Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1058/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-09-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r., nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżąca domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. Żądanie to powtórzyła następnie na druku urzędowego formularza, czyniąc tym samym zadość wezwaniu z dnia [...] r.

W uzasadnieniu powyższego wyjaśniła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Na ich utrzymaniu pozostaje dwoje dzieci w wieku [...] i [...] lat. Ponieważ młodsza córka jest przewlekle chora na jej leczenie ponoszą znaczne wydatki. Ponadto spłacają kredyt zaciągnięty w banku na zakup mieszkania. Tymczasem wynagrodzenie za pracę skarżącej wynosi [...] zł brutto i po potrąceniach egzekucyjnych "na rękę" otrzymuje ok. [...] zł. Podobnie jej mąż zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem [...] zł brutto, tj. ok. [...] zł netto. Poza mieszkaniem o pow. [...] m2 innych składników majątku nie posiadają.

Dane te uzupełniono nadesłaną przy piśmie z dnia [...] r. dokumentacją źródłową, z której ustalono, że ponoszone w związku z koniecznym utrzymaniem wydatki wynoszą [...] zł (vide: potwierdzenia przelewów z konta "A"). Dodatkowo tytułem zaciągniętego kredytu spłacają raty w wysokości [...] zł. Tymczasem skarżąca po zawieszeniu prowadzonej działalności gospodarczej [...] r. wypracowała w kolejnym roku dochody ze stosunku pracy w wysokości [...] zł. Dodatkowo z innych źródeł uzyskała dochód rzędu [...] zł i [...] zł. Natomiast jej mąż poza wynagrodzeniem za pracę w kwocie [...] zł wypracował przychód z prowadzonej działalności gospodarczej wynoszący [...] zł, który po potrąceniu o poniesione koszty jego uzyskania wielkości [...] zł przyniósł dochód rzędu [...] zł (vide: zeznania podatkowe PIT-36 za 2012 r.). W chwili obecnej skarżąca zatrudniona jest jako [...] za wynagrodzeniem [...] zł brutto. Ponieważ do powyższego skierowana została egzekucja komornicza (vide: tytuły wykonawcze z [...] r.) do wypłaty pozostaje kwota rzędu [...] zł. Z kolei wynagrodzenie za pracę jej męża wynosi [...] zł brutto, tj. [...] zł netto. Jak wynika z akt sprawy między małżonkami obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej, na podstawie umowy majątkowej małżeńskiej z dnia [...] r.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania,

czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze (vide: art. 255 ustawy p.p.s.a.). To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie zawarte w treści urzędowego formularza (druk PPF) dane, odnoszące się do dochodów skarżącej i jej męża oraz ponoszonych wydatków, budziły wątpliwości. Podobnie z nadesłanej przy piśmie z dnia [...] r. jako uzupełnienie wniosku dokumentacji źródłowej wynikało, że łączne dochody małżonków wynoszą [...] zł, podczas gdy udokumentowane wydatki wraz z ratą spłacanego kredytu zamykają się w kwocie [...] zł. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że sytuacja, w której zadeklarowane przez stronę wydatki przewyższają uzyskiwane dochody sugeruje, że posiada ona jeszcze inne, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów co czyni złożony przez nią wniosek niewiarygodny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2008 r. sygn. akt I FZ 272/08, LEX nr 494238). Nie sposób przecież wykluczyć, że strona celowo podała jedynie takie fakty, które mogłyby świadczyć o jej trudnej sytuacji finansowej, aby zwiększyć szansę uzyskania prawa pomocy. Tymczasem takie działanie strony, która stara się ukryć skąd czerpie środki na pokrycie wskazanych przez siebie wydatków nie zasługuje na aprobatę. W orzecznictwie sądowym panuje bowiem pogląd, zgodnie z którym wątpliwości dotyczące źródeł utrzymania wnioskodawcy pojawiające się w takich przypadkach, kiedy ponosi on wydatki przewyższające wysokość zadeklarowanych dochodów, mają na tyle istotne znaczenie, że nie pozwalają uwzględnić wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II FZ 225/08, LEX nr 493657 oraz z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 522/06, LEX nr 299447). Jest to wykluczone zwłaszcza wtedy, gdy przedstawione dane pozostają w sprzeczności z rzeczywistymi możliwościami finansowymi strony i jej rodziny (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 240/09, LEX nr 554619 oraz z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II OZ 952/08, LEX nr 527625). Należy bowiem zauważyć, że w 2012 r. skarżąca poza dochodami ze stosunku pracy zadeklarowała jeszcze inne źródła przychodu. Podobnie jej mąż prowadził własną działalność gospodarczą, z której uzyskał dodatkowy przychód rzędu [...] zł. Ponieważ jakiekolwiek informacje w tym zakresie nie zostały podane, nie można było w żaden sposób stwierdzić, czy te nadal są uzyskiwane, czy działalność męża nadal jest prowadzona, czy przynosi ona dodatkowy dochód, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Na uwagę zasługuje ponadto fakt, że w miesiącu otrzymania wezwania do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego na koncie męża skarżącej odnotowano wolne środki w kwocie [...] zł, które były wystarczające na jego opłacenie zarówno w tej jak i równolegle prowadzonych pięciu innych sprawach. Wobec powyższego złożony wniosek również i z tego powodu nie mógł zostać uwzględniony. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.