Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2321/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zobowiązano organ do załatwienia wniosku oraz stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 188, art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a, art. 188 w zw. z art. 200 oraz art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 32/22 w sprawie ze skargi A.P. na bezczynność Zarządu Związku Biur Porad Obywatelskich w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 29 listopada 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. zobowiązuje Zarząd Związku Biur Porad Obywatelskich w Warszawie do rozpatrzenia wniosku skarżącego A.P. z 29 listopada 2021 r. w terminie 14 dni, 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Zarządu Związku Biur Porad Obywatelskich w Warszawie na rzecz skarżącego A.P. kwotę 920 (dziewięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 12 maja 2022 r. (sygn. akt II SAB/Wa 32/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.P. na bezczynność Zarządu Związku Biur Porad Obywatelskich w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 29 listopada 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku podano, że 29 listopada 2021 r. skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie imiennego wykazu osób, którym w roku 2018 - bez uczestnictwa w 70-godzinnym szkoleniu oraz bez przystępowania do egzaminu - Zarząd Związku Biur Porad Obywatelskich wydał zaświadczenie potwierdzające wiedzę i umiejętności z zakresu poradnictwa obywatelskiego albo przesłanie skanów tych zaświadczeń lub podanie ich liczby.

Pismem z 10 grudnia 2021 r. Związek Biur Porad Obywatelskich (dalej jako: Związek) skierował do skarżącego pismo, w którym stwierdził, że zarówno Zarząd Związku, jak i sam Związek nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176, dalej jako: u.d.i.p). Podano, że przeprowadzenie egzaminu na doradcę obywatelskiego nie jest zadaniem publicznym, a żądana informacja nie jest informacją publiczną. Jeśli zaś sprawa nie dotyczy informacji publicznej, to wydanie decyzji administracyjnej odmownej jest zbędne i wystarczy pismo informacyjne.

W skardze na bezczynność skarżący wniósł o zobowiązanie Związku do załatwienia wniosku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podał, że Związek jest organizacją pozarządową posiadającą status organizacji pożytku publicznego, zaś szkolenie doradców obywatelskich oraz egzamin, a także wydawanie zaświadczeń potwierdzających wiedzę i umiejętności w zakresie poradnictwa obywatelskiego, jest zadaniem wynikającym bezpośrednio z ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim i edukacji prawnej (Dz.U. z 2021 r. poz. 945, dalej jako: u.n.p.p.), i jest to zadanie publiczne.

W odpowiedzi na skargę Związek wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie w całości oraz obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Wniósł ponadto o zawieszenie postępowania do czasu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt K 1/21, albowiem rozstrzygnięcie Trybunału w kontekście konstytucyjności przepisów u.d.i.p. ma kluczowe znaczenie dla przedmiotowego postępowania. Podniesiono także, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie, w którym NSA ma rozstrzygnąć czy, a jeśli tak, to w jakim zakresie Zarząd Związku jest zobowiązany do stosowania u.d.i.p. w kontekście prowadzonych szkoleń i kursów doszkalających, o których mowa w u.n.p.p. Podniesiono, że Związek nie należy do kategorii innych podmiotów wykonujących zadania publiczne ani też innej kategorii, o której mowa w u.n.p.p. Ponadto wskazano, że Związek nie ma legitymacji do występowania w postępowaniu, gdyż prawidłowa wykładnia ustawy z dnia 16 grudnia 2020 - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2020 r. poz. 2261) w powiązaniu z art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego nie mieści się ani w pojęciu "władza publiczna" ani w pojęciu "inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Wskazano, że Związek jest organizacją pozarządową, posiadającą status organizacji pożytku publicznego (od 27 sierpnia 2004 r.) i zrzesza 16 biur porad obywatelskich, które zajmują się świadczeniem usług społecznych, m.in. poprzez poradnictwo obywatelskie. Jedynymi aktami prawnymi regulującymi poradnictwo obywatelskie na gruncie prawa powszechnie obowiązującego są u.n.p.p. oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2492, dalej jako: rozporządzenie z 2018 r.). Wprawdzie obecnie Związek jest jedyną organizacją, która spełnia ustawowe warunki, ale jest to stan chwilowy, spowodowanym skreśleniem drugiego związku z listy podmiotów uprawnionych przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Natomiast jako prywatna organizacja Związek nie ma obowiązku udostępniać swojej dokumentacji innym prywatnym podmiotom. Podano, że Związek nie jest podmiotem dysponującym majątkiem publicznym, ani też nie realizuje zadań publicznych w rozumieniu u.d.i.p., a w szczególności nie realizuje zadania publicznego poprzez organizację szkoleń oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2 u.n.p.p. oraz przeprowadzając egzamin, o którym mowa w § 5 Regulaminu prowadzenia szkoleń i wydawania zaświadczeń. Wydatki na szkolenia oraz egzamin pokrywane są bowiem w całości ze środków pochodzących z opłat wnoszonych przez uczestników szkolenia oraz osoby podchodzące do egzaminu. Związek nie jest także partią polityczną ani organizacją związkową lub pracodawców, reprezentatywną w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego. Zatem Związek nie jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Podano, że z art. 8 ust. 1 u.n.p.p. wynika, że zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej, a tym samym zadaniem publicznym, jest świadczenie poradnictwa prawnego i poradnictwa obywatelskiego, natomiast poza zakresem unormowania ustawodawca pozostawił proces kształcenia oraz zdobywania wiedzy i umiejętności, które mają służyć realizacji tego zadania. W związku z tym żądana informacja nie jest informacją publiczną, o czym Zarząd Związku poinformował skarżącego w terminie 14 dni. Wyjaśniono przy tym, że osoby, które otrzymały od Związku zaświadczenie bez odbycia szkolenia, to osoby, które współpracują ze Związkiem od wielu lat i były zatrudnione od co najmniej 10 lat w świadczeniu poradnictwa obywatelskiego w ramach sieci biur porad obywatelskich a zatem współtworzyły system nieodpłatnego poradnictwa jeszcze przed wejściem w życie ustawy.

Oddalając skargę WSA podzielił stanowisko Związku, że przeprowadzenie egzaminu na doradcę obywatelskiego nie jest zadaniem publicznym, a także że Związek nie należy do kategorii innych podmiotów wykonujących zadania publiczne ani też innej kategorii, o której mowa w u.d.i.p. Powołując się na przepisy ustawy - Prawo o stowarzyszeniach wskazano, że podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego nie mieści się ani w pojęciu "władza publiczna", ani w pojęciu "inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Podniesiono, że ustawodawca nie nadał Związkowi monopolu na prowadzenie szkoleń i kursów ani też nie powołał Związku do tego typu działalności. Podzielono stanowisko Związku, że nie jest podmiotem dysponującym majątkiem publicznym, a także nie realizuje zadań publicznych w rozumieniu u.d.i.p., a w szczególności nie realizuje zadania publicznego poprzez organizację szkoleń oraz kursu doszkalającego, a także przeprowadzając egzamin. Nie jest także partią polityczną ani organizacją związkową lub pracodawców, reprezentatywną w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego. WSA podniósł, że na gruncie u.n.p.p. pojęcie "zadania zleconego" ustawodawca połączył z konkretnym podmiotem - powiatem. Zatem odniesienie tej normy do szkoleń i kursów prowadzonych przez Związek stanowi błędną wykładnię oraz daleko idącą nadinterpretację woli ustawodawcy, gdyż z prawidłowej wykładni przepisu wynika, że zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej, a tym samym zadaniem publicznym, jest świadczenie poradnictwa prawnego i poradnictwa obywatelskiego, nie zaś szkolenia i kursy w tym zakresie, które takiego przymiotu, wolą ustawodawcy, nie posiadają. Zatem w ocenie WSA żądana informacja nie jest informacją publiczną. Jeśli zaś sprawa nie dotyczy informacji publicznej, to wystarczy pismo informacyjne, a Zarząd Związku poinformował skarżącego pismem z 10 grudnia 2021 r., że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.

Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiódł A.P., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p. przez niewłaściwe przyjęcie, że Związek nie należy do kategorii podmiotów wykonujących zadania publiczne w sytuacji, gdy wydawanie zaświadczeń potwierdzających wiedzę i umiejętności z zakresu poradnictwa obywatelskiego stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącej uznania uprawnienia w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.;

- błędną (zawężającą) wykładnię art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. i przyjęcie, że w przepisie tym chodzi wyłącznie o "zlecone zadania publiczne", co gramatycznie z tego przepisu nie wynika;

- art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że informacje dotyczące wydanych przez Związek zaświadczeń potwierdzających wiedzę i umiejętności z zakresu poradnictwa obywatelskiego, o których mowa w art. 11ust. 3a pkt 2 u.n.p.p. nie stanowią informacji publicznej

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty poprzez zobowiązanie strony przeciwnej do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 29 listopada 2021 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg. norm przepisanych oświadczając, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że pojęcie "zadanie publiczne", o którym mowa w art. 4 u.d.i.p., jest szersze aniżeli pojęcie "zlecone zadanie publiczne", a przeciwna relacja tych pojęć przyjęta przez WSA jest naruszeniem prawa materialnego (błędem wykładni). Z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wynika bowiem zakres informacji o każdym zadaniu publicznym wykonywanym przez inne podmioty, bez kwalifikowania przymiotnikiem "zlecone", i bez kwalifikowania czy jest odpłatne, czy nieodpłatne. W ocenie skarżącego kasacyjnie prowadzenie kursów doszkalających, o których mowa w art. 11a ust. 2 u.n.p.p., jest realizacją zadania publicznego cechującą się powszechnością dostępu i użytecznością dla ogółu i działanie to byłoby niemożliwe, gdyby nie uprawnienie nadane decyzją administracyjną Ministra Sprawiedliwości, o której mowa w art. 11b ust. 3 zd. 1 u.n.p.p. Także wymagania co do programu kursu doszkalającego określa u.n.p.p. w art. 11c, zaś publiczny charakter kursu doszkalającego potwierdza art. 11b ust. 7 u.n.p.p., nakazujący umieścić na stronie internetowej urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości informację o podmiocie uprawnionym do prowadzenia kursu doszkalającego. Powiązanie działania Związku z władzą publiczną jest zatem oczywiste, a to co się wiąże ze sposobem wykonania tego zadania, jest informacją o sprawach publicznych. Podano, że wydawanie zaświadczenia potwierdzającego wiedzę i umiejętności z zakresu poradnictwa obywatelskiego jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącej uznania uprawnienia w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na potwierdzenie czego przytoczono orzeczenie NSA.

W odpowiedzi na skargę Związek wniósł o jej oddalenie, wnosząc o "utrzymanie zaskarżonego wyroku w całości" oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadne są podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., które sprowadzają się do zakwestionowania przyjętej przez WSA oceny, że Związek nie należy do kategorii podmiotów wykonujących zadania publiczne.

Przede wszystkim należy podkreślić, że zagwarantowane w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawo obywatela do uzyskiwania informacji obejmuje nie tylko informację o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, ale także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości okoliczność, że użyty w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od zawartego w art. 61 Konstytucji RP terminu "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (por. wyroki NSA: z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 oraz z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1484/16). W związku z tym warunkiem powstania po stronie niepaństwowego podmiotu obowiązku udzielenia informacji jest realizacja zadania, o których mówi art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.n.p.p. zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, o których mowa w art. 11 ust. 7 zdanie drugie, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej realizowanymi przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie. Nie ulega zatem wątpliwości, że podmiot, który realizuje zadania z zakresu nieopłatnej pomocy prawnej realizuje zadania publiczne. Wskazać jednak należy, że stosownie do art. 11 ust. 3a pkt 2 u.n.p.p. nieodpłatne poradnictwo obywatelskie może świadczyć osoba, która m.in. ukończyła z oceną pozytywną szkolenie z zakresu świadczenia poradnictwa obywatelskiego, albo posiada doświadczenie w świadczeniu poradnictwa obywatelskiego i uzyskała zaświadczenie potwierdzające posiadanie wiedzy i umiejętności w tym zakresie wydane przez podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2 u.n.p.p. Jeżeli zatem do kompetencji podmiotu prowadzącego szkolenie z zakresu świadczenia poradnictwa obywatelskiego oraz kursu doszkalającego ustawodawca zaliczył wydawanie nie tylko zaświadczeń potwierdzających ukończenie szkolenia z wynikiem pozytywnym, ale także zaświadczenia potwierdzającego posiadanie wiedzy i umiejętności, co w myśl art. 11 ust. 3a u.n.p.p. uprawnia osobę, która uzyskała takie zaświadczenie do świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, to podmiot taki nie tylko realizuje w tym zakresie zadania mające charakter publicznoprawny, ale także występuje w roli organu administracji publicznej. Pod pojęciem administracji publicznej nie należy bowiem rozumieć tylko i wyłącznie organów ustrojowych, ale także organy wykonujące powierzone im zadania w zakresie administracji publicznej - organy w zakresie funkcjonalnym (por. postanowienie NSA z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 429/19). Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 maja 2022 r. (sygn. akt II GSK 261/22). W orzeczeniu tym NSA stwierdził, że "Zarząd Związku Biur Porad Obywatelskich został z mocy prawa wyposażony w kompetencje do wydawania przedmiotowych zaświadczeń, a zatem do podejmowania czynności o charakterze władczym wobec podmiotów indywidualnych". W orzeczeniu tym wskazano, że "czynność w postaci wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 3a pkt 2 u.n.p.p. jest czynnością jednostronną z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w sprawie indywidualnej, w tym znaczeniu że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego".

Skoro zatem wydawanie przez Zarząd Związku przedmiotowych zaświadczeń stanowi wykonywanie zadania publicznego, to nie ulega wątpliwości, że jest on podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Podobne stanowisko co do kwestii wykonywania przez Związek zadań publicznych dotyczących prowadzonych szkoleń zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 17 maja 2023 r. (sygn. akt II OSK 247/22) oraz z 7 lipca 2023 r. (sygn. akt III OSK 890/22).

Zasadny jest także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Definicję tą doprecyzowuje art. 6 ust. 1u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". W związku z tym definicja legalna informacji publicznej posługuje się pojęciem niedookreślonym, co przesunęło ciężar i zarazem odpowiedzialność za jego określenie na praktykę stosowania prawa. W orzecznictwie przyjmuje się zatem, że przez informację publiczną należy rozumieć każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszącą się do władz publicznych, a także do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle (tak NSA w wyroku z 7 marca 2003 r., II SA 3572/02).

W swoim wniosku skarżący kasacyjnie wystąpił o imienny wykaz osób, którym w roku 2018 - bez uczestnictwa w 70-godzinnym szkoleniu oraz bez przystępowania do egzaminu - Zarząd Związku wydał zaświadczenie potwierdzające wiedzę i umiejętności z zakresu poradnictwa obywatelskiego albo przesłanie skanów tych zaświadczeń lub podanie ich liczby. Skoro zatem, z wyżej wskazanych względów, wydawanie przedmiotowych zaświadczeń stanowi wykonywanie zadania publicznego, to żądana informacja, jako odnosząca się do realizowanego przez Zarząd Związku zadania publicznego, ma walor informacji publicznej, co obliguje do załatwienia złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie określonym przepisami u.d.i.p.

W związku z tym stwierdzić należy, że udzielona przez Zarząd Związku odpowiedź nie spełniała wymogów ustawowych, co uzasadnia stanowisko, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostawał w bezczynności. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce bowiem wówczas, gdy podmiot zobowiązany, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), bądź też nie wydaje w tym terminie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Przy czym zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Należy jednakże wskazać, że obowiązek rozpoznania wniosku w trybie przepisów u.d.i.p. nie jest równoznaczny z obowiązkiem udzielenia żądanej informacji. Art. 5 u.d.i.p. określa bowiem przypadki, w których może nastąpić odmowa udzielenia informacji publicznej, m.in. ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), co w przedmiotowej sprawie może mieć znaczenie z uwagi na żądanie przedstawienia imiennego wykazu osób. Odmowa taka musi jednak przybrać formę decyzji administracyjnej, o czym jednoznacznie stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Jeśli bowiem żądana informacja zawiera dane chronione ze względu np. na prywatność osoby fizycznej, to nie oznacza to, że żądana informacja traci charakter informacji publicznej. Nadal jest informacją publiczną, ale zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do jej uzyskania podlega stosownym ograniczeniom. W takiej sytuacji organ może odmówić udostępnienia danej informacji, ale stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p zobligowany jest wydać decyzję w tym przedmiocie.

Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił zaskarżony wyrok w całości w oparciu o art. 188 p.p.s.a. Jednocześnie uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i rozpoznał skargę, zobowiązując Zarząd Związku, na podstawie zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do rozpoznania wniosku skarżącego z 29 listopada 2021 r. w terminie 14 dni (pkt 2 wyroku).

Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku). Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie taka szczególna sytuacja nie zaistniała, zaś bezczynność podmiotu zobowiązanego nie wynikała ze złej woli, ani nie miała cech celowego ignorowania lub lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami u.d.i.p., lecz stanowiła konsekwencję błędnej interpretacji przepisów prawa dotyczących obowiązków informacyjnych wynikających z u.d.i.p.

O kosztach postępowania sądowego na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 188 w zw. z art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.