Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1859/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 33
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. w T. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie z dnia 10 października 2023 r., nr KR-23-49328, KR-PPR-A.621.6.2023.19 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala.


UZASADNIENIE

Okręgowy Inspektor Pracy (dalej: OIP) postanowieniem z dnia 10 października 2023 r. nr KR-23-49328; KR-PPR-A.621.6.2023.19 po rozpatrzeniu zażalenia G. Sp. z o.o. Sp. k. w T. (dalej: skarżąca, strona, spółka) utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy (dalej: Inspektor) z dnia 14 sierpnia 2023 r. nr KR-23-40241: KR-PPR-A.621.6.2023.11 w sprawie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 21 czerwca 2023r. nr [...], wystawionego przez Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie.

Ponadto postanowieniem z 21 czerwca 2023r. nr rej. KR-23- 31824; KR-PPR-A.621.6.2023.1, Inspektor nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000,00 zł. Tym samy Inspektor wezwał skarżącą do wykonania obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym w terminie 7 dni od daty jego otrzymania.

Postanowienie z 21 czerwca 2023 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz tytuł wykonawczy zostały spółce doręczone w dniu 30 czerwca 2023r.

Pismem z 7 lipca 2023 r. skarżąca wniosła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, które następnie zostało uzupełnione poprzez brak formalny dotyczący podpisu osoby upoważnionej. Skarżąca wskazała na częściowe wygaśnięcie obowiązku oraz na brak doręczenia jej upomnienia. Ponadto w ocenie spółki tytuł wykonawczy oparto na nieprawidłowo wyliczonym zobowiązaniu, który – jak twierdzi skarżąca – nie może być podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie, postanowieniem z 14 sierpnia 2023 r. nr KR-23-40241: KR-PPR-A.621.6.2023.11, oddalił zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.

W motywach rozstrzygnięcia, Inspektor podkreślił, że Spółka otrzymała wezwania do zapłaty (Upomnienie) z dnia 20 stycznia 2023r. znak [...] wydane w związku z niewykonaniem nakazu z dnia 1 sierpnia 2022r. znak [...], na którym - na pierwszej stronie - znajdował się odręczny zapis wskazujący na jego otrzymanie oraz data, pieczęć firmowa, podpis z pieczęcią imienną Dyrektora – S. C. W związku z tymi ustaleniami, podniesiony przez spółkę zarzut braku doręczenia Upomnienia, został uznany za chybiony.

W zakresie kolejnego podniesionego przez spółkę zarzutu wskazującego, że tytuł wykonawczy oparto na nieprawidłowo wyliczonym zobowiązaniu, bowiem doszło do częściowego wygaśnięcia zobowiązania ustalono, że pracodawca nie zrealizował w całości wszystkich obowiązków ustalonych ww. nakazem Inspektora pracy z dnia 1 sierpnia 2022r. Natomiast częściowe wykonanie tych obowiązków nie zwalniało od obowiązku wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz nałożenia wymienionego w ustawie u.p.e.a. środka egzekucyjnego. W tytule wykonawczym z dnia 21 czerwca 2023r. wyraźnie wskazano nakaz będący podstawą do wszczęcia egzekucji, tj. podano datę jego wydania oraz numer ewidencyjny. W treści obowiązku tytułu wykonawczego podano bowiem "Nakaz inspektora pracy z dnia 1.08.2022r. [...] w części niewykonanej na dzień 21.06.2023r." oraz przywołano treść decyzji nr 1, nr 2, nr 3 i nr 5 w części niewykonanej na dzień 21 czerwca 2023r. (tj. na dzień podpisania protokołu kontroli). Wskazano w nim również pracowników, którym skarżąca jako pracodawca nie wypłaciła należnych im świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Inspektor wskazał, że nawet jeżeli pomiędzy podpisaniem protokołu z kontroli (w czerwcu 2023r.) a doręczeniem tytułu wykonawczego pracodawca zrealizował obowiązek wypłaty w większym wymiarze niż wynikało to z zapisów tego protokołu kontroli, to nie niweczyło to prawidłowości określonego w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego egzekucji. Przede wszystkim dlatego, że wskazano w nim, że dotyczy on nie całego nakazu inspektora pracy z dnia 1 sierpnia 2022r. ale tylko jego niewykonanej części. Podkreślił też, że tylko wykonanie w całości obowiązku wynikającego z ww. nakazu inspektora pracy może stanowić o wygaśnięciu zobowiązania, natomiast wykonanie tego zobowiązania w części nie jest podstawą do nie wszczynania egzekucji.

Od powyższego postanowienia, skarżąca wniosła zażalenie. Spółka podniosła w nim przede wszystkim, że doszło do częściowego wygaśnięcia zobowiązania oraz, że nie otrzymała Upomnienia. Tym samym wniosła o uchylenie ww. postanowienia w całości.

Po rozpoznaniu zażalenia, OIP wydał opisane na wstępie postanowienie z 10 października 2023 r.

W uzasadnieniu OIP streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, że podstawa wszczęcia wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego był fakt niewykonania w całości nakazu płacowego inspektora pracy z 1 sierpnia 2022 r. nr [...]

W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że na pierwszej stronie upomnienia z 20 stycznia 2023 r. wydanego w zw. z niewykonaniem ww. nakazu, widnieje odręczny zapis "Potwi odbiór 1.eg egzemplarza 20.01.2023 Dyrektor S. C.". Na piśmie tym widnieje pieczęć firmowa skarżącej.

W związku z tym, podniesiony przez skarżącą zarzut braku doręczenia upomnienia nie jest trafny. Poza tym OIP zwrócił uwagę, że przed wszczęciem egzekucji administracyjnej do zobowiązanego pracodawcy zostało skierowane pisemne upomnienie przypominające o obowiązku wykonania przedmiotowego nakazu płacowego.

Wobec powyższego, w ocenie OIP, podniesiony przez spółkę zarzut prowadzenia egzekucji bez uprzedniego doręczenia Skarżącej Upomnienia, a tym samym niezastosowania art. 33 § 2 pkt 4 ustawy u.p.e.a. jest bezzasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.

W zakresie kolejnego zarzutu, że organy nie uwzględniły faktu, że obowiązki wynikające z decyzji nakazowych znajdujących się w nakazie z dnia 1 sierpnia 2023 r. wygasły w całości albo w części bowiem doszło do częściowego wykonania zobowiązania przez skarżącą, co w jej ocenie spowodowało wygaśnięcie zobowiązania z tym zakresie, OIP wyjaśnił, że skarżąca, podnosząc ten zarzut, nie sprecyzowała w jakiej części i w odniesieniu do jakich osób, czy też kwot doszło do wygaśnięcia obowiązku.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie, a szczególności protokołu z kontroli podpisanego w dniu 16.06.2023r. wynika, że nakaz płacowy inspektora pracy z 1 sierpnia 2022r. zawierający 5 decyzji płacowych został w części zrealizowany. Oznacza to, że niektórym z pracowników wymienionych w nakazie pracodawca wypłacił należności pracownicze. Wykonanie obowiązku w części nie zwalnia organu egzekucyjnego od powinności wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz nałożenia wymienionego w ustawie środka egzekucyjnego.

W tytule wykonawczym z dnia 21.06.2023r. wskazano nakaz będący podstawą do wszczęcia egzekucji tj. podano datę jego wydania oraz numer. W treści obowiązku tytułu wykonawczego podano "Nakaz inspektora pracy z dnia 01.08.2022r. [...] w części niewykonanej na dzień 21.06.2023r. o treści." Następnie przywołano treść decyzji nr 1,2,3,5 w części nie wykonanej na dzień 21.06.2023r. Z uwagi na fakt, że podczas przeprowadzonych kontroli inspektora pracy ( 20.01.2023r, 16.06.2023r.) wykazano, że nakaz w części został wykonany i stąd w tytule wykonawczym nie przytaczano treści całości nakazu z dnia 01.08.2022r.

Ponadto OIP wskazał, że jeżeli pomiędzy podpisaniem protokołu z kontroli w dniu 16.06.2023r. a doręczeniem tytułu wykonawczego pracodawca zrealizował obowiązek wypłaty w większym wymiarze niż wynika to z zapisów protokołu z kontroli, to nie niweczy to prawidłowości określonego w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego egzekucji. Przed wszystkim dlatego, że wskazano w nim, że dotyczy on nie całego nakazu z dnia 01.08.2022r. ale tylko części niewykonanej. Tylko wykonanie w całości obowiązku wynikającego z nakazu płacowego inspektora pracy może stanowić o wygaśnięciu zobowiązania. Wykonanie zobowiązania w części nie stanowi podstawy do zaniechania obowiązku wszczęcia egzekucji. Pracodawca dysponuje listami płac i dowodami wypłat, a wiec jest podmiotem, który ma wystarczające dane pozwalające mu na prawidłowe ustalenie stopnia realizacji nakazu płacowego.

Na powyższą decyzję skarżąca, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a - poprzez błędne zastosowanie polegające na prowadzeniu egzekucji bez uprzedniego doręczenia skarżącej Upomnienia;

- art. 33 § 2 pkt 5 ustawy u.p.e.a poprzez błędne zastosowanie polegające na prowadzeniu egzekucji w sytuacji, gdy doszło do częściowego wygaśnięcia zobowiązania;

- art. 18 ustawy u.p.e.a w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz w związku z art. 144 k.p.a. - poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 10 października 2023 r. utrzymującego w mocy postanowienie Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie (dalej: Inspektor) z dnia 14 sierpnia 2023 r., w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy stanowi ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.), zwana dalej u.p.e.a.

Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią podstawowy środek służący ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei § 2 powołanego artykułu przewiduje, iż podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z kolei w myśl art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Podkreślić przy tym należy, że powyższe wyliczenie ma charakter enumeratywny, a więc zamknięty, co tym samym ogranicza uprawnionego do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie. Okoliczności te tworzą katalog zamknięty (zob. np. wyrok NSA z 19.03.2024 r., III FSK 955/23, LEX nr 3710295).

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Instytucja zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Treść zarzutu wnoszonego przez zobowiązanego reguluje art. 33 § 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Celem stosowania przepisu jest usprawnienie rozpatrywania zarzutów poprzez usystematyzowanie ich treści oraz wyjaśnienie wątpliwości zobowiązanego co do zakresu informacji, które powinny być wskazane w zarzucie. Z ciążącego na zobowiązanym w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obowiązku jasnego i niebudzącego żadnych wątpliwości sprecyzowania zarzutu, wyprowadzić należy obowiązek rozpatrzenia zarzutu. Rozpatrzenie zarzutu odbywać się ma jednak wyłącznie w odniesieniu do złożonego przez zobowiązanego zarzutu (w zakresie złożonego zarzutu i w jego granicach), nie zaś jak co do zasady odbywa się to w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, w granicach całej sprawy. Inaczej mówiąc, złożenie przez zobowiązanego zarzutu w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, na jednej z podstaw wymienionych wart. 33 § 2 u.p.e.a., legitymuje organ administracyjny do rozpatrzenia zarzutu, aczkolwiek czyni to wyłącznie w odniesieniu do tej podstawy, która dookreślona została w złożonym przez zobowiązanego środku zaskarżenia.

Innymi słowy, sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym zasadniczo w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Należy jednak zauważyć, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy tym podniesione w nich okoliczności, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego (Wyrok WSA w Gliwicach z 28.06.2017 r., I SA/Gl 424/17, LEX nr 2334564). Stąd w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny (Wyrok WSA we Wrocławiu z 4.04.2024 r., III SA/Wr 256/23, LEX nr 3711795).

Należy również przypomnieć, że ust. 4 art. 33 u.p.e.a. wskazuje, że wraz z zarzutami skarżący powinien przedstawić dowody je uzasadniające. W niniejszej sprawie skarżący na żadnym etapie nie przedstawił dowodu wskazującego na wygaśnięcie jego zobowiązania, w całości, czy też w części.

W opinii Sądu w kontrolowanej sprawie organ administracji postąpił prawidłowo, rozstrzygając zażalenie na postanowienie o oddaleniu zarzutów w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. Nie zaistniały przesłanki do ich uwzględnienia.

W niniejszej spawie mamy do czynienia z egzekucją obowiązku o charakterze niepieniężnym – to jest wykonania ostatecznego nakazu inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy. Chociaż sam nakaz zawiera w sobie obowiązek wypłaty wynagrodzenia, a więc dokonania świadczenia pieniężnego, to jednak sam obowiązek ma charakter niepieniężny, gdyż jego istotą jest wykonanie nakazu, a wierzycielem jest organ administracyjny, który tenże nakaz wydał, a nie pracownicy, którym wynagrodzenie ma zostać wypłacone. Jak bowiem wynika z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy dotyczące egzekucji należności pieniężnej znajdują zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy wierzyciel może egzekwować świadczenie pieniężne. W niniejszej sprawie organ administracyjny (Inspektor Państwowej Inspekcji Pracy) nakazał wypłacić pracownikom skarżącej spółki wynagrodzenie. Mają więc zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące egzekucji należności niepieniężnej.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają miedzy innymi obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy. Z kolei art. 5 § 2a u.p.e.a. przewiduje, iż uprawniona do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązków, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g oraz i, jest Państwowa Inspekcja Pracy.

W świetle art. 20 § 2 u.p.e.a. organ Państwowej Inspekcji Pracy wydający decyzję w pierwszej instancji jest organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. Natomiast art. 23 § 1 u.p.e.a. przewiduje, że nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Organy sprawujące nadzór są jednocześnie organami odwoławczymi dla postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne (art. 23 § 4 u.p.e.a.).

Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W powyższym przepisie została ustanowiona została zasada obligatoryjnego wszczęcia i prowadzenia egzekucji. W związku z powyższym organy Państwowej Inspekcji Pracy były zobowiązane do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych.

Obowiązek wynikający z decyzji nakazowej wydanej przez Inspektora pracy staje się wymagalny w sytuacji, gdy decyzja, którą został nałożony ten obowiązek, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania, jak również w sytuacji gdy decyzja, którą został nałożony ten obowiązek, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. W tym przypadku zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 97) nakaz ten z mocy prawa podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Wobec powyższego wszczęcie postępowania egzekucyjnego było uzasadnione.

Zgodnie z art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawiony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje jedynie ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Natomiast w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny w żadnym wypadku nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej ten obowiązek (wyrok NSA z 8.05.2024 r., III OSK 1720/22, LEX nr 3713504)

Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego (zob. art. 33 § 1 u.p.e.a.). Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. art. 29 § 1 u.p.e.a.); por. wyrok NSA z 29 marca 2022 r., III FSK 546/21). Przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nie uprawnia organu do weryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, ponieważ oznaczałoby to niedopuszczalne wkraczanie w ustalenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. W toku postępowania egzekucyjnego nie bada się zatem sprawy od strony merytorycznej, ponieważ powodowałoby to w istocie przekształcenie postępowania egzekucyjnego w trzecią instancję (tak m.in. WSA w Krakowie w wyroku z 29 czerwca 2021 r., II SA/Kr 682/20). Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może prowadzić do podważania ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 marca 2020 r., II SA/Sz 13/20, wyrok WSA w Krakowie z 24.10.2022 r., III SA/Kr 713/22, LEX nr 3439710).

Odnosząc się do niniejszej sprawy w pierwszym rzędzie, należy wskazać, że nie ma najmniejszych wątpliwości fakt osobistego odebrania upomnienia w dniu 20 stycznia 2023r. przez S. C. – który jako prezes zarządu reprezentuje skarżącą spółkę.

Po drugie, co do zarzutu częściowego wygaśnięcia zobowiązania, należy stwierdzić, że podstawa zarzutu wymieniona w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. występuje wówczas, gdy w toku egzekucji administracyjnej wygaśnie dochodzony obowiązek w całości lub części. Chodzi o przypadki, gdy obowiązek stanie się bezprzedmiotowy (np. ze względu na śmierć osoby która miała poddać się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu), albo gdy odpadnie podstawa prawna do jego dochodzenia (np. wyeliminowane ze skutkiem ex nunc zostanie orzeczenie nakładające obowiązek albo uchylony zostanie przepis z którego bezpośrednio wynikał obowiązek). Przede wszystkim gdy jednak gdy dochodzony obowiązek wygaśnie na skutek wykonania, umorzenia, przedawnienia (wyrok WSA w Gliwicach z 9 stycznia 2024 r., I SA/Gl 1622/22, LEX nr 3668121). Należy stwierdzić, że zarzut wygaśnięcia w całości lub części zobowiązania może dotyczyć sytuacji, gdy dojdzie do jego wykonania w okresie pomiędzy wszczęciem postępowania egzekucyjnego a wniesieniu zarzutów (wyrok WSA w Krakowie z 24.04.2024 r., III SA/Kr 252/24, LEX nr 3714538).

W niniejszej sprawie trafnie organ zauważyć, że tytuł wykonawczy dotyczy nakazu inspektora pracy z dnia 01.08.2022r. w części niewykonanej na dzień 21.06.2023r. Zostały w nim wskazane nazwiska pracowników skarżącego wraz z należnymi im kwotami z tytułu wynagrodzenia. Wskazany nakaz z dnia 01.08.2022r. zawiera znacznie większą liczbę pracowników, którym wynagrodzenie nie zostało wypłacone przez skarżącą spółkę. Oznacza to, że wydając tytuł wykonawczy wierzyciel wziął pod uwagę fakt, że części pracownikom skarżący wypłacił wynagrodzenie, co zostało przez niego potwierdzone. Tytuł wykonawczy natomiast wskazuje na częściowe jedynie niewykonanie obowiązku przez skarżącego. Z kolei nawet częściowe wykonanie nakazu nie zwalania organu od obowiązku wszczęcia egzekucji w pozostałym zakresie. Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na wykonanie nakazu w części wskazanej w tytule wykonawczym, czy to w całości, czy też w jakiejś części (np. wypłacenia zaległego wynagrodzenia choćby niektórym pracownikom wskazanym w nakazie). Organ prawidłowo więc oddalił zarzut w zakresie wygaśnięcia zobowiązania w całości. W sytuacji bowiem, gdy zobowiązany podnosi zarzut wygaśnięcia zobowiązania powinien przedstawić dowody potwierdzające tę okoliczność. Na zobowiązanym bowiem spoczywa ciężar dowodu, gdyż to zobowiązany, wnosząc zarzut egzekucyjny, usiłuje doprowadzić do korzystnych dla siebie ustaleń w tym zakresie". W niniejszym postępowaniu strona skarżąca takich dowodów nie przedstawiła.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a