Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 569/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 § 1pkt 7, art. 12, art. 122, art. 187 par. 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1983 nr 105 poz 1 art. 2, art. 4, art. 3 lit. a, b, art. 1 ust. 2 lit c, art. 131
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (EWG) NR 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych
article: art. 73 ust. 1, art. 65 par. 5, 6,
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 78 ust. 3art. 29 ust. 1, art. 30-31
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 181a, art. 178 ust. 4,
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z należności celnych i określenia ich wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]., nr [...]Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...]., nr [...], którą organ I Instancji odmówił M. Ł. zwolnienia z należności celnych przywozowych zgłoszonego w dniu 8 lipca 2008r. do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochodu osobowego marki Mercedes – Benz SL55 AMG, zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego w wysokości 8.051,00 zł i określił kwotę odsetek w wysokości 132 zł.

Organ w sprawie ustalił, że M. Ł. w dniu 8 lipca 2008r. zgłosił w Oddziale Celnym w K., do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochód osobowy marki Mercedes - Benz SL55 AMG o numerze nadwozia WDBSK74F63F046555, rok produkcji 2003, o zadeklarowanej wartości 31.000,00 CAD. Jednocześnie strona złożyła wniosek o zwolnienie z należności przywozowych w/w pojazdu, jako mienia osobistego, przywożonego przez osobę fizyczną przenoszącą swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty.

Skarżący do zgłoszenia celnego załączył m.in. dokumenty w postaci dowodu rejestracyjnego, zaświadczenia nr 4380/08 z dnia 30 maja 2008r. wydanego przez Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Toronto, listę rzeczy mienia przesiedlenia, w której wskazał siedem samochodów osobowych, w tym objęty zgłoszeniem wraz deklarowanymi wartościami celnymi.

W celu sprawdzenia danych zawartych w zgłoszeniu celnym organ wezwał stronę stosownie do art. 181 a ust 2 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993r. ze zm, Dz.Urz. UE, Polskie wyd. specjalne, rozdz. 2, t. 6, str. 3) do przedstawienia informacji, które uwiarygodnią, że zadeklarowana wartość celna samochodu odpowiada faktycznie zapłaconej lub należnej sumie za przedmiotowy samochód, w tym dokumentów zakupu lub wyjaśnienia ich ewentualnego braku. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów. W toku weryfikacji zgłoszenia celnego oraz analizy cen na rynku eksportu modeli samochodów podobnych do modelu stanowiącego przedmiot zgłoszenia celnego, ustalono że ceny tych modeli zawierają się w przedziale od 42746,70 CAD do 47849,19 CAD zaś wartość zadeklarowana wynosi 31.000 CAD. Powtórna analiza porównawcza dokonana przez organ w toku postępowania, przeprowadzona w dniu 17 lutego 2011r., wykazała, że ceny tych modeli zawierają się w przedziale od 34.500,00 CAD do 46.995,00 CAD. Organ podkreślił, że porównania ponownego dokonano ponad dwa i pół roku po dniu, w którym złożono zgłoszenie celne, a faktem powszechnie znanym jest to, że samochody osobowe wraz z upływem czasu tracą na wartości, co potwierdza, że zadeklarowana wartość budzi wątpliwości. Skarżący w dniu 10 lipca 2008r. zeznał, iż od 1988 roku do 1 czerwca 2008 roku przebywał w K. (pobyt stały), gdzie prowadził działalność gospodarczą w przedmiocie sprzedaży samochodów osobowych, ciężarowych oraz maszyn. Ponadto wskazał, że pojazd wraz innymi pojazdami wskazanymi na liście mienia przesiedlenia nabył w drodze kupna podczas pobytu w K., w dacie widocznej w dowodzie rejestracyjnym. Wyjaśnił, iż nie posiada dokumentu zakupu w/w pojazdu oraz innych pojazdów wchodzących w skład tzw. mienia przesiedlenia, gdyż transakcja zakupu odbywa się na innych zasadach tj. akt własności pojazdu zostaje podpisany przez byłego właściciela w momencie przelania kwoty sprzedaży. Przedmiotowy pojazd, jak również pozostałe wchodzące w skład tzw. mienia przesiedlenia nie służyły mu do prowadzenia działalności gospodarczej. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2008r., złożonym w toku postępowania, skarżący w oświadczył, iż nie zgadza się z przyjętym wnioskowaniem, że sprowadzane przez niego samochody przeznaczone są do użytku innego niż osobisty. Wskazał również, że jest hobbystą i jeszcze będąc w K. posiadał i użytkował kilka samochodów czego dowodem są załączone dowody rejestracyjne.

Organ wyjaśnił, że w sprawozdaniu z dochodzenia przeprowadzonego na jego wniosek kanadyjskie służby celne przekazały ustalenia dotyczące przedmiotowego samochodu oraz faktury nr 369 z dnia 13 marca 2007r., odnoszącej się do trzech innych samochodów, będących przedmiotem innego postępowania. Odnośnie przedmiotowego samochodu jak również pozostałych czterech wskazanych na liście mienia przesiedlenia właściciel firmy widniejącej na fakturze 369 tj. A-Spec Inc. z siedzibą w O. w K. stwierdził, iż firma ta nie miała związku z tymi samochodami. Z kolei z dokumentów uzyskanych od przedsiębiorstwa Copart Inc. (pismo z dnia 21 lipca 2010r. wraz załączonymi dokumentami) wynika, że przedmiotowy pojazd uległ w dniu 23 listopada 2006r. szkodzie spowodowanej kolizją, co potwierdzają fotografie załączone do oferty aukcyjnej sporządzonej przez Copart Inc. Towarzystwo ubezpieczeniowe, które przejęło pojazd od właściciela, sprzedało samochód w dniu 8 marca 2007r. poprzez aukcję organizowaną przez Copart Inc na rzecz przedsiębiorstwa AW Auto z siedzibą w K. za kwotę 28.065 USD. W ocenie organu, skoro przedmiotowy pojazd należał do dnia 8 marca 2007r. do towarzystwa ubezpieczeniowego nie jest możliwym, aby we wskazanej w dowodzie rejestracyjnym dacie tj. w dniu 26 maja 2006r. właścicielem pojazdu był M. Ł.. Przyjmując nawet założenie, że M. Ł. zakupił samochód od przedsiębiorstwa AW z Auto z Kanady, to musiało to nastąpić po dniu 8 marca 2007r. a przed dniem 19 września 2007r. tj datą rejestracji pojazdu w K. (co wynika z raportu Ministerstwa Transportu - Prowincji Ontario w K. uzyskanej za pośrednictwem Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Toronto). Zdaniem organu nieprawidłowości dotyczące daty rejestracji pojazdu w K., mogą świadczyć o działaniu w celu ukrycia faktycznej daty wejścia w posiadanie pojazdu przez skarżącego i nasuwają wątpliwości, co do autentyczności dowodu rejestracyjnego przedłożonego do zgłoszenia celnego.

Organ podniósł, że zgłoszony w Oddziale Celnym w K., w dniu 8 lipca 2008r. pojazd, jak wynika z opisu rewizji celnej jak również z dokumentacji fotograficznej, nie posiadał widocznych uszkodzeń. Powyższe ustalenia wskazują, że przedmiotowy samochód musiał zostać sprzedany za kwotę większą niż 28.065,00 USD, gdyż zostały usunięte bardzo rozległe i poważne usterki spowodowane kolizją. W związku powyższym zadeklarowana wartość celna w wysokości 31.000,00 CAD została w sposób rażący zaniżona, a tym samym budzi uzasadnione wątpliwości organu celnego.

Na podstawie strony internetowej należącej do Ministerstwa Transportu - prowincji Ontario, gdzie pojazd był zarejestrowany, organ ustalił, że prywatni sprzedający są zobligowani przekazać kupującemu tzw. pakiet informacyjny dotyczący pojazdu używanego (Vehicle Information Package). W pakiecie tym zamieszczone są dane: opis pojazdu, historia pojazdu, przebieg, cena hurtowa i detaliczna dla danego modelu, roku produkcji, uwagi na temat standardów bezpieczeństwa, umowa sprzedaży, kwota wymaganego podatku od sprzedaży detalicznej. Strona, wezwana do przedłożenia pakietu informacyjnego dotyczącego przedmiotowego pojazdu ewentualnie wskazania, w przypadku, gdy pojazd został zakupiony od przedsiębiorstwa zajmującego się sprzedażą pojazdów (dilera), daty zakupu pojazdu, nazwy oraz siedziby sprzedającego, przekazała za pośrednictwem pełnomocnika, iż nie posiada wskazanych dokumentów. Organ celny nie dał wiary wyjaśnieniom strony jakoby nie posiadała dowodu zakupu w/w pojazdu (a który to mógłby ewentualnie usunąć wątpliwości organu celnego) z uwagi na specyficzną procedurę zakupów w K..

W ocenie organu, wskazane okoliczności potwierdzają, że istniały uzasadnione wątpliwości czy zadeklarowana wartość celna samochodu odpowiada wartości faktycznie zapłaconej lub należnej za przedmiotowy pojazd

Organ odwołując się do treści art. 181 a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 wskazał, że wobec wystąpienia wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC , wartość celna za przywieziony towar nie musi być ustalana z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Ustalenie wartości celnej towaru następuje przy zastosowaniu unormowania zawartego w art. 30 w kolejności lit. a, b, c i d ustępu 2 WKC. Organ odwoławczy przedstawił metody wyliczania wartości celnej określone w przepisie art. 30 WKC i podał przyczyny, z powodu których kolejne metody ustalania wartości celnej nie mogą mieć w sprawie zastosowania, co uzasadnia ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 31 ust. 1 WKC. Zgodnie z jego treścią, jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., przepisów Działu II Rozdziału III WKC. Celem ustalenia wartości objętego kontrolowanym zgłoszeniem celnym pojazdu organ powołał biegłego rzeczoznawcę, który sporządzając opinię wziął pod uwagę model samochodu w maksymalnie możliwym stopniu podobny do wycenianego, uwzględniając różnego rodzaju kryteria (rocznik, klasa samochodu, rodzaj , pojemność silnika, wyposażenia, podobne cechy konstrukcyjne).Na podstawie wskazanych kryteriów wytypował samochód podobny Dodge kiper 8.0 Kat RT/10, pojemność silnika 7990ccm, 372 KM, o wartości bazowej 173.000PLN. Wartość bazową pomniejszył o korekty za utrzymanie i czystość pojazdu, z tytułu napraw, ilość właścicieli, pochodzenie pojazdu-indywidualny import, przebieg określając wartość przedmiotowego samochodu na kwotę 134.500PLN. Organ celny ocenił, iż opinia biegłego zasługuje na uwzględnienie. Biegły w uzasadnieniu wskazał źródła, podstawę i przesłanki jakimi kierował się przy ustalaniu wartości pojazdu, co oznacza, iż wycena ma pełną moc dowodową.

W oparciu o wartość bazową wyliczono wartość celną pojazdu, która wynosi 80.205,00 PLN.

Odnosząc się do odmowy zwolnienia przedmiotowego pojazdu z należności celnych organ przywołał przepis art. 184 WKC oraz przepisy art. 1 ust 2 lit c, art. 2, art. 3 lit a oraz art. 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83, z 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. U. UE.L.83.105.1). Wyjaśnił, że skarżący zamieszkując w K. od 6 lipca 2005r. do 1 czerwca 2008r. spełnił wymóg przewidziany art. 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83, zamieszkiwania nieprzerwanie poza obszarem Wspólnoty przez okres co najmniej 12 miesięcy. Organ uznał również, że skarżący spełnił warunek art. 3 lit.a wskazanego rozporządzenia, ponieważ od ustalonego przez organ momentu rejestracji samochodu w K. w dniu 19 września 2007 r. do dnia 12 czerwca 2008r. tj. daty załadunku auta, celem wysłania do Wspólnoty upłynął wymagany okres 6 miesięcy posiadania w poprzednim miejscu zamieszkania przed datą w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła.

W ocenie organu nie został spełniony warunek określony w art. 1 ust 2 lit. c Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83. Przepis ten uzależnia przyznanie zwolnienia z należności celnych przywozowych od zaistnienia jednej z dwóch przesłanek tj. jego charakteru lub ilości, która nie wskazywałaby, że jest przywożone w celach handlowych. Z uwagi na fakt, że skarżący w dniu 19 sierpnia 2007r. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochód osobowy marki Lexus rok produkcji 2007, który uzyskał zwolnienie z należności celnych, następnie w dniu 6 marca 2008r. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu trzy samochody osobowe, w stosunku do których z uwagi na niespełnienie warunku z art. 3 lit a rozporządzenia zwolnienie nie było możliwe, a następnie w dniu 8 lipca 2008r. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towar w postaci pięciu samochodów osobowych, w tym objęty niniejszą sprawą, przedkładając do zgłoszeń wniosek o zwolnienie z należności celnych jako mienie przesiedlenia, przy czym na liście mienia przesiedlenia załączonej do zgłoszenia widnieje jeszcze samochód marki Nissan 350Z, organ uznał, iż zarówno ilość jak i charakter sprowadzanych towarów może wskazywać na cel handlowy. Charakter mienia osobistego jakim jest pięć samochodów osobowych sportowych, objętych w przypadku mercedesów fabrycznym tuningiem AMG jest sprzeczny z zamiarem ustawodawcy, bowiem osobie fizycznej do zaspokojenia jej zwyczajowych potrzeb, w tym potrzeby przemieszania się za pośrednictwem pojazdu, nie jest koniecznym posiadanie tak specyficznego towaru. Potrzeby tak określone mogą być zaspakajane zwolnionym z należności celnych pojazdem marki Lexus zgłoszonym w dniu 19 czerwca 2007r., które to zwolnienie mieści się w granicach rozporządzenia. Również ilość sprowadzonych towarów może wskazywać na cel handlowy. W praktyce bowiem nie zdarzają się przypadki ażeby osoba fizyczna dokonała odprawy celnej tak wielu samochodów osobowych sportowych jednocześnie z przeznaczeniem na użytek własny, nie mając zamiaru ich odsprzedaży. Organ wskazał też na fakt prowadzenia przez skarżącego w K. działalności gospodarczej w zakresie handlu m.in. samochodami.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego, poprzez nie zasięgnięcie informacji z ewidencji pojazdów i kierowców na okoliczność ustalenia aktualnego właściciela pojazdu, jak również nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony w celu ustalenia czy jest posiadaczem przedmiotowego pojazdu, organ wyjaśnił, że organ celny dokonuje analizy elementów kalkulacyjnych, w tym zasadności zwolnienia z należności przywozowych na dzień powstania długu celnego, a więc w niniejszej sprawie na dzień dokonania zgłoszenia celnego, stosownie do art. 214 ust. 1WKC. Organ celny zatem bada przesłanki udzielenia zwolnienia z należności przywozowych na dzień złożenia zgłoszenia celnego, m.in. takie jak charakter czy ilość towaru. Organ celny nie ma zatem obowiązku badać przed wydaniem decyzji czy zgłaszający towar ten posiada czy też już nie. Zaznaczył, iż organ celny korzystając z raportu z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców nr OIWUW-BOK-W-0483-279214-279228/10 z dnia 16 sierpnia 2010r. ustalił, iż skarżący sprzedał przedmiotowe auto w dniu 11 sierpnia 2009r.

Natomiast w zakresie zrzutu błędnego zastosowania przez organ I instancji przepisów, poprzez błędną wykładnię art. 1 ust. 2 lit. c Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 organ stwierdził, iż organ celny dokonał prawidłowej wykładni przepisów dotyczących zwolnienia towaru z należności przywozowych jako mienia osobistego przywożonego przez osobę fizyczną, przenoszącą swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty (tzw. mienie przesiedlenia). W tym zakresie organ powtórzył argumentację przedstawioną przez siebie na etapie powtórnego rozpatrywania wniosku skarżącego o zwolnienie.

Powyższa decyzja została zaskarżona skargą z dnia 17 listopada 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Skarżący działając przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zarzucając, błędne ustalenia stanu faktycznego i błędne stosowanie przepisów regulujących zasady zwolnienia od należności celnych tzw. mienia przesiedlenia w stopniu mogącym mieć wpływ na jego wynik.

W uzasadnieniu skargi przytaczając treść art. 1 ust. 2 lit c. zdanie ostatnie Rozporządzenia Rady(EWG) nr 918/83 podkreślił, iż rozporządzenie nie określa ilości w jakich dobra o poszczególnym charakterze mogłyby być uważane za przywożone w celach handlowych, słusznie pozostawiając to ocenie władz krajowych. Wskazywał, że w indywidualnych przypadkach wynikających z potrzeb różnych gospodarstw domowych mogą występować nieprzeciętne ilości dóbr nadal zachowując swój niehandlowy charakter.

Skarżący powtórzył zarzut odwołania, iż organ winien zasięgnąć informacji z centralnej ewidencji pojazdów i kierowców na okoliczność ustalenia aktualnego właściciela pojazdu, w celu zbadania czy znajduje się on w posiadaniu skarżącego, lub przeprowadzić na tę okoliczność dowód z przesłuchania strony. Co wskazywałoby na osobisty charakter sprowadzonego mienia.

Zarzucił także, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, ponieważ zaniechał przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu na okoliczność przeznaczenia w jakim jest lub był użytkowany przedmiot zaskarżonej decyzji. Jest to w ocenie skarżącego kluczowe dla oceny charakteru sprowadzanego mienia, w kontekście możliwości swobodnej oceny przez organ celny stosunku ilości do charakteru dobra.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest określenie wysokości długu celnego ciążącego na samochodzie marki Mercedes Benz SL55 AMG o numerze nadwozia WDBSK74F046555 rok produkcji 2003, co do którego strona wnosiła o zwolnienie z należności celnych przywozowych jako mienia osobistego przywożonego przez osobę fizyczną przenoszącą swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar Wspólnoty, z tym, że spór pomiędzy stronami dotyczy prawidłowości odmowy zwolnienia od należności celnych mienia przesiedlenia w postaci wskazanego samochodu osobowego.

Kwestie dotyczące zwolnień z należności celnych, związanych ze sprowadzaniem mienia przesiedlenia, uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady(EWG) nr 918/83 z 28 marca 1983r. ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. U. UE.L.83.105.1) - dalej: rozporządzenie. Zgodnie z przepisami rozporządzenia zwolnione z należności celnych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne, przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty (art.2). Zwolnienie może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy (art. 4), przy czym dotyczy mienia osobistego, które pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nie przeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła (art.3 lit a rozporządzenia) i jest przeznaczone do użytku w tym samym celu w nowym miejscu zamieszkania (art. 3 lit b rozporządzenia). Zgodnie z art. 1 ust 2 lit c rozporządzenia przez pojęcie mienie osobiste rozumie się każde mienie przeznaczone na własny użytek osób zainteresowanych lub do zaspokojenia potrzeb ich gospodarstw domowych.

Z łącznej wykładni przepisów wynika, że możliwość skorzystania ze zwolnienia celnego uzależniona jest od spełnienia przesłanek – czy ubiegający się zamieszkiwał poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy, czy składnik mienia osobistego pozostawał w posiadaniu osoby ubiegającej się o zwolnienie, czy był przez nią użytkowany jako mienie osobiste co najmniej przez okres 6 miesięcy przed datą w której przestała zamieszkiwać w państwie pochodzenia i czy jest przeznaczony do użytku w tym samym celu w nowym miejscu zamieszkania.

Ustalenie, czy konkretny przedmiot może stanowić składnik mienia osobistego zależy od okoliczności konkretnej sprawy i podlega ocenie organów. Generalną zasadą jest zwolnienie z należności celnych przywozowych tych składników, które uwzględniając ich ilość oraz charakter faktycznie służyły do użytku zainteresowanego lub zaspokojenia potrzeb gospodarstwa domowego. Jednocześnie, na co wskazuje zdanie ostatnie art. 1 ust 2 lit c rozporządzenia, mienie osobiste nie może mieć takiego charakteru bądź być w takiej ilości, która wskazywałaby, że jest przywożone w celach handlowych. Zwraca na powyższe uwagę Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu w wyroku z dnia 17 marca 2005r. w sprawie C-170/03. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających zwolnienie obciąża ubiegającego się. Wynika to wprost z art. 131 rozporządzenia zgodnie z którym w przypadku, gdy zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia organom dowody, iż takie warunki zostały spełnione.

W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że skarżący zamieszkiwał w K. poza obszarem celnym Wspólnoty przez okres przekraczający 12 miesięcy i powrócił na stałe do Polski w roku 2008, zatem spełniona została przesłanka zamieszkania (zaświadczenie z dnia 30 maja 2008r. Konsulatu Generalnego RP w Toronto). Został także spełniony warunek o którym mowa w art. 3 ust a rozporządzenia. Jakkolwiek organy wykazały, że w dacie 26 maja 2006r., wskazanej w dowodzie rejestracyjnym załączonym do zgłoszenia celnego, właścicielem samochodu był inny podmiot, to uwzględniając informację Ministerstwa Transportu Prowincji Ontario w K., iż samochód został zarejestrowany przez skarżącego w dniu 19 lipca 2007r., organy w sposób uprawniony przyjęły, że warunek posiadania przez okres 6 miesięcy został spełniony.

W ocenie organów postępowanie nie wykazało, by w przypadku wszystkich siedmiu samochodów, które skarżący zgłosił jako mienie przesiedlenia na liście stanowiącej załącznik do zgłoszenia celnego, został spełniony warunek, że są składnikiem mienia osobistego w znaczeniu wynikającym z art. 1 ust 2 lit. c rozporządzenia.

Stanowisko to należy podzielić.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r.- Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz.622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Jakkolwiek przepisy art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakładają na organ obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodnego, to nie oznacza, że organ jest obciążony nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania dowodów, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, szczególnie w sytuacji, gdy wyłącznie strona dysponuje danymi pozwalającymi na ustalenie okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że stosownie do treści art. 131 rozporządzenia ciężar wykazania, iż ubiegający się o zwolnienie spełnienia warunki zwolnienia został nałożony na podatnika, jako wywodzącego z wnioskowanej czynności skutki dla siebie.

Skarżący wyjaśniając sposób użytkowania wszystkich samochodów wymienionych na liście mienia przesiedlenia wskazał, że jako hobbysta wykorzystywał je do przemieszczania się. W jego ocenie potwierdzeniem, że samochody były faktycznie przez niego użytkowane są dowody rejestracyjne oraz dowody ubezpieczenia wystawione na jego nazwisko, nie na firmę pod którą prowadził działalność (wyjaśnienia z dnia 10 lipca 2008r., pismo z dnia 25 sierpnia 2008r.). Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów lub środków dowodowych dla wykazania, że jego sytuacja osobista lub potrzeby gospodarstwa domowego wymagały korzystania z takiej ilości, takiego typu samochodów i takich modeli. Nie stawił się na wezwanie organu celem przesłuchania go w charakterze strony.

Podnieść należy, że organy nie kwestionują prawa własności samochodów zgłoszonych jako mienie przesiedlenia, ale warunkiem skorzystania z uprawnień wynikających z odstępstwa od zasady powszechności świadczeń publicznych (ceł, podatków) jest wykazanie, że wszystkie samochody były faktycznie użytkowane przez ubiegającego się o zwolnienie jako mienie osobiste w kraju pochodzenia.

Wobec powyższego należy podzielić ustalenia i ocenę organów, że wskazane przez M. Ł. okoliczności, nie uzasadniają tezy, że samochody te stanowią mienie osobiste w rozumieniu art. 1 ust 2 lit c rozporządzenia. Ilość 10 samochodów zgłoszonych do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu w okresie od 19 czerwca 2007r. do 8 lipca 2008r., w tym 7 zgłoszonych jako mienie przesiedlenia na liście załączonej do zgłoszenia celnego, charakter mienia – modele samochodów o sportowym charakterze, dużej mocy silnika, w przypadku samochodów marki Mercedes objęte fabrycznym tuningiem AMG, w zestawieniu z wskazanymi wyjaśnieniami skarżącego, co do sposobu ich użytkowania w kraju pochodzenia, dawały organom podstawę do oceny, że nie służyły do użytku zainteresowanego lub zaspokojenia potrzeb gospodarstwa domowego. Skoro skarżący, uzasadniając sposób użytkowania samochodów na terenie Kanady, wskazywał wyłącznie na hobbystyczne zaspokajanie własnej potrzeby przemieszczania, nie wykazując, że realizacja jego uzasadnionych potrzeb wymaga samochodów w ilości, modelach i klasie jak zgłoszone jako mienie przesiedlenia, prawidłowe jest stanowisko, że potrzeba ta mogła być realizowana w wystarczającym zakresie przez użytkowanie samochodu marki Lexus rok produkcji 2007, objęty listą mienia przesiedlenia załączoną do przedmiotowego zgłoszenia, który został zwolniony z należności celnych w dniu 19 czerwca 2007r. Słusznie skarżący podnosi, że w indywidualnych stanach faktycznych i potrzebach gospodarstw domowych poszczególne dobra mogą występować w różnej ilości zachowując niehandlowy charakter, ale te okoliczności winien wykazać zainteresowany, który dysponuje wyłączną wiedzą w tym zakresie. Powszechnie znany wysoki stopień zamożności społeczeństw zachodnich, standard ich życia nie zwalniał skarżącego od wykazania, że w jego konkretnym przypadku koniecznym było korzystanie ze wszystkich samochodów w tej ilości i o tym standardzie. Skarżący, mimo obowiązku wynikającego z art. 131 rozporządzenia nie wskazał na żadne okoliczności świadczące, że jego sytuacja zawodowa, rodzinna, stopa życiowa, ewentualne potrzeby gospodarstwa domowego wymagają korzystania z ilości samochodów o standardzie wskazanym w zgłoszeniu celnym w dniu 8 lipca 2008r., a zatem ze wszystkie samochody były faktycznie używane na potrzeby gospodarstwa osoby przesiedlającej się. W sposób uprawniony organy, uwzględniając zdanie ostatnie art. 1 ust 2 lit c rozporządzenia, z którego wynika, że mienie osobiste nie może mieć takiego charakteru bądź być w takiej ilości, która wskazywałaby, że jest przywożone w celach handlowych, oceny, czy przedmiotowy samochód korzysta ze zwolnienia, dokonały w kontekście wszystkich samochodów objętych listą przesiedlenia.

Na zmianę oceny przypadku nie może mieć wpływu eksponowany fakt zarejestrowania samochodów objętych listą mienia przesiedlenia na nazwisko skarżącego, a nie na firmę pod którą prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu m.in. samochodami.

Wskazać należy, że przepis art. 3 lit a rozporządzenia wymaga, w przypadku towarów nie przeznaczonych do konsumpcji, ich używania przez okres sześciu miesięcy, czyli wykonywania faktycznego władztwa nad rzeczą (por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17 marca 2005 r. w sprawie C - 170/03). Decydujące zatem dla uznania towaru jako składnika mienia osobistego jest nie sam tytuł własności, który skarżący wyprowadza z dokumentu - dowodu rejestracyjnego, lecz wykazanie faktycznego używania rzeczy przez okres co najmniej 6 miesięcy przed datą w której ubiegający przestał zamieszkiwać w państwie pochodzenia. Na marginesie należy wskazać, że fakt rejestracji w dacie 26 marca 2006r. wykazanej w dowodzie rejestracyjnym przedłożonym do zgłoszenia celnego, został przez organy celne skutecznie podważony.

Ocena dowodów należy do organu, który nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów i dokonuje oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym. Sąd nie może podważać dokonanej oceny jeżeli organ dokonał wszechstronnej oceny dowodów we wzajemnym powiązaniu z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, nie naruszył zasad logiki, doświadczenia życiowego

Odnosząc się do zarzutu, że organy nie wyjaśniły sposobu użytkowania samochodu w nowym miejscu zamieszkania należy podnieść, że jak wskazano wyżej przesłanki zwolnienia mienia przesiedlenia od należności celnych winny być spełnione łącznie, zaś przewidziany w art. 3 lit. b rozporządzenia warunek ma stanowić kontynuację sposobu użytkowania w kraju pochodzenia. Jeżeli nie został spełniony jeden z warunków zwolnienia, w tym przypadku wykazanie, że przedmiotowy samochód jest składnikiem mienia osobistego, bez względu na sposób korzystania w kraju, zwolnienie nie może być zastosowane. Warunek kontynuacji korzystania, oznacza, że musi być wykazane posiadanie jako mienia osobistego w kraju pochodzenia i kontynuowane w kraju zamieszkania. Słusznie podnosi organ, iż analizy elementów kalkulacyjnych, w tym zasadności zwolnienia z należności przywozowych dokonuje na dzień powstania długu celnego, zatem na ten dzień bada przesłanki takie jak charakter czy ilość towaru. Ponadto, należy podnieść, że wbrew zarzutom skargi organ ustalił, na podstawie informacji uzyskanej z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, że M. Ł. nie jest właścicielem przedmiotowego samochodu od dnia 11 sierpnia 2009r. Także wbrew zarzutom skargi organ podjął próbę przesłuchania skarżącego w charakterze strony, lecz skarżący nie stawił się.

Reasumując, w ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów rozporządzenia i zasadnie przyjęły, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że nie było podstaw do zastosowania zwolnienia odnośnie przedmiotowego samochodu, bowiem nie zostało wykazane, że stanowi składnik mienia osobistego w znaczeniu wynikającym z art. 1 ust 2 lit. c rozporządzenia. Tym samym zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego nie jest zasadny.

Dokonując kontroli decyzji Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jest tylko związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona (art. 134 § 1 p.p.s.a). W związku ze wskazanym unormowaniem, należało zbadać czy w sposób prawidłowy organy celne określiły wysokość długu celnego ciążącego na samochodzie, jakkolwiek samo zakwestionowanie zadeklarowanej wartości celnej jak i sposób ustalenia podstawy opodatkowania nie jest przedmiotem zarzutów skargi.

Stosownie do art. 78 ust 3 WKC organy celne są uprawnione w sytuacji, gdy z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane do podjęcia działań w celu uregulowania sytuacji towaru, biorąc pod uwagę nowe dane którymi dysponują. Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Jednakże art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993r. ze zm., w skrócie Rozporządzenie do WKC) przewiduje odstępstwo od tej zasady. Z mocy art. 181a ust. 1 Rozporządzenia do WKC, jeżeli organy celne - zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2 - mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC - nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej. Według zaś ustępu 2 tego przepisu, w wypadku wątpliwości, o których mowa w ust. 1, organy celne mogą żądać - zgodnie z art. 178 ust. 4 - przedstawienia uzupełniających informacji. Jeśli mimo to wątpliwości nie zostaną usunięte, organ prowadzący postępowanie powinien przedstawić je na piśmie osobie zainteresowanej - na jej żądanie - umożliwiając jej przedstawienie własnego stanowiska, przed podjęciem decyzji w sprawie. Z powyższego uregulowania wynika zatem, że dla odstąpienia od zastosowania ceny transakcyjnej konieczne jest wykazanie, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej

Należy zgodzić się z organami celnymi, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające odstąpienie od określenia wartości celnej spornego pojazdu wyłącznie na poziomie wartości transakcyjnej określone w art. 181a Rozporządzenia do WKC.

Skarżący do zgłoszenia celnego nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na cenę transakcyjną. Organy podjęły próbę, tak na etapie weryfikowania zgłoszenia celnego jak i w toku postępowania, ustalenia czy wartość zadeklarowana odpowiada wartości faktycznie zapłaconej. Weryfikując zgłoszenie celne organ wezwał skarżącego do przedłożenia informacji, które uwiarygodnią, że wartość deklarowana jest wartością zapłaconą, na co skarżący nie udzielił odpowiedzi. W toku postępowania zwrócił się o przedstawienie pakietu informacyjnego, który zgodnie z informacją na stronie internetowej Ministerstwa Transportu prowincji Ontario sprzedający jest zobligowany wydać kupującemu, a który zawiera dane pojazdu, opis pojazdu, historia, przebieg, cena hurtowa detaliczna dla danego modeli, rok produkcji, umowę sprzedaży, co do których pełnomocnik złożył oświadczenie, iż skarżący ich nie posiada. Wskazana informacja Ministerstwa Transportu skuteczne podważa wyjaśnienia skarżącego złożone podczas weryfikacji zgłoszenia, co do procedury zakupu samochodu w K..

Wobec powyższego w sposób uprawniony organy oparły swoje ustalenia co do wykazania wątpliwości odnośnie deklarowanej wartości samochodu na wynikach analizy cen na rynku eksportu modeli samochodów podobnych do modelu stanowiącego przedmiot zgłoszenia. Ustalenia, że ceny tych modeli kształtują się w przedziale od 42746.70 CAD DO 47849,19 CAD a zatem są wyższe od zadeklarowanej wartości 31.000 CAD zostały potwierdzone materiałem uzyskanym od przedsiębiorstwa Caport In, z którego wynika, że przedmiotowy samochód, z uwagi na uszkodzenia spowodowane kolizją, został przejęty przez towarzystwo ubezpieczeniowe, a następnie z uszkodzeniami, potwierdzonymi materiałem zdjęciowym, został sprzedany w dniu 8 marca 2007r. w drodze aukcji przedsiębiorstwu A.W Auto z siedzibą w K. za kwotę 28.065 USD. Organy tym samym wykazały, że skarżący nie mógł być właścicielem samochodu w dacie 26 maja 2006r. wynikającej z dowodu rejestracyjnego. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w raporcie Ministra Transportu – Prowincji Ontario, z którego wynika, że samochód został zarejestrowany przez skarżącego w dniu 19 września 2007r. Należy zgodzić się z argumentacją organu, że skoro zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu samochód, jak wynika z opisu rewizji celnej, dokumentacji fotograficznej, nie posiadał widocznych uszkodzeń w porównaniu do stanu wynikającego z aukcji, poważne usterki spowodowane kolizją musiały zostać usunięte, co oznacza, że cena zadeklarowana musiała być wyższa niż 28.065 USD.

Argumentacja organów zdaniem Sądu, przekonuje o istnieniu w sprawie uzasadnionych wątpliwości, o jakich mowa w art. 181a Rozporządzenia do WKC. Podkreślić należy, że przepis art. 181a Rozporządzenia do WKC mówi o istnieniu uzasadnionych wątpliwości, organ nie jest zatem zobligowany do prowadzenia czynności dowodowych w celu ustalenia wysokości ceny transakcyjnej. W ocenie Sądu, podjęte przez organ celny czynności wyjaśniające w tym zakresie i uzyskane w ich wyniku materiały porównawcze oraz dokumenty były wystarczające i miarodajne dla zakwestionowania wartości transakcyjnej. Organy celne rzeczowo, logicznie i spójnie wyjaśniły przyczyny swoich wątpliwości.

Konsekwencją zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej samochodu było ustalenie jego wartości w oparciu o jedną z metod wskazanych w art. 30-31 WKC. Jest to drugi etap postępowania związany z weryfikacją zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru. Z przepisu art. 30 ust. 1 WKC wynika, iż z wyjątkiem - nie mającym jednak w niniejszej sprawie znaczenia - metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 WKC zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod i dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy". Przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, co jak wyżej wykazano organy uczyniły w sprawie, a następnie zaś, rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 WKC.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy uzasadniły w sposób szczegółowy, dlaczego nie zastosowały kolejnych metod określania wartości celnej towaru i oparły się na ostatniej z możliwych metod, tj. metodzie "ostatniej szansy". Zgodnie z treścią art. 31 ust. 1 WKC wartość celna jest ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r, art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych I Handlu z 1994r. i przepisów rozdziału 3 WKC, z wyłączeniem kryteriów niedozwolonych przy posługiwaniu się metodą ostatniej szansy. Sporządzając opinię biegły uwzględnił ograniczenia wynikające z art. 31 ust 2 WKC, przyjmując cenę samochodu Dodge kiper 8.0 Kat RT/10, o pojemności silnika 7990ccm, 372 KM, podobnego do samochodu przedmiotowego, ale wyprodukowanego poza Wspólnotą. Ustalając wartość celną na podstawie opinii biegłego organy dokonały oceny źródeł i przesłanek, jakimi kierował się biegły, sporządzając opinię, oraz wniosków do jakich doszedł, przedstawiając ocenę w uzasadnieniu decyzji.

Określając odsetki od niezaksięgowanej i niedobranej, a określonej kwoty należności celnej organy wykazały, że skarżący, mimo wezwania, w trakcie postępowania nie udowodnił, że zaistniały przesłanki, które pozwalałyby na niepobieranie odsetek stosownie do art. 65 § 5 Prawa celnego. Ich wysokość określiły przy zastosowaniu zasad określonych w art. 54 § 1pkt 7 i Ordynacji podatkowej w związku z art. 65 ust 6 Prawa celnego.

Reasumując, organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji, wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszył prawa. Zastosował prawidłowe przepisy prawa materialnego, na ich podstawie przeprowadził postępowanie w zgodzie

z przepisami proceduralnymi. Zebrał materiał dowodowy i w jego oparciu dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, a następnie właściwie przeprowadził subsumpcję ustalonego stanu faktycznego pod w/w przepisy prawa materialnego.

Z tych przyczyn, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku