Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1445/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 art. 75 ust. 1 pkt 1, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi B. E. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy N. Wieś W. (zwany dalej "Wójtem"), po rozpatrzeniu wniosku spółki T. o.( tj. Inwestora), działając na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1024 ze zm. - dalej u.i.o.ś.) decyzją z [...] lipca 2023 r. nr [...].AP określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa kolejowo – drogowego terminalu intermodalnego w E. (terminal) wraz z zakupem wyposażenia".

W decyzji Wójt:

1) ustalił istotne warunki korzystania ze środowiska na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich w zakresie określonym w 42 punkach,

2) określił wymagania dotyczące ochrony środowiska, jakie powinny być uwzględnione w dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.i.o.ś.,

3) ustalił charakterystykę planowanego przedsięwzięcia, przedstawioną w załączniku do zaskarżonej decyzji, stanowiącej jej integralną część.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu, na skutek odwołania B. E. (tj. Skarżącego), sprawy w postępowaniu odwoławczym, decyzją z [...] listopada 2023 r. nr SKO – 4220/31/23 utrzymało w mocy ww. decyzję Wójta z [...] lipca 2023 r.

Kolegium stwierdziło, że planowana inwestycja została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 37 lit. b, pkt 54 lit. a), pkt 58 lit. a), pkt 60, pkt 62, pkt 73, pkt 74 i pkt 88 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.)

Kolegium ustaliło, że przedsięwzięcie będzie zlokalizowane na terenie, dla którego obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przeznaczeniem terenu: Tereny obiektów produkcyjnych, składów, magazynów lub zabudowy usługowej (symbol U/P), zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy N. Wieś W. z dnia [...] grudnia 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego E.. Kolegium zaznaczyło, że w chwili złożenia pierwotnego wniosku przez Inwestora w dniu [...] maja 2021 r. teren inwestycji nie był jeszcze objęty mpzp.

Kolegium wskazało, że inwestycja będzie polegać na budowie terminala w rejonie stacji kolejowej B. E.. W ramach planowanego przedsięwzięcia zaplanowano wykonanie m.in.:

1) placu składowego o powierzchni około 3,62 ha,

2) budynku administracyjnego o powierzchni około 450 m2,

3) budynku dyspozytorsko-magazynowego o powierzchni około 450 m2,

4) urzędu celnego z magazynem o powierzchni około 330 m2,

5) zaplecza magazynowego o powierzchni około 2000 m2,

6) parkingu buforowego (około 21 miejsc postojowych),

7) podziemnych zbiorników ppoż.

Urządzeniami przeładunkowymi będą dwie suwnice szynowe. Projektowany terminal będzie pracował całą dobę, przez 7 dni w tygodniu. Docelowe zatrudnienie przewiduje się na poziomie około 41 osób. Średnia liczba obsługiwanych pociągów wynosić będzie 4 szt/dzień, tj. maksymalnie 1456 szt./rok. Maksymalna przepustowość terminala wynosić będzie 235179 TEU i zakład się ją osiągnąć w 2041 r.

Kolegium wskazało ponadto, że planowane przedsięwzięcie będzie realizowane etapowo, a zakres rozwoju terminala w poszczególnych etapach będzie uzależniony od popytu na jego usługi, generowanego zarówno lokalnie jak i w ramach rozwoju współpracy z odległymi obiektami na osi korytarza TEN-T Bałtyk – Adriatyk.

Kolegium wskazało także, że na terenie planowanej inwestycji nie występują obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek, obszary wybrzeży i środowisko morskie lub górskie, obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, o znacznej gęstości zaludnienia, przylegające do jezior, uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej. Przedsięwzięcie jest usytuowane w Obszarze Chronionego Krajobrazu Wydm Kotliny Tomńsko-Bydgoskiej - część wschodnia i zachodnia.

Teren realizacji przedsięwzięcia znajduje się w granicach głównego zbiornika wód podziemnych nr [...] Subzbiornik B., lecz poza obszarami szczególnego zagrożenia powodzią i poza strefami ochronnymi ujęć wód na potrzeby zaopatrzenia ludności.

W toku postępowania na inwestora nałożono obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport zostało przedstawiony [...] listopada 2022 r.

Kolegium stwierdziło, że raport spełnia wymogi art. 66 ust. 1 u.i.o.ś., w szczególności zawiera opis wymaganych przez art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a i b u.i.o.ś. trzech wariantów przedsięwzięcia:

1) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę,

2) racjonalnego wariantu alternatywnego,

3) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.

Kolegium wskazało, ze w analizowanym Raporcie Inwestor przyjął, że wariant proponowany przez wnioskodawcę stanowi jednocześnie racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska, zaś jako wariant alternatywny rozpatrywano przedsięwzięcie z zastosowaniem urządzeń przeładunkowych w postaci jednej suwnicy szynowej elektrycznej i dwóch wózków podnośnikowych reach-stacker (z silnikami spalinowymi). Wariant alternatywny od wariantu proponowanego przez wnioskodawcę rożni się również pojemnością placu składowego (TEU) oraz ilością dziennie obsługiwanych pociągów.

W ocenie Kolegium tak zaprezentowany wariant alternatywny może zostać uznany za racjonalny w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5a u.i.o.ś. Kolegium wskazało, że jak zwrócił uwagę inwestor, odrzucono wariant realizacji i funkcjonowania terminala, w którym miały być wykorzystywane wózki podnośnikowe reach-stacker (wozy kontenerowe) napędzane silnikami diesla. W terminalu nie powstanie zatem stacja paliw. Wybrana wersja jest zaś nie tylko najbardziej przyjazna środowisku, ale też najdroższa. Potrzebuje najmniejszej powierzchni składowania i manewrowania, a tym samym wymaga najmniejszego obszaru do wylesienia.

Kolegium wskazało, że w sprawie zostały wydane uzgodnienia i opinie:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii z [...] stycznia 2023 r., znak: [...] wskazał warunki niezbędne przy realizacji planowanego przedsięwzięcia, uzasadniając, że spełnienie tych warunków oraz wymagań wynikających ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie, w tym z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, umożliwi realizację planowanej inwestycji z poszanowaniem ochrony środowiska naturalnego oraz zdrowia ludzi.

Dyrektor Zarządu Zlewni w T. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] postanowieniem z [...] lutego 2023 r., znak: [...], uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia wskazując niezbędne wymagania i warunki ujęte w 20 punktach. W uzasadnieniu organ uzgadniający podkreślił, że planowane przedsięwzięcie nie znajduje się na obszarze ochronnym zbiorników wód śródlądowych, obszarach wodno-błotnych i o płytkim zaleganiu wód podziemnych. Nie jest także zlokalizowane na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne. W ocenie organu współdziałającego uwzględniając charakter, skalę i lokalizację przedsięwzięcia oraz planowane rozwiązania techniczne chroniące środowisko, nie przewiduje się negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan jednolitych części wód oraz na realizację celów środowiskowych określonych dla nich w "Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W.", przyjętym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2022 r. (Dz. U. Z 2023 r., poz. 300), przy zachowaniu warunków określonych w postanowieniu uzgadniającym.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. postanowieniem z [...] maja 2023 r., znak: [...], uzgodnił realizację planowanej inwestycji na podstawie przedstawionej dokumentacji oraz określił niezbędne warunki na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, które zostały ujęte w 18 punktach, a także wskazał, jakie wymagania należy uwzględnić w dokumentacji koniecznej do wydania decyzji, o których jest mowa w art. 72 ust. l u.i.o.ś. Zdaniem RDOŚ zastosowanie zaproponowanych w raporcie o odziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz jego uzupełnieniu rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych, zapewni ochronę środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji na etapie jej realizacji i eksploatacji.

Odnośnie zarzutów Skarżącego Stowarzyszenia Kolegium wskazując na szczególny charakter raportu o oddziaływaniu na środowisko podkreśliło, że w sprawie nie został przedstawiony kontrraport ani nie zostały przedstawione żadne konkretne i istotne dowody wskazujące na wadliwość przedstawionego raportu.

Za niezasadny Kolegium uznało zarzut niewłaściwości organu, który wydał decyzję w I instancji ze względu na to, że Wójt Gminy N. Wieś W. jest zainteresowany realizacją inwestycji. Kolegium w tym względzie wskazało na treść art. 75 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś., który jako organ właściwy wskazuje wójta danej gminy. Zwróciło także uwagę, że praktycznie wszystkie inwestycje realizowane na terenie danej gminy w jakiś sposób przynoszą jej korzyść – czy to w wymiarze ekonomicznym, rozwojowym czy społecznym. Zdaniem Kolegium nie było przy tym podstaw, aby decyzję wydawał RDOŚ. W tym względzie wskazała na ustalenia pomiędzy Wójtem a RDOŚ co do kompetencji oraz odpowiadające im orzecznictwo sądów administracyjncy wskazujące, że w tego rodzaju sprawach organem właściwym jest wójt (postanowienie NSA z 18 maja 2023 r. sygn. III OW 74/23 LEX nr 3593397 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 grudnia 2022 r. sygn. II SA/Po 437/22 LEX nr 3480194).

Kolegium podniosło, że nie zachodzą określone w przepisach ustawy, w szczególności w art. 80 i 81 u.i.o.ś. przesłanki wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na inwestycję. Skarżąca zaś sprzeciwiając się inwestycji ogranicza się w swoich pismach jedynie do ogólnych zarzutów, bez wskazania konkretnej normy prawnej, np. zarzutów co do nieprawidłowego rozpoznania elementów środowiska przyrodniczego.

W skardze do sądu administracyjnego B. E. wniosło o uchylenie decyzji Kolegium.

Skarżący zarzucił:

1) wydanie decyzji przez organ niewłaściwy tj. przez wójta gminy, a nie przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, który zgodnie z art. 75 ust. 1 u.i.o.ś. jest właściwy do wydawania decyzji z zakresu terminali i linii kolejowych przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska; Skarżący w tym zakresie podtrzymał także swoje stanowisko, że Wójt jest podmiotem zainteresowanym w wydaniu rozstrzygnięcia korzystnego dla inwestora,

2) przeprowadzenie przez Wójta postępowania na podstawie wniosku spółki, która ma wątpliwą formę prawną (głównym udziałowcem spółki jest KOWR, który nie ma prawa tworzyć spółek do realizacji inwestycji kolejowych) i nie ma prawa do gruntów, na których ma być realizowana inwestycja,

3) brak przeprowadzenia analizy wariantowej inwestycji; w tym zakresie Skarżąca wskazała na konieczność wskazania co najmniej 3 różnych lokalizacji na obszarze województwa,

4) brak przesłania Skarżącej karty informacyjnej, inwentaryzacji przyrodniczej oraz raportu i udostępnienie ich dopiero na 7 dni przed wydaniem decyzji, co pozostawia zbyt mało czasu na zapoznanie się z tymi dokumentami,

5) brak w postępowaniu odniesień do obowiązku ochrony krajobrazu, który na każdy samorząd nakłada ustawa krajobrazowa a także ustaw o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ochrony przyrody i inne ustawy przyrodnicze,

6) przedstawienie we wszystkich opracowaniach tylko pozytywnych cech planowanego przedsięwzięcia i umniejszanie szkód przyrodniczych,

7) brak odniesień do pogorszenia się stanu powietrza, wody i gleby w wyniku powstania inwestycji ewentualnie wskazanie ich ogólnikowo,

8) brak uszczegółowienia ilości odpadów, które powstaną w wyniku działania stacji przeładunkowej oraz brak wskazania rodzaju przeładowywanych towarów,

9) zignorowanie wpływu hałasu na wypełnianie przez okoliczny las funkcji społecznej,

10) powołanie się na nowelizację uchwały Sejmiku K. - P. dotyczącego zniesienia pewnych ograniczeń ochrony krajobrazowej oraz zignorowanie podstawowego zapisu, który stawia cele ochronne tych obszarów polegające na ochronie bioróżnorodności, siedlisk i lasów, co eliminuje możliwość lokalizacji inwestycji na przedmiotowym terenie,

11) błędne założenie, że wylesienie i prywatyzacja lasów nie wpłynie na korytarz ekologiczny przebiegający wzdłuż S10 i torów,

12) zignorowanie, że tereny sąsiadujące z inwestycją to tereny najcenniejsze przyrodniczo w regionie, co powoduje brak pozyskania kolejnych terenów z przeznaczeniem pod przemysł, a tym samym brak uzasadnienia ekonomicznego dla inwestycji,

13) zignorowanie szkodliwości lokalizacji dla terenów sąsiednich, w tym całkowitej zamiany krajobrazu przyrodniczego na przemysłowy,

14) niewystarczające odniesienie się do konieczności ochrony terenów w związku z najcenniejszymi zasobami wód podziemnych – naruszenie źródeł rezerwowych wody dla mieszkańców regionu,

15) potraktowanie cennych terenów przyrodniczych o charakterze naturalnym z ukształtowanym ponad 12 000 lat temu kraj obrazem jak terenu porolnego porośniętego lasem gospodarczym,

16) wymienienie możliwości występowania gniewosza plamistego przy braku odniesienia się do pozytywnego układu środowiska w tym terenie (ekotonu), który sprzyja ponownemu zasiedleniu przez ten gatunek terenów wschodnich Puszczy B. ,

17) zlekceważenie składu gatunkowego lasów, który zbliżony do naturalnego – "monokultury sosnowe" są właśnie na terenie Puszczy B. lasami o składzie naturalnym,

18) takie zlokalizowanie inwestycji, które nie przyczynia się do rozwoju społecznego regionu, kłóci się z zapisami prawa ochrony przyrody w [...] oraz jest sprzeczne z wykorzystaniem terenów leśnych uwzględnioną w zapisach "Zielonego Ładu", co może być złamaniem przepisów Unii Europejskiej,

19) sprzeczność inwestycji w wielu zakresach z celami ochrony środowiska zawartymi w Prognozie oddziaływania na środowisko Programu ochrony środowiska województwa kujawsko – pomorskiego na lata 2017 – 2024 (w tym koniecznością zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, ochrony przed hałasem, gospodarowania wodami, zachowania form przyrody, ochrony gatunków i ich korytarzy migracyjnych a zwłaszcza ochrony krajobrazu)

20) zaplanowanie budowy stacji paliw, co skutkuje możliwością awarii i zniszczenia zapasowych źródeł wody dla mieszkańców regionu.

Ponadto Skarżące Stowarzyszenie podniosło że:

1) złożenie wniosku przez inwestora w maju 2021 r. tj. momencie, kiedy nie powstał jeszcze miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego; Skarżący wskazał w tym względzie na decyzje wydane przez Ministra Klimatu i Środowiska z [...] października 2022 r., która została zaskarżona do WSA w Warszawie,

2) inwestora nie ma prawa do gruntów, na których ma powstać inwestycja,

3) Nadleśnictwo B. wydało opinię do zapisów karty informacyjnej, które są niekorzystne dla inwestycji; na jej podstawie nie powinno być zgodny na realizcję przedsięwzięcia; Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że w karcie informacyjnej wskazana jest m.in. sprzeczność planowanej inwestycji z wieloma zapisami prawa lokalnego w tym zapisami Programu ochrony środowiska Województwa K. – P.,

4) inwestycja została negatywnie zaopiniowania zarówno przez Nadleśnictwo B. jak też przez Skarżące Stowarzyszenie,

5) w pierwszych opracowaniach dotyczących lokalizacji terminala wskazywano na brak możliwości jego rozwoju w związku z brakiem terenów przemysłowych wokół terminala,

6) decyzja Wójta faktycznie nie zezwala na budowę terminala, a jest dotknięta tak licznymi wadami prawnymi, że w przyszłości może spowodować realizację inwestycji, która w niewłaściwy sposób będzie oddziaływać na środowisko,

7) brak znaczenia zapisów zabezpieczających środowisko przed ujemnym wpływem w sytuacji realizowania postępowania z zanegowaniem sytuacji w terenie – czyli realizacji inwestycji na terenach cennych przyrodniczo, chronionych krajobrazowo, ważnych dla bezpieczeństwa regionu,

8) wszystkie opracowania dotyczące inwestycji są niespójne i wewnętrznie sprzeczne – z jednej strony wskazują na zapisy prawa krajobrazowego i lokalnego, które nie pozwalają na realizację inwestycji, a w swoich zapisach ignorują te zakazy; Skarżące Stowarzyszenie podniosło, że nie ma potrzeby opracowania kontrraportu, gdyż w postępowaniu wykaże gdzie zapisy raportów i karty informacyjnej przedsięwzięcia są sprzeczne z ww. zapisami.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Uczestnik postępowania - T. o. w piśmie procesowym z [...] stycznia 2024 r. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji Kolegium jest art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Przepis ten określa istotę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak słusznie wskazało Kolegium - istotą postępowania w sprawie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest rozpoznanie wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i dopiero na tej podstawie określenie wpływu planowanej inwestycji na środowisko, a następnie warunków likwidacji lub minimalizacji stwierdzonych zagrożeń.

Słusznie także Kolegium wskazało, że co do zasady postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia przeprowadza się przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję. Postępowanie to dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Samo uzyskanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przesądza jeszcze o tym, czy inwestor przystąpi do realizacji przedsięwzięcia. Decyzja taka, jako jeden z pierwszych etapów inwestycji, nie przesądza także o tym, że podmiot zainteresowany inwestycją w danym miejscu uzyska również pozostałe, wymagane przepisami pozwolenia umożliwiające mu realizację przedsięwzięcia, takie jak pozwolenia na budowę.

Wskazany "wstępny" charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach skutkuje tym, że dla legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie ma znaczenia fakt, że inwestor przed wystąpieniem o taką decyzję nie uzyskał praw do dysponowania wszystkimi nieruchomościami bezpośrednio lub pośrednio zajętymi przez planowaną inwestycję. Samo wskazanie miejsca realizacji inwestycji przez inwestora zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a u.i.o.ś. nie powoduje, że inwestor ma wykazać się tytułem prawnym do tej nieruchomości.(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 761/17 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 29 czerwca 2022 r. sygn. II SA/Ke 255/22 wraz ze wskazanym tam orzecznictwem, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (w skrócie "CBOSA") dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Niezasadny jest tym samym podnoszony w pkt 2 skargi zarzut, że wnioskodawca nie ma prawa do gruntów, na których ma być realizowana inwestycja. Wykazanie się takim prawem nie jest konieczne do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

Niezasadny jest zarzut niewłaściwości organu wydającego decyzję w związku z wydaniem decyzji "z zakresu terminali i linii kolejowych". Wprawdzie art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. f) u.i.o.ś. wskazuje, że w przypadku inwestycji w zakresie terminalu organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest regionalny dyrektor ochrony środowiska - jednakże przepis ten nie obejmuje wszelkiego rodzaju terminali, w tym planowanego przez inwestora kolejowo – drogowego terminala intermodalnego. Jak wynika bowiem z treści art. 59a ust. 4 pkt 6 u.i.o.ś. ustawodawca zastrzegł, że na potrzeby tej ustawy określenie "inwestycja w zakresie terminalu" jest używane dla wskazania inwestycji w zakresie terminalu realizowanej na podstawie ustawy z dnia [...] kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś. (Dz. U. z 2023 r. poz. 924, 1489, 1688 i 1859) w zakresie zadań inwestycyjnych, o których mowa w art. 2 ust. 2 tej ustawy, oraz inwestycji towarzyszących, o których mowa w art. 38 tej ustawy.

Brak jest przy tym przepisu wyłączającego wójta gminy z postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia tylko z tego powodu, że przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie gminy, której wójt będzie wydawał decyzję w ww. postępowaniu. Należy zauważyć, że podnoszona przez Skarżącego okoliczność która miałby przemawiać za wyłączeniem wójta z postępowania, tj. możliwość odniesienie przez gminę korzyści finansowej w związku z realizacją przedsięwzięcia - jest na tyle ogólna, że mogłaby podstawą wyłączenia organów gminy z rozstrzygania wszelkich spraw administracyjnych na jej terenie. Wpływ na kondycję finansową gminy m.in. poprzez zwiększone wpływu z podatków może mieć każda inwestycja w gminie, począwszy od budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego przez budowę drogi, budynku sklepu czy budowę zakładu produkcyjnego. Realizacja każdej z tych inwestycji może przełożyć się na zwiększenie dochodu z podatku od nieruchomości czy udziału gminy w podatku dochodowym płaconym przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą na terenie gminy.

Z przepisów u.i.o.ś. nie wynika, aby organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach był uprawniony do badania, czy wnioskodawca, będący spółką został we właściwy sposób ustanowiony (tj. nie ma "wątpliwej formy prawnej" – zarzut z pkt 2 skargi). Do badania ewentualnej niezgodności z przepisami prawa dokumentu, na podstawie którego ustanowiono spółkę, jest powołany sąd rejestrowy tj. sąd który dokonuje rejestracji spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 685 z późn. zm.) sąd rejestrowy bada, czy dołączone do wniosku dokumenty są zgodne pod względem formy i treści z przepisami prawa. Jak zaś wskazano w orzecznictwie - obowiązek badania zgodności treści dokumentu z przepisami prawa określony w art. 23 ust. 1 ustawy o KRS należy rozumieć nie tylko jako obowiązek oceny, czy wszystkie dokumenty wymagane do wpisu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zostały sporządzone i załączone do wniosku, ale także jako obowiązek oceny złożonego wniosku i załączonych do niego dokumentów pod względem merytorycznym (por. Ł. Z. [w:] Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2023, - komentarz do art. 23, w szczególności przytaczane tam postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2008 r., sygn. II CSK 186/08). Nie jest zatem zasadny zarzut, że Wójt prowadził postępowanie na wniosek spółki "która ma wątpliwą formę prawną".

Nie jest zasadny także zarzut dotyczący braku uwzględnienia przez organ sprzeczności realizacji inwestycji z zapisami programu ochrony środowiska województwa kujawsko – p. . Tworzenie wojewódzkiego programu ochrony środowiska przewidują przepisy ustawa z dnia [...] kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54). Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy - programy ochrony środowiska mają na celu realizację polityki ochrony środowiska, która prowadzona jest też na podstawie strategii rozwoju, programów i dokumentów programowych, o których mowa w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Jest to więc dokument strategiczny, który nie zawiera zapisów kreujących uprawnienia lub obowiązki adresatów zewnętrznych. Programy te nie mają charakteru powszechnie obowiązującego.

Programy ochrony środowiska nie stanowią zatem aktów prawa miejscowego. Realizują one bowiem politykę ekologiczną państwa, a ich treść z założenia ma znaczenie kierunkowe, niekonkretyzujące uprawnień lub obowiązków podmiotów zewnętrznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 11 października 2022 r. sygn. II SA/Ke 437/22, publ. CBOSA). Zapisy obowiązującej w momencie wydania zaskarżonej decyzji uchwały nr [...] Sejmiku Województwa K. – P. z dnia [...] sierpnia 2022 r. w sprawie "Programu Ochrony Środowiska Województwa K. – P. na lata 2022 – 2030" nie są zatem przepisami prawa, które mogłyby się sprzeciwiać realizacji planowanej inwestycji.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269), z tym że jest to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy). Sąd nie jest zatem upoważniony przez ustawodawcę nie tylko do tego, aby kontrolować czy planowana inwestycja jest zgodna z niebędącym prawem wojewódzkim programem ochrony środowiska, ale także nie jest upoważniony do badania zgodności inwestycji ze wskazanymi ogólnikowo w skardze, nieokreślonymi prawnie: "rozwojem regionalnym", "rozwojem społecznym regionu" czy polityką Unii Europejskiej.

Nie mogła mieć wiążącego wpływ na wynik postępowania treść wskazywanej przez Skarżące Stowarzyszenie "opinii Nadleśnictwa B. co do karty informacyjnej". Zgodnie z art. 62a ust. 1 u.i.o.ś. karta informacyjna przedsięwzięcia powinna zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów określonych w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., w oparciu o które organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w drodze postanowienia, stwierdza obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W art. 64 u.i.o.ś. ustawodawca wskazał wprawdzie, że organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem ww. postanowienia winien zasięgnąć opinii, jednakże wśród podmiotów, do których należy się o takie opinie zwrócić, nie ma wymienionego nadleśnictwa. Wypowiedź ww. Nadleśnictwa nie mogła zatem wiązać organu.

W toku postępowania planowaną inwestycję poddano także analizie pod kątem zapisów uchwały Sejmiku Województwa K. – P. z dnia [...] września 2019 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wydm Kotliny T. – B. część wschodnia i zachodnia (Dz. Urz. Woj. Kuj – Pom. z 2019 r. poz. 4756) w trakcie której ustalono, że planowana inwestycja położona w obszarze o "zliberalizowanych zakazach" (powierzchnie "B’ i "C" wskazane w uchwale), których to zakazów planowana inwestycja nie narusza (str. 18 – 24 uzupełnienia raportu nadesłanego przy piśmie do RDOŚ z [...] marca 2023 r. – k. 113 akt sprawy).

Niezasadny jest także zarzut braku odpowiednio wcześniejszego zapoznania Skarżącego z treścią karty informacyjnej, inwentaryzacji przyrodniczej oraz raportu. Przepisy u.i.o.ś. nie zawierają przepisów, które nakazywałby organowi odrębne informowania Skarżącego o ww. dokumentach. W tym względzie obowiązują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (w3 skrócie "k.p.a."), w tym art. 10 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca została poinformowana o ww. możliwości wypowiedzenia się [...] czerwca 2023 r. (pismo zawiadamiające k. 134 i dowód jego doręczenia k. 136) a więc 3 tygodnie przed wydaniem decyzji I instancji (tj. decyzji z [...] lipca 2023 r.). Ponadto z akt sprawy wynika, że Skarżąca do wiadomości przesłano pisma z [...] grudnia 2022 r. kierowane do organów uzgadniających z prośbą o uzgodnienie realizacji przedsięwzięcia (k. 69 – 71 i k. 79), w których treści zawarta była informacja o przesyłanym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący posiadał zatem informację o sporządzeniu raportu i tym samym, mając możliwość zapoznania się z aktami na każdym etapie postępowania, miał możliwość odpowiednio wcześniejszego zapoznania się z tym dokumentem (tj. pół roku przed wydaniem decyzji organu I instancji).

Pozostałe podnoszone w skardze zarzuty sprowadzają się w istocie do kwestionowania treści sporządzonego w sprawie raportu o odziaływaniu na środowisko - tak co do jego zakresu, szczegółów i adekwatności zawartej w tym dokumencie analizy uwarunkowań przyrodniczych istniejących w miejscu planowanej inwestycji, przy czym zarzuty tej nie opierają się na żadnym przepisie u.i.o.ś., który określa obligatoryjne elementy tego rodzaju dokumentu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2023 r., sygn. III OSK 3037/21 (publ. CBOSA oraz LEX nr 3577806) - ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest podstawowym elementem postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Ocena ta obejmuje weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie, a następnie analizę uzgodnień i opinii pod kątem ich uwzględnienia w decyzji środowiskowej oraz ocenę prawidłowości postępowania mającego zapewnić udział społeczeństwa w tym postępowaniu, jak i w tym w zakresie rozpatrzenie uwag i zarzutów do raportu. W postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowi podstawowy dowód w sprawie, ponieważ w postępowaniu tym wymagana jest wiedza specjalistyczna. Z tego względu taki raport ma charakter specjalistycznego opracowania uwzględniającego aktualny stan prawny w zakresie jego wymagań formalnych, a autorzy takiego opracowania - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym - powinni posiadać wiedzę specjalistyczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2023 r., sygn. III OSK 1514/21). Z punktu widzenia zasad postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, raport jest dokumentem prywatnym. Raport nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., lecz jest to dokument, który posiada szczególną moc dowodową, która wynika przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia. Ten szczególny charakter raportu wynika z jednej strony z jego celu, jakim jest określenie oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko. Z drugiej strony wynika to ze specyfiki postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, które jest postępowaniem z udziałem społeczeństwa tzn. z udziałem podmiotów, które nie muszą dysponować w tego rodzaju sprawach interesem prawnym ani nawet interesem faktycznym, ale ustawodawca zapewnia im dostęp do informacji o wpływie danego przedsięwzięcia na środowisko. Raport jako dowód podlega ocenie na zasadach określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 i art. 81 k.p.a. Właściwy organ jest zobowiązany do sprawdzenia treści raportu w kontekście spełnienia przez niego warunków, o jakich stanowi art. 66 ustawy środowiskowej oraz jego aktualności i rzetelności sporządzenia. Organ nie jest zatem związany treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co powoduje, że dokonując jego oceny powinien dążyć do wydania orzeczenia odpowiadającego wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest zatem w pierwszej kolejności sprawdzenie raportu pod względem spełnienia wymogów formalnych oraz materialnych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Ponadto, chociaż organ nie jest związany treścią raportu, to ustalenia w nim zawarte mogą kształtować treść osnowy decyzji środowiskowej, jeżeli raport jest rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości. Raport może być kwestionowany przez strony, jak i również przez przedstawicieli społeczeństwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 2213/13). Organ ocenia zatem raport pod kątem jego zupełności, rzetelności i spójności. W konsekwencji jednak, kwestionowanie merytorycznej treści raportu przez strony postępowania możliwe jest wyłącznie na podstawie dokumentu posiadającego taką samą moc dowodową, a więc tzw. kontrraportu czyli opinii sporządzonej również przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. Nie jest natomiast możliwe zakwestionowanie raportu przez gołosłowne twierdzenia.

W przedmiotowej sprawie, jak słusznie wskazało Kolegium, Skarżące Stowarzyszenie nie przedstawiło kontrraportu. Skarżący przedstawił jedynie szereg zarzutów (niestanowiących spójnego opracowania) dotyczących braku uwzględnienia w postępowaniu m.in. ochrony przed hałasem, ochrony krajobrazu, ochrony otaczającego teren planowanej inwestycji lasu, ochrony gniewosza plamistego, istniejącego korytarza ekologicznego czy zasobów wód podziemnych. Trzeba jednocześnie zauważyć, że wszystkie te kwestie były przedmiotem analizy w raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko (np. ochrona przed hałasem – punkt 2.5.3 raportu i załącznik nr 3a oraz str. 24 – 25 i załącznik nr [...] uzupełnienia raportu nadesłanego przy piśmie do RDOŚ z [...] marca 2023 r. – k. 113 akt sprawy: ochrona gniewosza plamistego – str. 24 raportu, ewentualny wpływ inwestycji na możliwości migracji zwierząt i korytarz ekologiczny – str. 53-54 raportu, ochrona wód podziemnych – punkt 11.2.4. raportu oraz pkt 7 (str. 440 uzupełnienia raportu nadesłanego przy piśmie do RDOŚ z [...] marca 2023 i opinia hydrologiczna stanowiąca załącznik nr [...] tego uzupełnienia raportu).

Niezasadny jest przy tym zarzut braku analizy wariantowej inwestycji. W raporcie wskazano warianty wymagane przez art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. tj. wariant wybrany do realizacji, racjonalny wariant alternatywny oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska. W związku z wezwaniem RDOŚ z [...] stycznia 2023 r. analiza wariantowa została uzupełniona poprzez przedstawienie dodatkowego opracowania przekazanego przy piśmie Inwestora z [...] marca 2023 r. Przedstawione warianty różnią się pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko – co wynika z innego rodzaju oddziaływania na środowisko napędu spalinowego względem elektrycznego oraz innej intensywności korzystania z terminala przez pociągi transportującego kontenery przewidzianych w poszczególnych wariantach możliwych do realizacji.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.