Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 12/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 , art. 154 par. 6, art. 149 par. 1 w zw. z art. 286 par. 2.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35, art. 36 par. 1.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi "C." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na bezczynność Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w przedmiocie udostępnienia danych 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie udostępnienia danych w terminie 14 (czternaście) dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych na rzecz skarżącej "C." Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 8 maja 2012 r. C. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (skarżąca) zwróciła się wnioskiem o udostępnienie danych dotyczących pozwolenia nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. na obrót produktem biobójczym [...] - Płynny roztwór stabilizowanego podchlorynu sodu zawierający 14 - 19% aktywnego chloru, wydanego dla Z. a mianowicie:

1. streszczenie wyników badań wymaganych w celu określenia przydatności produktu biobójczego, w szczególności wyników badań stabilności tego produktu, oraz wskazanie dokumentu załączonego do wniosku o wydanie pozwolenia, który takie wyniki badań zawiera, w tym określenie podmiotu, który przeprowadził stosowne badania;

2. danych fizyko - chemicznych aktywnego chloru w produkcie oraz udzielenie informacji, w jakim dokumencie załączonym do wniosku o wydanie pozwolenia zawarte są te dane;

3. dokumentów załączonych do wniosku o wydanie pozwolenia, które zawierają informację na temat zawartości aktywnego chloru w produkcie, w tym wskazanie podmiotów które przeprowadziły stosowne badania oraz jakimi metodami analitycznymi posługiwały się przy pomiarze zawartości aktywnego chloru w produkcie, bądź jakie inne sposoby tego pomiaru stosowały.

Pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. strona została poinformowana, iż dokumenty, w tym dane, o udostępnienie których wnosi, nie są objęte pozwoleniem, pozwoleniem tymczasowym oraz wpisem do rejestru. Stanowią dokumenty, które zostały przedłożone, w toku postępowaniu w sprawie wprowadzania do obrotu produktu biobójczego zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych (Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 252 ze zm., dalej: ustawa o produktach biobójczych) są dostępne dla osób mających w tym interes prawny, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie własności przemysłowej.

Mając na uwadze powyższe wnioskodawca został wezwany przez organ do wykazania interesu prawnego, w oparciu o który wnosi o udostępnienie powyższych dokumentów.

W odpowiedzi na powyższe skarżąca wystosowała pismo z dnia 30 lipca

2012 r., w którym stwierdziła, że "informacja o właściwościach produktu wprowadza w błąd oraz narusza interesy innych przedsiębiorców oraz klientów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji". Strona wskazała, że w związku z powyższym zamierza skierować przeciwko Z. powództwo o zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji, usunięcie skutków niedozwolonych działań, naprawienia wyrządzonej szkody, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści (podstawa powództwa art. 18 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). W ocenie strony pozyskanie wnioskowanych danych jest niezbędne do wykazania przed Sądem przesłanek odpowiedzialności firmy [...], w tym udowodnienia faktu działań sprzecznych z zasadami uczciwej konkurencji. Pozyskanie wnioskowanych danych jest niezbędne dla realizacji przyznanych stronie przez ustawodawcę uprawnień, zmierzających do ochrony jego praw.

Pismem z dnia 4 października 2012 r. Prezes Urzędu poinformował stronę, iż brak jest podstaw prawnych do udostępnienia wnioskowanych informacji obejmujących dane w oparciu, o które zostało wydane pozwolenie [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Powodów przedstawionych w piśmie strony z dnia 30 lipca 2012 r., dla których żąda się udostępnienia dokumentów, w ocenie organu nie można zakwalifikować jako interes prawny. Wobec tego, zdaniem organu, nie zostały spełnione warunki określone w art. 23 ust. 2 ustawy o produktach biobójczych uzasadniające udostępnienie dokumentów przedłożonych w postępowaniu w sprawie wprowadzania do obrotu produktu biobójczego.

W dniu 29 października 2012 r. wpłynęło do Urzędu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 22 października 2012 r. poprzez udostępnienie wnioskowanych danych.

Zdaniem strony nie jest prawidłowe stanowisko Prezesa Urzędu, który do wniosku o udostępnienie danych stosuje przepis art. 23 ust. 2 ustawy o produktach biobójczych. Według strony do danych zawartych w dokumentacji zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 15 ust. 2 w związku z art. 8 ustawy o produktach biobójczych. Przepis art. 15 ww. ustawy nie wymaga dla udostępnienia danych wykazania interesu prawnego.

Pismem z dnia 27 listopada 2012 r. Prezes Urzędu udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Prezes Urzędu podtrzymał dotychczasowe stanowisko, iż wskazanych przez stronę powodów, dla których żąda udostępnienia dokumentów, nie można zakwalifikować jako interesu prawnego wobec czego brak jest podstaw do udostępnienia wnioskowanych dokumentów.

W dniu 4 stycznia 2013 r. strona złożyła skargę do Sądu na bezczynność organu polegającą na odmowie udostępnienia stronie danych dotyczących pozwolenia nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. na obrót produktem [...] - Płynny roztwór stabilizowanego podchlorynu sodu zawierający 14-19% aktywnego chloru.

Strona zarzuca organowi naruszenie art. 15 ust. 2, art. 23 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 i ust. 3 ustawy i wnosi o zobowiązanie Prezesa Urzędu do udostępnienia stronie w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie wnioskowanych danych oraz zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych prawem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

W myśl art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

§ 2 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.

Jak z powyższego wynika, że przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego.

Ze sposobu sformułowania przez ustawodawcę odpowiednich przepisów p.p.s.a. (art. 54 § 1 i 3 , art. 149 § 1 p.p.s.a.), w tym w szczególności z wskazania, że przedmiotem zaskarżenia może być bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyprowadzić można wniosek, iż z jednej strony ustawodawca odróżnia bezczynność organu od przewlekłego prowadzenia postępowania, a z drugiej, iż pozostawia stronie prawo wyboru czy chce ona zaskarżyć bezczynność organu, przewlekłość prowadzenia postępowania, czy też obie te wadliwości w działaniu organu jednocześnie.

Sąd nie badał czy w rozpatrywanej sprawie zachodziła przewlekłość postępowania albowiem skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wyraźnie wskazała w skardze, iż skarży wyłącznie bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia żądanych przez nią dokumentów a nie przewlekłość w jego postępowaniu. W toku niniejszego postępowania sądowego skarżąca nie kierowała do Sądu jakichkolwiek pism, z których mogłaby wynikać zmiana bądź rozszerzenie przedmiotu zaskarżenia z bezczynności, także na przewlekłość postępowania Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 w związku z ust. 1-4a p.p.s.a. zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów. Przepisy te określają przedmioty zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego.

Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów może być zasadna tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie.

Innymi słowy, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1517/2011, Lex Polonica nr 3040257 oraz T. Woś, (w:), T. Woś, red., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, str. 107).

W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność Sąd nie może określać, w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa w postępowaniu administracyjnym, w której organ pozostaje w bezczynności, a więc nie może nakazywać organowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącej.

Jak już wspomniano, o bezczynności organu administracji publicznej można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ bądź nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie rozpoczął postępowanie, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie odpowiedniego aktu administracyjnego.

Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu (zob. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 86).

Natomiast stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.).

W przypadkach, w których niemożliwe jest dotrzymanie powyższych terminów, organ może skutecznie uchylić się od zarzutu bezczynności, gdy z akt wynika, że podejmuje czynności procesowe zmierzające do usunięcia przeszkody w załatwieniu sprawy i jednocześnie o każdym przypadku opóźnienia zawiadamia strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 k.p.a.).

Uprawniony jest zatem wniosek, że przeszkody w terminowym załatwieniu sprawy nie zwalniają organu od podejmowania czynności procesowych, w szczególności stosowania obligatoryjnych instytucji procesowych przewidzianych w k.p.a., jak też niedopuszczalne jest w takiej sytuacji pozostawienie strony w niewiedzy, co do przyczyn opóźnienia i terminu zakończenia sprawy. Obowiązkiem organu jest poszukiwanie rozwiązań proceduralnych, usuwających przeszkody w wydaniu decyzji kończącej postępowanie lub stosowanie innych rozwiązań przewidzianych prawem, które pozwolą ująć w odpowiednie ramy prawne okres oczekiwania na wydanie decyzji. Bezwzględnie natomiast organ powinien informować strony o przyczynach opóźnienia.

Ocena, czy wystarczającym sposobem reakcji na opóźnienie jest tylko zawiadomienie stron o przeszkodach (art. 36 k.p.a.), czy też występuje konieczność podjęcia innych działań procesowych, należy do organu, z tym jednakże zastrzeżeniem, że uchylanie się od nakazanych prawem działań podlega ocenie z punktu widzenia pozostawania w bezczynności. Sąd zobowiązany jest bowiem do stwierdzenia bezczynności nie tylko w przypadku niedotrzymania terminów określonych w art. 35 k.p.a., ale i w sytuacji przedłużającego się prowadzenia postępowania, w którym organ nie podejmuje żadnych działań procesowych, w tym nie informuje stron o powodach opóźnienia i nie wykorzystuje dostępnych instytucji procesowych.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na konieczność zapewnienia realizacji zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.), przejawiającej się w obowiązku załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Jak wynika natomiast z treści art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

W postępowaniu ze skargi na bezczynność Sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego - jest to badane przez Sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu. Wyrok uwzględniający skargę na bezczynność organu administracji publicznej nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności (zob. wyrok NSA z 15 grudnia 2011 r., I OSK 1721/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Przystępując do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie należy na wstępie wskazać, że jest ona dopuszczalna, jako że została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarżąca bowiem przed wniesieniem skargi do Sądu wystosowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (v. pismo spółki z dnia 22 października 2012 r.) Należy przy tym zaznaczyć, że w przypadku skarg na bezczynność organów administracji nie obowiązują ustanowione w art. 53 p.p.s.a. terminy do wniesienia skargi, co oznacza, że tego rodzaju skarga może być wniesiona aż do ustania stanu bezczynności (zob. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji..., s. 308).

Zauważenia także wymaga, że co prawda uzasadnienie niniejszej skargi rozmija się z istotą skargi na bezczynność, gdyż podnosi się w nim także zarzuty merytoryczne o niezasadności odmowy udostępnienia żądanych dokumentów. Jednakże, co należy podkreślić, skarżąca nie kieruje zarzutów wobec konkretnego pisma organu, w szczególności że jest ono rozstrzygnięciem organu w przedmiocie złożonego przez spółkę C. wniosku.

Uwzględniając powyższe oraz to, że nie ulega wątpliwości Sądu, iż wniosek skarżącej z dnia 8 maja 2012 r. nie został dotąd rozpoznany uznać należy, że podniesiony przez stronę skarżącą zarzut bezczynności organu jest uzasadniony.

W niniejszej sprawie skarżąca spółka C. została poinformowana przez organ, iż dokumenty, w tym dane, o udostępnienie których wnosi, nie są objęte pozwoleniem, pozwoleniem tymczasowym oraz wpisem do rejestru a zatem stanowią dokumenty, które zostały przedłożone w postępowaniu w sprawie wprowadzania do obrotu produktu biobójczego. To powoduje, zdaniem organu, że zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych (Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 252 ze zm., dalej: ustawa o produktach biobójczych) są one dostępne dla osób mających w tym interes prawny, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie własności przemysłowej. Zdaniem organu, strona wnioskująca nie wykazała interesu prawnego w oparciu o który wnosi o udostępnienie powyższych dokumentów dlatego Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych stwierdził brak podstaw do udostępnienia wnioskowanych informacji o czym informował skarżącą w kolejnych pismach. Jak wynika z akt sprawy, wymiana korespondencji pomiędzy organem i stroną dotyczyła w istocie rozbieżnych stanowisk w zakresie możliwości stosowania w niniejszej sprawie administracyjnej art. 23 ust. 2 ustawy o produktach biobójczych (według organu) bądź art. 15 ust. 2 w związku z art. 8 tejże ustawy (według skarżącej) a konsekwencji problemu czy spółka C. winna była wykazać interes prawny w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem strony z dnia 8 maja 2012 r. Należy przy tym zauważyć, że skarżąca pomimo, iż wywodziła, że jej wniosek oparty jest na podstawie art. 15 ust. 2 w związku z art. 8 ustawy o produktach biobójczych a zatem nie wymaga wykazania przez nią interesu prawnego, przedstawiała organowi argumenty przemawiające, jej zdaniem, za istnieniem po jej stronie interesu prawnego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o produktach biobójczych.

Organ ponowił w odpowiedzi na niniejszą skargę swoje dotychczasowe stanowisko. Jednakże ocena trafności powyższego stanowiska wymyka się kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu gdyż, jak to już wyżej wspomniano, w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu Sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym, a jedynie sprawdza, czy w danych okolicznościach organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, i czy dokonał tego w terminie.

Według Sądu, na Prezesie Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych spoczywał obowiązek podjęcia właściwych i celowych działań, które umożliwiłyby załatwienie wniosku skarżącej z dnia 8 maja 2012 r. w ustawowym terminie i we właściwej formie procesowej. Rozpatrując skargę Sąd doszedł do przekonania, że organ nie wywiązał się z tego obowiązku w sposób należyty, co oznacza, iż skarga co do zasady zasługiwała na uwzględnienie.

W realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu zasadność zarzutu skargi, że Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych pozostaje bezczynny, albowiem wniosek skarżącej z dnia 8 maja 2012 r. nadal pozostaje nierozpoznany.

W ocenie Sądu w świetle zarzutów i argumentów przytoczonych przez organ na uzasadnienie jego stanowiska wobec wniosku skarżącej spółki z dnia 8 maja 2012 r., nie może być wątpliwości, że wystosowanie do spółki C. "zwykłego" pisma informującego o stanowisku organu nie stanowiło właściwego proceduralnie sposobu załatwienia przedmiotowego wniosku (v. pismo organu z dnia 4 października 2012 r. znak [...]).

Jeżeli organ uważa, że spółka C. nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu zainicjowanym jej wnioskiem z dnia 8 maja 2012 r. to Prezes Urzędu winien rozważyć zastosowanie art. 61a) k.p.a.

Wspomniany przepis został dodany do procedury administracyjnej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18; dalej: "ustawa zmieniająca z 2011 r.") i wszedł w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r. W myśl przywołanego przepisu organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn, z wyłączeniem wszakże przyczyn wskazanych w przepisach rozdziału 1 działu II kodeksu, w tych bowiem przypadkach organ administracji publicznej pozostawia podanie bez rozpoznania albo przekazuje sprawę organowi właściwemu w sprawie lub zwraca podanie wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem. Z kolei na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania służy zażalenie (§ 2 powołanego przepisu).

Należy zauważyć, że celem wprowadzenia powyższej regulacji jest odróżnienie postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej.

Regulacja ta zatem znajduje zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy podanie ma na celu zainicjowanie nowego postępowania w określonej sprawie administracyjnej, w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. (a więc sprawie, w której w dochodzi do konkretyzacji praw jednostki mających źródło w normach materialnego prawa administracyjnego), które jednak nie może zostać skutecznie uruchomione ze względu na istniejące przeszkody o charakterze przedmiotowym bądź podmiotowym. W tym stanie rzeczy, warunkiem sine qua non umożliwiającym wydanie, na tej podstawie rozstrzygnięcia, jest uprzednie wniesienie do organu podania, mającego w zamierzeniu wnioskodawcy zainicjowanie postępowania administracyjnego.

Konkludując, od dnia 11 kwietnia 2011 r., jeżeli organ administracji uznaje, że nie jest możliwe przeprowadzenie wnioskowanego postępowania, to może zachować się tylko w sposób przewidziany w przepisach rozdziału 1 działu II k.p.a., tj. w zależności od okoliczności: pozostawić podanie bez rozpoznania (art. 64 k.p.a.), przekazać je organowi właściwemu (art. 65 k.p.a.), zwrócić podanie postanowieniem (art. 66 § 3 k.p.a.) albo wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.).

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 286 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, zobowiązując Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 8 maja 2012 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Jak to już wyżej wspomniano, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przepis art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. nakazuje sądowi ocenę, czy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 21 czerwca 2012 r. (I OSK 675/12, CBOSA), że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty, i nie wystarczy samo językowe wyjaśnienie tego pojęcia, gdyż musi zostać ono osadzone w kontekście okoliczności sprawy, w której do naruszenia prawa doszło.

W świetle tych uwag Sąd rozpoznający niniejszą sprawę ocenił, że naruszenie prawa, jakiego dopuścił się skarżony organ, nie miało charakteru "rażącego" (punkt 2 sentencji wyroku). Sąd wziął przy tym pod uwagę, że w tej sprawie Prezes Urzędu nie dopuścił się bezczynności w znaczeniu potocznym (rozumianej jako niepodejmowanie żadnych czynności w celu wyjaśnienia lub rozstrzygnięcia sprawy), gdyż organ zareagował na podanie skarżącej podejmując działania zmierzające do wyjaśnienia stronie właściwej podstawy prawnej jej wniosku. Zważyć przy tym należy, że stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o produktach biobójczych wymaga dokonania ich wykładni, nie zaś mechanicznego zastosowania konkretnej jasnej regulacji do określonej sytuacji. Skarżąca nie składała wniosku o wymierzenie organowi grzywny, zaś podstaw do zastosowania takiej sankcji z urzędu, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak w przypadku niestwierdzenia w bezczynności organu cech rażącego naruszenia prawa.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.