Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1280/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, 2, 3, 3c i 3d
journal: Dz.U. 2023 poz 1630
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 19 maja 2023 r. nr SKO.4117.12.2023 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia 13 grudnia 2022 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 czerwca 2023 r. B. S. (dalej jako: "strona" lub "skarżący") złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "Kolegium"), opisaną w rubrum niniejszego wyroku. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia 13 lutego 2023 r. nr [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Wójta Gminy P. (dalej jako: "organ I instancji" lub "Wójt"), w oparciu o art. 2 ust. 1, 2, 3, 3c, 3d i 4 oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (obecnie t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1630 ze zm.) - dalej "u.d.w., odmówił przyznania skarżącemu dodatku węglowego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji w pierwszej kolejności przywołał treść art. 2 ust. 3c u.d.w. wskazując, że gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b tego przepisu do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W takim przypadku organ przyznaje dodatek węglowy, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania.

Wniosek strony z dnia 30 listopada 2022 r. dotyczył przyznania mu dodatku węglowego w odniesieniu do budynku jednorodzinnego pod adresem: L. ul. [...], ogrzewanego współdzielonym źródłem ciepła. Był to kolejny wniosek składany w odniesieniu do tego samego budynku. Poprzedni wniosek strony z dnia 23 sierpnia 2022 r. został pozostawiony bez rozpoznania.

Organ I instancji wskazał, że strona nie przedłożyła dokumentu o nadaniu lokalowi odrębnego adresu i oświadczyła, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie podjęła kroków formalnych, prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych. W ocenie organu I instancji wskazane przez stronę okoliczności nie przesądzają w sposób usprawiedliwiony i zobiektywizowany o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu. Określony bowiem w przepisach u.d.w. "brak możliwości" nie oznacza dowolności w działaniach strony. Musi on mieć niewątpliwie charakter niezawiniony przez wnioskodawcę, a przede wszystkim zobiektywizowany, co nie zawsze musi przyjąć postać zainicjowania działań formalnych. Nie może on jednak oznaczać zupełnej bierności strony.

Z ustaleń organu wynikało, że wskazany w treści wniosku budynek zamieszkiwany jest przez dwa gospodarstwa domowe – skarżącego oraz jego córkę wraz z rodziną, która zajmuje pierwsze piętro domu. Znajdujące się w budynku lokale nie posiadają wyodrębnionych liczników prądu lub zużycia wody. Strona ponosi wspólnie koszty opłat utrzymania domu jednorodzinnego z pozostałym gospodarstwem domowym.

W ocenie organu I instancji wspólne ponoszenie kosztów, w tym kosztów ogrzewania, wskazuje na fakt współdziałania w celu zaspokojenia wspólnych potrzeb życiowych, wzajemną pomoc i wsparcie. Wobec tego Wójt uznał, że nie jest zasadne, aby gospodarstwa te otrzymały kilka dodatków węglowych, albowiem do cech samodzielnego lokalu oprócz wyodrębnionej przestrzeni życiowej zaliczyć należy również samodzielne utrzymanie lokalu, co rozumieć trzeba przez samodzielne ponoszenie kosztów eksploatacji lokalu.

Wobec powyższego organ I instancji doszedł do wniosku, że skarżący nie zamieszkuje odrębnego lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 3d u.d.w. i w konsekwencji odmówił przyznania wnioskowanego dodatku węglowego.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wskazała, że nie można zgodzić się z wywodami organu I instancji co do braku istnienia w budynku dwóch odrębnych gospodarstw domowych mimo jednoznacznie wyodrębnionej przestrzeni życiowej dla obydwu gospodarstw funkcjonujących w tym obiekcie. Według strony sam fakt, że rodziny zamieszkujące lokale w domu jednorodzinnym dzielą się kosztami utrzymania tych lokali nie świadczy o wzajemnej pomocy, lecz o tym że każda z rodzin utrzymuje swoje lokale i koszty ich eksploatacji z własnych dochodów. Każde z gospodarstw domowych ma odrębne źródła dochodów i z tych dochodów pokrywa koszty funkcjonowania swojego gospodarstwa. W budynku istnieje jedno źródło ciepła zaspokajające potrzeby obu lokali i każde z gospodarstw partycypuje w kosztach zakupu opału, a więc ponosi koszt ogrzewania swojego lokalu. Oba lokale funkcjonujące pod wskazanym adresem posiadają ten sam metraż i te same rozmieszczenie pomieszczeń. Każdy posiada własną kuchnię, łazienkę i cztery pokoje. Istnieje możliwość zamknięcia obu lokali i jak wskazano w wywiadzie niezakłóconego korzystania z nich. Umowy na dostarczanie mediów czy tez prądu, wody zawarte są z właścicielami nieruchomości, a wszystkie rachunki wystawiane są na obecnych właścicieli, co nie zmienia faktu, iż skarżący z żoną partycypują w kosztach utrzymania budynku. Rachunki za prąd i zużycie mediów, są proporcjonalnie rozliczane stosownie do liczby osób tworzących gospodarstwa domowe. Na wywóz odpadów strona ma oddzielną umowę. W ocenie strony partycypowanie w kosztach utrzymania całego budynku potwierdza wręcz, a nie neguje, że każde z poszczególnych gospodarstw domowych jest samodzielne i poczuwa się do obowiązku utrzymania swojego lokalu i całego budynku.

Dodatkowo strona zauważyła, że norma prawna zawarta w art. 2 ust 3c u.d.w. nie wprowadza obowiązku podjęcia kroków formalnych zmierzających do nadania odrębnego adresu. Gdyby tak było, ustawodawca unormowałaby ten obowiązek w ustawie wprost.

Decyzją z dnia 19 maja 2023 r. nr SKO.4117.12.2023, Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podzieliło przy tym stanowisko organu I instancji, że zajmowany przez stronę lokal nie spełnia warunków odrębnego lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 3d u.d.w. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (ówcześnie t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1048), dalej powoływanej jako: "u.w.l.", samodzielnym lokalem jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. W art. 2 ust. 3 u.w.l. ustawodawca wyraźnie wskazał, że spełnienie powyższych wymagań stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Zdaniem Kolegium z powołanych przepisów wynika, że zarówno organ pierwszej instancji jak i Kolegium nie jest organem uprawnionym do urzędowego potwierdzenia, że lokal położony w miejscowości L., ul. [...], spełnia warunki o których mowa w art. 2 ust. 2 u.w.l.

Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że znowelizowane przepisy ustawy o dodatku węglowym pozwalają na przyznanie dodatków węglowych dla kilku gospodarstw domowych, jeżeli do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania (art. 2 ust. 3c-3d u.d.w.). Podkreślił przy tym, że wnioskodawca powinien wykazać się inicjatywą i wskazać organowi, jakie podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania i przedstawić np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego. W ocenie Kolegium osoby wnioskujące o wypłatę dodatku węglowego muszą podjąć realne starania celem wyodrębnienia adresu zamieszkania dla osobnych lokali dotychczas mieszczących się pod tym samym adresem lub wykazać, że nie było to możliwe z obiektywnych przyczyn.

W skardze sądowej na powyższą decyzję skarżący wskazał, że w sytuacji analogicznej jak jego sytuacja życiowa, inne gminy, sąsiadujące z jego miejscem zamieszkania przyznawały stronom wnioskowany dodatek węglowy. W związku z tym faktem, niezrozumiałym jest dla niego powód, dla którego jemu odmówiono przyznania wnioskowanego świadczenia. Wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego, a w razie gdyby Sąd nie przychylił się do tego wniosku, o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w treści zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." , sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli była decyzja Kolegium z 19 maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 13 grudnia 2023 r., odmawiającą skarżącemu przyznania dodatku węglowego.

Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, organ wskazał przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141) dalej: u.d.w. Stosownie do art. 2 ust. 1 ww. ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 u.d.w. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.). W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a u.d.w.). W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.).W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c u.d.w.). W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d u.d.w.). W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e u.d.w.).

Analiza przywołanych uregulowań, jak również pozostałych uregulowań ustawy, prowadzi do wniosku, że co do zasady dodatek węglowy przyznawany jest na gospodarstwo domowe. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 2 ust. 3a u.d.w., gdzie wskazuje się, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Ustawodawca zastrzegł jednakże, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

Istotą sporu w kontrolowanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy w przypadku braku odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem i nie podjęcia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. formalnych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu skarżącemu przysługuje dodatek węglowy.

Poza sporem pozostaje fakt, że skarżący złożył w terminie wniosek o przyznanie dodatku węglowego. Znamiennym w sprawie jest fakt, iż nastąpiło to w dniu 30 listopada 2022 r. a więc w ostatnim dniu ustawowego terminu. Z akt sprawy wynika, że na posesji znajduje się jeden budynek mieszkalny, na którego parterze zamieszkuje skarżący a na piętrze jego córka z rodziną. Budynek został zgłoszony do CEEB, a głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe i jest ono współdzielone. Podczas przeprowadzonego w dniu 12 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego stwierdzono, że w budynku pod adresem ul. [...] w L. prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe, pierwsze - skarżącego wraz żoną oraz drugie - córki i zięcia z dziećmi.

Organy obu instancji odmówiły wypłaty dodatku węglowego z uwagi na fakt, że skarżący nie podjął kroków formalnych w celu nadania adresu dla lokalu, w którym mieszka.

Uznaje się za powszechne stanowisko, że kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym świadczą o tym, że zamiarem ustawodawcy było objęcie wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, czemu służyć ma odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych, dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (zob. wyrok tut. Sądu z dnia 5 maja 2023 r. II SA/Gl 210/23, CBOSA). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. W tym kierunku powinna zatem zmierzać wykładnia przepisów ustawy.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy dokonały nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o dodatku węglowym.

Dodatek węglowy przysługuje na gospodarstwo domowe rozumiane jako gospodarstwo umiejscowione pod tym samym adresem. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3a u.d.w. w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania znajduje się więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W ust. 3c do 3e ustawodawca wprowadził wyjątek od tejże zasady. Zgodnie z art. 2 ust. 3c u.d.w. w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Tak więc wyjątek ten odnosi się między innymi do sytuacji, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, gdy źródło ciepła jest współdzielone. Konieczne jest jednak faktyczne istnienie pod jednym adresem odrębnych lokali. Sąd orzekający w sprawie wyraża odmienne stanowisko niż Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 11 października 2017 r. (sygn. akt: II OSK 2920/16) lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca oraz możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela, mieszkańca.

W takiej sytuacji na podstawie art. 2 ust. 3d u.d.w., a więc istnienia odrębnych gospodarstw w odrębnych lokalach pod tym samym adresem, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy dla każdego odrębnego gospodarstwa domowego z osobna w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił dodatkowo wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Procedura ta w niniejszej sprawie została zastosowana przez organ I instancji i w jej wyniku stwierdzono, że skarżący prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, w odrębnym lokalu, do którego należy odrębna kuchnia, łazienka, toaleta i pokoje. Ustalono także, że skarżący ponosi koszty eksploatacji budynku (współpłaci) razem z rodziną córki zamieszkałą na piętrze budynku.

W odniesieniu do braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. dla poszczególnych gospodarstw domowych znajdujących się pod tym adresem w odrębnych lokalach –skarżący złożył łącznie z wnioskiem o dodatek węglowy w dniu 30 listopada 2022 r. oświadczenie z dnia 29 listopada 2022 r., że "został poinformowany o konieczności dostarczenia do 02.12.2022 r. do tutejszego ośrodka dokumentów (zaświadczenia bądź oświadczenia) potwierdzającego ustalenie odrębnego adresu (wyodrębnienie lokalu), lub też poinformowanie organu, iż nie zostały poczynione kroki formalne w niniejszej sprawie." W trakcie wywiadu środowiskowego, który miał miejsce w dniu 12 grudnia 2022 r., w notatce sporządzonej na formularzu osoba sporządzająca notatkę odnotowała, że wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających, że zostały podjęte kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu zamieszkania. W tym dniu skarżący złożył również oświadczenie, że nie podjął kroków formalnych w celu wyodrębnienia lokal w budynku jednorodzinnym.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że organ odwoławczy niesłusznie uzależnił przyznanie świadczenia skarżącej od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę.

Sąd w składzie orzekającym podziela i przyjmuje za własne stanowisko tutejszego Sądu przedstawione m.in. w wyroku z 31 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 474/23, wedle którego w odniesieniu do przesłanki braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, ustawodawca nie wprowadził wymogu, aby okoliczność "braku możliwości ustalenia odrębnego adresu" mogła być ustalona wyłącznie na skutek podjęcia formalnych kroków prowadzących do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego bądź też wymagane było potwierdzenie wskazanej okoliczności konkretnym dowodem.

Wprowadzona regulacja nie wymaga bowiem wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu czy złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego (adresu). Uwzględniając dokumentację niezbędną dla zainicjowania tego rodzaju postępowania, poważne wątpliwości budziłoby dokonanie powyższego w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w sytuacji, gdy nowelizacja, na mocy której do art. 2 dodano ust. 3c i ust. 3d weszła w życie w dniu 3 listopada 2022 r. (ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych, Dz. U. z 2022 r. poz. 2236).

Wykazanie, iż omawiana tutaj przesłanka została spełniona może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony (por. wyroki WSA: w Gliwicach z 11 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 355/23, z 8 maja 2023 r. sygn. II SAB/Gl 24/23, w Łodzi z 23 maja 2023 r. sygn. I SA/Łd 299/23). Organy z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego. Wystarczy samo oświadczenie strony albo zaświadczenie z urzędu (zob.: powołany wyżej wyrok WSA w Łodzi z 23 maja 2023 r., sygn. I SA/Łd 299/23). O możliwości złożenia oświadczenia o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania w terminie do 30 listopada 2022 r. strona powinna zostać pouczona.

Gdyby intencją ustawodawcy było uzależnienie przyznania świadczenia od podjęcia przez wnioskodawcę określonych czynności zmierzających do wyodrębnienia lokalu, a w dalszej kolejności do ustanowienia dla tego lokalu odrębnego adresu, to znalazłoby to swój bezpośredni wyraz w brzmieniu przepisów u.d.w. i spowodowałoby istotne zawężenie kręgu osób, które mogłyby skorzystać z omawianego tutaj wyjątku. Tymczasem kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury, przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych, dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23).

Organy orzekające w sprawie podjęły działania zmierzające do sprawdzenia stanu faktycznego pod kątem ziszczenia się przesłanek określonych w art. 2 ust. 3c u.d.w., ale dokonały nieprawidłowej jego wykładni.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uwzględni stanowisko sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku.