Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 104/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 55/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. sp. z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 14 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń – wrzesień 2018 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 17 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 55/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu wniosku D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w W. (dalej skarżąca spółka) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z 14 listopada 2022 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń – wrzesień 2018 r.

2. Skarżąca spółka w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazała, że "natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do powstania nieodwracalnych następstw dla skarżącej spółki gdyż doprowadziłoby do pozbawienia płynności finansowej prowadzonego przez skarżącą spółkę przedsiębiorstwa, co będzie miało przełożenie zarówno na interes samej skarżącej spółki, jak i zatrudnionych przez nią 9 pracowników i osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym, co spowoduje nieodwracalne skutki dla wielu podmiotów mających interes w dalszym, niezakłóconym brakiem płynności finansowej funkcjonowaniu spółki".

3. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022r., poz. 329 ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przyjął, że skarżąca spółka nie wykazała we wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie powołała się na okoliczności, które w jej ocenie uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. utrata płynności finansowej, zaprzestanie regulowania bieżących należności na rzecz pracowników i kontrahentów, zapewnienia środków niezbędnych dla utrzymania rodziny" jednak poza tym nie przedstawiła stosownej dokumentacji, która uprawdopodobniłyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka wnosząc o uchylenie jego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

4.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

5.2. Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że skarżąca spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała, że w niniejszej sprawie na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżąca spółka we wniosku wprawdzie przytoczyła ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wskazując na okoliczności, które – jej zdaniem – potwierdzają zaistnienie tychże przesłanek w niniejszej sprawie (utrata płynności finansowej, zaprzestanie bieżącego regulowania zobowiązań wobec pracowników, kontrahentów, utrata środków niezbędnych dla utrzymania rodziny), jednakże nie przedstawiła żadnej dokumentacji na podstawie której Sąd byłby w stanie ocenić jej sytuację finansową i majątkową oraz orzec o możliwości przyznania ochrony tymczasowej.

5.3. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie przepisu art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżąca spółka w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinna wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącej spółki powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA).

5.4. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA). Ponadto powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13 dostępne – CBOSA).

Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, dostępne – CBOSA.

5.5. W świetle powyższego nie naruszała przepisów wskazanych w zażaleniu, w tym art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że skarżąca spółka w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że nie miał obowiązku z urzędu ustalać, czy egzekucja kwoty wynikającej z decyzji spowoduje utratę płynności finansowej, czy doprowadzi do wszczęcie egzekucji lub niewypłacalności skarżącej spółki. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagała się skarżąca spółka, powinna była uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jej sytuację finansową i materialną, czego skarżąca spółka nie uczyniła. Tym samym na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut art. 61 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

5.6. Na powyższą ocenę nie ma wpływu przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia dodatkowa argumentacja popierająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a dotycząca istoty zaistniałego sporu sądowego w zakresie decyzji podatkowej. Pozostawiając na uboczu zasadność tej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie bierze pod uwagę okoliczności przedstawione we wniosku o wtrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i na ich tle ocenia czy sąd pierwszej instancji oddalając wniosek nie naruszył art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

5.7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.