Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 137/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 par 1, art. 145 par 1 i 2, art. 151, art. 200, art. 205 par 2 i art. 209
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 156 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 102 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej M. Ł. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 31 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz P. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem )złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach ("Kolegium") decyzją z 31 grudnia 2021 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. K. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Jędrzejowskiego ("Starosta"), nr [...] z 29 października 2021 r., orzekającą o zatrzymaniu P. K. prawa jazdy kat. B, [...], Nr druku [...], wydane 23 maja 2002 r. przez Starostę Jędrzejowskiego, w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Kolegium wyjaśniło, że 4 lutego 2021 r. do Starostwa Powiatowego w J. wpłynęło pismo Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w Flensburgu, z którego wynikało, że P. K. 16 kwietnia 2019 r. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości.

W związku z tym Starosta skierował stronę na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W decyzji określono stronie termin, w którym powinien przeprowadzić badania lekarskie oraz termin do przedłożenia orzeczenia lekarskiego. Pomimo upływu wskazanego terminu, P. K. nie przedłożył organowi wymaganego orzeczenia. Powyższe skutkowało wydaniem decyzji 29 października 2021 r. orzekającej o zatrzymaniu stronie prawa jazdy kategorii B, w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Organ powołując treść przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz. U. z 2021r., poz. 1212 ze zm., dalej: "ustawa o kierujących pojazdami") stwierdził, że nie przedłożenie wymaganego orzeczenia lekarskiego skutkuje zatrzymaniem kierowcy posiadanego prawa jazdy.

Nie poddanie się badaniu lekarskiemu w zakreślonym terminie i trybie określonym w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami prawidłowo stanowiło więc podstawę do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Kolegium podkreśliło, że decyzja wydawana w trybie art. 102 ustawy o kierujących pojazdami jest konsekwencją niewykonania obowiązku uprzednio nałożonego przez Starostę Jędrzejowskiego w decyzji o skierowaniu na badania lekarskie.

Końcowo podniósł, że zaistnienie opisanego zdarzenia zobowiązuje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Ustawodawca przesądził bowiem, że w przypadku niepoddania się zleconemu badaniu lekarskiemu starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Oznacza to, że wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie było pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracji. Ratio legis tak jednoznacznego rozwiązania ustawowego jest oczywiste, nadrzędną wartością jest tutaj bezpieczeństwo kierowcy oraz pozostałych uczestników ruchu drogowego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł P. K..

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:

1. art. 99 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w efekcie uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do skierowania skarżącego na badanie lekarskie, podczas gdy skarżący nigdy nie prowadził pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w stanie nietrzeźwości lub po użyciu alkoholu.

2. art. 101 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w efekcie uznanie, że skarżący jest obowiązany do spełnienia określonych w tym przepisie obowiązków, podczas gdy nie istnieją podstawy do skierowania skarżącego na badanie lekarskie.

3. art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, i w efekcie uznanie, iż wobec nieprzedstawienia przez skarżącego w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, Starosta powinien wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, podczas gdy organ I instancji nie miał podstaw, aby kierować skarżącego na badania lekarskie, w związku z czym skarżący nie miał obowiązku poddania się badaniom lekarskim i przedstawienia orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

II. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: . .

1. art. 7, art. 8 § 2, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej - brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i dokonanie jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego i w efekcie nieuwzględnienie istotnej dla sprawy okoliczności, iż nigdy skarżącemu nie zostało zatrzymane uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w związku z prowadzeniem pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu oraz wadliwości postępowania przed niemieckimi organami sprawiedliwości wobec skarżącego, pozbawienie go prawa do obrony jego praw, a także okoliczności, iż zakaz prowadzenia pojazdów dla skarżącego wydany na terenie Niemiec obowiązywał jedynie do dnia 23 marca 2020r.

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niedokonaniu niezbędnych ustaleń faktycznych w przedmiocie tego, czy skarżący kierował pojazdem w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i czy zasadne było kierowanie go na badania lekarskie oraz brak odpowiedniego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

3. naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów materialno-prawnych i postępowania, czego skutkiem jest oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty Jędrzejowskiego oraz umorzenie postępowania administracyjnego w całości oraz zasądzenie od organu administracyjnego na jego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na podstawie art. 200 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wobec strony uruchomiono procedurę, która była odpowiednia dla kierowców zatrzymanych za jazdę pod wpływem alkoholu na terytorium Polski. Orzeczony środek karny w stosunku do skarżącego został natomiast nałożony na terytorium Republiki Federalnej Niemiec i tam jedynie obowiązywał, a okres jego obowiązywania zakończył się w 23 marca 2020 r.

Brak było podstaw do wszczęcia przez Starostę procedury skierowania skarżącego na badania lekarskie i nałożenia obowiązku przedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z tym, że skarżący nigdy nie prowadził pojazdu pod wpływem alkoholu na terytorium Polski, tym samym nigdy nie był osobą zatrzymaną za przestępstwo z art. 178a §1 k.k. oraz nigdy nie został na skarżącego nałożony środek karny w postaci zatrzymania prawa jazdy na terytorium Polski.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z 5 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz.329, dalej: "p.p.s.a.") zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że 7 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 52/22 oddalił skargę P. K. na decyzję Kolegium z 23 listopada 2021 r. nr [...] wydaną również w przedmiocie zatrzymania mu prawa jazdy kategorii B Nr [...] nr druku [...] wydane 23 maja 2002 r. przez Starostę Jędrzejowskiego, jednakże decyzję tą wydano w związku z niedostarczeniem w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii. Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kierujących pojazdami. Wyrok WSA w sprawie I SA/Ke 52/22 był w dacie wydawania postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowego nieprawomocny.

Okoliczność ta, zdaniem sądu powodowała, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy niewątpliwie zależy od wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 52/22. Przykładowo, konsekwencją uprawomocnienia się ww. wyroku będzie pozostawanie w obrocie prawnym decyzji, którą uprzednio orzeczono już o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu. To niewątpliwie wpłynie na ocenę prawidłowości decyzji zaskarżonej w przedmiotowej sprawie, w której również orzeczono o zatrzymaniu tego samego prawa jazdy.

Skarga kasacyjna P. K. od wyroku WSA wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 52/22 została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 5 września 2023 r. NSA wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II GSK 1143/22 oddalił skargę kasacyjną skarżącego.

Postanowieniem z 10 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podjął zawieszone postępowanie w sprawie sygn. akt I SA/Ke 137/22.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak nie z przyczyn wskazanych w treści skargi, a z powodów, które sąd dostrzegł z urzędu, do czego jest uprawniony na podstawie cyt. art. 134 p.p.s.a.

W przekonaniu sądu zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są dotknięte wadą kwalifikowaną skutkującą stwierdzeniem ich nieważności. Należy bowiem przyjąć, że zaskarżona decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. W sprawie ziściła się zatem przesłanka nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 31 grudnia 2021 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty [...] z 29 października 2021 r., orzekającą o zatrzymaniu P. K. prawa jazdy kat. B, Nr [...], Nr druku [...], wydanego 23 maja 2002r. przez Starostę Jędrzejowskiego z powodu nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Istotą i zakładanym skutkiem wydanego rozstrzygnięcia było zatem zatrzymanie konkretnego, a nie abstrakcyjnego dokumentu upoważniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii ("B").

Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił natomiast przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, który został zamieszczony w szerszym unormowaniu regulującym upoważnienie starosty do zatrzymania tego rodzaju dokumentu również z innych przyczyn.

W myśl art. 102 ust. 1 u.k.p. "Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy:

1) upłynął termin ważności prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem - jeżeli dokument ten został przesłany przez organy kontroli ruchu drogowego;

2) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu:

a) kursu dokształcającego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. a,

b) praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym, o którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. b,

c) kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5;

3) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia:

a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2,

b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1;

4) kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym;

5) kierujący pojazdem silnikowym przewozi osoby w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) lub wynikającą z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji; przepis nie dotyczy przewożenia osób autobusem w publicznym transporcie zbiorowym w gminnych, powiatowych i wojewódzkich przewozach pasażerskich w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym o ile w pojeździe przewidziane są miejsca stojące".

Z treści powyższego przepisu wnikają zatem konkretne przesłanki, z powodu których następuje zatrzymanie prawa jazdy (pkt 1-5). Jakkolwiek określają one obowiązek zaistnienia różnych od siebie stanów faktycznych, to jednak nie ulega wątpliwości, że te przesłanki nie muszą być spełnione kumulatywnie i wystarczy spełnienie się jednej z nich, by powstał zamierzony przez ustawodawcę skutek w postaci tego samego obowiązku – wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Oznacza to, że w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy na podstawie tego przepisu, właściwy organ (w tym wypadku organem tym jest starosta) bada ziszczenie się jednej lub kilku przesłanek wymienionych w tym przepisie. Stanowi to niewątpliwie podstawowy element postępowania dowodowego, gdyż już tylko w przypadku stwierdzenia wystąpienia w sprawie stanu faktycznego odpowiadającego hipotezie jednego z punktów art. 102 ust. 1 u.k.p. działanie organu w przewidzianej w tym przepisie formie jest dopuszczalne.

Jeśli w toku postępowania organ ustaliłby, że miało miejsce spełnienie się kilku przesłanek jednocześnie, z uwagi na zaistnienie odrębnych stanów faktycznych, to mimo wszystko winien wydać jedną decyzję administracyjną, w której powoła wszystkie te przesłanki i dokona ich analizy w ramach jednego postępowania administracyjnego. Należy odróżnić bowiem postępowania w sprawach nałożenia na osobę posiadającą prawo jazdy obowiązku spełnienia (wykonania) wskazanej czynności, w tym m.in. odbycia kursu reedukacyjnego, czy poddania się badaniom wskazującym na istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, które to postępowania w istocie mają odrębny charakter, przedmiot i odrębną podstawę materialnoprawną, a w konsekwencji kończą się wydaniem odrębnych decyzji - od postępowania o zatrzymanie prawa jazdy toczącego się na podstawie art. 102 ust. 1 u.k.p., które to postępowanie wszczyna się w wyniku niewykonania przez zobowiązanego decyzji kierujących (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2220/19, CBOSA).

Przepis art. 102 ust. 1 u.k.p. określa konkretne przesłanki, nakładające na starostę jeden obowiązek - wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku zaistnienia którejkolwiek z nich, a zatem obowiązek ten winien być skonkretyzowany w jednej tylko decyzji. Za takim rozumieniem omawianego przepisu przemawia również wykładnia gramatyczna, gdyż w sposób jednoznaczny upoważnia on starostę do wydania jednej decyzji administracyjnej, a nie decyzji administracyjnych (posługuje się liczbą pojedynczą: "wydaje decyzję administracyjną", a nie liczbą mnogą, np.: "wydaje decyzje").

Organ nie może więc wydać kilku decyzji w tym samym przedmiocie, nawet z powołaniem się w nich na odmienne okoliczności faktyczne dotyczące kwestii zatrzymania prawa jazdy, bo tylko pierwsza z wydanych decyzji odniesie skutek prawny, zaś pozostałe - jako regulujące zdarzenie faktyczne, które już się ziściło - będą niewykonalne, a w konsekwencji obarczone wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Tymczasem analizując akta w kontrolowanej sprawie oraz uwzględniając realia sprawy zakończonej wyrokiem tut. sądu o sygn. akt I SA/Ke 52/22 należy zauważyć, że wobec P. K. wszczęto dwa postępowania administracyjne w trybie art. 102 ust 1 u.k.p. oraz wydano dwie decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy.

W pierwszej kolejności doszło do wydania decyzji na podstawie art. 102 ust 1 pkt 2 lit c u.k.p. – decyzją wydaną z upoważnienia Starosty [...], znak: [...] z dnia 20 września 2021r. orzeczono o zatrzymaniu P. K. prawa jazdy kat. B, Nr [...], Nr druku [...], wydanego 23 maja 2002r. przez Starostę Jędrzejowskiego, w związku z niedostarczeniem w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez SKO w K. decyzją z dnia 23 listopada 2021 roku, Nr [...] Skargę od w/w decyzji SKO tut. Sąd oddalił wyrokiem z 7 kwietnia 2022 r. (I SA/Ke 55/22), a NSA oddalił skargę kasacyjną strony wywiedzioną od tego wyroku w dniu 5 września 2023 r. (II GSK 1143/22).

Zatem decyzja SKO w K. z 23 listopada 2022 r. wydana w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy określonej kategorii jest ostateczna i prawomocna.

Natomiast na gruncie kontrolowanej obecnie sprawy doszło do wydania decyzji na podstawie art. 102 ust 1 pkt 3 lit a u.k.p. – decyzją wydaną z upoważnienia Starosty [...] nr [...] z dnia 29 października 2021 r. orzeczono o zatrzymaniu P. K. prawa jazdy kat. B, Nr [...], Nr druku [...], wydanego 23 maja 2002 r. przez Starostę Jędrzejowskiego, w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez SKO w Kielcach zaskarżoną obecnie decyzją z 31 grudnia 2021 r., nr [...].

W ocenie sądu, prowadzenie dwóch oddzielnych postępowań w granicach tej samej sprawy, wyznaczonej dyspozycją art. 102 ust. 1 u.k.p. i to tożsamej zarówno podmiotowo (w stosunku do tej samej osoby - skarżącego), jak i przedmiotowo (w kierunku zatrzymania tego samego dokumentu prawa jazdy), było wadliwe i skutkowało zaistnieniem wady kwalifikowanej decyzji wydanych w drugim, późniejszym postępowaniu administracyjnym.

Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja SKO w Kielcach (z 31 grudnia 2021 r.) zapadła, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała już ostateczna decyzja tego organu (z 23 listopada 2021 r.) o zatrzymaniu skarżącemu konkretnego dokumentu upoważniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii ("B").

Doszło zatem do wydania dwóch decyzji ostatecznych o zatrzymaniu tego samego dokumentu należącego do skarżącego, z których druga – późniejsza jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Nie jest bowiem możliwe wykonanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy prawo jazdy zostało już zatrzymane mocą innej decyzji ostatecznej.

Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.

Niewykonalność decyzji powinna być spowodowana istnieniem przeszkód w jej wykonaniu, które znamionują dwie cechy: istniały już w dacie wydania decyzji i są nieusuwalne przez cały czas. Istotne jest przy tym, że jako miarodajny należy przyjąć stan rzeczy istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Oznacza to, że w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia istnienia przesłanek nieważności ocenić należy, czy w dniu wydania decyzji istniały okoliczności uniemożliwiające wykonanie decyzji, czyniące ją niewykonalną, które nie ustąpiły i decyzja w dalszym ciągu nie może ulec wykonaniu.

W piśmiennictwie przyjmuje się, że chodzi w tym przepisie również o niewykonalność faktyczną, która miała miejsce (istniała) już w momencie wydania takiej decyzji (zob. K. Glibowski [w:] "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2014, s. 673).

Zatrzymanie prawa jazdy, jako konkretnego - istniejącego materialnie dokumentu, jest niewątpliwie czynnością faktyczną, a nie prawną, która może być wykonana tylko jednorazowo. Można wprawdzie zatrzymać prawo jazdy znajdujące się w dyspozycji organu na podstawie decyzji (wyroku sądu) innego organu (sądu), ale może nastąpić to dopiero po upływie okresu zatrzymania, orzeczonego taką decyzją (wyrokiem).

W realiach kontrolowanej sprawy należało przyjąć, że skutek prawny odniosła pierwsza z wydanych przez SKO w Kielcach decyzji – decyzja ostateczna z 23 listopada 2021 r., natomiast zaskarżona obecnie decyzja tego organu z 31 grudnia 2021 r. - jako regulująca zdarzenie faktyczne, które już się ziściło - jest niewykonalna, a w konsekwencji obarczona wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Z uwagi na stwierdzoną wadę kwalifikowaną skutkującą nieważnością zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nie podlegają merytorycznej ocenie sądu zarzuty skargi wskazujące na uchybienia procesowe oraz materialne.

W ponownym postępowaniu organ rozważy przedmiotowość dalszego jego prowadzenia. Uwzględni przy tym, że jego dalsze prowadzenie będzie uzależnione od ustalenia, czy dokument prawa jazdy został skarżącemu zwrócony w związku z przedstawieniem zaświadczenia o odbytym kursie reedukacyjnym.

Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania, sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.

Na zasądzoną na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł składają się: kwota 200 zł. tytułem uiszczonego wpisu sądowego, kwota 480 zł. tytułem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, którego wysokość ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) oraz kwota 17 zł. tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa.