Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4821/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1-3, art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i pkt 3, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 31
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 2 pkt 2 i pkt 3
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 3 pkt 7
journal: Dz.U. 2015 poz 807
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 1, art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 11 ust. 1 i ust. 4
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 26 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] maja 2014 roku [...] (dalej "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżący") wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Kierownik Biura, organ, organ pierwszej instancji) o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Strona zadeklarowała we wniosku między innymi działkę rolną o identyfikatorze "A" o powierzchni 0,58 ha (numer działki ewidencyjnej [...]) i działkę rolną o identyfikatorze "C" o powierzchni 1,08 ha (numer działki ewidencyjnej [...]).

W dniu [...] lipca 2014 r. Wnioskodawca złożył w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie, w którym podtrzymał deklarowaną powierzchnię działki rolnej o identyfikatorze "A" o powierzchni 0,58 ha (numer działki ewidencyjnej [...]) i o identyfikatorze "C" o powierzchni 1,08 ha (numer działki ewidencyjnej [...]).

Kierownik Biura w dniu [...] stycznia 2015 roku wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014, na mocy której płatność została pomniejszona, uzasadniając fakt ten różnicą pomiędzy powierzchnią działki rolnej o identyfikatorze "A" i "C" zadeklarowaną a stwierdzoną.

Wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji.

W dniu [...] lutego 2015 r. decyzją Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Dyrektor Oddziału") uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Kierownik Biura w dniu [...] marca 2015 roku wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014, na mocy której płatność została pomniejszona, uzasadniając fakt ten różnicą pomiędzy powierzchnią działki rolnej o identyfikatorze "C", "D", "G" i "M" zadeklarowaną a stwierdzoną.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji Kierownika Biura.

W dniu [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Oddziału decyzją [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu [...] lipca 2015 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono oględziny działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG, w wyniku której stwierdzono:

- działka ewidencyjna o numerze [...]: powierzchnia deklarowana 3,33 ha - powierzchnia stwierdzona 2,57 ha;

- działka ewidencyjna o numerze [...]: powierzchnia deklarowana 2,31 ha - powierzchnia stwierdzona 2,30 ha.

Kierownik Biura w dniu [...] sierpnia 2015 roku wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014, na mocy której płatność została pomniejszona, uzasadniając fakt ten różnicą pomiędzy powierzchnią działki rolnej o identyfikatorze "C", "D", "G" i "M" zadeklarowaną a stwierdzoną.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji organu.

Decyzją z [...] listopada 2015 r. Dyrektor Oddziału decyzją [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura. Jak stwierdził Dyrektor Oddziału, Kierownik Biura rozpatrując wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności ustalił w oparciu o w/w system informacji geograficznej oraz na podstawie oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG przeprowadzonych w gospodarstwie wnioskodawcy z dnia [...] lipca 2015 r., w wyniku której stwierdzono następujące nieprawidłowości:

- działka ewidencyjna o numerze [...]: powierzchnia deklarowana 3,33 ha - powierzchnia stwierdzona 2,57 ha (numery fotografii [...], [...], [...], [...], [...], [...]);

- działka ewidencyjna o numerze [...]: powierzchnia deklarowana 2,31 ha - powierzchnia stwierdzona 2,30 ha (numery fotografii [...], [...]).

Dyrektor Oddziału zaznaczył, że Wnioskodawca był obecny w trakcie przeprowadzenia przedmiotowych oględzin i podpisał protokołu z oględzin.

Zdaniem organu odwoławczego, łączna powierzchnia wykluczonych powierzchni z płatności wyniosła 0,81 ha, co stanowi 13,0016% różnicy między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną. Na działce rolnej o identyfikatorze C (działka ewidencyjna o numerze [...]) powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 0,60 ha przy powierzchni deklarowanej przez wnioskodawcę 1,08 ha, wobec przedmiotowej działki ustalone zostało w trakcie oględzin, że na jej powierzchni występują nieużytki w postaci zakrzewień, zadrzewień oraz gałęzi i konarów drzew (numer fotografii [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Na działce rolnej o identyfikatorze G (działka ewidencyjna o numerze [...]) powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 0,49 ha przy powierzchni deklarowanej przez wnioskodawcę 0,76 ha, wobec przedmiotowej działki ustalone zostało w trakcie oględzin, że przebiega przez nią droga mająca charakter trwały (numer fotografii [...]) oraz że na jej powierzchni występują drzewa (numer fotografii [...] i [...]). Na działce rolnej o identyfikatorze M (działka ewidencyjna o numerze [...]) powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 0,31 ha przy powierzchni deklarowanej przez wnioskodawcę 0,36 ha, wobec przedmiotowej działki ustalone zostało w trakcie oględzin, że na jej powierzchni występują drzewa (w tym pnie drzew) oraz zakrzaczenia (numer fotografii [...]). Na działce rolnej o identyfikatorze H (działka ewidencyjna o numerze [...]) powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 2,30 ha przy powierzchni deklarowanej przez wnioskodawcę 2,31 ha (numery fotografii [...]).

Organ odwoławczy zaznaczył, że w dniu [...] lipca 2015 r. w gospodarstwie strony przeprowadzone zostały oględziny działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zawyżenia powierzchni użytków rolnych, na potwierdzenie czego wykonana została obszerna dokumentacja fotograficzna. Wobec stwierdzonych rozbieżności powierzchniowych obecny w trakcie oględzin Wnioskodawca nie wniósł zastrzeżeń. Zdaniem Dyrektora Oddziału zakres niezgodności w gospodarstwie Wnioskodawcy tj. występujący wieloletni drzewostan, samosiejki, teren po wyrębie lasu, droga o charakterze trwałym wskazuje na to, iż występował on na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności, pomimo że wykazane to zostało dopiero na etapie weryfikacji powierzchni PEG w terenie przeprowadzonej w lipcu 2015 r. Zdaniem organu odwoławczego, Strona we odwołaniu nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich racji, jak również żadnego uzasadnienia.

W ocenie Dyrektora Oddziału, z przeprowadzonych czynności związanych z weryfikacją powierzchni PEG w terenie została sporządzona dokumentacja fotograficzna potwierdzająca dane pozyskane w terenie oraz wykonany został szkic, na którym oznaczono miejsce wykonania poszczególnych zdjęć. Wyniki przeprowadzonej weryfikacji zostały ustalone w raporcie z weryfikacji w terenie powierzchni PEG. Weryfikacja w terenie powierzchni PEG mimo, że przeprowadzona w lipcu 2015 r. ma zastosowanie do ustalenia stanu faktycznego dla roku składania wniosku tj. 2014, gdyż wskazane tam wykluczenia (zadrzewienie, zakrzaczenie, droga) istniały również w roku 2014.

Strona złożyła skargę na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga nie zawierała zarzutów ani uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2014. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2012. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania Skarżącemu płatności ONW na rok 2014 do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW.

Warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności ONW określa rozporządzenie ONW wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64 poz. 427 ze zm. - określanej dalej jako "u.w.r.o.w."). Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40 poz. 329 ze zm., określanego dalej jako "rozporządzenie ONW", płatność ONW przyznaje się rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha.

Oznacza to, że decyzje administracyjne dotyczące przyznania bądź odmowy przyznania płatności ONW mogą być podejmowane po uprzednim ustaleniu, czy producent rolny jest czy nie jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku. Spełnienie kryterium posiadania gruntów rolnych jest jednym z podstawowych kryteriów ubiegania się o płatności ONW. Płatność przysługuje do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha (§ 2 pkt 3 rozporządzenia ONW).

Pojęcie działki rolnej zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jako zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Z powyższej regulacji wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest posiadanie przez rolnika działek rolnych o określonej powierzchni i utrzymanych w określonym stanie, tj. kwalifikujących się do objęcia płatnościami.

Zgodnie z art. art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 (czyli w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy), są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich, chyba że z unormowań rozporządzenia wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej.

Skoro zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, płatności obszarowe przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej, wydanie tego aktu musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym. Pomimo więc charakteru głównego świadczenia i w związku z tym stosowanych przepisów wspólnotowych rozpatrzenie sprawy winno nastąpić również zgodnie z przepisami k.p.a. Przepisy te zobowiązują zaś organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozstrzygający sprawę winien bowiem stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.).

Obowiązany jest też w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności obszarowych organy ARiMR dokonują na podstawie kontroli administracyjnej wniosków oraz kontroli na miejscu. Art. 30 ust. 1 pkt 1 u.w.w.o.w. stanowi, iż zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, przy czym w przypadku kontroli operacji, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b, stosuje się przepisy tytułu II części II rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.

Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. W myśl art. 4 ust. 7 rozporządzenia Nr 65/2011 kontrole mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli, a więc organ przeprowadzający kontrolę może o tym fakcie powiadomić beneficjenta, jednak czynić tego nie musi.

W przedmiotowej sprawie Skarżący zadeklarował we wniosku między innymi działkę rolną o identyfikatorze "A" o powierzchni 0,58 ha (numer działki ewidencyjnej [...]) i działkę rolną o identyfikatorze "C" o powierzchni 1,08 ha (numer działki ewidencyjnej [...]).

Narzędzie weryfikacji podanej powierzchni stanowi kontrola przeprowadzana przez upoważnione organy z zachowaniem wymogów określonych przez przepisy prawa. Na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 państwa członkowskie ustanawiają system kontroli, który zapewnia przeprowadzenie wszystkich niezbędnych kontroli w celu skutecznego sprawdzenia zgodności z warunkami przyznawania pomocy. Zgodnie z art.10 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia:

- państwa członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK) przewidzianego w tytule II rozdział 4 rozporządzenia nr 73/2009;

- sprawdzanie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Stosownie do art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowna. Procedury te zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności. Kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe tam, gdzie jest to możliwe i stosowne.

W celu zapobieżenia wszelkim nienależnym wypłatom pomocy, kontrole krzyżowe odnoszą się przynajmniej do działek i zwierząt gospodarskich objętych danym środkiem wsparcia. Wykazanie nieprawidłowości w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i jeśli to konieczne, przeprowadzenie kontroli na miejscu (art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011).

Zgodnie z art. 31 u.w.r.o.w. czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach wizytacji w miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego (ust. 1).

Przed rozpoczęciem czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie, o którym mowa w ust. 1 (ust. 2). Osoby wykonujące czynności kontrolne mają prawo do:

- wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy pomoc lub pomoc techniczna;

- żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu;

- wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych dokumentów;

- sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu;

- pobierania próbek do badań.

Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport. Raport podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany. W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport.

Powinien to uczynić w terminie 7 dni od otrzymania raportu ( § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach PROW na lata 2007-2013 - Dz. U. z 2014 r. , poz. 1493).

Z akt sprawy wynika, iż organ I instancji, rozpatrując wniosek o przyznanie płatności na rok 2014, powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności ustalił w oparciu o w/w system informacji geograficznej oraz na podstawie oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG przeprowadzonych w gospodarstwie wnioskodawcy z dnia [...] lipca 2015 r., w wyniku której stwierdzono następujące nieprawidłowości:

działka ewidencyjna o numerze [...]: powierzchnia deklarowana 3,33 ha - powierzchnia stwierdzona 2,57 ha (numery fotografii [...], [...], [...], [...], [...], [...]);

działka ewidencyjna o numerze [...]: powierzchnia deklarowana 2,31 ha - powierzchnia stwierdzona 2,30 ha (numery fotografii [...], [...]).

Wyniki czynności kontrolnych zawarte w raporcie, który wraz z ortofotomapami przedstawiającymi gospodarstwo rolne Skarżącego mają zasadnicze znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, gdyż wpłynęły na ustalenie przez organy wysokości przyznanej Skarżącemu płatności. W treści raportu wskazane zostały działki objęte wizytacją, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości.

Wyniki czynności kontrolnych zawarte w raporcie, który wraz z ortofotomapami przedstawiającymi gospodarstwo rolne skarżącego mają zasadnicze znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, gdyż wpłynęły na ustalenie wielkości przedeklarowania powierzchni działki. W treści raportu wskazane zostały działki objęte wizytacją, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości.

Zdaniem Sądu sposób przeprowadzenia czynności oraz jej wyniki nie budzą zastrzeżeń. W raporcie z czynności kontrolnych opisano nie tylko wynik tych czynności, ale także dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą rzeczywisty stan upraw na zadeklarowanych przez skarżącą działkach rolnych (dokumentacja zgromadzona została na płycie CD). Ponadto sporządzono i wydrukowano szkice działek rolnych skarżącej, na których naniesiono kierunek wykonanych fotografii.

Dokonując porównania tak sporządzonej dokumentacji z przeprowadzonej kontroli i ortofotomap z wnioskiem Skarżącego o przyznanie pomocy, stwierdzić należy, że ustalenia organu w tym zakresie odpowiadają stanowi rzeczywistemu i brak jest podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organ w tym zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał poszczególne działki rolne i szczegółowo opisał stwierdzone nieprawidłowości. Organ wyjaśnił przyczyny zmniejszenia powierzchni, wskazując na popełnione przy określeniu powierzchni błędy oraz powołał odczyty ortofotomapy właściwej dla przedmiotowych działek. Organ wskazał szczegółowo, odrębnie dla każdej działki rolnej, które powierzchnie kwestionuje i z jakiego powodu nie kwalifikują się one do płatności.

Stosownie do dyspozycji przepisu art. 21 ust. 1 u.w.r.o.w. do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji wydawanych przez organy ARiMR stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy tejże ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 u.w.r.o.w. w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ administracji publicznej:

- stoi na straży praworządności;

- jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

- udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

- zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 3 u.w.r.o.w. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem w niniejszej sprawie ewentualny ciężar udowodnienia faktów, na które się powołuje strona skarżąca spoczywała na niej.

W judykaturze zwraca się uwagę na szczególne znaczenie dowodowe raportu z czynności kontrolnych w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. O wadze tego dokumentu świadczy fakt, że czynności te mogą przeprowadzać tylko określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania czynności kontrolnych przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. , sygn. akt II GSK 492/07). Powyższe uwagi odnoszą się również do ustaleń poczynionych na podstawie ortofotomap, ponieważ ten sposób prowadzenia kontroli i pomiaru jest prawnie uzasadniony. Podkreślić należy, że nie chodzi o pomiar działek ewidencyjnych tylko o pomiar działek rzeczywiście użytkowanych rolniczo w okresie, którego pomoc dotyczy.

Skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej przy wykorzystaniu ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę z udziałem strony skarżącej. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Prawo do przeprowadzenia pomiarów i przedłożenia organowi stosownych dowodów służy natomiast stronie (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 681/11, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 128/12). Podnieść należy, że wobec stwierdzonych rozbieżności powierzchniowych Skarżący będący obecny w trakcie oględzin nie wniósł zastrzeżeń.

Jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji z przeprowadzonych czynności związanych z weryfikacją powierzchni PEG w terenie została sporządzona dokumentacja fotograficzna potwierdzająca dane pozyskane w terenie oraz wykonany został szkic, na którym oznaczono miejsce wykonania poszczególnych zdjęć. Wyniki przeprowadzonej weryfikacji zostały ustalone w raporcie z weryfikacji w terenie powierzchni PEG. Weryfikacja w terenie powierzchni PEG mimo, że przeprowadzona w lipcu 2015 r. ma zastosowanie do ustalenia stanu faktycznego dla roku składania wniosku tj. 2014 gdyż wskazane tam wykluczenia (zadrzewienie, zakrzaczenie, droga) wskazuje, że istniały również w roku 2014.

Organ rozpatrujący sprawę przy ustalaniu powierzchni uprawnionej, oparł się na danych wynikających z systemu informacji geograficznej, o którym mowa powyżej oraz na podstawie wyników z weryfikacji powierzchni PEG w terenie. Ustalając powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności wziął pod uwagę treść żądania Strony wyrażoną we wniosku, a także przede wszystkim zdjęcia dostępne na obrazie ortofotomapy, dostępnej w systemie informacji geograficznej w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli oraz weryfikację terenową niektórych działek rolnych w celu ustalenia prawidłowej powierzchni PEG.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i prawidłowo przeprowadziły postępowanie, zgodnie z modyfikacjami wynikającymi z art. 21 ust. 1 u.w.r.o.w. Ponadto organ odwoławczy dokonał całościowej ponownej merytorycznej oceny sprawy w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a.

W ocenie Sądu obszerne uzasadnienie organu II instancji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., opisuje bowiem ustalenia faktyczne oraz dowody na podstawie, których poczyniono te ustalenia oraz ich ocenę, a ponadto wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia.

W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.