Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1086/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 138  par. 2,  art. 156  par. 1  pkt 2,  art. 157,  art. 158
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Województwa M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez województwo własności nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2006 r., nr [...] i decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz Województwa M. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Województwa [...] od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Województwo [...] mienia Skarbu Państwa – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ przedstawił następująco stan faktyczny:

Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] Wojewoda Małopolski odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] nieodpłatnie własności mienia Skarbu Państwa, obejmującego [...] części stanowiącej własność Skarbu Państwa [...] nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. w jednostce ewidencyjnej K., Obr. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K., Wydział Ksiąg Wieczystych.

Od decyzji Wojewody Małopolskiego odwołał się Zarząd Województwa [...], podnosząc, że brak tytułu prawnego nie stanowi przeszkody do stwierdzenia nabycia przedmiotowego mienia przez Województwo [...] w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm).

Rozpoznając powyższe odwołanie Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego i orzekł o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] nieodpłatnie własności mienia Skarbu Państwa, obejmującego [...] części stanowiącej własność Skarbu Państwa [...] nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. w jednostce ewidencyjnej K., Obr. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K., Wydział Ksiąg Wieczystych.

Zarząd Województwa [...] wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2005 r. zwrócił się o sprostowanie decyzji organu drugiej instancji z uwagi na to, że w sentencji decyzji odniesiono się tylko do stwierdzenia nabycia przez Województwo [...] udziału w wysokości [...] części dotyczącej Skarbu Państwa, nie określając jednoznacznie, jaka to jest część całej nieruchomości, powołując się na art. 113 K.p.a.

Wojewoda Małopolski postanowieniem z [...] maja 2005 roku, Nr [...] przekazał podanie Urzędu Marszałkowskiego do Ministra Skarbu Państwa wskazując, że zgodnie z art. 113 § 2 K.p.a. organ drugiej instancji powinien wyjaśnić w drodze postanowienia wątpliwości co do treści decyzji.

Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...] Minister Skarbu Państwa uchylił własną decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r., Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] przekazując organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ podniósł w uzasadnieniu powyższej decyzji, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego Minister nie może w trybie art. 113 K.p.a. ani sprostować swojej decyzji, ani też określić wysokości udziału Województwa [...] w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (wyrok SN z dnia 21 czerwca 1967 r., sygn. akt II CZ 48/67), ponieważ sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. W związku z powyższym Minister Skarbu Państwa wszczął z urzędu w dniu 1 czerwca 2005 r. postępowanie o stwierdzenie nieważności własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r.

Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] Wojewoda Małopolski odmówił stwierdzenia nabycia przez Województwo [...], na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm) mienia Skarbu Państwa obejmującego [...] części w stosunku do całej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, co stanowi [...] części z [...] części nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umową użyczenia z dnia 2 stycznia 1992 r. Zakład Obsługi Urzędu Wojewódzkiego w K. użyczył Biuru Inżynierii Ruchu w K. lokale usytuowane na spornej nieruchomości, a zatem nie ulega wątpliwości, że mieniem pozostającym we władaniu Biura Inżynierii Ruchu w K. były jedynie prawa wynikające z umowy użyczenia, a więc nabycie z mocy prawa przez Województwo [...] na podstawie art. 60 powyższej ustawy własności nieruchomości opisanej w sentencji decyzji nie jest możliwe.

Nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem Zarząd Województwa [...] wniósł odwołanie, podnosząc w nim, że organ pierwszej instancji dokonał niewłaściwej interpretacji przepisów prawa w zakresie ustalenia przesłanek nabycia mienia Skarbu Państwa przez samorządy w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające (...), jak również błędnego ustalenia części ułamkowych nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Ponadto odwołujący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 11 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2006 r. Nr [...]. W ocenie organu Województwo [...] nie wypełniło wszystkich przewidzianych prawem przesłanek do nabycia mienia Skarbu Państwa w trybie art. 60 powołanej ustawy Przepisy wprowadzające (...) z uwagi na brak władania sporną nieruchomością na dzień 1 stycznia 1999 r.

Organ odnosząc się do zarzutów odwołującego, związanych z wyliczeniem ułamkowym dotyczącym części, której właścicielem jest Skarb Państwa stwierdził, iż zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...] prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla K., Wydział Ksiąg Wieczystych w K., nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha jest własnością Skarbu Państwa w [...] części, zaś Gminy K. w [...] części. Wojewoda Małopolski zaskarżoną decyzją odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] spornej nieruchomości obejmującej [...] części w stosunku do całej nieruchomości położonej przy ul. [...], co stanowi [...] części z części [...] części całej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Powyższe wyliczenia są zbieżne ze stanem faktycznym w sprawie.

Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Województwo [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 60 powołanej ustawy Przepisy wprowadzające (...) oraz naruszenie przepisów prawa procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie nie zostały zachowane podstawowe procedury wynikające z zasad postępowania administracyjnego, gdyż Minister Skarbu Państwa wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] bezpodstawnie uchylił własną decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewodzie Małopolskiemu. Tym samym sprawa sprostowania decyzji Ministra z dnia [...] stycznia 2003 r. nie została załatwiona, a uchylenie decyzji własnej Ministra Skarbu Państwa z powołaniem się na przepisy art. 156 i art. 157 K.p.a. jest wadliwe, ponieważ rozstrzygnięcie to stoi w sprzeczności z przepisami procedury dotyczącymi stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych.

Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Należy podnieść, że ocena przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w sytuacji gdy istnieje między nimi bezpośredni związek.

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września

2006 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] nieodpłatnie własności mienia Skarbu Państwa obejmującego [...] części w stosunku do całej nieruchomości położonej w K. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2.

Wydanie zaskarżonych decyzji przez organ administracji było skutkiem wydania przez Ministra Skarbu Państwa w dniu [...] grudnia 2005 r. decyzji uchylającej własną prawomocną decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r., która uchylała decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] nieodpłatnie własności Skarbu Państwa i orzekała o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] nieodpłatnie własności mienia Skarbu Państwa opisanego szczegółowo w zaskarżonej decyzji. Decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2005 r. została wydana w wyniku złożenia przez Województwo [...] w dniu [...] kwietnia 2005 r. wniosku o sprostowanie w trybie art. 113 KPA prawomocnej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2003 r. w części dotyczącej wysokości udziału Województwa [...] w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Rozpoznając wniosek o sprostowanie, organ uznał jego niedopuszczalność, z tego powodu, że spowodowałoby to merytoryczną zmianę orzeczenia. Jednocześnie wszczął z urzędu w dniu 1 czerwca 2005 r. postępowanie o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Ostatecznie organ zamiast wydać decyzję w postępowaniu nadzorczym wydał w dniu [...] grudnia 2005 r. decyzję uchylającą decyzję własną z dnia [...] stycznia 2003 r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2002 r. jednocześnie przekazując organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Dokonując oceny prawnej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2005 r. Sąd z urzędu zastosował art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wychodząc poza granice skargi ponieważ ma ona istotne znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy.

Wszczynając postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji własnej organ działał w trybie nadzorczym, tymczasem wydał decyzję w oparciu o art. 138 § 2 KPA czyli w trybie zwykłym odwoławczym. Istotą postępowania odwoławczego jest zasada dwuinstancyjności, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji.

W niniejszym postępowaniu administracyjnym tok dwuinstancyjności został już wyczerpany na skutek wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] do Ministra Skarbu Państwa, który w trybie odwoławczym wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...], brak było zatem podstaw do ponownego wydania przez organ decyzji w tym właśnie trybie. W związku z powyższym Minister Skarbu Państwa wydając w dniu [...] grudnia 2005 r. decyzję w oparciu o art. 138 § 2 KPA rażąco naruszył prawo, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 KPA.

Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2005 r. jest to, że w obiegu prawnym pozostaje nadal prawomocna decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2003 r. którą orzeczono już o komunalizacji nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją. Dlatego zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2006 r. dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 KPA, co uzasadnia stwierdzenie ich nieważności.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, pow. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.