Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 919/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 54 par 1, art. 80 par 1 i par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 70 par 4
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: sek. sądowy Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną skargę oddala.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2019 r. Naczelnik Urzędu w N. wydał zawiadomienie nr [...] o zajęciu rachunku bankowego K. W. w I. oraz zawiadomienie nr [...] o zajęciu rachunku bankowego ww. w S. Zawiadomienia te doręczono K. W. w dniu [...] kwietnia 2019 r.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. K. W. wniósł skargę na zajęcie egzekucyjne podnosząc, że dokonywanie przez organy egzekucyjne zajęć, które w związku z dokonywanymi we wcześniejszym czasie podobnymi czynnościami okazały się bezskuteczne, jest bezzasadne oraz ma na celu jedynie wydłużenie terminu przedawnienia roszczeń. Zdaniem K. W. dokonywanie zajęć rachunków bankowych, które ze względu na brak możliwości spłaty ujemnego salda widniejącego na tych rachunkach nie mogą zostać przez niego zamknięte jest bezzasadne. Stwierdził również, że organy egzekucyjne posiadają wiedzę na temat skuteczności zajęcia rachunków bankowych, co jest uwidocznione w argumentacji podjętej przez U. S, na podstawie której orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym K. W. stwierdził, że skoro wcześniejsze zajęcia datowane na kilka lat wcześniej nie doszły do skutku, to ciężko uznać, że prowadzenie egzekucji za pomocą tego środka jest zasadne. Ponadto K. W. zauważył, że czynność taka jest pozorna i naraża Skarb Państwa i innych wierzycieli na niepotrzebne koszty, a w związku z tym czynność ta powinna zostać uznana za nieważną.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Naczelnik Urzędu [...] w N. oddalił powyższą skargę K. W. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, poprzez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości zabezpieczonej należności pieniężnej. Organ I instancji zauważył przy tym, że podniesiona przez K. W. okoliczność braku środków pieniężnych na zajętych rachunkach bankowych nie ma żadnego znaczenia dla skuteczności tych zajęć. Warunkiem skuteczności dokonanej czynności egzekucyjnej (zajęcia egzekucyjnego) zmierzającej do zastosowania egzekucji z rachunku bankowego jest bowiem dopełnienie przez organ egzekucyjny obowiązków wynikających z art. 67 § 1 i § 2 ww. ustawy, tj. wystawienie zawiadomienia o zajęciu, zawierającego elementy wyszczególnione w powołanym przepisie - w tym wskazanie osoby zobowiązanego w sposób umożliwiający jego identyfikację, a ponadto oznaczenie zajmowanej wierzytelności pieniężnej.

W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. nie można się dopatrzeć nieprawidłowości w przeprowadzeniu czynności egzekucyjnych. Zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...], czynności nr [...]oraz [...] czynności nr [...] zostały bowiem sporządzone poprawnie, zgodnie z wzorem zamieszczonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia [...] września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1783). Tym samym sposób i forma w jakiej dokonano przedmiotowych zajęć nie wzbudziła wątpliwości organu natury formalnej i została uznana za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. nie podzielił też zarzutów zawartych w skardze, a w szczególności twierdzenia, że skoro podejmowane czynności egzekucyjne są pozorne i prowadzą jedynie do generowania niepotrzebnych kosztów, to powinny być uznane za nieważne. Organ I instancji stwierdził, że na dzień sporządzenia niniejszego postanowienia, łączne zadłużenie K. W. z tytułu nieuregulowanych należności podatkowych, egzekwowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. na podstawie własnych tytułów wykonawczych, wynosi 291.073,69 zł. Zdaniem organu, niepodejmowanie działań zmierzających do wyegzekwowania ww. zaległości, jak również zaległości innych wierzycieli, równałoby się odstąpieniu od ustawowego obowiązku prowadzenia egzekucji. Takie postępowanie byłoby zaś sprzeczne z nałożonymi na organ egzekucyjny obowiązkami (art. 7 § 2 w związku z art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. nie stwierdził naruszenia przepisów dotyczących sposobu i formy dokonania zaskarżonych czynności i uznał skargę za niezasadną.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. K. W. wniósł o zaprzestanie prowadzenia wobec niego bezskutecznych, pozornych i generujących niepotrzebne koszty egzekucyjne działań oraz umorzenie dochodzonych zaległości. Postanowieniu organu I instancji K. W. zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe stosowanie przepisu art. 67a § 1, art. 67b, art. 67d § 1 pkt 1, 2, 3, art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa, prawa "w razie wątpliwości na korzyść podatnika", art. 824 § 1 i § 11 Kodeksu postępowania cywilnego, naruszenie zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Zdaniem K. W. dokonywanie pozornych czynności egzekucyjnych w celu przerwania biegu przedawnienia, mimo posiadania wiedzy o bezskuteczności swoich działań wobec braku ich skuteczności co do zajęć z lat poprzedzających oraz wiedzy o jego stanie finansowym.

Postanowieniem z dnia[...] czerwca 2019 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) w związku z art. 17, art. 18 oraz art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wyjaśnił, że zajęć rachunków bankowych K. W. dokonano w myśl art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Jednocześnie wezwano bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie [...] dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zdaniem organu II instancji, materiał dowodowy potwierdza więc, że czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunków bankowych zostały dokonane zgodnie z obowiązującą procedurą. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono także uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. W ocenie organu, zajęcia zostały sporządzone poprawnie, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w rozporządzeniu Ministra Finansów zgodnie ze wzorem zamieszczonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1804), a tym samym zawierają wszystkie, wymagane prawem informacje na temat zobowiązanego oraz egzekwowanej kwoty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., oceniając prawidłowość dokonanych czynności egzekucyjnych, polegających na zajęciu rachunków bankowych, pod względem wykonawczym nie stwierdził naruszenia przepisów prawa.

Odnosząc się z kolei do argumentacji zażalenia organ II instancji stwierdził, że w większości wykracza ona poza zakres rozstrzygania na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. K. W. podniósł bowiem szereg zarzutów odnośnie postępowań prowadzonych przez organ podatkowy, co nie mieści się w granicach rozstrzygania w trybie skargi na czynność egzekucyjną.

Organ II instancji nie uwzględnił także argumentacji zażalenia odnośnie dokonywania "pozornych czynności". Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K, to, że na rachunku bankowym brak było środków w momencie zajęcia nie oznacza, że była to czynność pozorna. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest bowiem poszukiwanie majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie skutecznej egzekucji. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Także kierowanie zajęć w celu zaspokojenia różnych wierzytelności do tego samego środka egzekucyjnego jest, zdaniem organu, zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ II instancji wskazał, że przed przystąpieniem do egzekucji organ egzekucyjny zbadał dopuszczalność egzekucji oraz dokonał oceny, czy tytuł wykonawczy spełniał wszystkie wymogi określone przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Działania organu egzekucyjnego ograniczały się więc jedynie do zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, organ nie był natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ działał zatem w świetle obowiązujących przepisów prawa i zasadnie przystąpił do prowadzenia egzekucji, kierując do banków zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K, zawarta w zażaleniu argumentacja zobowiązanego zmierza w istocie do zakwestionowania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ podkreślił, że postępowanie wszczęte skargą na czynność egzekucyjną stanowi fragment postępowania egzekucyjnego, a ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Za nieuprawnione organ II instancji uznał więc traktowanie wnoszonej w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skargi na czynność egzekucyjną jako uniwersalnego środka zaskarżenia, który umożliwia skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. Organ stanął na stanowisku, że w postępowaniu wszczętym w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji można kwestionować jedynie zasadność oraz prawidłowość czynności o charakterze wykonawczym. Skarga na czynności egzekucyjne wszczyna bowiem postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności. W postępowaniu tym nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia istnienia egzekwowanego obowiązku.

Z powyższym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. nie zgodził się K. W. i pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. wniósł na nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę, domagając się jego uchylenia ze względu na:

wadliwość prawa,

naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie wykładni prawa,

zajęcie stanowiska przez Rzecznika Praw Obywatelskich odnośnie dokonywania zajęć rachunków bankowych bez weryfikacji, czy w danym banku dłużnik posiada rachunek, jak również stosowania zajęć rachunków bankowych pomimo posiadanej wieloletniej wiedzy o braku majątku dłużnika i bezskuteczności poprzednich i kolejnych zajęć rachunków bankowych jedynie w celu przerywania biegu przedawnienia uniemożliwiając dłużnikowi jego prawo do instytucji przedawnienia.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że na skutek wadliwości prawa lub wadliwości jego zastosowania dochodzi do łamania jego praw, poprzez stosowanie czynności pozornych umożliwiających przerywanie biegu przedawnienia jego zobowiązań poprzez dokonywanie bezskutecznych, pozornych czynności prawnych. Skarżący stwierdził, że stosowanie art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób specyficzny, tj. bez uzyskania informacji, czy dłużnik posiada konto w danym banku oraz czy zastosowanie środka egzekucyjnego może być skuteczne, stanowi czynność mającą na celu obejście przepisów prawa i ustawy (art. 58 § 1, 2, 3 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostaje w ten sposób zastosowany jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a tej ustawy, tj. egzekucja z rachunku bankowego.

W ocenie autora skargi, doszło do poważnego naruszenia jego praw m.in. do pewności wobec prawa, równości wobec prawa oraz umożliwienia mu skorzystania z instytucji przedawnienia przewidzianej przez ustawodawcę. Skarżący stwierdził, że ustawodawca w celu poszukiwania majątku udostępnił organom egzekucyjnym szereg możliwości by ich działania nie okazywały się bezskuteczne. Ustawodawca zrobił to w tym celu, by ciągle dokładane koszty bezskutecznej egzekucji nie sprawiały, że dług będzie w sposób stały powiększał się pomimo wiedzy o bezskuteczności egzekucji. Zdaniem skarżącego, dowodem są m.in. przepisy prawa mówiące, iż nie wszczyna się egzekucji jeżeli uzyskane przy pomocy danego przepisu środki nie będą przewyższały kosztów egzekucyjnych. K. W. podkreślił, że stosowanie wobec niego zajęć bankowych jest bezskuteczne o czym organy egzekucyjne wiedzą od 2013 r.

Skarżący nie zgodził się również z twierdzeniem organu, że organy egzekucyjne przed dokonaniem zajęcia nie powinny sprawdzać, czy dłużnik posiada rachunek w danym banku. Jeżeli bowiem organy egzekucyjne będą za każdym razem, gdy zbliża się upływ biegu przedawnienia przesyłać kolejne zajęcie wierzytelności do kolejnego lub tego samego banku to bieg przedawnienia może być w ten sposób przerywany. Zdaniem wnoszącego skargę, narusza to jego prawo do skorzystania z instytucji przedawnienia.

Skarżący dodał, że wadliwy przepis uniemożliwia mu zamknięcie rachunków bankowych, na których saldo jest ujemne, czyli zadłużonych. W skutek tego wadliwego prawa w banku jego dług ciągle rośnie mimo braku jakiejkolwiek możliwości jego spłaty, zaś rachunek istnieje jako rachunek firmowy pomimo faktu, iż jego firma już nie istnieje w związku z zakazem prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący uważa zatem, że rachunki bankowe stanowią dogodny sposób na ciągle przerywanie biegu przedawnienia w sposób pozorny i bezskuteczny, bez uprzedniego badania czy w danym banku posiada on konto lub czy czynność ma sens.

K. W. podniósł również, że ciężko zgodzić się ze stwierdzeniem, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny zarówno w sprawach cywilnych jak i w egzekucji administracyjnej nie powinien bowiem wszczynać egzekucji jeżeli posiada wiedzę, iż koszty egzekucji przewyższą możliwe do uzyskania środki. Skarżący stwierdził, że organ egzekucyjny w roku 2013 stwierdził, iż jest on niewypłacalny oraz posiada wiedzę o zadłużeniu u komornika na kwotę ponad 2 mln złotych. Mimo to organ egzekucyjny w dalszym ciągu wystawia kolejne tytuły i dokonuje czynności egzekucyjnych mimo ich już wieloletniej bezskuteczności.

Zdaniem skarżącego, organy egzekucyjne są zobowiązane ustawowo do badania zasadności dokonywanych przez siebie czynności, tj. sprawdzania czy dłużnik posiada rachunek w danym banku oraz czy dokonana czynność ma szansę przynieść określony skutek, tj. czy w jej wyniku możliwe jest uzyskanie środków od dłużnika. Zaniechania stosowania oświadczeń majątkowych, poszukiwania majątku itp. nie mogą być przy tym zastępowane przez działania pozorne, bezskuteczne i naruszające prawo ze względu na posiadaną wiedzę o ich bezskuteczności przed ich podjęciem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie to nie narusza prawa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przepis ten ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym i nie zastępuje innych środków procesowych, przysługujących zobowiązanemu na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi zgodnie z treścią art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA z dnia: 24 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 1370/17; 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13; 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13). W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54).

W swojej skardze na czynności egzekucyjne skarżący kwestionuje prawidłowość dokonanego przez organ egzekucyjny zajęcia jego rachunku bankowego. Zajęcie to zostało dokonane na podstawie art. 80 u.p.e.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Z kolei w myśl art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.

Powołany art. 80 u.p.e.a. expressis verbis przesądza zatem, że dla dokonania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi. Stan środków na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia i pozostaje tutaj bez jakiegokolwiek znaczenia, co zresztą potwierdza dalsza część przytoczonego przepisu. Wynika z niej bowiem, że zajęcie odnosi się także do kwot "przyszłych", które nie są przechowywane na rachunku bankowym w dacie dokonania zajęcia, a zostaną wpłacone później. Sam ustawodawca zakłada zatem możliwość dokonania zajęcia mimo braku jakichkolwiek środków zgromadzonych na koncie w chwili zawiadomienia banku. W konsekwencji stanowisko skarżącego, że czynność zajęcia rachunku bankowego w sytuacji braku na nim środków pieniężnych jest pozorna i powinna być uznana za nieważną, jest całkowicie nieuprawnione i sprzeczne z literalnym brzmieniem art. 80 § 2 u.p.e.a. Efektywność zajęcia rachunku bankowego, a więc okoliczność czy doprowadzi ono do faktycznego zaspokojenia wierzytelności, należy ocenić jako irrelewantne z punktu widzenia ustalenia, czy doszło do zastosowania środka egzekucyjnego. Nie ma zatem też racji skarżący twierdząc, że przed dokonaniem zajęcia rachunku bankowego organ egzekucyjny powinien zbadać, czy będzie ono skuteczne. W realiach niniejszej pomimo braku środków na rachunku prowadzonym przez I. nie można definitywnie wykluczyć, iż na przedmiotowym rachunku bankowym prowadzonym przez ww. bank, nie zostaną w przyszłości odnotowane jakiekolwiek wpływy. Odnosząc się natomiast do zajęcia rachunku skarżącego w S. należy zauważyć, iż wbrew treści skargi okazało się ono bezskuteczne, jak wynika bowiem z pisma ww. banku z dnia [...] marca 2019r. przedmiotowy bank nie prowadzi rachunku dla skarżącego.

Ponadto należy zaznaczyć, iż tut. Sąd podziela stanowisko organu I instancji, iż w realiach niniejszej sprawy nie można się dopatrzeć nieprawidłowości w przeprowadzeniu czynności egzekucyjnych. Zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...], czynności nr [...] oraz [...] czynności nr [...] zostały bowiem sporządzone poprawnie, zgodnie z wzorem zamieszczonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1783). Zostały one skutecznie doręczone skutecznie skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2019r. Podstawą zastosowania środka egzekucyjnego oraz wydanych zawiadomień o jego zastosowaniu pozostawały tytuły wykonawcze (k.1-20 akt organu I instancji). Z punktu widzenia skuteczności zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego nie ma znaczenia, okoliczność braku na nim środków podlegających egzekucji.

W tej sytuacji Sąd uznał więc, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego postanowienia (art. 134 p.p.s.a.). Nie można bowiem czynić organowi egzekucyjnemu zarzutu z tego, że przestrzega prawa i stosuje przewidziane w nim środki. Nie można też zarzucać organowi, że zastosowany przez niego środek egzekucyjny spowodował przerwanie biegu terminu przedawnienia. Organ nie może bowiem uchylać się od zastosowania środka egzekucyjnego tylko dlatego, że ustawodawca wiąże z nim negatywne dla podatnika skutki. Z uwagi na fakt, iż w niniejszym postępowaniu Sąd nie rozstrzyga kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczyło sporne zajęcie, jedynie na marginesie należy zaznaczyć, iż zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, iż doręczenie zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo jednego z protokołów wymienionych w art. 67 § 1 u.p.e.a. oznacza zawiadomienie go o zastosowaniu środka egzekucyjnego, a więc spełnienie przesłanki, od której art. 70 § 4 o.p. uzależnia przerwanie biegu przedawnienia. Skuteczność zajęcia – w rozumieniu jego efektywności (dopisek Sądu) - nie wpływa na skuteczność przerwania biegu terminu przedawnienia (por. Babiarz Stefan i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI publ. WKP 2019 oraz por. wyroki NSA z 13.06.2012 r.: II FSK 2337/10, LEX nr 1216598; II FSK 491/11, POP 2012/4, poz. 405–409).

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jego wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku..