Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 350/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 2 i 4, art. 5 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia 2 kwietnia 2024 r., nr 17/P-II/E/2024 w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie szczepień ochronnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białymstoku, wierzyciel obowiązku niepieniężnego polegającego na poddaniu małoletniego M. K., ur. 29 sierpnia 2019 r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, dalej jako: "rozporządzenie MZ") upomnieniem z 6 kwietnia 2022 r., nr [...], wezwał A. K. (dalej również jako: "skarżący", "zobowiązany") do zgłoszenia się do lekarza rodzinnego w celu wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u syna, tj. szczepień przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (wszystkie dawki), inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, błonicy, tężcowi, krztuścowi (wszystkie dawki), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (wszystkie dawki), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B (wszystkie dawki), odrze, śwince, różyczce (I dawka). O rozpoczęciu i ustaleniu harmonogramu szczepień należało powiadomić PPIS w terminie 7 dni od dnia wykonania pierwszego szczepienia. Skarżący obowiązek miał wykonać nie później niż w ciągu miesiąca od daty doręczenia upomnienia. W upomnieniu zawarto pouczenie o podjęciu czynności egzekucyjnych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku niewykonania obowiązku. Strona korespondencję podjęła 22 kwietnia 2022 r.

W związku z niewykonaniem przez skarżącego obowiązku pomimo doręczenia stosownego upomnienia, PPIS pismem z 9 sierpnia 2022 r. złożył do Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, wskazując jako środek egzekucyjny grzywnę w celu przymuszenia.

PPWIS 28 października 2022 r. wystosował do zobowiązanego zawiadomienie o zamiarze wszczęcia postępowania egzekucyjnego, informując stronę o przysługującym prawie zapoznania się z zebranymi materiałami i dowodami oraz możliwości zgłoszenia ewentualnych uwag w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Korespondencja została podjęta przez stronę 8 listopada 2022 r.

Z uwagi na to, iż PPWIS nie otrzymał informacji o wykonaniu obowiązku przez zobowiązanego, postanowieniem z 5 stycznia 2023 r., nr 2/P-I/E/2023, nałożył grzywnę w wysokości 1.000 zł oraz wezwał do poddania M. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (wszystkie dawki), inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, błonicy, tężcowi, krztuścowi (wszystkie dawki), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (wszystkie dawki), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B (wszystkie dawki), odrze, śwince, różyczce (I dawka) zgodnie z tytułem wykonawczym z 9 sierpnia 2022 r., nr [...]. Postanowienie doręczono stronie 16 stycznia 2023 r.

W dniu 24 stycznia 2023 r. do PPWIS wpłynęło zażalenie z 20 stycznia 2023 r. na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wniesione 27 stycznia 2023 r. zażalenie zostało przekazane Ministrowi Zdrowia.

Organ egzekucyjny 27 stycznia 2023 r. przekazał wierzycielowi zarzuty strony wniesione do postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z 9 sierpnia 2022 r., nr [...], postanowieniem nr 15/P-I/E/2023 zawiesił postępowanie egzekucyjne w całości z dniem 24 stycznia 2023 r. do czasu zawiadomienia organu przez wierzyciela o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutu.

Strona zgłosiła następujące zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego:

- określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej jako: "u.z.z.c.l."), poprzez brak wskazania w tytule wykonawczym aktu normatywnego (część B 1 tytułu) z którego wynika obowiązek;

- pominięcie przez wierzyciela w części B 5 tytułu (treści obowiązku) obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym;

- wygaśnięcie obowiązku wskutek jego wykonania w związku ze stawieniem się przez przedstawiciela ustawowego na badanie kwalifikacyjne 27 kwietnia 2022 r.;

- brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień.

Wierzyciel określił swoje stanowisko w sprawie zarzutów zobowiązanego, tj. PPIS wydał postanowienie z 5 lutego 2024 r., nr EP/8/T/2022. W postanowieniu tym oddalił zarzuty zobowiązanej w całości.

W dniu 4 marca 2024 r. PPIS przekazał organowi egzekucyjnemu (PPWIS działającemu z upoważnienia Wojewody Podlaskiego) zażalenie strony z 27 lutego 2024 r. na postanowienie PPIS w Białymstoku z 5 lutego 2024 r. Zażalenie zostało wniesione z zachowaniem terminu wraz z aktami sprawy organu pierwszej instancji.

We wniesionym zażaleniu strona zaskarżyła postanowienie wierzyciela w całości i zarzuciła naruszenie:

- art. 104 § 2 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), poprzez brak merytorycznego odniesienia się organu co do zarzutów, a ograniczenie rozpoznania jedynie do wskazania w uzasadnieniu postanowienia przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych;

- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały przez skarżącą uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela;

- na podstawie art. 18 u.p.e.a. - naruszenie art. 124 § 2 w zw. z art. 7, 8 § 1 i 12 k.p.a., poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności faktycznych podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku.

Postanowieniem z 2 kwietnia 2024 r., nr 17/P-II/E/2024, PPWIS w Białymstoku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postanowienie wierzyciela odpowiada obowiązującemu prawu, gdyż wbrew twierdzeniom strony koresponduje ze wszystkimi zgłoszonymi zarzutami, zawiera uzasadnienie faktyczne, odnoszące się bezpośrednio do stanu sprawy.

PPWIS wskazał, że w pierwszym zgłoszonym zarzucie strona wskazała określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust, 2 i 4 u.z.z.c.l., poprzez brak wskazania w tytule wykonawczym aktu normatywnego (część B 1 tytułu) z którego wynika obowiązek. Podstawę zarzutu stanowią jednak tylko enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przypadki, zatem ww. zarzut nie może stanowić zarzutu w sprawie i stanowi jedynie polemikę, co do której PPWIS nie jest kompetentny zajmować stanowiska.

Odnosząc się do drugiego zarzutu, że nałożony na stronę obowiązek został błędnie określony, organ podał, że przepisem prawnym wprost nakładającym obowiązek szczepień jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.c.l., który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.c.l. w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m. in. dziecko) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Dalej ww. ustawa wskazuje, że wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (art. 17 ust. 1) oraz osoby/grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (art. 17 ust. 2) określić ma w drodze rozporządzenia Minister Zdrowia. Jako podstawę prawną obowiązku w tytule wykonawczym z 9 sierpnia 2022 r., nr EP/7/T/2022, wierzyciel wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.c.l. i zdaniem organu drugiej instancji jest to właściwa podstawa prawna, która wskazuje, że rodzice małoletniego M. K. są obowiązani poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym określonym przez Ministra Zdrowia. Tak określony obowiązek nie wyklucza innych ustawowych obostrzeń dotyczących realizacji szczepień, takich jak np. przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego, wydania zaświadczenia ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania, czy ułożenia indywidualnego kalendarza szczepień.

Organ odwoławczy ustosunkował się również do zarzutu wygaśnięcia obowiązku. Jak zauważył, zarzut ten strona uzasadniła stawieniem się wraz z dzieckiem na badanie kwalifikacyjne w poradni POZ 27 kwietnia 2022 r. Słusznie wierzyciel stwierdził, iż nie można podnosić zarzutu wygaśnięcia obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom, wskazując na jego wykonanie poprzez stawienie się tylko na badanie kwalifikacyjne.

PPWIS nie dopatrzył się także zasadności zarzutu braku wymagalności obowiązku u z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień. Słusznie bowiem wierzyciel zauważył, że treść zgłoszonego zarzutu nie koresponduje z powołaną podstawą prawną (art. 33 §2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.), mówiącą o braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Skarżąca stawiła się na badanie kwalifikacyjne u lekarza POZ 27 kwietnia 2022 r. W aktach sprawy brak jest dowodów dokumentujących sytuację, jakoby u małoletniego syna strony odroczony został termin realizacji obowiązku (pomijając sytuację zaistnienia czasowych przeciwwskazań, np. krótkotrwałych infekcji, które nie mogą rzutować na brak realizacji obowiązku przez okres kilku lat). Skoro lekarz sprawujący podstawową opiekę zdrowotną nad małoletnim dzieckiem wykazał je w przekazywanym do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprawozdaniu jako osobę uchylającą się od szczepień - PPIS nie miał podstaw do kwestionowania decyzji lekarza. Do dnia wystawienia upomnienia strona nie przedstawiła lekarzowi sprawującemu podstawową opiekę zdrowotną nad dzieckiem jakichkolwiek zaświadczeń potwierdzających leczenie specjalistyczne dziecka i stwierdzających przeciwwskazania do szczepień.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając postanowienie w całości, zarzucił:

1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym;

2. na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. z 2020 r. poz. 2194, dalej jako: "rozporządzenie MF");

3. naruszenie art. 7a, 77 i 81a k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;

4. naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie PPWIS z 2 kwietnia 2024 r., nr 17/P-II/E/2024, którym organ egzekucyjny utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela z 5 lutego 2024 r. o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.c.l., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy).

W myśl zaś art. 17 ust. 1 u.z.z.c.l. osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi".

Stosownie do art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Rozporządzenie to uchylone zostało z dniem 1 października 2023 r. Przepis § 5 tego rozporządzenia stanowił, że obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy.

Na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., SK 81/19, od 1 października 2023 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

Odnośnie zarzutu zobowiązanego dotyczącego pominięcia przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, sąd zauważa, że jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., II OSK 459/19; powoływane orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.c.l., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie.

Sąd podziela przy tym stanowisko przytoczone w zaskarżonym postanowieniu, że nie można skutecznie podnosić zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom, wskazując na brak badania kwalifikacyjnego przeprowadzonego w sposób określony przez rodzica dziecka.

W orzecznictwie zauważa się, że skoro lekarz nie stwierdził przeciwwskazań, to zobowiązany powinien poddać dziecko szczepieniu. Nie ma tu znaczenia, że lekarz nie wystawił na prośbę pacjenta dodatkowego oświadczenia o tym, iż "wyklucza" zaistnienie jakichkolwiek przeciwwskazań do szczepienia, albowiem, po pierwsze, przepisy są precyzyjne w zakresie treści oświadczenia lekarza po badaniu kwalifikacyjnym (vide: załącznik nr 2 do rozporządzenia MZ; załącznik nr 1 do uprzednio obowiązującego rozporządzenia MZ), a po drugie - wykluczenie wszelkich znanych i nieznanych nauce przeciwwskazań do wykonania szczepienia jest z natury rzeczy niemożliwe (por. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 marca 2023 r., II SA/Bd 41/23).

W aktach sprawy znajduje się pismo lekarza rodzinnego z 27 kwietnia 2022 r., z którego wynika, że pacjent M. K. został zakwalifikowany do szczepienia, na które rodzice nie wyrazili zgody, żądając wykluczenia przeciwwskazań.

Należy zauważyć, że z przepisów prawa jasno wynika, że o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych z powodu własnych przekonań. Ustawa nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, wręcz przeciwnie – statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy).

Z akt sprawy wynika, że rodzice ww. M. K. nie wyrazili zgody na szczepienie i to stanowiło przyczynę niewykonania obowiązku, nie zaś przeciwwskazania medyczne (z zaświadczenia lekarskiego z 27 kwietnia 2022 r. wynika wręcz brak przeciwwskazań). Skarżący nie przedłożył przy tym zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach medycznych do wykonania szczepień obowiązkowych u dziecka. Z akt sprawy nie wynika też, aby skarżący podejmował jakiekolwiek inne działania w kierunku zaszczepienia syna, czy też stwierdzenia istnienia przeciwwskazań medycznych do jego zaszczepienia. W ocenie sądu powyższe jednoznacznie świadczy o braku zamiaru zaszczepienia dziecka.

Jeżeli zaś chodzi o zarzut dotyczący braku indywidualnego kalendarza szczepień, sąd stwierdza, że z akt sprawy nie wynika by skarżący był zainteresowany ułożeniem takowego kalendarza oraz aby taka potrzeba istniała.

Wobec powyższego sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu o niezasadności zarzutów: określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień i brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, jak i wygaśnięcia obowiązku wskutek jego wykonania w związku ze stawieniem się na badania kwalifikacyjne (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c, pkt 6 lit. a, pkt 5 u.p.e.a.).

Skład orzekający zauważa przy tym, że skarżący połączył zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa z brakiem wskazania w tytule wykonawczym aktu normatywnego (część B 1 tytułu), z którego wynika obowiązek – a zatem z wadą formalną tytułu wykonawczego. Wypada zatem zauważyć, że niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (wymogów tytułu wykonawczego) stanowi w obecnym stanie prawnym podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Spełnianie przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. znajduje się aktualnie poza zakresem art. 33 § 2 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 5 stycznia 2022 r., I SA/Gl 1311/21). Wobec tego kwestia zawarcia w tytule wykonawczym jego niezbędnych elementów nie może być obecnie podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a co najwyżej podstawą i uzasadnieniem dla wystosowania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Przy tym jednak w tytule wykonawczym wierzyciel wskazał przepis prawa, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.c.l. jako podstawę prawną obowiązku, z tym, że uczynił to w części C (pkt 5) tytułu wykonawczego, a nie w części B, w której podano jedynie treść obowiązku. Nie można jednak uznać, że wierzyciel pominął wskazanie podstawy prawnej obowiązku. Wskazany w tytule wykonawczym art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.c.l. stanowi zasadniczą podstawę prawną obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, a jedynie jego konkretyzacja znajduje się w dalszych przepisach tej ustawy.

Sąd nie dopatrzył się również zasadności podnoszonego w skardze zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Przede wszystkim tak sformułowany zarzut nie był podnoszony przez stronę w piśmie z 20 stycznia 2023 r., zawierającym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący tym samym wykracza poza granice złożonego przez siebie środka zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zatem strona zakreśliła granice żądania, zaś organy nie były uprawnione ani zobowiązane do badania innych kwestii niż podniesione w zarzutach. Należy podzielić pogląd, że ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 25 marca 2021 r., III FSK 2889/21; wyrok NSA z 25 listopada 2021 r., III FSK 124/21).

Na marginesie jedynie wypada dodać, że nawet w skardze złożonej do tut. sądu strona nie sprecyzowała wspomnianego zarzutu, ograniczając się do stwierdzenia, że upomnienie nie zostało jej doręczone, czemu przeczą zresztą akta sprawy.

Podobnie jak wyżej, rzecz ma się z podniesioną kwestią braku numeru PESEL zobowiązanego w treści upomnienia, z tym, że w tym przypadku problem ten nie mógł być nawet przedmiotem zarzutu, gdyż art. 33 § 2 u.p.e.a. nie odnosi się do uchybień w treści upomnienia.

Sąd zauważa przy tym, że w realiach niniejszej sprawy, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zaistniała de facto sytuacja, w której to zakres obowiązku określony w tytule wykonawczym nie pokrywa się (jest szerszy) niż w wystosowanym wcześniej upomnieniu. Zakres szczepień jest bowiem ten sam, odnosi się do tych samych chorób, jedynie w tytule wykonawczym dokonano sprecyzowania liczby dawek.

Wypada zaznaczyć, że sposób sformułowania skargi – zarówno jej zarzutów, jak i uzasadnienia – sprawa wrażenie chaotycznego i ogólnikowego, głównie z tego względu, że strona zasadniczo nie powiązała zarzucanych naruszeń z obrazą konkretnych przepisów prawa. Autorka skargi ograniczyła się bowiem do powołania przepisów kierunkowych (art. 77) i zasad postępowania (art. 7a, 80, 81) z Kodeksu postępowania administracyjnego, co utrudnia kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jednocześnie obliguje sąd do samodzielnego rekonstruowania zarzutów.

Dokonawszy jednak tej kontroli, sąd stwierdza, że organy w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień i odniosły się do kwestii istnienia, jak i wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom. Zdaniem sądu postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast chodzi o ocenę prawną wydanego orzeczenia, to należy stwierdzić, że mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. W sprawie nie zaistniały podstawy do rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony, gdyż takich wątpliwości, co do treści normy prawnej, nie było. Strona skarżąca miała przy tym zapewniony czynny udział w postępowaniu. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.

Końcowo, gwoli ścisłości, należy wskazać na wspomniany już wyrok TK z 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, w którym Trybunał orzekł: "I. Art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, z późn. zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie,

w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są

w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. II Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej".

W uzasadnieniu Trybunał zaznaczył, że wyrok nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Z tych przyczyn określono termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów - po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Ponieważ wyrok ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 12 maja 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 909), termin zawarty w klauzuli odroczenia wejścia w życie skutku derogacyjnego upłynął z dniem 12 listopada 2023 r.

Wyrok TK został wykonany przywołanym już wyżej rozporządzeniem MZ

z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

W rozpoznawanej sprawie oba postanowienia zostały wydane już pod jego reżimem. Strona skarżąca nie podnosiła w zarzutach, aby terminy szczepień wynikające

z powołanego rozporządzenia wskazywały na nieprawidłowość wystawienia tytułu wykonawczego. Sąd także nie stwierdził w sprawie, aby powoływanie się w toku postępowania egzekucyjnego na regulacje rozporządzenia MZ z 18 sierpnia 2011 r.

i PSO wpływało na prawidłowość uznania, że sporne szczepienia posiadały przymiot wykonalności również w kontekście rozporządzenia MZ z 27 wrześnie 2023 r.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) sąd skargę oddalił.