Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 38/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1, par. 4 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 73 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 12 maja 2014 r. skarżący K. W. złożył wniosek o przyznanie płatności, w tym płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. ( PROW 2007-2013) na podstawie § 23 ust.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r, poz. 361 z późn.zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku", wraz z załącznikami.

W dniu 2 października 2014 r. skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień

w związku z nieprawidłową deklaracją działek rolnych AJ, AH, R, AG, na które w dniu 15 października 2014 r. złożył korektę do wniosku.

Następnie w dniu 6 sierpnia 2014 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, podczas której stwierdzono nieprawidłowości: N.04.1- stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta. Nieprawidłowość powyższą stwierdzono na działkach rolnych: AF na pow. [...] ha, AG na pow. [...] ha, AH na pow. [...] ha, Al na pow. [...] ha, AJ na pow. [...] ha, AM na pow. [...] ha, C na pow. [...] ha. Łączna zatem powierzchnia, na której stwierdzono nie wykoszenie łąk wyniosła [...] ha. Nałożono punkty: Zasięg - 1 pkt, Dotkliwość - 3 pkt, Trwałość - 3 pkt.

W dniu 12.08.2014 r. w gospodarstwie Strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w ramach programu rolnośrodowiskowego. Został sporządzony raport

z czynności kontrolnych o nr [...]. Podczas kontroli stwierdzono różnice w powierzchniach na działkach rolnych:

działka rolna A: powierzchnia deklarowana [...] ha - powierzchnia stwierdzona [...] ha;

działka rolna AA: powierzchnia deklarowana [...] ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna AB: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna AC: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna AD: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna AF: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna AG: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha,

działka rolna AJ: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna AL: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna AN: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna AP: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna C: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha; działka rolna D: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna F: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna I: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha; działka rolna M: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna N: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna R: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna S: powierzchnia deklarowana [...] ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna X: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha; działka rolna Y: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha;

działka rolna Z: powierzchnia deklarowana [...]ha - powierzchnia stwierdzona [...]ha.

Ponadto na działkach rolnych AE, AG, B, C, K, L, M, N, P, W, i Y stwierdzono, że granice upraw wykraczają poza granice działki ewidencyjnej – kod nieprawidłowości DR50.

Jednocześnie na działkach rolnych AF, AG, AH, Al, AJ, AM, C, co wynika

z raportu nr [...], stwierdzono nieprawidłowość na łąkach trwałych oznaczoną kodem E4, tj. brak koszenia lub wypasu, lub koszenie lub wypas

w niewłaściwym terminie.

Podczas powyższej kontroli w gospodarstwie inspektorzy terenowi stwierdzili, iż rolnik nie prowadzi i nie posiada Rejestru Działalności Rolnośrodowiskowej. Stwierdzono również, iż na działce rolnej - I rolnik nie utrzymuje minimalnej obsady krzewów owocujących, ukorzenionych i spełniających wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego. Z uwag inspektorów wynika, że obsada spełniona jedynie w 76%. Nałożono kod nieprawidłowości E12 - liczba drzew/krzewów jest mniejsza niż wymagana co najmniej o 10%, lecz nie więcej niż

o 50%. Nieprawidłowości zostały również stwierdzone na działkach rolnych AP i M, na których stwierdzono inną roślinę niż zadeklarowana we wniosku - stwierdzono mieszankę strączkowo-zbożową zamiast żyta ozimego - zastosowano kod DR.

W dniu 13 sierpnia 2014 r. strona złożyła pismo podpisane przez doradcę rolnośrodowiskowego, w którym wyjaśnia występującą pomyłkę w deklaracji działek rolnych AP i M - we wniosku złożonym pierwotnie na tych działkach i załącznikach graficznych zaznaczono uprawę mieszanki zbożowo-strączkowej, natomiast błędnie zostały zmienione na uprawę: żyto ozime, co było to wynikiem błędnego działania programu komputerowego.

Następnie w wyniku rozpoznania wniosku, w dniu 2 października 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. decyzją nr [...] odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, w dniu 13 października 2015 r. K. W. złożył odwołanie do organu II instancji dołączając m.in. Rejestr Działań Agrotechnicznych oraz karty upraw rolnych.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek wniesionego odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano przepisy regulujące warunki i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowych, przeprowadzania kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu.

Organ podał, iż zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRiRW rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję Rejestr Działalności Rolnośrodowiskowej zwierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa. Na podstawie zaś § 38 ust. 8 rozporządzenia MRiRW, jeżeli rolnik nie prowadzi rejestru działań agrotechnicznych - płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje w danym roku.

Z przedstawionego organowi raportu nr [...] wynika bowiem, iż takiego Rejestru strona nie prowadziła, a dokładnie nie wypełniono rejestru zabiegów agrotechnicznych dla łąk w pakiecie rolnośrodowiskowym (str. 15 raportu). Przeprowadzając kontrolę administracyjną organ stwierdził również, iż wnioskodawca zadeklarował powierzchnię działek rolnych niezgodnie ze stwierdzonym w trakcie kontroli na miejscu stanem faktycznym. Organ dokonał wykluczenia części działek rolnych na podstawie wyników z kontroli na miejscu. Uwzględniając kompensację powierzchni działek rolnych AA, AC, AP, N, R, X, Z (DR13-) oraz A, AB, AD, AF, AG, AJ, AL, AN, C, D, F, I, M, S, Y (DR13+) dokonał wykluczenia części zadeklarowanej powierzchni. Jak wywiódł organ odwoławczy, powyższe potwierdza przede wszystkim dowód w postaci raportu z czynności kontrolnych, szkice terenowe, na których inspektorzy terenowi określili granice upraw, wskazali miejsca wykonywania poszczególnych zdjęć, lecz również obraz ortofotomapy dostępny w systemie informacji geograficznej. Zaznaczył również, że dla działki rolnej C, M, N, Y, AE, K, L, AG, K, B, P w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono, że granice działek rolnych wykraczają poza granice zadeklarowanych działek ewidencyjnych we wniosku - dokonano zmniejszenia powierzchni uprawnionych. W przypadku działki rolnej AE uwzględniono powierzchnię [...] ha, dla działki AG pow. [...] ha, dla działki B pow. [...] ha, dla działki C pow. [...] ha, dla działki M pow. [...] ha, dla działki N pow. [...] ha, dla działki P pow. [...] ha, dla działki Y pow. [...] ha.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wskazał, iż powyższe ustalenia zostały dokonane na ortofotomapie, w granicach działek ewidencyjnych zgłoszonych przez Stronę we wniosku o przyznanie płatności. Zatem zdaniem organu odwoławczego pomiary te zostały wykonane prawidłowo, na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Przedstawił także argumentację odnośnie nie poddaniu kontroli działek AS, AT, AR, AU.

Oprócz tego stwierdzono również nieprzestrzeganie norm i wymogów

w gospodarstwie. Przeprowadzając kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności ustalono, iż wnioskodawca na działkach rolnych AF, AG, AH, Al, AJ, AM, C o łącznej pow. [...] ha z deklaracją łąki trwałej nie przeprowadził koszenia - kod nieprawidłowości N.04. Dokonano oceny wagi stwierdzonych niezgodności: Zasięg - 1 pkt, Dotkliwość - 3 pkt, Trwałość - 3 pkt. Łączna ilość punktów za nieprzestrzeganie norm wyniosła 7 pkt, co powoduje sankcje 3%. W ramach kontroli programu rolnośrodowiskowego na tych działkach zastosowano kod nieprawidłowości E4.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dokonując ponownej analizy całości dokumentacji w sprawie zauważył, iż skarżący w ramach wariantu 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) zadeklarował powierzchnię [...] ha, zaś podczas kontroli stwierdzono na działkach rolnych AP i M inny rodzaj uprawy niż zadeklarowana we wniosku, co dla płatności rolnośrodowiskowej oznacza, iż płatność nie zostaje przyznana za dany rok do powyższych działek rolnych. Jednocześnie zauważył, iż złożone w dniu 13 sierpnia 2014 r. wyjaśnienia (skarżącego) wpłynęły do organu po przeprowadzeniu kontroli na miejscu, a zatem w sytuacji, gdy organ wykrył już nieprawidłowości. Powoduje to, iż wyjaśnienia nie mogą zostać uwzględnione. Zgodnie z przepisem art. 73 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009,

w związku z art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, obniżek i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. W związku z tym do przyznania płatności w tym wariancie kwalifikuje się powierzchnia [...] ha. Uwzględniając pozostałe powierzchnie stwierdzone dla działek rolnych po kompensacji powierzchni działki rolnej AA, Z (DR13-) oraz AD, D, F, S, Y (DR13+) oraz stwierdzonych powierzchni mniejszych dla działki P, B powierzchnia wykluczona wynosi [...] ha.

Odnosząc się do wariantu 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) organ odwoławczy wyjaśnił, że strona zadeklarowała obszar [...] ha. Uwzględniając powierzchnie stwierdzone dla działek rolnych AC, N, R, X (DR13-) oraz A, AB, AE, AF, AG, AJ, AL, AN, C (DR13+) oraz stwierdzoną powierzchnię mniejszą dla działki AE kompensacji uległy powierzchnie całkowicie. Jednakże z wykazu Jednostki Certyfikującej Ekogwarancja przekazanym do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że działka rolna AL o pow. [...] ha nie została objęta kontrolą- brak jej na wykazie. W związku z tym została wykluczona z płatności.

Łączna zatem powierzchnia uprawniona do płatności w tym wariancie wyniosła [...] ha, przy czym na kilku działka rolnych z deklaracją trwałego użytku zielonego, tj. działki rolne AF, AG, AH, Al, AJ, AM i C podczas kontroli na miejscu stwierdzono brak wykoszenia (kod E4), co skutkuje nałożeniem sankcji 30,11% dla niniejszego wariantu 2.3

W przypadku wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na rok 2014, jak podał organ odwoławczy strona wnioskująca zadeklarowała działkę rolną I o powierzchni [...] ha z deklaracją truskawki. Natomiast przeprowadzona kontrola na miejscu stwierdziła nieprawidłowości w postaci mniejszej powierzchni, tj. [...] ha oraz stwierdzono brak wystarczającej obsady na niniejszej działce rolnej. Zgodnie bowiem z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia MRiRW minimalną obsadą drzew i krzewów w ramach wariantu 2.9 w przypadku uprawy truskawki wynosi 30000 szt. na 1 ha. Z ustaleń inspektorów terenowych wynika, że liczba sztuk truskawek po dopuszczalnym odchyleniu 10% na powierzchni [...] ha została dotrzymana przez wnioskodawcę jedynie w 76%. Powyższe nieprawidłowości stwierdzone podczas wizytacji terenowej miały wpływ na przyznanie wnioskowanych płatności.

Organ wyjaśnił, iż raport z czynności kontrolnych stanowi materiał dowodowy, który organ ma obowiązek wziąć pod uwagę w toczącym się postępowaniu administracyjnym i wydać decyzję w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 Kpa. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Niemniej organ odwoławczy zauważył, iż w toku postępowania administracyjnego K. W. złożył zastrzeżenia do protokołu z kontroli na miejscu. W piśmie z dnia 24 listopada 2014 r. wyjaśnił, iż działki rolne AF, AG, AH, Al, AJ, AM i C nie zostały pokoszone ze względu na warunki pogodowe (ciągłe opady deszczu i podtopienia), co nie pozwoliło mu na wjazd maszynami na te działki. Problem ten dotyczył również innych działek. Podniósł także, iż dopiero po ustąpieniu opadów i podtopień mógł wjechać na działki, które wykosił (oprócz działek AG i Al). W rezultacie zakwestionował wyniki kontroli.

Powyższe zastrzeżenia nie zostały uwzględnione przez organ kontrolujący

bowiem inspektorzy terenowi przeprowadzający kontrolę na miejscu są zobligowani do opisania stanu upraw na dzień kontroli - podczas kontroli stwierdzono stan faktyczny na działkach, m.in. stwierdzono brak wykoszenia na łąkach. Organ odwoławczy uznał za słuszne stanowisko organu I instancji w odniesieniu do zastrzeżeń wnioskodawcy. Wyjaśnił w tym przedmiocie, że w przypadku zalania, strona powinna złożyć na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona osoba przez niego są w stanie dokonać tej czynności, co jest zgodne z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006.

W odniesieniu do zarzutów odwołania dotyczących podważenia kompetencji inspektorów terenowych, Dyrektor ARiMR-u stwierdził, że kontrole są przeprowadzane przez osoby do tego przeszkolone, posiadające odpowiednie kwalifikacje, dysponujące odpowiednim sprzętem pomiarowym.

Odnosząc się również do podstawowego zarzutu odwołującego dotyczącego braku Rejestru Działań Agrotechnicznych, organ odwoławczy stwierdził, że nie może uwzględnić wyjaśnień skarżącego. K. W. wyjaśnił w odwołaniu, że Rejestr Działań Agrotechnicznych był przez niego prowadzony dla wszystkich działek rolnych na gruntach ornych. Dla działek rolnych będących użytkami zielonymi rejestru nie prowadził, ponieważ od samego początku sezonu wegetacyjnego działki były zalane

i nie można było prowadzić żadnych zabiegów agrotechnicznych. Od początku sezonu aż do końca sierpnia trwały opady, co uniemożliwiło wykonanie koszenia. Odwołujący wskazał jednocześnie, iż zostały założone karty upraw dla tych działek na potrzeby jednostki certyfikującej, które dołącza do odwołania.

W odniesieniu do powyższego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, dokonując analizy dokumentacji w sprawie zwrócił uwagę, iż rolnik nie wykosił działek rolnych AF, AG, AH, Al, AJ, AM i C o łącznej pow. [...] ha i co do tych działek nie był prowadzony rejestr zabiegów. Niemniej w jego gospodarstwie występowały jeszcze inne działki rolne z deklaracją trwałych użytków zielonych, na których odwołujący dokonał koszenia. Są to m.in. działki rolne: A, E, N, R, U, W, X, AB, AC, AL. Dla tych działek rolnych również nie prowadził Rejestru Działań Agrotechnicznych. Zatem w ocenie organu należy uznać, iż nie dla całego gospodarstwa został spełniony wymóg prowadzenia takiego rejestru. Ponownie organ odwoławczy wskazał, iż

w sytuacji braku prowadzenia rejestru zabiegów agrotechnicznych odmawia się przyznania płatności dla danego roku, a wyjaśnienia i zarzuty odwołującego są nieuzasadnione.

W związku z dołączoną kopią Rejestru Działań Agrotechnicznych, na których widnieją podpisy inspektorów terenowych przeprowadzających kontrolę na miejscu, organ odwoławczy wyjaśnił, że dla działek rolnych z deklaracją łąk trwałych brak jest podpisów kontrolerów, co oznacza, że podczas kontroli na miejscu nie były założone karty upraw w rejestrze. Powyższe wynika z raportu inspektorów terenowych, zatem organ odwoławczy kwestionuje autentyczność przedstawionych wraz z odwołaniem kart z deklaracją trwałych użytków zielonych.

W tej sytuacji organ stwierdził, iż strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna te okoliczność udowodnić, zaś odwołujący nie przedstawił dowodów, które mogłyby doprowadzić do ewentualnej zmiany ustaleń w sprawie.

Zatem biorąc pod uwagę raport z czynności kontrolnych wraz z dokumentacją fotograficzną, organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe.

W opisowej skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia 29 grudnia 2015 r. skarżący wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący podniósł, że nie rozumie i nie zgadza się z jakością pomiarów, jakie wykonała w jego gospodarstwie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 2014 roku, gdyż pomierzone w tym roku powierzchnie działek rolnych podczas kontroli znacznie odbiegały od pomiarów, jakie

w poprzednich latach wykonywał ten sam organ kontrolny. Ponadto nigdy wcześniej nie było tak dużych rozbieżności na plus jak i na minus jeśli chodzi o powierzchnię jego działek, poprzednie kontrole nie wykazały dużych rozbieżności w powierzchniach działek.

Autor skargi odniósł się także do częstych opadów, które uniemożliwiły mu wykonanie koszenia, dołączając do skargi informację o częstotliwości opadów na danym terenie. W podsumowaniu stwierdził, iż skoro nie mógł wykonać koszenia, to jak miał wypełnić dokumentację.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w Warszawie wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując argumentację zaprezentowaną

w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa

w sposób i w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w oparciu o którąkolwiek z podstaw prawnych wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowych, w sytuacji gdy skarżący zakwestionował dokonane pomiary, w zakresie jakości i poprawności – mając na uwadze pomiary dokonane w latach poprzednich przez organ kontrolny. Drugą kwestią zanegowaną przez stronę skarżącą był długotrwały okres opadów, który uniemożliwił mu dokonanie wykoszenia w odpowiednich terminach.

Ze względu na treść i datę złożenia wniosku, podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły: ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem EFR ROW ( Dz. U 2013, poz. 173), Rozporządzenie Komisji ( UE ) nr 65 /2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady ( WE ) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia ( Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011r. i rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r, poz. 361 z późn. zm.), zwane dalej: "rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku"

Zgodnie § 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1,

z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 20 rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str.16 - 99) państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne oraz kontrole na miejscu wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy.

Dodać jeszcze należy, że na podstawie art. 31 d ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), oceny wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009, dokonuje się w raporcie z czynności kontrolnych, przypisując tej niezgodności odpowiednią liczbę punktów. Zgodnie zaś z art. 31 d ust. 2 ustawy liczba punktów przypisana stwierdzonym niezgodnościom w raporcie

z czynności kontrolnych jest uwzględniana przy dokonywaniu zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 70 ust. 6-8, art. 71 ust. 1 i 3-6 oraz w art. 72 rozporządzenia nr 1122/2009.

Wskazać należy także, że zakres danych, jakie rolnik zobowiązany jest podać we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej został określony w § 23 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.

Zgodnie z § 23 ust 1 pkt 5 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zawiera oświadczenie o:

a) powierzchni działek ewidencyjnych,

b) sposobie wykorzystywania działek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej,

c) liczbie zwierząt ras lokalnych.

Mając na uwadze powyższe, w przypadku, gdy w wyniku kontroli na miejscu zostanie stwierdzona inna uprawa niż deklarowana we wniosku i rolnik nie zgłosił zmiany na podstawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 to powierzchnia taka nie kwalifikuje się do przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

W ocenie Sądu analiza czynności kontrolnych oraz sporządzonej dokumentacji fotograficznej potwierdza prawidłowość dokonanych przez organ ustaleń.

Stwierdzone przez inspektorów terenowych nieprawidłowości znajdują istotnie potwierdzenie w sporządzonym raporcie z czynności kontrolnych o nr [...]. Inspektorzy terenowi stwierdzili liczne nieprawidłowości zarówno w zakresie powierzchni deklarowanych działek ( A, AA, AB, AC, AD, AF, AG, AJ, AL, AN, AP, C, D, F, I, M, N, R, S, X, Y, Z) jak i w zakresie, że granice upraw wykraczają poza granice działki ewidencyjnej – kod nieprawidłowości DR50 (AE, AG, B, C, K, L, M, N, P, W i Y).

Na działkach AP i M brak jest deklarowanej we wniosku uprawy, stwierdzono mieszankę strączkowo - zbożową, zamiast żyta ozimego (zastosowano kod DR7). Złożone wyjaśnienie w tym zakresie przez skarżącego nastąpiło dopiero po czynnościach kontrolnych w dniu 13 sierpnia 2014 r., tak więc nie mogło zostać uwzględnione.

W zakresie działki I, stwierdzono, że rolnik nie utrzymuje minimalnej obsady krzewów owocujących, ukorzenionych i spełniających wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, bowiem z uwag inspektorów wynika, że obsada spełniona jedynie w 76 % (nałożono kod E12).

Zaznaczyć należy, że w zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR szczegółowo odniósł się do zarówno do wyników kontroli w miejscu, raportu z czynności kontrolnych, a także ustaleń wynikających z ortofotomapy. Dokonał szczegółowej i powtórnej analizy w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości w gospodarstwie skarżącego co do wykluczeń, zastosowanych kodów nieprawidłowości.

Przede wszystkim skarżący skierował zarzuty dotyczące wykonania pomiarów na jego działkach, stwierdzając przy tym, iż powierzchnie działek rolnych podczas kontroli znacznie odbiegały od pomiarów, jakie w poprzednich latach wykonywał ten sam organ kontrolny. Odnosząc się do tej kwestii wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem EFRROW przeprowadzenie kontroli może zostać powierzone jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi w art. 31 ust. 1 tejże ustawy.

Z wykonanej kontroli w przedmiotowej sprawie został sporządzony raport.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że na okoliczność ustalenia czy producenci spełniają warunki do przyznania wnioskowanej pomocy ustawodawca przewidział kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza raport. Świadczą o tym przepisy art. 30 ust. 1 i art. 31 ustawy z 7 marca 2007 r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...). Natomiast, zgodnie z art. 30 ust. 2 tej ustawy, Agencja płatnicza może powierzyć przeprowadzanie kontroli jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Do określenia w drodze rozporządzenia tych warunków ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (art. 32 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy).

Wydane na tej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 31 maja 2007 r., w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 101, poz. 685) szczegółowo określa warunki organizacyjne, kadrowe i techniczne jednostek organizacyjnych, którym przeprowadzanie kontroli może być powierzone.

Z powyższych przepisów wynika, że kontrole na miejscu w niniejszej sprawie były nie tylko prawnie możliwe, ale także, że musiały być przeprowadzona przez osoby do tego fachowo przygotowane - tj. posiadające nie tylko odpowiedni sprzęt, ale również niezbędną wiedzę. Raport z kontroli z dnia 12 sierpnia 2014 r., nie spotkał się

z zastrzeżeniami biorącego udział w kontroli skarżącego i został przez niego podpisany. Przepis art. 31 ust. 8 ww. ustawy przewiduje, że w przypadku, gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport.

W wyroku z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. Wskazał, iż o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności.

Dodać także należy, iż przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

o wspieraniu obszarów wiejskich (...) nieco inaczej aniżeli zasady procedury administracyjnej określone w k.p.a. statuują pozycję strony w postępowaniu

o przyznanie pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem. Art. 21 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Jednakże w myśl pkt 3 powyższego przepisu organ administracyjny udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, jak również (pkt 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W tym postępowaniu Agencja nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić (por. art. 252 k.p.c.); zob. wyrok SN z dnia 5 października 1995 r., III ARN 38/95, OSNAPiUS 1996, nr 8, poz. 109.

W przekonaniu Sądu skorzystanie przez rolnika z prawa wniesienia zastrzeżeń, które złożył w piśmie z dnia 24 listopada 2014 r., nie podważyło skutecznie ustaleń kontroli w zakresie braku dokonania wykoszeń. Skarżący dopiero po sporządzeniu Raportu z czynności kontrolnych złożył wyjaśnienia, iż nie mógł dokonać wykoszenia

z powodu opadów. Nie podnosił tej okoliczności w okresie, kiedy należało dokonać czynności wykoszenia.

Również wbrew stanowisku skarżącego w nawiązaniu do pisma z 13 sierpnia 2014 r., nie można uznać za pomyłkę jaka nastąpiła przy wypełnianiu wniosku wadliwie wpisanej uprawy, w sytuacji gdy zostało to stwierdzone w wyniku kontroli w dniu 12 sierpnia 2014 r. Ubiegając się bowiem o przyznanie płatności rolnik jak wynika

z informacji zawartych we wniosku zobowiązany jest m.in. do niezwłocznego informowania Agencji o każdym fakcie, który może mieć wpływ na wysokość płatności

i o każdej Stwierdzenie innej uprawy niż deklarowana we wniosku i brak zgłoszenia przez producenta zmiany na podstawie art. 73 rozporządzenia Komisji ( WE) nr 122/2009 powoduje iż taką powierzchnię należało wykluczyć z płatności. zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności. Powyższe

z kolei uzasadnia na podstawie art. 16 ust 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji ( UE) 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. odmowę przyznania pomocy.

Podkreślić należy, że w myśl art. 21 ust. 3 Ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U.2013.173) ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W nawiązaniu do powyższego oraz w odniesieniu do wywodów skargi, stwierdzić należy, że skarżący nie prowadził Rejestru Działań Agrotechnicznych dla działek rolnych będących użytkami zielonymi, bowiem przez cały sezon działki były zalane i były opady jak twierdził skarżący, to niewątpliwie nie wyjaśnił, iż dokonał wykoszenia na działkach rolnych: A, E, N, R, U, W, X, AB, AC, AL, przy czym dla tych działek rolnych również nie prowadził Rejestru Działań Agrotechnicznych. Słusznie zatem organy przyjęły, iż nie dla całego gospodarstwa został spełniony wymóg prowadzenia takiego Rejestru.

W postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności obowiązek wynikający z art. 77 k.p.a. został bowiem ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego przedłożonego przez wnioskodawcę, na którym, stosownie do art. 21 ust. 3 w ustawy, ciąży wykazanie przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności (por. wyrok NSA z dnia 24.11.2010 r. sygn. akt II GSK 1017/09).

W świetle powyższego przepisu strona zobowiązana jest dostarczyć organowi dowody na poparcie okoliczności, z których wywodzi skutek prawny w postaci uprawnienia do płatności. Zasadnie przyjęto, że złożone przez skarżącego zastrzeżenia nie stanowią skutecznego materiału dowodowego.

Powyższego nie zmienia przedstawione w toku postępowania przed Sądem pismo – kopie obrazujące opady w lecie 2014 r.

Zdaniem Sądu nie można mówić w niniejszej sprawie o naruszeniu art. 80 k.p.a. Organy rozpoznające sprawę orzekały na podstawie całości zgromadzonych akt sprawy, w tym dokumentach dostarczonych przez skarżącego.

Nie można również zgodzić się zarzutem skarżącego, iż naruszono art. 7 i 8 k.p.a. W toku postępowania skarżący był informowany o jego przebiegu, składał wyjaśnienia i dowody, do których organ odniósł się w zaskarżonej decyzji. Nie można także zarzucić organowi odwoławczemu braku bezstronności.

Reasumując należy stwierdzić, iż organy ARiMR rozpatrujący sprawę, wbrew zarzutom skargi, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, a wydane na jego podstawie zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.