Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 350/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 4, art.
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 20, art. 28, art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 roku sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2017 roku nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2016 r. nr znak [...] II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych


UZASADNIENIE

W dniu 23 marca 2016 r. Prezydent Miasta P. wydał, po rozpatrzeniu wniosku A. J., postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta P. z dnia 12 czerwca 2015 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej z rur PVC o średnicy ř 250 mm, o łącznej długości L = 7 567,5 m, kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej z rur PVC o średnicy ř 300 mm o łącznej długości L= 450,0 m, kanalizacji sanitarnej tłocznej z rur PEHD SDR 17 PN10 o średnicy wewnętrznej ř 79,2 mm i grubości ścianki 5,4 mm, L= 1388,0 m, kanalizacji sanitarnej tłocznej z rur PEHD SDR 17 PN 10 o średnicy wewnętrznej ř 158,6 mm i grubości ścianki 10,7 mm, L=468,5 m, kanalizacji sanitarnej tłocznej z rur [...] ř 158,6 mm i grubości ścianki 10,7 mm, L=41 m, kanalizacji sanitarnej tłocznej z rur PEHD SDR 17 PN10 o średnicy wewnętrznej ř 141 mm i grubości ścianki 9,5 mm, L=759,5 m, kanalizacji sanitarnej tłocznej z rur PEI1D SDR 17 PN 10 o średnicy wewnętrznej ř 110,2 mm i grubości ścianki 7,4 mm, L=307,0 m, kanalizacji sanitarnej tłocznej z rur PE ř 44 mm, grubości ścianki 3 mm, L= 168,0 m w ulicach: Torowej, Pokrzywno, Urszulanek, Wybieg, Poprzecznej, Przeskok, Okólnej, S., Bychawskiej, Strzyżowskiej, P., D., Ropezyckiej i bocznej od ul. [...] (obręb K.: ark.45: dz. nr 41, 42, 43, [...], 44, ark.46:dz. nr [...], [...], [...], ark. 47:dz. nr [...], 3, 4, [...], [...], [...], ark. 48: dz. nr [...], [...], obręb K.: ark. 2, dz. nr [...], [...], 12, 18, 8, 9, ark. 8: dz. nr 12, 7, 17, [...], [...], 6, [...], [...], ark.9: dz. nr [...], 9, ark.10: dz. nr [...], [...], 1 /2, [...], 6, 7, [...], [...], [...], [...], [...], [...], ark.17: dz. nr [...], ark. 18: dz. nr 12, 17, 16, [...], [...], [...], [...], [...], [...], 15). Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł A. J.. Wojewoda W. postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r., Prezydent Miasta P. wznowił na wniosek A. J. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę (w postanowieniu zamiast daty wydania decyzji omyłkowo podano datę, kiedy stała się ostateczna). W dniu 31 sierpnia 2016 r. organ I instancji wydał w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z 12 czerwca 2015r. Od decyzji z dnia 31 sierpnia 2016 r. odwołał się Pan A. J.. Decyzją z dnia 18 października 2016r. Wojewoda W. uchylił decyzję organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu z dnia 22 grudnia 2016 r. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 151 §1 pkt 1 K.p.a. wydał decyzję, którą ponownie odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 12 czerwca 2015 r. o pozwoleniu na budowę kanalizacji sanitarnej. Organ I instancji nie uznał Pana A. J. za stronę postępowania i w związku z tym stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Od powyższej decyzji odwołał się A. J.. Odwołujący podnosił, że realizowana w ramach inwestycji przepompownia PS 3 bezpośrednio i znacząco wpłynie na jego prawo własności (poprzez hałas, wibracje, ewentualne zalania, odór, obniżenie wartości jego nieruchomości). W związku z tym, należąca do odwołującego się nieruchomość położona jest w obszarze oddziaływania obiektu, a jemu samemu przysługuje przymiot strony postępowania.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z 1 marca 2017r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z 22 grudnia 2016r.

W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że podstawę materialno-prawną uznania podmiotu za stronę w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stanowi art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei w myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Wojewoda przytoczył za stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 968/15 (dostępnym na stronach internetowych NSA), że ustalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę łączy się nierozerwalnie z ustaleniem "obszaru oddziaływania inwestycji" w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Przy wyznaczeniu tego obszaru należy uwzględnić funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne, oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Organ powinien więc każdorazowo ustalić przepisy odrębne, które przewidują w konkretnej sytuacji ograniczenia w swobodnym korzystaniu z nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Sąd wyjaśnił, że przepisem takim nie jest art. 140 Kodeksu cywilnego, który to przepis definiując prawo własności, sam w sobie żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu przedmiotu tego prawa nie wprowadza, a jedynie możliwość ich wprowadzania przez prawodawcę przewiduje. Podstawę do udziału w charakterze strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę dają tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa - tylko wówczas bowiem mamy do czynienia z istnieniem interesu prawnego w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Ograniczenia, które nie są wynikiem obowiązywania przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania podmiotu za stronę takiego postępowania, ponieważ istnieje wówczas wyłącznie interes faktyczny.

Nadto za poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 598/06, Lex nr 339465), Wojewoda wskazał, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzonej w zwykłym trybie jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Rozpatrywana w niniejszej sprawie inwestycja ma charakter liniowy - zaprojektowano system kanalizacji tłocznej z 6 przepompowniami.

Pan A. J. wraz z żoną P. H. Jankowiak uwidocznieni są w Księdze Wieczystej nr [...] jako właściciele działki nr i [...] przy ul. [...] w P., na której usytuowany jest budynek mieszkalny. Budząca kontrowersje przepompownia PS3 została zlokalizowana na działce sąsiedniej nr [...], użytkowanej jako droga, w odległości ok. 13 m od ww. budynku mieszkalnego oraz w odległości ok.2,5 m od granicy działki nr [...]. Zgodnie z treścią pisma projektanta inwestycji Pana mgr inż. K. K. z dnia 2 grudnia 2016 r. zaprojektowana w przepompowni PS3 pompa posiada moc 5kW, jest więc pompą o małej mocy i ciśnieniu akustycznym ok. 65 dB. Biorąc pod uwagę głębokość jej posadowienia 7,7 m poniżej poziomu terenu, poziom hałasu będzie bardzo mocno stłumiony i nie będzie przekraczał norm dopuszczalnych (<40 dB w godzinach nocnych, <50dB w ciągu dnia). Praktycznie praca pompy nie będzie słyszalna na powierzchni terenu wokół przepompowni. Powyższej analizy projektant dokonał w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r. poz. 112). Z dokumentacji projektowej (tom 1/3, str. 53) wynika, iż, obudowa przepompowni ścieków zostanie wykonana z prefabrykowanych elementów żelbetowych. Przepompownia zostanie przykryta włazem ze stali nierdzewnej lub żeliwnym. W decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia 5 sierpnia 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach wskazano, iż elementy emitujące hałas (pompy) zamontowane zostaną w podziemnych komorach, co skutecznie zmniejszy emisję do środowiska. Z kolei ewentualna emisja substancji odorotwórczych, które mogą powstać na etapie eksploatacji w związku z pracą przepompowni, zostanie zredukowana poprzez zastosowanie urządzenia pochłaniającego odory. W piśmie z dnia 14 listopada 2016 r. projektant wyjaśnił, iż wentylacja pompowni zapewniona będzie przy wykorzystaniu dwóch przewodów nawiewno-wywiewnych, a kominki wywiewne zaopatrzone będą w filtry. Dla przepompowni PS3 kominki wentylacyjne wyprowadzono na odległość 20 m od budynku Pana A. J.. Należy zauważyć, iż obecnie brak jest uregulowań prawnych dotyczących norm odorowych (zapachowych).

W kwestii przyjętej lokalizacji przepompowni wyjaśniono, iż zdeterminowana jest układem sieci kanalizacyjnej (z uwagi na wymagane spadki kanałów oraz ograniczenia w zagłębieniu kanalizacji). Właściciel działki nr [...] wyraził zgodę na lokalizację przepompowni na jego terenie.

Nie stwierdzono, aby lokalizacja sieci kanalizacji sanitarnej i przepompowni ścieków wymagała ustanowienia stref ochronnych. W ocenie organu odwoławczego, obszar oddziaływania rozpatrywanego obiektu nie wykracza poza obszar działek ujętych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Działka Pana A. J. nr [...] nie znajduje w obszarze oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Zatem Pan A. J. nie może zostać uznany za stronę w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

Należy podkreślić, iż okoliczności wskazywane przez Pana A. J. (hałas, odór), które mogą spowodować konieczność zmiany lokalizacji tarasu, na którym wypoczywa, czy też obniżenie wartości nieruchomości, nie stanowią o interesie prawnym, lecz tylko faktycznym.

Stwierdzenie po wznowieniu postępowania, że dany podmiot nie posiada przymiotu strony winno prowadzić do odmowy uchylenia kwestionowanej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a k.p.a. lub art. 145b k.p.a. W ocenie Wojewody Prezydent Miasta P. wydał prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, zatem zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 22 grudnia 2016 r. należało utrzymać w mocy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wojewody z 1 marca 2017r. wniósł A. J. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. art. 140 i 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: kc) - poprzez nieprzyznanie skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 151 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa) w zw. art. 145 §1 pkt 4 kpa - poprzez niesłuszną odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej w związku ze nieuzasadnionym stwierdzeniem braku podstaw do jej uchylenia;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 28 kpa, a w konsekwencji naruszenie art. art. 6 i 8 kpa - poprzez zignorowanie faktu, iż skarżący został celowo nie zawiadomiony o toczącym się postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia 12 czerwca 2015 r.

W skardze skarżący podkreślał, że prace budowlane podjęte w związku z decyzją Prezydenta Miasta P., w części dotyczącej przepompowni PS3 wykonywane są na drodze, która znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie należącej do skarżącego nieruchomości. Sama budowla (tj. przepompownia kanalizacyjna) znajduje się w odległości 2,38 metra od granicy należącej do skarżącego działki, jak również w odległości około 11 metrów od położonego na niej domu. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący argumentował, że ustalenie granic obszaru oddziaływania inwestycji następuje każdorazowo na podstawie indywidualnych cech obiektu budowlanego oraz jego przeznaczenia, a więc następuje na potrzeby każdej konkretnej sprawy. Wyznaczając obszar oddziaływania obiektu organ powinien badać nie tylko usytuowanie budynku w odniesieniu do sąsiednich działek i zachowanie wymaganych prawem odległości (od granicy, od budynków), ale również funkcję, przeznaczenie, formę oraz konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne, w szczególności sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Przymiot strony właściciela sąsiedniej nieruchomości w stosunku do działki inwestora wynikać może z ochrony przysługującego mu prawa własności. Nie jest więc uprawnionym twierdzenie organu I instancji, że sformułowanie "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie odrębnych przepisów" odnosi się wyłącznie do przepisów prawa administracyjnego materialnego, albowiem może się on odnosić również do prawa cywilnego - prawa własności i naruszania go poprzez immisje jakie powodować może przedmiotowa przepompownia PS3. Nie można też wykluczyć, że przepisami powodującymi ograniczenia, czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania danego terenu będą również przepisy dotyczące własności i innych praw rzeczowych określone w kodeksie cywilnym i innych ustawach. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, ale takie przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. Doktryna jak i judykatura, nakazują także rozszerzającą wykładnię cytowanych wyżej przepisów, tak by dać możliwość przyjęcia pozycji strony wszystkim, których interesy mogą zostać naruszone.

Ze względu na charakter powstającej budowli, należąca do skarżącego nieruchomość bez wątpienia znajduje się na obszarze oddziaływania przedmiotowej przepompowni. Wyjaśnił, że budowla, ze względu na swoje przeznaczenie (dwie duże ulice) pracować będzie całodobowo, wytwarzając przy tym hałas. Jednocześnie, przedmiotowa przepompownia, jako element systemu kanalizacji może być źródłem nieprzyjemnych zapachów, które wyczuwalne są w domu, jak i uprzykrzają użytkownikom należącej do skarżącego nieruchomości wypoczynek w ogrodzie. Nadto samochody poruszające się drogą na której znajduje się przepompownia, powodować mogą dodatkowy hałas, przejeżdżając przez pokrywy budowli. Jednocześnie przypomnieć należy, iż przepompownie kanalizacyjne często ulegają awariom, polegającym na rozszczelnieniu instalacji, co wiązać mogłoby się z zalaniem nieruchomości skarżącego nieczystościami. Wszelkie wymienione wyżej zjawiska zakłócałyby skarżącemu oraz jego rodzinie korzystanie z nieruchomości ponad przeciętną miarę, przez co przyjąć można, iż miałyby charakter immisji o których mowa w art. 144 kc. Dodatkowo podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż spadek wartości należącej do skarżącego nieruchomości ogranicza jego możliwość zagospodarowania terenu, naruszając jednocześnie uprawnienia właścicielskie wskazane przez ustawodawcę w art. 140 kc.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący wnosił i wywodził, jak w skardze. Nadto wyjaśniał, że interesując się budową kanalizacji, uzyskał informację, że przepompownia będzie pobudowana na innej działce, a faktycznie pobudowano ją w bardzo bliskiej odległości od jego nieruchomości i w ten sposób został pominięty z postępowania administracyjnego. Dodatkowo zarzuca, że wskazane w decyzji administracyjnej odległości są w istocie mniejsze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Działając w granicach kompetencji wynikających z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016, poz. 1066) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369), przywoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zarówno w zakresie norm materialnoprawnych, jak i procedury administracyjnej, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 P.p.s.a. lub art. 151 P.p.s.a. Stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.

W niniejszej sprawie kontrolą sądową objęta została decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym należącym do nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, a umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. - odmowa uchylenia decyzji ostatecznej wobec braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Unormowanie to stanowi o wznowieniu postępowania jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do togo, że należało wyjaśnić, czy nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016, poz. 290 ze zm.) i w związku z tym, czy skarżący powinien mieć przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta Miasta z 12 czerwca 2015r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej kanalizacji sanitarnej. Wyjaśnienie powyższej kwestii zezwala dopiero na ustalenie, czy istniała przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 §1 pkt 4 K.p.a. i ta kwestia jest wyłącznie przedmiotem niniejszego postępowania.

W sprawie nie było sporne, że skarżący wraz z żoną są właścicielami działki o nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką o nr [...], na której zlokalizowana jest sporna przepompownia PS3 stanowiąca niezbędny element składowy przedmiotowej inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej. Organy obu instancji przyjęły, że działka skarżącego znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji.

W ocenie Sądu nie można zgodzić się z powyższym ustaleniem organów, w konsekwencji którego nie ma on jako jej współwłaściciel przymiotu strony w postępowaniu co do istoty sprawy, co trafnie podnosi skarżący, zarzucając naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez błędna jego wykładnię.

W postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 28 Kp.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Prawo budowlane, które miało zastosowanie w postępowaniu wznowieniowym w art. 28 stanowiącym lex specjalis do art. 28 Kp.a. określa natomiast, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem tego postępowania. Z kolei stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez pojęcie: "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidziano ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. Wobec powyższego, aby podmiot uzyskał status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, konieczne jest równoczesne dopełnienie obu przesłanek tej konstrukcji.

Jak wyjaśniono w literaturze (vide: Prawo budowlane, Komentarz pod redakcją prof. Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2006, str. 325 i nast.), pojęcie oddziaływania obiektu jest rekonstruowane przy każdej inwestycji budowlanej, gdyż każdorazowo na podstawie cech indywidualnych obiektu oraz jego przeznaczenia, materializują się odpowiednie normy wynikające z przepisów odrębnych, na których opierając się, można ustalić pewną strefę wokół realizowanego obiektu budowlanego. Przepis ten koresponduje z wyrażoną w Prawie budowlanym zasadą poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy).

Określenie obszaru oddziaływania obiektu jest czynnością wstępną w każdym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, opartą na ustaleniach stanu faktycznego w danej sprawie, uwzględniającą funkcję, formę i konstrukcję projektowanego obiektu budowlanego oraz jego cechy charakterystyczne. Z drugiej strony, ustalając obszar oddziaływania obiektu, należy brać pod uwagę przeznaczenie terenu znajdującego się w otoczeniu planowanej inwestycji, z uwzględnieniem jej wpływu na sąsiednie nieruchomości (wyrok NSA z 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, Lex nr 347949). Obszar oddziaływania obiektu nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi (wyrok NSA z 6 czerwca 2013 r., II OSK 332/12, Lex nr 1352906).

Jak podkreśla się też w orzecznictwie sądowym do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach dopuszczalnych, określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie więc z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich (wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II OSK 1613/11, Lex nr 1217437; wyrok NSA z 15 lutego 2013 r., II OSK 2171/11, Lex nr 1358498, wyrok NSA z 12.12.2013 r., II OSK 1721/12, wyrok WSA w Krakowie z 9.11.2015 r., II SA/Kr 996/15, Lex nr 1939379, wyrok WSA w Gdańsku z 18.11.2015 r., II SA/Gd 427/15, Lex nr 1948845). Pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, nie można rozumieć tak wąsko i ściśle, jakby to wynikało wyłącznie z wykładni gramatycznej art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, gdyż w ten sposób poza obszarem oddziaływania obiektu pozostałyby wszystkie nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, które są już zabudowane i użytkowane w określony sposób. Tymczasem dla właścicieli tych nieruchomości nie jest obojętne, czy nowy obiekt budowlany będzie na ich nieruchomość oddziaływał negatywnie, czy też nie, tym bardziej jeżeli to jest obiekt, mogący potencjalnie oddziaływać na otoczenie w szerszym zakresie niż to wynika z założeń projektowych i wykonanych w oparciu o te założenia analizach.

Obszar oddziaływania obiektu nie może być tak rozumiany, że w praktyce stanowi barierę nie do przebycia dla większości podmiotów posiadających nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, a którym odmawia się przymiotu strony w postępowaniu tylko z tego powodu, że zgodnie z założeniami projektowymi nie będzie potrzeby w przyszłości wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych. To czy tak będzie w rzeczywistości, jak twierdzi inwestor i organy właściwe do wydania pozwolenia na budowę, podmioty, których poszanowanie interesów nakazuje art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, powinny mieć możliwość sprawdzenia tego poprzez udział w postępowaniu w charakterze strony.

Z praktyki orzeczniczej wynika, że w przeważającej większości przypadków projektowany obiekt budowlany, jak wynika z przedstawionej przez inwestora dokumentacji, nie będzie w żaden sposób oddziaływał na tereny położone w otoczeniu, gdyż obszar oddziaływania obiektu zamyka się w granicach działki zainwestowania. Postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę, powinno dać możliwość szerszemu kręgowi podmiotów uczestniczyć jako strony w tym postępowaniu, nie ograniczając tak hermetycznie rozumienia pojęcia obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Wydaje się, że ustalenie jako granicy, który z podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego może być stroną postępowania, stanu faktycznego wymagającego wprowadzenia ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych, jest zbyt restrykcyjne, w praktyce ograniczające prawa wynikające z Konstytucji RP (art. 2, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1). Stroną postępowania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, podobnie postępowań nadzwyczajnych w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę, powinien być każdy podmiot, który ma w tym interes prawny, a nie dopiero wtedy, kiedy ten interes prawny zostanie naruszony, tak jak by mogła na to wskazywać wykładnia zawężająca art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Wyznacznikiem jedynym i ostatecznym obszaru oddziaływania obiektu, nie może być wyłącznie dokumentacja projektowa i założenia przyjęte w niej przez inwestora i projektanta. Materiały te powinny podlegać szczegółowej analizie i krytycznej weryfikacji organu administracji architektoniczno budowlanej, do którego należy wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, a w konsekwencji tego ustalenie kręgu stron postępowania.

Z drugiej strony, skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd, że do przepisów odrębnych, o jakich mowa w definicji "obszaru oddziaływania obiektu" należą także przepisy z zakresu prawa cywilnego o ochronie prawa własności. Podobny pogląd dotyczący wykładni pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu" został wyrażony w wyroku NSA z dnia 28 marca 2007r. ,sygn. akt II OSK 208/06 (publ.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie można zatem uznać, że zachowanie odległości przepompowni od granicy działki skarżącego, na jakie powołuje się projektant i jej usytuowanie oraz ustalenie w okolicznościach tej sprawy, że będą zachowanie normy hałasu, oraz nie będzie uciążliwości w postaci odorów, automatycznie przesądza o tym, że oddziaływanie obiektu nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a w konsekwencji prowadzi do uznania że nieruchomość sąsiednia skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012r., sygn. akt II OSK 1613/11, publ.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc przymiot strony właściciela nieruchomości sąsiedniej w stosunku do działki inwestora może wynikać z ochrony przysługującemu mu prawa własności o jakim mowa w art. 140 kc. w zw. z art. 144 kc.

Jak wskazano powyżej, wyznaczenie obszaru oddziaływania powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy, przy wzięciu pod uwagę także funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego obiektu, zatem obszaru tego nie można utożsamiać wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi, czy parametrami przepompowni i jej zabezpieczeń, ponieważ obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu.

Słusznie skarżący podnosił, że w sprawie nie wzięto pod uwagę, iż na działce bezpośrednio graniczącej z jego nieruchomością w odległości około 2,5 m od granicy i około 13 m od budynku mieszkalnego zaprojektowano przepompownię ścieków, która może być źródłem zwłaszcza dodatkowego hałasu i odorów. Nie można bowiem wykluczyć, że funkcja przedmiotowej przepompowni może spowodować utrudnienie w korzystaniu z nieruchomości przez skarżącego, a tym samym prowadzić do ograniczenia możliwości zagospodarowania tej nieruchomości. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję powyższe okoliczności pominął, nie dostrzegając poza przepisami techniczno-budowlanymi, środowiskowymi i parametrami przepompowni zagadnienia ochrony prawa własności. Samo zachowanie tych przepisów nie przesądza o tym, że oddziaływanie tego obiektu nie prowadzi do ograniczenia możliwości zagospodarowania działki skarżącego, a tym samym że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Podkreślić przy tym należy z pełną stanowczością, że nie oznacza, iż realizacja inwestycja jest niezgodna z tymi przepisami i co za tym idzie nie będzie można uzyskać na jej realizację pozwolenia na budowę. Istotne jest przede wszystkim zapewnienie udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego innym podmiotom, jako stron postępowania, poza inwestorem. Nie oznacza to przecież, że niemożliwe będzie uzyskanie pozwolenia na budowę obiektu i że tym samym dojdzie do ograniczenia prawa do zabudowy nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2013r. sygn.. akt II OSK 332/12 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć przy tym należy, że niewystarczająca dla przyjęcia braku oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącego w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jest przytoczona przez organy administracji argumentacja zaczerpnięta z uzasadnienia decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 5 sierpnia 2014r. o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowej inwestycji oraz załączonej do niej charakterystyki przedsięwzięcia. Decyzja ta przygotowywana była bowiem na okoliczność stwierdzenia potrzeby lub braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie przedmiotowej kanalizacji sanitarnej z uwagi na zaliczenie jej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§3 ust. 1 pkt 79 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, Dz.U. Nr 213, poz. 1397). Z decyzji tej wynika jedynie, że planowane przedsięwzięcie, uwzględniając jego charakter, rodzaj, skalę, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jego realizacją, prawdopodobieństwo, czas trwania i odwracalność oddziaływania, emisje i uciążliwości związane z jego eksploatacją nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, w szczególności warunki gruntowo-wodne, w zakresie emisji hałasu, odorów, obszar Natura 2000, nie przewiduje wycinki drzew, oraz negatywnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze, w szczególności siedliska gatunków chronionych, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013r., poz. 1235 ze zm.). Ustalenia zawarte w decyzji środowiskowej są niewystarczające dla przekonującego i kategorycznego stwierdzenia, że nieruchomość skarżącego znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji o jakim mowa w kontekście art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Mimo to w decyzji środowiskowej dopuszczono emisję substancji odorotwórczych, które mogą powstać na etapie eksploatacji, w związku z pracą przepompowni, co zostanie zredukowane poprzez zastosowanie urządzenia pochłaniającego odory.

Końcowo, wskazać także należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy zawsze rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę. Wymaga tego cel postępowania administracyjnego, którym jest w szczególności zapewnienie ochrony interesów jego stron (vide wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., II OSK 1481/09, CBOSA).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie usprawiedliwione podstawy ma zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz art. 5 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię tych przepisów i w konsekwencji przepisów art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., prowadzącą do zbyt rygorystycznego ograniczenia rozumienia obszaru oddziaływania obiektu, na skutek czego odmówiono skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.

Uwzględniając powyższą ocenę Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu administracji budowlanej II instancji oraz poprzedzająca ją decyzję organu administracji budowlanej I instancji, jak orzeczono w punkcie I wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ uwzględni argumentację wskazaną w powyższym uzasadnieniu i dokona ponownej prawidłowej oceny obszaru oddziaływania inwestycji w jej części dotyczącej przepompowni w odniesieniu do skarżącego, a następnie winien wydać decyzję na podstawie art. 151 K.p.a., przy równoczesnym przyjęciu, że skarżący jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i zasądził od organu II instancji na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Powyższą kwotę stanowi wpis od skargi, którego wysokość została określona w § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.).