Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 581/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151a § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lipca 2024 r. sprawy ze sprzeciwu F. Sp. z o.o. w T. od decyzji Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr SE.906.1.2024 BK w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie na rzecz wnoszącej sprzeciw F. Sp. z o.o. w T. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 581/24

UZASADNIENIE

Przedmiotem sprzeciwu F. Sp. z o.o. w T. (dalej w skrócie: "Spółka", "wnosząca sprzeciw") jest decyzja Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej: "PPWIS") z 4 kwietnia 2024 r. nr SE.906.1.2024 BK w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków.

Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [....] (dalej: "PPIS") zawiadomieniem z 22 listopada 2023 r. poinformował ww. Spółkę o zamiarze wszczęcia kontroli prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie oceny bieżącego stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń i wyposażenia obiektu – F. Sp. z o.o. [...] w T.

Po przeprowadzeniu 11 grudnia 2023 r. kontroli, której wyniki zostały utrwalone w protokole kontroli z 11 grudnia 2023 r. nr PSE.9020.4.19.2023, PPIS wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami.

Pismem z 18 grudnia 2023 r. Spółka złożyła zastrzeżenia do protokołu kontroli.

PPIS w [...] pismem z 4 stycznia 2024 r. poinformował Spółkę o nieuwzględnieniu wniesionych zastrzeżeń.

Następnie decyzją z 8 lutego 2024 r. nr PSE.9020.4.19.2023 PPIS w [...] nakazał F. Sp. z o.o. w T.:

1. doprowadzić do należytego stanu technicznego krzesła w gabinecie lekarskim i gabinecie położnej.

2. zapewnić prawidłowy ciąg technologiczny procesu sterylizacji sprzętu używanego w podmiocie leczniczym.

3. opracować dokumentację z zakresu procedur zapobiegających zakażeniom i chorobom zakaźnym związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych.

Termin wykonania ww. obowiązków został ustalony do 30 kwietnia 2024 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spóła wnioskując o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 3a, pkt 4, pkt 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń oraz chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U.

z 2023 r., poz. 1284 ze zm. – dalej: "ustawa o zapobieganiu"), § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm. – dalej: "rozporządzenie z 26 września 1997 r.") oraz § 27 rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakimi powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2022 r., poz. 402 ze zm. – dalej: "rozporządzenie z 26 marca

2019 r." ), art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 416 ze zm. – dalej "ustawa o P.I.S.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, wynikający z naruszenia art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") przejawiające się w uznaniu, że:

- stan krzeseł w gabinetach uniemożliwia ich dezynfekcję;

- nie został zachowany ciąg technologiczny sterylizacji sprzętu używanego w podmiocie leczniczym;

- brak dokumentacji do wglądu z zakresu procedur zapobiegających zakażeniom i chorobom zakaźnym związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych.

W uzasadnieniu strona odwołująca zauważyła, że rzekome popękanie siedzisk krzeseł w gabinecie lekarskim i położnej (jak ustalił organ) nie uniemożliwiają ich mycia i dezynfekcji. Nie każde pęknięcie i defekt powoduje niezdatność krzesła do użytku a nadto żadne przepisy prawa nie regulują tej kwestii. Nie zostały wykonane żadne czynności, badania, które potwierdzałyby tę okoliczność.

Odnośnie niezachowania ciągu technologicznego sprzętu sterylizacji organ winien wskazać, o który element chodzi. Strona nie może się tego domyślać. Nadto przywołany przez kontrolujących pkt 10 załącznika nr 2 do rozporządzenia z 26 marca 2019 r. określa ciąg technologiczny, lecz nie decyduje o ich umieszczeniu w poszczególnych miejscach pomieszczenia. Podkreślono, że od początku działania podmiotu leczniczego przedmiotowy ciąg nie był zmieniany. Został odebrany przez służby sanitarne na początku działalności, w trakcie dotychczasowych kontroli nie podniesiono ww. nieprawidłowości.

W kwestii braku dokumentacji z zakresu procedur zapobiegających zakażeniom i chorobom zakaźnym związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, wbrew stanowisku organu została ona przedstawiona, lecz z przyczyn nieznanych stronie organ nie uwzględnił tych kwestii. Jednocześnie nie wskazał żadnych zastrzeżeń do przedstawianych w trakcie kontroli dokumentów.

Zdaniem Spółki organ przeprowadził postępowanie niedbale, nie podejmował żadnych innych czynności celem weryfikacji swoich założeń, nie wezwał podmiotu leczniczego do złożenia wyjaśnień.

PPWIS w Rzeszowie, działając na podstawie art. 1387 § 2 k.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 4 oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o P.I.S.; art. 11 ust.2 pkt 3, 4, 6, ustawy o zapobieganiu; § 1 - § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 100, poz. 646 – dalej: "rozporządzenie z 27 maja 2010 r.); § 14 rozporządzenia z 26 września 1997 r.; § 27 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 marca 2019 r., wskazaną na wstępie decyzja z 4 kwietnia 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że PPIS wydając decyzję administracyjną jako organ administracji publicznej bierze pod uwagę okoliczności i wagę naruszenia prawa i standardów w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w nadzorowanym podmiocie leczniczym. PPWIS po analizie obowiązków sformułowanych w decyzji organu I instancji uznał, że przedmiotowe powinności nie są dość jasno określone, co może być niezrozumiałe dla wykonawcy tych obowiązków i stanowi trudność w ich realizacji. PPWIS dostrzegł niekompletność dowodów, w ramach realizowanych przez podmiot leczniczy procedur, w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. W związku z powyższym wskazał, że organ I instancji w ponownym postępowaniu powinien ustalić i wyjaśnić:

1. jak podmiot leczniczy monitoruje i ocenia bezpieczeństwo udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych;

2. czy podmiot leczniczy posiada spisane procedury w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, w tym w szczególności procedury dekontaminacji i sterylizacji narzędzi wielorazowego użycia, oraz czy są prowadzone zapisy z wykonywania tych procedur;

3. czy realizowane zabiegi dezynfekcji i sterylizacji są adekwatne do wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą oraz stosowanych przez podmiot leczniczy procedur;

4. jakie jest ryzyko wystąpienia zdarzeń niepożądanych w procesie dekontaminacji i sterylizacji narzędzi wielorazowego użycia w podręcznej sterylizatorni podmiotu, przy niezachowaniu ciągu technologicznego procesu sterylizacji;

5. czy podmiot leczniczy prowadzi szczegółowe zapisy wyników kontroli procesów dekontaminacji i sterylizacji i na jakiej podstawie określa poziom bezpieczeństwa realizowanych przez siebie usług;

6. czy są zapisane i realizowane przez podmiot leczniczy, procedury kontroli wewnętrznej, monitorującej poziom bezpieczeństwa świadczonych usług, uwzględniający przebieg procesów dekontaminacji i sterylizacji w tym podmiocie leczniczym.

W dalszej części organ zaznaczył, że to na kierownikach podmiotów leczniczych oraz innych osobach udzielających świadczeń zdrowotnych spoczywa obowiązek podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych oraz zapewnienia bezpieczeństwa epidemiologicznego pacjentów, korzystających ze świadczeń medycznych. Wskazał na procedury i obowiązkowe działania związane z zapobieganiem zakażeniom oraz właściwy nadzór w zakresie ich realizacji i ich dokumentowanie.

PPWIS wskazał, że analizując dostępne dokumenty z kontroli sanitarnej z 11 grudnia 2023 r., zastrzeżenia podmiotu do ustaleń stanu faktycznego (pismo z 18 grudnia 2023 r.), zawartych w protokole z kontroli z 11 grudnia 2023 r. oraz odpowiedzi organu na zastrzeżenia (pismo z 4 stycznia 2023 r.), zauważył luki w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Stwierdził, że "czynności kontrolne można przeprowadzić w tej sprawie w szerszym zakresie, a dobrą do tego okazją będzie powtórzone postępowanie dzięki temu, że strona złożyła odwołanie".

Organ stwierdził także, że w opisie stanu faktycznego zawartego w protokole kontroli sanitarnej nr PSE.9020.4.19.2023 z 11 grudnia 2023 r., nie znalazł zapisu potwierdzającego skalę zagrożeń i ich wpływu na bezpieczeństwo pacjentów oraz na szerzenie się zakażeń i chorób zakaźnych w [...] w T. – F. Sp. z o.o. Brak informacji o praktykach oraz sposobie monitorowania stosownych procedur w kontrolowanym podmiocie. Odnośnie używania uszkodzonych mebli w pomieszczeniach, w których realizowane są świadczenia medyczne, to narusza to ogólnie przyjęte zasady higieny i wyposażenie takie powinno być niezwłocznie usunięte, co zwykle obejmuje się wprost wyrażonym obowiązkiem jego usunięcia z podmiotu leczniczego w decyzjach organów PIS. Zdaniem organu odwoławczego PPIS prawidłowo uznał tę okoliczność jako naruszającą prawo, ale obowiązek w decyzji opisał zbyt ogólnie. Jako bardziej uzasadniony organ uznał nakaz usunięcia takich sprzętów z dniem doręczenia decyzji, z przyczyn naruszenia zasad higieny, co jako wpływające na zdrowie ludzi, powinno następować bez zwłoki.

Końcowo organ zauważył, że kierunek sprawowanego nadzoru nad przedmiotowym obiektem jest właściwy, a stwierdzone nieprawidłowości należy usunąć albo dobrowolnie przez zobowiązanego, albo pod przymusem po wydaniu decyzji administracyjnej. PPWIS uznał, że kontrolę należy przeprowadzić w szerszym zakresie i bardziej wnikliwie. Dodatkowo zauważył, że okoliczności niezachowania wymagań higienicznych mogą być kwalifikowane jako wykroczenia, co PPIS weźmie pod uwagę w ponownym postępowaniu. Ponadto PPIS weźmie pod uwagę wszelkie opisane okoliczności, ponowi czynności kontrolne i wyda nową decyzję w taki sposób, aby wynikały z niej jednoznacznie obowiązki kontrolowanego.

Jak wyjaśnił organ przyczyną uchylenia decyzji jest potrzeba powtórzenia postępowania wyjaśniającego oraz wydania decyzji w sposób jasny i niebudzący wątpliwości co do treści nałożonych obowiązków. Zalecono rozważenie zastosowania przepisów o wykroczeniach.

PPWIS pozytywnie ocenił czynności podjęte przez organ I instancji, gdyż wykrywanie naruszeń przepisów sanitarnych jest obowiązkiem organów PIS i w tym zakresie organ I instancji dokonał właściwych czynności. Zauważył jednak, że złożenie odwołania przez stronę umożliwiło kontrolę instancyjną zarówno wydanej decyzji, jak i poprzedzającego ją postępowania, czego skutkiem jest uchylenie decyzji celem poszerzenia zakresu kontroli sanitarnej i doprecyzowanie decyzji.

Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od powyżej opisanej decyzji złożyła Spółka – reprezentowana przez pełnomocnika adw. P.K. domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy. Zaskarżona decyzja zawiera nadto wytyczne przekraczające zakres kontroli.

Spółka zwróciła się o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność posiadania przez kontrolowany podmiot procedur kontroli wewnętrznej, monitorującej poziom bezpieczeństwa świadczonych usług, uwzględniający przebieg procesów dekontaminacji i sterylizacji w podmiocie leczniczym.

Zdaniem strony wnoszącej sprzeciw organ II instancji wadliwie wydał decyzję kasatoryjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Organ podnoszone wątpliwości mógł wyeliminować, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. Jako nieprawidłowy strona oceniła pogląd organu II instancji, wedle którego dopuszczalne jest zalecenie organowi I instancji przeprowadzenie czynności kontrolnych w tej sprawie w szerszym zakresie, a to dzięki wniesieniu odwołania przez podmiot. W ocenie strony takie zalecenie stanowi działanie na jej szkodę i narusza cele postępowania odwoławczego. Zaskarżenie nie powinno działać na niekorzyść odwołującego. Podkreślono, że organ II instancji nie może ograniczyć się wyłącznie do kontroli pierwszoinstancyjnego orzeczenia, lecz ma obowiązek rozpatrzenia sprawy we własnym zakresie. Uprawniony jest także, jeżeli zachodzi taka potrzeba, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe (art. 136 k.p.a.). Oznacza to, że organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. W niniejszej sprawie nie poczyniono żadnych czynności wyjaśniających przez organ II instancji. Nadto w decyzji nie wskazano jakie przepisy proceduralne zostały naruszone, a to jest warunek konieczny zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., lecz także wskazać dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

W odpowiedzi na sprzeciw PPWIS wniósł o jego oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wyjaśnił, że przeprowadzenie dowodów na etapie drugiej instancji, czy stosowania art. 136 k.p.a. nie miało uzasadnienia. Dopuszczalne było jedynie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do uzupełnienia dowodów oraz ewentualnie bardziej konkretnego sformułowania obowiązków decyzji. Decyzja kasacyjna nie działa na niekorzyść strony, gdyż nie kreuje żadnych praw ani obowiązków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a."), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Natomiast stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Zwrot normatywny "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest zwrotem ocennym. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie to jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2846/12, z 12 kwietnia 2022 r. sygn. III FSK 4699/21, te orzeczenia i następne dostępne w bazie orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 k.p.a., braki dowodowe postępowania pierwszej instancji nie mogą co do zasady stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Dopiero w razie bezspornego wykazania, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. prowadziłoby w istocie do konieczności zastąpienia w całości organu pierwszej instancji albo przeprowadzenia po raz pierwszy postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, zastosowanie kompetencji kasatoryjnej w świetle przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. może być uznane za uzasadnione. Nie są zatem wystarczające ustalenia organu odwoławczego, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do określonych naruszeń prawa procesowego. Konieczne jest bowiem ścisłe wykazanie, że naruszenia te dotyczą nie tylko istotnych okoliczności prawnych lub faktycznych sprawy, których ustalenie warunkuje prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego, lecz także, że organ odwoławczy nie jest w stanie sanować powyższych uchybień lub uzupełnić materiał dowodowy na podstawie art. 136 k.p.a. bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. W przypadku, gdy organ odwoławczy dochodzi do przekonania o konieczności wydania decyzji kasatoryjnej, winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., lecz również wskazać, dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. Ocena organu w tym zakresie powinna zaś znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wskazanie w uzasadnieniu okoliczności wyczerpujących przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., a także wyjaśnienie przyczyn niezastosowania art. 136 k.p.a., służy wypełnieniu dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., określającego wymogi dla uzasadnienia faktycznego decyzji oraz realizacji wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania (wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 1086/14). Brak precyzyjnego i przekonującego wykazania powyższych przesłanek oraz wydanie decyzji kasatoryjnej są równoznaczne z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 21 lipca 2022 r. sygn. III OSK 1506/22). Natomiast gdy organ odwoławczy dysponuje prawną możliwością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie decyzji kasacyjnej stanowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. I OSK 46/22). Analogiczne stanowisko na temat dopuszczalności wydania decyzji kasacyjnej prezentowane jest również w piśmiennictwie (zob. A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VII. Wolters Kluwer, 2018 r.).

Zaznaczyć należy także, że wydanie decyzji kasatoryjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy, w przeciwieństwie do sądu administracyjnego, jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę.

Sąd podziela zaprezentowane wyżej poglądy i stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonej sprzeciwem decyzji nie zawiera wyjaśnienia odnośnie konieczności zastosowania przez PPWIS przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Nie wskazuje również, z jakiej przyczyny niemożliwym było skorzystanie z dyspozycji art. 136 k.p.a. i wydanie decyzji merytorycznej.

Jak wynika z akt sprawy PPIS w [...] przeprowadził kontrolę w zakresie oceny bieżącego stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń i wyposażenia obiektu – F. Sp. z o.o. [...] w T., ul. [...]. Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli z 11 grudnia 2023 r. nr PSE.9020.4.19.2023.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o P.I.S. w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

W okolicznościach sprawy właśnie w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami PPIS wszczął z urzędu postępowanie, a następnie decyzją z 8 lutego 2024 r. nakazał F. Sp. z o.o. w T.:

1. doprowadzić do należytego stanu technicznego krzesła w gabinecie lekarskim i gabinecie położnej;

2. zapewnić prawidłowy ciąg technologiczny procesu sterylizacji sprzętu używanego w podmiocie leczniczym;

3. opracować dokumentację z zakresu procedur zapobiegających zakażeniom i chorobom zakaźnym związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych.

Termin wykonania ww. obowiązków ustalono do 30 kwietnia 2024 r.

W wyniku złożonego odwołania PPWIS, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Ta decyzja jest przedmiotem wniesionego sprzeciwu i przedmiotem kontroli tut. Sądu.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jedynym powodem skorzystania z dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. były okoliczności, że wskazane w decyzji organu I instancji obowiązki usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości zostały nie dość jasno określone. Ponadto wskazano na niekompletność dowodów, luki w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. PPWIS stwierdził także, że cyt.: "czynności kontrolne można przeprowadzić w tej sprawie w szerszym zakresie, a dobrą do tego okazją będzie powtórzone postępowanie dzięki temu, że strona złożyła odwołanie". PPWIS wskazał na konieczność powtórzenia postępowania wyjaśniającego oraz wydania decyzji w sposób jasny i niebudzący wątpliwości co do treści nałożonych obowiązków. Zalecił rozważenie zastosowania przepisów o wykroczeniach. Organ odwoławczy pozytywnie ocenił czynności podjęte przez organ pierwszej instancji, jednak uznał, że złożenie odwołania przez stronę umożliwiło kontrolę instancyjną zarówno wydanej decyzji, jak i poprzedzającego ją postępowania, czego skutkiem było uchylenie decyzji celem poszerzenia zakresu kontroli sanitarnej i doprecyzowanie decyzji.

W ocenie Sadu w realiach rozpoznawanej sprawy PPWIS, w objętej sprzeciwem decyzji, nie wykazał przesłanek uprawniających ten organ do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Organ odwoławczy nie wskazał w ogóle które przepisy postępowania administracyjnego zostały naruszone. Nie wykazał także, że zakres materiału dowodowego niezbędnego do ewentualnego uzupełnienia rzeczywiście wykracza poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 § 1 k.p.a. i nie mógł zostać ustalony w drodze takiego postępowania możliwego do przeprowadzenia.

Kontrolowana decyzja jest obszerna, jednakże głównie z powodu zrelacjonowania przebiegu postępowania, które toczyło się przed organem I instancji i przywołania przepisów ustawy o P.I.S., ustawy o zapobieganiu i przepisów wykonawczych. Główne zarzuty PPWIS w odniesieniu do decyzji organu I instancji sprowadzają się do konieczności wyjaśnienia i ustalenia następujących kwestii:

1. jak podmiot leczniczy monitoruje i ocenia bezpieczeństwo udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych;

2. czy podmiot leczniczy posiada spisane procedury w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, w tym w szczególności procedury dekontaminacji i sterylizacji narzędzi wielorazowego użycia, oraz czy są prowadzone zapisy z wykonywania tych procedur;

3. czy realizowane zabiegi dezynfekcji i sterylizacji są adekwatne do wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą oraz stosowanych przez podmiot leczniczy procedur;

4. jakie jest ryzyko wystąpienia zdarzeń niepożądanych w procesie dekontaminacji i sterylizacji narzędzi wielorazowego użycia w podręcznej sterylizatorni podmiotu, przy niezachowaniu ciągu technologicznego procesu sterylizacji;

5. czy podmiot leczniczy prowadzi szczegółowe zapisy wyników kontroli procesów dekontaminacji i sterylizacji i na jakiej podstawie określa poziom bezpieczeństwa realizowanych przez siebie usług;

6. czy są zapisane i realizowane przez podmiot leczniczy, procedury kontroli wewnętrznej, monitorującej poziom bezpieczeństwa świadczonych usług, uwzględniający przebieg procesów dekontaminacji i sterylizacji w tym podmiocie leczniczym.

Jak wcześniej wskazano, organ odwoławczy w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego ww. okoliczności nie mogły zostać ustalone w ramach kompetencji wynikających z art. 136 k.p.a. Zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 37 ust. 1 ustawy o P.I.S. w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy te stosuje się bezpośrednio, a nie w sposób odpowiedni. Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o P.I.S. organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z prowadzoną kontrolą mają prawo do żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób.

Zgodzić się trzeba z wnoszącą sprzeciw Spółką, że organ podnoszone wątpliwości mógł wyeliminować przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a.

Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że określone w decyzji pierwszoinstancyjnej obowiązki usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie zostały dość jasno określone, nie uzasadnia zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Raz jeszcze wypada przypomnieć, że rolą organu odwoławczego nie jest jedynie kontrola zaskarżonej decyzji, lecz ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Jeśli organ uznał, że obowiązki te nie zostały w dość jasny i klarowny sposób określone, to mógł w tym zakresie wydać decyzję reformatoryjną.

Sąd nie mógł także zaakceptować poglądu organu odwoławczego, że dzięki wniesieniu odwołania możliwe jest uchylenie decyzji w celu powtórzenia postępowania i przeprowadzenia czynności kontrolnych w szerszym zakresie. Decyzja wydawana na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o P.I.S.

Na skutek złożonego odwołania obowiązkiem PPWIS było ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej nakazu usunięcia przez F. Sp. z o.o. stwierdzonych nieprawidłowości, poprzez wykonanie obowiązków określonych w decyzji (wydanej w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli dotyczącej oceny bieżącego stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń i wyposażenia obiektu ww. Spółki), a nie jedynie kontrola zaskarżonej decyzji i zalecenie przeprowadzenia czynności kontrolnych w szerszym zakresie. Zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 k.p.a. i uszczegółowiona w art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje podjęcie przez organ wszelkich niezbędnych czynności, w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, istotnych dla rozstrzygnięcia. W toku postępowania odwoławczego służy temu właśnie art. 136 k.p.a., na który słusznie zwrócił uwagę pełnomocnik Spółki, w sprzeciwie do Sądu. Organ odwoławczy, dostrzegając konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, może je przeprowadzić we własnym zakresie, albo też zlecić jego przeprowadzenie organowi I instancji w drodze niezaskarżalnego postanowienia. Tych czynności organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie podjął.

Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie oceniał jedynie zgodność z prawem decyzji kasacyjnej PPWIS. Taka decyzja ma charakter procesowy więc nie było rolą Sądu odnoszenie się do merytorycznych zarzutów m.in. co do posiadania przez kontrolowany podmiot procedur kontroli wewnętrznej, monitorującej poziom bezpieczeństwa świadczonych usług, uwzględniający przebieg procesów dekontaminacji i sterylizacji w podmiocie leczniczym.

Ponownie rozpoznając odwołanie PPWIS powinien uwzględnić dokonaną przez Sąd ocenę prawną, mając na uwadze, że wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne w drodze wyjątku od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.

Mając na względzie powyższe przesłanki oraz działając na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł w punkcie I wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji, zasądzając jednocześnie na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. od skarżonego organu na rzecz strony wnoszącej sprzeciw zwrot kosztów postępowania sądowego, które objęły koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od sprzeciwu (pkt II wyroku).