Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 718/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 256 ust. 1, art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 4, ust. 5, ust. 6, art. 171, art. 154, art. 153 ust. 1, art. 255 ust. 1 pkt 3, ust. 4, art. 255 (1) ust. 3 pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 1170
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.)
article: art. 7, art. 76 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi U. Inc. z siedzibą w R.(S.) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 11 lutego 2020 r. do Urzędu Patentowego RP (dalej też jako "organ", "UPRP", "Urząd Patentowy") wpłynął wniosek O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej również jako "Uczestnik" lub "Wnioskodawca") o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "IBUPROM" o numerze [...] (dalej także jako "sporny znak"), udzielonego na rzecz U., Inc. z siedzibą w [...]., Stany Zjednoczone Ameryki (dalej także jako "Uprawniony" lub "Skarżący"), przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 5 tj.: preparatów farmaceutycznych. Jako podstawę prawną swojego żądania Wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2023 roku, poz. 1170, dalej też jako "p.w.p."). Natomiast w uzasadnieniu Uczestnik podniósł, że sporny znak towarowy nie był używany w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa i wniósł o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 3 listopada 2011 r.

W odpowiedzi Skarżący pismem z dnia 20 lipca 2020 r. wniósł o oddalenie wniosku w całości, przedkładając przy tym materiały dowodowe na okoliczność używania spornego znaku towarowego.

Z kolei pismem z dnia 29 października 2020 r. Wnioskodawca podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wniósł o zobowiązanie uprawnionego do wskazania, które materiały przedłożone przez uprawnionego dotyczą znaku towarowego stanowiącego przedmiot postępowania. Uczestnik wyjaśnił, iż zainicjował dwadzieścia postępowań przed Urzędem Patentowym RP o stwierdzenie wygaśnięcia praw ochronnych na znaki towarowe i prawa z rejestracji międzynarodowej znaku towarowego, w treści których występuje słowo "Ibuprom". Wnioskodawca zarzucił, iż Uprawniony przedłożył dokumentację w formie elektronicznej na nośniku pendrive - identycznej w osiemnastu postępowaniach spornych dotyczących różnych znaków towarowych. Tymczasem znaki towarowe stanowiące przedmiot tych postępowań różnią się od siebie zarówno co do przedmiotu, wykazów towarów i usług oraz dat rejestracji mających wpływ na okres, w którym uprawniony powinien wykazać ich używanie.

W piśmie z dnia 28 grudnia 2020 r. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, załączając materiał dowodowy. Wskazał, iż przedłożony wcześniej materiał dowodowy w całości odnosi się do znaku towarowego, którego dotyczy niniejsza sprawa, bowiem wszystkie dowody dotyczą bezpośrednio lub pośrednio używania przedmiotowego znaku towarowego. Wyjaśnił przy tym, iż całość materiału dowodowego w powiązaniu potwierdza używanie rzeczywiste przedmiotowego znaku towarowego w ogromnej skali.

W piśmie z dnia 19 sierpnia 2021 r., Uczestnik, jak podkreślił: "z przyczyn biznesowych", zmodyfikował swój wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "IBUPROM" o numerze [...], wnosząc o wygaszenie prawa ochronnego na sporny znak z dniem 3 listopada 2011 r. w części, czyli w odniesieniu do towarów w klasie 5: preparatów farmaceutycznych innych niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe.

Skarżący pismem z dnia 27 września 2021 r. uznał zawężenie ochrony, jakiego zażądał Uczestnik za bezpodstawne, z uwagi na to, że wyodrębnienie podkategorii towarów w postaci leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych spośród preparatów farmaceutycznych jest nieuzasadnione zarówno faktycznie, jak i gospodarczo. Uprawniony ponadto wskazał, iż przeznaczenie konkretnych produktów uprawnionego oznaczanych przedmiotowym znakiem towarowym jest różnorodne w zależności od różnych dolegliwości/problemów zdrowotnych. Są to leki uniwersalne, o bardzo szerokim zakresie zastosowania. Następnie w ślad za pismem z dnia 14 lutego 2022 r. przedłożył nowe materiały dowodowe w postaci protokołu z czynności sporządzonego w dniu 14 grudnia 2021 r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w P. oraz zrzutu ekranu filmów reklamowych zawierających reklamę spornego znaku towarowego. Uprawniony podkreślił, iż załączone dowody dodatkowo potwierdzają używanie spornego znaku towarowego w okresie wymaganym w niniejszym postępowaniu, a nadto potwierdzają używanie spornego znaku także aktualnie. Także w piśmie z dnia 1 sierpnia 2022 r. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz na podstawie art. 100 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 roku, poz. 1550 ze zm., dalej też w skrócie jako "k.p.c.") w związku z art. 256 pkt 2 p.w.p. wniósł o zasądzenie od Uczestnika kosztów wyszczególnionych w załączonym spisie rzeczywistych i celowych kosztów postępowania.

Na rozprawie administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2023 r. strony podtrzymały swoje stanowiska, przy czym organ, po jej zamknięciu, odroczył ogłoszenie decyzji pierwotnie na dzień [...] kwietnia 2023 roku a następnie na dzień [...] maja 2023 roku.

I finalnie Urząd Patentowy RP, decyzją z dnia [...] maja 2023 roku, o numerze [...], działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt. 1, art. 169 ust. 2 oraz art. 169 ust. 6 p.w.p. oraz art. 98 "k.p.c." w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., po pierwsze stwierdził wygaśnięcie z dniem 3 listopada 2011 r. prawa ochronnego na znak towarowy "IBUPROM" o numerze [...] w części dotyczącej towarów w klasie 5, tj.: preparatów farmaceutycznych innych niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe a po drugie przyznał O. sp. z o. o. z siedzibą w P. od U., Inc. z siedzibą w [...], Stany Zjednoczone Ameryki kwotę w wysokości 1 917 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Organ uznał, po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, iż Skarżący nie wykazał używania spornego znaku w następującym zakresie, tj.: preparatów farmaceutycznych innych niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe zawartych w klasie 5. UP RP podkreślił, że materiały, na których widnieje sporny znak w różnych jego postaciach, jak również inne znaki z rodziny znaków IBUPROM, na których widnieje informacja co do oznaczanego towaru, wyraźnie wskazują, iż wszystkie te znaki były wykorzystywane do oznaczania leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych. Zdaniem organu materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie zawiera żadnego dokumentu, który wskazywałby na używanie zarówno spornego oznaczenia w różnych jego postaciach, jak i pozostałych oznaczeń pod marką IBUPROM do oznaczania innych towarów niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe. Jednocześnie Urząd Patentowy RP nie podzielił stanowiska Skarżącego, iż leki z rodziny "Ibuprom" są lekami o szerokim zastosowaniu i są stosowane przez "wszystkich na wszystko". W ocenie organu z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika bowiem, że leki te są stosowane w schorzeniach wywołujących ból, gorączkę i stan zapalny, nie leczą jednak chorób, uśmierzają jedynie ból, łagodzą stan zapalny czy obniżają gorączkę, które towarzyszą większości chorób. W związku z powyższym organ uznał za zasadne żądanie Wnioskodawcy stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "IBUPROM" o numerze [...] w części dotyczącej towarów w klasie 5, tj.: preparatów farmaceutycznych innych niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe z dniem 3 listopada 2011 r. z powodu jego nieużywania.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2023 roku, o numerze [...], Skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a/ art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu sprawy i nieprzeanalizowaniu pełnego materiału dowodowego, a także niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, a w konsekwencji na uznaniu, że w niniejszej sprawie znak towarowy IBUPROM [...] nie był używany w zakresie następujących towarów z klasy 5, tj. preparatów farmaceutycznych innych niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe; i zasadne było stwierdzenie jego wygaszenia w tym zakresie, podczas, gdy przedłożony materiał dowodowy potwierdza używanie ww. znaku w wymaganym okresie,

b/ art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu sprawy i nieprzeanalizowaniu pełnego materiału dowodowego w sprawie a w konsekwencji na uznaniu, że w niniejszej sprawie można wydzielić z terminu: "preparaty farmaceutyczne" określenie "preparaty farmaceutyczne inne niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe";

c/ art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy oznaczenie IBUPROM jest powiązane z produktami innymi niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że znak IBUPROM jest powiązany z szerszą kategorią towarów niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe;

d/ art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym w zakresie:

- błędnego uznania za prawidłowe wyodrębnienia przez Uczestnika podkategorii towarów w postaci preparatów farmaceutycznych innych niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe spośród kategorii preparatów farmaceutycznych, podczas, gdy w przypadku znaku towarowego IBUPROM [...] tego typu kategoryzacja jest nieprawidłowa, a nadto nieuzasadniona faktycznie i gospodarczo,

- błędnego ustalenia, że znak towarowy IBUPROM [...] nie był przez Skarżącego używany dla towarów dla których został zarejestrowany, podczas, gdy przedłożony materiał dowodowy potwierdza użytkowanie ww. znaku w praktyce w bardzo szerokim spektrum,

a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowały błędnym uznaniem przez Organ wygaśnięcia z dniem 3 listopada 2011 roku prawa ochronnego na znak towarowy IBUPROM [...] w części dotyczącej towarów z klasy 5, tj. preparatów farmaceutycznych innych niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe;

e/ art. 256 pkt 2 p.w.p. w związku z art. 100 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i przez to przyznanie Uczestnikowi od Skarżącego 1917 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie a nieprzyznanie Skarżącemu zwrotu poniesionych przez niego kosztów postępowania, pomimo, iż wniosek Uczestnika nie został w całości uznany za zasadny, a Skarżący poniósł wysokie koszty obrony.

2. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

a/ art. 171 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię, to jest uznanie, że przepis ten pozwala na wydanie decyzji w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy dla dowolnie wydzielonych towarów z danego wykazu, niezależnie od stopnia ich uszczegółowienia;

b/ art. 171 p.w.p. w związku z art. 169 p.w.p. - poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w niniejszej sprawie można wydzielić z terminu: "preparaty farmaceutyczne" określenie "preparaty farmaceutyczne inne niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe",

c/ art.171 p.w.p. w zw. z art 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 154 p.w.p poprzez błędną wykładnię i uznanie za wygasłe prawo ochronne na znak towarowy IBUPROM [...] w części dotyczącej towarów z klasy 5, tj. preparaty farmaceutyczne inne niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe;

z uwagi na przyjęcie przez UP RP, iż Skarżący nie używał spornego znaku towarowego IBUPROM [...] w zakresie dotyczącym ww. grupy produktów podczas, gdy Skarżący niejednokrotnie wykazał stałe używanie spornego znaku przedkładając szereg dowodów na poparcie powyższej tezy.

W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych a także rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Urząd Patentowy RP w swej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

O oddalenie skargi wniósł także w swym piśmie procesowym z dnia 11 czerwca 2024 roku Wnioskodawca.

Z kolei Skarżący w piśmie procesowym złożonym na rozprawie jako załącznik do protokołu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając, że podstawowy błąd popełniony przez organ polegał na nieuprawnionym zawężeniu określenia "preparaty farmaceutyczne".

Z kolei Uczestnik w swym piśmie złożonym na rozprawie w formie załącznika do protokołu, na poparcie swego stanowiska, powołał wyroki tutejszego Sądu wydane w analogicznych, jego zdaniem, sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.").

Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., jak również przepisów prawa materialnego, tj. art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 171 p.w.p.

Należy bowiem zaznaczyć, iż podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji UP RP z dnia [...] maja 2023 roku, stanowi art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i ust. 6 ustawy - Prawo własności. I tak zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Urząd Patentowy na wniosek każdej osoby wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy (ust. 2). W przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego (ust. 6).

Podkreślenia wymaga, że celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego do oznaczania towarów i usług, dla których znak ten uzyskał prawo ochronne. O wygaszeniu prawa wyłącznego decyduje wyłącznie ziszczenie się trzech przesłanek, a mianowicie: znak zarejestrowany nie był używany w sposób rzeczywisty dla towarów lub usług nim oznaczonych, znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych z prawa ochronnego, licencji czy innego upoważnienia i wreszcie znak nie był używany nieprzerwanie przez pięć kolejnych lat. O używaniu (bądź nieużywaniu) znaku towarowego decydują ustalenia faktyczne. Zauważyć należy, że w literaturze przedmiotu podkreśla się (Prawo własności przemysłowej, red. U. Promińska, wyd. II, Difin, str. 246 i n.), brak w p.w.p. legalnej definicji używania znaku towarowego. W art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 wskazuje się, że dla zachowania prawa ochronnego konieczne jest rzeczywiste używanie znaku towarowego. Zgodnie z art. 169 ust. 5 p.w.p. nie uważa się za używanie znaku w sposób rzeczywisty używania znaku w reklamie towaru, który nie jest dostępny na rynku krajowym ani nie jest w kraju wytwarzany na potrzeby eksportu. Powyższy wymóg, w ocenie cyt. autorki, należy uzupełnić innymi i odnieść do wszystkich sposobów używania znaku towarowego, a nie tylko do używania go w reklamie. Do głównych kryteriów oceny trzeba zaliczyć funkcję i specjalizację znaku towarowego. W konsekwencji należy przyjąć, że używanie znaku towarowego w rozumieniu ustawy ma miejsce wtedy, gdy jest:

- rzeczywiste, co oznacza, że znak jest używany dla towarów i stosowany w obrocie gospodarczym w taki sposób, że umożliwia powstanie i trwanie asocjacji między nim (znakiem) a towarem,

- niedwuznaczne, przez co należy rozumieć używanie znaku w jego przynajmniej podstawowej funkcji, tzn. odróżniania towarów uprawnionego na podstawie ich pochodzenia,

- zgodne ze specjalizacją.

Cechy te muszą być spełnione łącznie bez względu na postać, jaką przyjmuje używanie znaku przez uprawnionego.

Co więcej, nie można pominąć przykładów używania znaku towarowego, na które wskazuje art. 154 p.w.p., zgodnie z którym używanie znaku towarowego polega w szczególności na:

1) umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem;

2) umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług;

3) posługiwaniu się nim w celu reklamy.

Finalnie, przy ocenie pojęcia "używanie" można kierować się art. 153 ust. 1 p.w.p. zgodnie z którym używanie znaku polega na używaniu go w sposób zarobkowy lub zawodowy.

Zauważyć ponadto należy, że postępowanie związane z wygaśnięciem prawa ochronnego na znak towarowy, z powodu jego nieużywania, poddane jest trybowi spornemu (art. 255 ust. 1 pkt 3 p.w.p.). Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną, był zatem związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (art. 256 ust. 1 p.w.p.). Wyjaśnić należy, iż do postępowań prowadzonych przez UP RP mają zastosowanie częściowo regulacje prawne zawarte w p.w.p., a częściowo i niejednokrotnie z modyfikacjami przepisy k.p.a. Taka procedura postępowania wynika z powołanego art. 256 ust. 1 p.w.p. zgodnie z którym, do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Odpowiednie stosowanie danych przepisów nie oznacza zawsze bezpośredniego ich stosowania (p. wyrok NSA z dnia 2 września 2009 r., II GSK 18/09, LEX nr 596679). Oznacza to, że rozważając, które przepisy będą miały zastosowanie wprost, które z odpowiednimi modyfikacjami, a które w ogóle nie będą miały zastosowania, należy wziąć pod uwagę cechy wyróżniające danej sprawy (p. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2010 r., I OSK 1088/10, LEX nr 594885; zob. także wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r., II GSK 647/10, LEX nr 1083332; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2009 r., VI SA/Wa 2531/08, LEX nr 531544; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r., VI SA/Wa 2175/06, LEX nr 322733). Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. powinno przy tym uwzględniać specyfikę i cel postępowania spornego przez Urząd Patentowy RP, a także wyjątki wprost wynikające z przepisów omawianej ustawy - Prawo własności przemysłowej. Rozpoznając zatem zarzuty skargi, w zakresie naruszenia przepisów postępowania Sąd jest związany w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego znaku towarowego, nie tylko przepisami p.w.p ale również przepisami k.p.a., które nakładają na organ określone obowiązki procesowe, choć w ograniczonym zakresie. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 2945/14, w myśl art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, jednakże wymaga podkreślenia, iż w postępowaniu spornym Urząd Patentowy RP, nie zbiera materiału dowodowego. Taka powinność, z uwagi na kontradyktoryjność tego postępowania, spoczywa na stronach, nie zaś na Urzędzie Patentowym (por. art. 255 1 ust. 3 pkt 5 p.w.p.). W konsekwencji, do postępowań spornych, toczących się przed tym organem nie ma zastosowania art. 7 k.p.a., którego naruszenie podniesiono w skardze.

Przechodząc do wskazanych w skardze kolejnych zarzutów naruszeń przepisów postępowania, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ prawidłowo dokonał analizy całego materiału dowodowego sprawy. W ocenie Sądu nie można Urzędowi Patentowemu RP w niniejszej sprawie przypisać żadnych istotnych uchybień w tym zakresie. Dopuszczono bowiem wszystkie dowody o istotnym znaczeniu i dokonano ich rzetelnej oceny. Tym samym, w ocenie Sądu, zarzuty skargi co do błędnej oceny przez UP zebranego w sprawie materiału dowodowego są bezzasadne. Organ trafnie rozstrzygnął na podstawie art.169 ust.1 pkt 1 p.w.p. oraz art.171 p.w.p. o wygaśnięciu prawa ochronnego na znak towarowy “IBUPROM" o numerze [...], w odniesieniu do produktów farmaceutycznych innych niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe. Sąd podziela ustalenia faktyczne i ocenę złożonego przez Skarżącego materiału dowodowego w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP, na okoliczność używania spornego znaku. Należy przy tym pamiętać, że skoro przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., skutek wygaszenia prawa ochronnego na znak towarowy, łączy wprost, z nieużywaniem zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego (chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania), to kluczowym staje się ocena wykazania przez uprawnionego, za pomocą relewantnych dowodów faktu używania znaku towarowego. Obowiązek odpowiednego wykazania używania znaku towarowego w obrocie obciąża przy tym właśnie uprawnionego (art. 169 ust. 6 p.w.p.). Istotnym jest przy tym, że, jak stwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") w wyroku w sprawie Ansul: "rzeczywiste używanie musi być rozumiane jako używanie, które nie ma jedynie charakteru symbolicznego, służącego tylko zachowaniu praw związanych ze znakiem towarowym. Takie używanie musi być zgodne z podstawową funkcją znaku towarowego, którą jest zapewnienie konsumentowi i końcowemu użytkownikowi możliwości identyfikacji pochodzenia towarów lub usług, poprzez umożliwienie mu, bez żadnych możliwości pomyłki, odróżnienie towarów lub usług od innych mających odmienne źródło pochodzenia. Wynika z tego, że rzeczywiste używanie znaku pociąga za sobą używanie znaku na rynku dla towarów lub usług objętych ochroną przez ten znak, a nie tylko wewnętrzne używanie znaku przez dane przedsiębiorstwo" (wyrok TSUE z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie Ansul BV przeciwko Ajax Brandbeveiliging BV, C-40/01, EU:C:2003:145, pkt 36, 37). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt II GSK 762/08, wyjaśnił, że "używanie znaku w rozumieniu art. 154 p.w.p., który nie zawiera zamkniętego katalogu sposobów realizacji tego prawa ochronnego, powinno być używaniem, które manifestuje się czynnościami i działaniami widocznymi na rynku i dotyczącymi klientów przedsiębiorcy, a terminowi "rzeczywiste używanie" można przeciwstawić czynności okazjonalne, podejmowane z reguły dla pozoru, w celu uniknięcia zarzutu nieużywania znaku, a nie w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej". Sposoby używania znaku towarowego wymienione są również w art. 169 ust. 4 p.w.p., jednakże przepis ten także nie zawiera wyczerpującego katalogu takich działań, których realizacja gwarantuje zachowanie prawa. Oba wspomniane przepisy uzupełniają się. Formami rzeczywistego używania znaku, są oferowanie i wprowadzanie do obrotu towarów opatrzonych znakiem towarowym, ich import lub eksport, składowanie takich towarów w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, oferowanie lub świadczenie usług pod znakiem towarowym, a także umieszczanie znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług. W przypadku konieczności wykazania rzeczywistego używania znaku towarowego należy przedstawić konkretne dowody potwierdzające używanie znaku w obrocie gospodarczym dla towarów objętych rejestracją. Do dowodów na rzeczywiste używanie znaku należy zaliczyć:

1) katalogi, informacje handlowe, reklamy produktu opatrzonego znakiem;

2) faktury i inne dowody sprzedaży towaru opatrzonego znakiem;

3) archiwalne wydruki ze stron internetowych;

4) orzeczenia sądów w sprawach o naruszenie prawa do spornego znaku;

5) zeznania świadka, ale jedynie uzupełniająco, a nie zamiast dowodów z dokumentów;

6) ewentualnie badanie opinii publicznej, jednakże badanie opinii publicznej jest niepotrzebne, jeśli wystarczający i przekonujący jest materiał zgromadzony w postaci dokumentów.

Co istotne, wszystkie dokumenty przedstawiane w sprawie w charakterze materiału dowodowego muszą zawierać informacje pozwalające na ustalenie daty użycia znaku, formy, w jakiej znak został użyty, rodzaju towarów, dla jakich użyto znaku, oraz zakresu terytorialnego jego użycia (zob. szerzej na temat postępowania dowodowego w odniesieniu do rzeczywistego używania znaku M. Trzebiatowski, Obowiązek używania znaku towarowego. Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Warszawa 2007, s. 471-472, 476-488).

Jednocześnie zgodnie z art. 171 p.w.p., jeżeli przyczyna wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy dotyczy jedynie niektórych towarów, wygaśnięcie prawa odnosi się tylko do tych towarów. Przepis ten reguluje instytucję wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy. W sytuacji bowiem, gdy znak towarowy zarejestrowany jest dla szerokiej kategorii towarów, określonej jednym pojęciem, a faktycznie używany jest tylko dla określonej podkategorii tych towarów, to dopuszczalne i prawidłowe jest stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego na ten znak towarowy dla wszystkich innych podkategorii towarów, dla których znak ten jest nieużywany (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1502/10). Przyznanie prawa ochronnego na znak towarowy dla towarów lub usług dokonuje się w określonych klasach towarowych dla wyszczególnionych przyznanym prawem towarów, przy czym towary w ramach określonej klasy (niekiedy i spoza niej), mające wspólny mianownik ze względu na ich właściwości lub przeznaczenie, tworzą określone kategorie/grupy towarów, a w ich ramach możliwe są ewentualne dalsze podziały na podkategorie/podgrupy towarów przy zachowaniu wspomnianych wyżej kryteriów (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2021 r., sygn. akt II GSK 423/19).

I, uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, zasadną jest, po pierwsze konstatacja organu, że w ramach kategorii "preparaty farmaceutyczne" można wyróżnić wiele podkategorii mogących występować niezależnie od siebie. Zauważyć bowiem należy, że decyzją UP RP z dnia [...] listopada 2006 roku udzielono zgłaszającemu (wówczas B. B.V., [...], Holandia) prawa ochronnego na znak słowno – graficzny IBUPROM (o grafice określonej w podaniu o zarejestrowanie znaku towarowego – teczka oznaczona jako [...]) do oznaczania towarów w klasie 5 klasyfikacji nicejskiej, tj.: preparatów farmaceutycznych. Nie ulega zatem, w ocenie Sądu, wątpliwości, że sporny znak został przeznaczony dla oznaczenia szerokiego kręgu towarów, spośród którego istnieje możliwość wyróżnienia wyraźnych podgrup. Oznacza to, że ocena ewentualnego wygaśnięcia prawa ochronnego z uwagi na nieużywanie znaku może odnosić się do każdej z tych podkategorii odrębnie. Także w myśl orzecznictwa Sądu UE, kategoria produktów farmaceutycznych uznana została za "wystarczająco szeroką, aby można było w niej wyodrębnić szereg podkategorii, które można rozpatrywać niezależnie" (tak wyrok Sądu z 13 lutego 2007 r. sprawa T-487/08 Kremezin, podobnie sprawa T-483/04 Armor), który to pogląd Sąd w pełni podziela. Nadto należy zwrócić uwagę na stanowisko NSA przedstawione w wyroku z 29 stycznia 2021 r. sygn. akt II GSK 423/19. NSA zwrócił uwagę odnośnie, co prawda, suplementów diety do celów zdrowotnych, ale w ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, można to przenieść także na produkty farmaceutyczne, że właściwym wyodrębnieniem podkategorii suplementu diety powinno być to dokonane w oparciu o kryterium celu lub właściwości czy przeznaczenia, a nie w oparciu o zastosowany w suplemencie konkretny składnik. Koresponduje to z wyrokiem Sądu UE z 13 lutego 2007 r. w sprawie T-256/04, w którym stwierdził on, że "Należy dodać, że kryteria przyjęte przez Izbę Odwoławczą, czyli kryterium postaci preparatu, kryterium aktywnego składnika i kryterium dostępności wyłącznie na receptę, są co do zasady nieodpowiednie, aby zdefiniować podkategorię towarów w sposób wskazany w wymienionym wyżej wyroku ALADIN, z uwagi na to, że zastosowanie tych kryteriów nie oznacza zastosowania kryteriów celu i przeznaczenia towaru, o których była mowa wyżej. Często jest tak, że dana choroba może być leczona kilkoma lekami występującymi w różnych postaciach i zawierającymi różne składniki aktywne, spośród których to leków niektóre dostępne są w wolnej sprzedaży, a inne tylko na receptę". Skoro zatem wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa został zmodyfikowany przez Uczestnika w toku postępowania (pismo z dnia 19 sierpnia 2021 roku, karta nr 1123), poprzez ograniczenie go do preparatów farmaceutycznych innych niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe; to organ uprawniony był do oceny złożonego przez Skarżącego materiału dowodowego właśnie poprzez pryzmat wykazania używania spornego znaku w tym ograniczonym zakresie, obejmującym preparaty farmaceutyczne inne niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe zawarte w klasie 5. I zdaniem Sądu, UP RP, analizując przedstawiony przez Skarżącego materiał dowodowy, prawidłowo skonkludował, że sporny znak wykorzystywany był do oznaczania leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych. Organ na stronach od 6 do 10 skarżonej decyzji wymienił enumeratywnie dowody złożone przez Skarżącego, na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz dokonał ich oceny zgodnie z art. 80 k.p.a. Dowodami tymi są znajdujące się w aktach sprawy m.in. dokumenty rejestrowe i produktowe, wydruki ze stron internetowych, badania znajomości marki, zdjęcia nagród, zestawienia wydatków na reklamę, wydruki ze stron internetowych zawierających ofertę leku Ibuprom, kopie stron z gazet zawierające reklamę leku Ibuprom, kadry z reklam, zdjęcia reklamy w przestrzeni publicznej, kopie ulotek ofertowych, cenniki, dane o sprzedaży i faktury. Sąd podziela przy tym ocenę organu, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie zawiera żadnego dokumentu, który wskazywałby na używanie zarówno spornego oznaczenia w różnych jego postaciach, jak i pozostałych oznaczeń pod marką IBUPROM, do oznaczania innych towarów opisanych jako "preparaty farmaceutyczne", niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe. Abstrahując, że na możliwych od odczytania etykietach produktów sygnowanych spornym znakiem każdorazowo widnieje informacja, iż produkt oznaczany tą etykietą to lek przeciwbólowy, przeciwzapalny, przeciwgorączkowy a w materiałach reklamowych znak ten powiązany jest z informacją o zwalczaniu bólu, to zauważyć należy, że z przedłożonego przez Skarżącego wydruku z Rejestru Produktów Leczniczych (k. 516), jasno wynika, iż substancją czynną w leku o nazwie Ibuprom jest Ibuprofenum. Jest to organiczny związek chemiczny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna kwasu propionowego o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Tym samym irrelewantnym dla oceny używania przez Skarżącego spornego znaku towarowego IBUPROM (służącego do sygnowania preparatów farmaceutycznych zawierających Ibuprofenum), jest zagadnienie wystąpienia potencjalnie dodatkowych efektów, oprócz przeciwbólowego, jakie wywoływać mogłyby takie produkty, jak spray’e, maści, czy też żele, na których umieszczono sporny znak. Reasumując, skoro znak towarowy "IBUPROM" o numerze [...] używany był wyłącznie dla oznaczania leku przeciwbólowego, przeciwzapalnego i przeciwgorączkowego i wyłącznie w tym zakresie Skarżąca wykazała jego rzeczywiste używanie, to UP RP uprawniony był do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego na ten znak w części, tj. dla wszystkich innych podkategorii towarów dających się wyróżnić w klasie 5, dla których znak ten nie był używany, a więc: preparatów farmaceutycznych innych niż leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe.

Finalnie nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący zasądzonych przez organ kosztów postępowania (zarzut naruszenia art. 256 pkt 2 p.w.p. w zw. z art. 100 k.p.c.). Zgodnie z art. 100 k.p.c. w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd (odpowiednio organ) może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że Uczestnik postępowania, wnosząc o stwierdzenie wygaśnięcia "wygrał sprawę" w całości albowiem organ uwzględnił jego wniosek po zgłaszanych w trakcie postępowania modyfikacjach stwierdzając wygaśniecie ochrony we wszystkich zakwestionowanych podgrupach. Przyjmując nawet, że Uczestnik wygrał w części, gdyż Skarżącemu pozostawiona została ochrona na sporny znak w stosunku do jednej podgrupy produktów farmaceutycznych tj. leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, to nie zmienia to faktu, że Wnioskodawca wygrał sprawę w znacznej części. Stąd też, w ocenie Sądu, organ był uprawniony do obciążenia w całości kosztami postępowania Skarżącego.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.