Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 66/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 33 par. 2 pkt 1, art. 34 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 5 ust. 1, art. 17 ust. 2-5, 7, 9 i 10
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uroszczonym w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 24 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. J. B. (dalej przywoływana jako: "Skarżący" lub "Strona"), reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia 14 grudnia 2022 r., wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy, który doręczono Stronie wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia znak: [...] z dnia 05 grudnia 2022 r. Zarzuty dotyczyły: braku wymagalności obowiązku szczepień oraz nieistnienia obowiązku. Skarżąca wskazała na wykonanie obowiązku szczepienia przeciw WZW typu B pierwsza, druga, trzecia dawka szczepienia podstawowego); błonicy, tężcowi, krztuścowi (pierwsza, druga, trzecia dawka szczepienia podstawowego); poliomyelitis (pierwsza, druga dawka szczepienia podstawowego); Haemophilus influenzae Qedna dawka z uwagi na wiek dziecka); gruźlicy (dawka podstawowa).

2. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, postanowieniem ż 31 sierpnia 2023 r., uznał powyższe zarzuty za nieuzasadnione zaś pełnomocnik Strony skorzystał z prawa wniesienia zażalenia.

3. Postanowieniem z 24 listopada 2023 r. nr [...] Inspektor Sanitarny (dalej przywoływany jako: "Wojewódzki Inspektor Sanitarny" lub "Organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej:

1. utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. znak: [...] z dnia 31.08.2023 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej zgłoszonego przez przedstawiciela ustawowego małoletniego syna ur. [...].2017 r., w części dotyczącej obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym przeciw:

a. wirusowemu zapaleniu wątroby typu B -1, II, III dawka szczepienia

podstawowego,

b. błonicy, tężcowi i krztuścowi -1, II, III dawka szczepienia podstawowego,

c. poliomyelitis -1, II dawka szczepienia podstawowego,

d. gruźlicy - dawka podstawowa.

2. uchylił postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. znak: [...] z dnia 31.08.2023 r. w części dotyczącej obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu przeciw Haemophilus influenzae typu b i w tej części umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Organ odwoławczy rozpatrując zażalenie odnosząc się do zarzutu w zakresie braku wymagalności obowiązku szczepień wyjaśnił, iż obowiązek szczepień ochronnych określony jest wprost w przepisach prawa i obowiązek ten był wymagalny w dniu wystawienia tytułu wykonawczego.

Organ wskazał, że obowiązek szczepienia wynika wprost z przepisów prawa, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1284 ze zm. dalej przywoływana jako: "u.z.z.z."). Natomiast rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2077, dalej przywoływane jako: "rozporządzenia w sprawie szczepień") określa w § 3 ust. 1 grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek, a w załączniku nr 1, zawiera schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia.

W tym przypadku, jak wskazał Organ, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ww. rozporządzenia, schemat obowiązkowych szczepień ochronnych dla szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, w przypadku szczepionki nieskojarzonej przewiduje podanie 3 dawek szczepienia podstawowego, a zgodnie z informacjami uzyskanymi przez PPIS w K. od świadczeniodawcy prowadzącego szczepienia ochronne małoletniego syna Skarżącego, dziecko jej nie zostało poddane szczepieniom ochronnym wymienionych w literach od a do litery d. Stąd Organ uznał, że dziecko zobowiązanego, w dniu wystawienia przez PPIS w K. tytułu wykonawczego było już zobowiązane do przyjęcia szczepień ochronnych ww.

Co do wymagalności obowiązku Organ wskazał, że przedział wiekowy poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na dzień wystawienia tytułu wykonawczego określało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2172 ze zm.), a o wymagalności obowiązku przesądzała treść Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, wydanego w oparciu o art. 17 ust. 11 u.z.z.z.

Organ wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania orzeczenia, po wejściu w życie nowego rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych, to ono wraz z Załącznikiem nr 1 oraz Charakterystyką Produktu Leczniczego przesądzają o wymagalności obowiązku.

Jedynie w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego mogłoby zostać stwierdzone wystąpienie przeszkód wynikających ze stanu zdrowia, uniemożliwiających wykonanie szczepienia, na co brak jest dowodów w aktach sprawy w odniesieniu do dziecka Skarżącego.

Nadmieniono przy tym, że zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia o szczepieniach ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania sczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazanie rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu - co znajduje potwierdzenie np. w wyroku NSA z dnia 16 grudnia 2021 r. (sygn. akt II GSK 2358/21).

W interesie Strony jest aby dobrowolnie wybranemu przez siebie lekarzowi POZ takie informacje i dokumentację przedstawić. Jednocześnie, mimo iż badanie kwalifikacyjne dziecka stanowi integralną część procesu szczepienia, nie stanowi pełnej realizacji obowiązku. Wykonanie obowiązku może nastąpić dopiero w momencie uzupełnienia wszystkich zaległych szczepień określonych w kalendarzu szczepień.

Zdaniem Organu wymagalność obowiązku następuje z chwilą wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez rozporządzenie w sprawie szczepień ochronnych, które w § 3 ust. 1 określa grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym uwzględniając ich wiek, a załącznik nr 1 doprecyzowuje schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania, wymagane dla danego szczepienia uwzględniając wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Organ uwypuklił ponadto, że decydując się na odmowę szczepień ochronnych należy mieć świadomość ograniczania prawa dziecka do profilaktycznego świadczenia zdrowotnego służącego zapobieganiu wystąpienia chorób zakaźnych, co naraża dziecko na zagrożenia związane przechorowaniem oraz powikłania.

Organ wskazał, że to nie rodzic, ale lekarz specjalista ustala indywidualny kalendarz szczepień, podczas wizyty konsultacyjnej. Dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy (m.in. karta uodpornienia dziecka, pismo PPIS w K. znak: [...] z dnia 13 grudnia 2018 r. skierowane do Skarżącej przy jednoczesnym braku w tej dokumentacji dowodów na długotrwałe odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka, jak też nieprzedłożenie przez Skarżącą zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego odroczenie wykonania szczepień ochronnych u dziecka oraz udokumentowana odmowa udokumentowana w rejestrze osób uchylających się od wykonania obowiązku szczepień ochronnych- PPSE K. świadczą, zdaniem Organu, o uchylaniu się od obowiązku wykonania szczepienia u dziecka.

Jak podkreślono w postanowieniu, poddanie się szczepieniu ochronnemu zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi jest obowiązkowe dla osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, za wyjątkiem osób przebywających na terytorium RP przez okres krótszy niż trzy miesiące, która to okoliczność nie dotyczy niniejszej sprawy.

4. Pismem z dnia 29 grudnia 2023 r. pełnomocnik Skarżącego wystąpił ze skargą na powyższe postanowienie zarzucając mu:

1) naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, iż może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo iż akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli, co zostało potwierdzone w wyroku TK z dnia 9 maja 2023 r.

2) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo iż nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek,

3) naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, że Skarżąca może zaszczepić syna w terminie przewidzianym w treści Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.,

4) naruszenie art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej,

5) naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego Skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Nadto wystąpił o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z art. 2, art. 30, 31 ust. 1,2, 3, oraz art. 68 ust. 1,2,3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie, wniósł o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Wskazując, iż powyższe zagadnienia mają charakter prejudycjalny pełnomocnik Skarżącego wniósł także o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka.

5. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

6. Sprawa jako dotycząca postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym i kończącego postępowanie podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej: P.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

7. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie wierzyciela - Wojewódzkiego Inspektor Sanitarnego utrzymujące w części w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oddalające zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Wojewodę Zachodniopomorskiego (jako organ egzekucyjny) oraz podtrzymujące zasadność prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Nie jest przy tym sporne, iż wystawienie tytułu egzekucyjnego nastąpiło po potwierdzeniu, że dziecko Skarżącego nie zostało poddane szczepieniom w terminie wynikającym z kalendarza szczepień, przy czym Skarżący nie poddał dziecka ani badaniom kwalifikacyjnym, ani szczepieniom ochronnym. Skarżący w toku całego postępowania nie dostarczył też lekarskiego zaświadczenia potwierdzającego czasowe lub stałe przeciwwskazanie do realizacji powyższych szczepień u dziecka.

8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Podstawę skarżonego postanowienia stanowił art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. zgodnie z którym, organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, wierzyciel zaś wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych (zob. art. 68 ust. 4 Konstytucji RP). W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 tej ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1876 z późn. zm.).

Wynika z powyższego, że obowiązku szczepienia dziecka nie może wykonać inna osoba niż ta, której ten obowiązek dotyczy.

Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale IV - poświęconym szczepieniom ochronnym. Z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5).

Zgodnie z art. 17 ust. 7 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, urodzenie żywego dziecka nakłada na osobę wystawiającą zaświadczenie o żywym urodzeniu, obowiązek założenia karty uodpornienia oraz książeczki szczepień dziecka. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 9 tej ustawy, do obowiązków lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną należy powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych.

Wyżej wymienione obowiązki ustawowe rozwinięte zostały w przepisach wykonawczych zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2077, dalej przywoływane jako: "rozporządzenia w sprawie szczepień"), wydanym na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z. Rozporządzenie to określiło:

1) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych;

2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych;

3) schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia;

4) kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne;

5) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych;

6) tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej dla osób, w przypadku których lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego;

7) wzory:

a) zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym,

b) książeczki szczepień,

c) karty uodpornienia;

8) sposób prowadzenia dokumentacji medycznej dotyczącej obowiązkowych szczepień ochronnych i jej obiegu;

9) wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania;

10) papierową lub elektroniczną formę raportu o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, o którym mowa w art. 17 ust. 9b u.z.z.z., oraz terminy i sposób jego przekazywania.

I tak, wskazane rozporządzenie określa w § 3 ust. 1 grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. W § 3 ust. 2 zawarto regulację, zgodnie z którą obowiązkowe szczepienia ochronne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane według schematu wskazanego w Charakterystyce Produktu Leczniczego szczepionki, którą jest wykonywane to obowiązkowe szczepienie ochronne, lub zgodnie z zaleceniami towarzystw naukowych. Z kolei w załączniku nr 1 do rozporządzenia zawarto schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia.

Zgodnie ze schematem wynikającym z załącznika nr 1 do rozporządzenia, szczepienie np. przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B rozpisano wg schematu 3-dawkowego oraz 4-dawkowego. Dla schematu 3-dawkowego wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia określono następująco: 1.dawka - w 1 dobie życia z terminem wykonania szczepienia 24 godz. po urodzeniu; 2.dawka - od ukończenia 6. tygodnia życia z terminem wykonania szczepienia w 2. miesiącu życia; 3. dawka - od ukończenia 6. miesiąca życia z terminem wykonania szczepienia w 7. miesiącu życia. Dla schematu 4-dawkowego wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia określono następująco: 1. dawka - w 1 dobie życia z terminem wykonania szczepienia przed wypisem ze szpitala; 2. dawka - 1 miesiąc po pierwszej dawce z terminem wykonania szczepienia w 2. miesiącu życia; 3. dawka - 1 miesiąc po 2 dawce z terminem wykonania szczepienia w 3. miesiącu życia; 4. dawka - od ukończenia 6. miesiąca życia z terminem wykonania szczepienia w 7-12. miesiącu życia.

Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że obowiązek szczepień ochronnych jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym, jak zasadnie wskazał NSA w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., (sygn. akt II OSK 32/11), wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu.

9. Poza sporem pozostaje, że Skarżący sprawuje opiekę nad małoletnim synem, tym samym spoczywa na nim odpowiedzialność wynikająca z art. 5 ust. 2 u.z.z.z. Spośród dopuszczalnych podstaw zarzutów określnych w art. 33 u.p.e.a. Skarżący nie wskazał nieistnienie obowiązku i brak wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).

W pierwszej kolejności warto dostrzec, iż nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. odnosi się głównie do sytuacji, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku, gdyż syn Skarżącego nie został poddany szczepieniom, Sąd podziela argumentację Organu i wskazuje, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, schemat obowiązkowych szczepień ochronnych dla szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, w przypadku szczepionki nieskojarzonej przewiduje podanie trzech (lub czterech) i dopiero realizacja szczepienia zgodna ze schematem szczepienia wypełnia znamiona wykonania obowiązku (pełne zaszczepienie wszystkimi wymaganymi dawkami).

Jak wynika z akt sprawy, zgodnie z informacjami uzyskanymi przez PPIS w K. od świadczeniodawcy prowadzącego szczepienia ochronne małoletniego syna Skarżącego, dziecko Skarżącej nie zostało zaszczepione. Prawidłowo zatem Organ uznał, że syn zobowiązanego, w dniu wystawienia przez PPIS w K. tytułu wykonawczego był już zobowiązany do przyjęcia dawek wg schematu szczepienia.

10. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących charakteru Programu Szczepień Ochronnych na dany rok Sąd stwierdza, że wobec wejścia w życie nowego rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień, są one bezprzedmiotowe.

Sąd zauważa, że tytuł wykonawczy w tej sprawie obejmuje obowiązek szczepień nie zrealizowanych (przeciwko: WZW typu B -I, II, III dawka szczepienia podstawowego, błonicy, tężcowi, krztuścowi - I, II, III, IV dawka szczepienia podstawowego, poliomyelitis - I, II, dawka szczepienia podstawowego, dawka podstawowa gruźlicy, mimo konieczności ich odbycia w okresie wskazanym w kalendarzu szczepień, przy czym obowiązek poddania dziecka szczepieniom wymienionym w tytule wykonawczym pozostaje obowiązkiem wynikającym z ustawy a uszczegółowionym w sposób opisany wyżej w rozporządzeniu.

11. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Badanie takie może być wykonane bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia, zaś odmowa poddania się temu badaniu, która w konsekwencji uniemożliwia wykonanie szczepienia, jest w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, któremu także nie można przeciwdziałać wykorzystując art. 16 ustawy o prawach pacjenta.

12. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze wskazującej na różne podejście krajów regionu co do obowiązku poddania dzieci szczepieniom Sąd zauważa, że w kraju taki obowiązek póki co istnieje, zatem w konsekwencji musi on być realizowany i egzekwowany.

13. Odnośnie żądań pełnomocnika Skarżącego w zakresie zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyjaśnia, że Sąd występuje do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem lub żądaniem stwierdzenia niezgodności z Konstytucją aktu prawnego wtedy, gdy ma w tym zakresie wątpliwości, których we własnym zakresie rozstrzygnąć nie może.

Takich wątpliwości w sprawie tej Sąd orzekający nie miał i w tym zakresie dokonał własnej oceny prawnej, bez potrzeby zwracania się do innego organu, w szczególności do Trybunału Konstytucyjnego.

Co do wystąpienia do ETPC Sąd stwierdza natomiast, że również takie wystąpienie musiałoby być poprzedzone własnymi wątpliwościami Sądu, co do ewentualności naruszenia przez normę prawa krajowego ww. Konwencji. Ponadto w przypadku występowania tego typu wątpliwości strona, tym bardziej reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, może samodzielnie wystąpić do sądu międzynarodowego, powołanego do rozpatrywania skarg osób twierdzących, że naruszone zostały jego prawa zagwarantowane w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Protokołach Dodatkowych nr 1,4,6,7 i

13. Sąd miał przy tym na względzie treść wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13 (Vavricka i inni), zapadłego na tle stosowania przepisów czeskich dotyczących szczepień ochronnych. W swym rozstrzygnięciu Trybunał wskazał, iż obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. To powiedziawszy, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne, zdaniem Trybunału, realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno Osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa (zob. Warecka Katarzyna, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13, opubl. LEX/el. 2021).

Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o zawieszenie niniejszego postępowania.

14. Z wymienionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl.