Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 2881/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 64e § 1-2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 469/20 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 5 lutego 2020 r. nr 2001-IEW.711.11.2019 w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 15 lipca 2020 r., I SA/Bk 469/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 5 lutego 2020 r. w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Skarżący w skardze kasacyjnej, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 64e § 1-2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie i dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, poprzez ustalenie, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki w tym przepisie konieczne do zastosowania instytucji umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji.

II. obrazę przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 1 § 1 i art 2 w związku z art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 11, art. 64 ust. 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 104 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") przez błędne przyjęcie, że w toku prowadzonego postępowania przez organy wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały rozstrzygnięte, podczas gdy, nie został uwzględniony słuszny interes skarżącego; zaniechano wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego; nie pogłębiano prowadzonym postępowaniem zaufania do organów, a w szczególności w sposób niezgodny z obowiązujący przepisami ustalono brak przesłanek zastosowania umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji; jak również, że organy w sposób szczegółowy odniosły się do wszystkich zarzutów formułowanych na etapie postępowań odwoławczych oraz zawartych w skardze; braku w uzasadnieniu postanowień odniesienia co do faktów, które uznał za udowodnione i przyczyn z powodu, których dowodom i zarzutom skarżącego odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, w tym dowodów o bezskuteczności prowadzonych postępowań egzekucyjnych wierzytelności skarżącego oraz dwóch postanowień z 18 października 2017 r. Komornika D. W.; nie wzięto pod uwagę, że zaległości powstały w istocie bez udziału i winy skarżącego, a przy znacznym udziale podmiotów trzecich np. spółki R.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarządzeniem z 27 lipca 2023 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej, bądź motywów usprawiedliwiających żądanie jej oddalenia, w odrębnym piśmie procesowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest oczywiście niezasadna.

Przede wszystkim niezasadny jest główny podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 64e § 1-2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, w stanie prawnym obowiązującym w niniejszej sprawie, organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne (§ 1). Koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne (§ 2). Z powyższej regulacji wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Sformułowanie "organ egzekucyjny może umorzyć" oznacza, że umorzenia kosztów egzekucyjnych nie musi być zastosowane przez organ egzekucyjny nawet gdy stwierdzi spełnienie określonych w art. 64e u.p.e.a. przesłanek. Sytuacja taka wymaga od organu egzekucyjnego stosownego uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia.

W sprawie niniejszej Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. postanowieniem z 15 lutego 2017 r. umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone wobec majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w części dotyczącej należności z tytułu składek wraz z odsetkami za zwłokę. Odnosząc się do uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 64e § 1-2 u.p.e.a. należy wskazać, że sytuacja skarżącego w żaden sposób nie uzasadnia zaistnienia którejkolwiek z przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych. W sprawie nie zaistniała ani przesłanka ważnego interesu publicznego ani prywatnego podatnika, czyli że nie jest on w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, które mogłyby, na postawie art. 64e u.p.e.a., uzasadniać umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie 129,90 zł oraz kosztów upomnienia w wysokości 81,20 zł.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, których to skarżący nie powiązał z przepisem odsyłającym, tj. art. 18 u.p.e.a.

Z powyższych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

sędzia NSA Anna Dalkowska sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska