Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 307/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 21 ust. 1 i 1a, art. 7 ust. 1 pkt 2, 21
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549  art. 67 ust. 1 lit. a
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2023 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Ke [...]

UZASADNIENIE

Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (dalej też jako "Dyrektor") po rozpatrzeniu odwołania R. P. decyzją z 30 maja 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Skarżysku-Kamiennej (dalej "Kierownika") z 20 marca 2023 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Dyrektor wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1775, ze zm., zwanej dalej "ustawą") wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 351, ze zm.), rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 maja 2022 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub przejściowego wsparcia krajowego oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2022 r. (Dz.U. z 2022r., poz. 985) oraz przepisy unijne, w szczególności: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) Nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, ze zm.), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) Nr 165/94, (WE) Nr 2799/98, (WE) Nr 814/2000, (WE) Nr 1290/2005 i (WE) Nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.), rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) Nr 639/2014 z 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 1, ze zm.), rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) Nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, ze zm.), Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) Nr 641/2014 z 16 czerwca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UEL 181 z 20.06.2014 r., str. 74, ze zm.), rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) Nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69, ze zm.). Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, co następuje.

W dniu 26 kwietnia 2022 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Skarżysku-Kamiennej wpłynął złożony w formie elektronicznej za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego w aplikacji eWniosekPlus wniosek R. P.

o przyznanie płatności na rok 2022 do działek rolnych o łącznej powierzchni 1,08 ha. Do wniosku dołączone zostały załączniki graficzne, na których wyrysowano położenie działek rolnych.

Podczas oględzin przeprowadzonych 13 lutego 2023 r. w gospodarstwie strony wyznaczone zostały następującej powierzchnie MKO: dla działki nr [...] - 0,93 ha, dla działki nr [...] - 0,05 ha, dla działki nr [...] - 0,04 ha i dla działki nr [...] - 0,04 ha (dla której wyznaczono maksymalny spójny obszar MKO 0,02). W oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO stwierdzono różnice pomiędzy powierzchnią uprawnioną do płatności a powierzchnią zadeklarowaną. Strona zadeklarowała działkę rolną A na działkach nr [...] (0,04 ha), [...] (0,01 ha) i [...] (0,06 ha). Natomiast po zsumowaniu maksymalnych spójnych powierzchni MKO dla działek: [...] 0,04 ha i [...] 0,02 ha wynosi 0,06 ha. Suma powierzchni MKO 0,05 ha wyznaczona dla działki nr [...] i pozostałej MKO 0,02 dla działki nr [...] jest niespójna z ww. powierzchnią - powierzchnie te rozdziela bowiem utwardzona droga dojazdowa do gospodarstwa. Obie niespójne części działki rolnej A nie spełniają kryterium powierzchniowego działki rolnej - są mniejsze od 0,10 ha i w związku z tym ich powierzchnia podlega wykluczeniu z powierzchni kwalifikującej się do płatności. Powierzchnia zatwierdzona jest mniejsza od 1,00 ha.

Po przeprowadzeniu kontroli wniosku decyzją z 20 marca 2023 r. Kierownik odmówił przyznania stronie na rok 2022 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym jednolitej płatność obszarowej oraz płatności za zazielenienie.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, Dyrektor powołał się w szczególności na art. 7 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym, będących w posiadaniu tego rolnika nie jest mniejsza niż 1 ha. Podkreślił, że stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw i uzupełniająca płatność podstawowa są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Dyrektor podkreślił, że w tej sprawie ustalenia powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności były oparte o System Identyfikacji Działek Rolnych oraz dane z oględzin działek rolnych skarżącego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że hektar kwalifikujący się do jednolitej płatności obszarowej oznacza: wszelkie użytki rolne (grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe): wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej; utrzymywane w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy poprzez obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego polegającego na usunięciu lub zniszczeniu niepożądanej roślinności w terminie do dnia 31 lipca roku składania wniosku; w przypadku, gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności rolniczej z wyłączeniem obszarów na lotniskach, polach golfowych, boiskach sportowych; każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do Jednolitej Płatności Obszarowej w 2008 r.

i który nie spełnia powyższych warunków ze względu na objęcie obszaru ochroną na mocy dyrektywy ws. ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, dyrektywy wodnej, dyrektywy ws. ochrony dzikiego ptactwa (np. powierzchnie deklarowane na obszarach NATURA 2000); jest zalesiony w ramach PROW 2007-2013 (schemat I-Zalesianie gruntów rolnych) lub PROW 2014-2020.

Jak zaznaczył Dyrektor, w niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest odmowa przyznania płatności spowodowana ujawnieniem w oględzinach nieprawidłowości skutkujących zmianami powierzchni MKO, zaś powodem odmowy przyznania płatności była kwalifikowana powierzchnia zgłoszona do płatności - powierzchnia zatwierdzona, która po wykluczeniach nie spełniła minimalnego warunku 1,00 ha.

Dyrektor wskazał, że w złożonym 26 kwietnia 2022 r. wniosku skarżący zgłosił działkę rolną A o powierzchni 0,11 ha położoną na działach nr [...] (0,04 ha), [...] (0,01 ha) i [...] (0,06). W wyniku oględzin ustalono dla tych działek następujące spójne powierzchnie MKO analogicznie: 0,04 ha, 0,02 ha i 0,05 ha, w tym dla działki nr [...] stwierdzono obszar MKO 0,04 ha składający się z dwóch powierzchni po 0,02 ha każda (jedna powierzchnia 0,02 ha jest położona między działką [...] i drogą dojazdową do gospodarstwa, a druga wyznaczona powierzchnia 0,02 ha biegnie wzdłuż gospodarstwa po stronie wschodniej i obejmuje sad za gospodarstwem w części północnej). Do powierzchni MKO nie została zakwalifikowana droga dojazdowa do gospodarstwa przecinająca wyznaczone powierzchnie MKO pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], dzieląca powierzchnie użytkowane na dwie odrębne części: jedną położoną na działkach nr [...] (0,04 ha) i nr [...] (0,02 ha) po zachodniej stronie drogi oraz nr [...] (0,05 ha) i pozostałą stwierdzoną powierzchnię MKO działki nr [...] (0,02 ha) - obszary na wschód od drogi.

W ocenie Dyrektora, wbrew twierdzeniu skarżącego, sporna droga jest o szerokości powyżej 2 m, co wynika z pomiarów przeprowadzonych w systemie działek rolnych i ustaleń dokonanych w trakcie oględzin. Droga ta została podniesiona względem przylegającej do niej po obu stronach łąki. Z protokołu oględzin oraz sporządzonej dokumentacji fotograficznej wynika, że droga ta ciągnie się od drogi asfaltowej do samego gospodarstwa i jest to droga utwardzona. Okoliczność, że jest to droga utwardzona, szersza niż 2 m i podniesiona względem znajdującej się po obu jej stronach łąki powoduje, że bez wpływu na ustalenia ARiMR jest twierdzenie strony, że wykasza jej środek między koleinami, które mają szerokość ok. 30 cm.

Zdaniem Dyrektora, ustalenia organu pierwszej instancji są prawidłowe. Weryfikacja protokołu z oględzin i ortofotomapy bazującej na zdjęciu lotniczym wykonanym w maju 2022 r. pozwala stwierdzić, że powierzchnie MKO dla spornych działek zostały wyznaczone prawidłowo, a zatem żadna z sum powierzchni MKO po obu stronach drogi dojazdowej do gospodarstwa nie spełnia kryterium minimalnej powierzchni działki rolnej. Powierzchnia drogi podzieliła deklarację działki rolnej A na dwa obszary niekwalifikujące się do płatności i skutkowała wykluczeniem z powierzchni zatwierdzonej całej powierzchni działki rolnej A.

Dyrektor dodał, że organy ARiMR są związane wnioskiem strony, co oznacza, że skoro strona zadeklarowała powierzchnię działki 0,86 ha, to nie mogą one zatwierdzić na tej działce większej powierzchni. Nie ma racji skarżący, podnosząc, że system przy składaniu wniosku wymusił na nim deklarację powierzchni 0,86 ha na działce nr [...], bowiem mógł on tę powierzchnię zmodyfikować, zgłosić rozbieżność i zaznaczyć obszar zgodny z użytkowanym, czego nie zrobił. Wobec tego winę za zbyt małą powierzchnię zadeklarowaną na działce nr [...] ponosi strona.

Organ odwoławczy podkreślił, że odpowiedzialność za treść znajdującą się we wniosku ponosi wyłącznie wnioskujący, który powinien wiedzieć, że płatności przyznawane są tylko do powierzchni użytkowanych rolniczo spełniających warunki do przyznania płatności i tylko takie powierzchnie należy zgłaszać. Ustalenia ARiMR oznaczają, że powierzchnia zatwierdzona jest mniejsza od powierzchni 1,00 ha, czyli nie został spełniony podstawowy warunek do przyznania płatności określony w art. 7 ust. 1 ustawy.

Sumując, Dyrektor wskazał, że we wniosku o płatność na rok 2022 strona deklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 1,08 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,97 ha. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z kolei z art. 7 ust. 1 ustawy jednoznacznie zaś wynika, że aby otrzymać płatności, muszą być spełnione wszystkie przesłanki łącznie. Spełnienie jednej z przesłanek nie upoważnia do przyznania płatności - użytkowanie rolnicze powierzchni mniejszej niż 1 ha uzasadnia odmowę przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Nadto w ocenie Dyrektora w tej sprawie nie można przyjąć, że doszło do omyłki, w wyniku której do płatności zadeklarowano niewłaściwą działkę i którą można na każdym etapie postępowania naprawić. Również nie jest możliwe w obecnym terminie, tj. po upływie ostatecznego terminu na złożenie wniosku, dokonanie jego korekty. Organ odwoławczy podkreślił, że strona w pełni ponosi odpowiedzialność za treść złożonego do ARiMR wniosku i stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości

w zakresie kwalifikowalności powierzchni.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Dyrektor stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana prawidłowo.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Dyrektora wywiódł R. P., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. w zakresie oceny stanu faktycznego, formalnego oraz moralnego wynikającego z ustaleń odnośnie złożonego wniosku o płatność obszarową, ustaleń przeprowadzonej kontroli (oględzin) 20 lutego 2023 r. oraz posiadanych materiałów innego rodzaju. Skarżący uznał ocenę zebranych materiałów za głęboko nieobiektywną (wyjątkowo jednostronną interpretację faktów), bez uwzględnienia takich elementów, jak:

- uprawiany teren jest obszarowo większy niż deklarowany;

- w związku z tym, że wniosek był składany drogą elektroniczną system ustalił powierzchnię działki nr [...] na 0,86 ha, zaś pomiar rzeczywisty ustalił tę powierzchnię na 0,93 ha. Równocześnie system przyjął dane dotyczące deklarowanego obszaru rolnego, w skład którego wchodzą działki nr [...], [...] i [...] jako jednolitą całość o powierzchni 0,11 ha. Wobec tego nie można było mieć żadnych wątpliwości dotyczących kwalifikacji obszaru do zgłoszenia o płatność;

- traktowanie wybiórczo danych dotyczących stanu faktycznego obszaru będącego przedmiotem sporu (np. wielkości poszczególnych działek) pod kątem przyjętego założenia o słuszności decyzji o odmowie przyznania płatności;

- uznanie bez żadnej podstawy w prawie o drogach publicznych i ruchu drogowym dojazdu do zabudowań od drogi publicznej jako drogi utwardzonej. Dojazd ten posiada cechy dojazdu gruntowego, którego szerokość między zewnętrznymi brzegami kolein, typowych dla drogi gruntowej wynosi około 2 m, zaś podjazd między koleinami porośnięty jest trawą (identycznie jak pozostały teren). Argument, że dojazd wyraźnie przekracza szerokość 2 m i inne argumenty budzą poważne wątpliwości merytoryczne;

- przeprowadzenie kontroli na miejscu 22 lutego 2023 r. w celu ustalenia rzeczywistego obrazu odnośnie stanu z roku 2022 w zakresie uprawy kontrolowanego obszaru wypacza ten stan, choćby ze względu na upływ czasu i porę roku. Jedynym bezspornym rezultatem tej kontroli jest rzeczywiste, wiarygodne ustalenie wielkości deklarowanych we wniosku obszarów, która faktycznie wynosi 1,14 ha;

- deklarowany we wniosku o płatność obszarową w 2022 roku uprawniony był od kliku lat w dobrej wierze oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego aktu i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie 28 września 2023 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Ke 307/23 i I SA/Ke 308/23. Skarżący poparł skargi, złożył pismo procesowe wraz z czterema wydrukami zdjęć, jako załącznik do protokołu. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.. Dz. U. z 2022 poz. 2492 ze zm.) i art. 134

§ 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. 2023 r. poz. 1634 ze zm.), określanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w tej sprawie w powyższych granicach doprowadziła Sąd do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1775, ze zm., zwanej dalej "ustawą"), przepisy Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. 2015.351), dalej "rozporządzenie" oraz przepisy unijne.

Zgodnie ze znajdującymi w tej sprawie zastosowanie przepisami ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Przy czym jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw i uzupełniająca płatność podstawowa, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha (art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o płatnościach). Działka rolna – stosownie do art. 2 pkt 21 ustawy o płatnościach – to działka w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013, z tym że obszar, o którym mowa w art. 32 ust. 2 lit. b pkt ii rozporządzenia nr 1307/2013, oraz zagajniki o krótkiej rotacji stanowią odrębne działki. W myśl art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013 (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, ze zm.), działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, zadeklarowany przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednakże w przypadku gdy w kontekście rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 wymagana jest oddzielna deklaracja użytkowania pewnego obszaru w ramach grupy upraw, działka rolna podlega w razie konieczności dalszemu wyznaczeniu na podstawie tego konkretnego użytkowania; państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria dalszego wyznaczania działki rolnej.

Zatem płatności obszarowe przyznawane są rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha i równocześnie powierzchnia działki rolnej, do której przyznawane są te płatności jest o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, przy czym ta działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, zadeklarowany przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw.

W niniejszej sprawie skarżący zadeklarował do płatności działkę rolną A na działkach ewidencyjnych nr [...] (0,04 ha), [...] (0,01 ha) i [...] (0,06 ha).

W wyniku przeprowadzonych oględzin przez pracowników organu okazało się, że obszar działki ewidencyjnej nr [...] i częściowo działki nr [...] nie jest spójny z pozostałym obszarem działki rolnej A, albowiem obszary zadeklarowane jako działka rolna A rozdziela droga dojazdowa do gospodarstwa. W efekcie obie niespójne części są mniejsze od 0,1 ha, co skutkuje wyłączeniem omawianej działki rolnej z powierzchni stwierdzonej kwalifikującej się do płatności.

Sporne w sprawie było to, czy droga dojazdowa, o której mowa wyżej, rzeczywiście powoduje, że obszar działki rolnej A nie jest obszarem zwartym w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Z protokołu kontroli wynika, że droga ta jest drogą utwardzoną, na której nie może być prowadzona działalność rolnicza.

W ocenie Sądu, takie ustalenie kontrolujących nie zostało podważone skutecznie w tej sprawie przez skarżącego.

Złożone ze skargą i jako załącznik do protokołu wydruki zdjęć drogi dojazdowej nie potwierdzają, aby sporna droga nie była drogą utwardzoną, skoro z akt sprawy wynika, że koleiny (po których najpewniej poruszają się pojazdy) są wyłożone kamieniami (tłuczniem) utwardzającym grunt. Droga łączy – jak ustalił organ i co potwierdził skarżący – zabudowania (gospodarstwo) z drogą publiczną.

W trakcie oględzin inspektorzy terenowi stwierdzili nadto, że teren, na którym została znajduje się droga, jest podniesiony względem przylegającej po obu stronach łąki.

Zatem nie można mieć wątpliwości, że na obszarze gruntu zajętym pod drogę nie może być prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu ww. przepisów prawa. Oceny tej nie zmienia okoliczność wykaszania przez skarżącego przestrzeni ok 30 cm między koleinami. Nie ma znaczenia także to, jaki jest status omawianej drogi, ani jaka jest jej szerokość. Niewątpliwie bowiem pas terenu, na którym ta droga jest urządzona, rozdziela obszar działki rolnej A na dwa obszary, które nie są ze sobą spójne i żaden z nich niezależnie nie spełnia warunku minimalnej powierzchni działki rolnej wynoszącej 0,1 ha, skoro zajmują powierzchnię 0,06 ha i 0,07 ha.

Ponadto trzeba wskazać, że skarżący nie spełnił także warunku posiadania łącznej powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym nie mniejszej niż 1 ha. Organy Agencji zakwestionowały bowiem prawo do zaliczenia do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym powierzchni działki rolnej A.

Zgodzić należy się z organami obu instancji, że skoro skarżący zadeklarował do płatności działkę nr [...] i wskazał powierzchnię 0,86 ha, to bez znaczenia pozostaje okoliczność, że w wyniku oględzin ustalono, że powierzchnia MKO odnośnie do tej działki wynosi 0,93 ha.

Przypomnieć trzeba, że postępowanie w sprawach dotyczących płatności jest sformalizowane. Oświadczenia woli wnioskodawcy składane są na formularzu. Organ jest związany danymi wskazanymi we wniosku. Nie ma on natomiast obowiązku, ani też uprawnienia do zastępowania skarżącego i rozszerzającego interpretowania wniosków, wywodząc z nich żądania w nich niewskazane. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wadliwe wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej. Zauważyć też należy, że każdy wnioskodawca obowiązany jest zapoznać się zasadami przyznawania danej płatności oraz pomocy objętej wnioskiem oraz powinien mieć świadomość, że jego wniosek i zadeklarowane grunty będą podlegały kontroli w zakresie spełnienia tych zasad. Beneficjent pomocy ma także obowiązek informowania organów o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne, bądź nadmierne przyznanie płatności, jak również o każdej zmianie, w szczególności, gdy dotyczy wykorzystania gruntów rolnych czy wielkości upraw (por. wyrok WSA w Białymstoku z 29 marca 21018 r., I SA/Bk 1860/17 i tam: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 2103/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 3697/15, opubl. CBOSA).

Postępowanie administracyjne było w niniejszej sprawie wszczęte na wyłączny wniosek skarżącego, zaś wnioskodawca nie był zobowiązany do złożenia tego wniosku i uzyskania płatności, a wyłącznie skorzystał z uprawnienia, które wynika z przepisów prawa. Ponadto to sam wnioskodawca ma wiedzę i wolę objęcia działalnością rolniczą określonej powierzchni gruntów rolnych. Skarżący miał możliwość zmiany wniosku po jego złożeniu (w terminach określonych prawem – zob. art. 21 ust. 1 i 1a ustawy o płatnościach, § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 maja 2022 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2022 r. (Dz. U. z 2022r. poz. 985) oraz art. 13 ust. 1 akapit pierwszy Rozporządzenia Delegowanego Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności). Zakwalifikowanie do płatności większej od zadeklarowanej powierzchni upraw przez organ z urzędu doprowadziłoby do nieuprawnionej ingerencji w treść oświadczenia woli rolnika, a w konsekwencji nawet do nienależnego przyznania płatności obszarowych.

Mając powyższe na względzie brak jest w tej sprawie podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających uwzględnienie skargi. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszyła prawo w stopniu wymagającym jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W każdym razie Sąd nie stwierdził naruszenia wyartykułowanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 8 k.p.a.). Organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i przeprowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Niezadowolenie strony z wyniku sprawy nie świadczy o naruszeniu wskazanych w skardze zasad postępowania administracyjnego.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.