Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 115/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1, art. 149 § 1a, art. 149 § 2, art.  151 art. 200  i art. 205 § 1  art. 149 § 1, art. 149 § 1a, art. 149 § 2, art. 151 art. 200  i art. 205 § 1  . 149 § 1, art. 149 § 1a, art. 149 § 2, art. 151 art. 200  i art. 205 § 1 f
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1, art. 13, art. 14, art. 15 ust. 2, art. 16
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach do rozpatrzenia punktów: 1, 2, 3, 4 zdanie drugie oraz punktów: 9, 12 i 15 zdanie pierwsze i trzecie wniosku M. S. z 3 sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach na rzecz M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 10 października 2023 r. M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w Kielcach w zakresie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. Skarżąca wniosła o:

1) zobowiązanie PPIS w Kielcach do udzielenia żądanej informacji publicznej

w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,

2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w zw. z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych złożyła pismo z dnia 3 sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego Nop, przypadków śmiertelnych.

Odpowiedź na powyższe pismo otrzymała w dniu 6 października 2023 r., tj. po ponad 2 miesiącach. Ponadto, organ administracji publicznej nie odpowiedział wyczerpująco na zadane pytania, zwłaszcza w zakresie pkt 9, 12, 15, 16, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14-dniowy termin zapisany w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżąca podniosła, że za uzasadnione należy uznać zobowiązanie organu do ukarania odpowiedzialnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 k.p.a., gdyż wnioskowane informacje są niezbędne, aby móc świadomie podjąć decyzję dotyczącą szczepienia dziecka.

W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że zarzuty skarżącej są bezzasadne. Wskazał, że w dniu 16 sierpnia 2023 r. do strony zostało wystosowane pismo informujące o przesunięciu terminu udostępnienia żądanej informacji do dnia 29 września 2023 r. ze względu na konieczność podjęcia dodatkowych czynności niezbędnych do udzielenia wyczerpujących odpowiedzi na zadane przez stronę pytania – zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "ustawą". Pismo z informacją o przesunięciu terminu zostało odebrane przez osobę uprawnioną w dniu 21 sierpnia 2023 r. PPIS w Kielcach udzielił odpowiedzi na wniosek przed upływem terminu 29 września 2023 r. – w piśmie z 25 września 2023 r., które zostało odebrane przez stronę w dniu 6 października 2023 r., co potwierdza zwrotka pocztowa. Ponadto, na każde pytanie strony zawarte w piśmie z 3 sierpnia 2023 r. PPIS w Kielcach odpowiedział lub wskazał podmiot upoważniony do udzielenia merytorycznej odpowiedzi. W odniesieniu do pytania nr 12 wyjaśnił, że organem posiadającym informacje, o które wnosi strona, jest Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny upoważniony przez Wojewodę Świętokrzyskiego do prowadzenia egzekucji obowiązku szczepień ochronnych na podstawie porozumienia zawartego 27 lutego 2014 r. Odnośnie do pytania nr 13, organem posiadającym informacje jest Rzecznik Praw Pacjenta lub Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Lekarzy Okręgowej Izby Lekarskiej. PPIS w Kielcach, mimo, że nie mógł udzielić informacji w tym zakresie, to prawidłowo skierował wnioskodawcę do właściwych podmiotów.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Przedmiotem kontrolowanej przez Sąd sprawy jest bezczynność PPIS

w Kielcach w zakresie dotyczącym rozpoznania wniosku skarżącej z 3 sierpnia 2023r. Jak wynika z dokumentów przedstawionych Sądowi, wnioskiem tym M. S. zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach o udzielenie informacji ujętych w 20 punktach, a mianowicie:

1. Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym tutejszy organ wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszania rodziców do wykonania szczepień ochronnych u dzieci?

2. Ile wszczętych na wniosek tut. organu postępowań egzekucyjnych w okresie wskazanym w punkcie 1 toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile zostało umorzonych?

3. Ile z zakończonych w okresie wskazanym w punkcie 1 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień, a ile w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego?

4. Skąd tutejszy Organ pozyskuje informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych? Proszę wskazać jakie instytucje przekazały informacje o braku realizacji obowiązku szczepień w bieżącym roku.

5. Ile upomnień tutejszy Organ w okresie wskazanym w punkcie 1 przesłał do rodziców, którzy nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych?

6. Jaka była skuteczność wysłanych upomnień? Ile rodziców po otrzymaniu upomnień rozpoczęło lub zaczęło kontynuować wykonywanie szczepień ochronnych?

7. Czy we wskazanym w punkcie 1 okresie zdarzały się sytuacje, że wszczynano postępowanie egzekucyjne, a dziecko miało zaświadczenie odraczające szczepienia ochronne? Ile takich sytuacji było w każdym z ostatnich 5 lat i w roku obecnym.

8. Ile tutejszy organ w okresie wskazanym w punkcie 1 złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie, lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia tych wniosków.

9. Czy tutejszy organ zgłosił kiedykolwiek wniosek o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP? Czy przed wszczęciem postępowania tutejszy organ weryfikuje rejestr NOP i bierze informacje tam zawarte pod uwagę przed decyzją o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego?

10. Jakie okoliczności wpływają na decyzję tut. organu o wystosowaniu lub nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego?

11. Ile osób pracuje w komórce tut. organu zajmującej się szczepieniami ochronnymi? Czy oprócz inicjowania postępowań egzekucyjnych podejmowane są inne działania w zakresie szczepień np. działalność edukacyjna i jakie to są działania?

12. Czy w związku z postępowaniami egzekucyjnymi dot. obowiązku szczepień pracownicy tut. organu konsultują kwestie problematyczne z prawnikiem? Ile takich sytuacji miało miejsce w okresie wskazanym w punkcie 1 i jakie były powody zasięgnięcia pomocy u prawnika?

13. Co możemy zrobić, jeśli stawimy się na badaniu kwalifikacyjnym, a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie zaszczepi dziecka? Jakie kroki powinniśmy podjąć?

14. Czy tutejszy organ pełni kontrolę nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów?

15. W jaki sposób organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP? Ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach? Czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów?

16. Czy organ zgłasza działania lekarzy stanowiące uchybienie przepisów prawa do właściwej Izby Lekarskiej?

17. Ile organ dokonał zgłoszeń uchybień prawa do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 lat?

18. Czy w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym lekarz jest obowiązany wydać jakiś dokument?

19. Ile tutejszy organ w ciągu ostatnich 5 lat odnotował niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki?

20. Ile ze zgłoszeń zostało przez pracownika PPIS zmienionych w zakresie kwalifikacji NOP-u i z jakiej przyczyny?

W pisemnej odpowiedzi z 25 września 2023 r. organ odniósł się do wszystkich zadanych pytań udzielając stosownych informacji, tj.:

Ad 1. PPIS w Kielcach wystosował do organu egzekucyjnego 144 wnioski o wszczęcie postępowania egzekucyjnego obowiązku szczepień ochronnych.

Ad 2, 3 i 12. PPIS w Kielcach nie jest organem egzekucyjnym obowiązku szczepień ochronnych. W celu uzyskania odpowiedzi na postawione pytania, należy zwrócić się do Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jako organu egzekucyjnego upoważnionego przez Wojewodę Świętokrzyskiego do prowadzenia egzekucji obowiązku szczepień ochronnych na podstawie porozumienia zawartego 27 lutego 2014 r.

Ad 4. Zgodnie z art. 17 ust. 8 pkt 1, 2 ustawy z dnia z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 1284), osoby przeprowadzające szczepienia ochronne prowadzą dokumentację medyczną dotyczącą obowiązkowych szczepień ochronnych, w tym przechowują karty uodpornienia oraz dokonują wpisów potwierdzających wykonanie szczepienia, a także sporządzają sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych, które przekazują Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 2172) określa w załączniku nr 4 wzór sprawozdania z przeprowadzonych szczepień, zgodnie z którym w dziale drugim znajduje się wykaz osób uchylających się od szczepień ochronnych.

Na tej podstawie lekarz przekazuje imienny wykaz osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych.

Ad 5. PPIS w Kielcach w okresie 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2022 r. i w roku bieżącym do dnia 31 sierpnia 2023 r. przesłał do rodziców 504 upomnienia zawierające wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych.

Ad 6. W okresie 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2022 r. i w roku bieżącym do dnia 31 sierpnia 2023r. w 32 przypadkach rodzice rozpoczęli wykonywanie obowiązku szczepień ochronnych.

Ad 7. W okresie 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2022 r. i w roku bieżącym do dnia 31 sierpnia 2023 r. nie miały miejsca sytuacje, w których PPIS w Kielcach wystosowałby wniosek o wszczęcie egzekucji w przypadku przedstawienia w tutejszej Inspekcji zaświadczenia lekarskiego odraczającego szczepienia ochronne u dziecka.

Ad 8. W okresie 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2022 r. i w roku bieżącym do dnia 31 sierpnia 2023 r. PPIS w Kielcach wystosował do organu egzekucyjnego: 10 wniosków o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu wykonania obowiązku, 6 wniosków o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu uzyskania pełnoletności przez dzieci, 14 wniosków o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z powodu istnienia przeciwskazań zdrowotnych.

Ad 9. O podaniu szczepionki u dziecka, u którego wcześniej wystąpił NOP, każdorazowo decyduje lekarz na podstawie prawidłowo przeprowadzonej kwalifikacji. Podczas wizyty szczepiennej lekarz zbiera wywiad dotyczący ewentualnych przeciwwskazań przed zaszczepieniem, informuje o szczepieniach zalecanych oraz możliwości wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych. Decyzja

o istnieniu przeciwwskazań należy do lekarza kwalifikującego dziecko do szczepienia, a nie do organu Inspekcji Sanitarnej.

Ad 10. Wnioski o wszczęcie egzekucji administracyjnej są kierowane do organu egzekucyjnego w przypadku niewykonania obowiązku szczepień ochronnych przez osoby zobowiązane. Wnioski nie są kierowane gdy zobowiązany rozpocznie wykonywanie obowiązku szczepień ochronnych u dziecka lub przedstawi zaświadczenie lekarskie o istnieniu przeciwwskazań do ich wykonania.

Ad 11. W Sekcji Nadzoru Przeciwepidemicznego Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej zatrudnionych jest 7 pracowników, którzy podejmują następujące działania z zakresu szczepień ochronnych:

- kontrola podległych punktów szczepień,

- prowadzenie czynności edukacyjno-informujących w sprawach dotyczących osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych,

- prowadzenie gospodarki szczepionkami,

- działania w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób zakaźnych.

Ad 13. Zastrzeżenia dotyczące sposobu leczenia należy kierować w pierwszej kolejności do dyrektora placówki, w której pracuje lekarz, rzecznika odpowiedzialności zawodowej lekarzy Okręgowej Izby Lekarskiej lub Rzecznika Praw Pacjenta.

Ad 14. System nadzoru nad NOP w Polsce reguluje ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U.

z 2023 r. poz. 1284) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r.

w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 2172). System ten polega na obowiązkowym zgłaszaniu przez lekarzy do Inspekcji Sanitarnej wszystkich niekorzystnych zdarzeń zdrowotnych, które mogą mieć związek ze szczepieniem;

Ad 15. W okresie 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2022 r. na terenie nadzorowanym przez PSSE Kielce nie wykryto przypadków niewywiązywania się

z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego przez lekarzy.

Ad 16, 17. We wskazanym okresie nie odnotowano przypadków działań lekarzy, które stanowiłyby uchybienie przepisów prawa i nie dokonano zgłoszeń do Izb Lekarskich.

Ad 18. Po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym lekarz dokonuje adnotacji w indywidualnej dokumentacji wewnętrznej pacjenta, w ramach opisu udzielonych mu świadczeń zdrowotnych, obok informacji o wykonanych szczepieniach. Lekarz może również wystawić zaświadczenie lekarskie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania, którego wzór stanowi załącznik nr 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 2172). Zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym to indywidualna dokumentacja zewnętrzna przeznaczona na potrzeby pacjenta korzystającego ze świadczeń zdrowotnych. Lekarz wystawia zaświadczenie w przypadku:

- dalszego leczenia lub szczepienia w innym podmiocie udzielającym pacjentowi świadczeń zdrowotnych,

- konieczności przeprowadzenia konsultacji specjalistycznej w sprawie ustalenia przeciwwskazań do szczepień.

Dodatkowo, w dokumentacji indywidualnej wewnętrznej pacjenta (np. historii zdrowia i choroby, karcie noworodka) lekarz powinien wpisać informację o wydaniu takiego zaświadczenia pacjentowi lub jego opiekunowi prawnemu.

Ad 19. Odpowiadając na to pytanie w tabeli przedstawiono odczyny poszczepienne odnotowane przez PPIS w Kielcach w latach 2018-2022. Ponadto podniesiono, że przeważająca większość zaobserwowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP-ów) na nadzorowanym terenie to odczyny łagodne. NOP łagodny nie ma szczególnego nasilenia, a charakteryzuje się występowaniem miejscowego obrzęku kończyny, miejscowego zaczerwienienia, gorączki. Na podstawie otrzymanych wyników można stwierdzić, iż wystąpienie NOP-ów nie jest zjawiskiem nagminnym, a jedynie sporadycznymi przypadkami.

Ad 20. Nie zmieniono w tut. Stacji kwalifikacji zgłoszonych NOP.

Wobec braku jednoznacznego ograniczenia w skardze zakresu zaskarżenia co do części wniosku z dnia 3 sierpnia 2023 r. Sąd uznał, że skarga ta dotyczy tegoż wniosku w całości.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kielcach – jako organ władzy publicznej, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy – jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Nie ma również sporu co do tego, że żądane przez skarżącą informacje są informacją publiczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie natomiast do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o:

- podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c),

- zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym

o trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a), o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d) oraz

o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f).

Skoro zatem wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie, a mianowicie:

- udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli w tym terminie informacja publiczna nie może być udostępniona, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku – art. 13 ust. 1 i 2 ustawy;

- w przypadku uwzględnienia wniosku udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). W tej ostatniej sytuacji podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy).

Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy).

Podkreślenia wymaga, że bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje czynności przewidzianych w art. 13, art. 14, art. 15 ust. 2 lub art. 16 i nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji odmownej w tym zakresie.

W rozpatrywanym przypadku organ skorzystał z dyspozycji przepisu art. 13 ust. 2 ustawy, informując wnioskodawczynię przed upływem 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 o przedłużeniu terminu udostępnienia żądanej informacji do dnia 29 września 2023 r. "ze względu na konieczność podjęcia dodatkowych czynności niezbędnych do udzielenia wyczerpujących żądanych przez stronę odpowiedzi na zadane we wniosku pytania". Termin przedłużenia nie przekroczył okresu 2-miesięcznego, o jakim mowa w art. 13 ust. 2 ustawy, zaś biorąc pod uwagę liczbę i treść pytań, jakie obejmował złożony wniosek, skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie należy uznać za uzasadnione. Organ ostatecznie dotrzymał także tego terminu, nadając pisemną odpowiedź w dniu 25 września 2023 r. W tym zakresie w ocenie Sądu nie można zatem zarzucić organowi bezczynności.

Dokonując natomiast oceny, czy w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy odpowiedź udzielona przez PPIS w Kielcach zawierała żądaną informację publiczną Sąd uznał, że w przypadku pytań zawartych w punktach 1, 2, 3, 4 zdanie drugie oraz w punktach 9, 12 i 15 zdanie pierwsze i trzecie wniosku były to odpowiedzi niepełne lub niezawierające informacji publicznej, której domagała się skarżąca.

Jeśli chodzi o pytanie zawarte w punkcie 1 wniosku, dotyczyło ono liczby wystosowanych wniosków o wszczęcie postępowań "w każdym z ostatnich pięciu lat i roku obecnym". Treść pytania w ocenie Sądu nie pozostawia wątpliwości, że chodziło tu o informacje dotyczące liczby wniosków wystosowanych w każdym z poszczególnych lat, tj. odrębnie co do każdego roku. Organ tymczasem udzielił w tym zakresie informacji zbiorczej, informując ogólnie o 144 złożonych wnioskach. W ocenie Sądu nie stanowi to prawidłowego rozpoznania wniosku skarżącej.

Co do pytań z punktów 2, 3 i 12 należy stwierdzić, że odesłanie wnioskodawcy do Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego

w Kielcach nie zwolniło organu od zarzutu bezczynności. PPIS w Kielcach nie jest wprawdzie organem egzekucyjnym w sprawach prowadzonych w przedmiocie realizacji obowiązku szczepień ochronnych, natomiast jako wierzyciel jest stroną tych postępowań i w zakresie, w jakim posiada wiedzę co do informacji, o które zwrócił się skarżący, zobowiązany był do rozpatrzenia wniosku (por. art. 2 oraz art. 5 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - Dz.U.2023.338 t.j., zgodnie z którymi do zakresu zadań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy, m.in. prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych, w tym ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych i sprawowanie nadzoru w tym zakresie, a także wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w przypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych. Zgodnie

z art. 12 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, organami właściwymi do sprawowania nadzoru nad wykonawstwem szczepień są państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni. Zatem organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, na podstawie obowiązujących przepisów, są uprawnione do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień). Odpowiedź udzielona na pytania zawarte w pkt. 2, 3 i 12 rozpatrzeniem wniosku nie jest, gdyż nie nawiązuje do istoty zadanych pytań i nie wyjaśnia, czy organ posiada wnioskowane informacje. Wnioskodawca nie pytał o to, który organ jest organem egzekucyjnym, ale sformułował konkretne pytania, na które nie uzyskał odpowiedzi. Dlatego Sąd nie miał podstaw do przyjęcia, że w tym zakresie wniosek został rozpoznany.

Podobne stanowisko należy zająć jeśli chodzi o pytanie zawarte w zdaniu 2 punktu 4 wniosku. Dotyczy ono tego jakie instytucje przekazały informacje o braku realizacji obowiązku szczepień w bieżącym roku. Odpowiedź udzielona na pytanie z punktu 4 ograniczyła się do pytania zawartego w zdaniu 1, dotyczącego – ogólnie rzecz biorąc – źródła informacji o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych. Przywołano zatem podstawy prawne w tym zakresie i stwierdzono, że "na tej podstawie lekarz przekazuje imienny wykaz osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych". Brak jest natomiast jakiegokolwiek odniesienia do pytania zawartego w zdaniu drugim omawianego punktu.

Nie została również udzielona odpowiedź na pytanie nr 9 wniosku. Odpowiadając na proste i konkretne pytanie zawarte w zdaniu pierwszym, na które wystarczająca byłaby odpowiedź "tak" lub "nie" organ przedstawił ogólną informację

o procedurze postępowania poprzedzającego ewentualne podanie szczepionki dziecku, u którego wcześniej wystąpił NOP oraz o sposobie postępowania lekarza podczas wizyty szczepiennej. Nie można zatem przyjąć, że w tej części wniosek został rozpatrzony.

Podobnie należy ocenić odpowiedź udzieloną na drugie pytanie z punktu

9 wniosku. Odpowiedź, że "decyzja o istnieniu przeciwwskazań należy do lekarza kwalifikującego dziecko do szczepienia, a nie do organu Inspekcji Sanitarnej" dotyczy bowiem tylko tego, czy dane dziecko kwalifikuje się do szczepienia, a nie tego, czy wierzyciel przed złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego uwzględnia informacje znajdujące się w rejestrach NOP.

W punkcie 15 wniosku o udostępnienie informacji publicznej znalazły się trzy pytania dotyczące ewentualnego niewywiązywania się przez lekarzy z obciążających ich obowiązków zgłaszania przypadków NOP do rejestru takich przypadków oraz tego, czy ewentualne zgłoszenia takich przypadków dokonywane przez lekarzy są respektowane, to znaczy czy powodują zaliczenie takich przypadków do tego rejestru.

Informacje wnioskowane w pkt 15 wniosku dotyczą praktyki organu w zakresie prowadzenia rejestru zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz informacji o niestosowaniu się do nich lekarzy, którzy stwierdzają zaistnienie NOP-ów. Rejestr prowadzony jest na podstawie przepisów przywołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania, wydanego na podstawie delegacji ustawowej znajdującej się w art. 21 ust. 8 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 z późn. zm.). Zgodnie z § 8 tego rozporządzenia, państwowy powiatowy inspektor sanitarny prowadzi w postaci elektronicznej powiatowy rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, a państwowy wojewódzki inspektor sanitarny prowadzi w postaci elektronicznej wojewódzki rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Dane zgromadzone w rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o którym mowa w § 8, są przechowywane i udostępniane na zasadach określonych w § 10 tego rozporządzenia.

Udzielona odpowiedź dotyczy jedynie pytania zawartego w zdaniu drugim pkt 15 wniosku, tj. że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2022 r. na terenie nadzorowanym przez PSSE Kielce nie wykryto przypadków niewywiązywania się przez lekarzy z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego. Organ nie rozstrzygnął natomiast wniosku w pozostałym zakresie tj. co do pytania pierwszego i trzeciego tego punktu, a zatem nie udzielił odpowiedzi na te pytania, ani też nie odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji.

Wbrew twierdzeniom skargi, organ udzielił natomiast odpowiedzi na pytania zawarte w pkt.: 4 zdanie pierwsze, 5-8, 10, 11, 13, 14, 15 zdanie drugie, 16-20 wniosku.

Powyżej odniesiono się już całościowo do odpowiedzi udzielonych na pytania zawarte w pkt 4 i 15 wniosku.

Odpowiadając na pytanie z punktu 5 w piśmie z dnia 25 września 2023 r. wskazano liczbę upomnień zawierających wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych – za okres, o jakim mowa w punkcie 1. W odpowiedzi na pytanie 6 poinformowano – za ten sam okres – o liczbie przypadków, w których rodzice rozpoczęli wykonywanie szczepień ochronnych. Podobnie wyczerpująca odpowiedź dotyczy pytania z punktu 7 – co do sytuacji, gdy wszczynano postępowanie egzekucyjne, a dziecko miało zaświadczenie odraczające szczepienia ochronne. Pełne dane udostępniono także w zakresie liczby wniosków o umorzenie lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych (pkt 8 wniosku). Co do pkt. 11 organ poinformował ile osób pracuje w komórce zajmującej się szczepieniami ochronnym (tj. w Sekcji Nadzoru Przeciwepidemicznego Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej) i wymienił, jakie działania są podejmowane, poza inicjowaniem postępowań egzekucyjnych. Odnośnie do pkt 13 wskazał, że w przypadku, gdy "lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie zaszczepi dziecka (...)" należy ten fakt zgłosić w pierwszej kolejności do dyrektora danej placówki, rzecznika odpowiedzialności zawodowej lekarzy Okręgowej Izby Lekarskiej lub Rzecznika Praw Pacjenta. PPIS w Kielcach udzielił również szczegółowej informacji o tym, czy pełni kontrolę nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów, przywołując stosowne przepisy, w których znajdują się regulacje dotyczące nadzoru nad NOP w Polsce (pkt 14 wniosku). Taka odpowiedź może i powinna być odczytywana jako twierdząca odpowiedź na zadane pytanie, uzupełniona o wskazanie podstawy prawnej i sposobu realizacji tej kontroli przez PPIS w Kielcach. Odnośnie zgłoszeń do Izb Lekarskich dotyczących uchybień przepisom prawa organ zawarł odpowiedź łączną na pytania z pkt 16 i 17 wyjaśniając, że we wskazanym okresie nie odnotowano przypadków działań lekarzy, które stanowiłyby uchybienie przepisów prawa i nie dokonano zgłoszeń do Izb Lekarskich. Pełnej odpowiedzi udzielono również na pytanie 18 dotyczące tego czy lekarz jest obowiązany wydać dokument w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym (adnotacja w indywidualnej dokumentacji wewnętrznej pacjenta, zaświadczenie, informacja o wydaniu zaświadczenia w dokumentacji wewnętrznej pacjenta). W tabeli zawartej w punkcie 19 pisma z 25 września 2023 r. zawarto odpowiedź dotyczącą punktu o tym samym numerze, zawierającą się w tabeli z zestawieniem odnotowanych w latach 2018-2022 odczynów poszczepiennych – z podziałem na poszczególne szczepionki. Wreszcie na pytanie z pkt 20 odpowiedziano, że nie doszło do zmiany w tut. Stacji kwalifikacji zgłoszonych NOP.

Poza sformułowaniem zarzutu braku odpowiedzi na te pytania, w skardze nie przedstawiono żadnej argumentacji przemawiającej za jego zasadnością. Nie można zatem dociec motywów, które legły u podstaw twierdzenia, że w opisanym wyżej zakresie wniosek nie został rozpatrzony, a tym samym Sąd nie ma możliwości odnieść się do nich merytorycznie. Dokonując z urzędu kontroli działania organu pod kątem zarzucanej mu bezczynności Sąd uznał natomiast, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wniosek skarżącego w zakresie obejmującym punkty: 4 zdanie pierwsze, 5-8, 10, 11, 13, 14, 15 zdanie drugie, 16-20 nie został rozpoznany.

Uwzględniając skargę na bezczynność na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce

z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd,

w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6.

W świetle przedstawionych wyżej rozważań nie ulega wątpliwości, że brak pełnej odpowiedzi na pytania zawarte w punktach: 1, 2, 3, 4 zdanie drugie oraz w punktach 9, 12 i 15 zdanie pierwsze i trzecie wniosku stanowi o bezczynności organu. Taka ocena powodowała konieczność zobowiązania organu do rozstrzygnięcia wniosku w tym zakresie na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).

Orzekając w pkt. II sentencji, że bezczynność organu nie miała miejsca

z rażącym naruszeniem prawa, Sąd miał na uwadze okoliczność, że wniosek skarżącego nie pozostał bez jakiejkolwiek odpowiedzi. W ustawowym terminie (przedłużonym zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy) do skarżącej zostało skierowane pismo z odpowiedziami na zadane pytania, co przemawia za przyjęciem stanowiska, że organ nie zlekceważył wniosku. W stanie sprawy nie ma podstaw do przyjęcia, że fakt częściowego lub niedokładnego udostępnienia informacji wynikał ze złej woli i zmierzał do naruszenia konstytucyjnego prawa obywatela do uzyskania informacji publicznej, wyrażonego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.

Z tych samych powodów Sąd nie uwzględnił wniosku o wymierzenie organowi grzywny uznając, że zastosowanie tego środka nie jest w stanie kontrolowanej sprawy ani konieczne ani celowe.

Nie jest zasadne żądanie "zobowiązania Sanepidu do ukarania odpowiedzialnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 k.p.a. (...)", gdyż sąd administracyjny orzeka na podstawie p.p.s.a., a co za tym idzie przepisy k.p.a., w tym art. 38, nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym.

W części, w jakiej skarga nie została uwzględniona (co do punktów: 4 zdanie pierwsze, 5-8, 10, 11, 13, 14, 15 zdanie drugie, 16-20 wniosku, a także żądania skargi w zakresie wymierzenia grzywny oraz zobowiązania organu do ukarania odpowiedzialnego pracownika) Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt III sentencji).

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt IV wyroku na podstawie art. 200

i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł).