Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1996/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 8 ust. 2 pkt 3, par. 8 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 462
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy  projektu budowlanego
article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Roman Hauser, Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.), Sędzia WSA (del.) Marcin Kamiński, Protokolant sekretarz sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "A" sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 172/17 w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 172/17 (dalej wyrok z dnia 25 kwietnia 2017 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę "A" Sp. z o.o. w [...] (dalej zwanej inwestorem albo skarżącą) na decyzję Wojewody [...] (dalej zwanego Wojewodą) z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] stycznia 2017 r.), zapadłą w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.

Wyrokując w tej sprawie WSA zwrócił uwagę na następujące okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego:

Inwestor wystąpił do Starosty [...] (dalej zwanego Starostą) z 12 oddzielnymi wnioskami w sprawie pozwolenia na budowę pojedynczych turbin wiatrowych o maksymalnej mocy 3,5 MW każda, wszystkie realizowane w ramach planowanego przedsięwzięcia "[...]". Przedmiotem kontrolowanego postępowania było podanie z dnia 14 lipca 2016 r. o pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej [...], złożonej z fundamentu i wieży oraz drogi dojazdowej na działkach o numerach geodezyjnych [...] i [...], położonych w obrębie [...], gmina [...]. Inwestycja objęta wnioskiem została zaplanowana na obszarze, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...], uchwalony uchwałą Rady Miejskiej [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Według ustaleń planu teren inwestycji oznaczony symbolem R stanowi tereny użytkowane rolniczo, na których zgodnie z § 86 ust. 2 pkt 2 dopuszczona została lokalizacja "obiektów i urządzeń sieci infrastruktury technicznej, sieci uzbrojenia terenu, komunikacji, obiektów i instalacji energetyki, telekomunikacji, sieci szerokopasmowych". Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył wyjaśnienie "B" sp. z o.o w [...], odpowiedzialnego za opracowanie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy [...], z którego wynikało, że inwestycja jest zgodna z planem. Burmistrz [...] poinformował inwestora o zgodności lokalizacji inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Do wniosku inwestor dołączył także ostateczną decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "[...]", składającego się z 13 turbin wiatrowych, mających być zlokalizowanymi na terenie kilkunastu wymienionych w decyzji nieruchomościach położonych w różnych miejscowościach gminy [...] oraz decyzję o przeniesieniu prawa do decyzji środowiskowej na rzecz inwestora bez pozbawienia praw pierwotnego adresata (którym była "C" sp. z o.o. w [...]).

Decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] września 2016 r.), Starosta działając w oparciu o art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290, ze zm., dalej pr.bud.) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej k.p.a.), odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę [...] – elektrowni wiatrowej [...], złożonej z fundamentu i wieży elektrowni wiatrowej oraz drogi dojazdowej na działkach nr [...] i [...], położonych w obrębie [...], gm. [...].

Zdaniem organu I instancji, przedłożony projekt budowlany zawierał nieprawidłowości, do usunięcia których w terminie 30 dni inwestor został zobowiązany postanowieniem Starosty wydanym dnia [...] lipca 2016 r. Projekt zagospodarowania terenu nadal nie spełnia wymogów § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r. poz. 462, ze zm., dalej rozporządzenie z 2012 r.). Pomimo że dopuszczalne jest etapowanie procesu realizacji inwestycji, to jednak projekt zagospodarowania terenu powinien kompleksowo uwzględniać powiązanie inwestycji z sieciami i urządzeniami uzbrojenia terenu poprzez wrysowanie linii i przewodów elektrycznych oraz związanych z nimi urządzeń technicznych w powiązaniu z sieciami zewnętrznymi. Powyższy brak stanowi naruszenie art. 33 ust. 1 pr.bud. Nadal również nie zostały wrysowane w projekt zagospodarowania terenu, granice działek budowlanych objętych opracowaniem, granice terenu objętego opracowaniem oraz nie zostały wskazane rzędne posadowienia projektowanego obiektu.

Odwołanie inwestora od powyższej decyzji nie zostało uwzględnione. Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 35 ust. 1 i 3 pr.bud. i podzielił ocenę organu I instancji co do uznania materiału dowodowego za niewystarczający do udzielenia wnioskowanego pozwolenia na budowę, z uwagi na niespełnienie przez przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany wymogów co do jego zakresu i formy.

Koncentrując uwagę na brzmieniu § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2012 r. Wojewoda podkreślił, że przedłożony przez inwestora projekt zagospodarowania terenu nie obejmuje swym zasięgiem całego zamierzenia budowlanego i nie pokazuje uzbrojenia istniejącego na terenie, jak również projektowanego, obejmującego budowę linii i przewodów elektrycznych oraz związanych z nimi urządzeń technicznych (kabli elektroenergetycznych wraz z kanalizacją telekomunikacyjną dla światłowodów), które będą objęte odrębnym opracowaniem. W ocenie organu II instancji, na projekcie zagospodarowania terenu powinny być pokazane projektowane sieci w powiązaniu z istniejącymi, bez przedkładania projektów branżowych. Zakres opracowania powinien obejmować działki nr [...] i [...]. Nie spełniony też został warunek naniesienia rzędnej posadowienia projektowanego obiektu, jak również projektowanego zjazdu. Mapa poglądowa, na którą powołuje się inwestor nie jest mapą dla celów projektowych. Niewielka szczegółowość map poglądowych i brak wykazania uzbrojenia terenu istniejącego i projektowanego na mapie zagospodarowania terenu przy wynikającej z map poglądowych zabudowie terenu, zasilanej energią, rodzi obawę czy projektowana elektrownia wiatrowa wykorzystująca energię wiatru do produkcji energii elektrycznej nie będzie miała wpływu na istniejące elementy infrastruktury sieci przesyłowej. Wyjaśnienie inwestora w tym zakresie, że inwestycja nie wchodzi w kolizję z urządzeniami istniejącymi nie jest wystarczająca. Wojewoda podkreślił, że inwestor nie występował o przedłużenie terminu do usunięcia nieprawidłowości projektu. Podtrzymał ocenę organu I instancji co do niewystarczającego wykazania rzędnych posadowienia obiektu w projekcie architektoniczno – budowlanym oraz co do zakresu oceny projektu budowlanego przez organ architektoniczno – budowlany.

W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną, inwestor podniósł następujące zarzuty:

- rażącego naruszenia prawa materialnego w postaci niewłaściwego zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 107 § 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej na podstawie błędnej oceny stanu faktycznego oraz z rażącym naruszeniem norm prawa materialnego, tj. na podstawie przepisów niemających zastosowania w okolicznościach sprawy (bez podstawy prawnej), w tym przepisu art. 35 ust. 3 pr.bud. w związku z art. 35 ust. 1 pr.bud., pomimo uzupełnienia przez wnioskodawcę braków formalnych projektu budowlanego zgodnie z wezwaniem organu I instancji;

- naruszenia art. 15 k.p.a. przez brak odniesienia się organu do zarzutów odwołania, w tym zarzutów co do oparcia się przez organ I instancji na niepełnej analizie materiału dowodowego, nieuwzględnienia wyjaśnień skarżącego, jak również poprzez oparcie decyzji odwoławczej na ustaleniach organu I instancji pomijających istotne okoliczności sprawy, wszystko w sytuacji ciążącego obowiązku organu odwoławczego ponownego rozpatrzenia sprawy merytorycznie i ustosunkowania się w decyzji odwoławczej do wszystkich żądań zawartych w odwołaniu;

- naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez niepełne wskazanie dowodów, na których organ się oparł uznawszy je za wiarygodne, jak również poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji w zakresie utrzymania w mocy decyzji wydanej w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną;

- naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 i 80 k.p.a., poprzez brak zebrania całego materiału dowodowego i orzekanie w oparciu o niepełny materiał dowodowy, jak również niewłaściwą ocenę materiału dowodowego;

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając wskazany na wstępie wyrok WSA dokonał wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów pr.bud. oraz rozporządzenia z 2012 r. zwracając uwagę, że inwestor zdecydował się na etapowanie inwestycji, tj. wystąpienie z odrębnymi wnioskami o udzielenie pozwolenia na budowę poszczególnych turbin wiatrowych, mimo że decyzja środowiskowa dotyczyła realizacji farmy wiatrowej, składającej się z 13 turbin.

Jak wynika z postanowienia organu I instancji z dnia [...] lipca 2016 r., skarżąca spółka została zobowiązana między innymi do usunięcia braków projektu zagospodarowania terenu zarówno w części opisowej, jak i graficznej w sposób prowadzący do zgodności z treścią § 8 ust. 2 pkt 3 i § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z 2012 r.

W ocenie WSA, przedłożona przez inwestora mapa poglądowa dla całego przedsięwzięcia nie odpowiada cechom mapy dla celów projektowych. Nie jest zresztą opatrzona oznaczeniem mapy dla celów projektowych (na mapie dla celów projektowych sporządzono wyłącznie fragmentaryczny projekt zagospodarowania obejmujący działkę, na której zaprojektowano turbinę, której dotyczył konkretny wniosek). Nie można z treści mapy poglądowej odczytać powiązania planowanych obiektów (turbin wiatrowych), tj. całego zamierzenia budowlanego z sieciami i urządzeniami uzbrojenia terenu, powiązania z układem komunikacyjnym, odległości turbin wiatrowych od istniejącej zabudowy i rzędnych ich posadowienia. Obowiązek określenia w części rysunkowej projektu budowlanego charakterystycznych rzędnych istniejących i projektowanych obiektów budowlanych oraz istniejącego układu sieci uzbrojenia terenu inwestycji łącznie z przyłączami do sieci zewnętrznych i wewnętrznych ze wskazaniem ich długości, wynika wprost z powołanego przez organ w postanowieniu § 8 ust. 3 pkt 2 a także z § 6 rozporządzenia z 2012 r. Brak naniesienia na część rysunkową projektu zagospodarowania terenu, zabudowy istniejącej wokół planowanego obiektu, jest potwierdzeniem niezaktualizowania w sposób właściwy mapy, na kopii której sporządzony został projekt zagospodarowania terenu, tj. niewłaściwego przygotowania mapy do celów projektowych na potrzeby inwestycji stanowiącej przedmiot wniosku. Zaktualizowanie mapy zasadniczej do celów projektowych to przede wszystkim zaktualizowanie o dane dotyczące ewidencji gruntów i budynków, tj. wszystkie te elementy, które wymienia definicja mapy zasadniczej zawarta w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r. poz. 725, ze zm.). Powyższy wniosek wynika też z § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno – geograficznych oraz czynności geodezyjnych w budownictwie (Dz.U. z 1995 r. Nr 25, poz. 133, ze zm.), który wymienia, jakie elementy poza elementami stanowiącymi treść mapy zasadniczej, powinna zawierać treść mapy do celów projektowych.

Aktualizacja mapy zasadniczej przystosowująca ją do celów projektowych wymaga wykonania przez geodetę czynności w terenie dla wykonania pomiarów (w tym sytuacyjno – wysokościowych) i przestrzegania przez niego wielu rozporządzeń wykonawczych do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Mimo że te czynności nie należą do uczestników procesu budowlanego wymienionych przez pr.bud. (konkretnie art. 17 tej ustawy), to konsekwencje naniesienia przez projektanta projektowanego obiektu budowlanego (obiektów budowlanych) na mapę niezaktualizowaną, w procesie budowlanym zawsze będzie ponosił inwestor, tj. uczestnik procesu budowlanego. Odpowiedzialności przy tym inwestora za nienależyte zaktualizowanie mapy zasadniczej nie wyłącza nawet okoliczność przyjęcia takiej mapy do zasobu geodezyjnego i kartograficznego i opatrzenia jej klauzulą "mapa do celów projektowych". Ostateczną bowiem ocenę prawidłowości doprowadzenia treści mapy zasadniczej do zgodności z sytuacją w terenie, w procesie budowlanym wypowiada organ architektoniczno – budowlany. Bez wątpienia mapa do celów projektowych nie jest kserokopią mapy zasadniczej, a znany organowi architektoniczno – budowlanemu fakt niewrysowania na niej wszystkich danych geodezyjnych występujących w terenie, nakłada na ten organ obowiązek wezwania inwestora do uzupełnienia projektu zagospodarowania terenu. Niewypełnienie zaś przez inwestora takiego obowiązku, musi skutkować odmową udzielenia pozwolenia na budowę stosownie do treści art. 35 ust. 3 pr.bud.

W skardze kasacyjnej z dnia 21 czerwca 2017 r. "A" Sp. z o.o. (dalej zwana skarżącą kasacyjnie), reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła wyrok z dnia 25 kwietnia 2017 r. w całości, zarzucając naruszenie:

1) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej p.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 3 pr.bud. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c p.p.s.a. przez oddalenie skargi i nieprawidłowe uznanie, że organ zasadnie utrzymał w mocy decyzję Starosty o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, podczas gdy z prawidłowej interpretacji tego przepisu wynika, że w obliczu dokonania przez skarżącego uzupełnienia braków wskazanych w postanowieniu organu I instancji wydanego w trybie art. 35 ust. 3 pr.bud., organ ten nie był władny oprzeć swojej decyzji na art. 35 ust. 3 pr.bud., bowiem w razie stwierdzenia dalszych braków, organ ten powinien był wezwać skarżącego do uzupełnienia braków,

2) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedokonanie przez WSA w uzasadnieniu wyroku pełnej analizy i oceny stanu faktycznego oraz nieodniesienie się przez Sąd do wszystkich twierdzeń i okoliczności podniesionych przez skarżącego w skardze na decyzję,

3) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego, tj. naruszenie art. 35 ust. 1 pr.bud. w zw. z § 8 ust. 3 rozporządzenia z 2012 r. w zw. z art. 35 ust. 3 pr.bud. przez błędne przyjęcie, że wniosek skarżącego nie był zgodny ze wskazanymi przepisami i że skarżący nie usunął braków wskazanych w postanowieniu organu I instancji, a wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione,

4) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ szeregu norm k.p.a., zwłaszcza w zakresie ewidentnego nieodniesienia się przez organ do wszystkich zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu i tym samym pozostawienie w obiegu prawnym decyzji wydanej w warunkach rażącego naruszenia prawa.

Skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz decyzji z dnia [...] września 2016 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny ograniczony był do sformułowanych we wniesionym środku odwoławczym podstaw, nie dopatrując się z urzędu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Podstawy kasacyjnie nie okazały się wszakże usprawiedliwione.

Spośród czterech zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej jeden dotyczył naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a trzy pozostałe przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując oceny tych zarzutów, w pierwszej kolejności trzeba wskazać na niezasadność naruszenia przez WSA art. 35 ust. 1 pr.bud. w zw. z § 8 ust. 3 rozporządzenia z 2012 r. Ubocznie należy w tym miejscu wskazać, że skarżący kasacyjnie nie przytoczył w ramach tego zarzutu kasacyjnego konkretnej jednostki redakcyjnej § 8 ust. 3 rozporządzenia z 2012 r., który składa się z 9 punktów. Z kolei w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przywołany, w odniesieniu do zarzutu nr 3 został § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2012 r. Biorąc pod uwagę uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2020/1/1, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, mając na względzie brzmienie zarówno § 8 ust. 2 pkt 3, jak i § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z 2012 r., uznał zgłoszony zarzut za niezasadny. Z § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2012 r. wynika, że część opisowa projektu zagospodarowania działki powinna zawierać m.in. sieci i urządzenia uzbrojenia terenu zapewniające przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w ramach pojęcia "sieci" zawierają się także linie i przewody elektryczne, a także związane z nimi urządzenia techniczne pozostające w łączności z sieciami zewnętrznymi. Prawodawca nie zawęził w tym miejscu powyższego pojęcia jedynie do sieci wewnętrznych planowanej inwestycji. Charakter planowanego zamierzenia budowlanego, w tym jego oddziaływanie na cały system energetyczny w najbliższej okolicy, przemawia za koniecznością uwzględnienia na etapie samej budowy istniejących na danym terenie przewodów elektrycznych oraz wzajemnego pomiędzy nimi powiązania. Istniejące uzbrojenie terenu ma znaczenie dla lokalizacji nowych urządzeń elektrycznych, w tym wypadku turbin wiatrowych. Z przedłożonej przez inwestora mapy niemożliwym pozostaje odczytanie powiązania planowanych turbin wiatrowych zarówno z sieciami i urządzeniami uzbrojenia terenu, jak i z istniejącym układem komunikacyjnym oraz istniejącą zabudową. Obowiązek przedłożenia tych danych, o co zwrócił się organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] lipca 2016 r., nie był niejednoznaczny w swojej treści czy też niedookreślony. Skarżący kasacyjnie miał pełną orientację odnośnie tego, w jaki sposób powinien był uzupełnić część opisową projektu, polemizując wszakże z treścią tego obowiązku.

Tożsama uwaga odnosi się do tych elementów części rysunkowej projektu, o których stanowi § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z 2012 r. Sąd I instancji w ślad za Starostą i Wojewodą trafnie powtórzył, że wszystkie elementy składowe o których stanowi ten przepis powinny znajdować się na projekcie zagospodarowania terenu, a nie projekcie architektoniczno-budowlanym. Skarżący kasacyjnie sam przyznał w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego, że część rysunkowa projektu zagospodarowania działki nie została sporządzona przez osobę mającą uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej. Mając na uwadze konieczność uwzględnienia w ramach rysunku układu funkcjonalno-przestrzennego elektrowni wiatrowej, kwalifikacje instalacyjne osoby sporządzającej rysunek były niezbędne. Sama konstrukcja turbiny wiatrowej oraz sposób jej posadowienia nie miały w tej materii przesądzającego znaczenia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnym było także wezwanie inwestora do uzgodnienia przedłożonego projektu budowlanego z Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz z Szefostwem Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP, stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych (Dz.U. z 2003 r. Nr 130, poz. 1193, ze zm.). Obowiązkowi temu nie stoi na przeszkodzie brzmienie art. 87(1) ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz.U. z 2018 r. poz. 1183, ze zm.), a nie jak podaje skarżący kasacyjnie, art. 87 ust. 2 tej ustawy. Obowiązek nałożony na inwestora wynika z § 2 ust. 1 pkt 1 przywołanego rozporządzenia i odnosi się m.in. do obiektów budowlanych istniejących na stałe, a z takimi mamy w niniejszej sprawie do czynienia.

Obowiązek uzgodnienia dokumentacji projektowej z Zakładem Energetycznym wynikał ze zbyt małej szczegółowości załączonych map poglądowych zagospodarowania terenu oraz brakiem wskazania uzbrojenia terenu istniejącego i projektowanego do obsługi 12 wiatraków. Podstawą prawną do jego nałożenia był art. 33 ust. 2 pkt 1 pr.bud. Przytoczone w uzasadnieniach organów obu instancji powody przemawiające za takim uzgodnieniem sąd I instancji jak najbardziej trafnie uznał za zgodne z prawem.

Konsekwencją niezasadności zarzutu naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego był brak podstaw do uwzględnienia ściśle z nim powiązanych zarzutów naruszenia przez WSA przepisów postępowania. Abstrahując od niezrozumiałego wskazania w ramach drugiej podstawy kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., który stanowi o naruszeniu prawa materialnego, skarżący kasacyjnie niezasadnie wskazał na konieczność powtórnego wezwania do uzupełnienia braków formalnych podania, zarzucając nadto brak odniesienia się przez organ odwoławczy oraz przez WSA do formułowanych przez siebie zarzutów. Skarżący kasacyjnie począwszy od wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2016 r. prezentuje stanowisko polemiczne względem organów obu instancji oraz WSA. W sprawie nie zaistniały podstawy do powtórnego wzywania skarżącego kasacyjnie do uzupełnienia braków formalnych podania o pozwolenie na budowę, ponieważ swoją aktualność cały czas zachowywało pierwotne wezwanie. Innymi słowy, organy nie dostrzegły potrzeby wezwania skarżącego kasacyjnie o dalsze dokumenty, niewskazane w treści postanowienia z dnia [...] lipca 2016 r. Z kolei skarżący kasacyjnie cały czas nie dostrzega konieczności przedłożenia niektórych z tych dokumentów, co skutkuje brakiem prawnej możliwości wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W sprawie nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten samodzielnie może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną jedynie w dwóch sytuacjach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków. Sąd I instancji w swoich rozważaniach podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, przyjmując je za własne. Sąd ten odniósł się też do wszystkich wskazanych w skardze zarzutów. Brak aprobaty dla argumentacji przedstawionej przez WSA nie może zostać zrównany z postawieniem zarzutu nieodniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.