Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 874/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 § 5 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2023 r. sprawy ze skargi L. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr 2201-IEE.7192.2.36.2023.DK w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor IAS" lub "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 54 § 5 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia L.L. (dalej jako "Skarżący") na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 12 lipca 2023 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

2.1. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej jako "Naczelnik US" lub "organ pierwszej instancji") wszczął wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 18 maja 2023 r. nr [...] z dnia 18 maja 2023 r., wystawionych przez wierzyciela - Prezydenta Miasta, obejmującego zaległość w podatku od nieruchomości za miesiące październik - grudzień 2021 r. i za 2022 r.

Celem wyegzekwowania zaległości poddanych egzekucji Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni jako organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 22 maja 2023r., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Bank S.A. Zajęcie do Banku doręczono za pośrednictwem systemu teleinformatycznego w dniu 22 maja 2023 r.

Bank w odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 30 maja 2023 r. poinformował, że saldo zajętych rachunków, które wynosi 19,34 zł. nie przekracza kwoty wolnej od zajęcia, wobec czego zajęcie nie może zostać zrealizowane.

Przesyłka zawierająca ww. zawiadomienie oraz odpisy tytułów wykonawczych została doręczona Skarżącemu w dniu 7 czerwca 2023 r.

Skarżący pismem z dnia 12 czerwca 2023 r. zatytułowanym ,,skarga’’ skierowanym do Urzędu Miasta, wniósł skargę na czynności egzekucyjne.

W treści pisma Skarżący powołując art. 54 u.p.e.a. zarzucił zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonane są czynności egzekucyjne w sprawach odpisów tytułów wykonawczych z dnia 18 maja 2023 r. Ponadto uzasadniając wniesioną skargę zarzucił dokonanym czynnościom; brak doręczenia tytułu wykonawczego - doręczenie odpisu tytułu wykonawczego oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Wierzyciel pismem z dnia 20 czerwca 2023 r., uznając się niewłaściwym w sprawie, przekazał Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni, pismo Skarżącego z dnia 12 czerwca 2023 r.

2.2. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2023 r. Naczelnik US oddalił skargę Skarżącego na czynność egzekucyjną.

Organ w wyniku analizy dokonanej czynności egzekucyjnej nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszeń przepisów prawa. Wskazał, że dokonując czynności w ramach, której zastosował środek w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, wypełnił dyspozycje wynikające z art. 26 § 1 pkt 1 jak i art. 80 § 3 u.p.e.a. przesyłając wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego odpisy tytułów wykonawczych, będących podstawą zastosowanego środka egzekucyjnego.

Organ pierwszej instancji nie dopatrzył się ponadto żadnych uchybień formalnych. Zdaniem organu zajęcie spełnia wszystkie wymogi przewidziane w u.p.e.a. Dokonane zostały w formie zawiadomienia, które zawierało wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej organ pierwszej instancji stwierdził, że Skarżący nie wskazał na czym uciążliwość zastosowanego środka polega. Natomiast zasada zastosowania w sprawie najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych znajduje zastosowanie, ale wyłącznie w sytuacji możliwości wyboru spośród kilku takich środków.

W sprawie dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank S.A. Bank w odpowiedzi na dokonane zajęcie poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków informując, że saldo zajętych rachunków bankowych wynosi 19,34 zł, zaś wykorzystana kwota wolna jest równa 0,00 zł. Organ egzekucyjny zaznaczył, że do dnia wydania rozstrzygnięcia Bank tytułem realizacji zajęcia nie przekazał żadnych kwot.

Organ podkreślił, że na etapie wszczęcia egzekucji uznał, że egzekucja z rachunku bankowego będzie dla zobowiązanego najmniej uciążliwym środkiem. Środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych podlegają bowiem zajęciu wyłącznie do kwoty wskazanej w zawiadomieniu o zajęciu. Ponadto na podstawie obowiązujących przepisów ustawy Prawo bankowe, przysługuje stronie kwota wolna od zajęcia, która stanowi 75% minimalnego wynagrodzenia, wobec czego zobowiązany nie jest pozbawiony w całości z możliwości korzystania z kwot znajdujących się na rachunkach bankowych.

Organ podkreślił, że Skarżący nie wykazał na czym uciążliwość zastosowanego środka polega, zatem przedstawiona w skardze argumentacja jest niewystarczająca dla uznania podniesionego zarzutu skargi zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Zdaniem organu egzekucyjnego w sprawie nie doszło do dokonania czynności z naruszeniem przepisów ustawy oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej.

2.3. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2023 r., na skutek rozpoznania zażalenia Skarżącego od ww. postanowienia organu pierwszej instancji, Dyrektor IAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że postanowienie Naczelnika US nie narusza prawa, zatem brak jest podstaw, aby je wyeliminować z obrotu prawnego.

Dyrektor IAS wskazał, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. podstawą skargi na czynności egzekucyjne jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Naczelnik US zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art.1a pkt 12 lit. a w/w ustawy tj. egzekucja z rachunków bankowych.

Zdaniem Dyrektora IAS z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny przesłał do Banku S.A. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej, o której mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe, lub innych należności pieniężnych - do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niepłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zawiadomienie z 22 maja 2023 roku o zajęciu rachunku bankowego zostało doręczone Banku S.A. 22 maja 2023 roku. Jednocześnie organ egzekucyjny zawiadomił stronę o zajęciu rachunku bankowego, doręczając 7 czerwca 2023 roku wraz z odpisem tytułu wykonawczego z 18 maja 2023 roku - skutecznie i w sposób prawidłowy - wydruk przedmiotowego zawiadomienia sporządzonego w postaci elektronicznej.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obliguje organ egzekucyjny do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jak stanowi art. 80 § 3 u.p.e.a. zobowiązanemu, przy odpisie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, doręcza się odpis tytułu wykonawczego jeżeli nie został wcześniej doręczony. Nadto ustawodawca w treści art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. również wskazuje na doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Brak jest zatem podstaw do uznania zarzutu skargi za uzasadniony.

W ocenie Dyrektora IAS organ egzekucyjny, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a.

Zdaniem Dyrektora IAS z akt sprawy wynika, że brak jest również uchybień formalnych. Zawiadomienie z 22 maja 2023 roku zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 67 § 2 pkt 1-8 u.p.e.a.

Organ odwoławczy zauważył, że zawiadomienie nie zawiera elementu wskazanego w art.67 § 2 pkt 9 ustawy i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 67 § 2a w/w ustawy – jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz pieczęci organu egzekucyjnego. Dyrektor IAS podkreślił, że przedmiotowe zawiadomienie sporządzone jest według wzoru określonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Dyrektor IAS stwierdził zatem, że zaskarżona czynność Naczelnika US jest prawidłowa i zgodna z prawem, a argumenty strony nie znajdują uzasadnienia w przedmiotowej sprawie, bowiem w kwestionowanej czynności egzekucyjnej organ nie dopatrzył się nieprawidłowości.

Odnosząc się do argumentacji skargi dotyczącej zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, stanowiącej podstawę skargi z art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a., organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie. Za najmniej uciążliwy środek egzekucji obowiązków pieniężnych należy uznać egzekucję z pieniędzy, natomiast bez wątpienia za najbardziej uciążliwy uznaje się egzekucję z nieruchomości.

W przedmiotowej sprawie Naczelnik US dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego prowadzonego przez Bank S.A. W odpowiedzi Bank poinformował, że saldo zajętych rachunków bankowych wynosi 19,34 zł i kwota nie przekracza kwoty wolnej od zajęcia, wobec czego zawiadomienie nie może zostać zrealizowane. Tym samym, organ egzekucyjny nie wyegzekwował żadnych kwot. Pismem z dnia 21 lipca 2023 r. Bank udzielił informacji, że umowa o prowadzenie rachunku została rozwiązana. Zdaniem Dyrektora IAS sam ten fakt świadczy o bezzasadności zarzutu o zbytniej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego.

Ponadto Dyrektor IAS podkreślił, że prowadzone postępowanie egzekucyjne jest konsekwencją braku dobrowolnego spełnienia przez Skarżącego zobowiązania objętego egzekucją. Jeśli środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy, to Skarżący jako zobowiązany powinien wskazać inny składnik majątkowy, z którego jego zdaniem egzekucja byłaby mniej uciążliwa i jednocześnie doprowadziła do realizacji dochodzonego obowiązku.

3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Skarżący zaskarżył ww. postanowienie Dyrektora IAS zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego:

a) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 32 u.p.e.a.,

b) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.,

c) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 21 § 1 pkt 1, 2 ustawy Ordynacja podatkowa,

d) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 6 pkt 3 powstania obowiązku podatkowego ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

e) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych,

f) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 4 podstawy opodatkowania, ustawy o podatku od nieruchomości, który stwierdza, że podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów powierzchnia,

g) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 4 podstawy opodatkowania, ustawy o podatku od nieruchomości, który stwierdza, że podstawę opodatkowania stanowi dla budynków powierzchnia.

W związku z powyższym, Skarżący zaskarżył postanowienie w całości i jednocześnie wniósł o; umorzenie w części postępowania podatkowego, zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

3.2. W pismach z dnia 25 września 2023 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. kserokopii zdjęcia rzutów ekranu ortofotomap, z dokumentu – decyzji z 26 października 2010 r. z akt pozwolenia na budowę oraz kserokopii zdjęcia decyzji z dnia 26 października 2010 r. z akt pozwolenia na budowę.

4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga jest niezasadna.

5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US oddalające skargę na czynność egzekucyjną, co na podstawie powołanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a. pozwoliło na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

5.3. W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2).

W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18; wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13; CBOSA).

Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; por. też wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 2966/17, wyrok NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1098/18; CBOSA).

Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2972/17; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13; CBOSA).

W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; CBOSA). Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyroki NSA: z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2843/16; z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3867/14; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11; CBOSA).

W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 48/18; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13, CBOSA).

Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.

5.4. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że Dyrektor IAS prawidłowo dokonał oceny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne danej czynności egzekucyjnej.

Nie budzi wątpliwości, że na taką czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Egzekucja z rachunków bankowych jest jednym ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a, stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, a taka należność była egzekwowana w drodze przymusu od Skarżącego.

Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie: 1) po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego; 3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Jak stanowi art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne: 1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia; 2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia. Art. 80 § 2a u.p.e.a. stanowi, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie obejmuje kwot pochodzących ze: 1) świadczeń alimentacyjnych, świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczeń rodzinnych, dodatków rodzinnych, pielęgnacyjnych, porodowych, dla sierot zupełnych, zasiłków dla opiekunów, świadczeń z pomocy społecznej, świadczeń integracyjnych, świadczeń wychowawczych, jednorazowych świadczeń, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem", świadczenia dobry start, rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym, dofinansowania obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, dodatku osłonowego, o którym mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym, oraz dodatku węglowego, o którym mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym; 2) świadczeń, dodatków i innych kwot, o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 80 ust. 1 i 1a, art. 81, art. 83 ust. 1 i 4, art. 84 pkt 2 i 3 i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz środków finansowych na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 tej ustawy, w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej.

Według art. 80 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny przesłał do Banku S.A. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet dochodzonej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi.

Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał Bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności, objętej tytułami wykonawczymi wystawionymi przez wierzyciela Prezydenta Miasta. Ponadto organ wezwał Bank, aby niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu, zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego, oraz by po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Zawiadomienie zawierało również pouczenia dla banku i zobowiązanego.

Zawiadomienie z dnia 22 maja 2023 r. o zajęciu rachunku bankowego zostało doręczone do Bank w dniu 22 maja 2023 r.

Ponadto jak wynika z potwierdzenia odbioru przesyłki, zawartego w aktach sprawy wydruk ww. zawiadomienia wraz z odpisem tytułów wykonawczych został skutecznie doręczony Skarżącemu w dniu 7 czerwca 2023 r.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi opartego na braku doręczenia tytułu wykonawczego, a doręczenie jedynie odpisów tytułów wykonawczych - co potwierdza również Skarżący - organy zasadnie powołały treść przepisu art. 80 § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu, przy doręczeniu odpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, doręcza się odpis tytułu wykonawczego jeżeli nie został wcześniej doręczony. Nadto ustawodawca w treści art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. określił moment wszczęcia egzekucji z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Zatem z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika obowiązek organu egzekucyjnego, doręczenia wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczenie odpisu tytułu wykonawczego – co miało miejsce w niniejszej sprawie, a nie jego oryginału jak uważa strona skarżąca.

Natomiast wskazany w skardze art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. dotyczy treści pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu. Natomiast z treści art. 32 u.p.e.a., którego naruszenie także zarzuca Skarżący wynika, że organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

Tym samym z treści zarzucanych przepisów również wynika obowiązek organu egzekucyjnego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, a nie jego oryginału.

Zatem organ egzekucyjny doręczając w niniejszej sprawie zobowiązanemu w dniu 7 czerwca 2023 r. wraz z zawiadomieniem odpisów tytułów wykonawczych, które nie zostały wcześniej doręczone spełnił obowiązek doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, wynikający z powołanych powyżej przepisów u.p.e.a. Jednocześnie doręczone odpisy tytułów wykonawczych zawierały prawidłowe pouczenia o przysługującym prawie wniesienia zarzutów na prowadzenie egzekucji.

W związku z powyższym doręczenie Skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, wbrew zarzutom skargi nie naruszało przepisów art. 27 § 1 pkt 9 i art. 32 u.p.e.a.

Organ egzekucyjny dopełnił zatem wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zawiadomienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 pkt 1-8 u.p.e.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułów wykonawczych stanowiących podstawę do zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego – również wskazanie jego rodzaju; 5) kwoty należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę kosztów egzekucyjnych: a) opłaty manipulacyjnej, b) opłaty za czynności egzekucyjne, c) wydatków egzekucyjnych, d) opłaty egzekucyjnej; e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia.

Zauważyć należy, że zawiadomienie nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a., według którego zawiadomienie powinno zawierać również datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 67 § 2a lit. 1 u.p.e.a, jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz pieczęci organu egzekucyjnego.

Zawiadomienie spełnia również warunek określony w art. 67 § 2d u.p.e.a., zgodnie z którym zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zawiera również rodzaj należności pieniężnej, jeżeli należność: 1) jest zobowiązaniem podatkowym; 2) może być dochodzona z rachunku VAT, o którym mowa w art. 62a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe.

Ponadto zawiadomienie sporządzone jest według wzoru określonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Jednocześnie Sąd zaznacza, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie. W ocenie Sądu organ drugiej instancji słusznie stwierdził, że środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie był dla Skarżącego zbyt uciążliwy. Należy zaznaczyć, że zastosowany środek egzekucyjny stanowi jeden z najmniej uciążliwych dla zobowiązanego. Skarżący nie wskazał przy tym żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję. Co więcej, podkreślenia wymaga, w niniejszej sprawie zajęcie nie doprowadziło do wyegzekwowania żadnych należności, z uwagi na to, że znajdująca się na rachunku kwota nie przekraczała kwoty wolnej od zajęcia. Ponadto pismem z dnia 21 lipca 2023 r. Bank poinformował, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego dla Skarżącego nie może zostać zrealizowane, bowiem umowa o prowadzenie rachunku została rozwiązana.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie narusza prawa.

5.5. Odnosząc się do podnoszonych w skardze twierdzeń w zakresie inwestycji znajdującej się na nieruchomości Skarżącego, będącej przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości i egzekwowanej zaległości z tego tytułu od Skarżącego jako zobowiązanego, podkreślenia wymaga, że zgodnie z powołanym powyżej art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy.

W związku z powyższym Sąd nie jest uprawniony w sprawie poddanej kontroli, której przedmiotem jest skarga na czynność egzekucyjną do badania prawidłowości ustalenia podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości i podnoszonej przez Skarżącego kwestii bezumownego korzystania z jego nieruchomości przez wskazanego inwestora, czy też podnoszonej w skardze zasadności przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na inwestora.

Powtórzyć należy, że w postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że przedmiotem badania w ramach wniesionej skargi na czynność egzekucyjną nie stanowią w szczególności podnoszone przez Skarżącego kwestie i argumenty dotyczące prawidłowości ustalenia podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości, jak i naruszenia art. 21 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz powołanych w skardze przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych.

5.6 Odnosząc się do wniosków dowodowych strony skarżącej zawartych w pismach z dnia 25 września 2023 r. o przeprowadzenie dowodu z; kserokopii zdjęcia rzutów ekranu ortofotomap, z dokumentu – decyzji z 26 października 2010 r. z akt na pozwolenie na budowę oraz kserokopii zdjęcia decyzji z dnia 26 października 2010 r. z akt na pozwolenie na budowę, wyjaśnić należy, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zakres postępowania dowodowego jest wyznaczony przez funkcję sądowej kontroli administracji, jaką jest ocena legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, że sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie tych ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu czy czynności.

Jak wynika z treści skargi oraz pism strony skarżącej, wskazane wnioski dowodowe mają na celu określenie sytuacji prawnej nieruchomości Skarżącego będącej przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w związku z bezumownym jak twierdzi Skarżący korzystaniem z jego nieruchomości przez inwestora oraz sporną kwestią granic nieruchomości. Zadaniem składanych wniosków, jest zatem określenie sytuacji prawnej nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania oraz ocena prawidłowości określenia podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości, w związku z zaistniałym sporem pomiędzy właścicielami nieruchomości sąsiednich.

Okoliczności, na które miałyby być przeprowadzone wnioskowane dowody w ocenie Sądu nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną. Tym samym przeprowadzenie wnioskowanych dowodów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. było niedopuszczalne.

5.7. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że analiza akt sprawy dowodzi, że organ egzekucyjny nie uchybił obowiązkom wynikającym z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie zastosowanego środka egzekucyjnego. W rezultacie rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne organy podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie o jej oddaleniu. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

5.8. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.