Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SAB/Sz 5/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
659
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 52 par 1 i 2, art. 53 par 2b, art. 58par 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 141
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Sygn. [...] I SAB/Sz 5/23 P O S T A N O W I E N I E Dnia 7 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi S. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta D. w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2019, 2020 i 2021 p o s t a n a w i a odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 23 października 2023 r. S. N. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2019, 2020 i 2021 r.

W treści skargi wskazał, że Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzje administracyjne:

1. Numer BF.ZPO.II3120.12359.2021 z dnia 26 lutego 2021r., w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2019, którą doręczył skarżącym w dniu 2 marca 2021r. Decyzja ta została zaskarżona przez S. N. i J. N. w dniu 13 marca 2021 r. i decyzją SKO.414.710.2021 SKO w K. z dnia 7 czerwca 2021 r. został ona uchylona w całości i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji,

2. Numer BF.ZPO.II.3120.12359.2021 z dnia 26 lutego 2021r., w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2020, którą doręczono skarżącym w dniu 2 marca 2021 r. Decyzja ta została zaskarżona przez S. N. i J. N. w dniu 13 marca 2021 r. i decyzją SKO.414.712.2021 SKO w K. z dnia 7 czerwca 2021 r. został ona uchylona w całości i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji,

3. Numer BF.ZPO.II.3120.12359.2021 z dnia 26 lutego 2021 r., w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2021, którą doręczył skarżącym w dniu 2 marca 2021 r. Decyzja ta została zaskarżona przez S. N. i J. N. w dniu 13 marca 2021r. i decyzją SKO.414.711.2021 SKO w K. z dnia 7 czerwca 2021 r. został ona uchylona w całości i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Burmistrz Miasta i Gminy wydał Decyzje BF.ZPO.II.3120.81.2021 z datą 15 grudnia 2021 r. zmieniającą Decyzję Burmistrza Miasta i Gminy BF.ZPO.II.3120.12359.2021 z dnia 26 lutego 2021 r., w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2020. W tej sprawie nastąpił dalszy bieg z uwagi na zaskarżenie także tej decyzji.

Pomimo upływu 25 miesięcy od dnia wydania przez SKO w K. decyzji z dnia 7 czerwca 2021 r. uchylających wadliwe decyzje Burmistrza Miasta i Gminy, pomimo ponagleń i pism wystosowanych przez skarżących do organu Miasta D. nadal nie zostały wydane decyzje nie tylko, że właściwe lecz żadne jakiekolwiek inne.

Na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 11, art. 12 ust. 4 i art. 14 ust. 1 Ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym (w tym postępowaniu sądowym przed Sądem o charakterze szczególnym tj. Trybunałem Konstytucyjnym) bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 2004 Nr 179 poz. 1843 z póź. zm.), art. 35 k.p.a., art. 36 k.p.a., art. 37 w tym w szczególności § 7 k.p.a., mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o:

1. Stwierdzenie przewlekłości postępowania odwoławczego Sygn. akt [...] od dnia 12 lipca 2017 r., w tym zawisłego przed Trybunałem Konstytucyjnym w niniejszej sprawie,

2. Zobowiązanie Burmistrza Miasta i Gminy w D. do rozpoznania niniejszych spraw w terminie 1 miesiąca od rozpoznania skargi,

3. Przyznanie od Gminy Miasta D., reprezentowanego przez Burmistrza Miasta na rzecz skarżących kwot po 20.000,00 PLN (po dwadzieścia tysięcy złotych) dla każdego ze skarżących.

Do skargi skarżący załączył pismo nazwane ponaglenie z dnia 15.11.2022 r. i pismo z dnia 17.05.2023 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO") wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na brak wystosowania ponaglenia na niezałatwienie sprawy przez Burmistrza Miasta i Gminy. Zdaniem SKO nie jest wystarczającym wniesienie jakiegokolwiek ponaglenia w sprawie, aby wnieść niezwiązaną z tym ponagleniem skargę na przewlekłość danego postępowania. Na marginesie SKO przedstawiło wykaz podjętych w sprawie czynności przez Burmistrza Miasta i Gminy, co zdaniem SKO zaprzecza tezie o przewlekłości postępowania.

Ponadto, zdaniem SKO, wobec wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy w dniu 8 sierpnia 2023 r. decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2019, 2020 i 2021 r. zobowiązanie do rozpoznania spraw w sprawie podatku od nieruchomości za 2019, 2020 i 2021 r. jest bezcelowe. Stronom doręczono decyzje, zaś termin na ewentualne wniesienie odwołania jeszcze nie minął.

Ponadto SKO uznało, żądanie przyznania od Gminy Miasto D. po 20.000 zł dla każdego jako niezasadne z uwagi na to, że powołaną przez skarżącego ustawę nie stosuje się do postępowań podatkowych

SKO wskazało także, że nie jest SKO znana sprawa o sygn. akt [...] od dnia 12 lipca 2017 r., w tym zawisłego przed Trybunałem Konstytucyjnym w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy natomiast rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.).

Stosownie z kolei do art. 141 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., zwanej dalej: "O.p."), na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia.

Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że prawidłowe wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Wskazuje na to w szczególności użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. zwrot "skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść (...) po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu", który należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby prawnie dopuszczalne stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący nie poprzedził skargi ponagleniem. W tym miejscu należy wskazać, że przedłożone przez skarżącego pisma z dnia 15.11.2022 r. i 17.05.2023 r. nie mogą zostać uznane za ponaglenie w niniejszej sprawie. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, iż w treści pisma z 15.11.2022 r. skierowanego do Burmistrza Miasta i Gminy, skarżący wyraźnie wskazał, że skarga dotyczy żądania odpowiedzi na pismo z dnia 24.05.2022 r. i ponownego dokonania pomiarów nieruchomości.

Również w treści pisma z 17.05.2023 r. będącego odpowiedzią na postanowienie z dnia 24.04.2023 r. Burmistrza Miasta i Gminy skarżący wskazał, że pomimo uchylenia przez SKO decyzji do ponownego postępowania, urząd w D.

żąda przedłożenia dowodów zamiast umorzyć podatek.

Zatem tak określony zakres sprawy wiąże Sąd. Zgodnie bowiem z art. 134 p.p.s.a sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy. Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę odrębną w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim aktów administracyjnych. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada skargowości, co oznacza, że sądy administracyjne mogą poddać kontroli określoną aktywność, bądź zaniechanie organów administracyjnych, jedynie na skutek skargi uprawnionego podmiotu. Istotnym w tym kontekście jest przedmiot zaskarżenia wskazany w skardze, którym sąd administracyjny jest związany. (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4911/21)

Poprzedzenie skargi na przewlekłość/bezczynność ponagleniem musi być postrzegane w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem, aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. Dla swej skuteczności ponaglenie musi zostać wniesione w toku postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi opieszałość. Przedłożone przez skarżącego pisma dotyczą okresów wcześniejszych sprzed wydania decyzji przez Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 8.08.2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2019, 2020 i 2021 r. . Wprawdzie związane są one z postępowaniem podatkowym, jednakże nie odnoszą się one do bezczynności organu w prowadzeniu i zakończeniu postępowania podatkowego ale odnoszą się do konkretnych czynności procesowych takich jak pomiary nieruchomości i żądanie przedłożenia dowodów.

Nadto pisma przedłożone przez skarżącego nie zostały skierowane do organu wyższego rzędu i nie spełniają wymogów z art. 141 O.p., tj. nie zawierają stosownego uzasadniania, które pozwoliłby na ich uznanie jako ponaglenia w rozumieniu art. 141 O.p. W ocenie Sądu pisma te stanowią swoistą korespondencję z organem prowadzącym postępowanie podatkowe w pierwszej instancji, przedstawiająca stanowisko skarżącego w związku z zaistniałym sporem, nie stanowią natomiast ponaglenia w rozumieniu art. 141 O.p. W szczególności nie są skierowane do organu wyższego stopnia, nie zawierają w swej treści sformułowania ponaglenie, ani też nie wskazują podstaw prawnych odnoszących się do ponaglenia, nadto argumentacja w nich zawarta, nie odnosi się do zarzucania organowi bezczynności w zakresie wynikającym z treści skargi wniesionej na bezczynności organu.

Natomiast dla dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego konieczne jest skuteczne wniesienie ponaglenia. Tylko takie ponaglenie daje stronie możliwość wniesienia skargi do sądu. Skarga na bezczynność, która nie została poprzedzona ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

W ocenie Sądu przedłożone przez skarżącego pisma z 15.11.2022 r. i 17.05.2023 r. nie były skutecznym środkiem zaskarżenia bezczynności Burmistrza Miasta i Gminy w postępowaniu dotyczącym braku wydania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2019 r., 2020 r., 2021 r. – po uchyleniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze korekcie deklaracji, w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów, warunkującym dopuszczalność skargi na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy.

Jak już wskazano powyżej, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać wezwanie organu odwoławczego do usunięcia naruszenia prawa. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. m.in.: postanowienie NSA z 18 listopada 2020 r. sygn. akt I FSK 495/20, postanowienie NSA z 20 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 2293/22 i postanowienie NSA z 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15).

Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej.

Jak wynika z akt administracyjnych, strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia w zakresie skargi na przewlekłość postępowania, wydania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r., 2020 r., 2021 r.– po uchyleniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, gdyż przed złożeniem skargi do Sądu nie wniosła do właściwego organu ponaglenia.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.), a zatem w przypadku gdy sprawa nie zostanie zakończona aktem administracyjnym.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga została odrzucona jako niedopuszczalna. Brak podstaw do rozpoznania skargi czyni również niedopuszczalnym odnoszenia się do pozostałych żądań skargi.