Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 695/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6m ust. 4-5, art. 6q
journal: Dz.U. 2024 poz 399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 2a
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 8 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant : Asystent sędziego Katarzyna Nadolska-Góra, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, z dnia 8 sierpnia 2024 roku, nr SKO.4141.734.2024, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi., 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej W., kwotę 1000 (tysiąc) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 8 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, dalej: "Kolegium", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 17 kwietnia 2024 r., odmawiającą "A", dalej: "Wspólnota" albo "Strona", stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od kwietnia 2022 r. do września 2022 r.

W dniu 11 maja 2022 r. Wspólnota złożyła Prezydentowi Miasta Łodzi deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], obowiązującej od 1 kwietnia 2022 r., w której wysokość tę zadeklarowała na kwotę 6984,44 zł miesięcznie. W dniu 14 czerwca 2022 r. Wspólnota złożyła deklarację korygującą o wysokości powyższej opłaty za okres od 1 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. w której wysokość tę zadeklarowała na kwotę 6984,44 zł miesięcznie. Jednak w dniu 23 maja 2023 r. Strona złożyła dwie korygujące deklaracje o wysokości powyższej opłaty, obowiązującej od 1 czerwca 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. oraz od 1 lipca 2022 r. do 30 września 2022 r., w których wysokość tę zadeklarowała na kwotę 6756,63 zł miesięcznie.

Pismem z 22 czerwca 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi powiadomił Wspólnotę, że w myśl art. 6m ust. 4 u.c.p.g. deklaracje korygujące złożone po upływie terminu, o jakim mowa w art. 6m ust. 2 u.c.p.g., nie wywołują skutku zmniejszenia wysokości zobowiązania wstecz, w związku z czym wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynosi za miesiące od kwietnia 2022 r. do września 2022 r. 6984,44 zł miesięcznie.

Wnioskiem z 23 maja 2023 r. Wspólnota zwróciła się do Prezydenta Miasta Łodzi o stwierdzenie nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi z przedmiotowej nieruchomości za miesiące od kwietnia 2022 r. do września 2022 r.

Przy wniosku złożono deklaracje korygujące za okres od 1 kwietnia 2022 r. do 30 września 2022 r., faktury [...], będące podstawą sporządzenia deklaracji korygujących oraz wydruk z arkusza kalkulacyjnego zawierający sposób ustalenia faktycznego zużycia zimnej wody w okresie od 1 kwietnia 2022 r. do 30 września 2022 r.

Wspólnota wskazała, że jest właścicielem i zarządcą nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...]. Na Nieruchomości posadowiony jest budynek wielolokalowy o charakterze mieszkalnym. W budynku tym funkcjonuje ponad 100 lokali mieszkalnych i 3 lokale użytkowe. Strona jest zobowiązana ponosić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy Miasto Ł. (art. 6h u.c.p.g). W okolicznościach sprawy Wspólnota złożyła deklarację korygującą po uzyskaniu informacji z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego o wartości faktycznego zużycia zimnej wody w rozpatrywanym okresie, które okazało się niższe, niż wcześniej zadeklarowane. Strona wyjaśniła, że składając pierwotną deklarację Wspólnota przyjmuje szacunkowe dane o zużyciu wody, ponieważ składana jest ona najczęściej jeszcze w trakcie przyjętego okresu rozliczeniowego, kiedy Strona jeszcze nie wie, jakie będzie faktyczne zużycie. Wobec tego, na mocy art. 6m ust. 5 pkt 2, w przypadku uzyskania korekty faktur wystawionych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne lub informacji przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne o wartości faktycznego, bieżącego zużycia, można złożyć deklarację zmniejszającą zadeklarowane wcześniej szacunkowe zużycie wody.

Decyzją z 17 kwietnia 2024 r., wydaną na podstawie art. 75 § 1, art. 75 § 4a, art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej: "O.p.", w związku z art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399), dalej: "u.c.p.g.", uchwały Nr XXXVII/1157/21 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 27 stycznia 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki takiej opłaty na terenie Miasta Ł. (Dz.Urz. Woj Łódzkiego poz. 1074) oraz uchwały Nr XLIX/1498/21 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 20 października 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki takiej opłaty na terenie Miasta Łodzi (Dz.Urz. Woj. Łódzkiego poz. 5070) Prezydent Miasta Łodzi odmówił Stronie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od kwietnia 2022 r. do września 2022 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Wspólnoty zarzucił:

a) naruszenie prawa materialnego tj. art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. w związku z art. 6m ust. 4 u.c.p.g. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że strona nie mogła złożyć deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny w związku z informacją uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów wskazuje, że art. 6m ust. 4 u.c.p.g. przewidujący zakaz składania deklaracji zmniejszającej za okres wsteczny nie ma zastosowania w przypadku deklaracji złożonej w związku z informacją uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, o czym mowa w art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g.,

b) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 75 § 4a zdanie drugie O.p. w związku z art. 6q ust. 1 u.c.p.g., poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty jest zasadny i powinien był zostać uwzględniony.

Po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty od powyższego rozstrzygnięcia, opisaną na wstępie decyzją z 8 sierpnia 2024 r. SKO w Łodzi utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy właściciel nieruchomości w rozumieniu u.c.p.g. położonej na terenie miasta Łodzi może skutecznie złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty składając korektę deklaracji), jeżeli w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wskazał błędne (zawyżone) średniomiesięczne zużycie wody, co przełożyło się na błędną (zawyżoną) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?

Uzasadniając własne stanowisko w sprawie, Kolegium podkreśliło na wstępie, że interpretując stosowne przepisy u.c.p.g., należy uwzględnić cel i funkcję tej ustawy, a także uwzględnić wykładnię systemową, zarówno wewnętrzną, jak i zewnętrzną.

Organ wskazał, że w myśl zasady wynikającej z art. 6m ust. 4 u.c.p.g. (wyjątek przewidziany w art. 6m ust 2 u.c.p.g. nie ma w sprawie zastosowania), właściciel nieruchomości nie może złożyć deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny. Zdaniem organu, jeśli taka deklaracja zostanie złożona, nie wywołuje skutków prawnych, na co wskazuje także funkcjonująca poprzednio regulacja art. 6q ust. 3 u.c.p.g., w myśl której w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona. Zdaniem Kolegium, zarówno aktualna, jak i poprzednio obowiązująca regulacja wskazują wyraźnie, na to, że ustawodawca pozbawił właściciela nieruchomości w rozumieniu u.c.p.g. możliwości skorygowania uprzednio złożonej deklaracji, jeżeli będzie się to wiązało ze zmniejszeniem wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co wskazuje na to, że ustawodawca dopuszcza sytuację, w której właściciel nieruchomości w rozumieniu u.c.p.g. w wyniku błędnego samoopodatkowania płaci opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości większej od należnej.

Kolegium zauważyło jednak, że od powyższej zasady, przewidziany jest w art. 6m ust. 5 u.c.p.g. wyjątek, zgodnie z którym przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli właściciel nieruchomości złoży nowa deklarację zmniejszającą wysokość: 1) zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku ze śmiercią mieszkańca w terminie do 6 miesięcy od dnia tego zdarzenia; 2) opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z informacją lub korektą faktur, uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Rozpatrując zatem łącznie art. 6m ust. 5 pkt 2 w związku z art. 6m ust. 5 u.c.p.g., organ wskazał, że właściciel nieruchomości może złożyć nową deklarację zmniejszającą wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny w związku z informacją lub korektą faktur, uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, dotyczącą ilości zużytej wody z danej nieruchomości.

Dokonując wykładni powyższych przepisów, Kolegium uznało jednak, że skoro w treści art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. ustawodawca posłużył się terminem "nowej deklaracji" zmniejszającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to w przypadku złożenia takiej nowej deklaracji może ona zmniejszać tej wysokość opłaty tylko za jeden miesiąc wstecz i to pod warunkiem, że nowa deklaracja zostanie złożona w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.). Nowa deklaracja wywołuje zatem skutki na przyszłość, na co wskazuje łączne brzmienie przepisów art. 6k ust. 4c; art. 6m ust. 2 i 2a u.c.p.g.

Zdaniem Kolegium, nie można objąć pojęciem "nowej deklaracji" także pojęcia "korekty deklaracji", ponieważ przyjęcie przeciwnego stanowiska powodowałoby, że przepis art. 6m ust. 4 u.c.p.g. byłby dla metody od ilości zużytej wody z danej nieruchomości przepisem "martwym". Kolegium wskazało, że rozróżnianie pojęć, tzn. "nowej deklaracji" i "korekty deklaracji" przez ustawodawcę potwierdza treść art. 6m, który w poszczególnych ustępach posługuje się pojęciami "pierwszej deklaracji" (ust. 11), "nowej deklaracji" (ust. 2 i 2a), czy "korekty deklaracji" (ust. 1d), odnosząc jednak termin "deklaracja" do różnych jej postaci, o czym przekonuje choćby użycie tego terminu w ust. 3 tego przepisu, przewidującym możliwość wysłania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (niezależnie od jej formy) na adres do doręczeń elektronicznych.

Zdaniem organu odwoławczego, zastosowanie tego przepisu w rozpatrywanej sprawie wyklucza również wybrana przez Radę Miejską w Łodzi metodologia ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określona w § 2 ust. 4-6 uchwały Nr XXXVII/1157/21 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 27 stycznia 2021 r. oraz § 2 ust. 4-8 uchwały Nr XLIX/1498/21 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 20 października 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki takiej opłaty na terenie Miasta Łodzi. Powołując się na powyższe uregulowania, Kolegium wskazało, że od 1 lipca 2021 r. (w adekwatnym do przedmiotu sprawy okresie czasu) podstawę ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi średniomiesięczne zużycie wody, które wyliczane jest jako suma ilości zużytej wody według wskazań wodomierza za kolejne trzy miesiące następujące po sobie, bezpośrednio poprzedzające miesiąc, w którym powstał obowiązek złożenia deklaracji, podzielone przez 3. Przy wyliczaniu średniomiesięcznego zużycia wody nie uwzględnia się ilości wody: 1) bezpowrotnie zużytej w okresie przyjętym do wyliczenia, ustalonej na podstawie wskazań dodatkowego wodomierza zainstalowanego na danej nieruchomości; 2) wody zużytej poza częścią zamieszkałą nieruchomości - wody wykorzystywanej na cele wspólne nieruchomości oraz wody wykorzystywanej w lokalach użytkowych. Dla średniomiesięcznego zużycia wody przyjęto zatem trzymiesięczny okres rozliczeniowy, liczony za kolejne trzy miesiące począwszy od miesiąca, w którym powstał obowiązek złożenia deklaracji.

W ocenie Kolegium, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie dysponuje informacjami, które pozwalałby podważyć średniomiesięczne zużycie wody wyliczone przez samego właściciela nieruchomości w rozumieniu u.c.p.g., który nie uwzględnia pewnych ilości wody. Średniomiesięczne zużycie wody nie jest wyliczane na podstawie faktur (wskazane zużycie wody z faktury nie odpowiada okresowi rozliczeniowemu) więc ich korekta nie ma na nie wpływu.

Jednocześnie organ odwoławczy przyznał, że nie jest w stanie wskazać sytuacji, w której wyjątek przewidziany w art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. mógłby mieć zastosowanie. W opinii Kolegium, może to prowadzić do wniosku, że przepis art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. jest przepisem "martwym" i nie znajduje zastosowania w żadnej sytuacji, co stałoby w sprzeczności z zasadą racjonalnego ustawodawcy. Jednak wykładnia przepisów powinna prowadzić do zachowania zasady, a nie wyjątku wykluczającego zasadę, a zatem przepis art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g., jako wyjątek od zasady, nie może podlegać wykładni rozszerzającej.

Odnosząc się do powoływanego przez Wspólnotę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 332/21 Kolegium wyjaśniło, że nie podziela zaprezentowanego tam stanowiska sądu i nie jest w stanie podjąć z nim pogłębionej polemiki ze względu na jego ogólnikowość i pomijanie przy powoływaniu art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g., że odwołuje się on do pojęcia "nowej deklaracji", a nie "deklaracji".

Na powyższe rozstrzygnięcie Wspólnota złożyła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi. W treści skargi Strona zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. prawa materialnego, tj. art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g. i (powinno być e art. 6m ust. 4 u.c.p.g., przyp. Sądu), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Strona nie mogła skutecznie złożyć deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny w związku z informacją uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów wskazuje, że art. 6m ust. 4 u.c.p.g. przewidujący zakaz składania deklaracji zmniejszającej za okres wsteczny nie ma zastosowania w przypadku deklaracji złożonej w związku z informacją uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego na zasadzie art 6m ust 5 pkt 2 u.c.p.g.,

2. przepisów postępowania, tj. art 2a O.p., przez rozstrzygnięcie na niekorzyść podatnika wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, tzn. art 6m ust 5 pkt 2 u.c.p.g.,

3. przepisów postępowania, tj. art 75 § 4a zdanie drugie O.p. w związku z art 6q ust. 1 u.c.p.g. przez ich zastosowanie, w sytuacji gdy wniosek Strony o stwierdzenie nadpłaty jest zasadny i powinien był zostać uwzględniony.

W treści skargi pełnomocnik Wspólnoty podkreślił, że w złożonych pierwotnie deklaracjach Strona wskazała prawidłową wartość średniomiesięcznego zużycia wody tj. wartość szacunkową ustaloną według wytycznych zawartych w prawie miejscowym gminy Miasto Ł.. Dopiero po upływie okresu, którego deklaracje dotyczyły, właściciel stwierdził, że deklaracje te zawierają wartość zawyżoną względem faktycznego zużycia wody w tym okresie. Wobec tego użyte przez Kolegium określenie "błędne (zawyżone)’’ zużycie może błędnie sugerować, że Strona składając deklaracje zmniejszające pragnęła naprawić swój błąd (pomyłkę) popełniony w chwili składania pierwszych deklaracji, gdy tymczasem żadnego błędu nie popełniła, a jedynie pragnie skorzystać z prawa rozliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z przepisami tj. w oparciu o ilość faktycznie zużytej wody.

Wobec zarzucanych naruszeń prawa, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, bowiem organ odwoławczy naruszył wskazane w skardze przepisy u.c.p.g. przez ich błędną wykładnię, co miało bezpośredni wpływ na treść decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zasadniczym przedmiotem sporu jest kwestia możliwości domagania się przez właściciela nieruchomości stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalanej na podstawie ilości zużytej wody z danej nieruchomości, w sytuacji wykazania, że wysokość zadeklarowanej opłaty okazała się zawyżona w stosunku do ilości rzeczywiście zużytej wody w okresie, którego opłata dotyczy. Sporne zagadnienie związane jest z wykładnią art. 6m u.c.p.g., a w szczególności ustępów 4 i 5 tego artykułu i ich wzajemnych związków.

W sprawie niniejszej poza sporem jest to, że A zgodnie z art. 2 ust. 3 i art. 6h pkt 1u.c.p.g. obciążona jest obowiązkiem ponoszenia na rzecz Gminy Miasto Ł. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W okresie objętym wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to jest od kwietnia do września 2022 r., w Mieście Ł opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczana była jako iloczyn zużytej wody z danej nieruchomości i stawki opłaty ustalonej przez Radę Gminy Łódź.

Kwestia deklarowania przez właściciela nieruchomości (wspólnotę mieszkaniową) wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uregulowana została w art. 6m u.c.p.g. Z przepisu tego wynika m.in., że:

1. Deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta:

1) właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy;

11. Pierwszą deklarację o wysokości opłaty składa się w terminie 14 dni odpowiednio od dnia:

1) zamieszkania pierwszego mieszkańca na danej nieruchomości albo w lokalu w budynku wielolokalowym objętym uchwałą, o której mowa w art. 2a ust. 1, lub wytworzenia na danej nieruchomości lub w danym lokalu odpadów komunalnych;

2) podjęcia uchwały, o której mowa w art. 2a ust. 1, albo uchwały, o której mowa w art. 6c ust. 2.

1a. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

1d. Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o.

2. W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

2a. W przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Zawiadomienie zawiera pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

4. Właściciel nieruchomości nie może złożyć deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 2.

5. Przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli właściciel nieruchomości złoży nową deklarację zmniejszającą wysokość:

1) zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku ze śmiercią mieszkańca w terminie do 6 miesięcy od dnia tego zdarzenia;

2) opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z informacją lub korektą faktur, uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

Zgodnie z art. 6q u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (...).

W art. 6m ust. 4 u.c.p.g. została wyrażona ogólna zasada polegająca na braku możliwości złożenia przez właściciela nieruchomości deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny. Jednak od tej zasady przewidziane zostały wyjątki. Pierwszy z nich przewidziany został już w końcowej części tego przepisu i dotyczy sytuacji opisanej w ust. 2 art. 6m, czyli zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości. W takiej sytuacji właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. Z przyjętego rozwiązania wynika zatem, że zasadniczo nowa deklaracja dotyczyć będzie przyszłości, a okresu wstecznego jedynie w zakresie jednego miesiąca, tego w którym nastąpiła zmiana wywołująca konieczność złożenia nowej deklaracji i poprzedzającego miesiąc, w którym została złożona nowa deklaracja. Drugi wyjątek zawarty w ust. 5 art. 6m wyłącza stosowanie ustępu 4, czyli ogólnej zasady zapisanej w tym ustępie, w dwóch sytuacjach. Pierwsza z nich opisana w pkt 1 nie dotyczy rozpatrywanej sprawy, bo związana jest z inną metoda ustalania wielkości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a mianowicie metody od liczby mieszkańców zamieszkujących dana nieruchomość. Druga sytuacja opisana w pkt 2 dotyczy złożenia przez właściciela nieruchomości nowej deklaracji zmniejszającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z informacją lub korektą faktur uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Ta sytuacja dotyczy rozliczeń opłaty przy zastosowaniu metody od ilości zużytej wody w danej nieruchomości, czyli metody stosowanej dla skarżącej Wspólnoty w okresie, którego dotyczy sprawa.

Sąd zgadza się z twierdzeniem organu, że w art. 6m ust. 4 u.c.p.g. wyrażona została ogólna zasada deklarowania i rozliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyłączająca możliwość deklarowania pomniejszającego za okres wsteczny. Jednakże ustawodawca wyraźnie przewidział wyjątki od tej zasady, w tym jeden z nich został określony w art. 6m ust. 5 pkt 2. Rzeczywiście wykładnia analizowanych przepisów nie jest prosta, co przyznał organ odwoławczy. W ocenie Sądu nie ma jednak powodu, aby analizowany przepis interpretować w taki sposób, który spowoduje, że przepis ten nie będzie miał żadnego zastosowania. Intencja ustawodawcy w zakresie przewidzianego przez niego wyjątku została jasno wyrażona, a zatem przepis należy interpretować tak, aby była możliwość jego zastosowania. W uzasadnieniu projektu nowelizacji u.c.p.g. wprowadzającej art. 6m ust. 5 jasno wskazano, że ograniczenia z ust. 4 nie stosuje się w razie złożenia przez właściciela nieruchomości nowej deklaracji zmniejszającej wysokość opłaty w związku z informacją lub korektą faktur uzyskaną z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Ustawodawca miał zatem wyraźnie na uwadze, że przepis ten będzie stosowany, że istnieją sytuacje, w których znajdzie zastosowanie. I nie chodzi o sytuację złożenia nowej deklaracji składanej do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, bo ta sytuacja jest przewidziana odrębnie w końcowej części art. 6m ust. 4 i zasadniczo dotyczy okresu przyszłego z wyjątkiem jednego miesiąca. Należy zatem przyjąć, że ustawodawca nie posługuje się precyzyjnie i konsekwentnie terminami "nowa deklaracja", "korekta deklaracji", i że w sytuacji opisanej w art. 6m ust. 5 pkt 2 właściciel ma prawo złożyć deklarację zmniejszającą wysokość zobowiązania za okres wsteczny, mimo że faktycznie nie tyle będzie to nowa deklaracja, co korekta wcześniej złożonej deklaracji. W gruncie rzeczy w sytuacji opisanej w art. 6m ust. 5 pkt 1 też przecież nie będzie to nowa deklaracja lecz korekta deklaracji wcześniejszej.

Wbrew obawom Kolegium przyjęta przez Wspólnotę wykładnia art. 6m ust. 5 pkt 2 nie jest wykładnią rozszerzającą wyjątek od zasady przewidzianej w ustępie wcześniejszym, lecz wykładnią umożliwiającą dokładne zastosowanie tego wyjątku, a nie jego pominięcie.

Nie jest też uzasadnione twierdzenie organu o traktowaniu uprzywilejowanym metody od ilości zużytej wody wobec pozostałych metod, bo wszystkie metody mają swoje specyfiki. Istotą metody liczenia opłaty od ilości zużytej wody jest ustalenie opłaty jako iloczynu zużytej wody z danej nieruchomości oraz właściwej stawki opłaty. A zatem dopuszczenie korygowania zadeklarowanej wcześniej opłaty, która została obliczona na podstawie danych o ilości zużytej wody w okresie wcześniejszym, umożliwi dokładniejsze powiązanie wysokości opłaty z ilością rzeczywiście zużytej wody. Ponadto Sąd wyraża pogląd, że wprowadzenie ogólnego zakazu składania deklaracji zmniejszających wstecznie wysokość opłaty wynika z tego, że zakaz ten dotyczy wszystkich deklaracji i wszystkich możliwych do zastosowania metod obliczania opłaty i ustawodawca brał pod uwagę, że nie zawsze byłaby możliwość weryfikacji zgodności skorygowanej deklaracji z historyczną sytuacją rzeczywistą. Ale takie niebezpieczeństwo nie dotyczy sytuacji opisanych w hipotezach art. 6m ust. 5 pkt 1 i 2 u.c.p.g.

Dodatkowym argumentem za przyjęciem możliwości złożenia deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty w sytuacji objętej hipotezą art. 6m ust. 5 pkt 2 u.c.p.g., nawet gdy właściciel nieruchomości składa korektę wcześniejszej deklaracji, która formalnie nie jest nową deklaracją, jest brzmienie art. 2a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6q u.c.p.g. Odesłanie zawarte w art. 6q ust. 1 ma postać stosowania wprost w całości Ordynacji podatkowej. Niewątpliwie w tej sprawie istnieją niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa, a zatem powinny one być rozstrzygane na korzyść Wspólnoty.

Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd nie analizował tego, czy treść informacji zawartych w fakturach uzyskiwanych przez Wspólnotę z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego pozwala na precyzyjne ustalenie ilości zużytej wody z danej nieruchomości zgodnie z przepisami określającymi sposób obliczenia tej wielkości. Jest to kwestia wtórna podlegająca sprawdzeniu w razie skorygowania pierwotnej deklaracji.

Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium będzie zobowiązane uwzględnić wskazania Sądu w zakresie wykładni art. 6m u.c.p.g., a w szczególności ustępów 4 i 5 tego artykułu i ich wzajemnych związków.

Z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżona decyzję na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 tej ustawy i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).

P.C.