Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 272/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 22 ust. 1 i ust. 2, art. 24 ust. 1, ust. 2a pkt 1 lit. d, ust. 2c, art. 24a ust. 1, art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 marca 2024 r. nr IGK-II.7221.1.8.2024.SS w przedmiocie odmowy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 marca 2024 r. (nr IGK-II.7221.1.8.2024.SS), L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego – po rozpatrzeniu odwołania skarżącej J. C. – utrzymał w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia 11 grudnia 2023 r. (nr GK.6621.3093.2023) o odmowie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W piśmie z dnia 28 września 2023 r. J. C. zwróciła się do Starosty [...] z wnioskiem o uchylenie i wycofanie wszystkich czynności związanych z pracami geodezyjnymi podjętymi od 1 września 2021 r. do 29 września 2021 r. względem jej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie P.. W piśmie tym skarżąca wniosła, między innymi, o:

. uchylenie, cofnięcie wszystkich czynności dotyczących zmiany w ewidencji gruntów i budynków wraz ze zmianą identyfikatora działek, na których położone są budynki i doprowadzenie do stanu, który istniał w lipcu 2021 r. (scalenie gruntów),

. uchylenie mapy do aktualizacji operatu ewidencyjnego z dnia 28 września 2021 r., która posłużyła do naniesienia zmian w państwowych zasobach geodezyjnych, a także wymiarze podatkowym Gminy P.,

. przywrócenia powierzchni działki [...] o areale [...] ha.

W treści tego wniosku skarżąca wyjaśniła, że istnieją nieprawidłowości w geodezyjnym operacie technicznym, który stanowił podstawę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], jedn. ewid. [...] i wpisaniu działki nr [...] i nr [...], wskazując, że operat techniczny wzruszył decyzję ostateczną Wojewody L. z dnia 19 września 1977 r. (nr [...]) w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów położonych na terenie wsi P., B. , gm. P..

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Starosta Ł. decyzją z dnia 11 grudnia 2023 r. odmówił aktualizacji danych przedmiotowych ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jedn. ewid. [...], działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha, powstałej z połączenia działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], według stanu, który istniał w lipcu 2021 r., w tym polegającej na:

. uchyleniu, cofnięcia wszystkich czynności dotyczących zmiany w ewidencji budynków wraz ze zmianą identyfikatora działek, na których położone są budynki i doprowadzenie do stanu, który istniał w lipcu 2021 r.,

. uchyleniu mapy do aktualizacji operatu ewidencyjnego z dnia 28 września 2021 r., która posłużyła do naniesienia zmian w państwowych zasobach geodezyjnych,

. przywróceniu powierzchni działki [...] o powierzchni [...] ha.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w trakcie analizy dokumentów mogących stanowić podstawę wpisu prawa własności w księdze wieczystej dla działek nr [...] i [...] położonych w obrębie P., ustalono, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha powstała z połączenia działek ewidencyjnych nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha i stanowiła obszar niejednorodny pod względem prawnym. W trakcie założenia ewidencji gruntów w 1965 r., w granicach działki nr [...] zostały wykazane dwie działki ewidencyjne: nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha. W wyniku uwłaszczeń (na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych [Dz.U. Nr 27 poz. 250]), dla działki nr [...] o powierzchni [...] ha został wydany akt własności ziemi z dnia 10 czerwca 1974 r. (nr [...]). W trakcie scalenia gruntów wsi P. wskazane działki nr [...] i nr [...] nie podlegały szacowaniu i nie był wydzielany dla nich ekwiwalent. Zostały jedynie zmienione numery tych działek, bez zmiany ich granic i powierzchni. W ten sposób działka nr [...] otrzymała numer [...], natomiast działka nr [...] otrzymała numer [...]. Dla działki nr [...] w 1980 r. została urządzona księga wieczysta nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy L. w L. z siedzibą w Ś.. Natomiast dla działki nr [...] nie ma urządzonej księgi wieczystej. W dokumentacji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym dokumentacji stanowiącej podstawy zmian w ewidencji gruntów i budynków, brak jest dokumentów, na podstawie których dokonano połączenia działek nr [...] i nr [...] w powstałą działkę nr [...]. Wobec powyższego Starosta Ł. zlecił (w dniu 9 sierpnia 2021 r., w ramach zamówienia publicznego) sporządzenie dokumentacji geodezyjnej w zakresie doprowadzenia do zgodności zapisów ewidencji gruntów i budynków ze stanem prawnym wynikającym z księgi wieczystej, co do działki nr [...]. Na podstawie dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 listopada 2021 r. (pod nr [...]), w miejsce działki nr [...] została ujawniona działka nr [...] o pow. [...] ha i działka nr [...] o pow. [...] ha. Organ I instancji wyjaśnił, że żądanie wprowadzenia zmiany polegającej na uchyleniu i wycofaniu wszystkich czynności związanych z pracami geodezyjnymi i przywrócenie w ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] o powierzchni [...] ha jest niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym oraz przepisami dotyczącymi ewidencji gruntów i budynków, w tym z definicją działki ewidencyjnej. W dniu 15 listopada 2021 r. dla przedmiotowych działek zostały sporządzone i wydane wypisy z rejestru gruntów oraz wyrysy z mapy ewidencyjnej.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca J. C.. W odwołaniu podniosła, że domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i zobowiązania organu do uchylenia wszystkich czynności związanych z pracami geodezyjnymi przeprowadzonymi w dniach od 1 do 29 września 2021 r., z uwagi na rażące naruszenie przepisów prawa. W jej ocenie, decyzja nie odzwierciedla stanu faktycznego i prawnego, nie posiada uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz nie dotyczy jej wniosku z dnia 28 września 2023 r., ponieważ nie występowała o aktualizację bazy danych ewidencyjnych.

Decyzją z dnia 4 marca 2024 r. organ odwoławczy – Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając podniesione zarzuty za bezzasadne. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji powołał się na przepisy art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz na przepis § 36 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1670). Organ drugiej instancji podkreślił, że prowadząc postępowanie na wniosek organy są związane treścią wniosku strony, zatem w razie wątpliwości co do treści żądania obowiązane są wyjaśnić rzeczywistą wolę strony, tj. ustalić treść żądania strony. Wniosek skarżącej dotyczył aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...], poprzez przywrócenie stanu tej działki sprzed zmian ujawnionych w myśl art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h ustawy p.g.i.k., w związku z operatem technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 listopada 2021 r., pod nr [...] W piśmie skarżącej z dnia 15 października 2023 r. (akta sprawy organu I instancji – k. 29-30 akt administracyjne), a także w odwołaniu od zaskarżonej decyzji z dnia 29 grudnia 2023 r. oraz w oświadczeniu z dnia 18 stycznia 2024 r., skarżąca zakwestionowała, aby jej wniosek dotyczył aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków. Natomiast z pisma z dnia 15 lutego 2024 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu II instancji, w którym wezwano skarżącą do jednoznacznego wskazania zakresu żądania opisanego w piśmie z dnia 28 września 2023 r. wynika, że skarżąca składając wniosek o "uchylenie i wycofanie wszystkich czynności związanych z pracami geodezyjnymi na zlecenie, podjętych od 1 września 2021 r. do 29 września 2021 r. i powrót do zapisów w ewidencji gruntów i budynków sprzed fikcyjnej, bezprawnej aktualizacji dokonanej na papierze (...)", żądała aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w myśl art. 24 ust.2a pkt 2 ustawy p.g.i.k.

Organ wyjaśnił, że pod pojęciem "aktualizacji" mieści się m.in. "przywrócenie", "zmiana", "usuniecie wpisu", "powrót", jak również szeroko rozumiane "uchylenie", czy "cofniecie" czynności, które doprowadziły do zamiany w ewidencji gruntów i budynków. Dlatego – w ocenie organu – niezasadny jest zarzut skarżącej, jakoby organ dopuścił się swobodnego interpretowania żądania strony. Odnosząc się zaś do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy organ wyjaśnił, iż żądanie skarżącej nie dotyczy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o nowe dokumenty, ale dokonanie – w oparciu o ponowną analizę dokumentów archiwalnych – korekty wpisów już dokonanych w przeszłości, które skarżąca uważa za błędne. Jednocześnie organ zaznaczył, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, wynikające z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest natomiast dopuszczalne, w postępowaniu prowadzonym na wniosek, dokonywanie korekty wcześniejszych wpisów na podstawie powtórnej oceny dokumentów archiwalnych. W trybie aktualizacji mogą być jedynie prostowane oczywiste omyłki, czy błędy pisarskie operatu. Wpisy dokonane w operacie ewidencyjnym co do działki nr [...] – dokonane zostały prawidłowo, bowiem obecnie wykazane działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] powstały w zgodzie z treścią dokumentacji źródłowej, tj. zgodnie z operatem technicznym nr [...] z dnia 4 października 2021 r. Operat techniczny zawiera informacje, które umożliwiły jego ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków. Rolą organu ewidencyjnego jak i odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie jest weryfikacja wcześniejszych wpisów, gdyż takie działanie odbywa się w trybie weryfikacji danych z urzędu. W omawianym postępowaniu nie dokonuje się powtórnej analizy dokumentacji źródłowej. Odnosząc się do kwestionowanego przez skarżącą operatu technicznego nr [...], organ wyjaśnił, że skargi na osoby wykonujące samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii (geodetów), stanowią odrębne i niezależne postępowanie, którego wynikiem może być sankcja dyscyplinarna wynikająca z art. 46 p.g.i.k. Nie ma to jednak wpływu na rozstrzygniecie w sprawie o zmianę danych w ewidencji.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że skarżąca chcąc dokonać zmian w zapisach ewidencji dotyczących przedmiotowych nieruchomości winna przedłożyć organowi ewidencyjnemu dokumenty pochodzące z okresu po dacie ostatniego wpisu, które będą wskazywały na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny lub prawny. Dokumentem stanowiącym podstawę do wprowadzenia tej zmiany byłby operat techniczny, w którym znajdować się powinny dane pomiarowe i obliczeniowe określające dane ewidencyjne działek. Dokument ten powinien pochodzić z okresu po dacie ostatniego wpisu, który wskazywałby na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny lub prawny. Poza tym dokumentacja ta musi być przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, to jest spełniać wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych. Tymczasem skarżąca składając wniosek o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie przedstawiła powstałych po ostatnio dokonanym wpisie dokumentów, które odnosiłyby się do nowych zdarzeń prawnych i uzasadniałyby wprowadzenie zmian we wpisach figurujących już w ewidencji gruntów.

Skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję wniosła skarżąca J. C., zarzucając jej wadliwość. Podniosła, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa i została wydana przez niewłaściwy organ. Wskazując na powyższe naruszenia wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz decyzji Starosty [...] z dnia 11 grudnia 2023 r., a także wszystkich czynności podjętych przez Starostę od dnia 1 września 2021 r.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie jest ona dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.

Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w niniejszej sprawie była decyzja Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 marca 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Starosty [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha, powstałej z połączenia działek nr [...] i nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym P. , gmina P..

Sąd w całości podziela stanowisko organów obu instancji, że wpisy dokonane w operacie ewidencyjnym dotyczące działki nr [...] dokonane zostały prawidłowo. Obecnie wykazane w tych danych działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] powstały bowiem zgodnie z treścią dokumentacji źródłowej, czyli zgodnie z operatem technicznym nr [...] z dnia 4 października 2021 r., a operat ten zawierał informacje umożliwiające jego ujawnienie w danych ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko to wynika zarówno z charakteru danych zawartych w ewidencji gruntów, jak i kompetencji organów administracji publicznej w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów określonych przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "p.g.i.k."). Natomiast dokumenty przedstawione przez skarżącą przed organem II instancji (przy piśmie strony z dnia 15 lutego 2024 r.), to jest kopia wybranych stron z operatu technicznego nr [...], zawiadomienia o wyznaczeniu punktów granicznych i czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych na potrzeby ww. pracy geodezyjnej, zaświadczenie z dnia 29 marca 1990 r., wniosek o wydanie wypisu/wyrysu z ewidencji gruntów i budynków złożony przez A. L., kopia mapy z operatu technicznego nr [...], kopia "mapy z roku 1983-1984", zawiadomienie o czynnościach ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych w ramach prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków obrębu P. , mapy "dot. Modernizacji z 2019 r.", "zdjęcie zrobione 10.12.2019 r.", "zdjęcie z mapy – wykorzystywanej do Planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. z 2002 r." i wypis z rejestru gruntów z dnia 10 listopada 2021 r. dla działki nr [...] – nie mogą stanowić podstawy zmian w ewidencji gruntów i budynków. Przedstawione dokumenty to dokumentacja już ujawnione w ewidencji gruntów i budynków (operat techniczny nr [...]), bądź dokumentacja archiwalna, która uprzednio stanowiła podstawy wpisu danych w ewidencji gruntów i budynków.

W zakresie podstaw i sposobu dokumentowania zamian w ewidencji gruntów i budynków wymaga zwrócenia uwagi, że nastąpić mogą one w ściśle określonym trybie albo na wniosek zainteresowanego, albo też z urzędu. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy p.g.i.k., ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jest to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Według art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, w ewidencji gruntów zawarte są informacje dotyczące m.in. położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Zgodnie z art. 22 ust. 2 p.g.i.k., podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2, zawiera operat ewidencyjny (art. 24 ust. 1 p.g.i.k.).

Informacje, zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 24 ust. 2a p.g.i.k.).

Według art. 24 ust. 2b p.g.i.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Natomiast odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.i.k.).

Przepisy omawianej ustawy przewidują również modernizację ewidencji gruntów i budynków, bowiem w myśl art. 24a ust. 1 p.g.i.k., starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych.

Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją określa wydane na podstawie art. 26 ust. 2 p.g.i.k. rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219 – dalej jako "rozporządzenie"). Według § 11 tego rozporządzenia, ewidencja obejmuje dane dotyczące: 1) działek ewidencyjnych, 2) użytków gruntowych, 3) klas bonitacyjnych, 4) punktów granicznych, 5) budynków, 6) lokali, 7) właścicieli albo samoistnych posiadaczy, opisu prawa własności lub stanu posiadania tych osób oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, daty nabycia tego prawa oraz informacji o dokumentach, które stanowiły podstawę opisu prawa własności albo stanu posiadania.

Zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:

1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:

a) postępowania rozgraniczeniowego,

b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,

c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,

d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

e) podziału nieruchomości,

f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;

2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;

3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.

Według zaś § 36 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1670), operat techniczny zawiera m.in. dokumentację niezbędną do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, jeżeli kierownik zgłoszonych prac geodezyjnych stwierdzi zmiany w tym zakresie podczas ich wykonywania. Ponadto, dokumentacja służąca do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, o której mowa w § 36 pkt 9, w zakresie obiektów objętych zgłoszonymi pracami geodezyjnymi zawiera informacje dotyczące istniejących lub projektowanych działek ewidencyjnych i ich punktów granicznych, budynków, użytków gruntowych i konturów klasyfikacyjnych, w postaci wykazu zmian danych ewidencyjnych (§ 39 pkt 3 tego rozporządzenia).

Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania prawne w kwestii zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w pełni trafne jest stanowisko organów, iż żądanie skarżącej nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ nie przedstawiła ona właściwych dokumentów, które uzasadniałyby zaktualizowanie danych w zakresie przywrócenia w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jedn. ewid. [...], działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...] ha, powstałej z połączenia działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], według stanu który istniał w lipcu 2021 r. Organy prawidłowo ustaliły tym samym, że skarżąca nie dążyła w istocie do zaktualizowania zawartych w ewidencji gruntów danych w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do przywrócenia danych wcześniejszych dotyczących jej nieruchomości. Z tego względu konkluzja organów o braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej była całkowicie prawidłowa, biorąc pod uwagę, że należycie wyjaśniły one wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także w sposób wyczerpujący zebrały i rozważyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Prawidłowo ustalono przede wszystkim, że wniosek skarżącej istotnie dotyczył aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...], poprzez przywrócenie jej stanu sprzed zmian ujawnionych zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h p.g.i.k., na podstawie niewadliwego operatu technicznego skutecznie przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 listopada 2021 r., pod nr [...] Wprawdzie w piśmie z dnia 15 października 2023 r., w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w oświadczeniu z dnia 18 stycznia 2024 r. skarżąca kwestionowała, aby jej wniosek dotyczył aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków, jednak w piśmie z dnia 15 lutego 2024 r. skarżąca ewidentnie żądała aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w myśl art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k.

Organy niewadliwie ustaliły ponadto, że wpisy co do istniejącej uprzednio działki nr [...] dokonane zostały prawidłowo, ponieważ obecnie wykazane działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] powstały w zgodzie z treścią dokumentacji źródłowej, tj. w zgodzie z operatem technicznym nr [...] z dnia 4 października 2021 r. Wskazany operat techniczny zawiera bowiem informacje, które umożliwiły jego ujawnienie w danych ewidencji gruntów i budynków. Rolą organu ewidencyjnego, jak i organu odwoławczego nie jest natomiast, co do zasady, weryfikowanie na wniosek wcześniejszych wpisów, ponieważ działanie takie odbywa się z urzędu, o ile zaistnieją ku temu przewidziane prawem przesłanki. Stało się tak właśnie w 2021 roku. Natomiast na wniosek strony dokonuje się jedynie zmiany danych wynikających z nowych zdarzeń i w oparciu o nową dokumentację względem już ujawnionej. Nie dokonuje się wówczas powtórnej analizy dokumentacji źródłowej. W celu zaś dokonania zmian w zapisach ewidencji dotyczących nieruchomości należy przedłożyć organowi ewidencyjnemu dokumenty pochodzące z okresu po dacie ostatniego wpisu, które będą wskazywały na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny lub prawny. Tym samym, dokumentem stanowiącym podstawę do zmiany byłby operat techniczny pochodzący z okresu po dacie ostatniego wpisu, który wskazywałby na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny lub prawny. Oczywiście dokumentacja tego rodzaju winna być przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz spełniać szczegółowe wymagania rozporządzenia dotyczące formatu zawartych w nim danych.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy jest zaś bezsporne, że skarżąca nie dołączyła do swojego wniosku o aktualizację (zmianę) danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dokumentów powstałych po ostatnio dokonanym wpisie, które odnosiłby się do nowych zdarzeń prawnych i uzasadniałyby wprowadzenie zmian we wpisach istniejących już w ewidencji gruntów. Natomiast przedstawione przez skarżącą dokumenty, które zostały już wcześniej wymienione, w tym również wypis z rejestru gruntów z dnia 10 listopada 2021 r. dla działki nr [...] – nie mogły stanowić podstawy zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Skoro zatem – zgodnie z powoływanym już art. 22 ust. 2 p.g.i.k. – na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych objętych tą ewidencją wynikające z nowych zdarzeń prawnych, to tym samym niedopuszczalne jest weryfikowanie tych wpisów na podstawie powtórnej oceny wyłącznie dokumentów archiwalnych. Żądanie skarżącej dotyczące wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów nie zostało zaś w tej sprawie udokumentowane żadnym nowym zdarzeniem prawnym, zaistniałym po wprowadzeniu do ewidencji gruntów danych przez nią obecnie kwestionowanych. Skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek dokumentu, który określałby prawidłowe dane w sposób inny niż jest to wykazane w aktualnych danych ujawnionych obecnie w ewidencji gruntów. Podkreślić również trzeba, że ewidencja gruntów ma jedynie charakter rejestrowy, a zatem wtórny pod względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających w niej ujawnieniu. Aktualizacja danych ewidencyjnych następuje bowiem zawsze poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym sprawy wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów w zakresie przywrócenia w bazie danych ewidencji gruntów i budynków działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha, powstałej z połączenia działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], zgodnie z żądaniem skarżącej, pozostawałoby w sprzeczności ze stanem prawidłowo ujawnionych obecnie danych ewidencji gruntów, które są aktualne. Należało bowiem uwzględnić, że na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 listopada 2021 r., w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...] w miejsce działki nr [...] o powierzchni [...] ha została ujawniona działka nr [...] o pow. [...] ha i działka nr [...] o pow. [...] ha. Nastąpiło to i z tego względu, że dla działki nr [...] urządzona została księga wieczysta nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy L. w L. z siedzibą w Ś., natomiast dla działki nr [...] nie ma do chwili obecnej urządzonej księgi wieczystej. W danych ewidencji gruntów nie mogła zatem istnieć jednak działka ewidencyjna nr [...], dla której części istnieje księga wieczysta, a dla pozostałej jej brak. Wskazano już, że skarżąca nie przedłożyła zaś żadnej dokumentacji, która mogłaby stanowić podstawę zmian w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej wnioskiem. Jak już wskazano, przedstawione przy jej piśmie z dnia 15 lutego 2024 r. dokumenty to ujawniona już w ewidencji gruntów i budynków dokumentacja (operat techniczny nr [...]) oraz dokumentacja archiwalna, która uprzednio stanowiła podstawy wpisów danych w ewidencji gruntów i budynków.

Na marginesie dodać można, że w sytuacji gdy strona podnosi, iż sprawa dotyczy prawa własności nieruchomości, może zwrócić się do sądu powszechnego z odpowiednim żądaniem. Prawomocne orzeczenie sądu stanowi w świetle obowiązującego prawa podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast w obecnym stanie żądane przez skarżącą zmiany w ewidencji nie mogą nastąpić wobec braku ku temu podstaw, ponieważ nie przedstawiono dokumentów, które zmianę taką by uzasadniały.

Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia reguł proceduralnych, Sąd nie dopatrzył się po stronie organów tego rodzaju uchybień. Organy prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i uwzględniając ustalony stan faktyczny sprawy, należycie wyjaśniły przesłanki jakimi kierowały się wydając swoje negatywne dla strony decyzje administracyjne. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany przez organy należytej i wszechstronnej analizie, a wyprowadzone przez organy wnioski są spójne i logiczne. Organ odwoławczy uzasadnił swoją decyzję w sposób wyczerpujący, przedstawiając prawidłowo podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Tym samym nie doszło do naruszenia powołanego w skardze przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z taką oceną nie czyni skargi zasadną. Ponadto, wbrew zarzutom skargi, w przedmiotowej sprawie orzekały organy właściwe dla jej rozstrzygnięcia. W takich zaś okolicznościach skarga – jako bezzasadna – nie mogła zostać uwzględniona.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.