Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 539/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 18, art. 119, art. 121
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1, art. 200, art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 9 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 roku sprawy ze skargi E. U.-B., A. G., B. P., C. R. i A. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz E. U.-B., A. G., B. P., C. R. i A. G. solidarnie kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł.

Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...] nakazał, w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r. poz. 1409), A.U.– G., A.G., B.P., C.R., E.U.– B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego lewej oficyny, położonego w Ł. przy ul. A nr 142, zgodnie z pkt 7 oraz rys. 1 – 12 ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego (lewa oficyna) zlokalizowanego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 142, opracowanej przez mgr inż. R.G., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności konstrukcyjno – budowlanej oraz zgodnie z "Projektem robót koniecznych w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami", opracowanym przez mgr inż. arch. Z.O. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności architektonicznej oraz mgr inż. R.G., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, z wyłączeniem budowy nowych schodów oraz zgodnie z "Projektem robót koniecznych w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami" – branża instalacje sanitarne opracowanym przez inż. M.W. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności instalacyjnej oraz mgr inż. P.K. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności instalacyjnej oraz zgodnie z "Projektem robót koniecznych w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami" – branża elektryczna, opracowanym przez technika J.S. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności instalacyjno – inżynieryjnej oraz przez inż. A.G. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności instalacyjnej, w terminie do dni 31 grudnia 2014r. Ponadto organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego zakazał użytkowania lokali mieszkalnych zlokalizowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym lewej oficyny położonym w Ł. przy ul. A nr 142:

klatka 1, parter - 28/29, 30/31, I piętro – 32, 33, 34, 35, II piętro – 36, 37, 38, 39, III piętro – 40, 41, 42, 43, poddasze – 44, 45,

klatka 2, parter – 46/47, 48/49, I piętro – 50/53, 51/52, II piętro – 54, 55, 56, 57, III piętro – 58, 59, 60, 61, poddasze – 62,63

do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Pismem z dnia 17 grudnia 2014r. E.U.– B. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o przedłużenie terminu wykonania ww. prawomocnej decyzji do dnia [...] argumentując, iż do końca stycznia wyprowadzą się lokatorzy z 5 mieszkań oraz Gmina Miasto Ł. zobowiązała się do zapewnienia lokali zamiennych lokatorom kolejnych 7 mieszkań.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...]. nr [...], znak: [...]zmienił własną ostateczną z dnia [...] nr [...]w części dotyczącej określenia terminu wykonania zobowiązania w ten sposób, że uchylił termin określony na 31 grudnia 2014r. i określił nowy termin zobowiązania na dzień 30 czerwca 2015r.

W związku z kolejnym wnioskiem E.U.– B. o przedłużenie terminu wykonania prawomocnej decyzji z dnia [...] spowodowanym dalszym oczekiwaniem lokatorów na decyzje o przyznaniu konkretnych lokali Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...] odmówił zmiany własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...] zmienionej następnie decyzją z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej określenia terminu wykonania zobowiązania do dnia 30 czerwca 2016r.

W dniu [...] organ stopnia powiatowego wydał upomnienie, znak: [...] wzywające zobowiązanych do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...][...].

Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] nr [...].

W dniu [...] organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy nr [...] skierowany do E.U.– B., nr [...] skierowany do A.U. – G., nr [...]skierowany do B. P., nr [...]skierowany do C.R. oraz nr [...] skierowany do A. G.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ stopnia podstawowego oddalił jako bezzasadne zarzuty zgłoszone przez E.U.- B. na prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nałożył solidarnie na A.U. – G., B.P., E.U.– B., C. R. i A. G.

1. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł z powodu uchylania się zobowiązanych od wykonania obowiązku polegającego na:

- usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego lewej oficyny, położonego w Ł. przy ul. A nr 142, zgodnie z pkt 7 oraz rys. 1 – 12 ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego (lewa oficyna) zlokalizowanego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 142;

- zakazie użytkowania lokali mieszkalnych zlokalizowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym lewej oficyny położonym w Ł. przy ul. A nr 142: klatka 1, parter – 28/29, 30/31, I piętro – 32, 33, 34, 35, II piętro – 36, 37, 38, 39, III piętro – 40, 41, 42, 43, poddasze – 44, 45, klatka 2, parter – 46/47, 48/49, I piętro – 50/53, 51/52, II piętro – 54, 55, 56, 57, III piętro – 58, 59, 60, 61, poddasze – 62, 63 do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości,

2. obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł.

Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wezwał A.U.-G. , B. P., E.U.– B., C.R., A. G. do wpłacenia grzywny i opłaty egzekucyjnej na konto Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. i do wykonania określonego w tytule wykonawczym [...],[...],[...],[...] i [...] obowiązku w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.

W terminie prawem przewidzianym zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E.U.– B., nie zgadzając się z jego rozstrzygnięciem i zarzucając naruszenie:

- art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r. poz. 599), dalej powoływanej jako "u.p.e.a.", poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia w najwyższej przewidzianej prawem wysokości, bez rozważenia sytuacji majątkowej zobowiązanych oraz wbrew zasadzie najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego;

2. art. 119 u.p.e.a. poprzez nałożenie na zobowiązaną grzywny w celu przymuszenia, w sytuacji gdy obiektywnie nie jest możliwe wykonanie obowiązku nałożonego decyzją ostateczną i jego wykonanie uzależnione jest od współdziałania osób trzecich, tj. Prezydenta Miasta Ł.

Z powyższych względów autorka zażalenia wniosła o uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania.

Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu ww. zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.. W ocenie organu II instancji postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującą procedurą określoną w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie bowiem z art. 15 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu zostało w dniu 18 sierpnia 2015r. skutecznie doręczone upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązku. Następnie organ stopnia podstawowego wystawił względem zobowiązanego tytuł wykonawczy zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej, spełniający wymagania, określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podkreślił, że wysokość jednorazowo nałożonej grzywny stanowi środek egzekucyjny, którego celem jest przede wszystkim doprowadzenie do wykonania obowiązku pośrednio, poprzez dolegliwość tego środka, który ma skłonić do wykonania określonego obowiązku niepieniężnego. Organ wskazał, że ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku.

Organ zażaleniowy stwierdził, że organ I instancji wskazał ustalenia faktyczne, uzasadniające nałożenie grzywny w wysokości 10.000 zł, tj. ustalił, że budynek jest w bardzo złym stanie technicznym, co w dużym stopniu zagraża bezpieczeństwu rodzin go zamieszkujących. Jednoczenie zauważył, iż w przypadku wykonania przez stronę zobowiązaną obowiązku może ona wystąpić, zgodnie z art. 125 u.p.e.a. o umorzenie nieuiszczonej grzywny, zaś zgodnie z art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywna uiszczona lub ściągnięta w celu przymuszenia może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w wysokości 75 % lub w całości.

W dalszej kolejności organ rozpatrujący zażalenie, powołując się na przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego. (Dz.U. z 2005r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), stwierdził, że mimo iż egzekwowany obowiązek obciąża właściciela, to zobowiązanym do zapewnienia lokali zamiennych jest inny podmiot, którym w niniejszej sprawie jest Gmina Ł.. Natomiast organ egzekucyjny nie może badać zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Sprawa dotycząca oceny legalności decyzji nakładającej obowiązek nie jest bowiem przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Organ zażaleniowy wyjaśnił również, iż podnoszona kwestia związana z niemożnością wykonania obowiązku, z powodu niezapewnienia przez Gminę Ł. lokali zastępczych dla lokatorów przedmiotowego budynku, nie może być uwzględniona, gdyż nie powoduje niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. W ocenie organu rozpatrującego zażalenie zarzut niewykonalności obowiązku nie może zostać uznany za uzasadniony, gdyż możliwa jest jego realizacja. Natomiast kwestia związana z przydziałem lokalu przez gminę, czy też przeprowadzenia eksmisji lokatora wykracza poza zakres obowiązku dotyczącego zakazu użytkowania poszczególnych lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku. Ponadto problemy z wykwaterowaniem najemcy nie mogą zostać uznane za trwale, gdyż przydział lokalu z gminnych zasobów lokalowych przerwie tymczasową niemożność wykonania obowiązku. Podsumowując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem i brak jest podstaw prawnych do jego zmiany bądź uchylenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. wywiedli E.U.– B., A.G., B.P., C.R. i A.G.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie:

1. art. 119 u.p.e.a. poprzez nałożenie na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia, w sytuacji gdy obiektywnie nie jest możliwe wykonanie obowiązku nałożonego decyzją ostateczną i jego wykonanie uzależnione jest od współdziałania osób trzecich, tj. władzy publicznej – Prezydenta Miasta Ł.;

2. art. 7 § 2 i § 3 u.p.e.a. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia wbrew zasadzie najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego oraz wbrew zasadzie niezbędności;

3. art. 119 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia pomimo podjęcia przez zobowiązanych wszelkich możliwych czynności zmierzających do wykonania obowiązku;

4. art. 4 ust. 2 w zw. z art. 32 i art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie prawa lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, poprzez ich niezastosowanie i pominięcie, że to na gminie spoczywa obowiązek zapewnienia lokali socjalnych i zamiennych oraz pokrycia kosztów przeprowadzki.

W uzasadnieniu skargi jej autorzy wyjaśnili, że część lokali w lewej oficynie budynku użytkowana jest przez lokatorów Miasta Ł. Aby wykonać obowiązek nałożony decyzją, konieczne jest opróżnienie wszystkich lokali mieszkalnych. Tymczasem wskazanie lokali zamiennych dla lokatorów jest obowiązkiem Gminy Miasta Ł., a taki stan rzeczy czyni niemożliwym wykonanie obowiązku skonkretyzowanego w ostatecznej decyzji. Skarżący wskazali nadto, że w zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazali na niewykonalność obowiązku nałożonego ostateczną decyzją właśnie z uwagi na brak współdziałania Gminy Miasta Ł. oraz lokatorów. Wyjaśnili, że Gmina Miasto Ł. dopiero dnia 18 grudnia 2015r. skierowała do lokatorów pisma, w których zaoferowała lokale zamienne, pomimo że organ wiedział o konieczności wyprowadzenia swych lokatorów już w styczniu 2014r. Natomiast współwłaściciele nieruchomości nie mają żadnego wpływu na termin wyprowadzenia lokatorów przez Gminę Ł.

Wobec powyższego – w ocenie zobowiązanych – stosowanie wobec nich środka egzekucyjnego jest niezasadne i niecelowe, gdyż nie doprowadzi do wykonania obowiązku, bowiem nie mają wpływu na spełnienie czynności, które stanowiłyby wykonanie obowiązku nałożonego decyzją ostateczną. Skarżący podnieśli następnie, że na obecnym etapie, nawet gdyby zlecili profesjonalnemu podmiotowi wykonanie remontu oficyny, to i tak przeprowadzenie tych prac byłoby niemożliwe z uwagi na obecność w budynku lokatorów Gminy Ł. W takiej sytuacji zastosowanie środka egzekucyjnego jest niecelowe i niewspółmierne.

Zdaniem autorów skargi przy zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia organ wymierzył grzywnę w najwyższej możliwej kwocie, tj.10.000 zł bez wzięcia pod uwagę, że obowiązek jest niewykonalny z obiektywnych przyczyn. Niewykonanie obowiązku przez zobowiązanych jest okolicznością wtórną i powodowaną niewykonaniem obowiązku przez Gminę Miasto Ł., która do chwili obecnej nie ukończyła procedury wskazania uprawnionym lokali zamiennych, co winno spowodować opróżnienie przez lokatorów lokali mieszkalnych, zajmowanych dotychczas. Wobec powyższego – zdaniem skarżących – niezasadne i niecelowe jest stosowanie środków egzekucyjnych wobec osób, które z przyczyn obiektywnych, nie mogą wykonać nałożonego obowiązku.

Dalej w skardze podniesiono, że zgodnie z przepisami prawa oraz utrwalonym orzecznictwem, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności w wypadku, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego. Natomiast w niniejszej sprawie wykonanie nałożonego na zobowiązanych obowiązku nie może być wykonane osobiście przez zobowiązanych, bowiem są oni uzależnieni od działań władzy publicznej.

Skarżący podkreślili również, że organ w niniejszej sprawie nie zastosował w ogóle przepisów art. 4 ust. 2 w zw. z art. 32 i art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, które wskazują na podmiot odpowiedzialny za spowodowanie opróżnienia lokali mieszkalnych. W okolicznościach sprawy podmiotem tym jest Gmina Miasto Ł., która powinna zapewnić lokatorom lokale zamienne i pokryć koszty ich przeprowadzki. Organ nie wziął w ogóle pod uwagę, że zobowiązani wielokrotnie upominali gminę, aby ta spowodowała opróżnienie lokali mieszkalnych przez swych lokatorów. Organ pominął także fakt, że zobowiązani gotowi są obowiązek wykonać, ale obiektywnie nie mają takiej możliwości.

Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jak i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, uznając że podniesione w skardze argumenty nie mają wpływu na zmianę dotychczasowego stanowiska zajętego w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę uwzględniając skargę może uchylić akt, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części bądź stwierdza wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa. Jeśli nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Stosownie do art. 121 § 2 u.p.e.a. każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000zł. Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, chyba że egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, bowiem wówczas grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (art. 121 § 1 i 4 u.p.e.a.). Zaznaczyć należy, że grzywna, o której mowa, nie stanowi kary, lecz środek mający na celu przymuszenie do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji (vide wyroki: NSA z dnia 10 maja 2012r. sygn. akt II OSK 312/11, WSA w Ł. z dnia 8 maja 2014r. sygn. akt II SA/Łd 66/14, w Kielcach z dnia 29 września 2016r. sygn. akt I SA/Ke 436/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Stosownie bowiem do treści art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Ponadto na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości (art. 126 u.p.e.a.). Zatem, jeżeli zobowiązany wykona egzekwowany obowiązek, nie będzie ponosił kosztów nałożonej przez organ grzywny w celu przymuszenia do wykonania owego obowiązku.

Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 u.p.e.a.). Niewątpliwe w okolicznościach niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zasadnie nałożył na A.U.-G. , B. P., E.U. – B., C. R. i A. G. – współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w Ł. przy ul. A nr 142 grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. nr [...]. Z akt sprawy wynika bowiem, że zobowiązani nie wykonali dotychczas obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego oraz zakazu użytkowania lokali mieszkalnych zlokalizowanych w tymże budynku. Organ egzekucyjny był zatem zobowiązany do podjęcia środków celem wyegzekwowania tegoż obowiązku. Egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek ma charakter niepieniężny, zatem organ egzekucyjny miał do dyspozycji środki wymienione w art. 1a pkt 12b u.p.e.a. W niniejszej sprawie uznać należy, że organy dokonały prawidłowego wyboru środka egzekucyjnego jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego, a zarazem prowadzącego do wykonania obowiązku. Przepisy u.p.e.a. w przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego w postaci wykonania określonych robót budowlanych dopuszczają zastosowanie faktycznie dwóch środków egzekucyjnych: grzywny w celu przymuszenia (art. 119 u.p.e.a.) oraz wykonania zastępczego (art. 127 u.p.e.a.). Grzywna w celu przymuszenia jest natomiast co do zasady mniej uciążliwym środkiem niż wykonanie zastępcze, którego koszty ponosi zobowiązany.

Zauważyć również należy, że określenie przez ustawodawcę tylko górnej granicy grzywny w celu przymuszenia oznacza, iż ustalenie wysokości grzywny następuje w ramach przyznanego organowi w tym względzie uznania administracyjnego. Organ wymierzając grzywnę winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, tak by skłonić zobowiązanego do określonego zachowania się. W przepisie art. 121 u.p.e.a. ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Nie jest to jednak uznanie dowolne, bowiem organ, ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia, nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji. W szczególności organ winien mieć na uwadze zasadę racjonalnego działania, o której mowa w art. 7 § 2 u.p.e.a. i zasadę niezbędności, wyrażoną w art. 7 § 3 u.p.e.a. Z ww. zasad wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Organ określając wysokość grzywny winien kierować się potrzebą zapewnienia efektywności prowadzonej egzekucji.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ nałożył na zobowiązanych grzywnę w maksymalnej wysokości, o której mowa w art. 121 § 2 u.p.e.a. Należy zaznaczyć, że wymierzając grzywnę organ winien w uzasadnieniu rozstrzygnięcia każdorazowo przedstawić ustalenia faktyczne, które stały się podstawą wymierzenia grzywny w takiej, a nie innej wysokości. Tymczasem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ nie uzasadnił nałożenia na zobowiązanych tak dotkliwej sankcji. Lakoniczne wskazanie przez [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., iż organ I instancji poczynił ustalenia, iż budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym i zagraża bezpieczeństwu rodzin go zamieszkujących, nie jest uzasadnieniem spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Stwierdzić należy, że organ winien określić wysokość grzywny po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym okoliczności wskazywanych w toku postępowania przez współwłaścicieli budynku położonego w Ł. przy ul. A nr 142, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Należy pamiętać, że rozstrzygnięcie uznaniowe w zakresie wymiaru grzywny winno być szczególnie starannie uzasadnione, tak by adresat, a w dalszej kolejności Sąd mógł zweryfikować, czy wszelkie podniesione przez strony okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane należytej ocenie. Z akt sprawy wynika, że organ ustalając wysokość grzywny nie odniósł się do argumentacji skarżących, iż w sprawie podjęli wszelkie możliwe czynności zmierzające do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...]. Poza tym organ nie uwzględnił okoliczności, że przedmiotowy obowiązek został częściowo wykonany, bowiem z budynku wyprowadzono lokatorów z większości mieszkań, a ponadto w budynku wykonano określonej prace zabezpieczające. Zobowiązani w toku postępowania podkreślali, że nie są w stanie wykonać w dalszym zakresie nałożonego na nich obowiązku z uwagi na niezakończenie przez Gminę Miasto Ł. procedury wskazywania lokali zamiennych części lokatorom przedmiotowego budynku. Jakkolwiek – wbrew temu co podnosili skarżący – ww. zaniechania Gminy Ł. nie czynią nałożonego obowiązku przejściowo niewykonalnym, to jednak powyższe okoliczności winny zostać uwzględnione przy ustalaniu wysokości nakładanej grzywny w celu przymuszenia. Nie można bowiem w tym zakresie pominąć, że skarżący wielokrotnie zwracali się do Gminy Ł. z próbą o przyznanie lokali zamiennych. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że organ ustalając wymiar grzywny w ogóle nie wziął pod uwagę powyższych okoliczności, które są bezpośrednią przyczyną zaprzestania dalszego niewykonania obowiązku przez zobowiązanych, a następnie nie uzasadnił w należyty, przekonywujący sposób wymierzenia grzywny w maksymalnej dopuszczalnej wysokości.

Podsumowując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza przepis art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 18 K.p.a. i art. 121 u.p.e.a. Organ nie uzasadnił w dostatecznym zakresie powodów wymierzenia grzywny w maksymalnej wysokości, co stanowi naruszenie wskazanych przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy uzasadniający uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w motywach niniejszego wyroku i wyda odpowiednie rozstrzygnięcie zawierające szczegółowe rozważania w zakresie wymiaru grzywny (art. 153 P.p.s.a.).

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c, P.p.s.a orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do dyspozycji art. 200 i art. 205 § 2 ustawy P.p.s.a.

IB