Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 162/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1b
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Prezydent [...] (dalej jako: "organ I instancji") decyzją z 23 października 2023 r. odmówił przyznania M. S. (dalej jako: "strona"; "skarżący") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem – C. S. W ocenie organu I instancji w sprawie nie został spełniony warunek wynikający z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ z orzeczenia z dnia 12.07.2023 r. wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność ojca strony (znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 20.06.2023 r.). Ponadto nie została spełniona również jedna z przesłanek pozytywnych określonych w art. 17 ust. 1 ustawy, tzn. brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez stronę a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem. Z akt przedmiotowej sprawy wynika bowiem, że skarżący był zatrudniony do 28.02.2022 r. w [...] Orkiestrze Kameralnej. W toku postępowania skarżący oświadczył, że poszukuje pracy i w przypadku jej podjęcia zwróci się do instytucji udzielającej pomocy z zakresu świadczeń z pomocy społecznej. Zdaniem organu świadczenie pielęgnacyjne nie może stanowić źródła zarobkowania w przypadku braku możliwości uzyskania dochodów z tytułu pracy. Nie można również w żadnym razie postrzegać świadczenia pielęgnacyjnego jako formy wynagradzania z tytułu sprawowania opieki nad najbliższym członkiem rodziny, wobec którego opieka i pomoc jest nie tylko obowiązkiem moralnym, ale również wynikającym wprost z przepisów prawa.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł skarżący. Wyjaśnił, że w związku z pogarszaniem się stanu fizycznego ojca, wynikającego z przebytych chorób oraz wieku, wymaga on opieki całodobowej. Pomoc mamy (żony osoby niepełnosprawnej) stała się ograniczona z uwagi na to, że sama choruje i z tego powodu również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu ("Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 4 grudnia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji, jakoby przeszkodę do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz strony mógł stanowić przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, z uwagi na to, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 Konstytucji.

Kolegium podniosło natomiast, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący do dnia 28.02.2022 r. był zatrudniony w wymiarze 1/2 etatu w [...] Orkiestrze Kameralnej. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania z upływem czasu, na który był zawarty. Według organu wnioskodawca oświadczył, że poszukuje pracy za pośrednictwem urzędu pracy a w przypadku pojawienia się propozycji pracy spełniającej jego oczekiwania skorzystałby z tej propozycji. Wówczas w kwestii zapewnienia opieki nad ojcem zwróciłby się do Miejskiego Ośrodka Opieki Społecznej.

Wobec tego trudno uznać, że niepodejmowanie przez stronę zatrudnienia jest stricte powiązane z koniecznością opieki nad ojcem, skoro skarżący wykazuje gotowość podjęcia zatrudnienia/innej pracy zarobkowej (szuka pracy za pośrednictwem urzędu pracy). Poza tym skarżący głównie wykonuje czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (sprzątanie, zmywanie, codzienne zakupy). Czynności takie wykonywane są w każdej rodzinie przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie przekraczają zakresu opieki przez osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny (zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Podkreślono przy tym, że z treści przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Drugą zaś przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o oświadczenie pielęgnacyjne, jest rezygnacja (lub niepodejmowanie) z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Ocena spełnienia powyższej przesłanki musi być dokonywana przez pryzmat celu jakiemu służy świadczenie pielęgnacyjne a mianowicie zrekompensowanie osobom wymagającym opieki i osobom tę opiekę sprawującym, utraconego zarobku i wydatków związanych z koniecznością zapewnienia tej opieki. Istotne jest zatem to, czy istnieje bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (rezygnacją z zatrudnienia/niepodejmowaniem), a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czy też za gotowość do świadczenia czynności opiekuńczych, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia w celu jej sprawowania.

Kolegium nie podniosło, że nie kwestionuje faktu, że ojciec skarżącego ze względu na wiek oraz niepełnosprawność wymaga pomocy oraz wsparcia w codziennej egzystencji i że pomoc taką świadczy mu współmałżonka (zajmuje się przygotowywaniem posiłków) oraz strona. Jednakże, aby możliwe było przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego musiałby zostać wykazany związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki (z uwzględnieniem jej zakresu, wymiaru i częstotliwości), a niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W przedmiotowej sprawie Kolegium nie dopatrzyło się takiego związku.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wywiódł skarżący. W skardze wskazał, że jego matka nie jest w stanie sprawować opieki nad ojcem, ponieważ nie pozwala jej na to stan zdrowia, co zostało udokumentowane orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Bezsprzecznie nie jest ona w stanie sprostać zadaniom wynikającym z konieczności opieki nad ojcem, który z kolei nie może pozostawać bez takiej opieki w dłuższym okresie. Ponadto matka nie byłaby w stanie pomóc ojcu w razie jego upadku, co się zdarza. Skarżący podniósł, że osoba z jego rodziny jest w podobnej sytuacji i otrzymała świadczenie pielęgnacyjne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w postępowaniu, mających wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.").

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, nie może powodować odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego moment powstania niepełnosprawności – po ukończeniu 18. lub 25. roku życia przez osobę wymagającą opieki, jeżeli wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z tym, art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 615), u.ś.r., nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia.

Jako podstawę podjętego rozstrzygnięcia wskazano art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Zgodnie z tym unormowaniem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przepis ten określa przesłanki, których łączne spełnienie warunkuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie zostało pozostawione uznaniu organów orzekających. Prawidłowe rozumienie treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. musi uwzględniać przede wszystkim cel świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to pomoc finansowa Państwa rodzinom dotkniętym niepełnosprawnością i stanowi rekompensatę za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodującej w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, żeby opiekować się osobą niepełnosprawną. Z oczywistych względów opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej. Dla spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. zasadnicze znaczenie ma faktyczne sprawowanie opieki w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności i pozostająca z tą opieką w związku przyczynowo-skutkowym rezygnacja bądź niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Warunek "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki" należy łączyć z wymogiem sprawowania stałej lub długotrwałej i osobiście świadczonej opieki. Jednak zakres czynności rzeczywiście świadczonych przez opiekuna na rzecz osoby niepełnosprawnej musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zaznaczyć należy, że zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy w celu sprawowania opieki. Przyjmuje się, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach określonych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta w celu sprawowania opieki. Dla ustalenia niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania opieki wystarczające jest stwierdzenie, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie ma przeszkód faktycznych ani prawnych do podjęcia przez niego zatrudnienia i sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym wymagającym stałej lub długotrwałej pomocy w zakresie obiektywnie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres sprawowanej opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (tak np.: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13; z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyrokach z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 231/18, z 7 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 265/19, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Nie chodzi tu o ocenę charakteru sprawowanej opieki, ale o ustalenie częstotliwości świadczonej pomocy. Nie jest właściwą oceną analizowanie, czy zakres opieki wykracza poza zwykłe warunki w jakich żyją rodziny, które nie muszą się zmagać z niepełnosprawnością członków rodziny. Dokonywanie takich porównań prowadzi w istocie do podważenia uznania, że osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wymaga stałej lub długotrwałej opieki. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1854/19 (dostępny w CBOSA) wyjaśnił, że treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. NSA wskazał, że nie można nawet wymagać wspólnego zamieszkiwania opiekuna z osobą wymagającą opieki ani też sprawowania opieki nieustannie przez cały dzień i w tym sensie "całodobowo". Dana osoba ze względu na swój stan zdrowia może wymagać stałej ("już na zawsze") lub długotrwałej (przez okres powyżej 12 miesięcy – § 29 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego) opieki lub pomocy.

Wobec tego "sprawowanie opieki" zgodne z wymogami orzeczenia

o niepełnosprawności, nawet jeżeli z uwagi na stan zdrowia (sprawności organizmu)

i potrzeby osoby niepełnosprawnej wymaga ona wykonywania opieki lub pomocy

w sposób stały, nie musi polegać na podejmowaniu czynności opiekuńczych lub pomocowych "stale przez cały dzień". Rozważeniu przez organy musi zatem podlegać tylko czy dana osoba tę opiekę zapewnia w wymiarze uniemożliwiającym mu podjęcie zatrudnienia.

W warunkach rozpoznawanej sprawy ustalone zostało na podstawie wywiadu środowiskowego i oświadczenia strony złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, że osoba wymagająca opieki mieszka wraz z żoną oraz synem M. S. czyli skarżącym. Osoba wymagająca opieki w roku 2018 przeszła udar mózgu. Ponadto cierpi na niewydolność serca, nadciśnienie, migotanie i trzepotanie przedsionków. Z uwagi na wiek oraz schorzenia prowadzi głównie leżący tryb życia. Jedynie z pomocą osób trzecich jest w stanie dojść do toalety, czy usiąść w fotelu. Opieką nad nim zajmuje się skarżący. Według niego ojciec ma częste duszności (głównie w nocy) i wówczas udziela mu pomocy. Ponadto z uwagi na wiek oraz przebyty udar ma problemy z pamięcią. Skarżący jest odpowiedzialny za podawanie leków, codzienne zakupy, zmywanie, sprzątanie, prowadzenie doraźne do toalety. Przygotowywaniem posiłków zajmuje się natomiast matka skarżącego.

Kolegium nie zakwestionowało ustalonego znacznego stopnia niepełnosprawności osoby wymagającej opieki i jej potrzeb w uzyskaniu pomocy w codziennym funkcjonowaniu, jednak w jego ocenie nie można uznać, że przyczyną, dla której skarżący nie podejmuje zatrudnienia jest wyłącznie konieczność sprawowania opieki nad matką. W jego ocenie zakres wykonywanej opieki nie uniemożliwia bowiem stronie wykonywania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zważywszy, że skarżący głównie wykonuje czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (sprzątanie, zmywanie, codzienne zakupy). Czynności takie wykonywane są w każdej rodzinie przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie przekraczają zakresu opieki przez osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny (zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Należy bowiem podkreślić, że z treści przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Zakres tych czynności oraz ich rodzaj jest taki, że w ocenie Kolegium daje się pogodzić z wykonywaniem pracy zarobkowej, wymaga tylko odpowiedniej organizacji.

Ponadto Kolegium wskazało, że skarżący do dnia 28.02.2022 r. był zatrudniony w wymiarze 1/2 etatu w [...] Orkiestrze Kameralnej. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania z upływem czasu, na który był zawarty. Według organu wnioskodawca oświadczył, że poszukuje pracy za pośrednictwem urzędu pracy a w przypadku pojawienia się propozycji pracy spełniającej jego oczekiwania skorzystałby z tej propozycji. Wówczas w kwestii zapewnienia opieki nad ojcem zwróciłby się do Miejskiego Ośrodka Opieki Społecznej (akta adm., k. 13) oświadczenie z dnia 21.09.2023 r.). Wobec tego trudno w ocenie organu odwoławczego uznać, że niepodejmowanie przez stronę zatrudnienia jest stricte powiązane z koniecznością opieki nad ojcem, skoro skarżący wykazuje gotowość podjęcia zatrudnienia/innej pracy zarobkowej (szuka pracy za pośrednictwem urzędu pracy).

Należy podkreślić, że w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego związane jest z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest zatem sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Jednocześnie, jak już nadmieniono, przepis ten nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku zamieszkiwania opiekuna z osobą, nad którą jest sprawowana opieka, ani też od sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę (por. wyrok NSA z 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 3946/18, CBOSA).

Tym samym nawet jeśli organ uznał, że skarżący nie sprawuje opieki nad swoim ojcem 24 godziny na dobę, to nie można automatycznie przyjąć, że opieka ta nie ma stałego charakteru i nie odnosi się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, których z uwagi na swoją niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić. Trzeba przy tym zwrócić uwagę na ciąg czynności opiekuńczo-pielęgnacyjnych, które regularnie są wykonywane przez skarżącego wobec jego ojca oraz specyfikę jego chorób, które w praktyce uniemożliwiają mu samodzielne poruszanie i pozbawiają możliwości samodzielnego funkcjonowania bez pomocy innych osób. Nie można również nie brać pod uwagę ewentualnych konsekwencji związanych z pozostawaniem przez skarżącego swojego ojca bez opieki, czy regularnego nadzoru. Istotna jest właśnie specyfika sprawowanej opieki, która wiąże się bezpośrednio ze schorzeniami i chorobami podopiecznego. Podejmowane zaś przez skarżącego czynności o charakterze opiekuńczym i porządkowym odpowiadają na podstawowe potrzeby podopiecznego. Trudno zatem wyobrazić sobie jak ojciec strony miałaby funkcjonować bez jego stałej i regularnej pomocy. Taka zaś nie byłaby możliwa, gdyby skarżący podjął zatrudnienie.

Bez znaczenia dla sprawy pozostaje też, że ze skarżącym zamieszkuje jeszcze jego matka, która zajmuje się przygotowywaniem posiłków. Matka strony również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie z 12.07.2023 r., akta sądowe, k. - 6). Z orzeczenia tego wynika, że matka skarżącego sama wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji wynikającą z poważnych chorób. Ewentualne przygotowywanie przez nią posiłków nie może wpływać na ocenę zakresu opieki wykonywanej przez stronę.

Ponadto Kolegium niezgodnie ze stanem faktycznym podało, że skarżący oświadczył, że poszukuje pracy za pośrednictwem urzędu pracy a w przypadku pojawienia się propozycji pracy spełniającej jego oczekiwania skorzystałby z tej propozycji. W złożonym oświadczeniu do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżący jedynie odpowiedział na pytanie (jedno z kilkunastu): "Czy w przypadku pojawienia się propozycji pracy spełniającej oczekiwania skorzystałby z tej propozycji (proszę podać kto wówczas przejąłby sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną)? Strona odpowiadając na to pytanie wskazała jedynie, że zwróciłaby się do Miejskiego Ośrodka Opieki Społecznej.

Organ powinien jednak odnosić się do stanu faktycznego sprawy a ten jednoznacznie wskazuje, że skarżący nie podejmuje aktualnie zatrudnienia i sprawuje opiekę nad ojcem, która to opieka ma charakter stały i długotrwały. To zaś, że skarżący do dnia 28.02.2022 r. był zatrudniony w wymiarze 1/2 etatu w [...] Orkiestrze Kameralnej a stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania z upływem czasu, na który był zawarty, nie ma znaczenia dla sprawy. Sam skarżący bowiem podniósł, co jest zresztą naturalne, że stan zdrowia jego ojca ulegał systematycznemu pogorszeniu (aktualnie ojciec skarżącego już nie żyje), a co za tym idzie zakres opieki również ulegał zwiększeniu. Dla oceny spełnienia przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie ma zatem żadnego znaczenia to, że skarżący w 2022 r. przestał pracować.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę zaprezentowane wskazania sądu.

Należy mieć również na uwadze, odnosząc się do zmian przepisów regulujących przyznawanie świadczeń rodzinnych (na skutek których zastąpiono uprzednie świadczenie pielęgnacyjne nowym świadczeniem wspierającym), że artykuł 63 ust. 1 nowej ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429), u.ś.w., jednoznacznie uzależnia zastosowanie przepisów dotychczasowych od powstania prawa, a nie jego stwierdzenia w deklaratywnej decyzji. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza zatem zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek w chwili złożenia wniosku, a deklaratywna decyzja jedynie potwierdza ich istnienie (albo wyklucza) w danym przypadku (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 31 grudnia 2023 r., dostępny w CBOSA). Jeżeli zatem wniosek został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r., tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to jeśli organ ponownie rozpatrujący sprawę dojdzie do przekonania, że spełniono przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dzień złożenia wniosku będzie to oznaczało, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych w oparciu o art. 63 ust. 1 u.ś.w. (vide: wyrok w Poznaniu z 6 marca 2024 r., IV SA/Po 105/24, dostępny w CBOSA).

Wobec powyższego, sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.