Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 271/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137, art. 140
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 27 stycznia 2022 r., nr NRŚ-OR.7534.16.2021.AN w przedmiocie zwrotu nieruchomości gruntowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zakwestionowaną skargą decyzją z 27 I 2022 r. (nr NRŚ-OR.7534.16.2021.AN) Wojewoda Dolnośląski (dalej jako "wojewoda"; "organ"), po rozpatrzeniu odwołania Gminy W. od decyzji Starosty O. z 27 V 2021 r. (nr 97/2021) uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł:

1. zwrot S. B. w udziale 5/8 oraz A. D. w udziale 3/8 prawo własności nieruchomości położonej we W., obręb S., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] AM - [...] o powierzchni AM - [...] ha, KW nr [...], stanowiącej obecnie własność Gminy W. ;

2. odmówił S. B. i A. D. zwrotu nieruchomości, położonych we W., obręb S., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] AM - [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] AM - [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] AM - [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] AM - [...] o powierzchni [...] ha;

3. że zwrotu nieruchomości gruntowej położonej we W., obręb S., nr działki [...] AM - [...] o powierzchni AM - [...] ha, KW nr [...] dokona Prezydent W. w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynie bezskutecznie termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego;

4. ustalił wysokość zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, na kwotę 54.803,35 zł, ustaloną proporcjonalnie do powierzchni zwracanej części nieruchomości wywłaszczonej;

5. zobowiązał S. B. do zwrotu na rzecz Gminy W. kwoty 34.252,09 zł, stanowiącej równowartość 5/8 części kwoty zwaloryzowanego odszkodowania, ustalonej proporcjonalnie do powierzchni zwracanej części nieruchomości wywłaszczonej - wraz z upływem 14 dni od dnia, w którym upłynie bezskutecznie termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego;

6. zobowiązał A. D. do zwrotu na rzecz Gminy W. kwoty 20.551,26 zł, stanowiącej równowartość 3/8 części kwoty zwaloryzowanego odszkodowania, ustalonej proporcjonalnie do powierzchni zwracanej części nieruchomości wywłaszczonej w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynie termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z 5 XII 1980 r. (znak GPA-8221/5/80) - w pkt 11 - Naczelnik Dzielnicy W.-F. orzekł o odjęciu na rzecz Dyrekcji Rozbudowy m. W., działającej w roli inwestora zastępczego budowy Portu Lotniczego-S., prawa własności nieruchomości rolnej położonej we W., stanowiącej współwłasność K. S. i S. B., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] "pod dotychczasowymi numerami działek: [...]; [...]-[...]; [...] i [...] – [...]". Podstawę materialnoprawną czynności stanowiły przepisy ustawy z 12 III 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.).

Z wykazu zmian gruntowych prowadzonych dla nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], według stanu na dzień 5 XII 1980 r. wynikało, że - dokonano podziału działki nr [...] (o powierzchni [...] ha), na działki nr [...] (o powierzchni AM - [...] ha) i [...] (o powierzchni [...] ha). Jednocześnie w wykazie zawarto informację o przejściu prawa własności działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], na rzecz Skarbu Państwa. Z wykazu wynikało również, że łączna powierzchnia działek nr [...] (o powierzchni [...] ha) i nr [...] (o powierzchni [...] ha), nr [...] i nr [...] wynosi [...] ha. Działki stanowiły współwłasność: K. S., z udziałem w wysokości 3/4 i S. B., z udziałem w wysokości 1/4. Z kolei z treści zamkniętej księgi wieczystej nr [...], prawo własności wspomnianej nieruchomości wpisano na rzecz K. S. i S. B. - z udziałami w wysokości 3/4 i 1/4 - w dniu 29 V 1980 r.

Dodatkowo, w wyniku podziału geodezyjnego działki nr [...] - dokonanego decyzją Prezydenta W. (dalej jako "prezydent") z 16 VIII 2007 r. (nr 110/2007), powstały działki nr [...] i nr [...].

Następnie, decyzją z 18 IV 2008 r. (nr I-L-82/08) wojewoda zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę P. S.A. dla inwestycji pn. "Budowa terminala pasażerskiego Międzynarodowego Portu Lotniczego we W. wraz z infrastrukturą obejmującą: drogi dojazdowe, miejsca parkingowe, garaże wielopoziomowe, budynek techniczny, urządzenia techniczne, dojścia piesze wraz z obiektami małej architektury, przewidzianej do realizacji przy ul. [...] we W.". Zaplanowane prace miały być prowadzone m.in. na działkach nr [...] i nr [...].

Dalej prezydent decyzją z 26 XI 2010 r. (nr 8/2010) zezwolił Zarządowi Dróg i Utrzymania Miasta we W. na realizację inwestycji drogowej, zatwierdzającą podział nieruchomości oraz projekt budowlany dla zadania pn. "Budowa łącznika ul. [...] z Nowym Portem Lotniczym we W.". Linie rozgraniczające teren objęły m.in. działkę nr [...].

Pismem z 19 X 2009 r. S. B. i A. D. wystąpiły do Starosty O. (dalej jako "starosta") z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Podniosły, że mimo upływu ponad 27 lat od prawomocności decyzji wywłaszczeniowej nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu, który był powodem odjęcia prawa własności powyższych parcel, co skutkuje ziszczeniem się przesłanki, o której mowa w art. 137 ust. 1 ustawy z 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899), dalej jako "ugn".

Postanowieniem z 26 III 2010 r. (znak NiR.III.7724-51/09 /GK/) wojewoda wyznaczył starostę, do rozpatrzenia wspomnianego wniosku.

Starosta, decyzjami z 6 VI 2013 r., z 14 X 2016 r. oraz 7 X 2019 r. orzekał o zwrocie w całości jak i w cześci. Na skutek wnoszonych przez gminę W. odwołań, wojewoda decyzjami z 12 III 2014 r. (znak NiR-OR.7581.240.2013.AR), 27 VI 2017 r. (znak NRŚ-OR.7534.63.2016.AN) oraz 1 X 2020 r. (znak NRŚ- OR.7534.31.2019.MP) uchylał decyzje starosty i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy starosta decyzją z 27 V 2021 r. (znak GN.7221-2/10):

1. zwrócił S. B. i A. D. prawo własności nieruchomości położonej we W., obręb S., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] AM - o powierzchni AM - [...] ha, KW nr [...], stanowiącej własność Gminy W. ;

2. zobowiązał prezydenta do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w terminie 14 dni;

3. ustalił wysokość zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania na kwotę 54.366,75 zł, w następujący sposób:

- S. B. za udział w 5/8 części, kwota 33.979,22 zł

- A. D. za udział w 3/8 części, kwota 20.387,53 zł;

4. odmówił S. B. i A. D., zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, położonych we W., obręb S., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] AM - [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] AM - [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] AM - [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] AM - [...] o powierzchni [...] ha.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że:

• w przypadku działki nr [...], spełnione są przesłanki zwrotu, albowiem z zebranego materiału wynika, że pomimo upływu 39 lat nie doszło do zrealizowania zabudowy portu lotniczego, pod którą działka ta była przeznaczona w decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z 25 V 1978 r. (nr 190/78) o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy portu lotniczego;

• natomiast działki nr [...] i nr [...] nie mogły być zwrócone, gdyż stanowią własność spółki P. S.A. we W.;

• z kolei zwrot działek nr [...] i nr [...] wyklucza okoliczność, że leżą one w liniach rozgraniczających dróg publicznych.

Dokonując oceny wartości dowodowej operatu szacunkowego z 15 IV 2021 r., starosta uznał opinię biegłego za sporządzoną zgodnie z wymogami określonymi w ugn oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z 21 IX 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2021 r., poz. 555). Na tej podstawie przeprowadzono waloryzację kwoty odszkodowania, która nie przekroczyła 50% aktualnej wartości nieruchomości wywłaszczonej.

Od decyzji starosty gmina W. wniosła odwołanie.

Wojewoda decyzją z 27 I 2022 r. (NRŚ-OR.7534.16.2021.AN) uchylił decyzję starosty w całości i w tym zakresie orzekł merytorycznie w sposób wyżej wskazany (v. s. 1 uzasadnienia). Wojewoda stwierdził, że w świetle art. 137 ust. 1 ugn, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Stosownie do art. 139 ugn, nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu. W przypadku zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, zwrotowi podlega również zwaloryzowana kwota odszkodowania (oraz nieruchomość zamienna, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania), w wysokości nie wyższej niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu (ewentualnie jej wartość odtworzeniowa). Przy czym osoby, które zostały wywłaszczone przed dniem 5 XII 1990 r., zwracają zwaloryzowane odszkodowanie w wysokości nie większej niż 50 % aktualnej wartości tych nieruchomości (art. 140 ust. 1 i 2 w związku z art. 217 ust. 2 ugn). Wojewoda wziął pod uwagę, że w dacie wywłaszczenia, nieruchomość składała się z działek gruntu nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], AM-[...], obręb S. o łącznej powierzchni [...] ha. Następnie w wyniku podziału geodezyjnego działki gruntu nr [...], dokonanego decyzją prezydenta z 16 VIII 2007 r. powstały działki nr [...] i nr [...]. W ten sposób wywłaszczona nieruchomość aktualnie znajduje się w granicach działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], AM-[...], obręb S. o łącznej powierzchni [...] ha.

Działki nr [...] i nr [...] (KW nr [...]), stanowią własność osoby trzeciej, tj. spółki P. S.A., co wyklucza ich zwrot. Z kolei zwrot działek nr [...] i nr [...] uniemożliwia okoliczność, że stanowią one elementy dróg publicznych (pasów drogowych lub poboczy) i leżą w liniach rozgraniczających ulic stanowiących zrealizowane obiekty drogowe. Zostały zaliczone do kategorii dróg publicznych uchwałami Rady Miejskiej W. z [...] V 2006 r. (nr [...]) i z [...] X 2014 r. (nr [...]). Natomiast cel wywłaszczenia nie został zrealizowany co do działki gruntu nr [...], AM-[...], obręb S.

Wojewoda podkreślił przy tym, że merytoryczną przesłanką zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest wykazanie zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Dlatego kwestią zasadniczą w sprawie było precyzyjne określenie celu wywłaszczenia spornych nieruchomości. Cel ten został określony w decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny budowy Portu Lotniczego wydanej przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego z 26 V 1978 r. (nr sprawy [...], nr decyzji 190/78) wskazanej w uzasadnieniu decyzji z 5 XII 1980 r.

W ocenie wojewody, starosta prawidłowo przyjął cel wywłaszczenia, na podstawie analizy planu realizacyjnego, bowiem "z analizy załącznika do decyzji z 26 V 1978 r. wynika, że plan przewidywał przeznaczenie wywłaszczonej ówcześnie działki [...] AM - [...], pod zabudowę portową Lotniska Komunikacyjnego we W. to jest: oczyszczalnia ścieków sanitarnych (na planie oznaczony nr [...]) oraz skład węgla (na planie oznaczony nr [...]) - str. 12-13 decyzji starosty. Ponadto uznał, że po upływie 41 lat od wydania decyzji o wywłaszczeniu, planowane zamierzenie inwestycyjne na terenie działki gruntu nr [...] nie zostało zrealizowane i nie nastąpiła żadna modyfikacja pierwotnego celu wywłaszczenia. Wobec tego cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, co potwierdzają protokoły z oględzin z 30 V 2012 r. i 11 V 2018 r. wraz z dokumentacją fotograficzną, ponadto zdjęcia lotnicze terenu działki gruntu nr [...] wykonane w latach 1982, 1995 oraz 2020.

Wojewoda wywiódł ponadto, że w sprawie nie odnaleziono dokumentów, które wskazywałyby, że w okresie od VI 1978 do IX 2004 r. zostały wydane decyzje o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego lub zawiadomienie o oddaniu obiektu budowlanego do użytku w okresie od XII 1980 r. do 31 XII 1994 r. Także decyzje o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego lub zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego z zamiarem przystąpienia do jego użytkowania w okresie od 1 I 1995 r. do 10 VII 2003 r. dla działki [...] AM - [...]. Również Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla miasta W. potwierdził, że od 11 VII 2003 r. do IX 2004 r. nie wydał decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego ani nie przyjął zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania dla inwestycji obejmującej teren działki nr [...] AM – [...]. Brak możliwości realizacji zadań inwestycyjnych z uwagi na brak środków finansowych wynika z kolei z treści "Protokołu kontroli finansowej przeprowadzonej na podstawie zlecenia kontroli Okręgowego Zarządu Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej we W.", pismo z 30 VI 1982 r. (znak Nr [...]).

W oparciu o powyższe ustalenia wojewoda skonstatował, że wskazany w przesłance zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, wynikającej z art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn, 10-letni termin realizacji tego celu, liczony od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie został zachowany. Tym samym, zaistniała podstawa do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości spadkobiercom byłego właściciela.

Jak wynika z odpisu zupełnego księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości gruntowej obejmującej m.in. działkę gruntu nr [...], obecnie stanowi ona własność Gminy W. Osobami wywłaszczonymi były K. S. i S. B. Osobami, na rzecz których następuje jej zwrot, są S. B. w udziale 5/8 oraz A. D. w udziale 3/8, co wynika z udokumentowanego postępowania spadkowego.

Wojewoda podkreślił nadto, że wobec tego, iż zwrotowi podlegała jedynie część nieruchomości wywłaszczonej (działka nr [...]), zwracaną kwotę odszkodowania należało ustalić proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości. Skoro odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną o powierzchni [...] m2 ([...] ha) ustalono na łączną kwotę 679.428,00 zł, to proporcjonalnie do wielkości działki podlegającej zwrotowi (nr [...]), czyli [...] m2 (AM - [...] ha), kwota zwrotu wyniosła 148.950 zł, po waloryzacji - 54.803,35 zł, (rok 2021).

Na potrzeby zastosowania art. 217 ust. 2 ugn, (czy kwota zwaloryzowanego odszkodowania nie przekracza 50 % aktualnej wartość zwracanej nieruchomości) na podstawie opinii biegłego ustalono aktualną wartość nieruchomości na kwotę 3.839.200 zł. Wojewoda uznał, że operat nie zawiera uchybień, mogących dyskwalifikować jego wartość dla potrzeb ustaleń w sprawie.

Od decyzji odwoławczej skargę złożyła gmina W. (dalej jako "skarżąca"), zarzucając organowi naruszenie:

1. art. 9 ugn, poprzez błędne przyjęcie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że wstrzymanie wykonalności decyzji w myśl art. 9 ugn odnosi się jedynie do czynności faktycznej "wydania" nieruchomości na rzecz byłego właściciela, a nie do przeniesienia własności nieruchomości, jako że w ocenie wojewody generalnie decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości jest aktem o charakterze konstytutywnym i z chwilę, kiedy staje się ostateczna, wywołuje skutek w postaci przejścia prawa własności nieruchomości na poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę, podczas gdy:

• istotą postępowania prowadzonego przez organ II instancji jest rozstrzyganie o prawie własności nieruchomości, i tegoż kluczowego rozstrzygnięcia co do prawa własności dotyczy także norma prawna z art. 9 ugn, regulująca zagadnienie wstrzymania wykonania decyzji,

• rozstrzygnięcie o "wydaniu" nieruchomości/przeniesieniu posiadania nieruchomości na rzecz byłego właściciela, jest jedynie następczym skutkiem rozstrzygnięcia kwestii własnościowych, i z punktu widzenia istoty postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest kwestią wtórną. Dopóki zatem kwestie własnościowe nie są rozstrzygnięte decyzją ostateczną oraz prawomocną, nie może nastąpić ani skutek w postaci przeniesienia prawa własności nieruchomości, ani też skutek w postaci przeniesienia posiadania nieruchomości,

• wstrzymanie wykonania decyzji rozstrzygającej w kwestii prawa własności nie może być ograniczone jedynie do samego "wydania" nieruchomości/przeniesienia posiadania nieruchomości, z pominięciem zagadnienia zasadniczego tj. wstrzymania przejścia własności nieruchomości;

2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn, poprzez ustalenie przez wojewodę kluczowej okoliczności faktycznej w niniejszym postępowaniu (tj. że cel wywłaszczenia nieruchomości nie został zrealizowany):

- na podstawie dowodów w postaci protokołów z oględzin z 30 V 2012 r. oraz z 11 V 2018 r. oraz dowodów w postaci zdjęć lotniczych wykonanych w roku 1982,1995 oraz 2020, podczas gdy realizacja celu wywłaszczenia mogła nastąpić w terminie 10 lat od daty, kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna tj. do roku 1990, a żadne z w/w dowodów przyjętych przez wojewodę nie dotyczą okresu do roku 1990. Organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Tymczasem wojewoda ograniczył się do ww. dowodów i dokonał na ich podstawie ustaleń, które nie obejmują okresu wyznaczonego normą prawną określoną w art. 137 ust. 1 pkt 2;

- na podstawie dowodu w postaci nieuwierzytelnionej kopii dokumentu pod nazwą: "Protokół kontroli finansowej przeprowadzonej na podstawie zlecenia kontroli Okręgowego Zarządu Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej we W." z 30 VI 1982 r., podczas gdy: nieuwierzytelniona kopia dokumentu nie stanowi wiarygodnego materiału dowodowego w sprawie administracyjnej, a organy administracji publicznej rozpatrujące sprawy winny podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktyczne i wyjaśnienia sprawy. Brak pozyskania przez wojewodę uwierzytelnionych kopii dokumentów, stanowiących podstawę orzekania, nie wypełnienia naczelnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie gromadzenia materiału dowodowego;

- na podstawie konstatacji wojewody, że organ ten nie odnalazł dokumentów, które by wskazywały, że w okresie od VI 1978 do IX 2004 r., została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego lub zawiadomienie o oddaniu budynku do użytku, podczas gdy brak dokumentów potwierdzających ww. ustalenie wojewody, a zgromadzone w aktach sprawy zaświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. dotyczy jedynie okresu od VII 2003 roku do IX 2004 r. Tym samym wojewoda w sposób niewystarczający zgromadził materiał dowodowy i dokonał ustaleń na podstawie wybiórczo pozyskanych dowodów;

3. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 oraz art. 140 ust. 1 ugn, poprzez ustalenie przez wojewodę, że zwrotu nieruchomości w niniejszym postępowaniu winna dokonać Gmina W. jako właściciel nieruchomości, podczas gdy decyzja Naczelnika Dzielnicy W. – F. z 5 XII 1980 r. wskazywała na odjęcie własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, a wojewoda ani nie wyjaśnił, ani nie przeanalizował:

- jaka jest podstawa nabycia nieruchomości przez Gminę W.,

- czy pomiędzy nabyciem nieruchomości przez Skarb Państwa a nabyciem nieruchomości przez Gminę W. przedmiotowa nieruchomość pozostawała/nie pozostawała we własności także innych podmiotów,

- jaka jest aktualna podstawa prawna zobowiązania Gminy W. do zwrotu nieruchomości na rzecz wnioskodawców, skoro decyzja Naczelnika Dzielnicy W. – F. z 5 XII 1980 r. wskazywała na odjęcie własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu motywów skargi skarżąca podniosła, że interpretacja organu pomija całkowicie istotę postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa, która to istota sprowadza się do zmiany prawa własności nieruchomości. Organ pominął bowiem całkowicie okoliczność, że ostateczna decyzja w przedmiocie zwrotu może w ramach kontroli zostać zaskarżona przez stronę postępowania do sądu administracyjnego. Regulacja art. 9 ugn wskazuje, że wykonanie decyzji następuje dopiero po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie 30-dniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Określenie "wykonanie" decyzji odnosi się do wszystkich jej elementów, a nie tylko do czynności faktycznej, tj. przeniesienia posiadania nieruchomości i naruszałoby art. 9 ugn. Jakoż, że przedmiotem postępowania jest własność nieruchomości, to błędne wykonanie zaskarżonej decyzji, może powodować nieodwracalne skutki prawne. Ponadto skarżąca wywiodła, że zebrany materiał dowodowy nie dotyczy stanu nieruchomości na rok 1987 (tj. siedem lat od daty decyzji Naczelnika Dzielnicy W.-F. z 5 XII 1980), ani nie dotyczy roku 1990 (tj. dziesięć lat od daty decyzji Naczelnika Dzielnicy W.-F. z 5 XII 1980), a rozstrzygnięcie organu oparte zostało na dopełnieniu materiału dowodowego własnymi przypuszczeniami. Czym naruszono art. 81a kpa. Wskazała również, że ani protokoły z oględzin z 30 V 2012 r. oraz 11 V 2018 r., ani dowody w postaci zdjęć lotniczych wykonanych w roku 1982, 1995 oraz 2020 r. nie dotyczą okresu do roku 1990. Tymczasem regulacja ugn wskazuje, że realizacja celu wywłaszczenia mogła nastąpić w terminie 10 lat od daty, kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna tj. do roku 1990. Również ustalenie braku realizacji celu wywłaszczenia na podstawie dowodu w postaci nieuwierzytelnionej kopii dokumentu pod nazwą: "Protokół kontroli finansowej przeprowadzonej na podstawie zlecenia kontroli Okręgowego Zarządu Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej we W." z dnia 30 VI 1982 r. oraz brak dokumentów, które wskazywałby, że w okresie od VI 1978 do IX 2004 r., została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego lub zawiadomienie o oddaniu budynku do użytku nie stanowi wiarygodnego materiału dowodowego w sprawie, co narusza zasady kpa w zakresie jego gromadzenia. Skarżąca podniosła dodatkowo, że wojewoda ani nie rozważył, ani nie wyjaśnił jaka jest aktualna podstawa prawna zobowiązania Gminy W. do zwrotu nieruchomości na rzecz wnioskodawców, skoro decyzja Naczelnika Dzielnicy W. – F. z 5 XII 1980 r. wskazywała na odjęcie własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Skarżąca wniosła o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji, jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wojewodzie.

Postanowieniem z 6 IV 2022 r. (NRŚ-OR.7534.16.2021.AN) wojewoda wstrzymał wykonanie ww. decyzji.

W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi wskazał, że próby podważenia wartości zgromadzonego materiału dowodowego w kwestii braku realizacji inwestycji na spornej działce mają charakter gołosłownej polemiki z faktami mającymi charakter notoryjności powszechnej.

Pismami procesowymi z dnia 25 i 27 VII 2022 r. swoje stanowisko wyraziły również uczestniczki postępowania S. B. i A. D., wnosząc o odrzucenie skargi w części dotyczącej punktu 2 zaskarżonej decyzji; ewentualnie o oddalenie skargi w całości, zasadzenie na ich rzecz zwrotu kosztów sądowych i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W pismach procesowych odniesiono się szczegółowo do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że zakresem skargi z niezrozumiałych przyczyn objęto całość decyzji wojewody, mimo że zawiera ona rozstrzygnięcia dotyczące kilku nieruchomości, w tym nieruchomości niestanowiących własności skarżącej. Jak wynika z pkt. 2 decyzji wojewody odmawia ona zwrotu nieruchomości oznaczonych m.in. jako działki nr [...] i nr [...]. Nieruchomości te stanowią własność P. S.A. we W., a nie skarżącej. Skarżąca nie ma więc w ogóle interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji w tym zakresie.

Jak wynika z art. 50 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - dalej jako "ppsa", legitymacja skargowa uzależniona jest od posiadania przez skarżącego interesu prawnego. Chodzi tu zatem o związek pomiędzy prawami skarżącego a przedmiotem zaskarżonego aktu. W niniejszym przypadku decyzja wojewody w zakresie rozstrzygającym o nieruchomościach nr [...] i nr [...] nie dotyczy praw skarżącej, tak więc z tego powodu skargę w powołanym zakresie należało oddalić. Nadmienić przy tym trzeba, że istnienie interesu prawnego, dającego legitymację skargową, stanowiącego przesłankę merytoryczną, a nie formalną, podlega badaniu z urzędu przez sąd administracyjny. Stwierdzenie jej braku u skarżącego skutkuje oddaleniem skargi bez jej merytorycznego rozpoznania (zob. np. wyroki NSA z dnia 9 II 2006 r., I OSK 433/05, z dnia 22 VIII 2019 r., I OSK 2475/17 – CBOSA).

Odnosząc się do oceny zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym pozostałych nieruchomości, tj. stanowiących własność skarżącej działek nr [...], [...] i [...], to przede wszystkim należy podkreślić, że wojewoda w pkt. 1 decyzji orzekł o zwrocie nieruchomości nr [...] na rzecz S. B. i A. D., zaś w pkt. 2 decyzji odmówił zwrotu nieruchomości nr [...] i nr [...].

Oceniając zaskarżoną decyzję w części zawierającej rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu nieruchomości nr [...] i nr [...], Sąd zwraca w szczególności uwagę, że decyzja w tej części jest korzystna dla skarżącej. W rezultacie odmowy zwrotu wskazane nieruchomości pozostaną przecież w zasobie nieruchomości należących do skarżącej. Jakkolwiek w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona skarżąca ma legitymację do kwestionowania również decyzji korzystnych dla niej, jednak z reguły w skardze powoływane są wówczas jakieś szczególne okoliczności wyjaśniające motywy tego rodzaju postępowania. Tymczasem w rozpatrywanej skardze w żadnym miejscu nie wyjaśniono, z jakich przyczyn zakresem skargi objęto również rozstrzygnięcie odmawiające zwrotu działek nr [...] i nr [...]. Również analiza akt administracyjnych i lektura decyzji obu instancji nie daje Sądowi podstaw do zidentyfikowania możliwych przyczyn tego rodzaju postępowania po stronie skarżącej. Jak wynika z decyzji organów obu instancji, odmawiając wnioskodawczyniom zwrotu nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] organy oparły się na utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wskazującej, że nawet w przypadku ustalenia, że nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia, to nie podlega ona zwrotowi w zakresie w jakim stanowi drogę publiczną. Powszechnie przyjmuje się bowiem, że z art. 2a ustawy z dnia 21 III 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1376, ze zm.) wynika, iż drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa (ust. 1), a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (ust. 2), są więc wyłączone z tradycyjnego obrotu prawnego (por. wyroki NSA z dnia: 12 II 2009 r., I OSK 361/08; 10 V 2013 r., I OSK 2391/11 i I OSK 2392/11; 21 I 2014 r., I OSK 2246/12; 11 III 2015 r., I OSK 1441/13; 8 IX 2015 r., I OSK 1921/14; 17 II 2016 r., I OSK 1004/15; 2 IX 2016 r., I OSK 2820/14; a także wyroki WSA we Wrocławiu z dni: 17 XII 2010 r., II SA/Wr 510/10 i 31 V 2013 r., II SA/Wr 141/13 oraz WSA w Warszawie z dnia: 8 IX 2011 r., I SA/Wa 650/11 i 5 XII 2013 r., I SA/Wa 1235/13 - CBOSA). Wskazane nieruchomości nr [...] i nr [...] stanowią niewątpliwie część drogi publicznej, tak więc nie sposób dopatrzeć się w tym zakresie naruszenia prawa.

Odnośnie do rozstrzygnięcia o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], to podstawę materialnoprawną takiego orzeczenia stanowi art. 136 ust. 3 ugn, zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Z powyższego wynika, że warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłego właściciela lub jego spadkobierców jest: 1) zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, 2) zwrot odszkodowania za wywłaszczenie lub zwrot nieruchomości zamiennej. Przy czym, zgodnie z art. 137 ust. 1 ugn, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Powyższe regulacje znajdują w kontrolowanej sprawie "odpowiednie" zastosowanie w zw. z art. 216 ust. 1 ugn, gdyż wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło w 1980 r., a więc przed wejściem w życie ugn. Jest przy tym utrwalone w orzecznictwie, że wskazane w art. 137 ust. 1 ugn terminy nie mają zastosowania do przypadków wywłaszczenia dokonanego przed wejściem w życie regulacji prawnych przewidujących te terminy (tj. przed 1 I 1998 r. w przypadku terminu 7-letniego i przed 22 IX 2004 r. w przypadku terminu 10-letniego), bowiem w przeciwnym razie oznaczałoby to naruszenie zakazu retroakcji (zob. np. wyrok NSA z 20 X 2017 r., I OSK 3475/15). W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 III 2014 r., sygn. akt P 38/11 (Dz.U. z 2014 r., poz. 376), zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia może być oceniana przez pryzmat upływu terminów określonych w art. 137 ust. 1 ugn jedynie w sytuacji, gdyby nie podjęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia przed dniem 1 I 1998 r., bądź nie zrealizowano celu wywłaszczenia przed dniem 22 IX 2004 r.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy wykazały, że wystąpiły przesłanki obligujące do zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Przeprowadzono bowiem szczegółowe postępowanie dowodowe. Wszystkie okoliczności istotne w sprawie znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, zaś jego ocena na etapie postepowania administracyjnego nie budzi zastrzeżeń w świetle określonych w art. 80 kpa wymagań swobodnej oceny dowodów. W zaskarżonej decyzji w sposób rzetelny i szczegółowy umotywowano wszystkie istotne elementy sprawy zarówno te o charakterze prawnym jak i faktycznym.

Z materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] objęta została zakresem wywłaszczenia dokonanego decyzją Naczelnika Dzielnicy W.-F. z dnia 5 XII 1980 r. (znak GPA-8221/5/80). Jednocześnie w ww. wykazie zmian gruntowych zawarto informację o przejściu prawa własności działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], na rzecz Skarbu Państwa. Działki te stanowiły dotychczas współwłasność: K. S., z udziałem w wysokości 3/4 i S. B., z udziałem w wysokości 1/4.

Trafnie też ustalono cel wywłaszczenia powołując się na wskazaną w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej z dnia 5 XII 1980 r. "decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego na budowę Portu Lotniczego wydaną przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego z dnia 26 V 1978 r. nr [...] nr decyzji 190/78". Biorąc ponadto pod uwagę, że wywłaszczenie przeprowadzono na wniosek Dyrekcji Rozbudowy m. W., W., pl. [...] z dnia 20 VI 1980 r. (znak [...]), działającej jako inwestor zastępczy budowy Portu Lotniczego – S., nie może ulegać wątpliwości, że celem wywłaszczenia była realizacja inwestycji polegającej na budowie Portu Lotniczego. Dalej zaś, analiza załącznika do decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego nr 190/78 (sygn. akt nr [...]) z dnia 26 V 1978 r. w sprawie zatwierdzenia uaktualnionego planu realizacyjnego zagospodarowania przestrzennego zabudowy portowej Lotniska Komunikacyjnego w S. i porównanie go z aktualną mapą ewidencyjną obejmującą działkę nr [...] AM – [...] wskazują, że plan ten przewidywał przeznaczenie wywłaszczonej ówcześnie działki [...] AM - [...], pod zabudowę portową Lotniska Komunikacyjnego we W. to jest: oczyszczalnia ścieków sanitarnych (na planie oznaczony nr [...]) oraz skład węgla (na planie oznaczony nr [...]).

Nie ma również podstaw do podważenia ustaleń organów wskazujących na niezrealizowanie celu wywłaszczenia w obrębie działki nr [...].

Organy stwierdzając powyższą okoliczność opary się na oględzinach nieruchomości (z 30 V 2012 r. i z 11 V 2018 r.), jak również na dokumentacji obejmującej zdjęcia lotnicze terenu działki gruntu nr [...] wykonane w roku 1982, 1995 oraz 2020. Nie odnaleziono też dokumentów, które by wskazywały, że w okresie od VI 1978 do IX 2004 r. została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego lub zawiadomienie o oddaniu obiektu budowlanego do użytku w okresie od XII 1980 r. do 31 XII 1994 r., decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego lub zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego z zamiarem przystąpienia do jego użytkowania w okresie od 1 I 1995 r. do 10 VII 2003 r. dla działki [...] AM - [...]. Również Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. potwierdził, że od dnia 11 VII 2003 r. do IX 2004 r. nie wydał decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego ani nie przyjął zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania dla inwestycji obejmującej teren działki [...] AM – [...]. Organy odwołały się również posiłkowo do historycznej dokumentacji w postaci protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia 8 IV 1982 r. dotyczącego przejęcia działki gruntu nr [...], oraz protokołu kontroli finansowej przeprowadzonej na podstawie zlecenia kontroli Okręgowego Zarządu Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej we W.", pismo z dnia 30 VI 1982 r. (znak Nr [...]), potwierdzających wstrzymanie budowy portu lotniczego z uwagi na brak środków finansowych.

W powyższych warunkach wystąpiły podstawy do zwrotu działki nr [...]. Zwrot orzeczono przy tym na rzecz S. B. w udziale 5/8 oraz A. D. w udziale 3/8, uwzględniając zakres następstwa prawnego wynikającego z orzeczeń sądowych dotyczących stwierdzenia nabycia spadku po F. S., J. S. i K. S. Wojewoda miał przy tej okazji podstawy do reformacji decyzji organu I instancji z uwagi na konieczność wyraźnego określenia udziałów stron w zwracanej nieruchomości oraz precyzyjnego (kompletnego) oznaczenia ewidencyjnego zwracanej nieruchomości.

Sąd nie dopatrzył się także nieprawidłowości kwestionowanej decyzji w części określającej obowiązek zwrotu przez wnioskodawczynie zwaloryzowanego odszkodowania, do czego obliguje art. 136 ust. 3 w zw. z art. 140 ugn. Zwracaną kwotę odszkodowania ustalono proporcjonalnie do powierzchni nieruchomości, która podlegała zwrotowi. Skoro odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną o powierzchni [...] m2 ([...] ha) ustalono na łączną kwotę 679.428 zł, oznaczało to, że - w przeliczeniu na 1 m2 - wyniosło ono 18 zł. Przemnożenie tej jednostkowej kwoty ustalonego odszkodowania przez powierzchnię części nieruchomości, podlegającej zwrotowi (działki gruntu nr [...]), czyli [...] m2 (AM - [...] ha), daje kwotę 148.950 zł. W motywach zaskarżonej decyzji zobrazowano także w formie tabelarycznej obliczenia waloryzacyjne uwzględniające wskaźniki zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie od 1981 r. do 2021 r. (od ustalenia odszkodowania do orzeczenia o jego zwrocie), ustalając w ostateczności wysokość zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na 54.803,35 zł.

Organy – mając na względzie dyspozycję art. 217 ust. 2 ugn – ustaliły także, że wartość zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi nie przekracza 50% wartości rynkowej nieruchomości w dniu zwrotu. W tym celu przeprowadzono dowód z operatu szacunkowego, który wykazał, że aktualna wartość rynkowa zwracanej nieruchomości wynosi 3.839.200 zł. W motywach zaskarżonej decyzji zawarto przy tym wszechstronną ocenę operatu pod kątem jego zgodności z przepisami prawa, a także pod kątem spójności wywodów i prawidłowości obliczeń, co pozwalało zakwalifikować go jako wiarygodny środek dowodowy. W szczególności wyjaśniono, że wycenę przeprowadzono w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej. Analizie poddano przy tym transakcje rynkowe nieruchomości gruntowych niezabudowanych będących przedmiotem prawa własności przeznaczonych pod aktywność gospodarczą i usługi. Ceną minimalną, tj. 303,03 zł/m2, charakteryzowała się transakcja podobna z dnia 18 XII 2020 r., dotycząca nieruchomości położonej w obrębie M., o powierzchni [...] m2. Z kolei ceną maksymalną, tj. 525,00 zł/m2, charakteryzowała się transakcja z dnia 27 II 2020 r., dotycząca nieruchomości położonej w obrębie S., w gminie K., powiecie [...], o powierzchni [...] m2. Wartość szacowanego gruntu została obliczona przy pomocy ustalonych współczynników korygujących, które uwzględniły ewentualne różnice w cechach cenotwórczych. Na podstawie badania rynku przyjęto bowiem, że wpływ na wartość rynkową szacowanej nieruchomości gruntowej miały: lokalizacja - 30%, sąsiedztwo i otoczenie - 20%, dostępność - 15%, potencjał - 25% oraz powierzchnia - 10%. Mając na względzie opracowaną skalę ocen, autorka opinii zakwalifikowała przedmiotową nieruchomość jako charakteryzującą się "korzystną" lokalizacją, "średnim" otoczeniem i sąsiedztwem, "korzystną" dostępnością, "średnim" potencjałem oraz "średnią" powierzchnią. Na tej podstawie ustalono sumę wartości współczynników korygujących na 1,16536, co przy średniej jednostkowej cenie transakcyjnej wynoszącej 398,12 zł/m2 pozwoliło oszacować jednostkową wartość 1 m2 wycenianej nieruchomości gruntowej na kwotę 463,95 zł. W ocenie Sądu organy miały wszelkie podstawy, by uznać przedmiotowy operat za wiarygodne źródło dowodowe.

Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie Sądu nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji okoliczność, że w ramach uzasadnienia decyzji odwoławczej wojewoda zamieścił passus dotyczący art. 9 ugn, który mogłyby sugerować, że skutek w postaci przejścia prawa własności nieruchomości na rzecz wnioskodawczyń następuje z chwilą wydania ostatecznej decyzji o zwrocie nieruchomości, zaś wykonanie decyzji w rozumieniu art. 9 ugn polegać ma wyłącznie na wydaniu nieruchomości. Nawet gdyby przyjąć, że takie jest stanowisko wojewody co do interpretacji art. 9 ugn, to nie sposób uznać, że mogło mieć ono jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Najistotniejsze jest jednak, że wojewoda na skutek wniesienia skargi wstrzymał wykonanie decyzji w pełnym zakresie (bez jakichkolwiek ograniczeń), jak również w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że określone w art. 9 ugn terminy wykonania decyzji obejmują wszystkie przewidziane w decyzji rozstrzygnięcia.

Nie można też uwzględnić zarzutów skargi powołujących naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Skarżąca kwestionuje materiał dowodowy mający potwierdzić brak realizacji celu wywłaszczenia sugerując występowanie luk dowodowych (w szczególności dla okresu od 1980 do 1990 r.) oraz podnosząc, że dowód w postaci protokołu kontroli finansowej przeprowadzonej na podstawie zlecenia kontroli Okręgowego Zarządu Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej we W." (pismo z dnia 30 VI 1982 r., znak Nr [...]) występuje w aktach administracyjnych w formie nieuwierzytelnionej kopii. Sąd zwraca jednak uwagę, że błędy dowodowe w powyższym zakresie mogłyby zostać stwierdzone wyłącznie w przypadku, gdyby istniało jakiekolwiek prawdopodobieństwo, że na działce nr [...] zrealizowano kiedykolwiek cel uwłaszczenia, a więc zabudowę związaną z Portem Lotniczym. Skoro zaś na taką zabudowę nie wskazuje aktualny sposób jej zagospodarowania, jak również nie wskazują na to zdjęcia nieruchomości z 1982 r., z 1995 oraz z 2020 r., to organy miały wszelkie podstawy uznać, że grunt nie został wykorzystany na cele wywłaszczenia. Z drugiej strony skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu, który chociaż pośrednio wskazywałby na realizację w obrębie działki nr [...] celu publicznego. Co do zarzutu posłużenia się kopią dokumentu, to dotyczy on jedynie pomocniczo wykorzystanych w sprawie: protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia 8 IV 1982 r., którym Dzielnicowy Zarząd Gospodarki Terenami W. F. przejął w celu rolniczego wykorzystania m.in. część działki gruntu nr [...], AM-[...] w związku ze wstrzymaniem budowy portu lotniczego oraz "Protokołu kontroli finansowej przeprowadzonej na podstawie zlecenia kontroli Okręgowego Zarządu Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej we W." (pismo z dnia 30 VI 1982 r., znak Nr [...]). Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazał, że fakt istnienia oryginalnych dokumentów oraz ich treść nie może być kwestionowana, ponieważ wielokrotnie były one już wykorzystywane w analogicznych sprawach, które w ramach kontroli instancyjnej toczyły się przed wojewodą (a zatem są one znane skarżącej). Przy tym ich znaczenie dowodowe - na kanwie sprawy dotyczącej zwrotu sąsiednich działek gruntu nr [...] i nr [...] - potwierdziło uzasadnienie wcześniejszego wyroku tutejszego Sądu z dnia 5 VI 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 248/18.

Tak samo nie jest zasadny zarzut podnoszący braki w ustaleniach dotyczących podmiotu zobowiązanego do zwrotu nieruchomości oraz ewentualnych zmian własnościowych w okresie poprzedzającym nabycie nieruchomości przez skarżącą. Jakkolwiek rację ma skarżąca, że wywłaszczenia dokonano na rzecz Skarbu Państwa, to jednak nie ulega wątpliwości, że aktualną właścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] jest skarżąca. W aktach administracyjnych znajduje się m.in. decyzja Wojewody W. z dnia 28 IX 1993 r. (sygn. [...]), którą stwierdzono nabycie z mocy prawa, z dniem 27 V 1990 r., prawa własności nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka gruntu nr [...] przez skarżącą, a więc gminę W. Decyzja ta figuruje również w księdze wieczystej nr [...] jako podstawa prawna nabycia przez gminę W. prawa własności działki gruntu nr [...]. W judykaturze jest zaś utrwalone stanowisko, że podmiotami zobowiązanymi do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości są Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego - w zależności od tego kto jest właścicielem nieruchomości w dniu wydania decyzji. W sytuacji, kiedy jednostka samorządu terytorialnego nabyła w drodze komunalizacji z mocy prawa wywłaszczoną nieruchomość, weszła też we wszystkie prawa i obowiązki wywłaszczyciela, w tym przede wszystkim w zakaz używania wywłaszczonej nieruchomości na inne cele niż określone w decyzji o wywłaszczeniu (zob. np. wyrok NSA z 24 IV 2015 r., sygn. akt I OSK 2152/13 – publ. CBOSA). Z akt administracyjnych nie wynika również, aby pomiędzy nabyciem nieruchomości przez Skarb Państwa a jej skomunalizowaniem na rzecz skarżącej grunt ten pozostawał we własności innych podmiotów. Taka okoliczność zresztą nie miałaby wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skoro bowiem nieruchomość pozostająca w zasobie własności publicznej nie została wykorzystana w celu, który przyświecał jej wcześniejszemu wywłaszczeniu, to podlega ona zwrotowi zgodnie z dyspozycją art. 136 ust. 3 ugn.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.