Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 258/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2 i 7
journal: Dz.U. 2022 poz 2519
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 12 grudnia 2022 r. nr SKO.4117.86.2022 w przedmiocie nakazania przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 sierpnia 2022 r, nr [...] Prezydent Miasta C. (organ I instancji), - po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z urzędu nakazał A. P. (skarżący) przyłączenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. (dz. nr ew. 1 obręb [...]- K.) do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 1 marca 2021 r. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w C. (dz. nr 1 obręb [...]-K.) przeprowadzono oględziny w sprawie postępowania z wytwarzanymi nieczystościami ciekłymi, przy udziale właściciela nieruchomości skarżącego W wyniku oględzin ustalono, że wytwarzane na posesji ścieki gromadzone są w zbiorniku bezodpływowym. Według złożonych przez skarżącego w czasie oględzin wyjaśnień, nieruchomość nie została przyłączona do kanalizacji sanitarnej z uwagi na wysokie koszty realizacji tej inwestycji, spowodowane usytuowaniem zbiornika za budynkiem mieszkalnym (w odległości ok. 50 m od sieci kanalizacyjnej).

Ponieważ na podstawie danych uzyskanych od Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji [...] S.A. ustalono, że do nieruchomości przy ul. [...] została doprowadzona sieć kanalizacyjna, a nieruchomość nie została wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków (nieczystości gromadzone w zbiorniku bezodpływowym) organ I instancji decyzją z dnia 6 kwietnia 2021 r. nakazał skarżącemu przyłączenie ww. nieruchomości do kanalizacji sanitarnej.

Po odwołaniu, decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (SKO) nr [...] z dnia 30 czerwca 2021 r.

Po rozpoznaniu skargi skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/GI 1108/21 uchylił decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w postępowaniu administracyjnym nie została wyczerpująco wyjaśniona kwestia doprowadzenia sieci kanalizacyjnej do granicy nieruchomości przy ul. [...] w C., co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia istnienia obowiązku przyłączenia nieruchomości do kanalizacji. Przesłankami obligującymi właściciela nieruchomości do wykonania tego obowiązku są bowiem: istnienie sieci kanalizacyjnej, możliwość przyłączenia do niej nieruchomości oraz brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków.

Z pisma Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji [...] S.A. (PWiK) z dnia 23 czerwca 2022 r. organ I instancji pozyskał informację, iż do granicy nieruchomości przy ul. [...] został zrealizowany "sięgacz", czyli przewód włączony do kanału sanitarnego w ulicy, a zakończony w granicy posesji. Istnienie "sięgacza" znajduje potwierdzenie na mapie sytuacyjno-wysokościowej. Nadto w trakcie przeprowadzonych w dniu 1 marca 2021 r. oględzin ustalono, że powstające na nieruchomości przy ul. [...] w C. nieczystości ciekłe gromadzone są w zbiorniku bezodpływowym. Ponadto decyzją z dnia 9 kwietna 2021 r. organ I instancji wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia przez skarżącego budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie ww. nieruchomości. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Śląskiego (decyzja znak [...] z dnia 9 lutego 2022 r.).

Organ I instancji ustalił, że nieruchomość przy ul. [...] w C. nie została wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, a poprzez doprowadzenie sieci kanalizacyjnej do granicy nieruchomości stworzono warunki do przyłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej. W związku z powyższym spełnione zostały wszystkie przesłanki obligujące właściciela przedmiotowej nieruchomości do przyłączenia jej do kanalizacji.

Zgodnie z art. 5 ust. 7 u.c.p.g., w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do kanalizacji wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję nakazującą jego wykonanie. Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, a właściwy organ jest zobowiązany do jej wydania. Przewidywane wysokie koszty podłączenia nie mogą więc stanowić przyczyny odstąpienia od nałożenia obowiązku.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzucił zaskarżonej decyzji

- naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz 122 Op polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do weryfikacji rzeczywistych technicznych warunków i możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, a także związanych z ustaleniem faktycznych kosztów takiego przyłączenia, które w niniejszej sprawie stanowić będzie znacznie większy koszt niż np. posadowienie przydomowej oczyszczalni ścieków,

- naruszenie art. 2 i art. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez zastosowanie rozszerzającej wykładni zakresu ograniczeń wykonywania prawa własności z pominięciem konstytucyjnej zasady państwa prawa oraz zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP;

- art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. poprzez jego błędne zastosowanie i zobowiązanie do przyłączenia do kanalizacji sanitarnej, podczas gdy skarżący jest już w trakcie realizacji inwestycji jaką jest budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, a wobec tego stosownie z treści ww. przepisu, należy uznać, iż przyłączenie mojej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, bowiem nieruchomość jest w trakcie jej wyposażania w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych,

- art. 5 ust 1 pkt 2 u.c.p.g. poprzez jego błędne zastosowania polegające na zobowiązaniu skarżącego do przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej podczas gdy jest to ekonomicznie nieuzasadnione, a koszty posadowienia przydomowej oczyszczalni ścieków będą znacznie mniejsze. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i. przeprowadzenie dowodu z wizji lokalnej oraz oględzin jego nieruchomości, celem ustalenia, iż przyłączenie do sieci kanalizacji będzie ekonomicznie nieuzasadnione.

Nie zgodził się z treścią decyzji. Zdaniem skarżącego została ona oparta o lakoniczną analizę mapy sytuacyjno-wysokościowej i zestawienia PWiK. Rzeczywiste koszty przyłączenia się do kanalizacji znacznie przewyższą koszty związane z dokończeniem budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, która jest już w trakcie realizacji. Zdaniem skarżącego nie sposób pomijać faktu, iż jest już w trakcie realizowania takiej inwestycji i złożyłem stosowny wniosek do urzędu oraz poczyniłem nakłady finansowe na realizację przydomowej oczyszczalni ścieków. Stwierdził, że Konstytucja RP gwarantuje mu prawo do korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, a nie ulega wątpliwości, iż jednym z takich praw jest podjęcie decyzji dotyczącej przyłączenia do sieci kanalizacyjnej lub wybudowania przydomowej oczyszczalni. Zdaniem skarżącego przyłączenie się do sieci kanalizacyjnej będzie dla niego będzie ekonomicznie nieopłacalne. Skarżący wyraził opinię, że nadal nie wyjaśniono wnikliwie czy ma on rzeczywistą możliwość przyłączenia się do sieci sanitarnej bez nadmiernych kosztów.

W piśmie z dnia 3 października 2022 r. zatytułowanym "Uzupełnienie do odwołania od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta C. z dnia 05 sierpnia 2022 r." skarżący dodatkowo podniósł, iż w roku 1995 zgłaszając projekt budowlany obejmujący budowę budynku mieszkalnego na przedmiotowej nieruchomości, dodatkowo zostało przewidziane posadowienie szamba, którego celem było zapewnienie odpowiedniej gospodarki ściekowej niezbędnej do prawidłowego użytkowania budynku. Projekt ten był podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 2 grudnia 1995 r. i po jego zrealizowaniu przyjęcia zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego. Wskazał na zasadę trwałości decyzji i stwierdził dalej, że decyzja nakazująca mu przyłączenie się do aktualnie istniejącej sieci kanalizacyjnej pozostaje w oczywistej sprzeczności z ww. decyzją administracyjną i co najważniejsze jest dla niego krzywdząca. Podniósł również, iż sieć kanalizacyjna jest jednym z wielu mediów związanych z użytkowaniem nieruchomości jednak w przypadku pozostałych mediów nie ma obowiązku czy przymusu korzystania z nich i można przyłączyć je do posesji dobrowolnie. Zdaniem skarżącego nakaz przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej wynikający z decyzji z dnia 5 sierpnia 2022 r. jest sprzeczny z gwarantowanymi w Konstytucji RP wolnościami obywatelskimi. Stwierdził, że wszystkie media są prowadzone w ramach działalności gospodarczej przez różne podmioty i celem ich działalności jest wypracowanie zysku. Przymuszanie do korzystania z usług tylko jednego podmiotu wywołuje wrażenie "naganiania klientów" tylko jednej "swojej" firmie , łamiąc tym samym przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i konkurencji. Zauważył, że nieruchomość skarżącego jest wyposażona w odpowiedni zbiornik bezodpływowy, który zapewnia zgodne z prawem użytkowanie nieruchomości w sposób nie zagrażający środowisku - czego organ I instancji w trakcie postępowania nie kwestionował. Wskazał na treść art. 7a Kpa nakazujący rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie występują wątpliwości związane z tym czy w przypadku gdy skarżący ma już szambo to musi ponosić nieuzasadnione, wysokie koszty związane z przejściem na alternatywny sposób odprowadzania ścieków, Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

SKO decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r., nr SKO.4117.86.2022, po rozpatrzeniu. odwołania skarżącego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Przedstawiło przebieg postepowania według chronologii zdarzeń i przytoczyło treść przepisów będących podstawą wydania decyzji. Stwierdziło, że istnieje sieć kanalizacyjna w ulicy [...] i zostały spełnione warunki do przyłączenia nieruchomości do tej sieci. Zdaniem SKO poruszone przez stronę w odwołaniu okoliczności dotyczące kosztów przyłączenia do sieci, nie mają wpływu na rozpatrzenie sprawy. Natomiast w sprawie zobowiązania do przyłączenia do sieci kanalizacyjnej nie mają znaczenia kwestie utrudnień technicznych bezpośrednio na nieruchomości. Brak również podstaw do dopuszczenia w sprawie dowodu z oględzin nieruchomości. Oględziny miały miejsce w toku postępowania i sporządzony został z nich protokół znajdujący się w aktach sprawy. Nie stanowi podstawy do uwzględnienia odwołania fakt, iż strona posiada decyzję z 1995 r. o pozwoleniu na budowę.

Na nieruchomości nie jest posadowiona przydomowa oczyszczalnia ścieków. Co więcej decyzją z dnia 9 kwietnia 2021r. organ I instancji wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia przez skarżącego budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie w/wym. nieruchomości. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez Wojewodę Śląskiego decyzją z dnia 9 lutego 2022 r.. W związku z powyższym twierdzenia skarżącego o budowie oczyszczalni ścieków nie mają znaczenia dla rozpatrzenia sprawy.

SKO wskazało, że z analizy przepisu zawartego w art. 5 ust. 1 pkt 2 w związki z ust. 7 u.c.p.g. nakaz wykonania określonych obowiązków może dotyczyć dwu różnych sytuacji: pierwsza - nie istnieje sieć kanalizacyjna z tego względu, że jej budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona. W takim przypadku może zostać wydany nakaz wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych łub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych; druga - istnieje sieć kanalizacyjna, zaś nieruchomość nie jest do niej przyłączona i jednocześnie nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z drugą sytuacją.

SKO nie podzieliło zarzutów naruszenia wymienionych w odwołaniu przepisów, przez organ I instancji. Wskazało, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Sąd administracyjny, który w wydanym wyroku nie stwierdził, żeby nakazanie przyłączenia do kanalizacji naruszało wymienione przez stronę przepisy Konstytucji RP.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję SKO skarżący reprezentowany przez pełnomocnika zaskarżył ją w całości i zarzucił jej

naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do weryfikacji rzeczywistych technicznych warunków i możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, a także związanych z ustaleniem faktycznych kosztów takiego przyłączenia; art. 8 § 1 oraz art. 7b Kpa poprzez nakazanie przyłączenia się do sieci sanitarnej podczas gdy skarżący w 1995 r. otrzymał decyzję pozwalającą na budowę: art. 2 i art. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez zastosowanie rozszerzającej wykładni zakresu ograniczeń wykonywania prawa własności z pominięciem konstytucyjnej zasady państwa prawa oraz zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP; art. 5 ust 1 pkt 2 u.c.p.g.. poprzez jego błędne zastosowania polegające na zobowiązaniu skarżącego do przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej podczas gdy jest to ekonomicznie nieuzasadnione, a koszty posadowienia przydomowej oczyszczalni ścieków będą znacznie mniejsze: art. 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie i nie odniesienie się zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym do technicznych, a nie tylko teoretycznych, możliwości podłączenia się przez skarżącego do sieci kanalizacyjnej.Wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podtrzymał zarzuty odwołania wniesionego do SKO, w szczególności zarzuty związane z koniecznością poniesienia wysokich kosztów przyłączenia nieruchomości skarżącego do sieci kanalizacyjnej. Zdaniem skarżącego sytuacja ta jest oczywiście sprzeczna z zasadą wyrażoną w art. 7b Kpa, która obliguje do uwzględniania słusznego interesu obywateli przy załatwianiu wszelkiego rodzaju spraw. Dodatkowo natomiast ponownie podniósł iż organy obu instancji nie zweryfikowały rzeczywistych, technicznych warunków i możliwości przyłączenia nieruchomości skarżącego do wybudowanej sieci kanalizacyjnej. Skarżący bowiem poddaje w wątpliwość faktyczną możliwość podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej wskazując na techniczne trudności wynikające z miejsca usytuowania zbiorników bezodpływowych oraz samej instalacji. Oparcie się bowiem jedynie o rzekomą informację z PWiK nie jest tożsame z ustaleniem czy faktycznie w granicy działki skarżącego zlokalizowany jest "sięgacz". Ponadto zarzucił, że nie przeprowadzono dowodu z oględzin nieruchomości skarżącego, o co wnioskował on w odwołaniu.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna"

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. niniejsza sprawa, na wniosek SKO i wobec braku żądania skarżącego co do przeprowadzenia rozprawy, została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Przedmiotem niniejszej skargi jest ocena zgodności z prawem reformatoryjnej decyzji SKO w przedmiocie nałożenia na stronę nakazu przyłączenia jej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Analiza całości akt sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.

Zanim Sąd przejdzie do omówienia zasadniczych motywów leżących u podstaw zapadłego wyroku, należy przywołać treść art. 153 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Zacytowany przepis wyraża zasadę związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Oznacza to, że zarówno organ, jak i sąd administracyjny, który ponownie będzie rozpoznawać tę samą sprawę, jest związany ustaleniami, jakie poczyniono w prawomocnym wyroku, a także wskazaniami, jakie należy spełnić w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. Zasada związania prawomocnym wyrokiem nie znajduje zastosowania, jeżeli zmianie uległy przepisy, w oparciu o które zapadł tenże wyrok prawomocny. Innymi słowy, dopóki nie zajdzie zmiana w stanie faktycznym lub prawnym, sąd pozostaje związany poprzednim swoim wyrokiem (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 643/22). Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy.

W prawomocnym wyroku tut. Sądu o sygn. akt II SA/Gl 1108/21 ustalono, że w ulicy [...] w C. istnieje sieć kanalizacji sanitarnej, skarżący posiada wyłącznie zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe, skarżący nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków, która spełniałaby wymagania stawiane przez przepisy szczególne oraz skarżący nie wykonał przyłączenia swojej nieruchomości do kanalizacji sanitarnej. Okoliczności te nie były nigdy później kwestionowane przez skarżącego. Skarżący nie podniósł w toku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego, ani w skardze do tut. Sądu, że zaszły jakiekolwiek zmiany w okolicznościach faktycznych, które mogłyby prowadzić do odstąpienia od zasady z art. 153 p.p.s.a. Twierdzenia skarżącego o budowie oczyszczalni ścieków nie mają znaczenia dla rozpatrzenia sprawy, gdyż decyzją z dnia 9 kwietnia 2021r. organ I instancji wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia przez skarżącego budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie jego nieruchomości. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez Wojewodę Śląskiego decyzją z dnia 9 lutego 2022 r. Należy więc uznać, że okoliczności faktyczne nie uległy zmianie. Nie zmienił się także stan prawny, bowiem obowiązek z art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 7 u.c.p.g. nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Rolą Sądu w składzie orzekającym jest więc wyłącznie kontrola tego, czy SKO spełniło zobowiązanie tut. Sądu, który orzekał poprzednio. Jak stwierdzono w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Gl 1108/22 przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO wyjaśni, czy istnieje techniczna możliwość wykonania przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej.

Wydany na podstawie art. 5 ust. 7 u.c.p.g. nakaz przyłączenia nieruchomości do sieci oznacza w istocie nakaz wybudowania przyłącza kanalizacyjnego spełniającego wymogi wynikające z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu ludności w wodę. Wobec tego stworzenie realnych warunków do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej wymaga doprowadzenia sieci do granic nieruchomości albo do studzienki kanalizacyjnej.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.

Wobec tego w sytuacji gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje lub jej budowa jest techniczne lub ekonomicznie nieuzasadniona, wówczas właścicielowi nieruchomości przysługuje wybór między wyposażeniem nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Natomiast gdy została wybudowana sieć kanalizacyjna wówczas właściciel nieruchomości ma obowiązek przyłączenia do sieci, z wyjątkiem sytuacji, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Zatem nawet jeśli nieruchomość wyposażona jest w zbiornik bezodpływowy spełniający wszystkie wymagania, a powstała sieć, właściciel powinien się do niej przyłączyć (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2016 r., II OSK 2276/14).

W przypadku stwierdzenia niewykonania ww. obowiązku, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą jego wykonanie (art. 5 ust. 7 u.c.p.g.). Przesłankami obligującymi organ do wydania ww. decyzji są: istnienie sieci kanalizacyjnej, możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz brak zrealizowania przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia. W konsekwencji przesłanką wydania nakazu przyłączenia do sieci kanalizacyjnej jest również istnienie realnych warunków realizacji takiego obowiązku. Z tego względu przy wydawaniu decyzji z art. 5 ust. 7 u.c.p.g. uwzględniać należy także regulacje prawne dotyczące realizacji urządzeń kanalizacyjnych zawarte w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (t.j. Dz. U. 2023, poz. 537, dalej "u.z.z.w."). Ustawa ta w art. 15 ust. 1 nakłada na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązek budowy m.in. urządzeń kanalizacyjnych przez które w myśl art. 2 pkt 14 tej ustawy należy rozumieć sieci kanalizacyjne, wyloty urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz urządzenia podczyszczające i oczyszczające ścieki oraz przepompownie ścieków. Budowa sieci, w tym i tej części która pozwala na instalację przyłącza, należy do przedsiębiorstwa wodociągowego. Natomiast na odbiorcy usługi spoczywa obowiązek wybudowania przyłącza kanalizacyjnego tj. odcinka przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej (art. 15 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 5 u.z.z.w.). Jeżeli na nieruchomości znajduje się studzienka kanalizacyjna, to przyłączem jest odcinek przewodu pomiędzy wewnętrzną instalacją a tą studzienką, natomiast dalsza część przewodu do rury głównej stanowi już element sieci. Jeżeli na nieruchomości brak jest studzienki, to przyłączem jest odcinek przewodu pomiędzy wewnętrzną instalacją a granicą nieruchomości, dalsza część tego przewodu prowadząca do sieci stanowi element tejże sieci. Inaczej mówiąc, ten element instalacji, który znajduje się poza studzienką usytuowaną na działce użytkownika sieci bądź poza granicami tej działki, w przypadku gdy na działce nie ma studzienki, stanowi sieć a nie przyłącze (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 czerwca 2021 r., II SA/Wr 619/20). W konsekwencji przyjmuje się, że wydany na podstawie art. 5 ust. 7 u.c.p.g. nakaz przyłączenia nieruchomości do sieci oznacza w istocie nakaz wybudowania przyłącza kanalizacyjnego spełniającego wymogi wynikające z przepisów u.z.z.w. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 stycznia 2022 r., II SA/Gl 1108/21). Wobec tego stworzenie realnych warunków do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej wymaga doprowadzenia sieci do granic nieruchomości albo do studzienki kanalizacyjnej.

Omówione wyżej przesłanki wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej muszą zaistnieć kumulatywnie, a organ administracji publicznej winien ich zaistnienie zbadać z uwzględnieniem zasad prowadzenia postępowania dowodowego wynikających z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.

Zdaniem skarżącego samo istnienie sieci kanalizacyjnej w otoczeniu nieruchomości nie jest wystarczające do nakazania przyłączenia jego nieruchomości do tej sieci, gdyż obowiązek przyłączenia musi być realnie i technicznie wykonalny. Skarżący podkreślał również, że koszty przyłączenia jego nieruchomości do sieci przewyższają koszty budowy przydomowej oczyszczalni ścieków

Zdaniem Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, zostało wyjaśnione. to, że zostały stworzone warunki przyłączenia nieruchomości została Na podstawie danych uzyskanych od PWiK organy ustaliły, że do nieruchomości skarżącego została doprowadzona sieć kanalizacyjna z tzw. sięgaczem, zakończonym w granicy posesji. Istnienie "sięgacza" znajduje potwierdzenie na mapie sytuacyjno-wysokościowej. Nieruchomość skarżącego nie została wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji ustaliły należycie stan faktyczny sprawy, a w konsekwencji nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Niezasadne są również zarzuty skarżącego, że organy orzekając o obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie uwzględniły kosztów budowy takiego przyłącza. Należy podkreślić, że obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej ma charakter powszechny. Oznacza to, że zarówno warunki związane z lokalizacją i długością przyłącza kanalizacyjnego, ani warunki ekonomiczne związane z kosztami przyłączenia nie mają wpływu na realizację tego obowiązku. W związku z tym również niezasadne są zarzuty naruszenia przez organy art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 oraz art. 7b Kpa

Odnosząc się do żądań skarżącego w zakresie przeprowadzenia oględzin jego nieruchomości zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 75 § 1 Kpa., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przypomnieć należy, że w dniu 1 marca 2021 r. na terenie nieruchomości skarżącego i przy jego udziale przeprowadzono oględziny w sprawie postępowania z wytwarzanymi nieczystościami ciekłymi.

Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji, a wnioski organów mają pokrycie w zgromadzonej dokumentacji. Ich ustalenia znalazły zatem podstawę faktyczną. Argumentacja skargi stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z rozstrzygnięciem mającym swe umocowanie faktyczne i prawne.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.