Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 108/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1, § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka, Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca), WSA Andrzej Niezgoda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 9 grudnia 2022 r. nr 0601-IEE.711.299.2022.2 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 20 października 2022 r. nr 0604-SEE.711.O.89.2022.MO; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz K. P. kwotę 100 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 108/23

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 grudnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu zażalenia K. P. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chełmie z 20 października 2022r. w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chełmie prowadzi egzekucję administracyjną wobec E. C.. Wyrokiem z 27 września 2021 r. sygn. akt IC 1011/19 Sąd Okręgowy w Lublinie uznał za bezskuteczne wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chełmie czynności prawne polegające na zawarciu umów darowizny środków pieniężnych pomiędzy zobowiązaną E. C. i jej ojcem K. P.. Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt I ACa 801/21 oddalił apelację od powyższego wyroku.

W związku z powyższym wyrokiem, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chełmie pismem z 5 września 2022 r. poinformował skarżącego, że na podstawie zajęć z 1 września 2022 r., dokonanych w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec E. C., zawnioskował o realizację zajęć z rachunków bankowych skarżącego. Przedmiotowe pismo, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, doręczono 6 września 2022 r. W dniu 6 października 2022 r. wpłynął wniosek skarżącego o wyłączenie spod egzekucji administracyjnej wierzytelności z rachunku bankowego w [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku.

Postanowieniem z 20 października 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chełmie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. Postanowieniem z tego samego dnia organ egzekucyjny odmówił wyłączenia spod egzekucji tej wierzytelności, z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia żądania w tym zakresie.

W rozpoznaniu zażalenia na to postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wskazał, że zgodnie z art. 58 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Brak spełnienia choćby jednej z nich wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu.

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia żądania w trybie art. 38 u.p.e.a. skarżący wskazał, że dopiero z postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chełmie z 21 września 2022 r. dowiedział się, że nie posiada statusu zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chełmie postanowieniami z 21 września 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, które złożył skarżący. Przedmiotowe postanowienia doręczone zostały 30 września 2022 r. Uznać należy, że w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu i tym samym wniosek o jego przywrócenie złożony został z zachowaniem 7- dniowego terminu, określonego w art. 58 k.p.a.

Jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji skarżący wskazał na brak pouczenia o przysługujących prawach i przez to wprowadzenie w błąd w kwestii dotyczącej statusu w przedmiotowym postępowaniu. Podniósł, że w skierowanym piśmie z 5 września 2022 r. organ nie zawarł żadnego pouczenia co do drogi odwoławczej i przysługujących środkach zaskarżenia przeciwko zajęciu rachunku bankowego. W wydrukach zajęć zamieszczone było z kolei pouczenie przynależne do osoby zobowiązanego, a nie osoby trzeciej nie będącej zobowiązanym, która rości sobie prawa do rzeczy lub praw majątkowych, z których prowadzi się egzekucję. W tych okolicznościach skarżący był przekonany, że organ traktuje go jako zobowiązanego.

Organ ustalił, że w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chełmie status zobowiązanego posiada E. C.. Jednak wierzyciel legitymujący się prawomocnym wyrokiem pauliańskim i tytułem wykonawczym przeciwko swojemu dłużnikowi, może zaspokoić się z przedmiotu, który w wyniku zaskarżonej czynności prawnej, przeszedł do majątku osoby trzeciej. W przypadku darowania osobie trzeciej środków pieniężnych, wierzyciel jest uprawniony do prowadzenia egzekucji z całego majątku osoby trzeciej.

Organ podkreślił, że w wystosowanym po wydaniu wyroków sądów cywilnych piśmie skierowanym do skarżącego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chełmie wskazał, że prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec E. C., jednocześnie wyjaśniając przesłanki zastosowania egzekucji z rachunku bankowego skarżącego. Posługiwał się przy tym pojęciem osoby trzeciej. Z powyższego pisma nie wynikało, że skarżący jest traktowany jako zobowiązany. Pismo z 5 września 2022 r. nie stanowiło zaskarżalnego rozstrzygnięcia (decyzji) z jego obligatoryjnymi elementami w rozumieniu art. 107 k.p.a., a było jedynie informacją o działaniach podjętych w związku z wydanym wyrokiem pauliańskim. W ramach działania informacyjnego organ egzekucyjny nie był zobowiązany do wskazywania środków prawnych, którymi może posłużyć się osoba trzecia w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Przy piśmie przesłano zawiadomienia o zajęciu z 1 września 2022 r. W zajęciach tych w polu "oznaczenie zobowiązanego" wskazana została E. C., pouczenie zawarte w druku zawiadomień przeznaczone było również dla zobowiązanego. To jednak nie oznacza, że zobowiązanym stał się skarżący i że to jego dotyczyło pouczenie zawarte w tytule wprost odnoszącym się do E. C..

Obowiązkiem wnoszącego o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie oraz wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia uchybionego terminu wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania terminu. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

W ocenie organu, nie ma podstaw do uznania braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia żądania wyłączenia spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego i uznania przedstawionej argumentacji, że przez brak prawidłowych pouczeń w kierowanych do niego pismach, został wprowadzony w błąd co do statusu w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.

W skardze na powyższe postanowienie K. P. zarzucił:

I. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I Instancji, podczas gdy przy wydawaniu tego postanowienia doszło do naruszenia szeregu przepisów, a mianowicie:

1. art. 58 § 1 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że nie uprawdopodobnił uchybienia terminowi do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji bez swojej winy, a brak wiedzy o przysługujących środkach obrony przed wszczęciem postępowania co do składników majątku nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego, podczas gdy jest to okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu do dokonania czynności,

2. art. 9 k.p.a., art. 28 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez błędne uznanie, że pismo z dnia 5 września 2022 roku było jedynie informacją o podjętych działaniach w związku z wyrokiem pauliańskim i organ nie był obowiązany do wskazywania środków prawnych, którymi może posłużyć się osoba trzecia w toku postępowania egzekucyjnego w administracji, podczas gdy w związku ze skierowaniem egzekucji co do jej majątku staje się stroną postępowania egzekucyjnego w administracji, bowiem jej interesu prawnego dotyczy postępowanie, a organy administracji publicznej powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i są obowiązane do należytego, wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, czego w przedmiotowym postępowaniu organ nie uczynił, a organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu w zakresie obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chełmie z dnia 20 października 2022 roku i o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu 6 września 2022 roku otrzymał pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chełmie, które zawierało zawiadomienie o zajęciu wierzytelności i dwa zawiadomienia skierowane do [...] S.A. i [...] S.A. Po otrzymaniu tych zajęć skorzystał ze środka prawnego, jakim jest zarzut w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przewidziany w art. 33 § 1 u.p.e.a. Dopiero z postanowień z dnia 21 września 2022r., doręczonych w dniu 30 września 2022r., dowiedział się, że nie jest przez organ egzekucyjny traktowany jako zobowiązany i odmówiono mu prawa do wniesienia zarzutów. Wcześniej uważał, że skoro zostały zajęte jego rachunki bankowe, to jest zobowiązany do zapłaty egzekwowanej wierzytelności. W piśmie organ nie zawarł żadnego pouczenia co do drogi odwoławczej i przysługujących środkach. W wydrukach zajęć wierzytelności z rachunków bankowych zamieszczone zostały natomiast pouczenia przynależne do osoby zobowiązanego, a nie osoby trzeciej. Wynikało z tego, że organ traktuje skarżącego jak osobę zobowiązaną. Pismo, na które powołuje się organ, odnosi się do osoby trzeciej w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, tj. na rzecz której darowano majątek, a nie w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Treść korespondencji z dnia 5 września wprowadziła w tych warunkach skarżącego w błąd co do statusu w egzekucji i nie zawierała żadnych informacji o uprawnieniach. Brak pouczenia należy traktować jak błędne pouczenie w rozumieniu art. 112 k.p.a. Norma tam zawarta zabezpiecza stronę przed błędami popełnionymi przez organ administracji i skutkami nierespektowania przez niego wszystkich wymogów przewidzianych w k.p.a., w tym pouczenia strony o przysługujących jej środkach prawnych, które jest jednym z koniecznych elementów każdego rozstrzygnięcia administracyjnego, a także łamania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) oraz zasady czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.). Błędna informacja (w tym brak w ogóle pouczenia) co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych nie może powodować dla strony negatywnych konsekwencji.

Zdaniem skarżącego, nawet gdyby przyjąć argumentację organu, że z uwagi na informacyjny charakter pisma z dnia 5 września 2022 roku nie musiało ono zawierać pouczeń, to organ zobligowany był do tego na podstawie art. 28 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. oraz 9 k.p.a. Bierność organu stanowi naruszenie prawa bez względu na to, w jakiej fazie postępowania miała miejsce. Obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji.

Skarżący podkreślił, że był przekonany, iż jest zobowiązanym i prawidłowo skorzystał ze środka prawnego, jakim jest zarzut. Tym samym bez własnej winy nie wniósł w terminie wniosku o wyłączenie spod egzekucji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona co powoduje, że zaskarżone postanowienie oraz dotknięte tymi samymi wadliwościami postanowienie organu pierwszej instancji winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 t.j. dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tą regulacją sądy, rozpoznając skargi, nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej.

Istotą sprawy jest ocena wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji składnika majątkowego, w tym w szczególności stanowiska organów podatkowych, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu tego terminu.

Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. (który – zgodnie z art. 18 u.p.e.a. - stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednio), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Właściwy organ administracji zobowiązany jest zatem do przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki określone w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., tj.: 1) brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu; 2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; 3) dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu; 4) dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W przypadku niespełnienia choćby jednego z wymienionych warunków, wniosek nie może być uwzględniony.

Przepis art. 58 § 1 k.p.a. wymaga "uprawdopodobnienia", nie zaś udowodnienia braku winy. Nie wymaga natomiast "wykazania obiektywnych przeszkód". Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (zob. m. in. wyroki NSA: z dnia 9 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 354/02; z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1279/10; z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 313/15, z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 178/12,). Osoba zainteresowana powinna zatem uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z wnioskiem o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. (por. wyroki NSA: z dnia 8 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 1806/06; z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 933/10; z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 2531/11; z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 396/18; jak też: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 7 wydanie, C. H. Beck, s. 337).

W niniejszej sprawie poza sporem jest, że skarżący uchybił terminowi wskazanemu w art. 38 § 1 u.p.e.a do złożenia żądania o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego (14 dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do rzeczy lub prawa). Skarżący otrzymał wiadomość o zajęciu jego rachunku bankowego w dniu 6 września 2022 r. (data doręczenia pisma organu z dnia 5 września 2022 r.- k. 18 akt administracyjnych), a zatem termin, o którym mowa, upłynął z dniem 20 września 2022 r. Tymczasem wniosek skarżącego o wyłączenie spod egzekucji wpłynął do organu w dniu 6 października 2022 r. Niesporne jest także i to, że skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie tego terminu i że wniosek ten został złożony w terminie wynikającym z art. 58 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., tj. w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ uznał bowiem za uzasadnione twierdzenie skarżącego, że dopiero z chwilą otrzymania postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 21 września 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, co nastąpiło w dniu 30 września 2022 r., ustała przyczyna uchybienia terminu – skarżący dowiedział się o swoim statusie w postępowaniu egzekucyjnym oraz związanych z nim uprawnieniami procesowymi.

We wniosku o przywrócenie terminu (podobnie również w skardze) strona wskazała, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia żądania o wyłączenie spod egzekucji leży po stronie organu, który zaniechał swoich obowiązków i nie pouczył należycie skarżącego o jego prawach procesowych jako osoby trzeciej (uczestnika) w postępowaniu egzekucyjnym. Zamiast tego wprowadził go w błąd poprzez kierowanie pism, z których wynikały uprawnienia zobowiązanego, co ostatecznie doprowadziło do złożenia zarzutu, a następnie – po otrzymaniu postanowienia organu z 21 września 2022 r. ze stosownymi pouczeniami – do złożenia z opóźnieniem wniosku o wyłączenie spod egzekucji.

Twierdzeniu temu nie sposób, w ocenie Sądu, odmówić racji. Analiza akt sprawy potwierdza bowiem, że ani w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego, ani też w piśmie z dnia 5 września 2022 r. skarżący nie został powiadomiony o swoim statusie w postępowaniu egzekucyjnym, ani też o przysługujących mu prawach, w tym o przynależnych środkach zaskarżenia.

Organ podniósł w zaskarżonym postanowieniu, że pismo z dnia 5 września 2022 r. miało charakter wyłącznie informacyjny, wynika z niego jasno, że skarżący jest w postępowaniu "osobą trzecią", zaś organ na tym etapie nie był zobligowany do pouczania skarżącego o przysługujących mu środkach procesowych, w tym o możliwości skorzystania z instytucji wskazanej w art. 38 § 1 u.p.e.a.

Tymczasem organy administracji publicznej na każdym etapie postępowania są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.).Zasadnie zatem została podniesiona w skardze argumentacja o braku wiedzy skarżącego o prawie i terminie do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji. O prawie tym skarżący dowiedział się dopiero z treści postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym (co potwierdza sam organ uznając, że z tą właśnie chwilą ustała przyczyna uchybienia terminu), który złożył pozostając w przekonaniu, że jest to środek, który mu przysługuje jako osobie zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym, w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a. (co usprawiedliwiać może nadesłana do niego korespondencja w postaci zawiadomienia o zajęciu wraz z zawartym w nim pouczeniem dla zobowiązanego) i dotyczą go wszystkie te reżimy prawne, które odnoszą się do takiego podmiotu. Z uwagi natomiast na podstawę dokonania zajęcia, skarżącego traktować należy jako dłużnika zajętej wierzytelności (art. 1a pkt 3 u.p.e.a.) – wobec bowiem prawomocnego stwierdzenia bezskuteczności wobec Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chełmie umów darowizny zawartych przez skarżącego z dłużniczką (zobowiązaną) – E. C., jest on uznawany za dłużnika zobowiązanej. Organ nie powiadomił skarżącego o tej okoliczności, która w sposób oczywisty determinuje uprawnienia i obowiązki w postępowaniu egzekucyjnym.

Jakkolwiek nieznajomość przepisów prawa sama w sobie nie może być uznana za wystarczającą przesłankę do przywrócenia terminu, to jednak w konkretnych okolicznościach, w połączeniu z działaniami lub zaniechaniami organu administracji publicznej, może prowadzić do oceny, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W ocenie Sądu, niepoinformowanie strony skarżącej o możliwości złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji zajmowanego prawa (wierzytelności z rachunku bankowego) w połączeniu z brakiem znajomości przepisów skutkowało tym, że skarżący nie miał możliwości złożenia tego wniosku na wcześniejszym etapie. Dopiero bowiem informacja zawarta w postanowieniu z dnia 21 września 2022 r. stanowiła w istocie należyte pouczenie strony o przysługujących jej prawach w postępowaniu egzekucyjnym. O błędnym przekonaniu skarżącego o jego statusie i uprawnieniach świadczy fakt, że skorzystał on z drogi złożenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, podczas gdy uprawnienia takiego faktycznie nie posiadał.

We wskazanych warunkach, odmowa przywrócenia terminu naruszała również art. 8 § 1 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Dlatego w ocenie Sądu, na gruncie powyższych rozważań stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8 § 1, art. 9 i art. 58 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy (w tym organ egzekucyjny) uwzględnią powyższą ocenę i przy jej uwzględnieniu rozpoznają wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji jego prawa.

Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczona przez skarżącego opłata od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.