Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 690/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 134 par. 1, art. 139 par. 3, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 65 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1184
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2380/22 w sprawie ze skargi N.M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2022 r. nr DZP-III.6010.89.2022 w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz N.M. 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 21 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2380/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N.M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z 24 czerwca 2022 r. w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z 27 lipca 2020 r. N.M. (dalej "skarżąca") zwróciła się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o wpis na listę adwokatów.

Po uchyleniu wcześniejszych uchwał, Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie uchwałą z 13 stycznia 2022 r. odmówiła skarżącej wpisu na listę adwokatów, ponownie wskazując na niedawanie przez nią rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie podkreśliła, że charakter postawionych przez Prokuraturę Regionalną w Szczecinie zarzutów, a przez to także zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym, nie dawał organowi podstaw do zmiany dotychczasowej oceny w zakresie spełniania przez kandydatkę przesłanek z art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184, dalej "p.a."). Dodatkowo Rada zaznaczyła, że prymat zasady domniemania niewinności nie znajduje zastosowania na gruncie postępowania administracyjnego w przedmiocie wpisu na listę adwokatów.

Uchwałą z 31 marca 2022 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymało w mocy powyższą uchwałę. Organ podkreślił, że zarzut postawiony skarżącej był zarzutem na tyle poważnym, że uniemożliwiał pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o wpis przed zakończeniem postępowania karnego bądź na etapie prokuratorskim (umorzenie postępowania), bądź na etapie prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd. Prezydium wskazało, że nie ma możliwości dokonania oceny występowania po stronie skarżącej rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata bądź jej braku i dlatego stanęło na stanowisku, że taka ocena w chwili wydawania uchwały byłaby przedwczesna i mogła nastąpić dopiero po prawomocnym zakończeniu prowadzonego postępowania karnego.

Decyzją z 24 czerwca 2022 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy ww. uchwałę.

Zdaniem Ministra, skarżąca nie spełniała warunku rękojmi niezbędnej do wykonywania zawodu adwokata ze względu na dotychczasowe zachowanie w trakcie odbywania aplikacji adwokackiej, w szczególności uwikłanie się w postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę Regionalną w Szczecinie pod sygnaturą akt [...], o czyn z art. 239 § 1 w związku z art. 12 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm.; dalej "k.k.").

Organ wskazał, że postanowieniem z 7 kwietnia 2022 r. o zmianie postanowienia o przedstawieniu zarzutów Prokuratura Regionalna w Szczecinie przedstawiła skarżącej zarzuty tego, że: w okresie pomiędzy 14 a 16 marca 2018 r., w Warszawie i innych miejscowościach na terenie Polski, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, przy czym R.N. – będąc [...] w R. Sp. z o.o., G.Z. – będąc [...] w R. Sp. z o.o., skarżąca – będąc managerem w [...] R. Sp. z o.o., działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, mając świadomość wykonywania czynności związanych z realizacją postanowień o żądaniu wydania rzeczy oraz o przeszukaniu wydanych w sprawie sygn. akt [...] Prokuratury Regionalnej w Szczecinie przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego, w tym dotyczących firmy R. Sp. z o.o., utrudniła śledztwo [...] poprzez usuwanie i niszczenie dokumentów w postaci tradycyjnej i elektronicznej, mogących stanowić dowód w przedmiotowej sprawie, w ten sposób, że:

w dniu 14 marca 2018 r. N.D., działając wspólnie i w porozumieniu z R.N.:

- polecili I.Ż. opuszczenie siedziby R. Sp. z o.o. i wyniesienie laptopa, z którego korzystała I.Ż. celem uniemożliwienia sporządzenia kopii binarnej danych zawartych na tym nośniku,

- polecili M.Z. opuszczenie siedziby R. Sp. z o.o. wyniesienie laptopa, z którego korzystała M.Z., celem uniemożliwienia sporządzenia kopii binarnej danych zawartych na tym nośniku,

a następnie wskazali tym osobom, aby nie wracały do siedziby przeszukiwanej firmy z uwagi na czynności podejmowane przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego,

a ponadto w dniu 14 marca 2018 r. N.M. wraz z R.N. polecili M.Z. przekazanie klucza do szafy, w której przechowywane były dokumenty dotyczące obsługi m.in. spółek zagranicznych przez R. Sp. z o.o., a związane z czynnościami dotyczącymi podmiotów objętych postanowieniem o żądaniu wydania rzeczy – o przeszukaniu wydanym w sprawie sygn. akt [...], a następnie G.Z., N.M. i R.N. częściowo ukryli i zniszczyli te dokumenty, celem uniemożliwienia ich zabezpieczenia przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego, jak również R.N. polecił M.Z. i P.L. usunięcie innych dokumentów związanych z obsługą podmiotów zagranicznych, łącznie w ilości około 10 segregatorów dokumentów, celem uniemożliwienia ich zabezpieczenia przez funkcjonariuszy CBA,

- w dniu 15 marca 2018 r. na polecenie G.Z. N.M. wskazała, aby I.Ż. nie przychodziła od pracy, aby uniemożliwić ustalenie miejsca przechowywania laptopa, który został przez nią zabrany poprzedniego dnia z siedziby R. Sp. z o.o.,

- w dniu 15 marca 2018 r. G.Z. poleciła podległym jej pracownicom niszczenie i usuwanie dokumentacji, która nie została przedstawiona w trakcie czynności przeszukania R. sp. z o.o. funkcjonariuszom Centralnego Biura Antykorupcyjnego,

- w dniu 16 marca 2018 r. N.M. poleciła I.Ż., a za pośrednictwem innych osób M.Z. przekazanie laptopów, którymi dysponowały nieustalonej osobie, celem usunięcia z niego danych i uniemożliwienia zabezpieczenia przez funkcjonariuszy CBA, w konsekwencji czego doszło do utrudnienia postępowania przygotowawczego poprzez niemożność zabezpieczenia powyżej opisanych przedmiotów w trakcie czynności realizowanych przez funkcjonariuszy CBA dla potrzeb postępowania przygotowawczego [...] Prokuratury Regionalnej w Szczecinie, tj. czynu z art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 12 k.k.

W następstwie prowadzonego postępowania karnego Rzecznik Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Warszawie postanowieniem z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt [...], wszczął postępowanie dyscyplinarne w sprawie popełnienia przez aplikanta adwokackiego N.M. przewinienia dyscyplinarnego w sprawie postępowania sprzecznego z prawem, zasadami etyki i godności zawodu tj. art. 80 ustawy tj. czynu z art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 12 k.k. w związku z § 1 ust. 2 i § 3 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Dochodzenie pozostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego.

Organ podkreślił, że przedmiotowe postępowania nie zostały jeszcze prawomocnie zakończone, jednak, nie negując zasady domniemania niewinności, uprawdopodobnione zostało dopuszczenie się przez skarżącą zarzucanych czynów.

Minister Sprawiedliwości podzielił ocenę w kwestii spełniania przez skarżącą przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, dokonaną przez organy samorządu adwokackiego.

Minister podkreślił, że przesłanki rozstrzygnięcia zostały należycie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Uznał, że organy działały zgodnie z prawem. Rozpoznały sprawę skarżącej jako konkretny przypadek, na podstawie indywidualnych okoliczności, o których mowa w art. 65 p.a. Poczynione ustalenia faktyczne były wynikiem dokonania oceny całości materiału dowodowego, przy czym organy uprawnione były do dokonania samodzielnej oceny zachowań skarżącej pod kątem spełniania przesłanek rękojmi. W ocenie Ministra, nie została naruszona zasada, o jakiej mowa w art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej "k.p.a."). W toku badania, czy skarżąca dawała rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, kluczowe znaczenie odegrały ustalenia faktyczne dotyczące jej zachowania wynikające z ustaleń Prokuratury Regionalnej w Szczecinie, sygn. akt [...], a więc zdarzenia, które legły u podstaw prowadzonego postępowania karnego o czyn z art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 12 § 2 k.k.

WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję.

W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości zasadnie zgodził się z organami wpisowymi, że skarżąca nie spełniała warunku rękojmi niezbędnej do wykonywania zawodu adwokata. Czynnikiem dyskwalifikującym była ocena dotychczasowego zachowania skarżącej w trakcie odbywania aplikacji adwokackiej, w szczególności uwikłanie się w postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę Regionalną w Szczecinie pod sygnaturą akt [...], o czyn z art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 12 § 2 k.k.

Sąd opisał postępowanie karne i dyscyplinarne toczące się wobec skarżącej i podkreślił, że postępowania te nie zostały jeszcze prawomocnie zakończone (do czasu wydania decyzji), jednak wskazano, że uprawdopodobnione zostało dopuszczenie się przez skarżącą zarzucanych jej czynów.

WSA stwierdził, że Minister Sprawiedliwości zasadnie podzielił ocenę w kwestii spełniania przez skarżącą przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, dokonaną przez organy samorządu adwokackiego, co skutkowało koniecznością utrzymania w mocy uchwał Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów.

Sąd stwierdził, że przesłanki rozstrzygnięcia zostały należycie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie stwierdził również naruszenia przepisów konstytucyjnych oraz prawa materialnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Prezydium NRA i uchwały ORA, a także zobowiązanie ORA do podjęcia w terminie miesiąca od przekazania akt wraz z prawomocnym wyrokiem uchwały o wpisie skarżącej na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Warszawie względnie o jego uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Prezydium NRA, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zarzuciła naruszenie:

przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej "p.p.s.a.", art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 68 ust. 6b p.a., art. 1 § 1, 2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492; dalej "p.u.s.a.") w zw. z art. 139 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. polegające na uchyleniu się przez Sąd pierwszej instancji od realizacji obowiązków orzeczniczych i zaniechanie przeprowadzenia pełnej kontroli zaskarżonej decyzji wobec wskazania przez Sąd w motywach ustnych rozstrzygnięcia, że organy korporacji zawodowych samodzielnie dokonują oceny kandydatów na członków ich samorządów i samodzielnie decydują o tym, kto będzie członkiem ich samorządu, przez co zakres, w jakim sąd administracyjny może w tę ocenę wnikać, jest ograniczony, podczas gdy ustawodawca wyraźnie ustanowił sądową kontrolę rozstrzygnięć organu samorządu adwokackiego w przedmiocie wpisu na listę adwokatów, co oznacza, że motywy i zasadność odmowy wpisu podlega ocenie sądu administracyjnego, od której Sąd w niniejszej sprawie de facto się uchylił;

przepisów postępowania, tj. art. 139 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec rozbieżności występujących pomiędzy zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia podanymi ustnie po wygłoszeniu sentencji orzeczenia a treścią pisemnego uzasadnienia wyroku w istotnej dla rozstrzygnięcia kwestii, tj. zakresu kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne w stosunku do rozstrzygnięć wydawanych w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów;

przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 p.u.s.a. polegające na pominięciu rozpatrzenia i nieodniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów postawionych w skardze dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego oraz ograniczenia uzasadnienia kwestionowanego wyroku w zasadzie do lakonicznego powtórzenia stanowiska wyrażonego w decyzji Ministra Sprawiedliwości przy jednoczesnym pominięciu argumentacji strony podniesionej w skardze, względnie bez wyjaśnienia, dlaczego stanowisko strony skarżącej jest niezasadne;

przepisów postępowania, tj. art. 151 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. polegające na przeprowadzeniu niewłaściwej kontroli zaskarżonej decyzji oraz uchwał podjętych przez organy samorządu adwokackiego i niedostrzeżeniu przez Sąd, że zostały podjęte, pomimo braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w skutek czego stwierdzono, że skarżąca nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata:

a. jedynie na podstawie sentencji postanowienia o przedstawieniu zarzutów bez zapoznania się z aktami postępowania przygotowawczego czy chociażby uzasadnieniem tego postanowienia, co oznacza, że oceny dokonano wyłącznie na podstawie okoliczności niekorzystnych dla skarżącej przedstawionych przez organ prokuratorski subiektywnie w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, w tym świadczącego na korzyść skarżącej, tj. o niepopełnieniu przez nią zarzucanego czynu;

b. chociaż nie dokonano oceny orzeczeń sądów wydanych w sprawie osób o tożsamych zarzutach do skarżącej, tj. postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt [...] w zakresie uchylenia środka zapobiegawczego G.Z. oraz postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 15 czerwca 2018 r., sygn. akt [...] w zakresie uchylenia środka zapobiegawczego adwokata R.N.;

5. przepisów postępowania, tj. art. 151 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. polegające na przeprowadzeniu niewłaściwej kontroli zaskarżonej decyzji oraz uchwał podjętych przez organy samorządu adwokackiego i niedostrzeżeniu przez Sąd, że organy dokonały błędnej oceny dowodów uznawanych przez nie za kluczowe dla sprawy, tj. postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w Szczecinie o przedstawianiu zarzutów z 10 maja 2018 r. zmienionego postanowieniem z 7 kwietnia 2022 r. na podstawie których uznały, że uprawdopodobnione zostało dopuszczenie się przez skarżącą zarzucanych czynów, podczas gdy: 1) w aktach sprawy znajduje się jedynie sentencja tych postanowień bez jakiegokolwiek uzasadnienia; 2) organy samorządu adwokackiego, a za nimi Minister Sprawiedliwości, dokonały subiektywnej oceny prawdopodobieństwa popełnienia przez skarżącą czynu zabronionego zarzucanego przez Prokuraturę Rejonową w Szczecinie, która stoi w sprzeczności z oceną wyrażoną przez sądy orzekające o środkach zapobiegawczych zastosowanych w stosunku do podejrzanych adw. R.N. i G.Z. (którym postawiono zarzuty analogiczne co skarżącej), a które uznały, że zachowanie ww. podejrzanych było ukierunkowane na ochronę tajemnicy adwokackiej, która stanowi dobro najwyższe dla adwokata (aplikanta adwokackiego) i że nie zachodzi wobec tych osób ogólna przesłanka do stosowania środków zapobiegawczych z art. 249 § 1 k.p.k. tj. nie zachodzi duże prawdopodobieństwo popełnia przestępstwa z art. 239 k.k. oraz że nie można tym osobom przypisać działania przestępnego;

przepisów prawa materialnego, tj. art. 65 pkt 1 w zw. z art. 68 ust. 4 p.a. oraz art. 42 ust. 3, art. 2, art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że sam fakt postawienia skarżącej zarzutów karnych determinuje nieposiadanie przymiotu nieskazitelnego charakteru, dyskwalifikuje skarżącą jako kandydata na adwokata w sferze etyczno-moralnej, podważa jej wiarygodność, odpowiedzialność oraz uczciwość i powoduje, że skarżąca nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy nie sam fakt postawienia zarzutów powinien być brany pod uwagę, lecz motywujące to postępowanie fakty i wszystkie znajdujące potwierdzenie w konkretnych dowodach okoliczności, a nadto fakt, że do dnia dzisiejszego skarżąca nie została uzna winną popełnienia jakiegokolwiek czynu zabronionego, co powoduje, że skarżąca jest niewinna w rozumieniu prawa i tak właśnie zobowiązane są ją traktować organy;

przepisów prawa materialnego, tj. art. 65 pkt 1 w zw. z art. 68 ust. 4 p.a. i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące naruszeniem zasady równego traktowania polegające na odmówieniu skarżącej wpisu na listę adwokatów z powodu niedawania rękojmi należytego wykonywania zawodu, podczas, gdy sprawujący nad skarżącą funkcję kierowniczą adw. R.N., któremu postawiono analogiczne zarzuty co skarżącej, nadal czynnie wykonuje zawód i w ocenie organów samorządu zawodowego fakt postawienia zarzutów karnych nie podważa rękojmi prawidłowego wykonywania przez niego zawodu adwokata.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Z zasady w takiej sytuacji rozpoznaniu jako pierwsze podlegają zarzuty procesowe, jednakże w tej sprawie w pierwszej kolejności rozpoznania wymagał zarzut naruszenia prawa materialnego, bowiem od prawidłowej wykładni przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy zależał zakres postepowania wyjaśniającego, jakie należało przeprowadzić w tej sprawie.

Rozpoznać zatem należy w pierwszej kolejności zarzut materialnoprawny podniesiony w punkcie 6 petitum skargi kasacyjnej, który ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Już na wstępie stwierdzić trzeba, że trafnie wskazała skarżąca kasacyjnie, że przepis art. 65 pkt 1 p.a. nie może być rozumiany i stosowany w taki sposób, jak to miało miejsce w tej sprawie. Nie maja bowiem racji ani organy samorządu adwokackiego, ani Minister Sprawiedliwości, ani też Sąd pierwszej instancji, że samo wszczęcie postępowania karnego i przedstawienie zarzutów popełnienia przestępstwa jest okolicznością wystarczającą do oceny, że skarżąca wnioskująca o wpis na listę adwokatów nie dawała rękojmi należytego wykonywania zawodu, gdyż nie była nieskazitelnego charakteru.

Powyższy przepis stanowi, że na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Pojęcia te jako niedookreślone, były wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Odwołując się zatem do ugruntowanego w tej kwestii w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, NSA uznał, że przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata należy rozumieć zespół cech charakteru i zachowań w sferze zawodowej i prywatnej składających się na etyczno-moralny wizerunek osoby zaufania publicznego, które gwarantują, że z racji posiadanych cech i dotychczasowych zachowań zawód zaufania publicznego będzie wykonywany prawidłowo (por. wyroki NSA z: 17 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 447/16, 2 września 2015 r. sygn. akt II GSK 1840/14; powoływane orzeczenia dostępne są w Internecie w CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika też, że o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Są to cechy wartościujące konkretną osobę w sferze etyczno-moralnej. Sformułowanie "dotychczasowe zachowanie" oznacza zachowanie – postępowanie osoby ubiegającej się o wpis do czasu wpisania na listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantujące właściwe wykonywanie zawodu zaufania publicznego (wyrok NSA z 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 725/00, Lex nr 53476). O posiadaniu tych przymiotów może świadczyć postępowanie i zachowanie danej osoby zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej, również w dłuższym okresie czasu. Niewątpliwie ocena ta dokonuje się na przestrzeni czasowej dotychczasowego życia kandydata aż do dnia złożenia przez niego wniosku o wpis (np. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 324/09).

Nie budzi też zasadniczych wątpliwości ocena, że dwa elementy stanowiące warunki wpisu na listę adwokatów, o których stanowi art. 65 pkt 1 p.a., a więc nieskazitelny charakter i rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu, należy traktować jako elementy ze sobą powiązane, co sprawia, że brak cech składających się na pojęcie nieskazitelnego charakteru takich jak m.in. prawość, uczciwość, rzetelność czy odpowiedzialność za własne słowa i czyny rzutować musi na rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

W ocenie NSA, nie ma zasadniczych różnic pomiędzy organami i Sądem pierwszej instancji a skarżącą kasacyjnie co do rozumienia powyższych pojęć. Sporne jest natomiast zagadnienie, czy wszczęcie postępowania karnego albo jego prowadzenie ma automatyczny skutek w postaci braku nieskazitelnego charakteru skarżącej i w konsekwencji braku dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu, które to cechy są niezbędne, aby kandydata na adwokata można byłoby wpisać na listę adwokatów.

Obowiązujące przepisy w odniesieniu do adwokatów nie przewidują automatyzmu w tym zakresie, który spotykany jest w niektórych innych regulacjach prawnych, np. w art. 39 ust. 2a ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji dotyczącym zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych "(...) w razie wniesienia przeciwko policjantowi aktu oskarżenia określonego w art. 55 § 1 Kodeksu postępowania karnego". Natomiast ustawodawca w art. 65 pkt 1 p.a. poprzestaje na ogólnej przesłance dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, odnoszącej się do nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania.

Zdaniem NSA, nieprawidłowe było zatem takie rozumienie art. 65 pkt 1 p.a. przez organy, Ministra i Sąd pierwszej instancji, które oznaczało zastosowanie automatycznego skutku w postaci uznania, że skarżąca nie miała nieskazitelnego charakteru i nie dawała rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata z powodu samego wszczęcia postępowania karnego i przedstawienia zarzutów. Przypomnieć jedynie należy, o czym była mowa wyżej, że ocena zachowania osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów winna mieć charakter oceny moralnej, etycznej, dokonanej w oparciu o ustawowe przesłanki i uwzględniającej cały dotychczasowy okres życia kandydata na adwokata.

Mając powyższe na uwadze za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 65 pkt 1 p.a., gdyż Sąd pierwszej instancji zaakceptował, że organy i Minister Sprawiedliwości dokonały błędnej oceny kandydatki jedynie przez pryzmat postawienia skarżącej zarzutów w toczącym się postępowaniu przygotowawczym, które do chwili wniesienia skargi nie zostało zakończone. Do tego momentu nie zapadł żaden wyrok karny, nie został nawet wniesiony akt oskarżenia, co oznacza, że w istocie rzeczy nie można stwierdzić, że skarżąca kasacyjnie dopuściła się zarzucanych jej czynów.

Skarga kasacyjna słusznie podnosi, że w sprawach odmowy wpisu na listę adwokatów organy samorządu adwokackiego mają obowiązek dokonania ocena, czy spełnione zostały warunki określone w art. 65 pkt 1 p.a., co wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego nie tylko w zakresie samego wszczęcia postępowania przygotowawczego i postawionego zarzutu, ale brania pod uwagę wszelkich dostępnych danych dotyczących osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów, a zatem ocenie powinien podlegać cały dotychczasowy okres życia tej osoby. Samo uwikłanie się skarżącej w postępowanie karne – jak to ujmuje organ, a za nim Sąd pierwszej instancji – nie powinno być wyłącznie brane pod uwagę, lecz motywujące te postępowania fakty (por. wyrok NSA z 25 lipca 2019 r., sygn. akt: II GSK 1525/18).

Powyższy obowiązek organu i Sądu wynika z ogólnych reguł przewidzianych w przepisach k.p.a., ponieważ w p.a. nie ma w tym zakresie odrębnych uregulowań. Przypomnieć zatem należy, że stosownie do treści art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego obowiązkiem organu administracji publicznej jest jego rozpatrzenie. Obowiązek ten jest ściśle związany z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Z kolei zasada ta nie oznacza dowolności oceny mocy i wiarygodności dowodu, lecz jego ocenę wraz z całym materiałem dowodowym sprawy.

W doktrynie podnosi się, że w postępowaniach zmierzających do nałożenia na stronę obowiązku, zwłaszcza sankcji, na organie administracji ciąży powinność udowodnienia naruszenia prawa przez stronę, stwarzającego podstawę do uruchomienia odpowiedniej sankcji. Nie oznacza to jednak, że strona nie może wykazywać korzystnych dla siebie okoliczności, a także ujawniać tych dowodów bądź informacji o dowodach, które pozostają niedostępne dla organu. Tym samym postępowanie wyjaśniające w tego rodzaju sprawach będzie toczyć się wedle podobnych reguł, jak w przypadku postępowania karnego opartego na zasadzie domniemania niewinności (J. Wegner, Art. 77, [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Wolters Kluwer Polska, 2019).

Z powyższego wynika, że to organy samorządu adwokackiego mają obowiązek pełnego wyjaśnienia sprawy i zebrania całokształtu materiału dowodowego wykazującego bez cienia wątpliwości zasadność ustalenia, że skarżąca nie spełnia wymogu nieskazitelnego charakteru oraz nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Zatem przy odmowie wpisania na listę adwokatów organ powinien wskazać i udowodnić okoliczności lub powody, które faktycznie przekładają się na brak rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu.

Tymczasem organy samorządu adwokackiego nie podjęły nawet próby powzięcia wiedzy o tym, w jakich okolicznościach znalazła się skarżąca i jakich dokładnie zachowań się dopuściła, ponadto nie zbadały okoliczności, w jakich zarzuty zostały postawione, ani nie zebrały i nie oceniły dowodów, które pozwoliłyby wyjaśnić te kwestie. Organy nie zbadały również dowodów wskazanych przez skarżącą w odwołaniach, a dotyczących orzeczeń sądów karnych w sprawach adwokata R.N. (patrona skarżącej kasacyjnie) i G.Z., w których wyrażono poglądy mające istotne znaczenie dla kwalifikacji zarzucanego skarżącej czynu.

Przypomnieć trzeba, że z jedynego dokumentu, z którego organy czerpią całą swoją wiedzę o toczącym się postępowaniu przygotowawczym, tj. z sentencji postanowienia o przedstawieniu zarzutów, wynika, że w okresie pomiędzy 14 a 16 marca 2018 r., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami tj. adw. R.N. (będącym [...] w R. sp. z o.o.) i G.Z. (będącą [...] w R. sp. z o.o.), utrudniła śledztwo ([...]) poprzez usuwanie i niszczenie dokumentów w postaci tradycyjnej i elektronicznej, mogących stanowić dowód w sprawie w zakresie przestępstw z art. 296 k.k., jak również art. 299 k.k. (postanowienie o przedstawieniu zarzutów znajduje się w aktach sprawy).

W związku z powyższymi zarzutami "usuwania i niszczenia dokumentów", "polecenia opuszczenia siedziby i wyniesienie laptopa", "ukrywania i usunięcia dokumentów" skarżąca w toku postępowania przez organami przedstawiała argumenty podważające ich zasadność. Skarżąca kwestionowała w ogóle możliwość popełnienia zarzucanych jej czynów z uwagi na to, że wykonywała polecenia adwokata, które były związane z czynnościami podjętymi w celu zabezpieczenia tajemnicy adwokackiej. Skarżąca podnosiła również, ze w czasie popełnienia zarzucanego jej czynu (14-16 marca 2018 r.) świadczyła pracę na rzecz R.1 spółka komandytowa z siedzibą w W. (umowa o pracę na czas określony została zawarta na czas określony od 1 października 2016 r. do dnia 31 grudnia 2018 r.). W czasie świadczenia pracy na rzecz powyższego podmiotu przełożonym skarżącej był adwokat R.N. i to jego polecenia wykonywała. Sądy w sprawach adwokata R.N. i G.Z. uznały, że dokonane przez służby przeszukanie w kancelarii adwokackiej (R. sp. z o.o., R.1 sp. k.), miało bezprawny charakter, gdyż nie zostało poprzedzone wydaniem przez właściwy organ postanowienia o przeszukaniu kancelarii. Postanowienie o przeszukaniu dotyczyło innej osoby prawnej – R. sp. z o.o. – a nie kancelarii (sygn. akt [...]).

Dokonując oceny zachowania skarżącej, organy w ogóle tymi zagadnieniami nie zajęły się. Natomiast Sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej kontroli zaskarżonej decyzji oraz uchwał podjętych przez organy samorządu adwokackiego i nie dostrzegł, że zostały one podjęte bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędnej oceny dowodów, przede wszystkim uznawanych przez organy za kluczowe dla sprawy, tj. postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w Szczecinie o przedstawianiu zarzutów z 10 maja 2018 r. zmienionego postanowieniem z 7 kwietnia 2022 r. Skutkiem powyższych uchybień było nieprawidłowe stwierdzenie, że skarżąca nie spełnia warunku nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata.

W świetle powyższych okoliczności zarzuty skargi kasacyjnej wskazane w pkt 4 i 5 petitum skargi kasacyjnej uznać należy za uzasadnione.

Natomiast nie jest zasadny zarzut podniesiony w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, w którym autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 1 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.

W ich ramach podniesiono, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do konkretnych zarzutów i argumentów przedstawionych w skardze. Zdaniem skarżącej kasacyjnie uzasadnienie zaskarżonego wyroku "nie zawiera żadnych indywidualnych rozważań w kontrze do zarzutów i argumentów przedstawionych" w skardze, co świadczy o tym, że Sąd dokonał powierzchownej oceny zarzutów, ograniczając się do potwierdzenia sformułowań organów. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku całkowicie pominięto argumentację strony skarżącej, nie odniesiono się do niej i nie wyjaśniono, dlaczego stanowisko skarżącej jest niezasadne. Zarzucono, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku uniemożliwia prześledzenie toku myślowego Sądu, a przede wszystkim nie wskazuje konkretnych przyczyn, z powodu których Sąd odmówił racji skarżącej.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przypomnieć należy, że przepis ten określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA z: 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z: 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1821/14; 6 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje sąd pierwszej instancji, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie.

W ocenie NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał podstawę prawną wyroku i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia, przedstawił stan sprawy, istotę zarzutów skargi i dokonał oceny z punktu widzenia przesłanek z art. 65 pkt 1 p.a. Sąd wyjaśnił, dlaczego w niniejszej sprawie uznał, że prawidłowa była ocena organu, że zachodziły przewidziane w tym przepisie przesłanki, a w konsekwencji dlaczego skarga nie została uwzględniona. Skarżąca kasacyjnie poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zmierza do zakwestionowania merytorycznej prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Fakt, że skarżąca nie podziela stanowiska Sądu, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu.

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, że sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów sądu wynikało, dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16).

Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód – zgodnie z tym co podniesiono już wcześniej – w sposób jasny przedstawia stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wskazuje na podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawiera jej wyjaśnienie.

Sformułowany zatem w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny i nie mógł doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącą rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku.

Dodać w tym miejscu należy, że zarzut naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a., który powiązano z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a., wymyka się spod kontroli instancyjnej, gdyż autor skargi kasacyjnej w ogóle go nie uzasadnił. Powołał się jedynie na orzecznictwo, w którym wskazano ten przepis, ale nie odniesiono go w żaden sposób do okoliczności rozpoznawanej sprawy.

W konsekwencji za niezasługujący na uwzględnienie uznać należy także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a., który powiązano z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz z art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 § 1 p.u.s.a. (punkt 1 petitum skargi kasacyjnej).

Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a przewiduje, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa we wskazanym przepisie, oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Zakresem rozpoznania sądu stają się więc wszystkie czynności i akty wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie zostały podjęte.

Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zależy zatem od wykazania, że sąd, rozpoznając skargę, dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z 25 września 2009 r., sygn. akt II FSK 629/08). Granice rozpoznania przez wojewódzki sąd administracyjny określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia. Sąd ten jest zatem zobowiązany rozpatrzeć z punktu widzenia zgodności z prawem sprawę, której treść i zakres wyznaczają normy prawa determinujące treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzujące czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny (por. np. wyroki NSA z 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97, 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07).

Z uzasadnienia skargi kasacyjnych nie wynika, aby skarżąca kasacyjnie wskazywała na zaistnienie sytuacji, które mogłaby uzasadniać twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarżąca kasacyjnie nie wykazała, że WSA dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy.

Analiza zaskarżonego wyroku nie wykazała, by Sąd dokonał oceny pod względem zgodności z prawem sprawy innej niż rozpoznawana.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz z art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 § 1 p.u.s.a. stwierdzić trzeba, że tak jak to było w odniesieniu do wcześniej powołanego zarzutu naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a., w uzasadnianiu zaskarżonego wyroku nie wskazano, na czym polega naruszenie ww. przepisów. Uniemożliwia to NSA kontrolę instancyjną powyższego zarzutu w odniesieniu do powołanych wyżej przepisów.

W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz zastosował środek określony w ustawie, zatem powołane przepisy nie mogły zostać naruszone jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności (por. wyrok NSA z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1314/13). Ze sformułowanych zarzutów nie wynika, aby tego rodzaju uchybienia zarzucano. Dlatego nieuzasadnione było powoływanie się na te przepisy.

Nie może również zasługiwać na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 139 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na rozbieżności mającej występować pomiędzy zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia podanymi ustnie po wygłoszeniu sentencji orzeczenia a treścią pisemnego uzasadnienia wyroku.

Zgodnie z art. 139 § 3 p.p.s.a. ogłoszenie wyroku dokonuje się przez odczytanie sentencji, po ogłoszeniu której przewodniczący lub sędzia sprawozdawca podaje ustnie zasadnicze powody rozstrzygnięcia (...). Sędzia sprawozdawca podaje ustnie wyłącznie zasadnicze powody rozstrzygnięcia, co najczęściej sprowadza się do wskazania węzłowych powodów uwzględnienia lub oddalenia skargi. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie podkreśla się, że sąd wyraża swoje orzeczenie co do istoty sprawy w sentencji wyroku, która korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Motywy wyroku mają takie znaczenie tylko w takich granicach, w jakich stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne do wyjaśnienia jego zakresu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 marca 2002r., II CKN 1415/00, LEX nr 53284). Wyczerpujące powody rozstrzygnięcia zawarte są w uzasadnieniu pisemnym i do tego uzasadnienia powinien odwoływać się sporządzający skargę kasacyjną. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1441/13 wskazano iż z uwagi na specyfikę rozstrzygnięć sądów administracyjnych i istotę sądowej kontroli administracji publicznej, jaką jest ocena prawna wyrażona w orzeczeniu, powaga rzeczy osądzonej obejmuje w tych sprawach zarówno sentencję, jak i uzasadnienie wyroku, z którego treści wynikają granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej. Miarodajna w tym względzie jest oczywiście treść pisemnych motywów orzeczenia, nie zaś ustne powody rozstrzygnięcia podane w trybie przewidzianym w art. 139 § 3 zdanie drugie p.p.s.a. Chociaż motywy te nie powinny pozostawać w sprzeczności ze sporządzonym w sprawie pisemnym uzasadnieniem, to zasięg obowiązywania skuteczności wyroku i jego wykładnia nie są uzależnione od treści wszystkich ustnie podanych powodów rozstrzygnięcia (por. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 18 września 1974 r., II PZ 43/73, OSP 1975, nr 6, poz. 141).

Pozbawiony jest również uzasadnionych podstaw zarzut wskazany w pkt 7 petitum skargi kasacyjnej, w ramach którego zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 65 pkt 1 w zw. z art. 68 ust. 4 p.a. i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.

Według skarżącej kasacyjnie organy samorządu zawodowego naruszyły zasadę równego traktowania, ponieważ odmówiły skarżącej wpisu na listę adwokatów, podczas gdy sprawujący nad nią funkcję kierowniczą adwokat R.N., któremu postawiono , analogiczne zarzuty karne co skarżące, nadal czynnie wykonuje zawód, a fakt wobec niego zarzutów karnych nie podważa rękojmi prawidłowego wykonywania przez niego zawodu adwokata.

W kontekście tego zarzutu stwierdzić należy, że najważniejsze kwestie związane z adwokatem R.N. co do braku zastosowania wobec niego jakichkolwiek środków na czas toczącego się postępowania dyscyplinarnego nie zostały wykazane środkami dowodowymi. Wszystkie informacje pochodzą jedynie od skarżącej kasacyjnie Według skarżącej kasacyjnie toczące się względem niego postępowanie dyscyplinarne przed właściwym organem Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Tak skonstruowany i uzasadniony zarzut kasacyjny nie może spowodować oczekiwanego skutku w postaci jego uwzględnienia.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawi opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). NSA uwzględnił to, że pełnomocnik skarżącej, która występowała przed Sądem pierwszej instancji, sporządził skargę kasacyjną i wzięła udział w rozprawie.