Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 824/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 171
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, , Protokolant ref. Beata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. Komendant Główny Policji (dalej także: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. B. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji (dalej także: "organ pierwszej instancji") nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.) z dniem [...] grudnia 2022 r. - utrzymał w mocy sporny rozkaz personalny organu pierwszej instancji.

Zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji wydany został w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia [...] października 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wystąpił do Komendanta [...] Policji o zwolnienie ze służby w Policji skarżącego A. B. - wówczas referenta Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu wniosku Komendant Powiatowy Policji w [...] wskazał, że skarżący w dniu [...] września 2022 r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Biura Spraw Wewnętrznych Policji Wydziału w [...] i doprowadzony do Prokuratury Okręgowej w [...] w sprawie o sygn. akt [...].

We wniosku stwierdzono, że Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] w dniu [...] września 2022 r. przedstawił skarżącemu zarzut o to, że w dniu [...] września 2020 r. w [...], woj. [...], jako funkcjonariusz publiczny Komendy Powiatowej Policji w [...], działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz korzyści osobistej przez inną osobę w postaci uniknięcia odpowiedzialności za spowodowanie kolizji drogowej oraz za wykroczenie polegające na kierowaniu pojazdem pomimo zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów karnych, przekroczył uprawnienia i nie dopełnił obowiązków określonych przepisami: ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2008 ze zm.), ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 457 ze zm.), ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2002 r. w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 613 ze zm.) w ten sposób, że pełniąc służbę w Wydziale [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], w ramach patrolu drogowego mającego za zadanie ochronę bezpieczeństwa i porządku w ruchu lądowym, kontrolowanie ruchu na drogach oraz zapobieganie przestępstwom i wykroczeniom, nie przeprowadził zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia rzetelnego postępowania mandatowego i będąc uprawnionym do wystawienia dokumentu w postaci mandatu karnego, poświadczył nieprawdę w notatniku służbowym, że sprawcą kolizji drogowej zaistniałej w dniu [...] września 2020 r. na skrzyżowaniu ul. [...] w [...] z udziałem pojazdu marki [...] kierowanego przez mężczyznę i pojazdu marki [...] kierowanego przez kobietę, był inny mężczyzna, w sytuacji gdy faktycznym współsprawcą i kierującym pojazdem marki [...] był mężczyzna, który mając uprzednio zatrzymane prawo jazdy za przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów, nie zastosował się do znaków drogowych świetlnych i poziomych, wjechał na skrzyżowanie zderzając się z jadącą ul. [...] kobietą kierującą samochodem marki [...], przy czym przyjął od dwóch mężczyzn i jednej kobiety korzyść majątkową w kwocie 3.000 zł za zachowanie stanowiące naruszenie prawa, czyli za odstąpienie od ukarania faktycznego sprawcy wykroczenia i ukaranie mandatem karnym osoby podstawionej oraz sporządzając notatkę służbową w notatniku służbowym, w której poświadczył nieprawdę, tj. o przestępstwo z art. 228 § 3 kk w zw. z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.

Mając powyższe na względzie, Komendant Powiatowy Policji w [...] stwierdził w uzasadnieniu wniosku, że przedstawienie skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego nasuwa uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakim musi legitymować się policjant pozostający w służbie.

Postanowieniem z dnia [...] września 2022 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział Karny zastosował wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy od dnia [...] września 2022 r. godzina [...] do dnia [...] grudnia 2022 r. godzina [...].

W związku z powyższymi ustaleniami, w dniu [...] września 2022 r. przeciwko skarżącemu wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w [...], działając na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych od dnia [...] września 2022 r. do dnia [...] grudnia 2022 r.

Pismem z dnia [...] października 2022 r. Komendant [...] Policji poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji. Komendant [...] Policji jednocześnie pouczył skarżącego o przysługujących policjantowi uprawnieniach i obowiązkach związanych z przedmiotowym postępowaniem, a także wskazał, że może zapoznać się z aktami sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, Komendant [...] Policji wezwał skarżącego do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego Komendant [...] Policji - działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2022 r.

W uzasadnieniu wydanego rozkazu personalnego Komendant [...] Policji stwierdził, że w toku śledztwa prowadzonego w Prokuraturze Okręgowej w [...] w sprawie sygn. akt [...] skarżącemu w dniu [...] września 2022 r. ogłoszono zarzut popełnienia przestępstwa polegającego na osiągnięciu korzyści majątkowej, przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków określonych przepisami ustawy, który będąc uprawnionym do wystawienia dokumentów określonej treści, w ramach wykonywanych obowiązków służbowych, poświadczył w nich nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne w toku postępowania w sprawie o wykroczenie co stanowi przestępstwo określone w art. 228 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

W tej sytuacji, organ pierwszej instancji stwierdził, że ocena tego faktu w kontekście dyspozycji art. 1, art. 25 ust. 1, art. 27 ust. 1 oraz art. 58 ust. 1 ustawy o Policji wskazuje, że policjant, który jest podejrzany o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, a takim niewątpliwie jest osiągnięcie korzyści majątkowej, przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków oraz poświadczenie nieprawdy w dokumentach co do okoliczności mających znaczenie prawne, jako funkcjonariusz publiczny traci przymiot posiadania nieposzlakowanej opinii.

W związku z powyższym, organ pierwszej instancji uznał, że pozostawienie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią, narusza ważny interes służby.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że opisany w zarzutach sposób działania skarżącego uznać należy za szczególnie naganny, albowiem zestawienie funkcjonariusza, który zobowiązany jest do zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz wykrywania przestępstw i wykroczeń i ścigania ich sprawców z czynem, którego finalnym efektem było osiągnięcie korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od wykonania czynności służbowej w celu uniknięcia, kary przez sprawcę kolizji drogowej, skutkuje bardzo negatywnym wydźwiękiem społecznym i podważa zaufanie do całej formacji.

W tej sytuacji, organ pierwszej instancji stwierdził, że nie do pogodzenia jest realizacja zadań ustawowych Policji, w tym w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, przez policjanta, który - będąc funkcjonariuszem publicznym - podejrzany jest o popełnienie czynu zabronionego związanego z osiągnięciem korzyści majątkowej, przekroczeniem uprawnień i niedopełnieniem obowiązków oraz poświadczeniem nieprawdy w dokumentach.

W związku z powyższym, Komendant [...] Policji uznał, że sam fakt przedstawienia skarżącemu zarzutu popełnienia wskazanego wyżej zbiegu przestępstw sprawia, że utracił on przymiot konieczny do pozostawania w szeregach Policji, czyli posiadania nieposzlakowanej opinii.

W tym stanie rzeczy, organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie daje gwarancji strzeżenia honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej, do czego obliguje go dyspozycja art. 25 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy o Policji, a pozostawienie skarżącego w służbie jest sprzeczne z interesem społecznym, tożsamym z interesem służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez prawidłowe wykonywanie zadań ustawowych przez policjantów.

W ocenie Komendanta [...] Policji, w przedmiotowej sprawie niewątpliwie zaszła rzeczywista potrzeba dokonania zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Organ pierwszej instancji biorąc pod uwagę zaistniały stan faktyczny i prawny sprawy, który uniemożliwił rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem na innej podstawie prawnej, stwierdził, że zasadnym jest zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. gdy wymaga tego ważny interes służby.

Komendant [...] Policji wskazał, że w interesie służby leży pełnienie służby w Policji przez osoby posiadające nieposzlakowaną opinię, dbające o dobro służby, w szczególności dbające o dobre imię Policji, jej społeczny wizerunek, pogłębiające zaufanie obywateli do jej organów, a także dające gwarancję praworządnego działania aparatu Policji, a także niezależności tej formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusz Policji, któremu - tak jak skarżącemu - przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. polegającego na osiągnięciu korzyści majątkowej, przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków oraz poświadczeniu nieprawdy w dokumentach, naraża dobre imię Policji, podważając zaufanie obywateli do jej organów. Według Komendanta [...] Policji, takie działanie uznać należy za sprzeczne z ważnym interesem służby, gdyż ma niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji, a także nie sprzyja budowaniu autorytetu tej formacji i jej funkcjonariuszy. Ponadto, organ pierwszej instancji stwierdził, że policjant podejrzany o popełnienie przestępstwa polegającego na osiągnięciu korzyści majątkowej, w zamian za odstąpienie od wykonania przewidzianych prawem czynności wobec sprawcy zdarzenia drogowego nie daje gwarancji posiadania nieposzlakowanej opinii, a także, że będzie strzegł honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegał zasad etyki zawodowej.

W ocenie Komendanta [...] Policji, zachowanie skarżącego było naganne w stopniu, który wpływa na wiarygodność Policji, gdyż funkcjonariusz Policji ma bowiem obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego postawy moralnej, etycznej oraz kwalifikacji na zajmowanym stanowisku.

Ponadto, Komendant [...] Policji wskazał, że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż konieczność jej wykonania przed upływem terminu do wniesienia odwołania warunkowana jest ważnym interesem służby, tożsamym z interesem społecznym, wyrażającym się szczególnym statusem i zadaniami Policji, mającymi bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny, realizowany przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji. Organ pierwszej instancji uznał zatem, że sam charakter zarzucanego przestępstwa oraz fakt niemożności pogodzenia działania wymienionego funkcjonariusza z etosem służby w Policji uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 108 § 1 k.p.a. Organ pierwszej instancji podkreślił jednocześnie, że zwolnienie skarżącego ze służby w Policji umożliwi właściwemu przełożonemu w sprawach osobowych niezwłoczne mianowanie innego policjanta w celu zapewnienia sił i środków dla realizacji ustawowych zadań Policji.

Pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł odwołanie od powyższego rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2022 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej Komendant Główny Policji - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. utrzymał w mocy sporny rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2022 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego Komendant Główny Policji stwierdził, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych.

W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Organ odwoławczy stwierdził, że policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Zdaniem organu odwoławczego, policjant traci również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania.

Komendant Główny Policji uznał w konsekwencji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby, albowiem sytuacja ta wpływa demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt 1 OSK 1594/15, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13 oraz z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1031/14).

Komendant Główny Policji stwierdził, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko skarżącemu funkcjonariuszowi o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, dobitnie wskazuje nie tylko na możliwość naruszenia przepisów prawa karnego, ale przede wszystkim jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że zachowanie skarżącego nie tylko spowodowało podważenie zaufania do instytucji publicznej, jaką jest Policja, ale przede wszystkim stanowi jaskrawy przykład zachowania nielicującego z godnością i etosem zawodu policjanta, a także przykład zaprzeczenia zobowiązaniom wynikającym z roty złożonego ślubowania.

Organ odwoławczy uznał, że powyższe zachowanie skarżącego nie tylko dyskredytuje go, jako osobę o nieposzlakowanej opinii (vide: art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Mając na względzie powyższe, Komendant Główny Policji wskazał, że skierowanie postępowania karnego przeciwko skarżącemu, a następnie objęcie go aktem oskarżenia - sprawia, że skarżący niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.

Tym samym, organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, a zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który niezbędny jest do pełnienia służby w Policji, zaś okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawanie wymienionego w służbie.

Organ odwoławczy uznał, że zwolnienie skarżącego funkcjonariusza ze służby w Policji należy rozpatrywać co najmniej w dwóch aspektach. Po pierwsze, stanowi ono zdecydowaną reakcję formacji policyjnej na przejawy łamania prawa i lekceważenia etosu zawodu przez jej członka, a po drugie - jest sygnałem zwrotnym dla społeczeństwa wskazującym na to, że Policja jest w stanie sama oczyścić swoje szeregi postępując bezkompromisowo wobec tych, którzy nie zasługują na to by dalej w niej służyć i być z nią identyfikowani.

Komendant Główny Policji zwrócił uwagę, że organy Policji, prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, nie badał zasadności zarzutu zawartego w treści postanowienia o przedstawieniu zarzutów, czy też w akcie oskarżenia. Organ odwoławczy wskazał, że nie oceniał również okoliczności towarzyszących przedstawieniu zarzutów karnych objętych aktem oskarżenia, a także wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego pod kątem odpowiedzialności karnej, a tym bardziej nie odnosił się w jakikolwiek sposób do winy, czy też niewinności podejrzanego. Organ odwoławczy zaznaczył, że zasada prawdy materialnej obowiązująca w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji zorientowana jest w odmiennym kierunku, niż ma to miejsce w postępowaniu karnym. Organ odwoławczy zauważy l bowiem, że celem w tym przypadku jest wyłącznie ustalenie, czy dane okoliczności, w których uczestniczył dany policjant albo które są z nim immanentnie związane, zagrażają dobru, jakim jest ważny interes służby.

Komendant Główny Policji uznał jednocześnie, że konieczne jest także podkreślenie, iż poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego (dyscyplinarnego), w tym wynikające z treści art. 5 § 2 k.p.a. (art. 135g ustawy o Policji), nie mogą być przenoszone do postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, gdyż postępowanie to rządzi się własnymi zasadami i regułami wynikającymi z odpowiednich przepisów ustawy o Policji oraz z Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy zauważył ponadto, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Organ odwoławczy podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdził, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia"

Jednocześnie, organ odwoławczy wskazał, że NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13, stwierdził, iż "zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych".

W tej sytuacji, Komendant Główny Policji stwierdził, że dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego dotyczącego zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oceny zasadności przedstawionego skarżącemu zarzutu, wniesionego przeciwko niemu aktu oskarżenia do sądu, czy też rozstrzyganie o jego winie lub niewinności, nie jest i nie byłoby uprawnione. Komendant Główny Policji wskazał natomiast, że organy Policji są zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa i skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia do sądu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07, czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 924/16).

Organ odwoławczy uznał ponadto, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - nie wymaga natomiast badania w niniejszym postępowaniu postawa skarżącego, jaką przejawiał w przeszłości będąc w służbie w Policji, a także przebieg owej służby, jego osiągnięcia zawodowe, czy też odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwo. Organ odwoławczy zauważył zresztą, że nie kwestionuje tego, iż skarżący, pełniąc służbę w Policji, cieszył się nieposzlakowaną opinią, gdyż był to warunek sine qua non umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego.

Mając na względzie powyższe, Komendant Główny Policji uznał, że zebrany został, a następnie wszechstronnie oceniony cały materiał dowodowy niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzona w sprawie dokumentacja w postaci postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a także informacja o skierowanym do sądu akcie oskarżenia, jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Według organu odwoławczego, wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przez skarżącego przymiotu nieposzlakowanej opinii, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji albo wykonanie innych czynności (w tym tych wnioskowanych przez stronę skarżącą), w sposób oczywisty powodowałoby przedłużenie tego postępowania.

Na marginesie organ odwoławczy zauważył, że czynności, których wykonania żądał pełnomocnik skarżącego, nie byłyby relewantne z punktu widzenia przedmiotu tego postępowania. Istotna, w tym przypadku, co zostało już zaznaczone, była bowiem wyłącznie zmiana stadium postępowania karnego prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi. Organ odwoławczy dodał, że jakiekolwiek wnioski dowodowe pełnomocnika strony skarżącej nie mogłyby być przeszkodą do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, bowiem zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie prawdy materialnej i w konsekwencji na dokonanie oceny w zakresie zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uzasadniającej zwolnienie policjanta ze służby w Policji.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że - wbrew sugestiom strony skarżącej - w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Organ odwoławczy podniósł jednocześnie, że brak jest także podstaw do fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 98 § 1 k.p.a.

Organ odwoławczy wskazał również, że Komendant [...] Policji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, mając na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusie i zadaniach Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do "ochrony bezpieczeństwa" ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Komendant Główny Policji zaznaczył przy tym, że zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 k.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące na to, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony skarżącej.

W piśmie z dnia 24 marca 2023 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2023 r.

Wnosząc w petitum skargi o uchylenie spornych decyzji organów Policji obu instancji w całości, a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, skarżący zarzucił spornym rozstrzygnięciom naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności:

1. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że w ustalonym stanie faktycznym i aktualnym stanie prawnym skarżący podlega zwolnieniu ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby, podczas gdy prawidłowe uwzględnienie wszystkich elementów zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu skarżącego, przeczy takiemu założeniu;

2. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. oparcie decyzji, na przesłance ważnego interesu służby, w sytuacji, gdy w sprawie toczy się już postępowanie karne i odpowiednią przesłanką do ewentualnego zwolnienia byłaby przesłanka skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, w przypadku wydania takiego orzeczenia;

3. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji - poprzez uznanie, że zwolnienie skarżącego ze służby w Policji uzasadnione jest z uwagi na ważny interes służby, podczas gdy - biorąc pod uwagę okoliczności zaskarżonej sprawy w tym nieposzlakowaną opinię skarżącego - nie można mówić o jego negatywnym zachowaniu;

4. naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 81a k.p.a. w związku z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie posiada przymiotu nieposzlakowanej opinii oraz w niniejszej sprawie ziściła się przesłanka słusznego interesu służby, z uwagi na toczące sią wobec niego postępowanie karne, a tym samym nie może pełnić służby w Policji, podczas gdy zasada domniemania niewinności o randze międzynarodowej oraz konstytucyjnej wskazuje wprost, że każdego oskarżonego o popełnienie czynu zabronionego uważa się za niewinnego do czasu udowodnienia mu winy, a tym samym jest jednym z istotnych elementów wyznaczających pozycję obywatela w społeczeństwie oraz wobec władzy, gwarantując mu odpowiednie traktowanie;

5. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy przez Komendanta Głównego Policji rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2022 r. w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie w całości przedmiotowej decyzji organu pierwszej instancji;

6. naruszenie art. 7 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej w zakresie prowadzonego w sprawie postępowania dowodowego oraz przez nieuwzględnienie okoliczności mających istotne znacznie dla słusznego interesu skarżącego, a także niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i założenie, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu czynu zabronionego;

7. naruszenie art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. - poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, polegające na brakach we wszechstronnym zebraniu materiału dowodowego w sprawie i rozważeniu zebranych materiałów, a także pominięcie dowodów świadczących o niewinności skarżącego oraz jego zaangażowaniu w dotychczasowy przebieg służby, a w skutek tego błędne ustalenie, że zachodzą okoliczności określone w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uzasadniające zwolnienie skarżącego ze służby w Policji;

8. naruszenie art. 8 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i bezkrytyczne przyjęcie, pomimo braków w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, że okoliczności stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji zostały należycie udowodnione;

9. naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie i sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie spełnia określonych w tym przepisie wymogów, a nade wszystko poprzez błędne uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, w którym pomimo wskazania faktów, nie przedstawiono dowodów, na których oparto się, wydając określone rozstrzygnięcie;

10. naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. - poprzez jego błędne zastosowanie i nadanie spornemu rozkazowi organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo, że nie jest to niezbędne ze względu na interes społeczny;

11. naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - polegające na całkowicie dowolnym uzasadnieniu wydanej decyzji, z jednoznacznym pominięciem słusznego interesu strony skarżącej, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca na wstępie zauważyła, że oba sporne rozkazy personalne naruszają przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Skarżący wskazał, że zgodnie z art, 5 § 1 k.p.k. oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. W postępowaniu karnym toczącym się z udziałem skarżącego, na który powołuje się Komendant [...] Policji, prawomocny wyrok nie zapadł, a do czasu jego wydania przez sąd karny stronie skarżącej przysługuje domniemanie niewinności, co - zdaniem skarżącego - pośrednio wpływa również na niniejsze postępowanie administracyjne.

W tej sytuacji, skarżący zarzucił, że prowadzenie postępowania na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji jest oczywistym złamaniem wspomnianej wyżej zasady domniemania niewinności, co oznacza, że Komendant [...] Policji powinien wszcząć postępowanie administracyjne dopiero po otrzymaniu prawomocnego wyroku skazującego.

Skarżący stwierdził, że organ pierwszej instancji w sposób bezpodstawny przyjął, że w ustalonym stanie faktycznym skarżący podlega zwolnieniu ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby, podczas gdy prawidłowe uwzględnienie wszystkich elementów zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu skarżącego, przeczy takiemu założeniu. Skarżący zauważył, że przede wszystkim niewłaściwe jest stwierdzenie organów Policji obu instancji, iż niemożliwym jest kontynuowanie przez skarżącego służby bez uszczerbku dla ważnych interesów Policji, rozumianych jako dobre imię i wiarygodność tek formacji.

Ponadto, skarżący uznał, że uzasadnione wątpliwości budzi oparcie przez organ pierwszej instancji swojej decyzji na przesłance z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. przesłance ważnego interesu służby, w obliczu faktu, iż w sprawie toczy się już postępowanie karne. Skarżący stwierdził bowiem, że - w jego ocenie - przesłanką, która niewątpliwie powinna mieć w niniejszej sprawie zastosowanie, jest przesłanka z art. 41 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy, tj. przesłanka skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, oczywiście w przypadku wystąpienia takiego orzeczenia we wskazanym postępowaniu karnym. Skarżący uznał, że organ pierwszej instancji, nie chcąc czekać na wiążące go rozstrzygniecie sądu karnego jako organu właściwego do orzekania o winie, próbując zwolnić skarżącego ze służby jeszcze przed zapadnięciem wyroku sądu karnego, korzysta z przesłanki ważnego interesu służby. W tej sytuacji, skarżący zarzucił, że takie działanie organu można by uznać za próbę obejścia prawa.

Skarżący zarzucił jednocześnie, że pominięcie toczącego się postępowania karnego i wydanie decyzji o zwolnieniu go ze służby w Policji, jest naruszeniem prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., ratyfikowanej przez Rzeczypospolita Polską (art. 9, art. 87 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP).

Powołując się na brzmienie art. 81a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na jej korzyść, skarżący stwierdził, że organy Policji obu instancji winny zastosować ten przepis w niniejszym postępowaniu, albowiem występują w nim takie okoliczności.

Skarżący stwierdził, że nie można przyjąć, iż art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wyłącza wskazane wyżej domniemania. Według strony skarżącej, zgodzić się należy z tym, iż organ pierwszej instancji nie miał obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych skarżącemu policjantowi w toku postępowania przygotowawczego, a także nie miał prawa rozstrzygania o tym, czy prowadzenie postępowania dotyczy czynów zabronionych ustawą karną, niemniej jednak w tej sytuacji powinien był wstrzymać się z wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.

Skarżący zarzucił ponadto, że organ pierwszej instancji nie sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi wyrażonemu w art. 7 k.p.a., albowiem nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Skarżący zauważył, że jego pełnomocnik w piśmie z dnia 15 listopada 2022 r. skierowanym do organu pierwszej instancji wniósł o przeprowadzenie istotnych dla sprawy dowodów, lecz wniosek ten zostały zignorowany przez organ.

Ponadto, skarżący podkreślił, że zawsze należycie oraz rzetelnie wykonywał swoje obowiązki, ciesząc się nieposzlakowaną opinią, jako uczciwy, odpowiedzialny i lojalny funkcjonariusz Policji, który jednocześnie zawsze przedkładał interes publiczny nad prywatnym. Skarżący wskazał także, iż nigdy nie można było mu zarzucić zachowań sprzecznych z normami moralnymi, etycznymi oraz prawnymi. Skarżący podniósł jednocześnie, że wykonując zadania służbowe, nigdy nie akceptował ani nie lekceważył zachowań sprzecznych z prawem i kierował się zasadami współżycia społecznego i postępował tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i mogły prowadzić do pogłębiania społecznego zaufania do Policji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga A. B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r., jak i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2022 r. wydany w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy Policji obu instancji, wydając sporne rozkazy personalne, nie dopuściły się przede wszystkim naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem - wbrew zarzutom strony skarżącej - w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny oraz dokładnie wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć, dlaczego przyjęły, że w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka do zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Sąd uznał w konsekwencji, że organy Policji obu instancji - wydając sporne rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia skarżącego z Policji - dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Jednocześnie, Sąd stwierdził, że zarówno Komendant Główny Policji, jak i Komendant [...] Policji, działający jako organ pierwszej instancji, wydając wskazane wyżej rozkazy personalne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji - nie dopuścili się w powyższym zakresie naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

W ocenie Sądu, na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności spornego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2023 r., należy wyraźnie zaznaczyć, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego, jak również poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2022 r. stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.

Nie ulega wątpliwości, że pomimo tego, iż pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie o Policji bliżej określone, w praktyce słusznie przyjmuje się, że na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy Policji, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę.

Ponadto, nie powinno budzić wątpliwości to, że jeśli chodzi o pojęcie "ważny interes służby", przyjąć należy, iż chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego, jako interes społeczny. Przyjmuje się jednocześnie, że przy odczytywaniu treści powyższego zwrotu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, a ponadto, że w rachubę może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności, czy też zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby (por. m. in. M. Romanowski /w:/ Ustawa o Policji. Komentarz, pod red. A. Choromańskiej, wyd. 1, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2022 r., t. 19 komentarza do art. 41 ustawy i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych).

Jednocześnie, należy zauważyć, że użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola tego rodzaju decyzji ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla konkretnej sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji realizują określoną politykę stosowania prawa oraz wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych i celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11).

Pojęcie "ważny interes służby", o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ma charakter nieostry, niedookreślony, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. Pozwala bowiem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, istnienie przesłanki "ważnego interesu służby" musi być rozważane na tle stanu faktycznego określonej sprawy. Niezbędne jest przy tym wykazanie jednej, realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności czy też zdarzeń świadczących łącznie o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może być ono również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta w służbie lub poza nią, jeżeli takie zachowanie uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99; podobnie /w:/ wyrok NSA z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 4722/21).

Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 cyt. ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi, a także wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Nie ulega wątpliwości, że realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Ponadto, służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania przymiotu nieposzlakowanej opinii dyskwalifikują funkcjonariusza Policji jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 5254/21, czy też wyrok NSA z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2433/21). W tej sytuacji, każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie, dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.

Powyższe stanowisko znajduje również odzwierciedlenie w orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego (por. np. wyrok TK z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04), który zwracał uwagę na to, że istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych, nie może pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Zatem przez pojęcie "ważnego interesu służby", uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 710/17).

Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego A. B. ze służby w Policji w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji została wystarczająco wykazana.

Okolicznością niesporną jest, że postanowieniem z dnia [...] września 2022 r., Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] zdecydował o przedstawieniu skarżącemu zarzutów w sprawie o sygn. akt [...], tj. zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., które polegało na tym, że w dniu [...] września 2020 r. w [...], woj. [...], jako funkcjonariusz publiczny - funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w [...], działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz korzyści osobistej przez inną osobę w postaci uniknięcia odpowiedzialności za spowodowanie kolizji drogowej oraz za wykroczenie polegające na kierowaniu pojazdem pomimo zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów karnych, przekroczył uprawnienia i nie dopełnił obowiązków określonych przepisami: ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń, ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2002 r. w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego w ten sposób, że pełniąc służbę w Wydziale [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], w ramach patrolu drogowego mającego za zadanie ochronę bezpieczeństwa i porządku w ruchu lądowym, kontrolowanie ruchu na drogach oraz zapobieganie przestępstwom i wykroczeniom, nie przeprowadził zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia rzetelnego postępowania mandatowego i będąc uprawnionym do wystawienia dokumentu w postaci mandatu karnego, poświadczył nieprawdę w notatniku służbowym, że sprawcą kolizji drogowej zaistniałej w dniu [...] września 2020 r. na skrzyżowaniu ul. [...] w [...] z udziałem pojazdu marki [...] kierowanego przez mężczyznę i [...] kierowanego przez kobietę, był inny mężczyzna, w sytuacji gdy faktycznym współsprawcą i kierującym pojazdem marki [...] był mężczyzna, który mając uprzednio zatrzymane prawo jazdy za przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów, nie zastosował się do znaków drogowych świetlnych i poziomych, wjechał na skrzyżowanie zderzając się z jadącą ul. [...] kobietą kierującą samochodem marki [...], przy czym przyjął od dwóch mężczyzn i jednej kobiety korzyść majątkową w kwocie 3.000 zł za zachowanie stanowiące naruszenie prawa czyli za odstąpienie od ukarania faktycznego sprawcy wykroczenia i ukaranie mandatem karnym osoby podstawionej oraz sporządzając notatkę służbową w notatniku służbowym, w której poświadczył nieprawdę.

Zaznaczyć należy, że czyny, o które podejrzany został skarżący, dotyczą przestępstw umyślnych. Istotne znaczenie ma również to, że podejrzaną o popełnienie ww. przestępstw stała się osoba pełniąca funkcję publiczną (funkcjonariusz publiczny - policjant), zaś ochrona tych dóbr stanowi jedno z podstawowych zadań Policji. To m.in. tych wartości skarżący - składając ślubowanie - zobligował się strzec, nawet z narażeniem życia.

W sprawie bezspornym jest również to, że do czasu wydania decyzji zwolnieniowej nie zostało zakończone postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu. Powyższa okoliczność nie miała i nie mogła mieć jednak w sprawie jakiegokolwiek istotnego i decydującego zarazem znaczenia dla postępowania administracyjnego. Organy Policji obu instancji nie były bowiem w tym postępowaniu uprawnione ani zobowiązane do rozstrzygania o winie skarżącego funkcjonariusza, w rozumieniu przepisów prawa karnego. Z tego też powodu organy nie mogły również ustalać prawdopodobieństwa skazania funkcjonariusza za zarzucany czyn.

W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, uznać należy, że organy Policji obu instancji miały pełną podstawę do przyjęcia, że skarżący utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, a w konsekwencji, że rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby było uprawnione.

W związku z tym, uznać należy, że interes skarżącego nie mógł zyskać przewagi nad dobrem Policji. Skarżący, jako policjant, był bowiem zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania porządku prawnego. Musiał zatem, stosownie do wymogów określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, posiadać nieposzlakowaną opinię. Warto zauważyć, że "poszlaka" w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. Utratą przymiotu "nieposzlakowanej opinii" skutkuje zatem nie tylko karalność danej osoby, ale może ją spowodować - w konkretnych okolicznościach - znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń o zachowania karalne, co w konsekwencji naraża dobre imię służby (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 5254/21, a także wyrok NSA z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 751/21, czy też wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6841/21). Nieposzlakowana opinia to bowiem ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Każdy policjant, aby mógł skutecznie wykonywać obowiązki służbowe w macierzystej formacji, musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Zatem, uznać trzeba, że z momentem wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów karnych skarżący musiał liczyć się z możliwością rozwiązania z nim stosunku służbowego z powodu utraty nieposzlakowanej opinii.

W świetle powyższego, za nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W ocenie Sądu, stwierdzić należy bowiem, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - organy Policji orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować te organy, a także charakter działań, jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie - sprawia, że fakt postawienia skarżącego pod zarzutem popełnienia czynów z art. 228 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., stanowi wystarczającą przesłankę zwolnienia ze służby w Policji na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Zgodzić się należy z organami Policji obu instancji, że samo już podejrzenie funkcjonariusza Policji o tego typu zachowania karalne niewątpliwie naraża dobre imię tej formacji mundurowej, a więc daje ewidentną podstawę do zwolnienia takiej osoby z uwagi na "ważny interes służby".

Warto, zdaniem Sądu, wyraźnie podkreślić, że zastosowana przez organy Policji podstawa zwolnienia skarżącego ze służby w Policji pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko niemu - w czasie trwania postępowania administracyjnego - postępowaniem karnym, a ostateczne rozstrzygnięcie sprawy karnej nie ma wpływu na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie zwolnienia ze służby (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt III OSK 2592/21). Nie ulega wątpliwości, że postępowanie karne jest postępowaniem autonomicznym, niezależnym od postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji i pozostaje ono bez wpływu na jego ostateczny wynik.

Stanowisko to znajduje pełne potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyroku wydanym w dniu 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13 wyraził jednoznaczny pogląd, iż zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych.

W tej sytuacji, stwierdzić należy, że bez względu na ostateczny wynik postępowania karnego, nie czekając na jakiekolwiek prawomocne rozstrzygnięcia sądu karnego, Komendant [...] Policji – uwzględniając "dobro służby" - miał pełną podstawę prawną do wydania spornego rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2022 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek przesłanek, które dawałyby podstawę do przyjęcia tezy, iż doszło do naruszenia przez organy Policji uprawnień procesowych skarżącego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą wydania spornego rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji były prawidłowo zgromadzone materiały dowodowe, w tym przede wszystkim materiały z akt postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie o sygn. akt [...], które przekazane zostały przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] przy piśmie z dnia [...] września 2022 r.

Sąd uznał zatem, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przez organy Policji obu instancji przepisów postępowania administracyjnego.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., stwierdzić należy, że z akt postępowania wynika, iż strona skarżąca miała nieograniczoną możliwość zarówno składania wniosków dowodowych, jak i zapoznawania się z materiałami zgromadzonymi przez organ administracji w toku całego postępowania. Strona skarżąca została prawidłowo powiadomiona o przysługujących jej, jako stronie, uprawnieniach do przeglądania akt sprawy, składania wniosków dowodowych oraz do wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że prawo skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu, polegające na monitorowaniu przebiegu postępowania, nie zostało naruszone, w sposób, który dawałby jakąkolwiek podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego obu spornych rozkazów personalnych.

Z kolei, jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., należy wyraźnie zauważyć, że możliwość wydania rozkazu personalnego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie jest w żaden sposób uzależniona od wyniku postępowania karnego, albowiem organy Policji w ramach uznania administracyjnego mają możliwość samodzielnej oceny stanu faktycznego oraz zasadności przesłanek przemawiających za zwolnieniem policjanta ze służby z uwagi na jej ważny interes.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., należy stanowczo podkreślić, że w postępowaniu o zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, organ nie rozstrzyga, czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo, czy też nie, a także nie orzeka o jego winie bądź niewinności, gdyż takie ustalenia nie podlegają kognicji organu administracji publicznej w tym postępowaniu. Wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy wymaga natomiast wykazania przez organy Policji, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby".

W tej sytuacji, uwzględniając zatem zastosowaną w tej sprawie podstawę zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, organy obu instancji obowiązane były zgromadzić materiał dowodowy, który pozwalałby na ocenę zaistnienia tej przesłanki, jak i na wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu strony, co pozostaje w związku z uznaniowym charakterem decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji w oparciu o wskazany wyżej przepis cyt. ustawy.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził w sposób jednoznaczny, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organy Policji obu instancji zebrały i rozpatrzyły w sposób prawidłowy cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dając temu wyraz we wszechstronnej ocenie zawartej w uzasadnieniu obu spornych rozkazów personalnych.

Według Sądu, wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały prawidłowo ustalone oraz rozważone w sposób, który jest wystarczający dla uznania, że sporne rozkazy personalne organów Policji obu instancji odpowiadają prawu.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - organy Policji, wydając sporne rozkazy personalne, nie naruszyły normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a., albowiem organ pierwszej instancji prawidłowo nadał spornemu rozkazowi personalnemu z dnia [...] grudnia 2022 r. rygor natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy było to uzasadnione potrzebą jak najszybszego rozwiązania stosunku służbowego z osobą, która utraciła przymiot nieposzlakowanej opinii i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Warto jednocześnie zauważyć w tym miejscu, że organ odwoławczy nie stosował wspomnianego przepisu, bowiem w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego skarżący pozostawał już poza służbą, albowiem został skutecznie zwolniony w dacie określonej w rozkazie personalnym wydanym przez organ pierwszej instancji.

Ponadto, Sąd doszedł do wniosku, że organy Policji nie dopuściły się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście regulacji prawnej zwartej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wszechstronnie wyjaśniły wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśniły w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanego wyżej przepisu - interes indywidualny skarżącego nie jest na tyle znaczący, aby dać podstawę do ograniczenia wskazanego przez te organy ważnego interesu społecznego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.