Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 380/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151a § 2 w związku z art. 64d § 1 i art. 64e, b)	art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.138 § 2, art. 75 § 1, art. 136, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 148, z art. 202 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1375
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j.)
article: art. 99 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prokuratora Rejonowego w Bytomiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1693/22 w sprawie ze sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w Bytomiu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 października 2022 r., nr SKO.K/41.3/1482/2022/14482/AW w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej zwany "Sądem pierwszej instancji" lub "WSA"), wyrokiem z 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1693/22, działając na podstawie art. 151a § 2 w związku z art. 64d § 1 i art. 64e ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej zwanej "p.p.s.a."), oddalił sprzeciw Prokuratora Rejonowego w Bytomiu (dalej zwanego "Prokuratorem" lub "skarżącym") od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej zwanego "SKO" lub "organem II instancji") z 7 października 2022 r. w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Decyzją Starosty Tarnogórskiego (dalej zwanego "organem I instancji") z 29 sierpnia 2022 r., B. S. (dalej zwanego "kierowcą") został skierowany na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. Powodem skierowania na badania lekarskie było stwierdzenie przez organ l instancji istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Jak wykazano w decyzji jego stan zdrowia uległ pogorszeniu.

Kierowca nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem wniósł odwołanie. Stwierdził, że organ ograniczył się do przeprowadzenia dowodu z wniosku prokuratury, co jego zdaniem jest niewystarczające. Organ dokonał przy tym dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, skutkującej pominięciem istotnych okoliczności sprawy, w szczególności analizy dokumentacji medycznej.

SKO, zaskarżoną decyzją uchyliło w całości decyzję organu l instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano m.in., że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w związku z wnioskiem Prokuratora z 29 kwietnia 2022 r., a z dołączonego do tego wniosku protokołu rozprawy w sprawie o sygn. akt ll K 1990/21 Sądu Rejonowego w Bytomiu wynika, że kierowca leczy się neurologicznie, zażywa leki: pyralgin i cyplomax oraz choruje na polineuropatię od 4 lat.

W ocenie SKO, w sprawie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Zdaniem organu II instancji, organ l instancji nie podjął wystarczających działań w celu zbadania zaistnienia w sprawie przesłanek skierowania na badania lekarskie tj. istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Zdaniem SKO, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, czy stan zdrowia kierowcy uzasadnia skierowanie go na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ lI instancji uznał, że oparcie się w niniejszej sprawie jedynie na wniosku Prokuratora jest niewystarczające. Organ I instancji w toku postępownia nie poczynił we własnym zakresie w zasadzie żadnych ustaleń. Zdaniem SKO, zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uzupełnienie materiału dowodowego o wszystkie dokumenty, na podstawie których organ ustali okoliczności uzasadniające skierowanie kierowcy na badanie lekarskie. W szczególności, zdaniem SKO, rozważenia wymaga przeprowadzenie przez organ l instancji dowodów, które będą pozwalały stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z tego rodzaju zastrzeżeniami co do stanu zdrowia kierowcy, które mogą powodować jego niezdolność do kierowania pojazdami.

Sprzeciw do Sądu pierwszej instancji od powyższej decyzji wniósł Prokurator zarzucając naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, a to art.138 § 2 ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022, poz. 2000; dalej zwanej "k.p.a."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uchyleniem decyzji organu l instancji w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, podczas gdy zgromadzony przez organ l instancji materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji w sprawie, zaś ewentualne wątpliwości organ ll instancji mógł usunąć we własnym zakresie w trybie art.136 k.p.a.

W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że organ odwoławczy nie określił, dlaczego jego zdaniem informacja, że kierowca leczy się neurologicznie, od 4 lat choruje na polineuropatię, a przy tym posiada prawo jazdy od 1 grudnia 2002 r., nie stanowi zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia uzasadniającego skierowanie na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212; dalej zwanej "u.k.p.").

Skarżący dodatkowo zarzucił, że o wniesionym odwołaniu organy administracji publicznej nie zawiadomiły go na zasadzie art. 131 k.p.a., pomimo zgłoszenia udziału w postępowaniu, co uniemożliwiło wypowiedzenie się do treści odwołania, jak również zawnioskowanie ewentualnych dowodów.

W piśmie z 16 listopada 2022 r. Prokurator wniósł o dopuszczenie dowodu z dołączonego pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach z 4 listopada 2022 r. na okoliczność, iż polineuropatia może w znaczący sposób wpływać na zdolność do kierowania pojazdami. Wniosek ten skarżący powtórzył w piśmie z 8 grudnia 2022 r.

Zaskarżonym wyrokiem z 22 grudnia 2022 r. Sąd pierwszej instancji oddalił sprzeciw.

Sąd uznał w pierwszej kolejności, że legitymacja Prokuratora do wniesienia sprzeciwu w sprawie nie budzi wątpliwości. Jako źródło tej legitymacji wskazał przepis art. 64a § 1 p.p.s.a. oraz art. 8 § 1 p.p.s.a., w świetle którego – zdaniem WSA – prokurator według własnej oceny podejmuje decyzję o udziale w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

WSA wskazał, że z uzasadnienia decyzji organu l instancji wynika, że stan zdrowia kierowcy uległ pogorszeniu, a informacje na ten temat pochodzą z wiarygodnego źródła. Sąd pierwszej instancji podkreślił przy tym, że w treści uzasadnienia decyzji nie wskazano ani owego "wiarygodnego źródła", ani też jakiejkolwiek okoliczności wskazującej na pogorszenie stanu zdrowia kierowcy.

WSA, nie uznał za wiarygodne źródło potwierdzające pogorszenie stanu zdrowia kierowcy wydruku z Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (wydanie 2008). W dokumencie tym brak jest informacji na temat wpływu poszczególnych schorzeń na możliwość prowadzenia pojazdów. Stąd też, zdaniem Sądu pierwszej instancji, bez wyjaśnienia co organ rozumiał pod pojęciem "wiarygodnego źródła" trudno formułować jakiekolwiek powinności względem adresata decyzji. Takim źródłem nie może zaś być wyłącznie treść protokołu sporządzonego w trakcie rozprawy przed sądem powszechnym, zwłaszcza, że informacje o istniejącym schorzeniu pochodzą od strony, nie zaś od biegłego, który ewentualnie mógłby w tej sytuacji za takowe źródło uchodzić.

WSA wskazał również, że z uzasadnienia decyzji organu l instancji nie wynika, kiedy kierowca ostatnio został poddany badaniom stanu zdrowia, a tym samym trudno stwierdzić względem jakiego okresu stan zdrowia kierowcy uległ pogorszeniu. Sąd zauważył, że w aktach sprawy brak jest także kopii dokumentów stwierdzających uprawnienia kierowcy do kierowania pojazdami.

Zdaniem Sądu, organ ll instancji w sposób jednoznaczny wykazał w postępowaniu odwoławczym, że rozstrzygnięcie organu l instancji zapadło bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Przeprowadzenie na własną rękę przez SKO postępowania wyjaśniającego pozostawałoby, według WSA, w oczywistej opozycji do treści art. 136 § 1 k.p.a. oraz zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.).

Sąd pierwszej instancji przyznał rację skarżącemu, że organ uchybił dyspozycji art. 131 k.p.a. i nie poinformował Prokuratora o wniesieniu odwołania. Zdaniem WSA, nie jest to jednak uchybienie, którego zaistnienie zaważyłoby na wyniku postępowania.

WSA nie uwzględnił również wniosku dowodowego skarżącego. Nie wpływa on zdaniem Sądu na okoliczności i ustalenia, jakie towarzyszyły organowi odwoławczemu w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Pismo Kierownika Działu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach z 4 listopada 2022 r. stanowi w istocie odpowiedź na zapytanie Prokuratora Rejonowego w Bytomiu i zawiera informację o możliwości wpływu polineuropatii na zdolność do kierowania pojazdami. Z kolei stwierdzenie w tym piśmie, że zasadne jest skierowanie strony w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p na badanie lekarskie, może być odczytywane, w ocenie WSA, co najwyżej jako pozaprocesowa, subiektywna i niewiążąca dla organów opinia autora pism.

Prokurator w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji SKO z 7 października 2022 r.

Skarżący kasacyjnie zarzucił wyrokowi WSA naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania, bowiem skutkujące niezasadnym oddaleniem sprzeciwu, a to:

a) art. 64e p.p.s.a. oraz art. 151a § 2 p.p.s.a. poprzez przeprowadzenie kontroli decyzji SKO z 7 października 2022 r., w sposób niepełny i wadliwy, wyrażający się w przyjęciu, iż:

– w sprawie administracyjnej brak jest wiarygodnego źródła świadczącego o istnieniu uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy i uznanie, że takim źródłem nie może być protokół sporządzony przez sąd powszechny, podczas gdy przedłożony do wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego przez Prokuratora protokół rozprawy głównej przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy w Bytomiu 29 marca 2022 r., sygn. akt 1990/21, został sporządzony w oparciu o art. 148 k.p.k., zawiera wyjaśnienia oskarżonego kierowcy, w tym w zakresie jego stanu zdrowia i wskazania, iż strona cierpi na polineuropatię od 4 lat względem daty 29 marca 2022 r., które to wyjaśnienia nie zostały zakwestionowane przez sąd karny i stanowiły ważną podstawę do ustalenia przesłanek odpowiedzialności karnej kierowcy od strony podmiotowej zarzucanego mu występku, a zwłaszcza wykluczenia przesłanek z art. 202 § 1 k.p.k., w związku z czym protokół ten stanowi dowód w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. oraz jest źródłem wiarygodnych informacji w przedmiocie stanu zdrowia kierowcy,

– organ I instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania dowodowego, podczas gdy oparł on decyzję o wniosek Prokuratora wraz z dołączonym protokołem rozprawy głównej przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy w Bytomiu 29 marca 2022 r., z których wynika, ze kierowca cierpi na polineuropatię od 4 lat, okoliczności tej nie zaprzeczyła w toku postępowania administracyjnego oraz pozyskał niezbędne informacje w przedmiocie samej choroby jaką jest polineuropatia,

– stwierdzenie u kierowcy polineuropatii wymaga opinii biegłego, podczas gdy strona wiarygodnie w złożonych przed sądem karnym wyjaśnieniach ujawniła, iż cierpi na polineuropatię od 4 lat,

– stan zdrowia kierowcy nie uległ pogorszeniu, podczas gdy strona w toku postępowania karnego ujawniła, że cierpi na polineuropatię od 2018 r., zaś uprawnienia do kierowania pojazdami uzyskała 1 grudnia 2002 r., co prowadzi do wniosku, że względem daty wydania prawa jazdy stan zdrowia kierowcy uległ znacznemu pogorszeniu albowiem strona zachorowała na chorobę, która może mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów, 16 lat po uzyskaniu uprawnienia,

– organ odwoławczy nie mógł przeprowadzić postępowania w trybie art. 136 k.p.a. albowiem rozstrzygnięcie organu I instancji zapadło bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, podczas gdy organ I instancji oparł się o dowody zaoferowane przez Prokuratora oraz pozyskał informację w przedmiocie polineuropatii, zaś ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego w postaci uzyskania danych wskazanych przez Sąd pierwszej instancji, a to kopii dokumentów stwierdzających uprawnienia kierowcy do kierowania, informacji kiedy ostatnio kierowca został poddany badaniom stanu zdrowia, nie wymaga skierowania sprawy do organu I instancji i mogło zostać uzupełnione przez SKO bez uszczerbku dla zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego albowiem w toku postępowania przed organem I instancji została ustalona przesłanka w postaci uzasadnionych zastrzeżeń do stanu zdrowia kierowcy zaś ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego ma charakter uzupełniający względem tego ustalenia,

– SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., podczas gdy organ II instancji nie wskazał organowi I instancji jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, ograniczając się do lakonicznego wskazania organowi I instancji, iż należy uzupełnić materiał dowodowy o wszystkie dokumenty wskazujące na konieczność skierowania strony na badania lekarskie, bez wskazania jakie dokumenty organ I instancji w realiach niniejszej sprawy powinien uzyskać i jakie czynności dowodowe przeprowadzić,

– SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., podczas gdy organ II instancji nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w myśl art. 107 § 3 k.p.a. dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a.,

b) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż wniosek dowodowy Prokuratora z 16 listopada 2022 r. oraz 8 grudnia 2022 r. do przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu – pisma Kierownika Działu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach nie wpływa w żaden sposób na okoliczności i ustalenia przedmiotowej sprawy podczas gdy wnioskowane pismo stanowi dowód w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. albowiem zostało sporządzone na żądanie Prokuratora działającego jako organ ochrony prawnej przez organ państwowy utworzony przez Wojewodę Śląskiego w Katowicach, zawiera informacje istotne ze względu na przedmiot sprawy i wymagające wiadomości specjalnych, które Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy jako jednostka zajmująca się m.in. przeprowadzaniem badań i wydawaniem orzeczeń lekarskich w zakresie braku przeciwskazań zdrowotnych kierowców do prowadzenia pojazdów posiada, wskazując iż polineuropatia może w znaczący sposób wpływać na zdolność do kierowania pojazdami.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej zwany "NSA" lub "Sądem drugiej instancji") rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że zaskarżony wyrok został wydany w wyniku rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Charakter i zakres zaskarżonej decyzji, tj. decyzji kasacyjnej, powoduje, że przedmiotem rozważań w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie są kwestie związane z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, ale jedynie zagadnienia dotyczące wydania w postępowaniu odwoławczym tego rodzaju decyzji. Zgodnie bowiem z art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W świetle natomiast art. 64e p.p.s.a., sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tak więc wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczalne w przypadku, gdy zostaną spełnione określone w nim przesłanki, to jest wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania oraz uznanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą, niezbędne jest także wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" (por. wyrok NSA z 4 listopada 2014 r., II OSK 2279/13; treść tego, jak i dalej wskazywanych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a., a doprecyzowaną w art. 127 k.p.a., zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji pierwszej instancji. Przepis art. 136 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo może zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego sprawy, a stwierdził potrzebę przeprowadzenia dowodu, ma obowiązek przeprowadzić ten dowód w ramach swoich uprawnień z art. 136 k.p.a., zamiast uchylać sprawę do ponownego rozpoznania.

Reasumując, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji (por. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Zatem kontrolujący decyzję kasacyjną sąd administracyjny ocenia, czy organ odwoławczy wydający decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw.

W rozpoznawanej sprawie stwierdzone przez organ odwoławczy uchybienia organu orzekającego w pierwszej instancji, polegające na oparciu się w zasadzie wyłącznie na wniosku Prokuratora Rejonowego w M. z 29 kwietnia 2022 r. oraz załączonym do niego odpisie protokołu z rozprawy głównej dot. sprawy sygn. akt II K 1990/21, uzasadniały przyjęcie za prawidłową ocenę działania organu odwoławczego dokonaną przez WSA. Pozwalały na postawienie tezy, że organ I instancji nie poczynił żadnych własnych ustaleń, czy w stosunku do strony postępowania istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia, które obligują organ do skierowania jej na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ II instancji szczegółowo wyjaśnił, dlaczego wskazane uchybienia mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej wskazał, jakie okoliczności winien wziąć pod uwagę organ ponownie orzekając w sprawie. Wywiązał się tym samym z obowiązku jaki nakłada na niego art. 138 § 2 k.p.a. Trafnie Sąd pierwszej instancji, weryfikując zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego, odniósł go do treści art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. i wskazał, że przepis ten, w związku z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., przyznaje organowi kompetencje do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie wówczas, gdy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby kierującej pojazdami, korzystanie z tego rodzaju uprawnienia powinno być ograniczone tylko do tych przypadków, gdy zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy przekraczają "zwykłą miarę", co oznacza, że nie wystarczy samo stwierdzenie, że kierujący pojazdem cierpi na określone dolegliwości. Przeciwnie, konieczne jest uprawdopodobnienie, że ich charakter jest na tyle poważny, iż może zagrozić bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Zatem, o ile informacja o stanie zdrowia kierowcy nie jest jednoznaczna, to organ powinien podjąć we własnym zakresie działania zmierzające do uzyskania pewności odnośnie do skierowania kierowcy na badanie lekarskie. Tymczasem organ I instancji powziął tylko informację, że w trakcie postępowania karnego ustalono, że kierowca cierpi na polineuropatię. Organ zarazem stwierdził, że stan zdrowia kierowcy uległ pogorszeniu, a informacje na ten temat pochodzą z "wiarygodnego źródła" przy czym nie wskazał ani owego wiarygodnego źródła, ani jakiejkolwiek okoliczności wskazującej na pogorszenie stanu zdrowia w omówionym wyżej rozumieniu. Wiarygodnego źródła tych informacji nie może stanowić dołączony do akt wydruk z Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (Wydanie 2008), w którym znajdują się opisy jednostek chorobowych, przypisanych do określonych symboli statystycznych. Lektura ww. fragmentu publikacji nie daje jakiejkolwiek informacji na temat wpływu poszczególnych schorzeń na możliwość prowadzenia pojazdów.

Trafnie zatem WSA zaakceptował stanowisko organu II instancji, że rozstrzygnięcie Starosty Tarnogórskiego zapadło bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, a informacje uzyskane w toku postępowania karnego, nie dają podstaw do przyjęcia co do istnienia okoliczności, o których stanowi art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Dlatego też przeprowadzenie w tej sytuacji postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy na własną rękę pozostawałoby w oczywistej opozycji nie tylko do art. 136 § 1 k.p.a., ale przede wszystkim do zasady dwuinstancyjności postępowania.

Polemika kasatora z tymi twierdzeniami zawarta w skardze kasacyjnej nie mogła doprowadzić do podważenia oceny zaskarżonej decyzji, jakiej dokonał WSA. Polemika ta albo bowiem nie trafia w istotę stanowiska organu i Sądu (WSA wyjaśnił w jakim sensie chodzi o "wiarygodne źródło" informacji w rozumieniu art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. i jakie pogorszenie stanu zdrowia kierowcy jest istotne w kontekście tych przepisów), albo w ogóle nie uwzględnia stanowiska faktycznie wyrażonego (nigdzie nie stwierdzono, że jedynym źródłem wiedzy na temat pogorszenia stanu zdrowia skarżącego w ww. rozumieniu, może stanowić tylko opinia biegłego), albo opiera się na zniekształceniu treści decyzji organu II instancji (SKO nie poprzestało na "lakonicznym" wskazaniu organowi I instancji, iż należy uzupełnić materiał dowodowy o "wszystkie dokumenty wskazujące na konieczność skierowania strony na badania lekarskie", lecz na str. 2 decyzji z 7 października 2022 r. wymieniono okoliczności, które powinny być wykazane w sprawie i dowody, które mogą do tego służyć).

Odnosząc się do zarzutu z pkt a, tiret 7 petitum skargi kasacyjnej stwierdzić ponadto należy, że nie został on właściwie sprecyzowany. Przy wskazywaniu jako naruszone przepisów, które są zbudowane z wielu jednostek redakcyjnych, obowiązkiem kasatora (przede wszystkim ze względu na obowiązującą przed NSA w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej zasadę dyspozycyjności) jest sprecyzowanie, z którą z jednostek wiąże zarzucane uchybienie. Artykuł 136 k.p.a. składa się czterech paragrafów, zatem dla skuteczności postawionego zarzutu konieczne było sprecyzowanie, która z nich została w opisany w zarzucie sposób uchybiona. Zarzut nie mógł zatem okazać się skuteczny, na marginesie tylko można wskazać, że WSA ocenił stanowisko SKO i wyjaśnił, dlaczego w sprawie ten organ nie mógł skorzystać z możliwości, jaką daje art. 136 § 1 k.p.a.

Nie można także uznać za usprawiedliwiony zarzutu naruszenia przez WSA art. 106 § 3 p.p.s.a. w sposób opisany w tym zarzucie. Prawidłowo bowiem WSA nie uwzględnił wniosku Prokuratora o dopuszczenie dowodu z dokumentu – pisma Kierownika Działu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach, uznając, że jego przeprowadzenie przed Sądem nie byłoby przydatne w rozpoznaniu sprawy ze sprzeciwu na decyzję, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., gdyż dowód ten w żaden sposób nie wpływa na okoliczności i ustalenia, jakie towarzyszyły organowi odwoławczemu w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przeprowadzenie dowodu przed sądem, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., jest możliwe, jeśli nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie i jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie, przeprowadzenie dowodu w tym trybie nie może natomiast służyć ustalaniu stanu faktycznego w sprawie.

W sytuacji niestwierdzenia przez WSA naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. oraz podzielenia stanowiska organu odwoławczego w zakresie wskazanych przepisów postępowania, Sąd ten zasadnie oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.ps.a.

Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.