Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 458/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145§ 1 pkt 1 lit c,art 200 i 205
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, asesor WSA Wojciech Białogłowski, Protokolant sekr. sąd. Karolina Jóźwik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W., E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 listopada 2023 r. nr 4807/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej E. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej E. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją nr 4807/2023 z 30 listopada 2023 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] listopada 2022 r. orzekającej o umorzeniu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w [...], w dzielnicy [...], w rejonie ulicy [...], stanowiących: część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 711 m2; działkę ewidencyjną nr [...] (stanowiącą obecnie, po podziale, działki ewidencyjne nr [...] i [...]); działkę ewidencyjną nr [...] (stanowiącą obecnie, po podziale, działki ewidencyjne nr [...] i [...]) oraz działkę ewidencyjną nr [...], wszystkie z obrębu [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją Nr [...] z [...] lutego 2014 r. Prezydent [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej w [...] przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] na działki ew. nr [...] o pow. 2,0902 ha oraz nr [...] o pow. 0,1436 ha. Niniejsza decyzja stała się ostateczna 7 marca 2014 r.

Powyższa decyzja została wydana na wniosek użytkownika wieczystego - spółki P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w K., wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS [...].

Decyzja Prezydenta [...] Nr [...] z [...] lutego 2014 r. zatwierdzająca podział nieruchomości została zmieniona decyzją Prezydenta [...] Nr [...] z [...] lipca 2016 r.

Działka nr [...] z obrębu [...] została odłączona z księgi wieczystej nr [...] i przyłączona do księgi wieczystej nr [...], w której jako właściciel przedmiotowej nieruchomości ujawnione jest m. [...].

Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2016 r. Prezydent [...] zatwierdził podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 2,0902 ha, położonej przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] na działki: nr [...] o pow. 0,1313 ha (pod projektowaną drogę [...]); nr [...] o pow. 1,6283 i ha; nr [...] o pow. 0,2327 ha (pod projektowaną drogę [...]); nr [...] o pow. 0,0979 ha (pod projektowaną drogę [...]). Niniejsza decyzja stała się ostateczna 22 lipca 2016 r.

Powyższa decyzja została wydana na wniosek użytkownika wieczystego - spółki "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K., wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS [...].

Działki nr [...] o pow. 0,1313 ha, nr [...] p pow. 0,2327 ha, nr [...] o pow. 0,0979 ha, wszystkie z obrębu [...] zostały odłączone z księgi wieczystej nr [...] i przyłączone do księgi wieczystej nr [...], w której jako właściciel przedmiotowych nieruchomości ujawnione jest m. [...].

Wnioskiem z 2 grudnia 2019 r., sprostowanym pismem z 14 lutego 2020 r., radca prawny Z. W., uznając że etap rokowań, o których mowa w art. 98 ust. 3 ugn, został wyczerpany, wystąpił w imieniu spółki E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS [...]), o wydanie na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ugn w związku z art. 129 ust. 5 pkt 1 ugn1 decyzji ustalającej odszkodowanie za działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...], z obrębu [...], w związku z wygaśnięciem z mocy prawa użytkowania wieczystego. Wnioskodawca wskazał, iż w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] nie dochodzi odszkodowania za całą powierzchnię działki o pow. 1436 m2, a jedynie w zakresie 711 m2. W pozostałym bowiem zakresie poprzednik prawny Wnioskodawcy przekazał bezpłatnie część przedmiotowej nieruchomości o powierzchni 725 m2 na rzecz Miasta [...], zgodnie z umową z dnia 5 lipca 2012 r.

Postanowieniem Nr [...] z [...] czerwca 2020 r. Prezydent [...] odmówił wszczęcia postępowania z wniosku E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS [...]) w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania w trybie art. 98 ugn za działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] położone w rejonie ul. [...] w dzielnicy [...] m. [...].

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Wojewoda Mazowiecki postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2021 r. uchylił w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2022 r. Prezydent [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w [...], w dzielnicy [...], w rejonie ulicy [...] stanowiących: część o powierzchni 711 m2 działki ewidencyjnej nr [...]; działkę ewidencyjną nr [...] (stanowiącą obecnie, po podziale, działki ewidencyjne nr [...] i [...]); działkę ewidencyjną nr [...] (stanowiącą obecnie, po podziale, działki ewidencyjne nr [...] i [...]) oraz działkę ewidencyjną nr [...], wszystkie z obrębu [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż spółka E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS i [...]) i spółka E.1 sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS [...]) nie mają interesu prawnego w sprawie o wypłatę odszkodowania za utratę prawa użytkowania wieczystego jakiejkolwiek części, a także całości nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły spółki E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (pismo z 22 listopada 2022 r., urzędowe potwierdzenie odbioru - nr naklejki z kodem kreskowym [...]) oraz E.1 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (pismo z 24 listopada 2022 r., urzędowe potwierdzenie odbioru - nr naklejki z kodem kreskowym [...]). Obydwie spółki reprezentowane przez radcę prawnego Z. W.

Wojewoda Mazowiecki decyzją nr 4807/2023 z 30 listopada 2023 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] listopada 2022 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.) działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Stosownie do ust. 3 ww. art. 98 za działki gruntu; o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem (...). Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

W dniu wydania przez Prezydenta [...] decyzji Nr [...] z [...] lutego 2014 r. zatwierdzającej podział nieruchomości oraz w dniu kiedy stała się ostateczna, nieruchomość stanowiąca przedmiot podziału była w użytkowaniu wieczystym spółki "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna (KRS [...]). W dniu wydania przez Prezydenta [...] decyzji Nr [...] z [...] lipca 2016 r. zatwierdzającej podział nieruchomości oraz w dniu kiedy stała się ostateczna, nieruchomość stanowiąca przedmiot podziału była w użytkowaniu wieczystym spółki "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. (KRS [...]).

Z powyższego – zdaniem organu odwoławczego – wynika, iż podmiotami, które utraciły prawo użytkowania wieczystego wskutek wydania decyzji zatwierdzających podział nieruchomości były: spółka "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna (KRS [...]) oraz spółka "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo- akcyjna z siedzibą w K. (KRS [...]).

Dalej Wojewoda wyjaśnił, że z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS [...] wynika, iż w dniu [...] września 2011 r. do rejestru wpisana została spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K., która działała we wskazanych poniżej okresach pod następującymi firmami:

- od dnia 30 września 2011 r. do 27 lutego 2013 r. pod firmą "P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" spółka komandytowo-akcyjna;

- od dnia 28 lutego 2013 r. do 18 lutego 2014 r. pod formą P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - spółka komandytowo-akcyjna;

- od dnia 19 lutego 2014 r. do dnia 29 kwietnia 2016 r. pod firmą "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna. Ww. spółka komandytowo-akcyjna wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS [...] została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w związku z przekształceniem w spółkę "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K., wpisaną w dniu [...] kwietnia 2016 r. do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS [...]. W dniu [...] marca 2018 r. wpisana została zmiana siedziby spółki z K. na W., natomiast w dniu [...] maja 2018 r. ujawniono zmianę firmy na E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa.

W dniu 31 maja 2019 r. wspólnicy spółki E. spółka z ograniczoną : odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W. (KRS [...]) podjęli uchwały w przedmiocie rozwiązania spółki i zakończenia działalności bez przeprowadzania likwidacji spółki (akt notarialny Rep. A numer [...]). Umową przeniesienia przedsiębiorstwa (akt notarialny z [...] maja 2019 r. Rep. A numer [...]) przeniesiono przedsiębiorstwo (w rozumieniu art. 551 ustawy - Kodeks cywilny) spółki E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W. (KRS [...]) na spółkę E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (KRS [...]).

Na podstawie umowy sprzedaży prawa do odszkodowania zawartej w dniu 31 grudnia 2021 r. E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS [...]) zbyła na rzecz E.1 sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS [...]) prawa do odszkodowania od m. [...] za część o pow. 711 m2 działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] oraz działki ewidencyjnej nr [...], [...] oraz [...] w obrębie [...]. Z porozumienia dotyczącego umowy sprzedaży prawa do odszkodowania z 31 grudnia 2021 r., zawartego 23 września 2022 r. pomiędzy E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS [...]) i E.1 sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS [...]), strony zgodnie uznały, że zawarta 31 grudnia 2021 r. umowa sprzedaży prawa do odszkodowania nie wywołała skutków prawnych oraz, że prawa do odszkodowania od m. [...] za część , o pow. 711 m2 działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] oraz działki ewidencyjne nr [...], [...] oraz [...] w obrębie [...] przysługują E.1 sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS [...]).

Wojewoda podkreślił, iż uprawnionym do żądania odszkodowania za wywłaszczenie jest podmiot, który został wywłaszczony. Obowiązek zapłaty odszkodowania wiąże się bowiem ściśle z uszczerbkiem majątkowym w postaci odjęcia poprzedniemu właścicielowi prawa własności. Uszczerbek ten ponosi podmiot legitymujący się tytułem do nieruchomości w momencie dokonywania wywłaszczenia.

Dalej Wojewoda wyjaśnił, że przejście uprawnienia do uzyskania odszkodowania z tytułu wywłaszczenia może być oceniane wyłącznie z punktu widzenia następstwa prawnego. W przypadku sukcesji uniwersalnej tj. spadkobrania, na nabywcę przechodzi ogół praw i obowiązków zbywcy, w tym więc prawo do uzyskania odszkodowania za wywłaszczenie prawa własności nieruchomości. Prawo to nie wynika z faktu nabycia konkretnej nieruchomości, ale wstąpienia w ogół praw i obowiązków spadkodawcy. Przejście prawa własności na skutek zbycia nieruchomości w drodze umowy stanowi sukcesję syngularną, do której nie można stosować zasad sukcesji uniwersalnej w zakresie przechodzenia na nabywcę wszelkich praw i obowiązków. Przepis art. 98 ust. 1 ugn stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Mając na uwadze powyższe Wojewoda stwierdził, iż podmiotem, który utracił prawo użytkowania wieczystego działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] była spółka "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. (KRS [...]), zaś utrata prawa użytkowania wieczystego działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] nastąpiła po jej przekształceniu w spółkę "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. (KRS [...]), której firma została zmieniona na E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, a siedziba przeniesiona do W. Wobec czego to ta spółka miała interes prawny w postępowaniu o ustalenie odszkodowania. Jednakże z dniem 5 lipca 2019 r. spółka E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W. (KRS [...]) została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast zawarcie umowy przeniesienia przedsiębiorstwa (w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego) spółki E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W. (KRS [...]) na spółkę E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (KRS [...]) nie daje nabywcy, tj. E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS [...]) przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że podziela stanowisko zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie siedmiu sędziów dnia 30 czerwca 2022 r. (I OPS 1/22) gdzie stwierdzono, iż z samej umowy przelewu, ujętej w art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, której przedmiotem jest wierzytelność odszkodowawcza za odjęcie prawa własności nieruchomości w wyniku zdarzenia lub aktu ze sfery prawa publicznego, nabywcy tej wierzytelności w sprawie o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

W ocenie organu odwoławczego, mimo że powyższa uchwała dotyczyła umowy przelewu ujętej w art. 509 k.c., to zawarte w niej twierdzenie należy odnieść również do umowy zawartej w trybie art. 551 k.c. Brak jest bowiem podstawy prawnej do uznania, że nabywca przedsiębiorstwa w drodze umowy przeniesienia staje się stroną postępowania administracyjnego oraz że przysługują mu z tego tytułu roszczenia o charakterze administracyjnoprawnym.

Z tych względów Wojewoda stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie spółce E. sp. z o.o. nie przysługiwał przymiot strony, nie było zatem podstaw do orzekania merytorycznego w przedmiotowej sprawie. Wobec czego rozstrzygnięcie Prezydenta [...] o umorzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie należało uznać za prawidłowe.

E. spółka odpowiedzialnością z siedzibą w W. i E.1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego nr 4807/2023 z 30 listopada 2023 r., zaskarżając ją w całości i zarzucając:

1.naruszenie art. 98 ust. 1 i 3 UGN w związku z art. 128 ust. 1 UGN w związku z art. 21 ust. 1 i ust. 2 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. i art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, z pominięciem norm rangi konstytucyjnej, że:

- w świetle w, przepisów skarżącej E. sp. z o.o. jako następcy prawnemu "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością-s.k.a. na podstawie umowy przeniesienia przedsiębiorstwa z dnia 31.05.2019 r. (Rep. A [...]) nie przysługuje uprawnienie do uzyskania odszkodowania za wywłaszczenie tj. za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a Prezydent [...] nie jest władny ustalać odszkodowania na rzecz następcy prawnego wywłaszczonego użytkownika wieczystego, podczas gdy przepisy ww. nie uprawniają do wyciągania tego rodzaju wniosków, albowiem art. 98 ust. 1 i 3 UGN nie limituje wydawania przez właściwy organ odrębnej decyzji o odszkodowaniu wyłącznie do pierwotnego właściciela lub użytkownika wieczystego, a prokonstytucyjna wykładnia art. 128 ust. 1 i art. 98 ust. 1 i 3 UGN wymaga uwzględnienia zasad określonych w art. 21 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji (zasadę wywłaszczenia wyłącznie za słusznym odszkodowaniem) i w art. 22 Konstytucji (kreującym zasadę wolności gospodarczej), tak aby zapewnić ochronę praw następców prawnych użytkownika wieczystego (spółki prawa handlowego) i realizację konstytucyjnej zasady dokonywania wywłaszczenia wyłącznie za słusznym odszkodowaniem przy uwzględnieniu wolności gospodarczej pozwalającej na dokonywaniu przekształceń podmiotowych spółek prawa handlowego oraz swobodnym przenoszeniu całego "przedsiębiorstwa" w rozumieniu art. 551 KC;

- właścicielem lub użytkownikiem wieczystym uprawnionym do odszkodowania jest wyłącznie osoba tzw. pierwotnego właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, tj. aktualnego w momencie podziału nieruchomości (chwili wywłaszczenia), podczas gdy treść art. 98 ust. 1 i 3 UGN nie upoważnia do takiego wniosku, a pojęcie "uprawnionego" nie zostało zdefiniowane prawnie i brak podstaw do uznania, że następca prawny spółki "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością — s.k.a. tj. skarżąca E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. nie może być uznana za osobę uprawnioną do odszkodowania wywłaszczeniowego, mimo że roszczenie odszkodowawcze nabyła w wyniku sukcesji generalnej poprzez nabycie całego "przedsiębiorstwa" w rozumieniu art. 551 KC, należącego [uprzednio do zlikwidowanej spółki "E." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością — s.k.a.;

- art. 98 ust. 1 i 3 UGN oraz art. 128 ust. 1 UGN może być interpretowany w oderwaniu od całości systemu prawnego, tj. bez uwzględnienia treści art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 22 Konstytucji RP tj. w sposób nie uwzględniający przewidzianej konstytucją ochrony własności, dziedziczenia i wywłaszczenia jedynie za słusznym odszkodowaniem oraz ochrony wolności gospodarczej, co doprowadziło do naruszenia art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 22 Konstytucji RP, podczas gdy przepisy ustawy UGN powinny być zawsze interpretowane w zgodzie z aktem wyższego rzędu (Konstytucją RP), tj. w sposób gwarantujący w sposób należyty ochronę prawa własności oraz zasadę dokonywania wywłaszczenia za słusznym odszkodowaniem i ochronę wolności gospodarczej;

takie błędne stanowisko organu wynikające z pominięcia wykładni systemowej i swoistego zakotwiczenia prawa wywłaszczeniowego w Konstytucji RP i całym systemie prawa oraz w innych gałęziach prawa prowadziłoby:

- do powstania tzw. rozdzielonego prawa do odszkodowania, gdyż na gruncie prawa prywatnego (cywilnego) przysługiwałoby ono wyłącznie nabywcy "przedsiębiorstwa", a na gruncie prawa publicznego (administracyjnego) wyłącznie zbywcy — co wskutek wykreślenia zbywcy z KRS mogłoby powodować wygaśnięcie prawa do odszkodowania, a tym samym prowadziłoby do zaistnienia wewnętrznej sprzeczności systemu prawnego, a nadto do darmowego nabycia prawa własności nieruchomości przez podmiot publiczny, czyli bez żadnego odszkodowania, co byłoby całkowicie sprzeczne z konstytucyjną zasadą wyrażoną w art. 21 ust. 2 in fine Konstytucji RP;

- do stworzenia tzw. uprawnień pozornych do odszkodowania za wywłaszczenie (por. wyroki TK: z 18.12.2002, K 43/01, OTK-A 2002/7, poz. 96; z 17.11.2003, K 32/02, OTK- A 2002/9, poz. 93 i z 15.12.2004, K 2/04, OTK-A 2004/11, poz.117), których nikt nie mógłby zrealizować (np. z powodu wykreślenia spółki z KRS), podczas, gdy zakaz takich regulacji wynika wprost z zasady demokratycznego państwa prawnego;

2. naruszenie art. 98 ust. 1 i 3 w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 1 UGN poprzez ich niezastosowanie i bezzasadne pominięcie przy wydaniu zaskarżonej decyzji podczas gdy przepisy te nie limitują wypłaty odszkodowania wyłącznie do osoby pierwotnego wnioskodawcy rozumianego wąsko — wyłącznie jako właściciela lub użytkownika wieczystego aktualnego w dacie wydania przez Prezydenta [...] decyzji podziałowych nr [...] z [...] lipca 2016 r. oraz decyzji nr [...] z [...] lipca 2016 r. zmieniającej decyzję nr [...] z [...] lutego 2014 r.;

3. naruszenie art. 28 KPA w zw. z art. 98 ust. 1 i 3 UGN i art. 128 ust. 1 UGN oraz w związku z art. 21 ust. 1 i ust. 2 i art. 22 Konstytucji RP i art. 551 KC oraz art. 509 KC, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu zasady powszechnie krytykowanej w doktrynie, że w prawie administracyjnym skuteczne zbycie istniejącej wierzytelności odszkodowawczej za wywłaszczenie (mającej rzekomo charakter wyłącznie publicznoprawny) musi wynikać wprost z przepisu ustawy, w sytuacji gdy wręcz przeciwnie, w piśmiennictwie dominuje pogląd, że roszczenie to ma charakter cywilnoprawny lub hybrydowy (o charakterze mieszanym administracyjno-cywilnoprawnym) i to zakaz zbycia wierzytelności stanowi wyjątek od zasady zbywalności wszelkich praw majątkowych, a zatem ilekroć ustawodawca chce wyłączyć zbywalność jakiegoś majątkowego prawa administracyjnego czyni to zawsze wprost, jak np. w art. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2097); art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o zadośćuczynieniu rodzinom ofiar zbiorowych wystąpień wolnościowych w latach 1956-1989;

4. naruszenie art. 28 KPA, poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie okoliczności, że źródłem "interesu prawnego" skarżących są nie tylko normy prawa materialnego administracyjnego, ale również normy prawa materialnego cywilnego (por. wyrok NSA z 12.01.2022 r., I OSK 2592/20) i prawa konstytucyjnego gwarantujące wolność gospodarczą (art. 22 Konstytucji RP) i prawo do odszkodowania za wywłaszczenie (art. 21 ust. 2 in fine Konstytucji RP);

5. naruszenie art. 30 § 4 KPA w zw. z art. 28 KPA, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nabywcy "przedsiębiorstwa" w znaczeniu art. 551 KC, w skład którego wchodziła wierzytelność o ustalenie i zapłatę odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości (art. 551 pkt 4 KC), inaczej niż np. nabywcy spadku w rozumieniu art. 1051 KC, nie przysługuje to uprawnienie, mimo, że wierzytelność z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie może być przedmiotem sukcesji generalnej wynikające z nabycia przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym, jak i sukcesji syngularnej (por. dr hab. Tadeusz Kiełkowski, Legitymacja procesowa w prawie o odszkodowanie ca wywłaszczenie nieruchomości. Źródło interesu prawnego z art. 28 k.p.a. Glosa do uchwały NSA z 30.06.2022 r., I OPS 1/22, "Glosa" 2023, nr 7, s. 160, pkt 6);

6. naruszenie art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w świetle, których to uregulowań i przy zastosowaniu wykładni systemowej brak jest podstaw do kwestionowania prawa następców prawnych osób wywłaszczonych do uzyskania utraconą nieruchomość; dotyczy to zwłaszcza nabywców całych znaczeniu przedmiotowym, obejmujących także wierzytelności wywłaszczenie (art. 551 pkt 4 KC), jak i spółek powstałych w wyniku przekształceń przewidzianych przepisami kodeksu spółek handlowych (KSH) - zob. np. art. 494 § 1 i § 2 KSH, albowiem za wyłączeniem zbywalności tego odszkodowania nie przemawiają żadne z warunków określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, ponadto przeciwko zakwestionowaniu uprawnień następców prawnych osób wywłaszczonych przemawiają istotne względy praktyczne, gdyż taka interpretacja przepisów musi prowadzić do całego szeregu komplikacji (a nawet sporów sądowych) w zakresie wzajemnych rozliczeń pomiędzy podmiotami oraz trudności w sposobie prawidłowego ujęcia wartości odszkodowania w np. sprawozdaniach finansowych, czy w planie przekształcenia, co w konsekwencji musi prowadzić do niepewności co do stanu prawnego, a nawet kompletnego chaosu, natomiast w przypadku osób odpowiedzialnych za dokonanie przekształcenia spółek — do poważnych obaw poniesienia odpowiedzialności (korporacyjnej, odszkodowawczej, a nawet karnej (zob. art. 587 § 1 i § 2 KSH);

7. art. 98 ust. 3 UGN w zw. z art. 21 ust 1 i 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię tj. zaakceptowanie (i powielenie) argumentacji decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie w sprawie o odszkodowanie za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a w konsekwencji aprobowanie wywłaszczenia polegającego na wydzieleniu działek pod drogi publiczne bez jakiegokolwiek odszkodowania, które to działanie nie spełnia wymogu z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, tj. w zakresie wywłaszczenia za słusznym odszkodowaniem, bez wskazania jakiegokolwiek uzasadnienia zgodnego z zasadą proporcjonalności przewidzianą w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP; .

8. naruszenie art. 7a § 1 KPA w zw. z art. 98, art. 128 ust. 1 i art. 130 ust. 1 UGN oraz art. 509 KC poprzez błędną wykładnię tj. niezastosowanie przy wykładni prawa zasady rozstrzygania wszelkich wątpliwości co do znaczenia normy prawnej wyłącznie na korzyść strony, co doprowadziło Organ do zaakceptowania błędnej wykładni organu I instancji zgodnie z którą przeniesienie całego przedsiębiorstwa, tj. wraz z prawem użytkowania wieczystego oraz prawem własności nieruchomości z wszelkimi przynależnościami i prawami z nimi związanymi, obejmującymi roszczenie odszkodowawcze wynikające z art. 98 UGN jest tożsame z umową cesji wierzytelności, o których mowa w kontrowersyjnej i powszechnie krytykowanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2022 r., I OPS 1/22, podczas gdy taki wniosek nie wypływa z żadnej normy prawnej;

9. naruszenie art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 303 z 2007 r., s. 1) i wyrażonej w tym przepisie zasady in dubio pro reo obowiązującej także w prawie publicznym, z której wynika, że wszelkie wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść podmiotu uprawnionego do odszkodowania i wszelkie ograniczenia w przenoszeniu praw majątkowych (także w prawie administracyjnym) powinny wynikać z treści ustawy;

10. naruszenie art. 509 KC w zw. z art. 551 KC i art. 751 KC oraz w zw. z art. 1051 KC poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w niniejszym postępowaniu i błędnym przyjęciu, że umowa przeniesienia przedsiębiorstwa maja 2019 r. jest tożsama z umową przelewu wierzytelności uregulowaną w art. 509 KC, o której mowa w uchwale NSA z 30 czerwca 2022 r., I OPS 1/22, podczas gdy umowa zbycia przedsiębiorstwa została odrębnie uregulowana w art. 751 KC i dla swej skuteczności wymaga wpisania do rejestru przedsiębiorstw, co sprawia, że należy ją traktować jako sukcesję uniwersalną, taką samą jak np. zbycie spadku uregulowane w art. 1051-1053 KC, które w świetle orzecznictwa NSA powoduje skuteczne nabycie wierzytelności o odszkodowanie (por. wyrok NSA z 29.08.2022 r., I OSK 2034/20, LEX nr 3397471);

11. naruszenie art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, Nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), poprzez pozbawienie skarżącej prawnie uzasadnionego oczekiwania uzyskania odszkodowania słusznego, tj. odpowiadającego rzeczywistej wartości utraconego prawa jak również naruszenie "zasady wolności gospodarczej" określonej w art. 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 22 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżących (podmiotów gospodarczych) prawnej możliwości swobodnego i skutecznego przenoszenia wierzytelności odszkodowawczej wewnątrz grupy kapitałowej;

12. naruszenie art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez błędne zastosowanie sądowej prawotwórczej wykładni prawa (ang. through judicial law-making) do sprawy będącej w toku (wywłaszczenie miało miejsce w 2016 r, a wniosek o odszkodowanie złożony został w 2019 r.) podczas, gdy wskazane przepisy konwencyjno-konstytucyjne stoją na przeszkodzie stosowaniu ze skutkiem wstecznym nowej wykładni prawa (w tym przypadku zawartej w uchwale z 30.06.2022 r., I OPS 1/22) do spraw będących w toku, co narusza zasadę lex retro nona agit i na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z 7 lutego 2023 r., II CSKP 432/22, OSNC 2023, nr 10, poz. 96 (zob. pkt 12-17 uzasadnienia i wskazane tam obszernie orzecznictwo ETPCz i TK);

13. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego polegające na wydaniu przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji nr 4807/2023 z 30 listopada 2023 r. utrzymującej w mocy wadliwą decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] listopada 2022 r., podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy powinien był zastosować art. 138 § 2 k.p.a., a tym samym uchylić zaskarżoną decyzję Prezydenta w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem ustalenia wysokości należnego odszkodowania i podmiotu uprawnionego do jego otrzymania;

14. naruszenie art. 138 § 2 KPA poprzez jego błędne niezastosowanie i zaniechanie uchylenia decyzji Prezydenta i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, podczas gdy wskazywane w odwołaniu naruszenia prawa materialnego i procesowego przy jej wydawaniu powinny były skłonić Organ do jego zastosowania i ewentualnego wezwania na podstawie art. 61 § 4 KPA wszystkich stron postępowania (o ile organ stałby nadal na stanowisku, że zbycie przedsiębiorstwa było bezskuteczne w zakresie przeniesienia prawa do odszkodowania);

15. naruszenie art. 61 § 4 KPA poprzez zaniechanie wezwania do udziału w sprawie o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie zbywcy przedsiębiorstwa z znaczeniu art. 551 KC, względnie w przypadku wykreślenia tego podmiotu z KRS, jego następców prawnych pod tytułem ogólnym, czyli udziałowców (por. wyrok SN dnia 10 stycznia 2020 r. I CSK 552/18), albowiem w sprawie o ustalenie odszkodowania zachodzi tzw. jedność materialnoprawna prawa do odszkodowania i w sprawie tej powinny brać udział wszystkie strony, a w każdym razie nie może być pominięty podmiot któremu przysługuje prawo do odszkodowania;

16. naruszenie art. 28 KPA w zw. z art. 61 § 4 KPA i art. 145 § 1 pkt 4 KPA, poprzez zaniechanie zapewniania możliwości udziału w sprawie wszystkim stronom, w tym zwłaszcza zbywcy "przedsiębiorstwa" lub jego następcom prawnym pod tytułem ogólnym;

17. naruszenie art. 10 § 1 KPA i art. 123 § 1 KPA, poprzez zaniechanie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania do czasu przystąpienia do sprawy zbywcy przedsiębiorstwa znaczeniu art. 551 KC, względnie w przypadku wykreślenia tego podmiotu z KRS, jego z następców prawnych pod tytułem ogólnym, czyli udziałowców;

18. art. 15 KPA, polegające na wadliwym wykonaniu obowiązku kontroli całości decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] listopada 2022 r. pod względem jej zgodności z prawem, tj. m.in. z art. 129 ust. 5 pkt 3 i art. 98 ust. 1 i 3 w zw. z art. 128 ust. 1 UGN oraz art. 21 ust. 1 i 2, art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP;

19. art. 15 KPA w zw. z naruszeniem art. 28 KPA w zw. z art. 98 ust. 3 UGN i w zw. z art. 30 § 4 KPA w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 KPA i art. 105 § 1 KPA, poprzez nienależyte wykonanie kontroli zaskarżonej decyzji Prezydenta i jej utrzymanie i w zw. z art. 30 § 4 KPA, tj. bezzasadne uznanie, że podmiotem uprawnionym do ustalenia odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości może być wyłącznie pierwotny użytkownik wieczysty nieruchomości, a skarżąca spółka nie posiada swojego własnego "interesu prawnego" w rozumieniu art. 28 KPA w ustaleniu i uzyskaniu odszkodowania za wywłaszczenie, a konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Prezydenta umarzającej postępowanie, podczas gdy skarżąca E. Sp. z o.o. jest stroną poszkodowaną w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie i przysługuje jej prawo do uzyskania odszkodowania;

20. naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 i 6, art. 107 § 3 KPA w zw. art. 11 i art. 8 KPA, poprzez brak sporządzenia prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również niedostrzeżenie, że uzasadnienie kontrolowanej decyzji Prezydenta sformułowane było w sposób niepełny i z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji, co doprowadziło do naruszenia zasady przekonywania stron postępowania oraz budowania zaufania do Państwa i stanowionego prawa, polegające na:

- wskazaniu jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 138 § 2 KPA i jednocześnie utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta na podstawie innego przepisu (art. 138 § 1 pkt 1 KPA), podczas gdy w takiej sytuacji Organ powinien był wydać rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem skarżących, tj. uchylić decyzję Prezydenta i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia;

- przedstawieniu w nim bardzo ogólnych rozważań o charakterze teoretycznym odwołując się do orzeczeń niezwiązanych z przedmiotem sprawy (dotyczących innych stanów faktycznych), które nie zostały jednak powiązane z ich przełożeniem na konkretne okoliczności faktyczne niniejszej sprawy i sytuację prawną skarżących, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta, przy braku wskazania podstawy prawnej wydania takiego rozstrzygnięcia oraz braku wskazania konkretnego przepisu, na podstawie którego organy administracji umorzyły postępowanie jedynie ze względu na rzekomy brak "interesu prawnego" i legitymacji czynnej przez obie skarżące spółki do żądania ustalenia i przyznania odszkodowania za wywłaszczenie, podczas gdy Organ szczebla wojewódzkiego utrzymując w mocy decyzję Prezydenta powinien należycie sporządzić uzasadnienie prawne swego rozstrzygnięcia poprzez wskazanie właściwych przepisów prawa bezzasadnym odwołaniu się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu uchwały NSA z 30 czerwca 2022 r., I OPS 1/22 w sytuacji gdy nie ma ona zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

21. naruszenie art. 81a § 1 KPA w zw. z art. 7 i 77 § 1 KPA poprzez ich niezastosowanie i tym samym zaniechanie rozstrzygania wszelkich wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy wyłącznie na korzyść strony, co doprowadziło do bezzasadnego utrzymania w mocy decyzji o umorzeniu postępowania, poprzez przyjęcie błędnego wniosku, że żadna ze skarżących spółek nie nabyła skutecznie prawa do odszkodowania, podczas gdy skarżąca E. sp. z o.o. nabyła to roszczenie stanowiące część przejętego przez tą spółkę przedsiębiorstwa, zwłaszcza, że w świetle orzecznictwa "przez rozstrzyganie wątpliwości »na korzyść strony« należy rozumieć wybór takiego sposobu oceny zebranego materiału dowodowego, przy którym prawa strony są najpełniej chronione. Mówiąc inaczej, należy wybrać sposób oceny optymalny dla strony na tle innych sposobów oceny, które okazały się możliwe i równie prawdopodobne" (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 26 kwietnia 2018 r., II SA/Po 50/18).

Skarżące spółki szeroko uzasadniły postawione zarzuty.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty skarżące spółki wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 4807/2023 z 30 listopada 2023 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2022 r. i przekazanie sprawy do i ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji; względnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji oraz o zarządzenie zwrotu kwoty 200 zł solidarnie na rzecz obu skarżących, jako nadpłaconej przez skarżących z ostrożności procesowej tytułem wpisu sądowego od skargi; o zasądzenie od Wojewody Mazowieckiego solidarnie na rzecz obu skarżących spółek tj. E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i E.1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu – dokonując kontroli w powyższym zakresie – zaskarżoną decyzję należało uchylić jedynie z uwagi na uchybienie procesowe, które nie mogło zostać zaakceptowane przez Sąd.

Jak wynika z akt sprawy odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2022 r. wniosły, zarówno spółka E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (pismo z 22 listopada 2022 r., urzędowe potwierdzenie odbioru - nr naklejki z kodem kreskowym BM-[...], doręczone 24 listopada 2022 r. ) oraz spółka E.1 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (pismo z 24 listopada 2022 r., urzędowe potwierdzenie odbioru - nr naklejki z kodem kreskowym [...], doręczone 24 listopada 2022 r.). Obydwa odwołania zostały przekazane do organu odwoławczego przy piśmie z 9 grudnia 2022 r. Z sentencji i uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wynika natomiast, że organ ten rozpatrzył jedynie odwołanie E. sp. z o.o., a w stosunku co do odwołania E.1 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością organ odwoławczy nie zajął stanowiska, co stanowi istotne uchybienie mające wpływ na wynik sprawy.

Należy podkreślić, że Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko z powołanego – procesowego powodu. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych – jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania drugiego odwołania wniesionego przez inną osobę. Dlatego niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań jest istotnym naruszeniem przepisów postępowania, obligującym do uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron wywołuje bowiem daleko idące, nieakceptowalne skutki prawne (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r., II OSK 2146/11 oraz z dnia 8 kwietnia 2014 r., II OSK 2638/12, CBOSA). Z jednej strony wykluczyć należy więc stan, w którym odwołania niektórych stron pozostają nierozpoznane po zakończeniu postępowania, a z drugiej strony, wykluczone jest wydanie ponownych decyzji w celu ich rozpoznania, bowiem nie może istnieć w obrocie wiele decyzji ostatecznych w tej samej sprawie, czego potwierdzenie stanowi także art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., według którego, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco.

Z tych przyczyn, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jedynie z uwagi na uchybienie procesowe, które miało wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

Organ ponownie zajmując się sprawą rozpozna także odwołanie E.1 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.