Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1222/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 38, art. 54 par. 1, art. 97 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie WSA Waldemar Michaldo (spr.), WSA Wiesław Kuśnierz, , po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. sp. k. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 14 września 2022 r. nr 1201-IEE.711.1.56.2022.7.ET w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia ruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Krowodrza jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej R. sp. z o.o. sp. komandytowa w K., na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], wystawionych przez wierzyciela - Małopolski Urząd Skarbowy w Krakowie na kwotę [...] zł należności głównej.

W toku prowadzonej egzekucji w dniu 13 kwietnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków - Krowodrza dokonał zajęcia następujących ruchomości:

1. linia do cięcia blach - tabliczka znamionowa tylko na części składowej, tj. agregacie M. sp. z o.o. typ [...] nr fabr. [...] r. prod. 2010;

2. linia do cięcia blach - tabliczka znamionowa tylko na części składowej, tj. agregacie M. sp. z o.o. typ [...] nr fabr. [...] r. prod. 2010;

3. linia do ciecia drutu (prętów) - tabliczka znamionowa tylko na jednej z części składowych V. S.r.l. typ [...] nr fabr. [...] r. prod. 2021;

4. maszyna B. nr fabr. [...], typ [...];

5. maszyna M. typ [...] nr fabr. [...] r. prod. 1998;

6. żuraw N.;

7. żuraw udźwig 16T Z. nr [...];

8. żuraw Z. 16T kolor pomarańczowy - brak tabliczki znamionowej, brak opisu;

9. żuraw K. 16T kolor żółty z szoferką typ/model: [...] nr ident. [...] r. prod. 1975;

10. żuraw K. 16T kolor żółty bez szoferki - brak tabliczki znamionowej, brak opisu.

Pismem z dnia 20 kwietnia 202 r. spółka R. złożyła skargę na zajęcie ww. ruchomości, zarzucając, że czynności te zostały dokonane z naruszeniem art. 97 § 1 oraz art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu skargi zobowiązana Spółka stwierdziła, że w treści protokołu nie zawarto wyraźnej adnotacji, że zajęcia dokonano nie na terenie jej siedziby, ale w siedzibie innego podmiotu. Ponadto nie wskazano, że ruchomości znajdują się we władaniu innego podmiotu. Spółka dodała też, że ruchomości nie były obciążone zastawem skarbowym i zostały zbyte przez zobowiązaną. Do skargi Spółka załączyła dokumenty, które w jej ocenie świadczą, że nie jest właścicielem i nie korzysta z zajętych ruchomości.

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2022 r. nr 1208-SEE.711.15202179.2022.KM Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Krowodrza oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia ruchomości dokonaną protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 13 kwietnia 2022 r. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji wyjaśnił, że zajęcie ww. ruchomości zostało dokonane w trybie przepisów art. 97 i 98 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zajęcia dokonano w obecności J.M. będącego członkiem zarządu R. sp. z o.o., która to spółka, jak wynika z wpisów w KRS jest podmiotem uprawnionym do reprezentowania zobowiązanej spółki, tj. R. sp. z o.o. sp. komandytowa. Organ stwierdził, że w treści protokołu zajęcia i odbioru ruchomości prawidłowo wskazano czas i miejsce dokonanego zajęcia, tj. 13 kwietnia 2022 r. ul. [...] w K. Organ wskazał, że jak wynika ze zgromadzonych dokumentów, które Spółka przedkładała przed Naczelnikiem Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie w ramach prowadzonego postępowania zabezpieczającego to sama Spółka wskazywała miejsce prowadzonej działalności - ul. [...] w K. Powyższe potwierdził również J.M. w złożonych do sporządzonego 22 grudnia 2021 r. protokołu o stanie majątkowym zobowiązanej Spółki jako miejsce prowadzonej działalności gospodarczej, wynajmu biura, magazynu i placu zewnętrznego. Organ zauważył, że w trakcie sporządzania protokołu zajęcia J.M. złożył do jego treści oświadczenie stwierdzające, że zajęte ruchomości nie stanowią własności R. sp. z o.o. sp. kom., nie przedstawiając na tą okoliczność żadnych dowodów. Zdaniem organu, w zaistniałej sytuacji brak było więc jakichkolwiek podstaw do odstąpienia od dokonywanych czynności. Odnośnie podnoszonej przez Spółkę kwestii braku możliwości prowadzenia egzekucji z zajętych ruchomości oraz dołączonych przez nią dowodów na potwierdzenie, że nie jest ich właścicielem, organ I instancji wskazał, że kwestię tą reguluje art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i na chwilę obecną w przedmiocie wyłączenia spod egzekucji zajętych ruchomości toczą się osobne postępowania na wnioski podmiotów trzecich. Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Krowodrza uznał zatem, że zaskarżona czynność została dokonana prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i w związku z tym skargę oddalił.

Pismem z dnia 13 lipca 2022 r. R. sp. z o.o. sp. k. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Krowodrza, domagając się jego zmiany i uchylenia zaskarżonych czynności egzekucyjnych. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 97 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez dokonanie zajęcia ruchomości nienależących do zobowiązanego, nie będących w jego władaniu, na terenie, na którym zobowiązany nie prowadzi swojej działalności gospodarczej, o czym poinformowano osoby dokonujące zajęcia, a co nie znalazło odpowiedniego potwierdzenia w treści protokołu zajęcia ruchomości. Ponadto Spółka wniosła o wstrzymanie dalszej realizacji środka egzekucyjnego w zakresie egzekucji z ww. ruchomości do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynności egzekucyjne stanie się ostateczne.

Postanowieniem z dnia 14 września 2022 r. nr 1201-IEE.711.1.56.2022.7.ET Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Krowodrza z dnia 27 czerwca 2022 r. nr 1208-SEE.711.15202179.2022.KM. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ II instancji przytoczył treść art. 7, art. 54 § 1 i § 2, art. 97 § 1 oraz art. 98 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wskazał, że poddał analizie poprawność zakwestionowanej czynności egzekucyjnej i nie stwierdził nieprawidłowości w jej przeprowadzeniu. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że protokół zajęcia odpowiada wzorowi określonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych z dnia 1 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 26). Zawiera bowiem wszelkie niezbędne informacje, tj. co zostało zajęte, gdzie, kiedy i kto uczestniczył w czynności egzekucyjnej oraz pouczenie. Umieszczono także adnotację, że zajęte ruchomości nie należą do zobowiązanej. Protokół podpisał upoważniony pracownik organu egzekucyjnego. Osoba reprezentująca zobowiązaną potwierdziła otrzymanie protokołu zajęcia ruchomości. Organ II instancji uznał zatem, że sposób i forma w jakiej dokonano zajęcia ruchomości jest zgodny z przepisami prawa.

Organ II instancji stwierdził, że organ egzekucyjny przystępując do zajęcia ww. ruchomości miał uzasadnione podstawy, że pod adresem ul. [...] w K. znajduje się majątek zobowiązanej. Ze zgromadzonych dokumentów, w ramach wcześniej prowadzonego postępowania zabezpieczającego przed Naczelnikiem Małopolskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Krakowie wynikało bowiem, że zobowiązana jako miejsce prowadzenia działalności wskazywała adres ul. [...] w K. Informowała też o posiadanym majątku. Powyższe okoliczności potwierdził J.M. w złożonych oświadczeniach do protokołu o stanie majątkowym zobowiązanej z dnia 22 listopada 2021 r. - odnośnie miejsca prowadzonej działalności, wynajmu biura, magazynu i placu zewnętrznego. Organ wyjaśnił, że J.M. jest członkiem zarządu R. sp. z o.o., która to spółka uprawniona jest do reprezentowania zobowiązanej, tj. R. sp. z o.o. sp. k. Pracownicy organu egzekucyjnego w dniu 11 kwietnia 2022 r. podjęli próbę przeprowadzenia czynności egzekucyjnych przy ul. [...] w K. Na miejscu J.M. złożył pisemne oświadczenie, w którym wskazał, że przy ul. [...] nie znajduje się towar, który stanowiłby własność zobowiązanej. Dodał, że dokumenty księgowe, tj. wykaz środków trwałych oraz wykaz należności i zobowiązań znajdują się u pełnomocnika spółki. Poinformował także, że nie wie co się stało z majątkiem zobowiązanej. Zobowiązał się natomiast do przedłożenia egzekutorom 13 kwietnia 2022 r. m.in. wykazu środków trwałych, wymaganych wierzytelności, aktualnych kontrahentów zobowiązanej. Z tej przyczyny pracownicy organu egzekucyjnego 13 kwietnia 2022 r. udali się ponownie pod adres ul. [...] w K. J.M. nie przedłożył jednak dokumentów, o które został poproszony 11 kwietnia 2022 r. W związku z tym zajęto ruchomości zobowiązanej posiłkując się kopią tabeli amortyzacyjnej środków trwałych za rok 2020, którą zobowiązana przesłała pismem z dnia 7 czerwca 2021 r. Naczelnikowi Małopolskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Krakowie. Organ dodał, że J.M. złożył do protokołu zajęcia oświadczenie, że zajęte ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej, nie wskazując, kto jest ich właścicielem i nie przedstawiając na tą okoliczność żadnych dowodów.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że pracownik obsługujący organ egzekucyjny jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany włada i nie jest ani zobowiązany, ani uprawniony do badania czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (np. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2020 r. sygn. akt I GSK 1724/18).

Zdaniem organu II instancji, z powyższych wyjaśnień wynika, że skarga oparta na twierdzeniu, że zajęte ruchomości nie są przedmiotem własności zobowiązanego, nie może odnieść zamierzonego skutku. Właściciel ruchomości, wobec których dokonano zajęcia nie jest pozbawiony ochrony prawnej. Zgodnie bowiem z art. 38 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podmiot, który nie jest zobowiązanym, a rości sobie prawa do rzeczy, z której prowadzi się egzekucję administracyjną, w tym do zajętej ruchomości, może wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy z żądaniem wyłączenia jej spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. Organ stwierdził, że w omawianej sprawie osoby trzecie z ww. prawa skorzystały i obecnie w tych sprawach toczą się postępowania zażaleniowe przed organem II instancji.

Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie "dalszej realizacji środka egzekucyjnego w zakresie egzekucji z ww. ruchomości do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynności egzekucyjne stanie się ostateczne", organ II instancji wyjaśnił, że analiza stanu fatycznego spawy nie wskazuje, na okoliczności mogące stanowić przesłanki do jej wstrzymania. Organ egzekucyjny dokonując zajęcia ww. ruchomości, a następnie wydając zaskarżone postanowienie działał na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Kodeksu postępowania administracyjnego, w ustalonym stanie faktycznym oraz przy zachowaniu określonej procedury, a zatem w świetle obowiązujących przepisów prawa. Oceniając zatem przedstawiony stan sprawy, organ II instancji uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i brak było podstaw do uznania skargi za zasadną.

Z powyższym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie nie zgodziła się R. sp. z o.o. sp. k. w K. i pismem z dnia 21 października 2022 r. wniosła na nie skargę, domagając się jego uchylenia wraz poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 97 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez dokonanie zajęcia ruchomości nienależących do zobowiązanego, nie będących w jego władaniu, na terenie, na którym zobowiązany nie prowadzi swojej działalności gospodarczej, o czym poinformowano osoby dokonujące zajęcia, a co nie znalazło odpowiedniego potwierdzenia w treści protokołu zajęcia ruchomości, a tym samym prowadzenie egzekucji wbrew przepisom ustawy. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że organ II instancji bezpodstawnie uznał za zasadne dokonanie zajęcia ruchomości w ramach postępowania egzekucyjnego powołując się w tym zakresie na informacje nieaktualne, pochodzące sprzed kilku miesięcy i kilku lat przed dniem dokonania zajęcia ruchomości. Zdaniem strony skarżącej, w zakresie oświadczeń zobowiązanego co do miejsca prowadzonej działalności gospodarczej organ winien zweryfikować, czy oświadczenia złożone w roku 2021 pozostają nadal aktualne na dzień dokonania zajęcia ruchomości. Spółka wskazała, że dokonujący zajęcia nie zweryfikowali tych okoliczności pomimo, że na miejscu dokonania czynności J.M. oświadczył, że ruchomości te nie stanowią własności zobowiązanego i nie są w jego władaniu. Ponadto wraz ze skargą na czynności organu egzekucyjnego zobowiązany przedstawił porozumienie w zakresie wypowiedzenia umowy najmu działki na ul. [...]. Rozwiązanie tej umowy najmu nastąpiło w dniu 31 grudnia 2021 r. Tym samym w dniu dokonania czynności zobowiązany nie prowadził już działalności na terenie przy ul. [...] od kilku miesięcy. Nie można zatem, zdaniem Spółki, przyjmować, czego dokonały organy, że ruchomości znajdujące się na terenie nienależącym do zobowiązanego, gdzie przedstawiciel zobowiązanego wskazał, iż zobowiązany nie jest właścicielem ruchomości, mogą stanowić przedmiot zajęcia w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji. Tym samym wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, organ egzekucyjny nie miał uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że na terenie przy ul. [...] znajduje się majątek zobowiązanego. Siedziba zobowiązanego nie znajduje się pod ww. adresem, o czym organ posiadał wiedzę chociażby z treści Krajowego Rejestru Sądowego. Organ został przed przystąpieniem do czynności poinformowany, że zobowiązany nie prowadzi już działalności na terenie przy ul. [...] od kilku miesięcy i że ruchomości, którymi zainteresował się organ egzekucyjny nie należą do zobowiązanego. W opinii skarżącej Spółki, przedstawiciele organu egzekucyjnego w tym momencie powinni odstąpić od czynności i w pierwszej kolejności dokonać weryfikacji powyższych twierdzeń. Nie mogą być bowiem w tym zakresie miarodajne informacje podawane przez zobowiązanego w listopadzie 2021 r., skoro w dniu 13 kwietnia 2022 r. te twierdzenia zostały zanegowane przez zobowiązanego.

Za kuriozalne strona skarżąca uznała posiłkowaniem się przez organ tabelą amortyzacyjną środków trwałych za rok 2020, w sytuacji, gdy do zajęcia dochodzi w dniu 13 kwietnia 2022 r. i organ egzekucyjny natychmiast został poinformowany, że na nieruchomości przy ul. [...] nie ma majątku zobowiązanego.

Powołując się na treść art. 97 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Spółka stwierdziła, że w treści protokołu nie zawarto wyraźnej adnotacji, iż zajęcia dokonano nie na terenie siedziby zobowiązanego, ale w siedzibie innego podmiotu. Nie wskazano również, że ruchomości znajdują się we władaniu innego podmiotu. Strona skarżąca wskazała, że powołana adnotacja dotyczy sytuacji, gdzie dokonuje się zajęcia ruchomości stanowiących własność zobowiązanego, ale ruchomości te znajdują się we władaniu innego podmiotu. W realiach podmiotowej sprawy organ od początku był informowany, że ruchomości nie stanowią własności zobowiązanego i nie prowadzi on już działalności na tym terenie. Spółka wskazała przy tym na niekonsekwencję organu egzekucyjnego - skoro bowiem za wystarczające do dokonania zajęcia ruchomości na tym terenie były informacje o prowadzeniu działalności przez zobowiązanego w tym miejscu kilka miesięcy wcześniej m.in. poprzez wynajem biura, to dlaczego organ nie dokonał zajęcia ruchomości znajdujących się w biurze.

Strona skarżąca wskazała, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia cudzych ruchomości na cudzym terenie i nie dołożył najmniejszych starań aby wyjaśnić, czy w istocie zajęcia może dokonać, w sytuacji gdy już na miejscu przedstawiciele organu byli informowani o tym, że ruchomości te nie stanowią własności zobowiązanego. Zdaniem Spółki, twierdzenie organów o tym, że zaskarżona czynność egzekucyjna była prawidłowa bo zastosowano środek przewidziany w przepisach jest wypaczeniem istoty postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to ma doprowadzić w pierwszej kolejności do ustalenia majątku zobowiązanego i dokonanie czynności egzekucyjnych z tego majątku na dalszym etapie postępowania. Dla prawidłowości tego procesu konieczne jest zatem dokonanie nie budzących ustaleń w zakresie własności majątku, a nie stosowanie domniemań na podstawie dokumentów nieaktualnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), a w szczególności jej art. 54 § 1, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że postępowanie wszczęte skargą na czynności egzekucyjne stanowi jedynie fragment postępowania egzekucyjnego i nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kontrola jest ograniczona do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, którymi zgodnie z treścią art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 132/22). W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził również, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zarzuty, zażalenie, wyłączenie spod egzekucji). Przewidziany w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III FSK 3044/21 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 487/21; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie prawidłowo uznał, że działanie organu egzekucyjnego było zgodne z prawem.

We wniesionej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. skardze na czynności egzekucyjne strona skarżąca zarzuciła, że zajęte przez organ egzekucyjny ruchomości nie stanowią jej własności i nie korzysta ona z tych ruchomości. Kwestia uprawnień właścicielskich nie stanowi jednak podstawy do złożenia skargi na czynność egzekucyjną i wobec tego nie podlega rozpatrzeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. Do ochrony interesów osób trzecich w przypadku kierowania egzekucji wobec rzeczy lub prawa majątkowego nienależącego do zobowiązanego służy bowiem art. 38 u.p.e.a. Zgodnie z art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania.

Poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany włada. Zgodnie bowiem z art. 97 § 2 u.p.e.a. zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. W piśmiennictwie przyjmuje się, że poborca nie jest ani zobowiązany ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (tak: L. Guzek, Egzekucja administracyjna zobowiązania podatkowego, publ. Monitor Podatkowy 2000/11, s. 25). Taka konstrukcja pozwala na zajęcie zarówno ruchomości, które znajdują się we władaniu zobowiązanego, jak i tych będących we władaniu innych osób. Osoba roszcząca sobie prawa do zajętej rzeczy może bronić swych praw, zgłaszając wniosek o wyłączenie danej rzeczy spod egzekucji. Należy podkreślić, że nawet uzyskanie przez poborcę skarbowego informacji o prawach osób trzecich nie zwalnia go z dokonania zajęcia. Poborcy skarbowemu nie służy prawo do rozstrzygania o słuszności zarzutów roszczenia prawa osób trzecich do zajętej ruchomości. O prawach tych rozstrzyga organ egzekucyjny, który rozpozna żądanie i wyda postanowienie w sprawie wyłączenia spod egzekucji w terminie 14 dni od dnia złożenia żądania. Termin ten może być przedłużony o dalszych 14 dni, gdy zbadanie dowodów w tym terminie nie było możliwe (art. 38 § 2 u.p.e.a.). Po wniesieniu żądania organ egzekucyjny ma obowiązek zaniechania dalszych czynności egzekucyjnych wobec kwestionowanej rzeczy do czasu wydania postanowienia w sprawie (art. 38 § 3 u.p.e.a.). W powołanej regulacji jednoznacznie wynika, że to osoba trzecia jako uprawniona powinna wystąpić w odpowiednim terminie do organu egzekucyjnego z żądaniem wyłączenia zajętej ruchomości spod egzekucji, a w razie odmowy uwzględnienia żądania osobie tej służy powództwo cywilne do sądu powszechnego (zob. W. Grześkiewicz w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz (red. D.R. Kijowski), Wyd. II, publ. SIP Lex 2015). Prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie ruchomości przysługuje jedynie osobie trzeciej, a nie zobowiązanemu.

W przypadku zatem stwierdzenia, że zostały zajęte rzeczy lub prawa majątkowe stanowiące własność osoby trzeciej, zobowiązany powinien powiadomić taką osobę o ich zajęciu, aby mogła ona wystąpić do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wyłączenie takich rzeczy lub praw majątkowych spod egzekucji. Jak zresztą wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w omawianej sprawie osoby trzecie z ww. prawa skorzystały i obecnie w tych sprawach toczą się postępowania zażaleniowe przed organem II instancji. Zatem niemożliwe było uwzględnienie podnoszonych w tej kwestii racji skarżącej Spółki w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną, ponieważ odbyłoby się to z przekroczeniem zakresu tego środka prawnego. Zobowiązany nie może bowiem skutecznie zasłaniać się argumentem, że zajęta ruchomość do niego nie należy.

W związku z powyższym Sąd nie stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 97 § 2 u.p.e.a.

Wbrew stanowisku skarżącego w treści protokołu tego protokołu (t. I k. 79-82 akt egzekucyjnych) w rubryce "Zgłoszone przez obecnych wnioski i oświadczenia" odnotowano, że wymienione w nim środki trwałe nie należą do skarżącej Spółki. W ocenie Sądu, protokół ten jest kompletny i zgodny ze wzorem "Protokołu zajęcia i odbioru ruchomości", stanowiącym załącznik nr 14 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych z dnia 1 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 26 ze zm.). Opisano w nim kto, gdzie i kiedy dokonał zajęcia wymienionych i opisanych w nim ruchomości. Protokół ten został podpisany przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego oraz osobę reprezentującą zobowiązaną Spółkę.

Podsumowując, Sąd stwierdza, że tryb dokonanego zajęcia był prawidłowy i zgodny z obowiązującym w tym zakresie stanem prawnym, a zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą, nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego postanowienia (art. 134 p.p.s.a.).

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.