § 13e ust. 3 rozporządzenia - w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych będących rolnikami ryczałtowymi w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług - według ceny brutto, a dla pozostałych producentów rolnych - według ceny netto, poniesionych w danym roku kalendarzowym, na:

1) zakup mat dezynfekcyjnych;

2) zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych;

3) zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego;

4) zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych;

5) przebudowę lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń w gospodarstwie w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne - w przypadku gospodarstwa, w którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej niż 50 sztuk świń.

Skarżąca w skardze podtrzymała zarzuty podniesione w obu odwołaniach, zatem Sąd odniesie się nie tylko do zarzutów wprost wyrażonych w skardze (tj. kwestii prawomocności wyroku o sygn. akt III SA/Po 285/22 i odmowy refundacji zakupu opryskiwacza), ale również do zarzutów podniesionych w obu odwołaniach.

Organy zakwestionowały jako podstawę do refundacji jedynie część wydatków udokumentowanych przez skarżącą, przyznając jej pomoc w wysokości 1 577,87 zł. W drugim odwołaniu skarżąca zarzuciła, że organ pierwszej instancji za pierwszym razem (tj. w decyzji z 26 sierpnia 2022 r.) przyznał jej pomoc w wyższej wysokości (1 919,33 zł). Rzeczywiście tak jest, ale samo w sobie nie stanowi to naruszenia prawa, w szczególności nie jest naruszeniem zakazu reformationis in peius, czyli zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się, gdyż zmniejszenie wysokości pomocy (w decyzji z 13 lutego 2024 r. w stosunku do decyzji z 26 sierpnia 2022 r.) nastąpiło w wyniku działania organu pierwszej instancji, który rozpatrywał sprawę ponownie po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji z 26 sierpnia 2022 r., a nie w wyniku działania organu odwoławczego. Tymczasem zakaz reformationis in peius wyraża się w tym, że to organ odwoławczy nie może pogarszać - określonej decyzją organu pierwszej instancji - sytuacji prawnej strony odwołującej się (por.: art. 139 K.p.a.), co w sprawie nie miało miejsca.

W skardze stwierdzono, że nieuprawnione jest przywoływanie przez organ odwoławczy wyroku o sygn. akt III SA/Po 285/22 o oddaleniu skargi H. K. na decyzję w przedmiocie przyznania pomocy określonej w § 13e ust. 3 rozporządzenia za rok wcześniejszy - 2021 (w kontrolowanej obecnie sprawie decyzję wydano w przedmiocie przyznania pomocy za rok kolejny - 2022) z uwagi na jego nieprawomocność. Zarzut ten jest nietrafny z dwóch powodów.

Po pierwsze, choć rzeczywiście wspomniany wyrok był nieprawomocny w dniu wydania zaskarżonej decyzji (9 kwietnia 2024 r.), to nie było przeszkód do powołania się przez organ na wyrażoną w nim argumentację (nawet gdyby podczas kontroli sądowej Sąd z argumentacją tą się nie zgodził). Chociaż wyroki nie stanowią podstawy prawnej do wydania decyzji, powszechnie przyjęte i akceptowane jest powoływanie się w decyzjach na orzeczenia sądowe, a w orzeczeniach sądowych - na inne orzeczenia sądowe.

Po drugie, wspomniany wyżej wyrok o sygn. akt III SA/Po 285/22 stał się prawomocny 24 maja 2024 r. - w dniu, w którym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną H. K. od tego wyroku, w którym WSA w Poznaniu oddalił skargę H. K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o przyznaniu skarżącej pomocy określonej w § 13e ust. 3 rozporządzenia za rok 2021.

Sąd orzekający w obecnym składzie podziela w całości argumenty zawarte w wyroku o sygn. akt III SA/Po 285/22. Na argumentach tych oparto również uzasadnienie decyzji zaskarżonej w obecnie kontrolowanej sprawie. Sprowadzają się one do tezy, że pomoc określona w § 13e ust. 3 rozporządzenia nie polega na refundacji wszelkich wydatków poniesionych przez stronę na zakup rzeczy mogących potencjalnie być wykorzystanych do celów bioasekuracji, ale muszą to być wydatki ściśle na cele wymienione w powyższym przepisie rozumiane jako wydatki podstawowe, dostosowane do wielkości hodowli i adekwatne do określonych warunków. Omawiana pomoc nie może zatem dotyczyć wszystkich środków (produktów, materiałów, substancji i środków technicznych), które w pewnym szerszym kontekście mogą posłużyć do wykonywania czynności związanych z bioasekracją.

Podobnie ściśle należy rozumieć pojęcia użyte w pkt 4 i pkt 5 § 13e ust. 3 rozporządzenia, czyli odpowiednio "zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych" oraz "przebudowa lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń w gospodarstwie w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne - w przypadku gospodarstwa, w którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej niż 50 sztuk świń.". Ten ostatni warunek nie miał zresztą zastosowania do skarżącej z uwagi na niespełnienie przez nią wymogu liczby świń (ma więcej niż 50 sztuk).

Zwrócić należy uwagę, że niektóre niezakwalifikowane do refundacji wydatki w zaskarżonej obecnie decyzji zostały również uznane za niekwalifikowalne w decyzji, której dotyczył wspomniany wyżej wyrok o sygn. akt III SA/Po 285/22. Dotyczy to siatki rolniczej (przeznaczonej do belowania słomy, siana i kiszonki), worków big-bag i obuwia (chodaków). Siatka rolnicza i worki big-bag, choć mogą być wykorzystane do zabezpieczenia budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych, to jednak fabrycznie nie są przeznaczone do takich celów, ale odpowiednio do belowania słomy, siana i kiszonki (siatka rolnicza) czy do umieszczania w nich (przechowywania) różnych rzeczy (worki big-bag). Podobnie obuwie (chodaki) przeznaczone jest jako okrycie na stopy, ale nie każde obuwie podlega refundacji w świetle § 13e ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, a jedynie takie, które jest "ochronne", to znaczy specjalnie wyprodukowane i przeznaczone jako ochrona przy wykonywaniu czynności związanych ze zwalczaniem chorób świń. W tym kontekście nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy skarżąca rzeczywiście, faktycznie używa wspomniane rzeczy do wykonywania takich czynności czy zabezpieczania budynków przed dostępem zwierząt domowych. Nawet gdyby tak było, nie uzasadnia to refundacji wydatków poniesionych na te rzeczy.

Analogicznie rzecz ma się z pozostałymi niezakwalifikowanymi przez organ wydatkami. Wapno budowlane bowiem nie jest produktem biobójczym (nie wymieniono go w załącznikach do obwieszczenia Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 9 października 2013 r., Dz. U. z 2013 r., poz. 36). Także pozostałe rzeczy jak konewka, lejek, szczotka ręczna i szczotka ulicówka mogą co prawda być wykorzystane do wykonywania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych i deratyzacyjnych, ale nie zostały do tego fabrycznie przeznaczone, a jak wspomniano wyżej, wykładnia odnośnych przepisów powinna być ścisła.

Wyżej wspomniano też, że wydatki te powinny być dostosowane do wielkości gospodarstwa, gdyż zasada racjonalizacji wydatków publicznych sprzeciwia się refundowaniu nadmiernej ilości sprzętu, nawet gdyby służył on do wykonywania zabiegów, o których mowa w § 13e ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. Skoro skarżąca uzyskała refundację na zakup opryskiwacza w poprzednim roku (2021) i nie wykazała w sposób wystarczający konieczności posiadania drugiego opryskiwacza, nie było racjonalne refundowanie wydatków na jego zakup na podstawie § 13e ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. Przyjęcie podstawy odmowy refundacji jako § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia nie ma wpływu na wynik sprawy. Zasadna odmowa refundacji wydatku na zakup opryskiwacza obejmuje również wydatki na zakup części do niego (uszczelki i dyszy).

Również rzeczy faktycznie wykorzystane, ale fabrycznie nieprzeznaczone do zabezpieczenia budynków w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych, nie mogą być refundowane (plandeka, taśma izolacyjna czy cement).

Odnośnie zaś zarzutu niewezwania strony do złożenia wyjaśnień należy podnieść, że postępowanie przed organami ARiMR jest regulowane w art. 10a ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1199 ze zm.). Stosownie do tej regulacji, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji, stosuje się przepisy K.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81 K.p.a. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów K.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest, co do zasady, stronie (por.: wyrok o sygn. akt I GSK 496/23).

Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935).