Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 380/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 i art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Dnia 16 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant st. asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2024 roku sprawy ze skargi W. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 13 marca 2024 roku znak: SKO.4103.84.2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. lp


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 13 marca 2024 r. znak SKO.4103.84.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję własną w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

1. Jak wynika z akt sprawy w dniu 15 stycznia 2024 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi wpłynął - za pośrednictwem platformy e-PUAP - wniosek W. O. o udostępnienie: 1. kopii Regulaminu organizacyjnego SKO; 2. kopii Regulaminu/zarządzenia lub innego dokumentu określającego zasady przydziału spraw do poszczególnych orzeczników; 3. kopii repertorium spraw rozpoznawanych przez SKO w latach 2022 i 2023, określającego datę wpływu i datę zakończenia sprawy oraz skład orzekający lub inne dane w zależności od formy prowadzonego repertorium; 4. kopii protokołów kontroli prowadzonych w SKO w Łodzi w okresie od 1 stycznia 2022 - 2023 r. W treści wniosku powołano się na normy zawarte w ustawie z dnia 6 września 2001 r. dostępie do informacji publicznej.

2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi w zakresie pozycji określonych w punktach 1, 2, 4 wniosku z dnia 15 stycznia 2024 r., w piśmie z dnia 29 stycznia 2024 r. udzieliło wnioskodawcy odpowiedzi. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. wezwało wnioskodawcę do usunięcia braków wniesionego pisma z dnia 15 stycznia 2024 r. w punkcie 3, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania przez: 1. sprecyzowanie swojego żądania w zakresie "innych danych w zależności od formy repertorium"; 2. wykazanie szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej, pod rygorem negatywnych skutków prawnych - odmowy udostępnienia informacji publicznej.

3. Zgodnie z Urzędowym Poświadczeniem Doręczenia, wezwanie zostało odebrane przez wnioskodawcę w dniu 1 lutego 2024 r.

4. W. O. odpowiedział na wezwanie Kolegium pismem z dnia 1 lutego 2024 r.

5. Decyzją z dnia 23 lutego 2024 r. znak SKO.4103.12.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi orzekło o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Kolegium stwierdziło, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną, a ponadto należy odmówić udzielenia wnioskowanej informacji w zakresie "kopii repertorium spraw rozpoznawanych przez SKO w latach 2022 i 2023, określającego datę wpływu i datę zakończenia sprawy oraz skład orzekający lub inne dane w zależności od formy prowadzonego repertorium", albowiem informacja ta stanowi informację przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał, iż uzyskanie żądanej informacji, we wnioskowanym zakresie, jest istotne dla interesu publicznego.

6. Pismem z dnia 7 marca 2024 r. W. O. za pośrednictwem platformy e-PUAP złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści wniosku zarzucił: 1. naruszenie art. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wnioskowany zakres informacji publicznej stanowi informację przetworzoną, dla której udostępnienia wymagane jest wykazanie szczególnego interesu publicznego, podczas gdy wnioskowane informacje nie stanowią informacji przetworzonej, co skutkowało nieuzasadnioną odmową udzielenia informacji publicznej zawartej we wniosku odwołującej; 2. naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia sprawy z należytą starannością, w tym brak udzielenia żądanej informacji publicznej, naruszenie słusznego interesu obywatela, albowiem w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej organ obowiązany był do udostępnienia wnioskodawcy żądanych informacji publicznych.

7. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 13 marca 2024 r. znak SKO.4103.84.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję własną wydaną w pierwszej instancji.

1. Organ uznał, że spełniony jest zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, albowiem informacja, której udostępnienia domaga się wnioskodawca, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 ustawy).

2. Zdaniem Kolegium istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy wnioskowana przez stronę informacja stanowi informację prostą czy też informację przetworzoną. Kolegium zaznaczyło, że informacją przetworzoną jest określony zbiór (suma) informacji prostych, których przetworzenie wymaga dokonania koniecznych analiz, obliczeń, wyciągów, zestawień statystycznych, środków finansowych i osobowych. Kolegium podniosło, że nie prowadzi już od wielu lat repertorium spraw w formie "papierowego" dziennika korespondencji. Wszystkie wpływające sprawy są rejestrowane w systemie komputerowym poprzez wprowadzenie do systemu różnych danych w tym m.in. daty wpływu; stron postępowania (ich: imion, nazwisk, adresów); organu administracji, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie; numeru i daty wydanego i zakwestionowanego rozstrzygnięcia; składu orzekającego Kolegium; opisu sprawy i daty jej zakończenia. W każdej sprawie w co najmniej dwóch rubrykach z danymi (dotyczących stron i dotyczących opisu sprawy) znajdują się - co do zasady - dane podlegające ochronie, które - w przypadku przekazywania informacji publicznej - podlegają anonimizacji.

3. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji Kolegium wyjaśniło, że w zakresie swojej właściwości, zgodnie z prowadzoną w formie elektronicznej ewidencją spraw, w latach 2022-2023 rozparzyło odpowiednio: 7 341 spraw w roku 2022 oraz 6 387 spraw w roku 2023. Powyższe oznacza, że łącznie we wskazanych latach Kolegium rozpoznało 13 728 spraw.

4. Kolegium wyjaśniło, że istnieje możliwość wygenerowania z systemu komputerowego zestawienia rozpoznanych spraw za lata 2022-2023, ale repertorium zawierać będzie m.in. kolumnę z danymi stron postępowania (o których mowa w poprzednim akapicie) oraz kolumnę z opisem sprawy, w której również mogą się znajdować dane podlegające ochronie zgodnie z przepisami ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. W konsekwencji powyższego należałoby z wygenerowanego z systemu raportu usunąć dane wrażliwe, czyli raport ten przetworzyć. Biorąc pod uwagę, że w przypadku każdej sprawy (było ich 13 728) w co najmniej dwóch komórkach należałoby dokonać "ręcznie" (brak jest bowiem możliwości systemowego dokonania tej czynności) zmiany danych, czyli należałoby przetworzyć 27 456 komórek tabeli stanowiącej taki raport. Ponadto należałoby zweryfikować kolumnę dotyczącą składów orzekających, bowiem w systemie mogą się zdarzyć przypadki spraw, w których nie wpisano składu bądź podano niepełny skład orzekający, a w takim przypadku weryfikacja danych dotyczących składu wymagałaby zweryfikowania tego w aktach danej sprawy - w archiwum. Łącznie należałoby zatem zweryfikować 41 184 komórki tabeli i nie jest wykluczone, że dane należałoby uzupełnić o informacje pozyskane z akt spraw znajdujących się w archiwum. Zdaniem Kolegium powyższa analiza dowodzi, że informacje, o których udostępnienie wniósł W. O. są informacjami przetworzonymi, a ich przetworzenie (wygenerowanie i naniesienie zmian, które de facto prowadziłyby do stworzenia nowego zestawienia) wymagałoby zaangażowania nawet kilku osób, które przez kilka, a może nawet kilkanaście dni nie mogłyby wykonywać swoich obowiązków, lecz musiałyby tworzyć zestawienie spraw dla wnioskodawcy.

5. Słusznie zatem wskazało Kolegium w decyzji z dnia 23 lutego 2024 r., że w tym stanie faktycznym ma miejsce żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej i zgodnie ze wskazywanym art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej zachodzi konieczność wykazania po stronie wnioskodawcy, że żądania informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Kolegium, pismem dnia 29 stycznia 2024 r. wezwało W. O. do wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej, ale strona interesu tego nie wykazała, mimo złożenia odpowiedzi na wezwanie Kolegium.

6. W treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że to podmiot odmawiający udostępnienia informacji przetworzonej powinien ostatecznie wykazać brak szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem żądanej informacji. Kolegium zaznaczyło, że mogłoby polemizować ze stanowiskiem na temat "szczególnie istotnego interesu publicznego", gdyby strona takowe stanowisko przedstawiła, czyli opisała interes publiczny w danej, konkretnej sprawie. Strona jednak w ogóle nie wskazała na czym miałby ów interes polegać, co nie zyskuje akceptacji Kolegium. Kolegium podzieliło w tym miejscu stanowisko wyrażone w decyzji z dnia 23 lutego 2024 r., że "powinność wykazania interesu publicznego jako podstawy żądania udzielenia informacji przetworzonej spoczywa, co do zasady, na autorze wniosku o udzielenie takiej informacji". Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wyjaśnił, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Celem ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych, czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Kolegium podkreśliło, że wyczerpująco wyjaśniło z jakich względów uznać należało żądaną informację za przetworzoną i z jakich powodów odmówiło udostępnienia tejże informacji publicznej. Okoliczności faktyczne sprawy zostały wyjaśnione.

7. W świetle powyższego za bezpodstawny uznać należy zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzut naruszenia przepisów art. 7 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. Biorąc pod uwagę treść wniosku W. O. i fakt, że wnioski o udostępnienie informacji publicznej z natury swej przybierają różne formy i mają bardzo różną treść - nie sposób uznać, że zasada proporcjonalności, czy równego traktowania zostały czy nawet mogły zostać w tym postępowaniu naruszone. Każdy wniosek organ administracji traktuje bowiem indywidualnie. Nie sposób również zarzucić Kolegium braku bezstronności - w uzasadnieniu decyzji i poprzedzającej ją decyzji zostały bowiem opisane obiektywne okoliczności wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Nie sposób ponadto wymagać od organów by zaspokajały takie stany obywateli, jak poczucie satysfakcji, tym bardziej, że nie zawsze organy wydają rozstrzygnięcia zgodne z żądaniami wnioskodawców.

1. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł W. O. .

1. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wnioskowany zakres informacji publicznej stanowi informację przetworzoną, dla której udostępnienia wymagane jest wykazanie szczególnego interesu publicznego, podczas gdy wnioskowane informacje nie stanowią informacji przetworzonej, co skutkowało nieuzasadnioną odmową udzielenia informacji publicznej zawartej we wniosku odwołującej; 2. naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia sprawy z należytą starannością, w tym brak udzielenia żądanej informacji publicznej, naruszono słuszny interes obywatela, albowiem w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej organ obowiązany był do udostępnienia wnioskodawcy żądanych informacji publicznych.

2. W uzasadnieniu skargi, nie zgadzając się ze stanowiskiem Kolegium, skarżący wskazał, że informacja prosta nie zmieni się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. Za informację prostą (nieprzetworzoną) uznać należy taką informację, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Może być ona pozbawiona danych wrażliwych, podlegających ochronie (np. danych osobowych), nie staje się jednak przez to informacją przetworzoną. Zdaniem skarżącego nie jest prawdą twierdzenie, iż organ musi dokonywać czynności przetwarzających, ponieważ zważywszy na to, jak proste i podstawowe są to czynności - jak generowanie tabel, z pewnością istnieje możliwość systemowego ukrycia pewnych danych. Jest to zatem działanie zmierzające do nieudostępnienia danych wnioskodawcy w celu ukrycia przed informacją publiczną czasookresu trwania postępowań.

3. Powołując orzecznictwo sądowe skarżący podniósł, że dane osobowe kontrahentów jednostki samorządu terytorialnego, takie jak ich imiona i nazwiska, winny być udostępnione jako informacja publiczna i nie powinny podlegać wyłączeniu z uwagi na prywatność tych osób, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Również imiona i nazwiska funkcjonariuszy publicznych powinny pozostać jawne.

4. Skarżący podniósł, że rozmiar i zakres żądanej informacji uległy uszczupleniu o te elementy, które nie wymagają anonimizacji. Zatem wskazana przez Kolegium ilość spraw rozpatrzonych w latach 2022-2023 wymagających anonimizacji, na której to wykazanej ilości, opierała się decyzja, nie znalazłaby odzwierciedlenia w rzeczywistości. Dodatkowo przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.d..p. zakłada expressis verbis możliwość ograniczenia przetworzenia informacji ze względu na szczególną istotność dla interesu publicznego. Ograniczenie to powinno być rozumiane jako konieczność skonfrontowania zakresu przetworzenia z interesem publicznym. Nie można przy tym wyłączyć wartości, jaką dla samego interesu publicznego ma udostępnienie informacji publicznej.

2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

3. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.",, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

2. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja SKO w Łodzi z dnia 13 marca 2024 r., którą Kolegium utrzymało w mocy, w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, własną decyzję z dnia 23 lutego 2024 r., wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 104 k.p.a. o odmowie udzielenia skarżącemu informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 15 stycznia 2024 r. tj. w zakresie jego pkt 3 dotyczącego "kopii repertorium spraw rozpoznawanych przez SKO w latach 2022 i 2023, określającego datę wpływu i datę zakończenia sprawy oraz skład orzekający lub inne dane w zależności od formy prowadzonego repertorium". Okolicznością bezsporną jest, że w pozostałym zakresie ww. wniosek skarżącego został załatwiony.

3. Prawo dostępu do informacji publicznej wynika w pierwszym rzędzie z przepisów Konstytucji RP. Zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 4 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy. Na płaszczyźnie ustawowej problematyka ta została uregulowana w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej jako "u.d.i.p.", stanowiących materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji. Cyt. wyżej ustawa określa zasady i procedurę dostępu do informacji publicznej, wskazując zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz tryb udostępniania informacji publicznej.

4. Pojęcie "informacji publicznej" wynikające z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p. ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (tak przykładowo wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 2223/14; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl) i podlegają udostępnieniu.

5. W przepisach u.d.i.p. wyróżnia się trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wydając decyzję administracyjną.

6. W kontrolowanej sprawie zarówno prawna kwalifikacja objętej zakresem wniosku skarżącego informacji jako informacji publicznej jak i adresat wniosku nie budzą wątpliwości. W sprawie nie jest bowiem sporne, że skarżący był zgodnie z art. 2 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a SKO w Łodzi jest co do zasady zobowiązane do udostępniania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

7. Zważywszy kontekst sprawy, zwłaszcza treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej, godzi się w tym miejscu zauważyć, że rozstrzygając o udostępnieniu określonej informacji publicznej należy mieć na uwadze (stosownie do art. 1 ust. 2 i art. 5 ust. 1 u.d.i.p.) przepisy innych ustaw, w tym ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), które zawierają unormowania ograniczające prawo do informacji publicznej. Dane osobowe nie stanowiące informacji publicznej, nie mogą zostać bowiem udostępnione w trybie przewidzianym w przepisach u.d.i.p. (tak np. wyr. NSA z 30.10.2018 r., I OSK 21/17). Na podstawie u.d.i.p. mogą zostać udostępnione wyłącznie dane osobowe stanowiące informację publiczną (por. P. Szustakiewicz (red.), Dostęp do informacji publicznej, Warszawa 2019, Legalis).

Konieczność ochrony danych osobowych nie zwalnia jednak organu z udostępniania informacji publicznej. Organ powinien ograniczyć dostęp wyłącznie do informacji umożliwiających identyfikację osób fizycznych, co w praktyce oznacza udostępnienie dokumentów odpowiednio zanonimizowanych.

Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia z w niniejszej sprawie, Kolegium bowiem ze względu na konieczność ochrony danych osobowych, zobligowane było do podjęcia czynności związanych z anonimizacją tych danych.

8. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do oceny, czy żądana informacja publiczna jest informacją prostą czy przetworzoną. Powodem odmowy udostępnienia informacji publicznej skarżącemu jest bowiem przekonanie organu, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną, której udostępnienie wymagało wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Z poglądem powyższym nie zgadza się skarżący argumentując, że informacja nie ma charakteru informacji przetworzonej, a jedynie prostej.

9. Zgodnie z powszechnie przyjętym w orzecznictwie poglądem pod pojęciem informacji prostej rozumie się informację, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada i nie jest to związane z koniecznością poniesienia kosztów lub znacznego nakładu pracy, zwłaszcza trudnych do pogodzenia z bieżącym funkcjonowaniem danej jednostki.

Co istotne, pojęcie informacji przetworzonej nie posiada definicji legalnej. Przyjmuje się powszechnie, że informacja przetworzona to taka, która w chwili złożenia danego wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga co do zasady przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności przykładowo o charakterze analitycznym, organizacyjnym czy też intelektualnym w oparciu o posiadane informacje proste. Można założyć, że taką cechę posiadają dane publiczne proste, które wymagają dokonania obliczeń, analiz, zestawień, porównań, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności, i wówczas uzyskują walor informacji przetworzonej.

Trzeba jednak stwierdzić, że w niektórych przypadkach wyznaczenie jednoznacznej granicy między informacją prostą a przetworzoną może być problematyczne, zwłaszcza w takiej sytuacji, kiedy wniosek de facto dotyczy udostępnienia większej ilości informacji o charakterze prostym.

W powyższym zakresie w orzecznictwie sądów administracyjnych spotyka się dwa odmienne poglądy.

Zgodnie z pierwszym z nich informacji przetworzonej nie stanowi zebranie danych z różnych dokumentów będących w posiadaniu organu, ponadto o tym czy mamy do czynienia z informacją przetworzoną prostą nie może decydować pracochłonność konieczna do jej wytworzenia czy udostępnienia (tak np. wyrok NSA z 19 marca 2013 r., I OSK 2875/12; wyrok NSA z 14 września 2012 r., I OSK 1292/12). Zwolennicy tego poglądu przyjmują, że zbiór obejmujący szereg prostych informacji nawet w sytuacji, gdy ich zebranie powoduje konieczność wykonania pewnych działań skutkujących koniecznością zaangażowania pracowników i określonych środków podmiotu zobowiązanego, nie przekształca się w informację przetworzoną.

Zwolennicy drugiego poglądu stoją natomiast na stanowisku, że w niektórych przypadkach suma prostych informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji może przekształcić się w informacje przetworzoną, a mianowicie wówczas, gdy uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia przez poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (tak np. wyrok NSA z 6 października 2011 r., I OSK 1199/11; wyrok NSA z 17 maja 2012 r., I OSK 416/12). Zgodnie z poglądami prezentowanymi przez zwolenników tego poglądu również stworzenie zbioru (sumy) informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, tzn. czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (tak np. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11; z 25 kwietnia 2012 r., I OSK 202/12; z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; z 25 listopada 2016 r., I OSK 1513/15; z 14 kwietnia 2017 r., I OSK 2791/16; z 26 marca 2018 r., I OSK 2349/17; z 27 marca 2018 r., I OSK 1526/16). W tym właśnie rozumieniu suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich wyselekcjonowaniem i przygotowaniem nakładem koniecznej pracy i środków, może być traktowana jako informacja przetworzona. Brak możliwości udostępnienia informacji może być również konsekwencją ograniczeń wynikających z obowiązującego prawa, np. konieczności ochrony danych osobowych. Chodzi tu więc o takie przypadki, gdy żądanie udostępnienia istniejącej informacji publicznej ma taki zakres i rozmiar, że wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań poza zakresem jego rutynowych czynności, a nakierowanych na przygotowanie żądanej informacji i nadanie jej formy umożliwiającej udostępnienie, albowiem proste udostępnienie w formie posiadanej przez podmiot zobowiązany nie jest możliwe (por. także wyrok NSA z 12 października 2022 r., III OSK 5322/21).

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że właśnie drugi ze wskazanych wyżej poglądów jest obecnie poglądem dominującym i Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie ten pogląd w pełni podziela i przyjmuje za własny. Kryterium rozróżnienia między informacją prostą a przetworzoną nie stanowi bowiem sama konieczność przedsięwzięcia dodatkowych czynności, ale ich skala (długotrwałość, zaangażowanie), przy czym konieczna jest każdorazowa weryfikacja okoliczności danej sprawy. Dokonanie bowiem takich samych czynności może z uwagi na ich zakres i intensywność być kwalifikowane odmiennie.

10. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że skarżący domaga się udostępnienia kopii repertorium spraw rozpoznawanych przez SKO w latach 2022 i 2023, określającego datę wpływu i datę zakończenia sprawy oraz skład orzekający lub inne dane w zależności od formy prowadzonego repertorium. Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania, zdaniem Sądu przychylić należy się do stanowiska organu, wedle którego anonimizacja wykazu 13 728 spraw, które rozpoznawało Kolegium w latach 2022-2023, nie stanowi zwykłych czynności, które nie mają wpływu na codzienny tok funkcjonowania organu. Udostępnienie żądanej informacji wymagałoby bowiem podjęcia czynności przez organ, w wyniku których powstałaby nowa informacja w postaci nowego zanonimizowanego zestawienia danych – dokonanego poprzez ręczne usunięcie (z uwagi na brak możliwości systemowego dokonania tych zmian) danych z rubryki zawierającej dane osobowe stron postępowania oraz ewentualnie rubryki zawierającej opis przedmiotu sprawy, a ponadto zweryfikowania rubryki dotyczącej składów orzekających. Uwzględniając ww. stanowisko judykatury w ocenie Sądu żądana we wniosku informacja publiczna – biorąc pod uwagę zakres (skalę) czynności koniecznych do podjęcia przez organ umożliwiających jej udostępnienie - stałaby się informacją przetworzoną, a nie tylko przekształconą, jak w skardze twierdzi skarżący. Ze względu na powyższe zarzutów skargi nie sposób podzielić. Zaznaczyć przy tym należy, że nie same czynności dokonywania anonimizacji, ale ich skala oraz inne czynności, które organ musiałby w niniejszej sprawie podjąć, skutkuje przyjęciem, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną.

Należy w tym miejscu podkreślić, że organ dołożył należytej staranności i uczynił zadość wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a. i szczegółowo uzasadnił przyjęte rozstrzygnięcie. Argumentacja organu, wedle której sporządzenie takiego nowego zestawienia wymagałoby zaangażowania nawet kilku osób, które przez co najmniej kilka dni nie mogłyby wykonywać swoich obowiązków, potwierdza jednoznacznie, że żądaną informację uznać należy za informację przetworzoną. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia zatem z sytuacją, w której brak jest możliwości udostępnienia informacji z uwagi na ograniczenia wynikające z obowiązującego prawa tj. konieczność ochrony danych osobowych, a udostępnienie informacji prostych zawartych w repertorium SKO, wiąże się z dużym nakładem koniecznej pracy i środków, jakie musi ponieść organ, przy czym czynności te nie pozostaną bez wpływu na bieżące funkcjonowanie organu. Co również istotne, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, powołując się na to, że żądana informacja publiczna ma charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, w uzasadnieniu decyzji podał ww. fakty, które tę ocenę potwierdzają. Wykazał bowiem – jak wskazano wyżej - jakie konkretnie działania musiałby podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, a co za tym idzie przez jaki okres praca organu będzie zakłócona (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2024 r., III OSK 4483/21).

Wobec powyższych okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę ww. stanowisko prezentowane w orzecznictwie, przyznać należy rację Kolegium, że żądana informacja publiczna ma charakter przetworzony.

11. Wobec kwalifikacji żądanej informacji jako przetworzonej, rozpatrzenie wniosku każdorazowo wymaga uprzedniej weryfikacji istnienia po stronie wnioskodawcy szczególnego interesu publicznego, jako określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunku uzyskania dostępu do tego rodzaju informacji publicznej. W ramach tej weryfikacji organ zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, albowiem ten – składając wniosek – może nie mieć świadomości, że żąda informacji przetworzonej. Dopiero zaś po dokonaniu weryfikacji spełnienia przesłanki szczególnego interesu publicznego, w zależności od jej wyniku, adresat wniosku zobowiązany jest udostępnić żądaną informację publiczną po jej uprzednim przetworzeniu bądź odmówić jej udostępnienia w drodze decyzji wydanej na zasadzie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

W tej sytuacji Kolegium było nie tylko uprawnione, lecz i zobowiązane do wezwania skarżącego do wykazania, że jego żądanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, przy czym godzi się w tym miejscu podkreślić, że ww. wezwanie zostało przez organ bardzo precyzyjnie uzasadnione. Ze szczególnym interesem publicznym mamy do czynienia wówczas, gdy żądana informacja jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, a jej uzyskanie powinno przyczynić się do bardzo ważnych dla Państwa, instytucji publicznych, czy społeczeństwa działań w szczególności, w zakresie poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Ww. wezwaniu skarżący nie uczynił jednak zadość, nie wykazał bowiem istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, wskazując jedynie na brak zasadności wezwania w zakresie wykazania interesu prawnego, gdyż żądane informacje nie stanowią informacji przetworzonej.

12. Wobec niewykazania przez skarżącego – pomimo ww. wezwania przez organ - szczególnie istotnego interesu publicznego, wydane w sprawie na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzje o odmowie udostępnienia informacji publicznej, w ocenie Sądu uznać należy za w pełni prawidłowe. Ww. decyzje spełniają także wymogi dotyczące uzasadnienia wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Organ m.in. uzasadnił szczegółowo jakie konkretnie czynności i w jakim zakresie winien będzie musiał podjąć, aby zrealizować wniosek skarżącego. W działaniach podejmowanych przez Kolegium nie sposób zdaniem Sądu dostrzec także naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zwłaszcza tych wynikających z art. 7 i 8 § 1 K.p.a., co zarzuca skarżący.

Sąd nie dopatrzył się zatem w niniejszej sprawie uchybień ani tych wywiedzionych w skardze, ani też innych branych pod rozwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

13. Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

dj