Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 302/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 70 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi A. S.A. w likwidacji z/s w W. i B. S.A. w likwidacji z/s w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 18 lutego 2022 r. nr SKO.4140.1-2.2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej solidarnie kwotę 19.213 (dziewiętnaście tysięcy dwieście trzynaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 19 listopada 2021 r. określającą P. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. i P.1 S.A. w likwidacji z siedzibą w W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 4 lutego 2016 r. Spółki P. S.A. i P.1 S.A. złożyły deklarację roczną na podatek od nieruchomości na 2016 r., w której wykazały identyczne podstawy do opodatkowania: 2.390,05 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 543,63 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, oraz budowle o wartości 10.050 złotych.

Wysokość zobowiązania podatkowego za 2016 r. wynikająca ze złożonej przez każdą ze Spółek deklaracji na podatek od nieruchomości wyniosła 14.756,00 złotych, w związku z powyższym łączna wartość zadeklarowanego na 2016 rok podatku od nieruchomości wyniosła 29.512,00 zł.

Wezwaniem z dnia 5 kwietnia 2016 r. organ podatkowy wezwał obie spółki do złożenia korekty deklaracji za 2016 rok, w której zostaną wykazane do opodatkowania zabudowane nieruchomości położone w Ł. przy ul. [...] i bez numeru (dz. nr [...], [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...]).

Z uwagi na brak dokonania korekty organ, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, wydał decyzję z 19 listopada 2021 r., którą określił P. S.A. w likwidacji i P.1 S.A. w likwidacji wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 rok od nieruchomości położonych w Ł.1 przy ulicy: [...] BN, [...] 10B, [...] 12D oraz [...] 20/[...] 12E w kwocie 841.203,00 zł.

W zakresie budynków do opodatkowania podatkiem od nieruchomości za okres styczeń - grudzień 2016 r. organ podatkowy przyjął:

- łączną pow. użytkową lokali wyodrębnionych w budynku B1 (283,70 m2) z przypadającym na nie udziałem w częściach wspólnych w budynku B1 (17.311,40 m2), tj. 17.595,10 m2.

- łączną pow. użytkową lokali wyodrębnionych w budynku B2 (264,20 m2) z przypadającym na nie udziałem w częściach wspólnych w budynku B2 (17.415,50 m2), tj. 17.679,70 m2 oraz

- budynek wolnostojący o pow. użytkowej 10,94 m2,

co daje 35.285,74 m2 (283,70 m2 + 17.311,40 m2 + 264,20 m2 + 17.415,50 m2 + 10,94 m2) x 22,86 zł = 806.632,02 zł.

W zakresie gruntów organ przyjął jako podstawę opodatkowania w okresie styczeń - grudzień 2016 r. powierzchnię 38.392 m2 , i wyliczył podatek w kwocie 34.168,88 zł.

W zakresie budowli w ocenie organ wskazał, że wobec braku możliwości pozyskania danych o wartościach budowli posiadanych faktycznie przez podatnika, określając wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości od budowli na 2016 rok, przyjął wartość, którą Spółki zadeklarowały w deklaracjach podatkowych złożonych na 2016 rok, czyli kwotę 20.100,00 zł.

Uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ pierwszej instancji ocenił, że wszystkie grunty, budynki i budowle, będące w 2016 roku w posiadaniu P. S.A. w likwidacji i P.1 S.A. w likwidacji należy uznać za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i podlegają one opodatkowaniu według stawek określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r, poz. 716 ze zm.), dalej: u.p.o.l.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, w wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 18 lutego 2022 r., doręczoną 4 marca 2022 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego wskazując, że w przedmiotowej sprawie zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2016 r., na zasadzie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej: o.p., przedawniłoby się z dniem 31 grudnia 2021 r. Na podstawie przepisów ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) w okresie od dnia ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego, tj. od dnia 14 marca 2020 r. (w zw. z art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.) do dnia 23 maja 2020 r. (w zw. z art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 14 maja 2020 r.) zawieszeniu uległ bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Zatem termin przedawnienia zobowiązań podatkowych za 2016 rok uległ przedłużeniu o 71 dni.

Przechodząc do meritum sprawy organ odwoławczy ocenił, że powierzchnia opodatkowanych gruntów prawidłowo została ustalona w oparciu o zapisy ewidencji gruntów, zaś wobec całkowitej bierności spółek, powierzchnia użytkowa poszczególnych budynków została prawidłowo ustalona w oparciu o wyniki kontroli podatkowej oraz oględziny. Spółki nie przedstawiły żadnej dokumentacji architektoniczno-budowlanej, czy inwentaryzacji, z której wynikałaby prawidłowa ich zdaniem powierzchnia użytkowa budynków. Zauważył przy tym, że stanowisko pełnomocnika, iż poprzez wydzielenie lokali nastąpiła zmiana powierzchni budynków i zmniejszenie powierzchni użytkowej dotychczasowego przedmiotu opodatkowania nie zostało poparte jakimikolwiek dowodami.

W zakresie opodatkowania stacji transformatorowej organ stwierdził, że jest to obiekt wolnostojący, spełniający wszystkie warunki definicji budynku zawarte w u.p.o.l. tj. trwale związany z gruntem, posiadający fundamenty, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych w postaci ścian oraz posiadający dach. Potwierdza to również pismo wykonawcy kontenera, w którym wskazano, iż obiekt posiada ściany, dach i jest posadowiony na fundamencie betonowym.

Organ wskazał również, że spółki zakupiły przedmiotową nieruchomość na cele związane z ich działalnością gospodarczą. Przedmiotowa nieruchomość wchodziła w skład przedsiębiorstwa spółki, bowiem mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że nieruchomość służyła innym celom, niż prowadzenie działalności gospodarczej, nie była związana z prowadzeniem działalności gospodarczej i powinna być opodatkowana stawkami jak dla budynków pozostałych. Zdaniem organu, w przypadku podmiotów, których jedyną formę aktywności stanowi prowadzenie działalności gospodarczej (wskazuje na to przedmiot przedsiębiorstwa wyszczególniony w dziale 3 rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego), dla zastosowania najwyższej stawki opodatkowania wystarczy samo posiadanie nieruchomości, niezależnie od tego, czy nieruchomość jest w danym okresie faktycznie wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej.

Na powyższą decyzję P. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. i P.1 S.A. w likwidacji z siedzibą w W. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucając naruszenie:

I. Przepisów postępowania, mających wpływ na treść decyzji, tj.:

1) art. 188 o.p. oraz art. 229 o.p. poprzez nieuwzględnienie żądania stron dotyczących przeprowadzenia dowodu, mimo iż przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a okoliczności, których dowiedzenia żądały spółki nie zostały wystarczająco stwierdzone innymi dowodami, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, tj.:

a) nieuwzględnienie dowodu w postaci dokumentu - opisu stacji transformatorowej przez producenta zatytułowanego "Kontenerowe Stacje Transformatorowe" wraz z ilustracją posadowienia stacji - na fakt: braku połączenia stacji transformatorowej znajdującej się na terenie opodatkowanej nieruchomości z gruntem, możliwości przenoszenia stacji jako konstrukcji nie połączonej z gruntem i ustawiania jej w dowolnym miejscu, zabezpieczenia konstrukcji stacji za pomocą fundamentu;

b) nieuwzględnienie dowodu w postaci przesłuchania podatników w osobach ich likwidatorów - na fakt braku wykorzystania opodatkowanych nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej;

c) nieuwzględnienie dowodu w postaci dokumentów - deklaracji CIT-8 złożonej przez podatnika P.1 S.A. w likwidacji za 2016 r. wraz z korektą oraz podatnika P. S.A. w likwidacji za 2016 r. wraz z korektą (znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy) — na fakt: nieuzyskiwania w 2016 r. przez podatnika P.1 S.A. w likwidacji przychodu z działalności gospodarczej w przedmiocie najmu;

d) nieuwzględnienie dowodu w postaci dokumentów (karta od 1 do ostatniej) zawartych w aktach postępowania wznowieniowego dotyczącego opodatkowania podatkiem od nieruchomości przedmiotowych nieruchomości za 2013 r., znanych organowi I instancji z urzędu - na fakt kwestionowania zajęcia wszystkich nieruchomości na działalność gospodarczą przez ówczesnego właściciela, wznowienia postępowania podatkowego oraz oddania części budynków do nieodpłatnego używania przez fundację, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie wykorzystuje oddanego fragmentu nieruchomości na te cele;

2) art. 190 §1 i §2 o.p., a w konsekwencji art. 121 §1 o.p. poprzez brak zawiadomienia spółek o terminie oględzin przeprowadzanych na nieruchomościach (w toku prowadzonego innego postępowania, choć po wszczęciu przedmiotowego postępowania) co uniemożliwiło im udział w tych czynnościach, a w konsekwencji stanowi o prowadzeniu postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych oraz poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości w sprawie na niekorzyść strony, a co przejawiało się m.in. w tym, że:

a) organ podatkowy w toku całego przedmiotowego postępowania (a zatem po jego wszczęciu z dnia 23 lutego 2017 r.) nie wzywał ani podatników ani ich pełnomocnika do przesłania informacji na temat: powierzchni użytkowej samodzielnych lokali, powierzchni użytkowej niewyodrębnionych lokali i części wspólnych budynków oznaczanych przez organ podatkowy znakami B1 i B2;

b) przez ponad 3 lata, bo aż do czerwca 2020 r. organ podatkowy nie podjął żadnej czynności dowodowej w sprawie, tj. nie wystąpił do spółek z żadnym zobowiązaniem, nie przeprowadzał w toku tegoż postępowania żadnych oględzin (a ewentualnie podejmując czynności w innych postępowaniach - nie informował Podatników o oględzinach w innych postępowaniach).

c) wszystkie czynności, w ww. okresie, na które powołuje się organ podatkowy były podejmowane w innych postępowaniach podatkowych, skarżące spółki nie były o nich zawiadamiane, nie miały żadnej wiedzy o jakichkolwiek czynnościach podejmowanych przez organ podatkowy' w ww. okresie poza przedmiotowym postępowaniem do czasu zapoznania się przez ich pełnomocnika z aktami sprawy, gdyż czynności dotyczyły innych podatników, organ nie informował spółek o zamiarze wykonania oględzin, o wezwaniach kierowanych w innych postępowaniach wobec osób trzecich. przez co pozbawił podatników jakiejkolwiek możliwości obrony praw i interesów;

d) dopiero w dniu 22 czerwca 2020 r. organ podatkowy wydal postanowienie zobowiązujące do wskazania powierzchni użytkowe; stacji transformatorowej, a następnie występował do mnie z żądaniem przedstawienia pełnomocnictwa na formularzu PPS-1 — żadne inne czynności nie były podejmowane przez organ podatkowy w 2020 r.;

e) organ podatkowy nie kierował wobec zarządcy nieruchomości, tj. B. S.K.A. żadnych pism (wezwań) dotyczących tego postępowania!;

f) dopiero w lipcu 2021 r. organ podatkowy wydał w sprawie postanowienie, w którym wezwał pełnomocnika podatników do udzielenia wyjaśnień, czy nieruchomości były wpisane w środkach trwałych podatników, czy były dokonywane odpisy amortyzacyjne oraz czy były z nieruchomości uzyskiwane przychody, a także czy były ujmowane wydatki ponoszone na nieruchomości w koszty uzyskania przychodu;

g) ustaleniu powierzchni użytkowej budynków posadowionych na działkach [...], [...] i [...] na podstawie de facto wyników z kontroli skarbowej z 2013 r, mimo, iż w ww. okresie podatnicy nie byli właścicielami nieruchomości, a z dokumentów jednoznacznie zgromadzonych w sprawie wynika, że wobec wyodrębnienia lokali m.in. w 2015 r. zaistniała zmiana powierzchni ich użytkowania, stąd podatnicy w żaden sposób nie musieli podejmować żadnych działań w tym zakresie;

h) "założenia" związania z gruntem stacji transformatorowej, mimo iż z opisów dostarczonych przez producenta (vide: pismo ZPUE) wyraźnie wynika, iż stacja jest kontenerowa, a zatem fakt, iż posiada fundament nie świadczy o związaniu stacji z gruntem, lecz wynika z wymagań bezpieczeństwa i p-poż.;

3) art. 180 §1 o.p. oraz art. 181 o.p., a w konsekwencji art. 122 o.p. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a co m.in. przejawiało się w uznaniu, że z samego faktu, iż pewne części nieruchomości były najmowane przez zarządcę nieruchomości w 2019 r. i obecnie, względnie, że takie były ustalenia w toku kontroli podatkowej w 2013 r., to wszystkie nieruchomości były również wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej przez Podatników i to mimo, iż ani w 2013 r. ani w 2019 r. nie byli oni właścicielami nieruchomości, a także w niepodjęciu niezbędnych działań (czynności dowodowych) celem ustalenia powierzchni użytkowej budynków posadowionych na nieruchomościach w 2016 r., względnie niepodjęciu dość prostej czynności polegającej na wystąpieniu do ewentualnych posiadaczy nieruchomości z żądaniem podania powierzchni użytkowych najmowanych powierzchni, względnie wystąpienia do tychże osób z żądaniem oględzin najmowanych powierzchni, lecz przerzucenie ciężaru postępowania dowodowego na podatników, którzy nie są już właścicielem nieruchomości i nie posiadają żadnej dokumentacji jej dotyczącej oraz ówczesnego i obecnego zarządcy nieruchomości, który nie posiada dostępu do pewnych części nieruchomości wobec oddania ich do wyłącznego (a zatem bez prawa dostępu po stronie zarządcy i właściciela) korzystania osobom trzecim;

4) art. 187 § 1 o.p. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału, przez co doszło do naruszenia zasady prawdy materialnej, a co przejawiało się w:

a) nie dokonaniu samodzielnej weryfikacji (żadnych realnych czynności dowodowych poprzez np. wystąpienie do osób trzecich posiadających nieruchomość) przez organ podatkowy w zakresie powierzchni użytkowej budynków i samodzielnych lokali według stanu w 2016 r. i odwołaniu się wyłącznie do wyników kontroli podatkowej z 2013 r. w tym zakresie w sytuacji, gdy kontrola podatkowa z 2013 r. nie wskazuje jaki był stan powierzchni użytkowej budynków posadowionych na działce [...] i [...] i [...] w 2016 r., a oczywiste jest, że od tego czasu powierzchnia użytkowa uległa zmianie wobec wydzielenia po 2013 r. łącznie 26 samodzielnych lokali (podatnik nie musiał zatem wykazywać zmiany powierzchni, bo ta jest oczywista i wynika z faktu samego wydzielenia samodzielnych nieruchomości lokalowych, stąd uzasadnienie organu II instancji w zakresie braku jakiejkolwiek inicjatywy podatników jest niezrozumiałe);

b) nie dokonaniu weryfikacji w zakresie sposobu "korzystania" z działek gruntowych [...] i [...] (całkowity brak postępowania dowodowego w tym zakresie), a poprzestanie jedynie na założeniu przez organ podatkowy wykorzystywania ich do działalności gospodarczej przez Podatników;

c) nie dokonaniu weryfikacji sposobu wykorzystywania w zakresie działalności gospodarczej samodzielnych lokali przez podatników, stanowiących samodzielny przedmiot opodatkowania (całkowity brak postępowania dowodowego w tym zakresie), lecz poprzestaniu de facto na ogólnym założeniu, że skoro jakaś część budynku posadowionego na działkach [...] i [...] była najmowana (choć nie wiadomo w jakiej powierzchni, bo umowa zarządcy z B. S.A. nie określa, iż mowa o powierzchni użytkowej) to wszystkie nieruchomości były wykorzystywane do działalności gospodarczej;

5) art. 191 o.p., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcie dowodów wskazujących, że nieruchomość nie jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, co przejawiało się w:

a) nie dostrzeżeniu w deklaracji podatników CIT za 2016 r., że "nie uzyskali oni żadnego przychodu, co świadczy iż właściciel nieruchomości nie prowadził działalności gospodarczej, gdyż nie dokonał żadnej sprzedaży usług lub towarów;

b) "założenia" związania z gruntem stacji transformatorowej, mimo iż z opisów dostarczonych przez producenta (vide: pismo ZPUE K. Group) wyraźnie wynika, iż stacja jest kontenerowa, a zatem fakt, iż posiada fundament nie świadczy o związaniu stacji z gruntem, lecz wynika z wymagań bezpieczeństwa i p-poż.;

6) art. 233 § 1 o.p. i art. 210 §1 i § 4 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, w tym zwłaszcza brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do stawianych decyzji organu I instancji zarzutom, zawartych w samym odwołaniu, jak i suplemencie do odwołania;

II. Przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego, poprzez uznanie, że grunty, budynki i budowle uważane są za związane z działalnością gospodarczą, podczas gdy o gospodarczym przeznaczeniu nieruchomości decyduje faktyczne zajęcie nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej, a organ albo nie przeprowadził w ogóle żadnego postępowania dowodowego (co dotyczy działek [...] i [...]) albo dokonał ustaleń wbrew materiałowi dowodowemu (vide: deklaracja CIT Podatników za 2016 r.) albo też dokonał tego na podstawie danych dotyczących okresów, w których właścicielem nieruchomości nie byli Podatnicy (co dotyczy działki [...] oraz [...] i [...]);

2) art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez uznanie za budynek obiektu, który nie jest na stałe związany z gruntem, a co dotyczy stacji trafo;

3) art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez przyjęcie jako podstawę opodatkowania powierzchni budynków posadowionych na działkach [...] oraz [...] i [...] powierzchni zawyżonej, bo przyjętej z kontroli podatkowej z 2013 r., a następnie jeszcze powiększonej o powierzchnię samodzielnych, wy dzielonych nieruchomości lokalowych zabudowy (a przecież przy wydzieleniu odrębnej nieruchomości lokalowej powstaje nowy przedmiot opodatkowania, ale na skutek zmniejszenia powierzchni pierwotnego przedmiotu opodatkowania, a nie na skutek "stworzenia nowej powierzchni");

4) art. 3 ust. 4 i ust. 5 u.p.o.l. poprzez zaakceptowanie opodatkowania przez organ I instancji:

a) nieruchomości gruntowych niezabudowanych budynkami, w których nie są wyodrębnione lokale z pominięciem solidarności zobowiązania podatkowego współwłaścicieli;

b) poszczególnych lokali oraz nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną z pominięciem zasady, że zobowiązanie podatkowe ciąży na właścicielach w zakresie odpowiadającym udziałowi w nieruchomości wspólnej (bez solidarności).

Mając powyższe na uwadze, skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, z uwagi na fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt I FSK 2545/21, przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów wyłaniające się na tle tejże sprawy zagadnienie budzące poważne wątpliwości, formułując pytanie:

1. Czy art. 15 zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) dotyczy również wstrzymania rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminów przewidzianych przepisami prawa podatkowego?

2. W przypadku pozytywnej odpowiedzi dotyczącej zagadnienia pierwszego, czy art. 15 zzr ust. 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 2 marca 2020 r. powinien być interpretowany w ten sposób, że z uwagi na wynikający z art. 2 Konstytucji RP ochronny charakter wskazanych w nim terminów, wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenia biegu tych terminów może mieć miejsce jedynie na korzyść podatników?"

Postanowieniem z dnia 12 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej także: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zasadnicze znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miała treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2023 r. o sygn. akt I FPS 2/22, wydanej na skutek przedstawienia zagadnienia budzącego poważne wątpliwości w sprawie o sygn. akt I FSK 2545/21. Zgodnie z tezą wskazanej uchwały:

"Art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych."

Zgodnie z art. 269 § 1 P.p.s.a. tut. Sąd nie znajdując podstaw do odstąpienia od stanowiska zawartego w ww. uchwale jest nią związany. W konsekwencji powołanie się przez organ odwoławczy na wskazany w uchwale przepis art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z 2 marca 2020 r., jako przedłużający w sprawie ustawowy (5 letni – upływający z końcem 31 grudnia 2021 r.) termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. do dnia 12 marca 2022 r. jest niezasadne.

Z uwagi na fakt, że skarżące nie są osobami fizycznymi, to ich zobowiązanie w podatku od nieruchomości powstaje z mocy prawa, a nie wskutek doręczenia decyzji ustalającej. Mając to na uwadze zobowiązanie podatkowe spółek w podatku od nieruchomości za 2016 r. przedawniało się zgodnie z art. 70 § 1 o.p. - z końcem 31 grudnia 2021 r. o ile w sprawie nie wystąpiła wymieniona przepisami prawa przesłanka wpływająca na bieg terminu przedawnienia.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził naruszenie przepisu art. 70 § 1 o.p., w związku z art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) polegające na uwzględnieniu przy liczeniu biegu terminu przedawnienia w niniejszej sprawie drugiego z wymienionych przepisów (art. 15 zzr ust. pkt 3) – gdy zgodnie z powołaną wyżej uchwałą NSA przepis ten nie dotyczy zobowiązań podatkowych.

W rezultacie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 18 lutego 2022 r. została wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r., czego konsekwencją jest uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) P.p.s.a.

Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę w drugiej instancji winien uwzględnić skutki wydanej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z 27 marca 2023 r. o sygn. akt I FPS 2/22 wskazane przez tut. Sąd, a w przypadku braku innych, niż zakwestionowana podstaw do procedowania sprawy Spółki po upływie ustawowego terminu przedawnienia z art. 70 ust. 1 o.p., SKO winno uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie podatkowe jako bezprzedmiotowe (art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), w związku z art. 208 § 1 o.p.), albowiem postępowanie dotyczyłoby zobowiązania, które wygasło już w sposób określony w art. 59 § 1 pkt 9 o.p.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. uwzględniając wartość uiszczonego wpisu od skargi, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika i opłatę od pełnomocnictwa.

aj