Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2403/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 174 pkt 1 i 2, art. 182 § 2, art. 183 § 1 i 2, art. 188, art. 193, art. 200, art. 203 pkt 1, 205 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1740/22 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 września 2022 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz D. S. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1740/22, oddalił skargę D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 19 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 14 kwietnia 2022 r. D. S. (dalej – skarżąca, skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez adwokata, wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką K. S.

Prezydent Miasta [...] decyzją z 13 czerwca 2022 r., nr [...], odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Od tej decyzji skarżąca, reprezentowana przez adwokata, pismem z 24 czerwca 2022 r. złożyła odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 19 września 2022 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium wskazało, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej - u.ś.r.) w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Kolegium zwróciło uwagę na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, które zgodnie stoją na stanowisku, iż pomimo niezmienionego stanu prawnego sądy te – wprost i bezpośrednio, a organy administracji publicznej pośrednio w pełni powinny stosować się do kierunku trybunalskiej wykładni przepisów u.ś.r. w zakresie przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 u.ś.r.

SKO wskazało także, że z akt sprawy nie wynika, iż skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia, aby sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, co stanowi negatywną przesłankę warunkującą przyznanie świadczenia. Brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją, a opieką. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować.

Kolegium podkreśliło, że obowiązek alimentacyjny może być realizowany nie tylko przez osobistą opiekę, ale również przez pomoc finansową zarówno dzieci, jaki i rodzeństwa. Osoba wymagająca opieki ma siostrę, a także wnuczkę, które zobowiązane są do alimentacji (w dalszym stopniu), więc mogłyby w miarę możliwości partycypować w kosztach opieki. Kolegium przywołało treść art. 128, art. 129 § 2 i art. 135 § 1 k.r.o.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie skarżąca, zastępowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1740/22, oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że organ odwoławczy trafnie zweryfikował błędny pogląd organu I instancji przyjmujący, jako przeszkodę do przyznania skarżącej żądanego świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, po 25. roku życia (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Kolegium, wskazując bowiem na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, prawidłowo wywiodło, że kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, co skutkować winno aktualnie tym, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Sąd I instancji wskazał również, że z analizy treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż przesłanką odmowy przyznania skarżącej żądanego świadczenia było "niedostrzeżenie przez SKO w Krakowie związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją skarżącej z zatrudnienia, a opieką sprawowaną nad matką" oraz fakt, że są jeszcze inne osoby (siostra niepełnosprawnej oraz wnuczka), które w dalszym stopniu są zobowiązane do alimentacji i mogą partycypować w kosztach opieki niepełnosprawnej.

W zakresie pierwszej z przyjętych przesłanek odmowy przyznania skarżącej oczekiwanego świadczenia Sąd I instancji krytycznie ocenił to, iż organ odwoławczy formułując powyższy pogląd nie dokonał szczegółowej analizy tych wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, które warunkują istnienie związku przyczynowo-skutkowego w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. W szczególności organ II instancji nie wypowiedział się w kwestii wynikającego z akt sprawy zakresu opieki realizowanej przez skarżącą względem niepełnosprawnej matki, co ma znacznie dla sprawy, której przedmiotem jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu, choć powyższe zaniechanie organu odwoławczego niewątpliwie stanowiło uchybienie art. 107 § 3 k.p.a. określającego wymogi poprawnego sporządzenia uzasadnienia decyzji administracyjnej, to jednak w obliczu wynikających z akt - niespornych i niebudzących wątpliwości okoliczności faktycznych odnośnie zakresu opieki realizowanej przez skarżącą – nie było to uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy, a przez to mogące skutkować wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego. Sąd wskazał, że z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego, jak też z oświadczenia skarżącej złożonego przy wniosku inicjującym postępowanie w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wynika niezbicie, iż zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką sprowadzać się ma do: mycia, ubierania, zmiany pampersa, podania jedzenia i leków oraz do spacerów, jak też "czuwania podczas snu". Mając na uwadze wskazany wyżej zakres czynności opiekuńczych skarżącej względem matki Sąd stwierdził, że ich rodzaj, jak też skala, nie pozwalają na przyjęcie, iż w istocie wymuszają one konieczność całkowitej rezygnacji skarżącej z jakiejkolwiek jej aktywności zawodowej. Sąd I instancji w pełni podziela bowiem pogląd wywiedziony już w orzecznictwie WSA w Krakowie, iż przygotowanie posiłków, ich podanie, jak też aplikacja leków, czy założenie pampersa oraz czynności higieniczne, a tym bardziej czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, mogą być z powodzeniem realizowane przed rozpoczęciem pracy oraz po jej zakończeniu. Znaczna przy tym część czynności, które dotyczą sfery szeroko pojętego prowadzenia domu, tj.: pranie, sprzątanie, prasowanie, czy zakupy – mogą być dokonywane także w dni wolne od pracy (np. w weekendy). Z uwagi na powyższe, celem realizacji tych czynności, nie jest niezbędna rezygnacja z zatrudnienia przez osobę, która je wykonuje. Sąd I instancji podziela także stanowisko, iż przedstawione wyżej czynności realizowane przez opiekuna osoby niepełnosprawnej, nie stanowią o istnieniu stałej lub długotrwałej opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. opieki całkowicie wykluczającej aktywność zawodową opiekuna, gdyż ich wykonywanie jest do pogodzenia z podjęciem zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Sąd I instancji stwierdził, że podany przez skarżącą w toku postępowania zakres czynności opiekuńczych (wyżej przywołany), przy uwzględnieniu wynikającego z akt stanu zdrowia niepełnosprawnej – nie mógł zostać uznany za taki, który uzasadniać mógł istnienie związku przyczynowo-skutkowego. Jednocześnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że skarżąca w toku zainicjowanego postępowania administracyjnego nie zaoferowała orzekającym organom administracji publicznej jakichkolwiek dowodów (np. dokumentacji medycznej matki), która pozwalałaby przyjmować, że uwarunkowania zdrowotne tej osoby wymagają, odmiennie od przyjętego przez organy administracji w oparciu o podane wprost przez skarżącą informacje - szerokiego zakresu czynności opiekuńczych, w tym stałej pieczy lub ciągłej uważności opiekuna mającej na celu zapewnienie bezpieczeństwa niepełnosprawnej. Orzekający organ administracji publicznej nie ma przy tym obowiązku poszukiwania dowodów na poparcie stanowiska strony, gdyż ta ostatnia nie jest zwolniona z powinności współdziałania w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy. W postępowaniu skarżąca była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika i miała zapewnioną możliwość przejawiania inicjatywy dowodowej. W kwestii ustalonego stanu zdrowia niepełnosprawnej Sąd wskazał, iż z akt sprawy wynika, iż matka skarżącej ma zasadniczo problemy z poruszaniem się (symbol orzeczonej niepełnosprawności - 05-R), przez co używa chodzika (w razie potrzeby opuszczenia domu - wózka inwalidzkiego), ma też problemy z trzymaniem moczu i krążeniem. Z powyższego, w ocenie Sądu, nie wynika jednak, aby stan zdrowia niepełnosprawnej był tego rodzaju, że kwalifikowałby ją do grona osób, których codzienne funkcjonowanie jest całkowicie zależne od innych lub że potrzebuje ona nieustannej uwagi opiekuna. Sąd wskazał też, że z akt sprawy wynika, iż matka skarżącej, choć z trudem, to jednak porusza się przy pomocy chodzika, jest zdolna do wyjścia na spacery (na wózku), w których towarzyszy skarżąca, jest zdolna do wykonywania ćwiczeń fizycznych, a przy tym nie jest osobą wymagającą karmienia, tudzież roztaczania ciągłej nad nią uwagi. Z powyższego, w ocenie Sądu, wnioskować należy, iż przez pewną cześć dnia osoba ta może funkcjonować samodzielnie – umożliwiając tym samym opiekunowi podjęcie i realizowanie zatrudnienia. Zdaniem Sądu, poczynione w sprawie ustalenia nie pozwalały na przyjęcie istnienia związku przyczynowo-skutkowego, co słusznie stwierdził organ odwoławczy.

W ocenie Sądu I instancji, za przedstawionym wyżej wnioskiem odnośnie braku występowania związku przyczynowego między pasywnością zawodową skarżącej, a opieką nad niepełnosprawną matką przemawia także podana przez skarżącą "częstotliwość" (skala) wykonywanych czynności opiekuńczych. Analiza przedłożonego przez skarżącą dokumentu (k. 5 akt admin.) nie pozwala stwierdzić, że realizowane czynności opiekuńcze względem matki są szczególnie absorbujące i że czynności tam przedstawione mogą wypełniać cały dzień. Sąd zwrócił uwagę, że w podanym wykazie czynności (k. 5 akt admin.), skarżąca wskazała na potrzebę trzykrotnej w ciągu dnia zmiany pampersa u matki, podczas gdy w dokumencie (k. 6 akt admin.) napisała, iż zmiana pieluchomatek ma miejsce tylko raz dziennie, tj. po drugim śniadaniu. Także w zakresie ćwiczeń fizycznych, wizyt lekarskich, tudzież wykonywania domowej diagnostyki (pomiar ciśnienia, cukru) – częstotliwość czynności podanych na k. 5 akt admin. rozmija się z częstotliwością podaną na k. 6 akt admin. Powyższe, w ocenie Sądu, poddaje w wątpliwość deklarowaną przez skarżącą intensywność sprawowanej opieki. Nadto, wskazywana na k. 6 akt admin. potrzeba podania niepełnosprawnej insuliny, nie wynika z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach, ani też nawet z przedstawionego przez samą skarżącą wykazu schorzeń jej matki.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w toku wywiadu środowiskowego skarżąca podała również, iż jej matka "zapomina członków rodziny, czasami nie orientuje się w czasie i przestrzeni". W tym aspekcie Sąd zauważył, że przedstawiona przez skarżącą informacja nie tylko nie naprowadza na mogącą mieć w takim przypadku potrzebę szczególnej uważności, czy troski o bezpieczeństwo niepełnosprawnej, ale także nie została nawet uprawdopodobniona zaoferowaniem jakichkolwiek dowodów, np. dokumentów medycznych obrazujących takie schorzenia. Zdaniem Sądu, nie sposób w takich okolicznościach dać wiarę temu, że akcentowane schorzenia neurologiczne matki skarżącej w istocie mają miejsce w szczególności jeśli uwzględni się to, że niepełnosprawność matki skarżącej uwarunkowana jest wyłącznie dysfunkcją narządu ruchu (symbol niepełnosprawności - 05-R). Powyższe rozważania, zdaniem Sądu, odnieść należy także do wskazywanego w postępowaniu przez skarżącą jej "czuwania podczas snu matki". Potrzeba taka nie wynika z akt sprawy.

Sąd I instancji uznał, że zakres opieki świadczonej matce przez skarżącą nie jest tego rodzaju, aby usprawiedliwiał on konieczność całkowitej jej rezygnacji z jakiejkolwiek aktywności zawodowej tym bardziej w sytuacji, gdy jak zapisano w sporządzonym w sprawie wywiadzie środowiskowym, skarżąca może liczyć na wsparcie w opiece udzielane przez córkę (tj. wnuczkę niepełnosprawnej) oraz przez jej męża. Osoby te zamieszkują ze skarżącą i jej niepełnosprawną matką i realnie zapewniają pomoc w opiece. Całokształt okoliczności kontrolowanej sprawy, w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, że zasadnie stwierdził organ odwoławczy brak spełnienia przesłanek do przyznania skarżącej żądanego świadczenia.

Sąd I instancji odnosząc się zarzutów skargi podkreślił, iż w kontekście art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie można utożsamiać możliwości nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jedynie tylko z samym faktem sprawowania opieki nad członkiem bliskiej rodziny dysponującym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i pomijać to, że fakt realizowania tej opieki musi bezpośrednio i wyłącznie warunkować pasywność zawodową opiekuna w formach wskazanych w tym przepisie. Taka sytuacja nie miała miejsca w kontrolowanym przypadku.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła skarżąca, zastępowana przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej - p.p.s.a.) Sądowi I instancji: I. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia oraz, że między rezygnacją lub niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia nie występuje związek przyczynowy;

2) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż obowiązkiem skarżącej było przedłożenie dokumentacji medycznej na potwierdzenie schorzeń niepełnosprawnej, podczas gdy ustawa nie przewiduje obowiązku wykazywania stanu zdrowia niepełnosprawnej

w żaden inny sposób aniżeli legitymowanie się właściwym orzeczeniem

o niepełnosprawności, w szczególności, że stan zdrowia niepełnosprawnej, zakres opieki oraz brak możliwości podjęcia zatrudnienia w związku z jej sprawowaniem nie był w ogóle przez organ I instancji kwestionowany;

3) art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dziecku osoby niepełnosprawnej konieczne jest wykazanie, iż siostra i wnuczka niepełnosprawnej są obiektywnie niezdolne do sprawowania opieki i wywiązywania się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego, podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu nakazuje przyjąć, iż możliwości realizacji obowiązku alimentacyjnego przez pozostałe osoby zobowiązane w tym samym, a tym bardziej w dalszym stopniu niż wnioskodawca stopniu pozostaje bez wpływu na prawo wnioskodawcy do świadczenia pielęgnacyjnego.

II. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj.:

1) art. 135 p.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę całości materiału dowodowego w sprawie, czego skutkiem było niesłuszne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz uznanie, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa;

2) art. 151 p.p.s.a. poprzez niesłuszne oddalenie skargi, podczas gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem organ odwoławczy orzekł jednoznacznie sprzecznie z zebranym materiałem dowodowym oceniając go zupełnie dowolnie, czym naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów zdecydowanie wykraczając poza granice tej swobody.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej - p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem pełnomocnik skarżącej kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ w ustawowym terminie nie zażądał jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany jest granicami skargi kasacyjnej i orzeka w tych granicach.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania.

W realiach rozpoznawanej sprawy zasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje na to, że Sąd I instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdził, iż organ odwoławczy nie dokonał szczegółowej analizy wszystkich okoliczności faktycznych sprawy warunkujących istnienie związku przyczynowo-skutkowego w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Stwierdził również, iż w szczególności organ ten nie wypowiedział się co do zakresu opieki realizowanej przez skarżącą względem niepełnosprawnej matki, a co ma znaczenie w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W tych warunkach Sąd I instancji powinien uchylić zaskarżoną decyzję w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a nie oddalać skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tymczasem Sąd I instancji, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, dokonał za organ odwoławczy oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, dokonując własnych ustaleń faktycznych i stwierdzając przy tym istotne braki w materialne dowodowym w zakresie takim jak: po pierwsze - dokumentacji medycznej matki skarżącej pozwalającej przyjąć, że uwarunkowania zdrowotne wymagają szerokiego zakresu czynności opiekuńczych, w tym stałej pieczy lub ciągłej uważności opiekuna w celu zapewnienia bezpieczeństwa osobie niepełnosprawnej; po drugie – dokumentu przedstawiającego, że matka skarżącej wymaga podawania insuliny; po trzecie – dokumentów medycznych obrazujących schorzenia neurologiczne matki skarżącej (zapominanie członków rodziny, czasami brak orientacji co do czasu i przestrzeni).

Jak już wskazano wyżej, w rozpoznawanej sprawie koniecznych ustaleń nie mógł poczynić Sąd I instancji, albowiem z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek rozpoznania sprawy w pełnym jej zakresie w dwóch instancjach, a wojewódzki sąd administracyjny nie może zastępować organów administracji w rozpatrzeniu sprawy administracyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w warunkach rozpoznawanej sprawy odnoszenie się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego byłoby przedwczesne, albowiem w sprawie konieczne jest dokonanie ponownej i wnikliwej oceny całokształtu zebranego dotychczas materiału dowodowego przez organ odwoławczy i rozważenie przez ten organ uzupełnienia materiału dowodowego w aspekcie spełnienia przez skarżącą przesłanek do przyznania jej żądanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Po zakończeniu postępowania dowodowego organ odwoławczy wyniki tego postępowania przedstawi w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy i na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 182 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję organu odwoławczego.

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) - 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji oraz art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia - 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.