Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 35/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152 i art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 26 par 1, art. 27 par 1 pkt 2, art. 29 par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 17 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 roku sprawy ze skargi [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wierzycielowi tytułu wykonawczego. 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - Ś. nr [...] z dnia [...] ; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 K.p.a. w związku z art. 17 § 1, art. 18 oraz w związku z art. 27 § 1 pkt 2 i 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.)-dalej u.p.e.a. po rozpatrzeniu zażalenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu wierzycielowi tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego w dniu [...] wobec S. A., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wystawił wobec S. A. prowadzącego Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący zaległość z tytułu kary pieniężnej za sierpień 2006 r., podając adres zamieszkania zobowiązanego: [...] Ł., ul. A 15 m 121.

W dniu 2 listopada 2006r. ww. tytuł wykonawczy został przekazany Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] jako organowi egzekucyjnemu właściwemu miejscowo i rzeczowo, celem jego realizacji. W dniu 22 czerwca 2007r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przekazał przedmiotowy tytuł wykonawczy zgodnie z właściwością miejscową - Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego [...], wskazując, iż według dokonanych ustaleń, zobowiązany nie mieszka pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym, lecz przebywa pod adresem.; Ł., ul. B 229.

W związku z ustaleniem, że zobowiązany wyrejestrował działalność prowadzoną pod adresem: Ł., ul. B 229 - likwidacja działalności nastąpiła w dniu 4 października 2006r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] zwrócił tytuł wykonawczy wierzycielowi.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] po rozpatrzeniu zażalenia wierzyciela, uchylił ww. postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...] w całości i nakazał dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...].

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a. zwrócił tytuł wykonawczy z dnia [...] Nr [...] wierzycielowi. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że ww. tytuł wykonawczy zawiera nieaktualny adres zobowiązanego, co uniemożliwia wszczęcie egzekucji. Jednocześnie wyjaśnił, że z dokonanych ustaleń wynika, że aktualnie zobowiązany mieszka pod adresem: Ł.. ul. C 63K m 1.

Na powyższe postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wniósł na nie zażalenie, zarzucając naruszenie art. 29 § 2 u.p.e.a. oraz art. 65 § 1 K.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w trybie samokontroli przez organ I instancji, bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła, że wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy był prawidłowy pod względem formalnym, zawierał wszystkie elementy, określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. Okoliczność, że organ egzekucyjny w oparciu o swoje bazy danych ustalił, że adres zobowiązanego jest nieaktualny, nie uprawnia do zwrotu tytułu wykonawczego,. Zwrot tytułu wykonawczego w trybie art. 29 § 2 u.p.e.a. może nastąpić jedynie w sytuacji całkowitego braku adresu w tytule wykonawczym. W sytuacji natomiast jeśli adres widnieje w tytule wykonawczym, a organ egzekucyjny jest w posiadaniu informacji, że uległ on zmianie, to obowiązkiem organu wynikającym z art. 65 K.p.a. jest przekazanie tytułu wykonawczego właściwemu organowi egzekucyjnemu. Strona nadmieniła również, że tytuł wykonawczy Nr [...] wpłynął do organu egzekucyjnego w dniu [...] a został zwrócony wierzycielowi dopiero po 8 latach, co świadczy o rażącej bezczynności organu egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy wskazał, że zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjna na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Nie ulega przy tym wątpliwości, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, który musi odpowiadać wymogom formalnym określonym w art. 27 powołanej ustawy. Stosownie do treści art. 27 § 1 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera m.in. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego oraz jego adresu. Przy czym zgodnie z wzorem tytułu wykonawczego, w poz. 19-28 wpisuje się adres zamieszkania, jeżeli zobowiązany jest osobą fizyczna. Wskazanie adresu zamieszkania zobowiązanego jest zatem jednym z obligatoryjnych elementów tytułu wykonawczego, który z kolei decyduje - co do zasady - o właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. W myśl bowiem art. 22 § 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 listopada 2013r.), właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 3, zgodnie z którym, jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku. Zatem przepis art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nakłada na wierzyciela obowiązek wskazania właściwego i aktualnego adresu miejsca zamieszkania osoby fizycznej (rozumianego jako miejsce, w którym osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu). Obowiązku tego wierzyciel nie może przerzucać na organ, egzekucyjny. Nie ulega więc wątpliwości, że na wierzycielu, w którego interesie toczyć się ma postępowanie egzekucyjne, spoczywa obowiązek ustalenia i przekazania danych m.in. o adresie miejsca zamieszkania zobowiązanej osoby fizycznej. Natomiast obowiązek kontroli poprawności powyższych danych z mocy art. 29 § 2 ww. ustawy spoczywa na organie egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2012r. sygn. akt II FSK 411/12).

Na mocy art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest zobowiązany do badania od strony formalnej prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego, tzn. bada czy tytuł spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., tj. czy zawiera obligatoryjne elementy wskazane w tym przepisie, jak również ustala, czy wskazany w tytule wykonawczym obowiązek podlega, czy też nie egzekucji administracyjnej. Ustalenie dopuszczalności egzekucji następuje więc w wyniku badania, czy tytuł wykonawczy odpowiada wymogom z art. 27 u.p.e.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 1996 r. sygn. akt I SA/Wr 71/96). Zgodnie natomiast z art. 29 § 2 ww. ustawy w brzmieniu obwiązującym do dnia 20 listopada 2013 r., jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § i § 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi.

W analizowanej sprawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] działając na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a. zwrócił tytuł wykonawczy wierzycielowi, z uwagi na fakt, że A. S. nie mieszka w Ł. przy ul. A 15 m 121. Jednocześnie organ egzekucyjny wskazał iż według jego ustaleń, aktualnym adresem zamieszkania zobowiązanego jest: Ł., ul C 63K m 1.

Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w ramach badania dopuszczalności egzekucji na podstawie ww. tytułu wykonawczego organ egzekucyjny stwierdził, że adres zamieszkania zobowiązanego podany w tym tytule wykonawczym jest nieaktualny. Przy czym zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że informację dotycząca nowego adresu zamieszkania S. A. tj. Ł., ul C 63K m 1 Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uzyskał w związku ze złożonym przez zobowiązanego w ww. Urzędzie Skarbowym zeznaniem PIT- 37 za 2013 r. Z akt sprawy wynika również, że wobec zobowiązanego nie została wszczęta egzekucja w rozumieniu art. 26 § 5 u.p.e.a. Biorąc zatem pod uwagę, że w analizowanym przypadku nie nastąpiło doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, ani nie zastosowano żadnego środka egzekucyjnego uznał, że w sytuacji, gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] stwierdził, że wskazany w tytule wykonawczym adres jest nieaktualny, uprawniony był do zastosowania trybu przewidzianego w art, 29 § 2 u.p.e.a.

Odnosząc się natomiast do zastrzeżeń [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w kwestii okresu czasu, który upłynął od momentu wpływu tytułu wykonawczego do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy wskazał, że powyższe okoliczności te nie mogą podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu. Kwestionowaniu działań organu egzekucyjnego służą bowiem inne tryby przewidziane np. art. 227 K.p.a.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca podtrzymując zarzuty postawione w zażaleniu, tj. naruszenie art. 29 § 2 u.p.e.a. oraz art. 65 § 1 K.p.a., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podtrzymując w całości argumentację zawartą w zażaleniu strona zaakcentowała, że w sytuacji gdy w tytule wykonawczym adres widnieje, a organ egzekucyjny jest w posiadaniu informacji, że uległ on zmianie, to obowiązkiem organu wynikającym z art. 65 K.p.a. jest przekazanie tytułu wykonawczego właściwemu organowi egzekucyjnemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Istotę sporu stanowi rozstrzygnięcie kwestii, czy dopuszczalny jest zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi w sytuacji, gdy w toku czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny okaże się, że adres zobowiązanego wskazany w tytule wykonawczym nie jest adresem, pod którym zamieszkuje (prowadzi działalność gospodarczą) zobowiązany.

Rozpoznanie skargi wymaga zatem rozważania zakresu obowiązków wierzyciela i organu egzekucyjnego, realizowanych w ramach postępowania egzekucyjnego, a dotyczących ustalenia miejsca zamieszkania (siedziby) zobowiązanego będącego osobą fizyczną.

Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Stosownie natomiast do art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 1) lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 2). Oznacza to, że dla skuteczności wszczęcia egzekucji administracyjnej wymagane jest doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu, chyba że wcześniej dłużnik otrzymał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego.

Tytuł wykonawczy, na podstawie którego organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną jest dokumentem urzędowym sporządzonym według ustalonego wzoru, który musi odpowiadać wymogom formalnym określonym przez ustawodawcę w art. 27 u.p.e.a. Wspomniany przepis stanowi w § 1 pkt 2, że tytuł egzekucyjny zawiera m.in. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, co oznacza, że wierzyciel zobowiązany jest wskazać w tytule wykonawczym adres zobowiązanego. W ocenie składu orzekającego przez "adres zobowiązanego" należy rozumieć miejsce jego faktycznego zamieszkania. Analogiczny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 992/03 (publ. POP2005/6/147), w którym zaakcentowano także, iż omawiana regulacja zharmonizowana jest z treścią art. 22 § 2 analizowanej ustawy, który również stanowi o miejscu zamieszkania lub o siedzibie zobowiązanego. Miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), który wobec braku stosownych regulacji zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w Kodeksie postępowania administracyjnego znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie jest miejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na powiązanie określenia "adres" zobowiązanego z miejscem jego pobytu wskazuje również treść art. 36 § 3 u.p.e.a. zgodnie z którym zobowiązany, przeciwko któremu wszczęto postępowanie egzekucyjne, jest obowiązany do powiadomienia, w terminie 7 dni organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca swego pobytu, trwającej dłużej niż jeden miesiąc.

Wobec powyższego należy wskazać, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jeżeli wierzyciel wskaże w nim adres zobowiązanego aktualny w dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Przepis art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a., ustanawiający m.in. wymóg wskazania w tytule wykonawczym adresu zobowiązanego, zobowiązuje wierzyciela do podania właściwego i aktualnego adresu miejsca zamieszkania osoby fizycznej, rozumianego jako miejsce, w którym osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Obowiązku tego wierzyciel nie może przerzucać na organ egzekucyjny. Oznacza to, że w razie ustalenia przez organ egzekucyjny, że adres zobowiązanego wskazany w tytule wykonawczym nie jest adresem, pod którym zamieszkuje zobowiązany zasadny jest (wynikający z art. 29 § 2 u.p.e.a.), zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi, którego obowiązkiem jest ustalenie aktualnego miejsca zamieszkania zobowiązanego i skierowanie tytułu do realizacji przez właściwy miejscowo organ egzekucyjny.

Konkludując stwierdzić trzeba, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nie wtedy, gdy podano w nim jakikolwiek adres zobowiązanego, ale jedynie wówczas, gdy miejsce zamieszkania osoby fizycznej, przeciwko której ma być prowadzone postępowanie egzekucyjne, jest aktualne w dacie wystawienia tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny, który na etapie badania dopuszczalności egzekucji oraz wymogów otrzymanego tytułu wykonawczego stwierdzi, że podany przez wierzyciela adres zobowiązanego nie jest aktualny, zobowiązany jest zwrócić tytuł wykonawczy wierzycielowi. Na wymóg aktualności danych związanych z adresem zobowiązanego zwrócił m.in. uwagę NSA w wyroku z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1173/08, LEX nr 582774), w którym (w odniesieniu co prawda do innej kategorii zobowiązanych, co jednak nie wyklucza odniesienia tego orzeczenia do stanu faktycznego rozpatrywanego w niniejszej sprawie) wskazano, że "aby móc skutecznie doręczyć tytuł wykonawczy organ egzekucyjny powinien znać aktualny adres zobowiązanego. Stąd też dane wynikające z KRS mogą być wzięte pod uwagę, o ile są zgodne ze stanem rzeczywistym". W orzeczeniu z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt I FSK 904/07, LEX nr 575539 pokreślono natomiast, że z "unormowania art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wynika, że to wyłącznie na wierzycielu spoczywa obowiązek ustalenia i wskazania w tytułach wykonawczych firmy zobowiązanego i jego adresu. Obowiązek zbadania wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 1, a więc poprawnego wskazania firmy zobowiązanego i adresu spoczywa, z mocy art. 29 § 2 u.p.e.a., na organie egzekucyjnym".

Z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie wynika, że przed wystawieniem tytułu wykonawczego, tj. pismem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wystąpił do Urzędu Miasta [...] o ustalenie aktualnych danych dotyczących zobowiązanego- S. A. W odpowiedzi na powyższe pismo Urząd Miasta [...] w piśmie z dnia [...] przedstawił dane dotyczące przedsiębiorcy wskazując nr zarejestrowanej w dniu [...] działalności, oznaczenie przedsiębiorcy – S. A., miejsce zamieszkania przedsiębiorcy: [...] Ł., ul. A 15 m 121 oraz nazwę i adres oddziału lub innego stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej: "A" [...] R. ul. D 5-zakład główny.

W oparciu o powyższe ustalenia wierzyciel -[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wystawił w dniu [...] wobec S. A. - prowadzącego Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący zaległość z tytułu kary pieniężnej za sierpień 2006r., wskazując jako adres zamieszkania zobowiązanego: [...] Ł., ul. A 15 m 121.

W dniu 2 listopada 2006r. ww. tytuł wykonawczy został przekazany Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] jako organowi egzekucyjnemu właściwemu miejscowo i rzeczowo do jego realizacji. W dniach [...] z dnia [...],[...],[...] pod wskazanym w tytule wykonawczym adresem poborca skarbowy nikogo nie zastał. Natomiast z treści raportu poborcy skarbowego z dnia [...] wynika, że "firma przeniosła się na ulicę B 229".

W dniu 22 czerwca 2007r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przekazał przedmiotowy tytuł wykonawczy zgodnie z właściwością miejscową - Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego [...], wskazując, że według ustaleń dokonanych przez poborcę skarbowego, zobowiązany nie mieszka pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym, lecz przebywa pod adresem.; Ł., ul. B 229.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego [...] ustalił, że zobowiązany wyrejestrował działalność prowadzoną pod adresem: Ł., ul. B 229 - likwidacja działalności nastąpiła w dniu [...] i postanowieniem z dnia [...] zwrócił tytuł wykonawczy wierzycielowi.

Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] uchylił ww. postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...] w całości i nakazał dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...].

Postanowieniem z dnia 15 lipca 2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a. zwrócił tytuł wykonawczy z dnia [...] Nr [...] wierzycielowi. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że ww. tytuł wykonawczy zawiera nieaktualny adres zobowiązanego, co uniemożliwia wszczęcie egzekucji. Jednocześnie wyjaśnił, że z dokonanych ustaleń wynika, że aktualnie zobowiązany mieszka pod adresem: Ł. ul. C 63K m 1. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w całości podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...].

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności faktyczne należy podnieść, że podstawową zasadą przyświecającą ustawodawcy w dążeniu do sprawności działania organów administracyjnych przy załatwianiu spraw indywidualnych było ustanowienie prawa, które zapewniłoby działanie organów sprawne, bez zbędnej zwłoki. Powyższa zasada dotyczy także postępowania egzekucyjnego uregulowanego w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksie postępowania administracyjnego, którego przepisy stosuje się odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodatkowo należy wskazać, że istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie miało rozróżnienie pojęć "wszczęcia postępowania egzekucyjnego" od "wszczęcia samej egzekucji administracyjnej". W orzecznictwie sądów administracyjnych jak i doktrynie to rozróżnienie nie budzi wątpliwości prawnych i nie można tych pojęć utożsamiać (por. R.Hauser, A.Skoczylas " Postępowanie egzekucyjne w administracji"- Komentarz C.H.Beck 2011,wyd.5; wyrok NSA z dnia 26.03.2009 r., sygn. akt II FSK 1462/2008; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2075/09 opubl.CBOiS ). Egzekucyjne postępowanie w administracji to zorganizowany ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty w celu przymusowego wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną. Postępowanie egzekucyjne jest wszczynane wcześniej niż egzekucja. Zastosowanie środków egzekucyjnych poprzedzone jest bowiem takimi czynnościami jak między innymi sporządzenie tytułu wykonawczego, jak również wstępne badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej i wymogów tytułu egzekucyjnego przez organ egzekucyjny w trybie art.29 u.p.e.a. Zatem wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzedza wszczęcia samej egzekucji, a badanie wymogów tytułu egzekucyjnego przez organ egzekucyjny niebędący jednocześnie wierzycielem odbywa się już w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, którego wszczęcie poprzedza wszczęcie samej egzekucji. Wystawienie tytułu wykonawczego i skierowanie go do egzekucji, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, mieści się już w pojęciu postępowania egzekucyjnego, a doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego powoduje wszczęcie kolejnego etapu w tym postępowaniu - wszczęcie samej egzekucji. Zatem niedoręczenie skarżącemu tytułu wykonawczego nie miało żadnego wpływu na fakt wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny po ponad 8 latach zwrócił wierzycielowi tytuł wykonawczy na podstawie, art. 29 § 2 u.p.e.a. stwierdzając, że nie spełnia on wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a., bowiem wierzyciel mimo ciążącego na nim obowiązku wskazania aktualnego adresu zamieszkania zobowiązanego (art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) podał adres nieaktualny. W ocenie organu, fakt że w dacie orzekania znany mu jest aktualny adres zamieszkania zobowiązanego, nie konwaliduje wadliwego tytułu wykonawczego i nie uzasadnia przekazania tegoż tytułu organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Zważywszy na ustalony w sprawie stan faktyczny sąd nie podziela zaprezentowanego stanowiska. Sąd przyznał rację stronie skarżącej, że wystawiony przez nią tytuł wykonawczy był prawidłowy pod względem formalnym, gdyż zawierał wszystkie elementy określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., w tym adres zamieszkania zobowiązanego. Fakt, że organ egzekucyjny w 2014 roku stwierdził w oparciu o swoje bazy danych, że adres ten jest nieaktualny nie uprawniał do zwrotu tytułu wierzycielowi. Zwrot tytułu wykonawczego w trybie art. 29 § 2 u.p.e.a. mógłby nastąpić jedynie w sytuacji całkowitego braku adresu zobowiązanego w jego treści lub jeżeli organ egzekucyjny ustali, że wierzyciel nie wywiązał się z obowiązku należytej staranności w celu wskazania w tytule wykonawczym adresu zobowiązanego w sposób rzetelny. Jeśli jednak adres widnieje w tytule wykonawczym, a organ egzekucyjny jest w posiadaniu informacji, że wierzyciel umieścił w tytule wykonawczym adres zobowiązanego w oparciu o zweryfikowane przez właściwy organ administracji uprzednio dane, to zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., winien przekazać w drodze postanowienia tytuł wykonawczy właściwemu organowi egzekucyjnemu, jeśli ustalona zmiana adresu ma wpływ na zmianę właściwości organu egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014r. sygn. akt II FSK 735/12, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2010r. sygn. akt II FSK 2063/08).

Analiza akt sprawy wskazuje, czego nie dostrzega organ egzekucyjny, że wierzyciel wystawiając przedmiotowy tytuł wykonawczy był w posiadaniu informacji potwierdzonych przez Urząd Miasta [...], że zobowiązany prowadzi od dnia 8 marca 2002r. działalność gospodarczą, a jako miejsce zamieszkania przedsiębiorcy wskazano adres: [...] Ł., ul. A 15 m 121. Powyższe okoliczności uprawniały zatem do stwierdzenia, że wierzyciel wywiązał się z obowiązku należytej staranności w celu wskazania aktualnego adresu zobowiązanego, a podany w tytule wykonawczym adres, ustalony w oparciu o prawidłowo (rzetelnie) zweryfikowane dane dostępne wierzycielowi był aktualny w dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Zdaniem sądu potwierdza to postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...], w którym organ nadzoru, po analizie ustalonego stanu faktycznego w zakresie zamieszkania (prowadzenie działalności) przez zobowiązanego, wyraźnie nakazał dalsze prowadzenie postepowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], uznając tym samym właściwość miejscową tego organu egzekucyjnego. Od tamtej daty w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o rzetelności stwierdzenia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], że pod wskazanym przez wierzyciela adresem Ł. , ul. A 15 m. 121 zobowiązany od wielu lat nie mieszka. W aktach sprawy znajdują się informacje poborcy skarbowego z dnia [...], [...],[...],[...] (a więc sprzed daty postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] zobowiązującego Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego), z których wynika, że pod wskazanym adresem poborca nikogo nie zastał i pozostawił wezwanie. Zdaniem sądu nie jest to jednoznaczne z tym, że zobowiązany pod tym adresem nie zamieszkiwał, w dniu wizyty poborcy skarbowego mógł być tylko nieobecny. Również informacja z dnia 5 czerwca 2007r., że firma przeniosła się na ul. B 229 nie oznaczała, że nieaktualny jest adres zamieszkania S. A. uzyskany przez wierzyciela od Urzędu Miasta [...]. Tym bardziej, że jak wynika z ustaleń zawartych w uzasadnieniu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...], dokonanych w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy adres siedziby firmy, przy ul. B 229, na który powoływał się organ, był już nieaktualny w momencie wystawiania tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Dokument uzyskany zaś przez wierzyciela z Urzędu Miasta [...] – Referatu Handlu i Usług dotyczący miejsca zamieszkania i siedziby firmy zobowiązanego został załączony przez wierzyciela do zażalenia z dnia 16 października 2007r. Organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie wykazał również, że po 19 maja 2008 r., zobowiązany nie zamieszkiwał na terenie właściwości tegoż organu egzekucyjnego. Brak jest jakiejkolwiek dokumentacji, że organ podjął próbę doręczenia tytułu wykonawczego pod wskazany adres, ewentualnie, że organ był w posiadaniu informacji, że adres ten jest nieaktualny. W okresie więc od maja 2008 roku do lipca 2014r., jak wynika z akt sprawy, brak jest jakichkolwiek ustaleń w zakresie innego miejsca zamieszkania (pobytu, siedziby) zobowiązanego, aniżeli tego na który wskazał wierzyciel. Fakt natomiast, że w dniu 5 czerwca 2014r. uzyskano informację o nowym adresie zamieszkania zobowiązanego, nie uprawniał w okolicznościach przedmiotowej sprawy do zwrotu tytułu wykonawczego na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że organy nie wykazały, że podany w tytule wykonawczym w dniu jego wystawienia adres zobowiązanego był nieaktualny, tym bardziej, że z akt sprawy wynika, że wierzyciel zweryfikował dane adresowe zobowiązanego w Urzędzie Miasta [...], a Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] ustalił właściwość Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] do dalszego prowadzenia postępowania. Dodatkowo z informacji z dnia 5 czerwca 2014r. wynika, że nowy adres Ł., ul. C 63K m. 1 jest ważny od dnia 2 maja 2014r.! W ocenie sądu w okresie ośmiu lat może się oczywiście zdarzyć zmiana miejsca zamieszkania, co nie oznacza, że wierzyciel w dacie wystawienia tytułu wykonawczego podał nieaktualne dane adresowe, a tylko taka sytuacja uprawnia do zwrotu tytuły wykonawczego w trybie art. 29 § 2 u.p.e.a.

W świetle powyższych okoliczności postępowanie organów egzekucyjnych polegające na zwrocie po ośmiu latach tytułu wykonawczego wierzycielowi na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a. z powodu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. z uwagi na wskazanie nieaktualnego adresu zobowiązanego było nieuprawnione.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do dnia uprawomocnienia się wyroku orzeczono na postawie art. 152 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 200 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie kosztów postępowania.

b.a.