Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 215/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 37 ust 1 i ust 2 art 41 ust 1 i ust 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2020 r. sprawy ze skargi R. W. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności oddala skargę.


UZASADNIENIE

R. W. - [...]" złożył [...] listopada 2019 r. do Zarządu Województwa jako Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z. 2014-2020 (IZ RPO WZ), wniosek o dofinansowanie projektu z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 w ramach konkursu nr [...] w ramach działania 1.8 Inwestycje przedsiębiorstw w ramach Strategii ZIT (Zintegrowane Inwestycje Terytorialne) dla K.-K.-B. Obszaru Funkcjonalnego (KKBOF).

Ogłaszając konkurs IZ RPO WZ podała informacje obejmujące dane wymagane na podstawie art. 40 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r. poz. 1431 ze zm.); dalej: "ustawa wdrożeniowa", udostępniła również regulamin konkursu (art. 41 ustawy wdrożeniowej), określający m.in. procedurę wyboru projektów (strona internetowa: [...]

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. IZ RPO WZ poinformowała wnioskodawcę, że jego projekt został oceniony negatywnie i nie podlega dalszej ocenie ze względu na niespełnienie kryterium oceny wstępnej 1.11. "Zgodność ze Strategią Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych dla K.-K.-B. Obszaru Funkcjonalnego".

IZ RPO WZ przedstawiła kryteria wyboru projektów stanowiące załącznik nr 2 do regulaminu konkursu i wskazała, że w zakres oceny tego kryterium wchodzi spełnienie każdego ze wskazanych poniżej warunków:

- projekt bezpośrednio przyczynia się do realizacji adekwatnego celu/działania Strategii ZIT KKBOF,

- realizacja projektu przyczyni się do osiągniecia wartości docelowej wskaźnika adekwatnego dla danego typu projektu/działania Strategii ZIT KKBOF,

- projekt bezpośrednio przyczynia się do wzmocnienia integralności i funkcjonalności KKBOF.

Organ wyjaśnił, powołując się na instrukcję wypełniania wniosku, że w polu [...] wniosku należało opisać i uzasadnić w jaki sposób projekt przyczynia się do realizacji adekwatnego celu/działania Strategii ZIT KKBOF, a w polu B.11, w jaki sposób projekt przyczynia się do wzmocnienia integralności i funkcjonalności KKBOF. Natomiast, wnioskodawca w polu [...] wpisał: "W powyższym projekcie o którym mowa nie występują aspekty komplementarności. Firma [...] R. W. ul. [...] [...] działa samodzielnie, niezależnie, wszystkie produkty co wytwarza oraz usługi są realizowane we własnym zakresie na terenie firmy, bez udziału firm zewnętrznych".

Według IZ RPO ZW, w żadnym miejscu dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawca nie zamieścił informacji co do powiązań z innymi przedsięwzięciami w ramach Strategii ZIT KKBOF, a w konsekwencji:

- nie wskazał przedsięwzięć zrealizowanych, trwających, bądź planowanych do realizacji w ramach Strategii ZIT KKBOF, które są zintegrowane/komplementarne z projektem, o dofinansowanie którego ubiega się wnioskodawca;

- nie opisał ani nie uzasadnił w jaki sposób projekt stanowi kontynuację lub uzupełnienie innych przedsięwzięć zrealizowanych, trwających, bądź planowanych do realizacji w ramach Strategii ZIT KKBOF;

- nie opisał ani nie uzasadnił w jaki sposób przedsięwzięcia wskazywane jako kontynuacja/uzupełnienie/rozwinięcie rozwiązują problem zidentyfikowany w Strategii ZIT, w jaki sposób wzajemnie się uzupełniają i są zbieżne w co najmniej jednym punkcie odniesienia z wytyczonymi w ramach ZIT KKBOF kierunkami działań na rzecz zwiększenia innowacyjności i konkurencyjności sektora MŚP w KKBOF.

Ponadto, według IZ RPO WZ, analiza zapisów dotyczących charakteru projektu zaplanowanego do realizacji nie wskazuje, aby przyczyniał się on do wzmocnienia integralności i funkcjonalności KKBOF.

Wnioskodawca w złożonym proteście z dnia [...] lutego 2020 r. (oznaczonym jako: "odwołanie"), nie podzielił przedstawionej oceny złożonego wniosku, w szczególności w zakresie pola B.11 i A.9.2., i zawnioskował o uznanie, że zostały one wypełnione poprawnie oraz o dopuszczenie do kolejnego etapu konkursu. Wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą od 2003 r., która została bardzo precyzyjnie opisana w biznesplanie (część opisowa A.1.); zakup urządzenia (opis w polu D.1 wniosku) wpisuje się w ciągłość funkcjonowania istniejącej firmy; firma pozyskuje super nowoczesną technologię (D.3. wniosku oraz pole B.2. biznes planu). Podał, że w polu B.11 wniosku wpisał: "Brak", ponieważ taka jest odpowiedź na pytanie o powiązanie projektu z innymi zrealizowanymi, planowanymi projektami, w tym finansowanymi z funduszy strukturalnych. A, w odniesieniu do kwestii wypełnienia pola A.9.2, wyjaśnił, że firma nie ma powiązań projektu z innymi przedsięwzięciami w ramach strategii ZIT KKBOF, a jedyną formą przyszłej współpracy z innymi firmami może być realizacja zamówień od przemysłu usytuowanego w obszarze ZIT KKBOF, a także na obszarze całego kraju oraz Unii Europejskiej, co - jak wskazał - zostało opisane w polu D.3 wniosku.

IZ RPO WZ wydała rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] (doręczone [...] marca 2020 r.), w którym nie uwzględniła protestu.

IZ RPO WZ stwierdziła, że zapisy wniosku dotyczące charakteru projektu zaplanowanego do realizacji nie wskazują, aby przyczyniał się on do wzmocnienia integralności i funkcjonalności KKBOF, gdyż projekt nie jest zintegrowany/komplementarny z innymi przedsięwzięciami zrealizowanymi, trwającymi lub zaplanowanymi do realizacji w ramach Strategii ZIT KKBOF.

Nadto, według IZ RPO WZ, ocena projektu wnioskodawcy została przeprowadzona w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z zapisami regulaminu konkursu, zaś argumentacja wnioskodawcy, że wszystkie wymagane dane zostały umieszczone zarówno we wniosku, jak i w pozostałych zintegrowanych z wnioskiem dokumentach, zgodnie ze stanem faktycznym, jest nieuprawniona.

W ocenie IZ RPO WZ, przywoływane w proteście fragmenty wniosku i biznesplanu nie potwierdzają argumentacji przedstawionej przez wnioskodawcę, gdyż regulamin konkursu określa jednoznacznie, iż dofinansowanie mogą otrzymać wnioskodawcy, których złożona dokumentacja aplikacyjna spełnia odpowiednie (dla danego konkursu) kryteria wyboru projektów. Stan faktyczny ustalony w sprawie wskazuje, że projekt nie spełnia kryterium dopuszczalności 1.11. Zgodność ze Strategią ZIT dla KKBOF, a projekty niespełniające tego kryterium są odrzucane.

Wnioskodawca złożył skargę z dnia 23 marca 2020 r. na ww. rozstrzygnięcie do sądu i wniósł o:

- stwierdzenie, że pole B.11 wniosku oraz pole A.9.2. zostały wypełnione i zostało to wykonane poprawnie;

- wstrzymanie dalszej oceny przez IZ RPO WZ innych złożonych wniosków przez ubiegających się o dofinansowanie w tym projekcie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd.

W uzasadnieniu skarżący ponownie zarzucił brak dokładnego zapoznania się przez osoby oceniające wniosek oraz rozpoznające protest z treścią wniosku, w tym z treścią biznesplanu części opisowej oraz części finansowej, co stanowi integralną część wniosku i "rzutuje" na jego ocenę.

Ponadto, skarżący zwrócił uwagę na prawidłową nazwę firmy, która brzmi: "[...]" R. W. ul. [...], [...]" i zarzucił, że nieprawidłowe przytoczenie tej nazwy potwierdza niedokładne zapoznanie się z treścią wniosku przez osoby biorące udział w ocenie wniosku.

W piśmie uzupełniającym skargę z dnia [...] kwietnia 2020 r. skarżący podniósł dodatkowo, że jego firma: "automatycznie wpisuje się w zgodność ze strategią zintegrowanych inwestycji na tym obszarze ponieważ funkcjonuje na tym obszarze, gdyż działa na nim 17 lat bez przerwy, odprowadza podatki zarówno dla Państwa jak i do Urzędu Miasta K.". Wyjaśnił, że realizowane i planowane przedsięwzięcia opisał w biznesplanie. Z kolei, odnośnie do kwestii powiązań z innymi projektami skarżący po raz kolejny podniósł, że wpisał: "Brak", ponieważ takich zewnętrznych powiązań firma nie ma (dotyczy pola B.11).

Odnośnie do komplementarności projektu do założeń określonych w ZIT skarżący wyjaśnił, że wpisał w polu A.9.2: "Tak", jako że projekt jest komplementarny, czyli wzajemnie się uzupełnia wewnątrz firmy w zakresie wytwarzania usług i produkcji. Skarżący wskazał, że we wniosku zwracał uwagę, iż jego firma działa samodzielnie, niezależnie, wszystkie produkty i usługi są realizowane we własnym zakresie na terenie firmy, bez udziału firm zewnętrznych, czyli "brak jest komplementarności ale tej zewnętrznej, poza obszarem firmy".

W dalszej części zwrócił uwagę na nieczytelne formularze i załączniki, skomplikowane terminologie, "dziwaczne" pojęcia w sprawie, co utrudnia ich wypełnienie.

Ponadto, skarżący podniósł, że współpraca z innymi firmami, to żaden atut przy ocenie wniosku, zaś uzależnienie się od firm zewnętrznych może doprowadzić do kryzysu w firmie, do upadku lub wrogiego przejęcia, "co można już dziś w stanie epidemii zaobserwować.".

W odpowiedzi na skargę, IZ RPO WZ wniosła o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2020 r., zawierającym uwagi do odpowiedzi IZ RPO WZ na skargę, skarżący ponowił dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy IZ RPO WZ prawidłowo oceniła projekt wnioskodawcy - na etapie oceny wstępnej - na podstawie wskazanego w proteście kryterium 1.11. "Zgodność ze Strategią Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych dla K.-K.-B. Obszaru Funkcjonalnego".

W sprawie znajdują zastosowanie następujące regulacje prawne dotyczące wyboru projektów do dofinansowania:

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Według art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, a - jak wynika z art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej - właściwa instytucja zobowiązania jest do przeprowadzenia postępowania konkursowego na podstawie określonego przez siebie regulaminu, który między innymi określać powinien termin, miejsce i formę składania wniosków o dofinansowanie projektu, jak i sposób uzupełniania braków formalnych oraz poprawiania oczywistych omyłek (pkt 4), wzór wniosku o dofinansowanie projektu (pkt 5), a także kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7).

Nadto, wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości (por. wyrok z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 641/17). Zasada przejrzystości reguł oceny projektów zawarta w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia określa regulamin konkursu. Oznacza to, że kryteria wyboru projektów, to inaczej warunki czy też wymogi stawiane uczestnikom konkursu, od spełnienia których zależy ocena i ewentualny wybór projektów do dofinansowania. Zatem, zasada rzetelności wynikająca z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wymaga także zastosowania jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów. W orzecznictwie za utrwalony należy uznać pogląd, że wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie dofinansowania, jeżeli na podstawie oceny ich realizacji miałyby być wyciągane negatywne konsekwencje, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny (por. wyroki NSA z dnia 17 sierpnia 2010 r. sygn. akt II GSK 856/10; z dnia 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 1869/17).

Przepisy art. 37 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 41 ustawy wdrożeniowej oraz regulaminu konkursu są przepisami postępowania, a zatem zespołem norm prawnych regulujących uprawnienia i obowiązki uczestników postępowania w sprawie dofinansowania projektu, zapewniające przede wszystkim obronę interesów prawnych beneficjenta.

Reasumując stwierdzić należy, że - uwzględniwszy art. 37 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej - standardy wynikające z tych norm prawa powszechnie obowiązującego wymagają precyzyjnego określenia procedur konkursowych, gdyż uczestnik konkursu nie może domyślać się bądź domniemywać ciążących na nim obowiązków.

Według składu orzekającego w sprawie, wszystkie wyżej wymienione wskazania miała na uwadze IZ RPO WZ wydając zaskarżone rozstrzygniecie o nieuwzględnieniu protestu skarżącego od negatywnej oceny wstępnej wniosku, czemu dała jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

IZ RPO WZ prawidłowo wyjaśniła, że - zgodnie z zapisami regulaminu konkursu nr [...] - celem oceny wstępnej było wyselekcjonowanie projektów wpisujących się w założenia konkursu, m.in. wyeliminowanie wszystkich projektów, które nie kwalifikowały się do dofinansowania w ramach konkursu. W ramach bowiem oceny wstępnej ocenie podlegało ww. kryterium 1.11, które znajdowało się w katalogu kryteriów dopuszczalności, zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WZ 2014-2020. IZ RPO WZ prawidłowo także wskazała, że kryteria wyboru projektów dla Działania 1.8 opisane i opublikowane zostały jako załącznik do regulaminu konkursu.

Podzielając w pełni argumentację IZ RPO WZ i uwzględniając wymogi regulaminu konkursu, w tym sposób wypełnienia przez wnioskodawcę spornych części wniosku, tj. B.11 i A.9.2, należało uznać, że skarżący nie spełnił wymogów regulaminu konkursu, gdyż:

- nie wskazał przedsięwzięć zrealizowanych, trwających, bądź planowanych do realizacji w ramach Strategii ZIT KKBOF, które są zintegrowane/komplementarne z projektem, o dofinansowanie którego się ubiegał;

- nie opisał ani nie uzasadnił, w jaki sposób projekt stanowi kontynuację lub uzupełnienie innych przedsięwzięć zrealizowanych, trwających, bądź planowanych do realizacji w ramach Strategii ZIT KKBOF;

- nie opisał ani nie uzasadnił, w jaki sposób przedsięwzięcia wskazywane jako kontynuacja/uzupełnienie/rozwinięcie rozwiązują problem zidentyfikowany w Strategii ZIT, w jaki sposób wzajemnie się uzupełniają i są zbieżne w co najmniej jednym punkcie odniesienia z wytyczonymi w ramach ZIT KKBOF kierunkami działań na rzecz zwiększenia innowacyjności i konkurencyjności sektora MSP w KKBOF.

Przeciwnie, skarżący w toku postępowania przed IZ RPO WZ, zamiast opisać i uzasadnić w jaki sposób projekt przyczynia się do realizacji adekwatnego celu/działania Strategii ZIT KKBOF oraz w jaki sposób projekt przyczynia się do wzmocnienia integralności i funkcjonalności KKBOF, wprost argumentował, że w projekcie nie występują aspekty komplementarności, gdyż skarżący: "działa samodzielnie, niezależnie, wszystkie produkty co wytwarza oraz usługi są realizowane we własnym zakresie na terenie firmy, bez udziału firm zewnętrznych"."

Nadto, skoro w skardze do sądu skarżący – odwołując się do sytuacji jaka zaistniała w obrocie gospodarczym w związku z wprowadzonym stanem zagrożenia epidemicznego spowodowanego wirusem SARS-CoV-2 – argumentował dalej, że uzależnienie się od firm zewnętrznych może doprowadzić do kryzysu w firmie, do upadku lub wrogiego przejęcia, to, według składu orzekającego w sprawie, ta argumentacja potwierdza stanowisko skarżącego, iż wymogi regulaminu konkursu oraz informacje o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania w ramach kryteriów oceny, nie zostały przez skarżącego należycie ocenione i uwzględnione w ramach złożonej aplikacji o dofinansowanie.

Także, wszystkie obszernie uzasadnione argumenty odnoszące się do zbyt rygorystycznych - według skarżącego - wymogów konkursu (określone jako: "inżynieria") nie mogły zostać uwzględnione, bowiem dysponowanie środkami finansowymi pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej musi być - co do zasady - obwarowane wysokimi wymogami formalnymi, jednak warunki naboru i oceny projektów ustalone w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Z. 2014-2020 oraz w regulaminie konkursu nie przekraczały możliwości ich zrozumienia i dawały możliwość wypełnienia wniosku aplikacyjnego przez przedsiębiorcę, bez konieczności korzystania z fachowej pomocy.

Skoro zatem celem oceny wstępnej projektu było wyselekcjonowanie projektów realizujących założenia konkursu, jak też wyeliminowanie wszystkich projektów, które nie kwalifikowały się do dofinansowania w ramach konkursu, w tym tych które nie spełniały kryterium 1.11, które znajduje się w katalogu kryteriów dopuszczalności, zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WZ 2014-2020, to projekt skarżącego nie mógł zostać dopuszczony do dalszej oceny, bowiem nie spełniał kryterium dopuszczalności, podlegającego ocenie wstępnej.

W konsekwencji, dokonana w sprawie wstępna ocena projektu nie naruszała zasad rzetelności i przejrzystości oraz bezstronności, jak też zapewniała wnioskodawcom równy dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania w ramach kryterium 1.11, a nadto, nie naruszała warunków ustalonych w regulaminie konkursu, co wskazuje, iż przepisy art. 37 ust. 1 i ust. 2 oraz art. art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej nie zostały w sprawie naruszone.

Zatem, wbrew żądaniu skargi, sąd nie miał podstaw, aby stwierdzić, że pola B.11 i A.9.2. wniosku zostały wypełnione poprawnie.

Sąd - dokonując oceny zaskarżonego aktu na postawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 poz. 2325 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a, które nie znajduje zastosowania w sprawie) - nie stwierdził także, aby w sprawie doszło do naruszenia innych przepisów prawa materialnego i procesowego znajdujących zastosowanie w sprawie.

Nadto, sąd nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie dalszej oceny przez IZ RPO WZ innych złożonych wniosków przez ubiegających się o dofinansowanie w tym projekcie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, gdyż wniosek taki jest niedopuszczalny, bowiem brak jest podstawy prawnej do tego, aby rozstrzygać o przesłankach wstrzymania dalszej oceny. Ponadto, wniosek ten nie został uzasadniony, brak zatem uzasadnienia wniosku o wstrzymanie dalszej oceny uniemożliwił także jego merytoryczną ocenę.

W tej sytuacji - na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej - sąd skargę oddalił.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.