Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 894/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2023 r., znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 24 lipca 2023 r., znak: SKO.41/2852/OS/2023, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 pkt 1 lit. a/ ustawy 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej: u.ś.r.), po rozpoznaniu odwołania K. C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Piask z 7 kwietnia 2023 r., znak: GPS.ŚR-8182.000236.SP.2023 odmawiającą przyznania K. C. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną G. C..

W uzasadnieniu decyzji Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., uznając, że organ dokonał błędnej wykładni tej normy i niewłaściwie zinterpretował wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. W przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organy, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Norma prawna uznana za niekonstytucyjną stanowi wadliwą podstawę prawną, nie jest więc dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r, która została uznana za niekonstytucyjną.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że również legitymowanie się skarżącego prawem do emerytury nie stanowi bezwzględnej przesłanki dla odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a/ u.ś.r.

Kolegium uznało jednak, że skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje, ponieważ sprawowana przez niego opieka nad żoną nie ma charakteru opieki kompleksowej i nie pozostaje w żadnym związku z rezygnacją z zatrudnienia, czy też z jego niepodejmowaniem. Powyższe stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.).

Jak ustaliły organy, niezbędna pomoc G. C. jest zapewniana nie tylko przez skarżącego, ale również przez dzieci małżonków C.. W toku prowadzonego postępowania, w tym podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że małżonkowie C. mieszkają w jednym domu wraz z trzema synami - G. C., S. C. i P. C.. Córka K. W. nie zamieszkuje z rodzicami, ale jest u nich codziennie i wykonuje takie czynności, jak: sprzątanie, pranie czy prasowanie. Natomiast syn K. C., który nie zamieszkuje z rodzicami, zajmuje się sprawami chorej matki związanymi z jej leczeniem, w tym zawozi ją do przychodni. Nadto dzieci małżonków C. robią swoim rodzicom niezbędne zakupy. K. C. wyjaśnił pracownikowi socjalnemu przeprowadzającemu wywiad, że przygotowuje żonie leki, a jednocześnie nie znał nazw tych leków oraz sposobu ich dawkowania, nie znał również lekarzy, u których się leczy jego żona oraz przychodni, do których żona uczęszcza. Nadto podano, że K. C. w razie potrzeby skorzystania przez chorą żonę z toalety w nocy (po sygnalizacji żony) pomaga jej wstać z łóżka. Posiłki gotuje skarżący albo jego córka K. W.. W wywiadzie środowiskowym skarżący wskazał ponadto, że cierpi na chorobę alkoholową, obecnie nie korzysta z żadnego wsparcia w tej dziedzinie (terapia), nie zachowuje abstynencji (spożywa alkohol), a gdy jest pod wpływem alkoholu, to opiekę nad G. C. sprawuje córka K. W..

Kolegium uznało, że opieka sprawowana przez skarżącego nad jego żoną nie ma charakteru opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., możliwe jest bowiem pogodzenie tej opieki z jednoczesnym pozostawaniem w zatrudnieniu (podjęciem zatrudnienia). Kolegium zauważyło, że odwołujący się od 2019 r. pozostaje na emeryturze, i korzystając z tego prawa, nie podjął się żadnego zatrudnienia, co świadczy o oczywistym brak związku między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad chorą żoną. Uzasadniając brak związku przyczynowego między niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a koniecznością zapewnienia opieki chorej żonie, Kolegium wskazało, że żona skarżącego legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym w roku 2003, czyli 20 lat temu, a od 2019 r. odwołujący się nie podejmował żadnego zatrudnienia, a ponadto jest on osobą z problemem alkoholowym, która nie zachowuje abstynencji.

Skargę na decyzję Kolegium wniósł K. C., zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. polegającej na:

- zaniechaniu wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwym przyjęciu, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a sprawowaną przez niego opieką nad żoną, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek istnieje,

- zaniechaniu wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwym przyjęciu, że zakres opieki świadczony przez skarżącego nie wypełnia dyspozycji art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., podczas gdy osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej,

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącego nad żoną.

Mając na uwadze powyższe, skarżący zażądał uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ponieważ zarówno skarżący, jak i organ wnieśli o rozpatrzenie sprawy w tym trybie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd organu pierwszej instancji co do podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumentacja organu pierwszej instancji, który oparł decyzję odmowną m.in. na dyspozycji art. 17 ust. 1b u.ś.r., jest wadliwa ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. zamiast wielu: wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach WSA w Lublinie: z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19; z 10 maja 2022 r., II SA/Lu 174/22; z 1 lutego 2022 r., II SA/Lu 20/22).

Sąd podziela zatem trafność oceny organu odwoławczego w odniesieniu do wyeliminowania powyższej negatywnej przesłanki odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest jednak zasadna z innej przyczyny, prawidłowo dostrzeżonej przez organy obu instancji.

W tym miejscu należy podkreślić, że nie ulega wątpliwości stan zdrowia żony skarżącego, która jest niepełnosprawna w znacznym stopniu i w związku z tym wymaga pomocy osób drugich.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom, innym niż matka, ojciec, opiekun faktyczny bądź osoba będąca rodziną zastępczą, jeśli nie podejmują one lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że świadczenie pielęgnacyjne ma stanowić pomoc ze strony państwa dla osoby zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje zatem osobom, których brak aktywności zawodowej wynika wyłącznie i bezpośrednio z konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest zatem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym małżonkiem, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku wzajemnej pomocy, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki jednego małżonka nad drugim całkowicie wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

W postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obowiązkiem organu administracji jest zatem ustalenie bezpośredniego związku między niepodejmowaniem czy rezygnacją z zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Ocena istnienia takiego związku winna zaś bazować na ustaleniu wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście jej kolidowania z możliwością podjęcia pracy.

Poza sporem oczywiście pozostaje, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności (w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r.) ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza zakwestionowania stanu jej zdrowia. O ile jednak w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej, o tyle w świetle przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. konieczne jest ustalenie charakteru i wymiaru sprawowanej opieki, czego nie należy utożsamiać z przeprowadzeniem dowodu przeciw treści orzeczenia o niepełnosprawności (por. także wyrok NSA z 18 maja 2021 r., I OSK 275/21). Posiadanie przez żonę skarżącego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie gwarantuje zatem automatycznie uzyskania przez skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres sprawowanej opieki musi bowiem być tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania.

Sąd nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły brak bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z podejmowania zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad żoną, gdyż zakres sprawowanej opieki nie wymaga rezygnacji z aktywności zawodowej.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym z wywiadu środowiskowego z 15 marca 2023 r., skarżący i jego żona zamieszkują w domu jednorodzinnym wspólnie z trzema synami. Ich pozostałe dzieci nie mieszkają z rodzicami, ale córka K. W., która jest u rodziców codziennie, pomaga rodzicom w czynnościach związanych z prowadzeniem domu, takich jak gotowanie, sprzątanie, pranie i prasowanie, natomiast syn K. C. wozi matkę na wizyty lekarskie. G. C. porusza się samodzielnie, czasem o kulach. Z uwagi na niedostosowanie łazienki do jej potrzeb, wymaga pomocy w wejściu do wanny. Wymaga pomocy w ubieraniu się, przygotowaniu leków i posiłków oraz w czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. W trakcie wywiadu skarżący wyjaśnił, że przygotowuje żonie leki, ale nie znał ani tych leków, ani ich dawkowania. Nie znał również lekarzy żony ani przychodni, do których żona chodzi na wizyty, ponieważ do przychodni zawozi ją syn K. . Wskazał, że posiłki gotuje sam, albo robi to jego córka [...]. Zakupy robią dzieci. Skarżący nie czuwa przy żonie podczas snu, jednak gdy ta zasygnalizuje potrzebę skorzystania z toalety, pomaga jej we wstawaniu. Jak ustalił pracownik socjalny, skarżący jest uzależniony od alkoholu, zaś obecnie nie korzysta z terapii i spożywa alkohol. Ustalono, że w sytuacji, gdy skarżący jest pod wpływem alkoholu, opiekę nadal jego żoną sprawuje córka [...]. Z informacji skarżącego wynika, że na alkohol przeznacza on otrzymane wraz z żoną świadczenia. Skarżący podpisał protokół wywiadu (k. 29-31 akt adm.).

Należy w tym miejscu podkreślić, że wywiad środowiskowy jest kluczowym elementem materiału dowodowego w sprawach dotyczących przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w przypadku istnienia wątpliwości dotyczących tego, czy zakres sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną jest tego rodzaju, że wyklucza podejmowanie pracy zarobkowej, choćby w ograniczonym wymiarze. To wywiad zawierający ustalenia pracownika socjalnego poczynione w bezpośrednim kontakcie z osobą niepełnosprawną (przy ewentualnej obecności opiekuna) pozwala na wyjaśnienie tych wątpliwości (w myśl art. 23 ust. 4aa u.ś.r., jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w celu weryfikacji tych wątpliwości).

Zdaniem Sądu, istotne dla uznania, że skarżący nie sprawuje nad żoną opieki uprawniającej go do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt, że nie wie, jakie lekarstwa żona przyjmuje oraz w jakich dawkach, a także nie jest w stanie wskazać, pod opieką jakich lekarzy znajduje się żona i do jakich przychodni uczęszcza. Ustalenia poczynione w toku postępowania przed organami, w tym w trakcie wywiadu środowiskowego, wskazują też na problem uzależnienia skarżącego od alkoholu, co jest istotne w realiach przedmiotowej sprawy. Jeżeli bowiem osoba objęta obowiązkiem alimentacyjnym ma prawidłowo wykonywać opiekę nad osobą niepełnosprawną i uzyskać wsparcie finansowe w związku z rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia, to musi ona dawać rękojmię, że obowiązek opieki będzie wykonywać stale i sumiennie. Osoba uzależniona od alkoholu, która, jak ustalono, nie poddaje się leczeniu odwykowemu, spożywa alkohol, przeznaczając na ten cel pieniądze swoje i żony, nie daje gwarancji prawidłowego sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Ponadto większość czynności opiekuńczych oraz związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego wykonują dzieci skarżącego: K. W. oraz K. C.. Sam fakt asysty skarżącego w wykonywaniu niektórych czynności życiowych przez żonę nie powoduje konieczności rezygnacji z podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Co nie mniej istotne, żona skarżącego nie jest osobą leżącą, samodzielnie porusza się po mieszkaniu, czasem o kulach, nie wymaga pomocy w czynnościach ściśle związanych z higieną (wymaga jedynie pomocy przy wchodzeniu do wanny), ani w spożywaniu posiłków.

Ocena dokonana przez Kolegium była zatem w pełni prawidłowa. Skarżący nie wykazał, aby zakres sprawowanej przez niego opieki nad żoną był tego rodzaju, że wyklucza podjęcie zatrudnienia (chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy). Nie ulega wątpliwości, że czynności opiekuńcze nad G. C. mogą być realizowane także przez osobę aktywną zawodowo, gdyż mają one charakter uniwersalny, tzn. nie dotyczą tylko grona osób, co do których istnieje konieczność zapewnienia opieki i pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Co istotne, w opiece nad żoną pomagają skarżącemu dzieci: córka K. W. i syn K. C..

Należy w tym miejscu podkreślić potrzebę odróżnienia świadczenia stałej pomocy osobie bliskiej, będącego elementem obowiązku alimentacyjnego, stanowiącego element tradycji, więzi rodzinnych i obowiązku moralnego od stałego świadczenia czynności opiekuńczych wymuszonych stanem niepełnosprawności, bez wykonania których zagrożona byłaby egzystencja niepełnosprawnego i godne funkcjonowanie. "Stałość" opieki warunkującej świadczenie pielęgnacyjne musi być tego rodzaju, że ma być nieprzerwana i dlatego wykluczająca nawet częściowe zarobkowanie. Nie spełnia tego warunku pomoc przy czynnościach związanych z przygotowaniem leków czy ugotowaniem posiłku (i to pod warunkiem, że skarżący nie jest pod wpływem alkoholu, ponieważ, jak wynika z wywiadu, którego ustalenia skarżący potwierdził podpisem, gdy jest pod wpływem alkoholu, opiekę nad matką sprawuje córka [...].

W rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze rodzaj i zakres opieki, niewątpliwe jest, że skarżący nie musi rezygnować z podjęcia zatrudnienia, gdyż nie jest to bezwzględnie potrzebne dla zaspokojenia podstawowych życiowych potrzeb jego niepełnosprawnej żony. Skarżący nie wykazał przy tym, jakie dowody czy okoliczności w sprawie pozwalałyby dojść do wniosku odmiennego od tego, który przyjęło Kolegium.

Powyższa ocena nie ma na celu umniejszenie wysiłku, jaki podejmuje skarżący, sprawując opiekę nad niepełnosprawną żoną, jednak art. 7 k.p.a. wyrażający zasadę prawdy obiektywnej nakazuje badać nie tylko słuszny interes obywatela (skarżącego), ale także interes społeczny. W tym ostatnim zaś jest, aby orzekając w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, mieć na uwadze cel tego świadczenia, którym jest zapewnienie chociażby częściowej rekompensaty wyłącznie tym osobom, które nie mają szans na podjęcie zatrudnienia z uwagi na przyjęcie na siebie obowiązku stałej i długotrwałej opieki nad bliskim niepełnosprawnym w stopniu znacznym, co wiąże się z ograniczeniem swobody w wyborze zatrudnienia.

W rozpatrywanej sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., ani powołanych w skardze norm prawa procesowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wyczerpującą argumentację zajętego przez organ stanowiska, w tym analizę stanu faktycznego (zakresu sprawowanej opieki) oraz prawnego (podstaw prawnych rozstrzygnięcia). Okoliczność, że wydana decyzja nie spełnia oczekiwań skarżącego, nie oznacza, że narusza ona prawo.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.