Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 648/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 458 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny
journal: Dz.U. 2022 poz 2305
law: Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2023 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2023 r. [...] w przedmiocie odprawy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant 1 R. B. L. decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] przyznał młodszemu chorążemu R. T. (dalej jako: "skarżący"), zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w dniu [...].01.2023 r., następujące należności pieniężne:

1. odprawę w wysokości 50% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, w kwocie [...]zł;

2. ekwiwalent pieniężny za 72 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego urlopu wypoczynkowego w kwocie [...]zł;

3. dodatkowe uposażenie roczne za 2022 r. w wysokości 1/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, otrzymanego w roku 2022 r., w kwocie

[...] zł.,

4. dodatkowe uposażenie roczne za 2023 r. w wysokości 1/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, otrzymanego w roku kalendarzowym, za który dodatkowe uposażenie roczne przysługuje, w kwocie [...]zł;

5. gratyfikację urlopową za 2023 r. dla 4 osób w kwocie [...]zł.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. [...] Szef I. W. S. Z., po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższego rozstrzygnięcia, w części dotyczącej punktu 1 decyzji, utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zakwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie jest prawidłowe oraz, że postępowanie odwoławcze nie wykazało uchybień w zakresie przeprowadzonej procedury jak i formy, treści i podstawy prawnej skarżonej decyzji.

Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji wyjaśnił, że zakwestionowana decyzja nie została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, ale o przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny i właściwe przepisy wykonawcze.

Szef I. W. S. Z. wskazał, że skarżący w okresie od

[...] grudnia 2003 r. do [...] maja 2020 r. pełnił służbę jako funkcjonariusz służby więziennej. W dniu ustania stosunku służbowego, tj. [...] maja 2020 r., otrzymał odprawę pieniężną w wysokości 520% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Następnie skarżący został powołany do zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 2020 r. P. z dnia [...] października 2022 r. strona złożyła wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej. Jak ustalił organ, na dzień zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej tj. [...] stycznia 2023 r., wysługa wynosi 2 lata 8 miesięcy i 2 dni.

W ocenie Szefa I. W. S. Z., organ I instancji, uznając ciągłość służby skarżącego, słusznie zaliczył na poczet wypłaconych należności odprawę, którą otrzymał skarżący odchodząc ze Służby Więziennej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że wysłanie zawiadomienia stronie przedwcześnie nie spowodowało, że została ona pozbawiona możliwości zapoznania się z aktami sprawy

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 100 ustawy o Służbie Więziennej poprzez zastosowanie wskazanego przepisu per analogiam i na tej podstawie obniżenie skarżącemu przysługującej mu w pełnej wysokości odprawy w związku z odejściem ze służby wojskowej;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 458 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a przez to pomniejszenie skarżącemu wysokości odprawy do 50% uposażenia zasadniczego;

Skarżący wywiódł, że organy obu instancji dokonały jedynie literalnej wykładni przepisu art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, formułując jego desygnaty w oparciu o stan prawny odnoszący się do brzmienia art. 94 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z dniem jednak wejścia w życie przepisów ustawy o obronie ojczyzny, skarżącemu winien być zaliczony okres służby w Służbie Więziennej do okresu, od którego uzależnione jest przyznanie przedmiotowego uprawnienia, wynikającego z treści art. 458 ust. [...] Zliczając okres służby w Służby Więziennej i w Wojsku [...], łączny okres służby skarżącego to 19 lat i 2 miesiące. W ocenie skarżącego spełnia on zatem przesłanki określone w art. 458 ust. 5 ustawy o Obronie Ojczyzny do otrzymania pełnej wysokości odprawy.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie dotychczasowa argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem rozstrzygnięcie w kwestionowanym zakresie odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 458 ustawy z dnia 11 marca 2022 r., o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022, poz. 2305). Przepis powyższy stanowi o prawie żołnierza zawodowej służby wojskowej do odprawy w przypadku zwolnienia ze służby. Stosownie do ust. 5 tego przepisu, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 226 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat - przysługuje 50% kwoty odprawy, o której mowa w ust. 1 i 2.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy organy prawidłowo zastosowały wskazany wyżej przepis, przyznając skarżącemu odprawę w wysokości 50% uposażenia zasadniczego zamiast 100% uposażenia.

Należy bowiem wskazać, że Skarżący pełnił już uprzednio służbę w innej formacji mundurowej i w jego sytuacji zastosowanie ma art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 (tu Służby Więziennej), z wyłączeniem okresu zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone albo żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym.

Stosownie do przepisu art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny, przepis art. 137 ust. 2 w zakresie ciągłości służby stosuje się odpowiednio do osób, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w tym przepisie, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej.

Mając na uwadze zatem, że skarżący pełnił służbę jako funkcjonariusz służby więziennej do dnia [...].05.2020 r. i następnie od dnia [...].05.2020 r. zaczął pełnić służbę w ramach zawodowej służby wojskowej, organy nie kwestionowały istnienia ciągłości służby.

Istotne w sprawie jest jednak to, że skarżącemu po ustaniu służby jako funkcjonariusz służby więziennej, w oparciu o przepis art. 100 ustawy o Służbie Więziennej została wypłacona odprawa pieniężna w wysokości 520% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Okoliczność ta miała wpływ na wymiar odprawy w związku z pełnieniem służby wojskowej.

Wskazać w tym miejscu należy, że dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych ukształtował pogląd, ze odprawa przysługująca z tytułu zwolnienia ze służby ma charakter jednorazowy. Regulacje te mają zapobiec kilkukrotnemu wypłacaniu tego świadczenia. Należna jest tylko odprawa jednorazowa (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I OSK 540/10; publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wielokrotne przyznawanie odprawy oraz innych świadczeń związanych z odejściem ze służby w pełnej wysokości, byłoby nieuzasadnionym i niesprawiedliwym przywilejem, a więc takie świadczenia powinny być wypłacane tylko raz. W sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1714/04, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 757/09, czy też wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 224/13).

Stwierdzić należy, że pomniejszenie wysokości odprawy przysługującej w związku z wypowiedzeniem stosunku służbowego o wysokość odprawy już wcześniej wypłaconej żołnierzowi będącemu uprzednio funkcjonariuszem służby więziennej jest możliwe na gruncie obowiązujących przepisów prawa i posiada oparcie w przyjętych przez ustawodawcę rozwiązaniach systemowych dotyczących służb mundurowych. Ustawodawca może w szerokim zakresie określać sytuację prawną funkcjonariuszy służb mundurowych.

W niniejszej sprawie skarżący po otrzymaniu odprawy z tytułu służby jako funkcjonariusz służby więziennej pełnił służbę jako żołnierz zawodowy przez 2 lata 8 miesięcy i 2 dni. Mając zatem na uwadze jednorazowy charakter odprawy, organy prawidłowo uznały, że skarżącemu przysługuje jedynie odprawa za wskazany okres, jako uzupełnienie przyznanego już świadczenia. Należy dodatkowo uwzględnić zasady określone w art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny.

Skarżący, jako żołnierz służby zawodowej pełnił obowiązki w okresie krótszym niż 10 lat, co stanowi w świetle treści art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny podstawę do wypłaty 50% kwoty odprawy. Podkreślić należy, że zawarty w przywołanym przepisie zwrot odnoszący się do pełnienia obowiązków jako "żołnierz służby zawodowej" nie pozwala na utożsamianie tejże służby z pełnieniem służby w innej formacji mundurowej, zatem obniżenie odprawy do wysokości 50% dla żołnierzy pełniących obowiązki poniżej 10 lat odpowiada prawu.

W opisanych okolicznościach stwierdzić należy, ze organ nie dopuścił się naruszenia norm prawa materialnego. Prawidłowo też ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie do wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wątpliwości i argumentów strony skarżącej. Nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania, które maiłoby wpływ na jego wynik.

Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259), orzekł jak w sentencji.