Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 840/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1429
law: Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
article: art. 17 ust.
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 10 maja 2024 r. nr SKO.405.ŚR.725.351.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – skargę oddala –


UZASADNIENIE

II SA/Rz 840/24

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi A.S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 10 maja 2024 r. nr SKO.405.ŚR.725.351.2024 dotycząca odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z 9 kwietnia 2024 r.

nr GOPS.5212.12.2024. - po rozpatrzeniu wniosku z 14 marca 2024 r. - Wójt Gminy [...] odmówił A.S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego

w związku z opieką nad legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności mężem E.S. ur. [...] r., z uwagi na:

- przesłankę negatywną wynikającą z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada

2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: u.ś.r.), tj. datę powstania niepełnosprawności,

- fakt, że wnioskodawczyni – żona osoby wymagającej opieki - nie jest osobą spokrewnioną z mężem w linii prostej, zatem nie obciąża jej obowiązek alimentacyjny określony w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,

- okoliczność, że E.S. pozostaje w związku małżeńskim, a zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje nad osobą pozostającą w związku małżeńskim,

- zmianę stanu prawnego; od 1 stycznia 2024 r. nie można ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą powyżej 18 roku życia.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji A.S. wskazała, że przedmiotowa decyzja jest dla niej krzywdząca. Powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym uznano niekonstytucyjność normy prawnej wskazanej przez organ I instancji jako podstawa prawna decyzji odmownej. Wskazała, że należy do kręgu osób uprawnionych do otrzymania świadczenia.

SKO opisaną na wstępie decyzją z 10 maja 2024 r. - działając na podstawie

art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 17 i art. 24 u.ś.r. oraz art. 63 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U.

z 2023 r., poz. 1429, dalej: u.ś.w.) – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wg Kolegium, z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że E.S. jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2023 r. sygn. akt [...]. Orzeczenie wydano na stałe, zaś niepełnosprawność istnieje od [...] stycznia 2017 r. A.S. nie miała przyznanego uprzednio prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przeprowadzony 3 kwietnia 2024 r. rodzinny wywiad środowiskowy oraz złożone przez niego oświadczenia potwierdziły, że A.S. sprawuje faktyczną opiekę nad mężem.

Świadczenie nie może jednak zostać przyznane. Zgodnie bowiem z art. 63 ust. 1 i 3 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy

o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, a osoby o których mowa w ust. 2 zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności,

a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo niepełnosprawności.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 17 u.ś.r., od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną w wieku do ukończenia 18 roku życia. E.S. tego warunku nie spełnia, zatem wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać uwzględniony.

Ponadto przez czynność złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne 14 marca 2024 r. należy uznać, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., co pozwalałoby na zastosowanie w przypadku skarżącej przepisów przejściowych, tj. art. 63 i następnych u.ś.w. A.S. nie może być beneficjentem świadczenia pielęgnacyjnego, natomiast niepełnosprawny E.S. może się ubiegać o przyznanie prawa do świadczenia wspierającego. Powyższe wyłącza konieczność badania pozostałych negatywnych przesłanek wskazanych przez organ I instancji, tj. daty powstania niepełnosprawności E.S.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A.S., reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła w całości decyzję Kolegium z 10 maja 2024 r., zarzucając jej:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1) art. 63 ust. 3 u.ś.w. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji na skutek uznania, że w przypadku Skarżącej nie zachodzi tzw. kontynuacja prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy to ustalenie organu jest irrelewantne dla sprawy, a przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej zaskarżonej decyzji;

2) art. 24 ust. 2a u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 u.ś.w. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwym uznaniu, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., w sytuacji gdy prawo to ustala się w tym przypadku począwszy od miesiąca w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności;

3) art. 63 ust. 1 u.ś.w. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie przepisów prawnych obowiązujących aktualnie a nie istniejących w chwili powstania prawa,

tj. art. 17 u.ś.r., skutkujące bezzasadnym uznaniem, że E.S. (osoba niepełnosprawna) nie spełnienia kryterium wieku, a tym samym świadczenie nie przysługuje;

4) art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie za przeszkodę

w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego faktu, że od 1 kwietnia 2024 r. zmieniona została u.ś.r., zgodnie z którą nad osobą powyżej 18 roku życia nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w sytuacji, gdy zmieniony ww. przepis w brzmieniu aktualnym nie ma w niniejszym przypadku zastosowania, gdyż zastosowanie mają przepisy dotychczasowe obowiązujące w dacie powstania prawa;

5) art. 17 u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nie została spełniona przesłanka przewidziana w tym przepisie, w sytuacji gdy w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. K 38/13, moment powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie ma znaczenia dla możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wskazanie niepełnej podstawy prawnej - art. 17

i art. 24 u.ś.r., tj. bez wskazania konkretnego ustępu, co uniemożliwia kontrolę, czy organ zastosował właściwe przepisy przy ustalaniu momentu powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i ocenie spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;

2) art. 6 w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na błędnej podstawie prawnej, która nie odpowiada prawu, tzn. tym przepisom, które w konkretnym przypadku mają zastosowanie;

3) art. 8 § 1 w zw. z art. 9 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ II instancji, co należy rozumieć przez kontynuację prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i dlaczego w ocenie Kolegium przesłanka ta wpływa determinująco na to, czy skarżąca jest podmiotowo uprawniona do złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne;

4) art. 8 § 1 w zw. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji i zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej oraz dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

5) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na ograniczeniu się Kolegium w uzasadnieniu decyzji do kontroli zasadności argumentów przytoczonych przez organ I instancji, podczas gdy zupełnie pominięte zostały twierdzenia skarżącej;

6) art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich argumentów i zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu, polegające na wymijającym stwierdzeniu przez organ

II instancji, że nie widzi konieczności badania pozostałych negatywnych przesłanek wskazanych przez organ I instancji;

7) 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta z 9 kwietnia 2024 r., w sytuacji, gdy prawidłowe było jej uchylenie i orzeczenie co do istoty o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z wnioskiem skarżącej.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wywiodła, że biorąc pod uwagę, że wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności został złożony jeszcze 12 marca 2020 r., wyrok ustalający znaczny stopień niepełnosprawności E.S. uprawomocnił się 22 grudnia 2023 r. a wniosek o przyznanie świadczenia złożony został 14 marca 2024 r., to skarżąca dochowała 3-miesięcznego terminu z art. 24 ust. 2a u.ś.r. i jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach od 12 marca 2020 r.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga jest niezasadna.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Zdaniem Sądu, stan faktyczny został w sprawie ustalony w sposób wystarczający do jej merytorycznego rozpatrzenia. Ustaleń tych dokonano

z poszanowaniem reguł postępowania dowodowego oraz uwzględnieniem zasad gromadzenia i oceny materiału dowodowego wynikających z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji stanowi odzwierciedlenie poczynionych ustaleń i zawiera elementy wymagane przepisem art. 107 k.p.a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium, którą odmówiono skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na stwierdzenie, iż wniosek o jego przyznanie został złożony po 31 grudnia 2023 r., a zatem prawo do wnioskowanego świadczenia nie powstało przed tą datą. Od 1 stycznia 2024 r. bowiem, z uwagi na zmianę stanu prawnego, beneficjentami świadczenia mogą być jedynie osoby ubiegające się o nie w związku z rezygnacją z zatrudnienia związaną ze sprawowaniem opieki nad osobami które nie ukończyły 18 lat. Jako, że małżonek skarżącej tego warunku nie spełniał, wniosek załatwiono odmownie.

Osią argumentacji skarżącej kwestionującej stanowisko organów było założenie, że mimo wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po 31 grudnia 2023 r., organy zobligowane były zastosować u.ś.r.

w brzmieniu obowiązujących do tego dnia. Konkluzję tę skarżąca wywiodła z treści

art. 24 ust. 2a u.ś.r., z którego, wynika, że jeżeli w okresie trzech miesięcy licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca

w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Skarżąca składając 14 marca 2024 r. wniosek zachowała

3 – miesięczny termin liczony od uprawomocnienia się z dniem 22 grudnia 2023 r. wyroku SR w [...] z [...] grudnia 2023 r. sygn. akt [...]. Wyrokiem tym zaliczono E.S. do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym od

[...] kwietnia 2020 r. na stałe. Zdaniem skarżącej, dochowanie tego terminu obligowało organ do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (marzec 2020 r.). Tym samym nie powinno wg niej budzić wątpliwości, że zastosowanie w niniejszej sprawie miały przepisy dotychczasowe obowiązujące w chwili powstania prawa, tj. obowiązujące do 31 grudnia 2023 r., a więc przed nowelizacją u.ś.w. wprowadzoną na mocy art. 43 u.ś.w.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, prawidłowo zastosowano przepisy u.ś.r. w zmienionym od 1 stycznia 2024 r. brzmieniu, uznając, że złożenie wniosku po 31 grudnia 2024 r., a więc w nowym stanie prawnym, wykluczyło możliwość skutecznego ubiegania się przez skarżącą o przyznanie świadczenia.

Wybór przepisów mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie jest istotny z tego względu, że od 1 stycznia 2024 r. uległy zmianie zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, co wynikało m.in. z nowelizacji przepisu art. 17 u.ś.r. określającego warunki i krąg osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w takim kierunku, że wykluczono nim możliwość ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby sprawujące opiekę nad osobami niepełnosprawnymi po 18 roku życia.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Natomiast od 1 stycznia 2024 r., zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka,

4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego

- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z uwagi na zmianę od 1 stycznia 2024 r. przepisów regulujących przyznawanie świadczeń pielęgnacyjnych, ocena legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji dokonywana jest przez pryzmat przepisów przejściowych, tj. art. 63 u.ś.w.

Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym /a więc w u.ś.r./, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia

2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe w brzmieniu przed zmianą.

Zwrócenia uwagi wymaga, że w żadnym przepisie u.ś.w. nie określono, co oznacza zwrot "prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r." Dokonanie wykładni tego zwrotu, kluczowe w rozpoznawanej sprawie, wymaga odwołania się do art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym, z zastrzeżeniem wynikającym z ust. 2a tego artykułu, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek

z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Dla powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego decydująca zatem jest data wystąpienia z wnioskiem o to świadczenie.

Na wykładnię art. 24 ust. 2 u.ś.r. dodatkowo rzutuje ust. 2a tego artykułu, przy czym należy zaznaczyć, że ich brzmienie nie uległo zmianie w wyniku nowelizacji dokonanej na podstawie u.ś.w. W art. 24 ust. 2a u.ś.r. ustawodawca zawarł swego rodzaju wyjątek od reguły wynikającej z ust. 2, obejmujący sytuacje, w których świadczenie przyznawane jest z datą wsteczną, czyli nie od miesiąca złożenia wniosku, ale od miesiąca wystąpienia do właściwego organu z wnioskiem o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2a u.ś.r., jeżeli

w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

W nowym stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. nie zmieniła się rola opisanych wyżej regulacji. W sytuacji, gdy strona ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach, ale organy orzekają już po zmianie stanu prawnego, to ich wykładnia musi uwzględniać przepisy przejściowe, a dokładnie treść art. 63 ust. 1 u.ś.w. regulującego kwestie intertemporalne związane ze stosowaniem przepisu art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.

W konsekwencji oznacza to, że świadczenia pielęgnacyjne może być przyznane po

31 grudnia 2023 r. na zasadach obowiązujących do tego dnia, i to zarówno od miesiąca złożenia wniosku (art. 24 ust. 2 u.ś.r.) jak i z datą wsteczną od miesiąca złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności (art. 24 ust. 2a u.ś.r.), ale zarówno w jednym jak i drugim przypadku jest to warunkowane spełnieniem materialnych przesłanek z art. 17 u.ś.r. sprzed nowelizacji, jak i wystąpieniem

z wnioskiem o przyznanie świadczenia w terminie do 31 grudnia 2023 r.

Z powyższego wynika kluczowy dla rozpoznania niniejszej skargi wniosek. Otóż w sytuacji spełnienia ustawowych przesłanek ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne przed datą 31 grudnia 2023 r., niewystąpienie z wnioskiem o jego przyznanie przed tą datą jest równoznaczne z brakiem możliwości uznania, że prawo to powstało przed 31 grudnia 2023 r. Oznacza to, że przy spełnieniu warunków

z art. 17 u.ś.r. w brzmieniu sprzed nowelizacji, w sytuacji złożenia wniosku

o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego do 31 grudnia 2023 r. włącznie, świadczenie to zostanie przyznane. Złożenia natomiast wniosku 1 stycznia 2024 r. lub później będzie skutkowało odmową jego przyznania. Czynnością prawnokształtującą jest w opisanej sytuacji złożenie wniosku do właściwego organu, a to z uwagi na fakt, że postępowanie w powyższym przedmiocie toczy się na wniosek i brak jest prawnych możliwości do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ z urzędu.

Stanowisko, że powstanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego wiązać należy z datą złożenia wniosku potwierdza także treść uzasadnienia do projektu zmiany z datą 1 stycznia 2024 r. u.ś.w. i wejścia z tym dniem w życie u.ś.w. Wskazano w nim, że nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 r.

i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy nowelizującej będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego.

W rozpoznawanej sprawie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożony został po dniu 31 grudnia 2023 r., zatem oceny spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należało dokonać na podstawie nowych przepisów, które obowiązują od dnia 1 stycznia 2024 r. Z uwagi na obowiązujące od tego dnia brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r., skarżąca nie mogła więc skutecznie ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku

z rezygnacją z zatrudnienia celem podjęcia opieki nad mężem z uwagi na jego wiek – powyżej 18 lat.

Z opisanych wyżej przyczyn Sąd nie podzielając zarzutów skargi oraz z braku podstaw do jej uwzględnienia z urzędu - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - oddalił skargę jako nieuzasadnioną.