Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 899/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 60, art. 151, art. 161 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5 ust. 1-4, art. 8 ust. 1, art. 9, art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art. 121, art. 122, art. 187
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Dnia 24 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi [...] Spółki z o.o. [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 11 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie kary za nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 października 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia 28 czerwca 2023 r. w przedmiocie

- umorzenia postępowania z tytułu braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...]

- nałożenia na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł tytułu braku aktualizacji danych zgłoszenia [...] w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:

W dniu 6 kwietnia 2021 r. dokonano kontroli drogowej pojazdu wykonującego przewóz drogowy na rzecz strony skarżącej. Strona była przewoźnikiem towaru – produktów paliwowych klasyfikowanych do kodu CN 2710 w postaci oleju napędowego ekodiesel o ilości brutto 3000 l. W zgłoszeniu [...] nie było aktualizacji dokonanej przez przewoźnika w zakresie zgłoszenia planowanej daty zakończenia przewozu. Pojazd poddany kontroli nie był widoczny w systemie SENT w zakładce GPS – w miejscu przeprowadzenia kontroli i nie było możliwości podglądu trasy przejazdu w dniu 6 kwietnia 2021 r. - do czasu wykonywanej kontroli. Data planowana zakończenia przewozu to 2 kwietnia 2021 r. – przewoźnik dokonał zmiany w tym zakresie i jako datę zakończenia przewozu wskazano 6 kwietnia 2021 r.

Decyzją z dnia 28 czerwca 2023 r. Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P.

- umorzył postępowania z tytułu braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...]

- nałożył na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł tytułu braku aktualizacji danych zgłoszenia [...] w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Spółki decyzją z dnia 11 października 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia 28 czerwca 2023 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy uznał, że postępowanie nie podlegało umorzeniu na podstawie art. 165 b § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem przepis ten nie ma zastosowania do postępowania w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT.

Organ II instancji przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, w tym art. 4 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 a oraz art. 5 ust. 1 i ust. 4 ustawy SENT uznając, że rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe.

Według art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Organ podniósł, że przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Zostały tak ukształtowane, że przewidują sankcję pieniężną za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów ustawy.

Jednocześnie organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 24 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Stwierdził, że strona nie wykazała i nie udokumentowała ważnego interesu przewoźnika utożsamianego z wyjątkową sytuacją.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy SENT, podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnik są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia.

W trakcie kontroli ustalono, że w zgłoszeniu [...] nie było aktualizacji dokonanej przez przewoźnika w zakresie zgłoszenia planowanej daty zakończenia przewozu. Pojazd poddany kontroli nie był widoczny w systemie SENT w zakładce GPS – w miejscu przeprowadzenia kontroli i nie było możliwości podglądu trasy przejazdu w dniu 6 kwietnia 2021 r. - do czasu wykonywanej kontroli. Data planowana zakończenia przewozu to 2 kwietnia 2021 r. – przewoźnik dokonał zmiany w tym zakresie i jako datę zakończenia przewozu wskazano 6 kwietnia 2021 r.

W ocenie organu odwoławczego za trafną należało uznać dokonaną przez organ I instancji analizę sprawy pod kątem interesu publicznego. W wyniku przeprowadzonego postępowania nie stwierdzono, aby istniały jakieś szczególne względy przemawiające za odstąpieniem od nałożenia kary. Udzielenie całkowitej ulgi w stanie faktycznym niniejszej sprawy prowadziłoby do nieuzasadnionego faworyzowania strony i godziłoby w zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Strona nie wykazała, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł doprowadziłoby do zagrożenia egzystencji prowadzonej firmy oraz zagrażałoby jej bytowi.

Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, z późn. zm. – dalej jako "o.p.") poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy

2) art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej

3 ) art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 Ustawy SENT, przez jego niezastosowanie mimo istnienia ważnego interesu publicznego i interesu przewoźnika

4 ) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 5 Traktatu o UE poprzez naruszenie zasady proporcjonalności przy nakładaniu kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Pismem z dnia 2 kwietnia 2024 r. strona wycofała skargę w zakresie w jakim decyzja II instancji podtrzymała decyzję organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi między innymi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Z tego względu zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej skutecznie można postawić uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to odpowiednio miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Biorąc pod uwagę wskazany powyżej zakres kontroli sądowoadministracyjnej należało uznać, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku wynikającego z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1857 – dalej jako ustawa "SENT"), której przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę jej wydania.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy SENT, w przypadku dostawy towarów zgłoszenie zawiera:

1) planowaną datę rozpoczęcia przewozu;

2) dane podmiotu wysyłającego obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

3) dane podmiotu odbierającego obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

4) numer identyfikacji podatkowej podmiotu wysyłającego albo numer, za pomocą którego podmiot wysyłający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

4a) informację, czy:

a) podmiot wysyłający jest pośredniczącym podmiotem olejowym,

b) dostawa jest realizowana w ramach umowy, o której mowa w art. 89 ust. 5e albo 5f ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

. jeżeli dostawa dotyczy paliw opałowych;

5) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego, numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, albo numer PESEL, a jeżeli nie został nadany, nazwę i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej będącej podmiotem odbierającym;

6) dane adresowe miejsca załadunku towaru;

7) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru.

Natomiast według art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:

a) dane przewoźnika obejmujące:

– imię i nazwisko albo nazwę,

– adres zamieszkania albo siedziby,

b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,

c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,

d) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru,

e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,

f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140), o ile są wymagane,

g) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju, albo numer identyfikacyjny miejsca, o którym mowa w art. 16b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym,

h) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,

i) numer lokalizatora albo numer urządzenia;

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy SENT, podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnik, podmiot sprzedający oraz podmiot nabywający są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. W przypadku gdy przewóz towaru nie zostanie rozpoczęty, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik dokonuje aktualizacji zgłoszenia, podając informację o odstąpieniu od przewozu towaru (ust. 3).

Wymaga w tym miejscu zwrócenia uwagi, że z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów wynika, że ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, to jest podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu wyjaśniono również, że kary przewidziane w ustawie są sankcjami o charakterze pieniężnym nakładanymi przez organ administracji publicznej w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu ustawowego obowiązku przez osobę zobowiązaną. Administracyjną karę pieniężną należy rozumieć jako określone w ustawie ujemne skutki prawne, które następują, gdy adresat normy prawnej nie zastosuje się do ustanowionego nakazu. Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty dokonujące przewozu towarów.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było sporne to, że skarżąca będąca przewoźnikiem towaru w zgłoszeniu SENT wskazała dane nieodpowiadające faktom stwierdzonym podczas kontroli w zakresie planowanej daty zakończenia przewozu towarów, z czym ustawa wiąże właśnie nałożenie kary we wskazanej w zaskarżonej decyzji wysokości 10.000 zł.

Strona była przewoźnikiem towaru – produktów paliwowych klasyfikowanych do kodu CN 2710 w postaci oleju napędowego ekodiesel o ilości brutto 3000 l. W zgłoszeniu [...] nie było aktualizacji dokonanej przez przewoźnika w zakresie zgłoszenia planowanej daty zakończenia przewozu. Pojazd poddany kontroli nie był widoczny w systemie SENT w zakładce GPS – w miejscu przeprowadzenia kontroli i nie było możliwości podglądu trasy przejazdu w dniu 6 kwietnia 2021 r. - do czasu wykonywanej kontroli. Data planowana zakończenia przewozu to 2 kwietnia 2021 r. – przewoźnik dokonał zmiany w tym zakresie i jako datę zakończenia przewozu wskazano 6 kwietnia 2021 r.

Stwierdzone w toku kontroli naruszenie ustawy nie budziły wątpliwości.

W takiej sytuacji zachodziły uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że po stronie skarżącej doszło do naruszenia obowiązków określonych w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. d i e ustawy SENT. Jak wskazano zaś wyżej, przypadek zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, jest sankcjonowany karą pieniężną w wysokości 10.000 zł, nakładaną – odpowiednio – na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika (art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT).

Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty, że przepisy prawa nie wymagają podania w zgłoszeniu SENT rzeczywistej daty zakończenia przewozu. Podkreślenia raz jeszcze wymaga to, że przepisy art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. d i e ustawy SENT, nakładają na przewoźnika, przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej, obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru oraz planowaną datę zakończenia przewozu towaru. W przypadku jakichkolwiek zmian w powyższym zakresie, tj. gdy – tak jak miało to miejsce w omawianym przypadku – staje się niemożliwe zrealizowanie przewozu zgodnie z harmonogramem podanym w zgłoszeniu SENT, ustawodawca nałożył na stronę obowiązek niezwłocznego zaktualizowania tych danych w zgłoszeniu (art. 8 ust. 1 i ust. 3 ustawy SENT).

Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy zmiana nastąpiła przed rozpoczęciem przewozu, jak i już po jego rozpoczęciu. Przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia oraz przesyłanie miesięcznego zestawienia informacji dotyczących okresowych umów następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (art. 9 ust. 1 ustawy SENT), a więc strona ma możliwość uaktualnienia danych zawartych w zgłoszeniach w każdym czasie. Natomiast w przypadku niedostępności rejestru podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik, w zakresie swojej właściwości, powinien przesłać do wyznaczonego organu Krajowej Administracji Skarbowej dokument zastępujący zgłoszenie, zawierający dane, o których mowa w art. 5-7 i uzyskać od właściwego organu potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu (art. 9 ust. 5 ustawy SENT), a ponadto podmiot wysyłający albo podmiot odbierający jest obowiązany przekazać przewoźnikowi dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie (art. 9 ust. 6 ustawy SENT).

Wskazać także należy, że podanie nieprawdziwych danych w zakresie planowanej daty zakończenia przewozu praktycznie uniemożliwia organom nadzór nad przewozem. W sytuacji, gdy w zgłoszeniu SENT podano nieprawidłową datę zakończenia przewozu organ nie miał wiedzy w tym zakresie i nie mógł go monitorować.

To zaś może uniemożliwiać realizację celu ustawy, jakim jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi przez prawodawcę za wrażliwe, ułatwienie walki z szarą strefą oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.

Dlatego też nie można uznać, że nałożenie kary 10.000 zł za stwierdzone naruszenia jest nieadekwatne. Wysokość kary pieniężnej została jednoznacznie ustalona w ustawie i organ nie ma możliwości jej miarkowania, ani ich zmiany w zależności od uznania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 oraz z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3478/18). Organ ma jedynie możliwość odstąpienia od wymierzenia kary, co jest jednak uzależnione od spełnienia przesłanek ustawowych.

Przechodząc natomiast do oceny, czy organ prawidłowo przeanalizował ustawowe przesłanki odstąpienia od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej wskazać należy, że stosownie do art. 24 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Z powołanego art. 26 ust. 3 ustawy SENT wynika natomiast, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Odstąpienie od wymierzenia kary, o którym mowa w powyższych przepisach, oparte jest na uznaniu administracyjnym, co wynika z użytego sformułowania "może". Oznacza to, że organ administracji ma swobodę wyboru rozstrzygnięcia w zakresie odstąpienia od nałożenia kary. Ograniczone zastosowanie uznania administracyjnego nie oznacza jednak zupełnego pomięcia istoty kontroli pod względem legalności tego rodzaju rozstrzygnięć. Sądowa kontrola stanowiska organu pod względem legalności nadal sprawdza się do oceny, czy organ w sposób prawidłowy przeprowadził proces wydania decyzji uznaniowej, czy uwzględnił wszystkie przepisy, czy materiał dowodowy został zebrany w całości, czy pojęcia nieostre zostały prawidłowo zinterpretowane, czy nie pominięto istotnych elementów przy ustalania stanu faktycznego oraz czy wybrał rozwiązanie przewidziane przepisem prawa materialnego.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie można organowi zarzucić uchybień w tym zakresie.

Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać, na co trafnie zwróciły uwagę organy obu instancji. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Ważny interes przewoźnika wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, a mogą go uzasadniać także trudności finansowe, lecz tylko takie, które w okolicznościach danej sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego. Pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty i okoliczności.

W tym kontekście, w ocenie Sądu, organy administracji celno-skarbowej trafnie oceniły przesłanki określone w art. 24 ust. 3 ustawy SENT.

Przede wszystkim, wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo zinterpretowały zarówno pojęcie ważnego interesu podmiotu wysyłającego, jak też interesu publicznego, z których wystąpieniem art. 24 ust. 3 ustawy SENT wiąże możliwość odstąpienia od wymierzenia kary. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji organy uznały, że w niniejszej sprawie nie wystąpił ważny interes po stronie podmiotu wysyłającego. Ocena ta w pełni zasługuje na aprobatę.

Oceniając, czy za odstąpieniem od nałożenia kary na skarżącą przemawia interes publiczny organy należycie wyjaśniły przesłanki, którymi kierowały się w tym zakresie, zwróciły uwagę na okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, dokonały analizy interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną, lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, czy też sprawność działania aparatu państwowego.

Na tej podstawie zasadnie zatem uznano, że skoro ujawnione w wyniku kontroli nieprawidłowości są wynikiem błędu polegającego na wpisaniu nieprawidłowej planowanej daty zakończenia przewozu w zgłoszeniu SENT podczas jednego przewozu, to nałożenie kary pieniężnej było zasadne.

W ocenie Sądu stanowisko organu w powyższym zakresie jest jak najbardziej przekonujące i zasługuje na aprobatę. Ocena przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny była w istocie wszechstronna.

Skarżąca jest przedsiębiorcą profesjonalnie zajmującym się obrotem towarów, od którego należy oczekiwać znajomości przepisów prawa i zasad związanych z przewozem określonego rodzaju towarów. Postępowanie podmiotu, który w zgłoszeniu SENT wskazał dane niezgodne ze stanem faktycznym nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. W interesie publicznym jest bowiem, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i aby była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości. W interesie publicznym jest także sprawowanie właściwego monitoringu drogowego towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny a podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania winny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków.

Brak uszczuplenia należności publicznoprawnych nie determinuje konieczności odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Należy zaznaczyć, że możliwość nałożenia kary za uchybienia przepisom ustawy o SENT ma zapobiec powstaniu uszczupleń. Oczywiści kara ma w sobie element represji, ale również element prewencyjny. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów oraz wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzeganie przepisów prawa. Ustawa ma w założeniu stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu towarami uznanymi za "wrażliwe", bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonującymi wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również dokonującymi obrotu towarem bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa. Jak już wyżej wskazano, ustawa ma za zadanie chronić legalny handel towarami i ułatwić walkę z szarą strefą.

Nietrafne były zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Przepisy te przewidują, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), a organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie zaś z art. 191 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Wbrew zarzutom skargi okoliczności faktyczne sprawy nie budziły i nie budzą wątpliwości, bowiem ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej.

Podsumowując dotychczasowe rozważania należało stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy SENT i zastosował je do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Pismem z dnia 2 kwietnia 2024 r. strona wycofała skargę w zakresie w jakim decyzja II instancji podtrzymała decyzje organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

W tym zakresie Sąd w pkt 1 wyroku umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego w zakresie kary za nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych – na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 p.p.s.a.

W pozostałym zakresie skargę oddalił jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a. ( pkt 2 wyroku ).