Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 271/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 88-89
journal: Dz.U. 2023 poz 1336
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
article: art. 20 pkt 16
journal: Dz.U. 2024 poz 320
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant: sekr. sąd. Elżbieta Polody po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2024 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia 8 lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 grudnia 2023 r. R. A., A. A., E. A. oraz H. A. wnieśli do Burmistrza Miasta o usuniecie 3 drzew z pasa drogowego ( drogi gminnej gruntowej nr dz. [...] w ciągu ul. [...], na wysokości nieruchomości nr [...] w Z. ), powołując się m. in. na art. 20 pkt 16 ustawy o drogach publicznych.

Organ pismem z dnia 5 stycznia 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania na podstawie art. 61 kpa oraz art. 88 i 89 ustawy o ochronie przyrody.

Pismem z dnia 12 stycznia 2024 r. organ poinformował strony o omyłce w powołanej podstawie prawnej w zawiadomieniu z 5 stycznia 2024 r. – powołano wadliwie art. 88 i 89 ustawy o chronie przyrody zamiast art. 83 tej ustawy.

Pismem z dnia 12 stycznia 2024 r. wniesiono o umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w całości. Wniesiono też o wszczęcie nowego postępowania zgodnie z podstawą prawna powołaną we wniosku stron z 28 grudnia 2023 r.

W dniu 16 stycznia 2024 r. dokonano oględzin w sprawie wycinki drzew.

Pismem z dnia 16 stycznia 2024 r. ponownie wniesiono o umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w całości. Wniesiono też o wszczęcie nowego postępowania zgodnie z podstawą prawna powołaną we wniosku stron z 28 grudnia 2023 r.

Pismem z 30 stycznia 2024 r. zwrócono organowi uwagę, że wniosek stron o umorzenie jest sporządzony na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a nie art. 105 § 2 k.p.a., a postępowanie prowadzone na podstawie art. 83 ustawy o ochronie przyrody jest bezprzedmiotowe, albowiem strony nie są właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Wyjaśniono, że wniosek z 28 grudnia 2023 r. jest skierowany do Burmistrza Miasta jako zarządcy drogi – w trybie art. 20 pkt 16 ustawy o drogach publicznych.

Zawiadomieniem z dnia 7 lutego 2024 r. organ poinformował strony o przekazaniu wniosku o usunięcie 3 drzew na podstawie art. 65 kpa do Starosty [...] jako organu właściwego do rozpoznania sprawy.

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2024 r. organ I instancji umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W ocenie organu strony złożyły wniosek o umorzenie postępowania, wobec czego stało się ono bezprzedmiotowe.

W skardze do WSA w Poznaniu wniesiono o uchylenie postanowienia i o orzeczenie co do istoty sprawy lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zdaniem strony postępowanie winno być prowadzone na podstawie art. 20 pkt 16 ustawy o drogach publicznych a nie art. 83 ustawy o ochronie przyrody.

Wniosek o umorzenie był wniesiony na podstawie art. 105 § 1 kpa, a nie art. 105 § 2 kpa. Organ nie mógł umorzyć postępowania na podstawie wniosków stron.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga okazała się niezasadna, choć postępowanie organu oraz decyzja kończąca to postępowanie naruszała prawo, lecz nie w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Jak już była mowa na wstępie, strony, pismem z 28 grudnia 2023 r. wnieśli o usuniecie 3 drzew z pasa drogowego (drogi gminnej gruntowej nr dz. [...] w ciągu ul. [...], na wysokości nieruchomości nr [...] w Z. ). W piśmie tym jako podstawę prawną swego żądania wskazali m. in. art. 20 pkt 16 ustawy z 21 kwietnia 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 320 ze zm.; dalej: u.d.p.). Przepis ten stanowi, że jednym z zadań zarządcy drogi jest utrzymywanie zieleni przydrożnej, w tym sadzenie i usuwanie drzew oraz krzewów. Precyzuje on zarazem obowiązek jak i kompetencję zarządcy drogi. Nie można jednak uznać, że wniosek skierowany do zarządcy drogi przez podmioty niebędące posiadaczami gruntów na których znajdują się drzewa podlegające usunięciu, w ogóle wszczyna postępowanie administracyjne kończące się wydaniem decyzji administracyjnej. Wycinanie drzew stanowi bowiem kompetencję zarządcy drogi, a może być przedmiotem postępowania administracyjnego z udziałem właściciela nieruchomości na której znajdują się drzewa (jeżeli zarządca zobowiązuje do usunięcia drzew) lub z udziałem samego zarządcy (jeżeli usunięcie drzew wymaga zezwolenia np. organu gminy). Stąd podanie wnioskodawców z dnia 28 grudnia 2023 r. nie mogło wszcząć postępowania administracyjnego.

Tym niemniej Burmistrz Miasta, reagując na to wystąpienie w istocie postępowanie takie wszczął i prowadził. Jak jednak wynika z zawiadomienia o oględzinach skierowanego do wnioskodawców, pierwotnie przyjmował, że postępowanie dotyczy kary za usunięcie drzew lub krzewów (art. 88 i 89 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1336 ze zm.; dalej: u.o.p.), by następnie jednak, pismem z 12 stycznia 2024 r., sprostować tę informacje wskazując, że postępowanie dotyczy wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew (art. 83 u.o.p.). Takie postępowanie burmistrza było wadliwe w stopniu oczywistym, ponieważ wnioskodawcy ani nie usunęli drzew (przynajmniej nie polu zainteresowania organu w tu omawianej sprawie) ani nie złożyli wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew. Postępowanie takie, dotyczące - jak należy ostatecznie sprecyzować jego przedmiot - zezwolenia na wycięcie drzew, było więc od samego początku bezprzedmiotowe, na co zresztą wnioskodawcy kilkukrotnie trafnie zwracali organowi uwagę.

Bez wątpienia więc obowiązkiem organu było w takiej sytuacji umorzenie postępowania na podstawie - czego trafnie domagali się wnioskodawcy - art. 105 § 1 k.p.a.

Organ natomiast w zaskarżonej decyzji, de facto rozstrzygając postępowanie zgodnie z żądaniem stron, czyli umarzając postępowanie, dowodził, że orzeczenie odpowiada wnioskowi stron, które wycofały swe podanie. Takie stwierdzenie jest wadliwe, ponieważ pismo z 28 grudnia 2023 r. nie zawierało wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew. Nadto organ - zresztą słusznie - uznał, że zawarte w decyzji rozstrzygnięcie jest zgodne z żądaniem stron i nie wymaga uzasadnienia (art. 107 § 4 k.p.a.). Mimo decyzję szczątkowo uzasadnił, w uzasadnieniu tym wskazując jednak w istocie wyłącznie na przyczyny odstąpienia od uzasadnienia. Treść tego wyjaśnienia jest jednak nie w pełni spójna z rozstrzygnięciem. Otóż w podstawie prawnej decyzji zasadnie powołując art. 105 § 1 k.p.a. Tymczasem wyjaśniając podstawę odstąpienia od uzasadnienia stwierdził, że przyczyną umorzenia postępowania było "wycofanie podania", czyli sugerował, że podstawą rozstrzygnięcia jest art. 105 § 2 k.p.a. Z przyczyn już tu omówionych nie mogło to mieć w sprawie miejsca.

Tym niemniej samo rozstrzygnięcie zawarte w decyzji oraz wskazana w niej literalnie podstawa prawna, były prawidłowe. Wadliwe, gdyż wewnętrznie sprzeczne, było wyjaśnienie przyczyn odstąpienia od uzasadnienia decyzji, co jednak nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ organ prawidłowo umorzył postępowanie zgodnie z wnioskiem stron, jako bezprzedmiotowe.

Ubocznie należy zauważyć, że pismu wnioskodawców z 28 grudnia 2023 r. nadano odrębnie bieg.

Sąd uznał wobec tego zarzuty skargi za niezasadne i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.