Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 799/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 44, art. 134
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Janina Guść (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/ 4773/22 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/4773/22 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 czerwca 2018 r. nr W-I.5430.2545.2018.HZ w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr WSO-III.5430.2.3.2017.TK Prezydent Miasta Gdańska skierował A. K. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzję podjęto w związku z ustaleniem, że skarżąca przekroczyła liczbę 24 punktów karnych otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie jak i decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr WSP-III.5430.2.2017.TK zostały doręczone na adres A. K., podany we wniosku o wydanie prawa jazdy, to jest ul. [...] w G. Jak wynika z adnotacji doręczyciela ww. decyzja została awizowana w dniu 16 maja 2017 r., o czym zawiadomienie pozostawiono w skrzynce pocztowej adresatki. Adresatka nie podjęła przesyłki w terminie i została ona zwrócona do nadawcy. Tym samym przesyłka została uznana za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego z datą doręczania wynikającą z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2016 r. poz. 23 ze zm.) powoływanej dalej jako k.p.a., z upływem ostatniego dnia z okresu 14 dni, przez który pismo było przechowywane przez operatora we wskazanej placówce pocztowej w związku z jego awizowaniem.

W 2017 r. podjęto ponadto próbę doręczenia A. K. korespondencji pod adresem [...] w G. przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej. W piśmie z dnia 15 listopada 2017 r. skierowanym do Urzędu Miejskiego w Gdańsku, Wydziału Komunikacji wskazano, że w tym dniu pod wskazanym adresem zastano kobietę, z którą przeprowadzono rozmowę za pośrednictwem domofonu. W takcie rozmowy poinformowała ona funkcjonariuszy, że A. K. nie mieszka pod ww. adresem. W tym samym dniu około godz. 10:30 do siedziby Referatu Dzielnicowego IV Straży Miejskiej w Gdańsku zadzwoniła kobieta, która przedstawiła się jako A. K.. Po przekazaniu informacji o korespondencji A. K. potwierdziła informację, ze nie mieszka już w G. i że nie zamierza odbierać kierowanej do niej korespondencji oraz że w tej sprawie skontaktuje się z Referatem Praw Jazdy Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w Gdańsku.

W konsekwencji niewykonania opisanej wyżej decyzji przez skarżącą i nie stawienia się na badania psychologiczne, Prezydent Miasta Gdańska wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Postępowanie to zakończyło wydaniem przez Prezydenta Miasta Gdańska w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2017, poz. 1257 ze zm.) decyzji z dnia 11 czerwca 2018 r. nr W-I.5430.2545.2018.HZ o zatrzymaniu prawa jazdy, w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia o braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu powołano się na wskazane powyżej okoliczności, to jest doręczenie w trybie zastępczym decyzji o skierowanie na badania psychologiczne oraz udzieloną przez stronę funkcjonariuszom Straży Miejskiej informację, że strona nie zamierza odbierać korespondencji i że sama skontaktuje się odpowiednim Referatem Urzędu Miejskiego w Gdańsku. W tym kontekście podkreślono, że w razie zmiany miejsca zamieszkania należy powiadomić o tym fakcie właściwego starostę lub prezydenta miasta, gdyż zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, osoba posiadająca prawo jazdy jest obowiązana zawiadomić starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia.

Wskazana decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy została doręczona na adres A. K., podany we wniosku o wydanie prawa jazdy, to jest ul. [...] w G. Jak wynika z adnotacji doręczyciela przesyłka była awizowana w dniu 29 czerwca 2018 r., o czym zawiadomienie pozostawiono w skrzynce pocztowej adresatki. Przesyłka została po raz drugi awizowana w dniu 9 lipca 2018 r. Ponieważ adresatka nie podjęła przesyłki w terminie, została ona zwrócona do nadawcy. Tym samym przesyłka została uznana za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego z datą doręczania wynikającą z art. 44 § k.p.a., to jest z upływem ostatniego dnia z okresu 14 dni, przez który pismo było przechowywane przez operatora we wskazanej placówce pocztowej w związku z jego awizowaniem.

W dniu 8 kwietnia 2022 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wpłynęło odwołanie A. K. od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 czerwca 2018 r. o zatrzymaniu prawa jazdy.

W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że w jej ocenie nie przekroczyła ona liczby punktów karnych uzasadniających wydanie decyzji. Wskazała ponadto, że wszelka dokumentacja w sprawie została przez nią odebrana w dniu 31 marca 2022 r.

Wezwaniem z dnia 28 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zwróciło się do strony o sprecyzowanie, czy zgodnie ze swoim literalnym brzemieniem złożone przez stronę podanie stanowi odwołanie, czy też wniosek o wznowienie postępowania.

W odpowiedzi z dnia 11 lipca 2022 r. A. K. wskazała, że podanie stanowi odwołanie i że wnosi jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia z uwagi na to, że wszelkie decyzje administracyjne odebrała w Urzędzie Miasta w Gdańsku w dniu 31 marca 2022 r. Strona zaznaczyła, że bez jej winy decyzje zostały wydane bez jej udziału.

Postanowieniem z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/4772/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w oparciu o art. 59 w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, wskazując, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Po pierwsze wskazano, że strona w określonych sytuacjach, które zostały szczegółowo opisane do 2022 r. posługiwała się adresem przy ul. [...] w G. Po drugie wskazano, że po stronie skarżącej nie wystąpiły żadne okoliczności szczególne. Organ wskazał, że na fakt niedochowania należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw wskazuje okoliczność, że strona w 2017 r. poinformowana o ważnej dla niej korespondencji dotyczącej spraw związanych z prawem jazdy, oświadczyła, że nie ma woli odbioru tej korespondencji.

Jednocześnie postanowieniem z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/4773/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdziło uchybienie przez A. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 czerwca 2018 r. nr W-I.5430.2545.2018.HZ w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do treści art. 129 § 2 k.p.a, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do art. 134 k.p.a, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, gdzie postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Organ stanął na stanowisku, że decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 czerwca 2018 r. nr W-I.5430.2545.2018.HZ w sprawie zatrzymania prawa jazdy została doręczona A. K. z dniem 16 lipca 2018 r. - w drodze doręczenia zastępczego opisanego w art. 44 k.p.a, czego dowód stanowi zwrotne poświadczenie odbioru z adnotacjami o dwukrotnym awizowaniu przesyłki.

Organ zaznaczył, że ze znajdującej się w aktach sprawy koperty wraz ze zwrotnym poświadczeniem odbioru decyzji wynika, że zawiera ona wszystkie wymagane prawem adnotacje każdego z nadanych awiz, z odciśniętymi przy nich pieczęciami Urzędu Pocztowego [...] i podpisami. Zawiera również sporządzone przez osobę dokonującą doręczenia adnotacje o pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki - na czas każdego z awizo - w placówce UP [...]. Powyższe wypełnia w związku z tym wymagania ustawowe wymienione w wyżej zacytowanych przepisach prawa. Z kolei, sam akt administracyjny wydany w dniu 11 czerwca 2018 r. posiada prawidłowe pouczenie co do sposobu i terminu wniesienia odwołania.

Z akt sprawy wynika również, że adres, na który korespondencja została wysłana, w tym skarżona decyzja był prawidłowy, bowiem strona przez cały okres czasu tj. do kwietnia 2022 r. posługiwała się adresem: ul. [...] G. podając go, jako swój adres zamieszkania. W tym zakresie wskazano, że strona posługiwała się tym adresem występując z wnioskiem z 9 marca 2010 r. o wydanie jej prawa jazdy. Dodatkowo, w dacie odbioru prawa jazdy nr [...] nr druku [...] tj. dnia 19 marca 2010 r. - w podaniu skierowanym do Referatu Praw Jazdy, strona poprosiła o wydanie jej dokumentu z tym adresem zamieszkania, zobowiązując się jednocześnie do wymiany dokumentu w momencie zmiany adresu meldunku. Jako kolejny przykład posługiwania się przez stronę wskazanym adresem wskazano na skan zaświadczenia nr [...] (nadesłanego przy odwołaniu), wystawionego przez Pomorski Ośrodek Ruchu Drogowego w Gdańsku w dacie 16.06.2016 r., w treści którego zapisany został adres zamieszkania w G. Dowód taki, w ocenie organu, stanowi także nadesłany przez Starostwo Powiatowe w Wejherowie w dniu 27 kwietnia 2022 r. oryginał orzeczenia psychologicznego Nr [...] wydanego na rzecz A. K., gdzie jako adres zamieszkania podany został adres ul. [...] w G. Poza tym, potwierdzenie powyższej okoliczności stanowi fakt, iż z dołączonej do akt dokumentacji dotyczącej przywrócenia stronie cofniętego jej uprawnienia (kat. B) do kierowania pojazdami, Kolegium dowiedziało się, że wnioskiem z dnia 5 kwietnia 2022 r. [...] A. K. ubiegając się o wydanie prawa jazdy wystąpiła do Urzędu Miejskiego w Gdańsku, w treści którego podała, że wydanie dokumentu następuje z powodu zmiany danych - adresu: z ul. [...] G. na ul. [...] R. Do wniosku dołączono oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, gdzie strona podała, że zamieszkuje w R. na ul. [...] (dowód: dokumentacja w aktach sprawy SKO Gd/2404/22). Poza tym, jak ustalono w oparciu o informację uzyskaną od Prezydenta Miasta Gdańska (z dnia 14 czerwca 2022 r. - akta sprawy SKO GD/2405/22), w systemie komputerowym Centralnej Ewidencji Pojazdu, jako adres A. K. nadal figuruje: [...] G. ul. [...].

Strona nie przedstawiła w ocenie organu żadnej argumentacji, czy twierdzeń, które uprawdopodabniałyby, że zmiana adresu nastąpiła znacznie wcześniej, a zwłaszcza w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania. Nie przedstawiła również, że po jej stronie nastąpiła przeszkoda, której nie mogła przezwyciężyć przy największym wysiłku swoich działań, zaś wszelkie czynności realizowane były przy zastosowaniu należytej staranności. Organ stwierdził, że ocenę taką potwierdza treść pisma Komendanta Straży Miejskiej w Gdańsku z 15 listopada 2017 r., dotyczącego pomocy organowi w doręczeniu A. K. korespondencji z tej sprawy pod adresem przy ul. [...] w G., w treści którego ujęto, że A. K. po otrzymaniu informacji o kierowanej do niej korespondencji około godz. 10.30 zadzwoniła do siedziby Referatu Dzielnicowego IV Straży Miejskiej w Gdańsku informując m. in, że "nie mieszka już w G. i nie zamierza odebrać korespondencji, a w sprawie pisma skontaktuje się z Referatem Praw Jazdy Urzędu Miejskiego w Gdańsku". Zaznaczono, że strona nie przedstawiła dowodów, że natychmiast zareagowała na to zdarzenie i podjęła działania choćby w takim zakresie, jak poinformowanie o zmianie swojego adresu zamieszkania, czy wcześniejszego złożenia odwołania. Jak wynika z akt, działania takie poczyniono dopiero po upływie prawie 4 lat.

W związku z powyższym, organ stwierdził, że skutek prawny w postaci doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Gdańska 11 czerwca 2018 r. nr W-I.5430.2545.2018.HZ nastąpił w dniu 16 lipca 2018 r. W tej sytuacji, termin do wniesienia odwołania, upływał z końcem 30 lipca 2018 r. Natomiast odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia zostało złożone przez A. K. za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 6 kwietnia 2022 r., a zatem z 4 - letnim uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Organ podkreślił, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak wydać postanowienie o uchybieniu terminowi w oparciu o art. 134 k.p.a. W związku z powyższym, stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie zależy od swobodnego uznania organu odwoławczego, lecz wynika wprost z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.

W skardze A. K. wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/4773/22 stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 czerwca 2018 r. w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

Podniesione w skardze zarzuty objęły:

1/ zarzut naruszenia art. 42 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że doręczenie pisma stronie powinno zostać dokonane na adres zameldowania, a nie w miejscu jej zamieszkania;

2/ zarzut naruszenia art. 44 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia zastępczego.

Strona zakwestionowała skuteczność doręczenia decyzji i fakt jej wejścia do obrotu prawnego, wskazując, że art. 42 § 1 k.p.a określa miejsce doręczenia pisma jako miejsce zamieszkania uczestnika postępowania. W skardze przestawiono także przebieg postępowania w sprawie, podkreślając, że decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 czerwca 2018 r. nr W-I.5430.2545.2018.HZ została doręczona w trybie zastępczym z art. 44 k.p.a. oraz że skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji w dniu 6 kwietnia 2022 r., gdy uzyskała wiadomość o wydaniu przedmiotowej decyzji, a następnie z ostrożności procesowej wystąpiła także o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdził, że skarga nie podlega uwzględnieniu. Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 120 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest niezależne od woli stron.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

Zaskarżone postanowienie zapadło we wstępnym postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Na tym etapie organ odwoławczy badając dopuszczalność odwołania nie może wejść w ocenę jego zasadności. Zaskarżone do Sądu postanowienie ma zatem charakter czysto procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie.

Jako podstawę prawną wydania kontrolowanego postanowienia wskazano art. 134 k.p.a. który stanowi, że "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne". Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Uwzględniając treść zacytowanych przepisów, zgodne z prawem jest postanowienie, w którego uzasadnieniu zostanie prawidłowo wykazane, kiedy stronie doręczono decyzję organu I instancji, kiedy upłynął termin do wniesienia odwołania i że rozpatrywane przez organ odwołanie wniesione zostało z uchybieniem 14 - dniowego terminu do jego wniesienia, a nie stwierdza się prawnych przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W niniejszej sprawie okoliczności, o których wyżej mowa, zostały wykazane przez organ orzekający w stopniu wystarczającym do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia.

Poza sporem pozostaje data wniesienia odwołania przez skarżącą w 2022 r., jak również okoliczność, że skarżąca wystąpiła odrębnie z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania i wniosek ten został rozpatrzony negatywnie postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/4772/22, w którym wskazano powody uzasadniające konieczność przyjęcia, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w blisko 4-letnim uchybieniu terminu. Wskazane postanowienie nie jest obecnie przedmiotem oceny Sądu, wskazać jednak należy, że stanowisko organu w zakresie, w jakim odniesiono się do podnoszonego przez stronę argumentu, że bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ korespondencja była doręczana na adres, pod którym skarżąca nie zamieszkiwała, została obszernie przestawiona także w zaskarżonym postanowieniu wydanym w przedmiocie stwierdzenia uchybieniu terminu. Argumentacja ta wiąże się ściśle z zagadnieniem prawidłowości doręczenia stronie w 2017 r. w trybie zastępczym z art. 44 § 1 decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 czerwca 2018 r. nr W-I.5430.2545.2018.HZ w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo przywołano regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązujące w 2017 r. w zakresie doręczeń. Organ wskazał, że podstawowym sposobem doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, jest doręczenie bezpośrednie stronie (lub jej pełnomocnikowi strony) w jej mieszkaniu, miejscu pracy, lokalu organu administracji publicznej, lub też w każdym miejscu, gdzie stronę można zastać - co wynikało z art. 42 § 1-3 k.p.a. W następnej kolejności k.p.a. przewiduje zaś doręczenie zastępcze - dorosłemu domownikowi, sąsiadowi strony lub dozorcy domu, za pokwitowaniem, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, o czym stanowi art. 43 k.p.a. Dopiero w razie niemożności doręczenia pisma bezpośrednio stronie, lub w trybie zastępczym, w grę wchodzi tzw. "fikcja doręczenia", o czym stanowi art. 44 k.p.a. W myśl tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, bądź pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1 pkt 1 i 2). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty zawiadomienia (§ 3). Zgodnie zaś z § 4 art. 44 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo odniesiono się do istoty doręczenia zastępczego podkreślając, że przepis art. 44 k.p.a. ustanawiając zastępczy tryb doręczenia korespondencji umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia terminu. Innymi słowy, zastępcza forma doręczenia pism przewidziana w art. 44 k.p.a. rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. W świetle brzmienia art. 44 § 4 i § 1 k.p.a. nie budzi wątpliwości, że skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania należy wiązać z upływem 14 dni od dnia pozostawienia w skrzynce odbiorczej strony pierwszego awizo.

Taki też skutek zastępczego doręczenia skarżącej decyzji w trybie art. 44 § 4 k.p.a. na dzień 31 maja 2017 r. przyjęto w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 czerwca 2018 r. nr W-I.5430.2545.2018.HZ w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Jak wynika z akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki posiada wszelkie cechy, w postaci pieczęci poczty i adnotacji doręczyciela o awizowaniu przesyłki, pozwalające na stwierdzenie, że procedura doręczenia zastępczego została zachowana. Przesyłka była bowiem dwukrotnie awizowana, o czym zawiadomienie pozostawiono w skrzynce pocztowej, a po niepodjęciu przez adresata przesyłki z urzędu pocztowego przez okres 14 dni, przesyłka zwrócona została do nadawcy i pozostawiona w aktach sprawy.

Wbrew zarzutom skargi, Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszenia art. 42 § 1 i art. 44 k.p.a. Argumenty strony bazują w tym zakresie na wskazaniu, że strona skarżąca w 2017 r. nie zamieszkiwała pod adresem, na który wysłano przesyłkę, to jest przy ul. [...] w G. Wyrażono przy tym stanowisko, że skoro skarżąca w toku postępowania sygnalizowała, że nie mieszka pod wskazanym adresem, to organ miał za zadanie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, gdzie w takim razie zamieszkuje skarżąca i na ten adres doręczyć korespondencję. Podkreślić w tym zakresie należy, że informacja o zmianie miejsca zamieszkania dotarła do organu w listopadzie 2017 r. W momencie doręczania decyzji z adnotacji doręczyciela nie wynikało by adresatka zmieniła miejsce zamieszkania.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 obowiązującej wówczas wersji ustawy o kierujących pojazdami, skarżąca jako osoba posiadająca prawo jazdy, była obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Ustawodawca, nakładając w art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, na osobę posiadającą prawo jazdy obowiązek poinformowania organu o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zawartych w tym dokumencie, a więc także zmiany adresu miejsca zamieszkania, nie obwarował tego obowiązku taką sankcją, że konsekwencją jego niedopełnienia będzie uznanie za skuteczne doręczenia korespondencji pod dotychczasowym adresem. Niemniej, skoro obowiązkiem osoby posiadającej prawo jazdy jest podanie adresu zamieszkania, który jest odnotowywany w ewidencji kierowców (art. 100b ust. 1 pkt 3 p.r.d.), a ponadto osoba taka jest zobowiązana każdorazowo do informowania o zmianie w tym zakresie - nie można założyć, że adres ten nie odpowiada stanowi faktycznemu. Jeżeli strona sama zdecydowała, że korespondencję będzie odbierać pod adresem, w którym nie zamieszkuje i wskazuje to miejsce dla potrzeb ewidencji kierowców, jak też ewidencji ludności, należy uznać, iż ów adres jest "mieszkaniem", o którym mowa w art. 42 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 145/16).

W zaskarżonym postanowieniu zasadnie wskazano, że już składając wniosek o wydanie prawa jazdy skarżąca posługiwała się adresem przy ul. [...] w G.. Adres ten został uwzględniony w wydanym dokumencie prawa jazdy, A. K. poprosiła o wydanie jej dokumentu z tym właśnie adresem zamieszkania, zobowiązując się jednocześnie do wymiany dokumentu w momencie zmiany adresu, o co skarżąca wystąpiła jednak dopiero w dniu 5 kwietnia 2022 r. (jak wynika z treści złożonego w tej dacie wniosku o wydanie dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano także inne wynikające z akt sprawy dodatkowe przykłady posługiwania się przez skarżącą wskazanym adresem również w roku 2022. W tej sytuacji, dokonane w listopadzie 2017 r. zasygnalizowanie przez stronę, że nie mieszka już pod adresem swojego zameldowania, bez wskazania konkretnego adresu, pod którym przebywa, nie może być uznane za zrealizowanie obowiązku wynikającego z art. 41 k.p.a.

Stronę obowiązuje zasada aktualizacji adresu i nie może ona oczekiwać od organu, że będzie on poszukiwał informacji o miejscu jej faktycznego zamieszkiwania w celu doręczenia korespondencji, gdy skarżąca nie udziela jej organowi, wbrew istniejącemu w tym zakresie obowiązkowi. Przepis art. 41 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. stanowił, że strony mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1 ), a w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenia pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2).

Wskazanego obowiązku skarżąca niewątpliwie nie dopełniła. Zaznaczyć także należy, że skarżąca przed 2022 r. wiedziała, że z Urzędu Miejskiego w Gdańsku kierowana jest do niej korespondencja na adres przy ul. [...] w G., o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy pismo Straży Miejskiej, wobec której strona oświadczyła, że nie mieszka pod wskazanym adresem i odmawia odbioru kierowanej do niej korespondencji. Informacja w tym zakresie została do organu przesłana dopiero w listopadzie 2017 r. a więc już po dokonanym i skutecznym doręczeniu decyzji w maju 2017 r.

W tych okolicznościach sprawy nie zaistniały zatem przesłanki do uznania, że kierowana na adres przy ul. [...] w G. przesyłka nie została skutecznie doręczona w trybie zastępczym.

Odnosząc się do twierdzeń, że organ błędnie dokonał doręczeń na adres zameldowania, a nie adres zamieszkania strony, podkreślić należy, że zameldowanie następuje pod adresem zamieszkania strony. Okoliczność, że skarżąca posługiwała się adresem, pod którym już nie mieszkała i nie dokonała należnej aktualizacji danych, nie może skutkować uznaniem, że po stronie organu doszło do naruszenia prawa. Posługując się tym adresem, skarżąca powinna liczyć się z tym, że może być na ten adres kierowana korespondencja urzędowa. Przyjęcie za uprawnione rozumowania strony skarżącej, powodowałoby brak pewności prawa i obawę istotnych nadużyć. Instytucja doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a. została zaś wprowadzona w tym celu aby, w przypadku uchylania się stron postępowań administracyjnych od odbioru korespondencji, zapewnić zaistnienie skutku prawnego doręczenia decyzji.

Stwierdzenie, że przesyłka została skarżącej doręczona w dniu 31 maja 2017 r., odwołanie wniesiono w 2022 r. a złożony wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony, obligowało organ do oceny, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art.129 k.p.a.

Reasumując, organ prawidłowo, w oparciu o art. 134 k.p.a., wydał postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako niezasadną.