Postanowienie NSA, sygn. akt III OSK 5510/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6 i § 3, art. 189
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA (del.) Maciej Kobak Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Krysińska-Kłos po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 grudnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Lu 7/20 w sprawie ze skargi M.B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia I. uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu M.B. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 31 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd I instancji), sygn. II SAB/Lu 7/20 po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M.B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej: SKO w Lublinie, Kolegium) w przedmiocie rozpoznania, odwołania oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 16 grudnia 2016 r., znak: IZ.6220.6.2014.KK KK Burmistrz Miasta N. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy miasta N. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] L. – N. – B. jako połączenie dróg wojewódzkich nr [...] i [...] w wariancie I.

Odwołania od decyzji organu I instancji wnieśli: K., P. oraz C.G. Do akt sprawy dołączono także protest mieszkańców C. z dnia 27 grudnia 2016 r., którzy nie byli stroną postępowania.

Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań oraz zapoznaniu się z treścią sprzeciwu podmiotu określonego jako "mieszkańcy C." Kolegium wydało w dniu 31 stycznia 2017 r. decyzję SKO.79/SD/2017, która została doręczona skarżącym oraz pozostałym stronom postępowania w trybie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 353). Po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy wszystkie wskazane wyżej podmioty, którym przysługiwał przymiot strony postępowania, wniosły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Po rozpatrzeniu ww. skarg wyrokiem z 7 czerwca 2018 r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 270/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargi na decyzję Kolegium. Z kolei postanowieniem z dnia 12 września 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 270/17 orzekł w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej M.B. w sprawie ze skargi P. oraz skargi C.G. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 21 marca 2019 r., sygn. akt II OZ 212/19. Wyrok WSA w Lublinie z 7 czerwca 2028 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 270/17 jest prawomocny. NSA wyrokiem z 15 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 1621/21 po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. skargi kasacyjnej P. w N., C.G. i Z.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 270/17 w sprawie ze skarg P. w N. i C.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2017 r. nr SKO.41/79/SD/2017 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddalił skargę kasacyjną.

W dniu 23 grudnia 2019 r. wpłynęło do SKO w Lublinie pismo M.B. reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, zatytułowane "ponaglenie", w którym nie wskazano organu, którego ono dotyczy, jak również sprawy, która jest przedmiotem ponaglenia. W tym samym dniu wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków pisma w trybie art. 64 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego dwukrotnie tj. w dniu 3 stycznia i 8 stycznia 2020 r. uzupełniał wniesione ponaglenie poprzez wskazanie, że przedmiotem ponaglenia jest postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem M.B. z 27 grudnia 2016 r. od decyzji Burmistrza N. z dnia 16 grudnia 2016 r., znak IZ.6220.6.2014.KK.

W wyniku rozpatrzenia ponaglenia, Kolegium postanowieniem z 15 stycznia 2020 r., sygn. SKO.41/4390/PO/2019 uznało je za nieuzasadnione.

W dniu 6 lutego 2020 r., wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga M.B. na bezczynność SKO w Lublinie w przedmiocie nierozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Burmistrza N. z dnia 16 grudnia 2016 r., znak IZ.6220.6.2014.KK.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarga dotyczy sprawy rozpatrzonej przez Kolegium decyzją nr SKO.41/79/SD/2017, która była przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. W ocenie Kolegium, skarga na bezczynność nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów. Z uwagi na rozstrzygnięcie i ocenę prawidłowości postępowania przez Kolegium, która nastąpiła w toku postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 270/17, w sprawie nie zachodzi bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. W związku z powyższym, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

W celu rozpoznania niniejszej sprawy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału (k. 141 akt sądowych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wypożyczenie całości akt administracyjnych dołączonych do sprawy II SA/Lu 270/17, które zostały przekazane temu Sądowi wraz ze skargą kasacyjną w dniu 19 lutego 2020 r.

Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarga w niniejszej sprawie jest bezzasadna. Pismo na które, powołuje się pełnomocnik skarżącego zatytułowane "Sprzeciw mieszkańców C. przeciwko budowie obwodnicy N. popierających wniosek P. do Kolegium Odwoławczego" z 27 grudnia 2016 r., nie stanowi - w ocenie Sądu - odwołania od decyzji Burmistrza Miasta N. z 16 grudnia 2016 r., znak: IZ.6220.6.2014.KK.

Według Sądu I instancji, sama komparycja pisma z 27 grudnia 2016 r. wskazuje, że nie stanowi ono odwołania, a jest jedynie wyrazem społecznego protestu przeciwko planowanej inwestycji. Wprost bowiem wskazano w nim, że mieszkańcy C. wyrażają sprzeciw przeciwko budowie obwodnicy, co więcej jedynie popierają wniosek P., które złożyło odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na ww. decyzję Burmistrza Miasta N. Z treści pisma również wynika, że mieszkańcy C. wyrażają swój protest przeciwko budowie obwodnicy, zarzucając przy tym szereg uwag o charakterze technicznym odnoszących się do planowanej inwestycji. Zamanifestowane w piśmie niezadowolenie z inwestycji nie odnosi się do władczego rozstrzygnięcia organu (decyzji z dnia 16 grudnia 2016 r.), a wyraża stanowisko w sprawie rozwiązań technicznych i finansowych obwodnicy N.

W ocenie Sądu I instancji, nie ma podstaw do uznania, że pismo, pod którym podpisał się m.in. M.B. wraz z 43 innymi mieszkańcami C., mogło być uznane za odwołanie skarżącego od decyzji Burmistrza Miasta N. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Według Sądu I instancji, zauważenia wymaga, że dołączona do pisma lista z podpisami 44 osób – mieszkańców C., oznaczona została nie tylko jako "sprzeciw" przeciwko budowie obwodnicy, ale przede wszystkim jako dokument, w którym zawarto "poparcie dla wniosku P. do Kolegium Odwoławczego". Dodatkowo zwrócić przy tym należy uwagę, że skarżący nie był wskazany jako "odwołujący się", nie był również podmiotem reprezentującym oznaczonych w piśmie mieszkańców. W piśmie tym, wyróżniono jedynie A.Z., jako osobę do której należy kierować korespondencję. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołań: K., P. oraz C.G. od decyzji z 16 grudnia 2016 r., wydanej przez Burmistrza Miasta N., uzasadniając swoje stanowisko w sprawie odniósł się do pisma stanowiącego protest mieszkańców C., jak również zaznaczył tożsamość zarzutów podniesionych w piśmie ze stanowiskiem zaprezentowanym przez P.

Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu administracji - jaką zarzuca skarżący - nie miała miejsca, bowiem w sprawie II SA/Lu 270/17 nie wpłynęło żadne odwołanie pochodzące od M.B. na decyzję Burmistrza Miasta N. z 16 grudnia 2016 r., które następnie nie było rozpatrzone. Jak już była o tym mowa wyżej, zgromadzony materiał dowodowy w sprawie II SA/Lu 270/17, potwierdza, że w aktach znajduje się pismo wyrażające protest mieszkańców w sprawie planowanej inwestycji drogowej, a jednocześnie wyrażający poparcie dla stanowiska P.

Sprawa w której skarżący upatruje bezczynności organu administracji na etapie postępowania odwoławczego, została zakończona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 270/17, w którym Sąd oddalając skargi, stwierdził, że: "postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy".

W skardze kasacyjnej M.B. (dalej: skarżący kasacyjnie) reprezentowany przez r.pr., 1) zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji; 2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 28 k.p.a.; 3) ewentualnie z ostrożności procesowej, z uwagi na niejasność uzasadnienia zaskarżonego wyroku, gdyby powyższe naruszenie prawa materialnego wynikało z błędnych ustaleń faktycznych, to na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 126 k.p.a. przez brak poczynienia ustaleń faktycznych, że skarżący jest stroną, ewentualnie dowolne, a nie swobodne ustalenie, jakoby nie był stroną; 4) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 35 § 3, art. 37 § 1 pkt 1, § 3 pkt 2, § 5 i § 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 124, art. 126 i art. 127 k.p.a.; 5) wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i o rozpoznanie sprawy, mianowicie o zobowiązanie organu administracji do wydania decyzji w sprawie odwołania skarżącego w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku organowi administracji; 6) wniesiono o zasądzenie skarżącemu od organu administracji zwrotu kosztów postępowania; 7) wniesiono o rozpoznanie skargi na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji zbędnie wchodzi w rozważania, czy odwołanie skarżącego zawiera wady formalne, a w szczególności czy zawiera precyzyjnie sformułowane żądania. "I tak, i tak jest to odwołanie, czyli nic to nie wnosi do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jedynie rodzi to pytanie, czy odwołanie jest dotknięte brakami formalnymi do wezwania do uzupełnienia - ale to nie jest przedmiotem niniejszej sprawy na tym etapie postępowania administracyjnego". Sąd I instancji zbędnie wchodzi w rozważania, czy skarżący był oznaczony jako odwołujący się. Mógł być oznaczony jako ktokolwiek. I tak, i tak jest to odwołanie, czyli nic to nie wnosi do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jedynie organ administracji w razie wątpliwości może się dopytać - ale to nie jest przedmiotem niniejszej sprawy na tym etapie postępowania administracyjnego.

Sąd I instancji zbędnie wchodzi w rozważania, czy skarżący był "podmiotem reprezentującym oznaczonych w piśmie mieszkańców", co by to miało oznaczać. I tak, i tak jest to odwołanie, czyli nic to nie wnosi do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. To dotyczyłoby np. doręczeń - ale to nie jest przedmiotem niniejszej sprawy na tym etapie postępowania administracyjnego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, prawidłowo Sąd I instancji ustalił, że Organ II instancji rozpatrzył jak dotąd tylko 3 odwołania tylko 3 odwołujących się. Polska procedura administracyjna nie zna czegoś takiego, jak - jak to nazwał Sąd I instancji – "odniesienie się" do odwołania skarżącego kasacyjnie. W tym stanie rzeczy występuje bezczynność organu administracji w rozpoznaniu odwołania skarżącego kasacyjnie. Zaskarżony wyrok oddalający skargę na bezczynność jest wadliwy. Niniejsza skarga kasacyjna jest konieczna i uzasadniona. Z ostrożności procesowej, na wypadek, gdyby Sąd I instancji w niejasnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku również nie zastosował do skarżącego kasacyjnie art. 28 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie tego przepisu postępowania przez jego niewłaściwe niezastosowanie do skarżącego, skoro decyzja środowiskowa dotyczy jego interesu prawnego, co jest oczywiste, skoro mieszkający dalej od planowanej obwodnicy bezpośredni sąsiad skarżącego – C.G. jest uznawany za stronę przez SKO, WSA, a obecnie i NSA w sprawie dotyczącej decyzji środowiskowej zaskarżonej tamże, sygn. akt III OSK 1621/21. Według autora skargi kasacyjnej po nadaniu biegu odwołaniu trzeba wreszcie poczynić ustalenia faktyczne, że skarżący jest stroną. W ocenie autora skargi kasacyjnej, decyduje to, że w komparycji decyzji odwoławczej nie ma wyliczenia skarżącego kasacyjnie jako odwołującego się, więc jego odwołanie jak dotąd nie zostało rozpoznane.

Z tego wynikła dalsza wadliwość zaskarżonego postanowienia poprzez brak ustalenia, że skoro odwołaniu skarżącego nie został nadany żaden bieg od 2016 r., to w sprawie występuje bezczynność, a to zgodnie z art. 35 § 3 w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Skoro Sąd I instancji oddalił zasadną skargę na bezczynność, to naruszył art. 151 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i naruszył art. 11 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe niezastosowanie. W obu przypadkach w związku z art. 7, art. 35 § 3, art. 37 § 1 pkt 1, § 3 pkt 2, § 5 i § 8, art. 124 i art. 127 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.

W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Na wstępie przypomnieć należy, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że sprawa w której skarżący upatruje bezczynności organu administracji na etapie postępowania odwoławczego, została zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 270/17, w którym Sąd oddalając skargi, stwierdził, że: "postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. SKO w Lublinie, wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie, uwzględniło wszystkie okoliczności mające znaczenie dla sprawy, nie naruszając przy tym przepisów k.p.a., ani też przepisów szczególnych, w tym przede wszystkim ustawy środowiskowej, w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy". Wyrokiem z 15 listopada 2022 r., sygn. III OSK 1621/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne od ww. wyroku WSA w Lublinie z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 270/17.

Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że skarżący podjął próbę udziału w postępowaniu dotyczącym sądowoadministracyjnej kontroli decyzji z 31 stycznia 2017 r., SKO.79/SD/2017, wnosząc skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 270/17. Skarga kasacyjna została jednak odrzucona postanowieniem WSA w Lublinie z 12 września 2018 r., II SA/Lu 270/17 WSA w Lublinie odrzucił skargę kasacyjną. W treści postanowienia WSA w Lublinie wskazał, że: "M.B. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym jako strona, a jedynie wraz z mieszkańcami C. zgłosił w piśmie z dnia 27 grudnia 2016 r. (k.3 akt admin.) sprzeciw przeciwko budowie obwodnicy N., popierając wniosek P. Nie skorzystał również z możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a,. o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania". Postanowieniem z 21 marca 2019 r., II OZ 219/19 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Lublinie z 12 września 2018 r., podzielając ocenę, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym jako strona".

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrażona w art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę istnienie i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Ponadto, powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, a ta wyrażona jest w uzasadnieniu wyroku, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które stanowiły jego podstawę, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku (wyrok NSA z 21.02.2023 r., III OSK 7000/21, LEX nr 3501793). Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zatem ocenami wyrażonymi w prawomocnych orzeczenia WSA w Lublinie z 12 września 2018 r., sygn. II SA/Lu 270/17 oraz NSA z 21 marca 2019 r., II OZ 219/19.

Zakres badania sprawy wyznacza przepis art. 189 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Podkreślając, że przywołany przepis prawa ma charakter imperatywny oraz w pełni samodzielny, a w jego świetle Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu ma obowiązek badania dopuszczalności skargi na każdym etapie rozpoznawanej sprawy, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej, jej wniosków oraz branych z urzędu pod uwagę podstaw nieważności postępowania (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09), trzeba stwierdzić, że również w rozpoznawanej sprawie obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego była ocena, czy skarga nie ulegała odrzuceniu przez Sąd I instancji (zob. wyrok NSA z 24.05.2023 r., III OSK 493/22, LEX nr 3570008). Rezultat tej oceny prowadzi do wniosku, że w sprawie zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 189 p.p.s.a. Przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność SKO w Lublinie w przedmiocie rozpoznania odwołania. Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Organ pozostaje zatem w bezczynności, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Oceniając niniejszą sprawę na uwadze należy mieć podjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 22 czerwca 2020 r. uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19.

W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. NSA stwierdził, że po pierwsze za niedopuszczalną uznać należy skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego, a po drugie, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być aktualny w dacie wniesienia skargi, nie zaś historyczny, jako zdarzenie przeszłe nieistniejące w dniu wniesienia skargi.

Powyższy pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, podobnie jak pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 2051/09, że datą wydania decyzji (postanowienia) jest data jej podpisania przez osobę upoważnioną do jej wydania, przy czym w razie wątpliwości datą podpisania jest data umieszczona na decyzji. Natomiast w wyroku z 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1967/21 NSA stwierdził, że "Dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Data wydania decyzji nie będzie równoważna z tą, od której organ i strony będą związani decyzją. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu. Tak więc dla oceny, czy w dacie wniesienia skargi na bezczynność organ załatwił sprawę, ma znaczenie data wydania decyzji, a nie data jej doręczenia stronie".

W przypadku, gdy w dacie wniesienia skargi stan bezczynności nie istnieje, brak jest w istocie przedmiotu oceny, która miałaby zostać dokonana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skoro organ wydał decyzję, to ustał stan postępowania podlegający kontroli sądu administracyjnego. Tym samym skarga już na etapie badania przez Sąd I instancji podlegała, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzuceniu jako niedopuszczalna. Jeżeli Sąd I instancji nie orzekł o powyższym, to mając na uwadze treść przywołanego art. 189 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę jako niedopuszczalną. O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie 232 § 1 p.p.s.a.