Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 285/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 75 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska, Protokolant asystent sędziego, Konrad Halota, po rozpoznaniu w dniu 1 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1018/22 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 lutego 2022 r., nr 1401-IEE3.711.1.243.2021.ŁS w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

1.1. Wyrokiem z 26 października 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1018/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 22 lutego 2022 r. przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

1.2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku spółki na podstawie tytułów wykonawczych z 30 grudnia r. oraz z 4 października 2021 r., wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., obejmujących należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., w kwocie należności głównej: 2.768.366,00 zł wraz z należnymi odsetkami. Postanowieniem z 27 października 2021 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku spółki, wskazując, że zobowiązana nie ma majątku, z którego możliwe jest egzekwowanie zobowiązań podatkowych, wynikających z tytułów wykonawczych z uwzględnieniem możliwości wyegzekwowania kwoty na pokrycie powstałych kosztów i wydatków egzekucyjnych.

Wskutek rozpoznania zażalenia strony, powołanym na wstępie postanowieniem z 22 lutego 2022 r., Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Organ drugiej instancji uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. przeprowadził postępowanie egzekucyjne w sposób wyczerpujący i kompleksowy. Organ egzekucyjny wykazał, że strona nie ma żadnego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Mianowicie, spółka nie jest właścicielem żadnych nieruchomości (Centralna Ewidencja Ksiąg Wieczystych), ani pojazdów (Centralna Ewidencja Pojazdów). Z uzyskanych informacji (system OGNIVO oraz baza Cerber) wynikało też, że w niniejszej sprawie jedynymi znanymi składnikami majątkowymi strony, są rachunki bankowe w B. S.A. oraz m. S.A. Na rachunkach tych jednak brak jest środków finansowych. Ponadto, że w toku postępowania egzekucyjnego, przedmiotowe tytuły wykonawcze przydzielane były również do służby w terenie poborcy skarbowemu w celu ustalenia majątku ruchomego spółki. Pod wskazanym adresem spółka nie posiada żadnego majątku i brak jest jakichkolwiek znamion prowadzenia tam przez nią działalności gospodarczej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona zarzuciła powyższemu postanowieniu naruszenie art. 77 § 1, art. 80, art, 124 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 59 § 2, art. 64, art. 64a, art. 64b u.p.e.a., polegające na niewykazaniu, że w postępowaniu egzekucyjnym faktycznie nie uzyskano środków przewyższających koszty egzekucyjne.

Sąd pierwszej instancji oddalił skargę uznając, że brak jest jakichkolwiek perspektyw na uzyskanie przez zobowiązaną spółkę środków finansowych w przyszłości. Skoro bowiem podmiot ten nie składa deklaracji podatkowych na podatek dochodowy od osób prawnych, to nie uzyskuje on przychodów i w konsekwencji dochodów. Wykreślenie z rejestru podatników podatku od towarów i usług oznacza zaś, że nie ma szans na osiąganie obrotów, objętych opodatkowaniem podatkiem od wartości dodanej. Tym samym, została spełniona przesłanka wskazana w art. 59 § 2 u.p.e.a. Naczelnik US oraz Dyrektor IAS stwierdził bowiem i wykazał w uzasadnieniu wydanych w sprawie postanowień, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Organ egzekucyjny przed wydaniem postanowienia w przedmiotowej sprawie zgromadził wyczerpujący materiał dowodowy, dotyczący aktualnej sytuacji majątkowej spółki. Ustalenia i ocena prawna Dyrektora IAS oparte na tymże materiale dowodowym jest prawidłowa, dokonana w granicach swobodnej oceny dowodów. Stosownie też do wymogów wynikających z art. 124 § 2 k.p.a., zaskarżone postanowienie zawierało uzasadnienie faktyczne i prawne, zawiera wszystkie przewidziane prawem elementy.

W niniejszej sprawie organy egzekucyjne wykazały jakie środki udało się pozyskać w toku postępowania egzekucyjnego. Była to jedynie kwota 16.678,88 zł, przy istniejących zaległościowych podatkowych w wysokości 2.768.366,00 zł plus odsetki, oraz przy naliczonych kosztach egzekucyjnych w wysokości 120.315,18 zł. Ponadto wykazały, że spółka nie ma majątku i zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Trafnie zatem DIAS wskazał, że w myśl art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 tej ustawy, wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Brak jest więc przeszkód w tym, aby także obecnie spółka ujawniła Naczelnikowi US realnie istniejący majątek, umożliwiając tym samym zastosowanie dyspozycji art. 61 u.p.e.a.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, sąd uznał za bezzasadne zarzuty co do naruszenia przez DIAS powołanych w skardze przepisów u.p.e.a. oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 i art. 124 § 2 k.p.a.

1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

2. Skarga kasacyjna.

2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca. Zarzucono naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1, § 4, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA.

2.2. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.

3.2. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3.3. Zgodnie z art. 77 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przede wszystkim w sposób wyczerpujący zebrać rozpatrzyć cały materiał dowodowy (§1). Artykuł 80 k.p.a. stanowi natomiast, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

3.4. W przedmiotowej sprawie organ wyjaśnił, że wyegzekwowano od spółki kwotę 18.678,88 zł, która nawet nie pokryła naliczonych kosztów egzekucyjnych (określonych na kwotę 120.315,18 zł) nie odnaleziono również żadnego majątku spółki. Brak było bowiem środków na rachunkach bankowych, wkładach oszczędnościowych, majątku nieruchomego lub ruchomego, a w dodatku skarżąca zaprzestała prowadzenia swojej działalności, o czym świadczy wykreślenie jej z rejestru podatników podatku od towarów i usług. W sprawie bowiem ustalono, a ustalenia te nie były kwestionowane przez skarżącą, że zobowiązana spółka nie jest właścicielem żadnych nieruchomości (Centralna Ewidencja Ksiąg Wieczystych), ani pojazdów (Centralna Ewidencja Pojazdów). Z uzyskanych informacji (system OGNIVO oraz baza Cerber) wynikało posiadanie przez spółkę rachunków bankowych w B. S.A. oraz m. S.A., niemniej na rachunkach tych brak było środków pieniężnych. Tytuły wykonawcze przydzielone były również do służby w terenie poborcy skarbowemu w celu ustalenia majątku ruchomego spółki. Organ egzekucyjny ustalił, że pod wskazanym adresem spółka nie ma żadnego majątku i brak jest jakichkolwiek znamion prowadzenia tam przez nią działalności gospodarczej (brak szyldu, skrzynki pocztowej). Ponadto w bazie Jednolitych Plików Kontrolnych brak jest kontrahentów zobowiązanej, a z rejestrów Urzędu Skarbowego W. wynika, iż spółka wykazała ostatni przychód w deklaracji CIT-8 za 2018 rok, natomiast ostatnia deklaracja spółki za 2020 rok wykazuje stratę w wysokości 22.925,00 zł. Zobowiązana 29 października 2019 r. została wykreślona z rejestru podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT.

Słusznie zatem stwierdził sąd pierwszej instancji, że powyższe okoliczności oznaczają, że brak jest jakichkolwiek perspektyw na uzyskanie przez zobowiązaną spółkę środków finansowych w przyszłości. Skoro spółka składała deklaracji podatkowych na podatek dochodowy od osób prawnych, to nie uzyskuje ona przychodów i w konsekwencji dochodów. Wykreślenie z rejestru podatników podatku od towarów i usług oznacza zaś, że nie ma szans na osiąganie obrotów, objętych opodatkowaniem podatkiem od wartości dodanej.

3.5. Powyższe okoliczności wskazują na niezasadność zarzutów naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1, § 4, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W sprawie prawidłowo sąd pierwszej instancji uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga sprawy merytorycznie nie doszło do naruszenia art. 75 § 1 k.p.a., który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Słusznie zatem stwierdził sąd pierwszej instancji, że organ egzekucyjny przed wydaniem postanowienia w przedmiotowej sprawie zgromadził wyczerpujący materiał dowodowy, dotyczący aktualnej sytuacji majątkowej spółki. Ustalenia i ocena prawna Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie oparte na tymże materiale dowodowym były prawidłowe, dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów.

3.6. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Anna Sokołowska Wojciech Stachurski Anna Dalkowska