Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 266/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a  i c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) ASR WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 25 listopada 2022 r. znak: SKO.PS/4110/523/2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 25 listopada 2022 r. nr SKO.PS/4110/523/2022 działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000) oraz art. 2 ust. 1, ust. 3, ust. i ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm., dalej jako "u.d.w."), po rozpatrzeniu odwołania T. J. (dalej: "skarżąca") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy W. z dnia 24 października 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2022 r. skarżąca zwróciła się do Wójta Gminy W. o przyznanie dodatku węglowego, oświadczając, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe pod adresem Ł. [...] w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania. Skarżąca oświadczyła we wniosku, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe.

Po rozpoznaniu wniosku, Wójt Gminy W. decyzją z dnia 24 października 2022 r., nr [...] odmówił przyznania dodatku węglowego. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576) do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego – art. 2 ust. 3 u.d.w.

Na podstawie zgromadzonych w sprawie informacji, organ I instancji wskazał, że w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródle spalania paliw, która została zgłoszona do centralnej ewidencji emisyjności budynków w dniu 17 czerwca 2022 r., jako źródło ciepła wskazano kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy nieeksploatowany oraz kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gzowy przepływowy/kominek gazowy (c.o. oraz c.w.u.) eksploatowany. Jako rodzaj stosowanego w kotle paliwa – określono "drewno kawałkowe".

W dniu 7 września 2022 r. została utworzona nowa deklaracja, w której wskazano jako rodzaj stosowanego paliwa oprócz drewna kawałkowego również węgiel i paliwa węglopochodne, jednocześnie skarżąca wskazała, ż kocioł na paliwo stałe jest eksploatowany (c.o. oraz c.w.u.).

Ponadto w dniu 18 października 2022 r., skarżąca wskazała, że kocioł na paliwo stałe stanowi jej główne źródło ogrzewania, natomiast omyłkowo nie wskazała wcześniej jako rodzaju używanego paliwa – węgiel.

W związku z powyższym z uwagi na brak wpisu, a także zgłoszenie do centralnej ewidencji emisyjności budynków rodzaju stosowanego paliwa w kotle na paliwo stałe – węgla oraz paliw węglopochodnych do dnia 11 sierpnia 2022 r. brak jest podstaw do przyznania dodatku węglowego.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie wniosła skarżąca. Wskazał, że omyłkowo jako paliwo podała drewno zamiast węgla. Podniosła, że jest osoba samotną znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej i finansowej.

Opisaną we wstępie decyzją SKO w Tarnowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

W swoich rozważaniach Kolegium, wskazało, że w zakresie źródła ogrzewania gospodarstwa domowego podstawą weryfikacji wniosku są informacje zawarte w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, które zostały zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu, ale wyłącznie w odniesieniu do głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.

W niniejsze sprawie skarżąca w dniu 17 czerwca 2022 r., jako źródło ciepła wskazano kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy nieeksploatowany oraz kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gzowy przepływowy/kominek gazowy (c.o. oraz c.w.u.) eksploatowany. Jako rodzaj stosowanego w kotle paliwa – określono "drewno kawałkowe".

Z kolei w dniu 7 września 2022 r. złożyła korektę deklaracji wskazując jako rodzaj stosowanego paliwa oprócz drewna kawałkowego również węgiel i paliwa węglopochodne, jednocześnie skarżąca wskazała, ze kocioł na paliwo stałe jest eksploatowany ( c.o. oraz c. w. u.).

W związku z powyższym, organ I instancji prawidłowo uwzględnił stan wynikający z centralnej ewidencji emisyjności budynków (tzw. CEEB) na dzień 11 sierpnia 2022 roku, do której to wprost odsyła przytoczony wyżej art. 2 ust. 1 u.d.w. Wyłączną podstawę prawną ustalenia stanu faktycznego pod tym względem jest stan na dzień 11 sierpnia 2022 r. Zdaniem organu odwoławczego, z treści art. 2 ust. 1 u.d.w. wynika, iż dodatek węglowy przysługuje tylko tym osobom, u których głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest m. in. "kocioł na paliwo stałe" zasilany paliwami stałymi wpisanymi lub zgłoszonymi do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r. (przy czym z treści art. 2 ust. 3 u.d.w. wynika, że przez paliwa stałe omawiana ustawa rozumie "węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego"). Z widniejącego zaś na dzień 11 sierpnia 2022r. wpisu w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw wynika, że skarżąca stosuje w swoim kotle paliwo w postaci "drewna kawałkowego", dlatego nie można uznać, że zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie dodatku węglowego.

Końcowo Kolegium zwróciło uwagę, że z dniem 3 listopada 2022r. weszła w życie ustawa z dnia 27 października 2022 roku o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych( Dz. U. z dnia 2 listopada 2022 r. poz. 2236), która znowelizowała przepisy ustawy o dodatku węglowym, doprecyzowując niektóre unormowania z tego zakresu. Na mocy art. 26 pkt 1 lit. b ww. ustawy nowelizacyjnej do art: 2 ustawy o dodatku węglowym dodany został ust. 15g zgodnie z treścią którego: "Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r, a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust i. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej . deklaracji."

Z kolei art. 31 ustawy z dnia 27 października 2022 roku o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla, gospodarstw domowych w kwestii stosowania nowych przepisów w czasie stanowi, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzonych na podstawie ustawy o dodatku węglowym, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust.1). W przypadku gdy wójt, burmistrz albo prezydent miasta odmówił przyznania dodatku węglowego zgodnie z art. 2 ust. 16 ustawy zmienianej w art. 26, w sytuacji, o której mowa w art. 2 ust. 3c i 15g tej ustawy, wnioskodawca może złożyć ponownie wniosek o wypłatę tego dodatku (ust. 2).

Jednakże przytoczone powyżej, znowelizowane przepisy ustawy o dodatku węglowym, nie mają zastosowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy, ponieważ w przypadku odwołującej się główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.d.w., zostało zgłoszone i wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r. Dodany zaś w noweli przepis art. 2 ust. 15g dotyczy sytuacji, kiedy do dnia 11 sierpnia 2022 r. główne źródło ogrzewania nie zostało w ogóle zgłoszone lub wpisane do ewidencji emisyjności.

Na powyższą decyzję skarżąca, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której podkreśliła, że znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej . Jest samotną emerytką otrzymującej z tego tytułu świadczenie w wysokości 1588,60 zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, iż nie stać jej na ogrzewanie domu gazem dlatego też zmuszona jest do zakupu węgla.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 25 listopada 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy W. z dnia 24 października 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 141 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy o dodatku węglowym, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Stąd ustalenie w toku sprawy, że paliwem używanym w gospodarstwie domowym skarżącej jest drewno kawałkowe istotnie wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego.

Co jednak istotne wskazana okoliczność nie została jednoznacznie ustalona w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródle spalania paliw, która została zgłoszona do centralnej ewidencji emisyjności budynków w dniu 17 czerwca 2022 r. skarżąca jako źródło ciepła wskazał kocioł na paliwo stałe zasilany z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy nieeksploatowany oraz kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gzowy przepływowy/kominek gazowy (c.o. oraz c.w.u.) eksploatowany. Jako rodzaj stosowanego w kotle paliwa – określono "drewno kawałkowe". Tym niemniej w dniu 7 września 2022 r. została złożona nowa deklaracja, w której wskazano jako rodzaj stosowanego paliwa oprócz drewna kawałkowego również węgiel i paliwa węglopochodne, jednocześnie skarżąca wskazała, ż kocioł na paliwo stałe jest eksploatowany (c.o. oraz c.w.u.). Ponadto w dniu 18 października 2022 r., skarżąca wskazała, że kocioł na paliwo stałe stanowi jej główne źródło ogrzewania, natomiast omyłkowo nie wskazała wcześniej jako rodzaju używanego paliwa – węgiel.

Pomimo tego organy uznały, że jeżeli wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało ujawnione w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego.

Organy ustaliły zatem w sprawie jedynie okoliczności, które zostały ujawnione w centralnej ewidencji emisyjności budynków we wskazanej w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym w dacie, to jest w dniu 11 sierpnia 2022 r. Mając na uwadze, że w złożonym wniosku o przyznanie dodatku węglowego skarżąca pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń wskazała, że ogrzewa gospodarstwo domowe kotłem na paliwo stałe w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym, poczynione przez organy ustalenie należy uznać za niewystarczające dla dokonania oceny wniosku skarżącej. Wobec sprzeczności pomiędzy treścią oświadczenia skarżącej, a treścią ujawnioną w centralnej ewidencji emisyjności budynków zaistniały bowiem wątpliwości co do faktycznego źródła, jakim ogrzewane jest gospodarstwo domowe skarżącej, szczególnie, że w odwołaniu skarżąca wymieniła dwa rodzaje paliw - węgiel i drewno.

Wątpliwości te powinny być w sprawie jednoznacznie rozstrzygnięte jako mające charakter istotny w świetle treści art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym. W ocenie Sądu dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wykładnia art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu, jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem. Organ zajął bowiem stanowisko, że wskazana w powołanym przepisie data, to jest 11 sierpnia 2022 r. stanowi jedyny wyznacznik dla weryfikacji źródła ogrzewania danego gospodarstwa domowego poprzez sprawdzenie jakie źródło ogrzewania figurowało w tej dacie w centralnej ewidencji emisyjności budynków.

W przedmiotowej sprawie nie uwzględniono, że na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1967 z późn. zm., dalej powoływanej jako "ustawa zmieniająca") doszło do istotnej nowelizacji ustawy o dodatku węglowym, to jest do dodania po art. 2 ustępie 15 ustawy o dodatku węglowym do treści tej ustawy ustępów 15a-15e. Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r.

Na podstawie art. 52 ustawy zmieniającej do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą zmieniającą. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej o przyznanie dodatku węglowego złożonym w dniu 18 sierpnia 2022 r. było już wszczęte, lecz jeszcze nie zakończone w dniu 20 września 2022 r. Organ miały więc obowiązek respektować treść art. 2 ust. 15a-15e ustawy o dodatku węglowym

Zgodnie z art. 2 ust. 15a ustawy o dodatku węglowym dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art.

6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

Weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma więc mieć charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków i tylko na dzień 11 sierpnia 2022 r. do czego sprowadzały się ustalenia organów w niniejszej sprawie. Co więcej katalog źródeł i informacji, o którym mowa w powołanych przepisach, a w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma w tym zakresie charakter otwarty. Tym samym brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie używanego w gospodarstwie domowym skarżącej rodzaju paliwa jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, tak w świetle art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

Należy przy tym podkreślić, że zaprezentowane w niniejszym wyroku stanowisko jest powszechne w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie z 28.03.2023 r., III SA/Kr 1958/22, LEX nr 3512378, wyrok WSA w Opolu z 13.04.2023 r., II SA/Op 42/23, LEX nr 3537418, wyrok WSA w Łodzi z 5.04.2023 r., II SA/Łd 1060/22, LEX nr 3522035, wyrok WSA w Poznaniu z 16.03.2023 r., II SA/Po 866/22, LEX nr 3508973, wyrok WSA w Gliwicach z 2.03.2023 r., II SA/Gl 16/23, LEX nr 3512295)

Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania tak z urzędu jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy nie sprostały wskazanym w art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. obowiązkom. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło bowiem pomimo posiadania przez organ informacji, że stan ujawniony w deklaracji może różnić się od stanu rzeczywistego.

Należy także wskazać, że na podstawie art. 2 ust. 15b-15e ustawy o dodatku węglowym jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Pozornie mogłoby się wydawać, że obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dotyczy więc bezpośrednio jedynie sytuacji, gdy występują sprzeczności w zakresie ustalenia, czy mamy do czynienia z gospodarstwem domowy jednoosobowym, czy wieloosobowym. Tym niemniej nowe światło na interpretację tego przepis rzuca ust. 15d art. 2 ustawy o dodatku węglowym, zgodnie z którym w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Należy więc przyjąć, że istnienie jakichkolwiek wątpliwości, również w zakresie głównego źródła ogrzewania w gospodarstwie domowym, skutkuje obowiązkiem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W świetle powołanych przepisów art. 7 i art. 77 § k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym Sąd uznał za nieuprawniony pogląd, jakoby żaden przepis ustawy nie dawał organom uprawnień do badania ewentualnych rozbieżności między wpisami w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., a stanem rzeczywistym. Przeciwnie, ustalenie powyższego stanowiło obowiązek organu.

Z powyższych względów, z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym oraz naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji..

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie dodatku węglowego powinno zatem nastąpić z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni art. 2 ust. 1, ust. 15, ust. 15a-15e ustawy o dodatku węglowym oraz ogólnych zasad postępowania dowodowego, a zatem zadaniem organów będzie jednoznaczne ustalenie rodzaju paliwa stosowanego w głównym źródle ogrzewania budynku jednorodzinnego, w którym mieszka wnioskodawca, na podstawie już posiadanych informacji, zobowiązania skarżącej do przedstawienia posiadanych dowodów na okoliczność, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe zasilane węglem lub paliwa węglopochodne oraz rozważenie przeprowadzenia w sprawie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej.