Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 742/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. Ś. na decyzję Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie z dnia 22 lipca 2024 r. znak: WZ.5290.4.5.2024 w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków wynikających z przepisów przeciwpożarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. Ś., reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika, (dalej jako "strona", "skarżąca", "Spółdzielnia") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję L. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 22 lipca 2024 r. w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków wynikających z przepisów przeciwpożarowych.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 maja 2024 r. upoważniony funkcjonariusz Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Ś. przeprowadził w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Ś., oraz na terenie przyległym - protokołowany dowód z oględzin. W toku czynności ustalono, że kontrolowany budynek Spółdzielni jest budynkiem średniowysokim o pięciu kondygnacjach nadziemnych i jednej podziemnej. Ustalono również, że drogę pożarową do budynku Spółdzielni stanowi utwardzony ciąg pieszo - jezdny prowadzący od ul. [...], wzdłuż dłuższego boku budynku. Droga ta posiada szerokość 3,65 m, a odległość bliższej krawędzi drogi od ściany przedmiotowego budynku wynosi od 6 m do 6,5 m. Dalej droga ta prowadzi do ul. [...], przez sąsiednią działkę, której spółdzielnia nie jest właścicielem, wzdłuż budynku (ul. G. 2a), jednak jest ona nieprzejezdna, z uwagi na zamontowane na całej jej szerokości trzy słupki stalowe, uniemożliwiające zawrócenie pojazdem pożarniczym, względnie przejazdu bez konieczności zawracania. Wzdłuż krótszego boku budynku (pomiędzy budynkami ul. [...] i G. 2a) przebiega chodnik o szerokości 2,5 m. W dniu oględzin stwierdzono ponadto, że droga pożarowa nie posiada oznakowania znakiem zgodnym z polskimi normami, nie przedstawiono dokumentu potwierdzającego dopuszczalny nacisk osi na powierzchnię jezdni, oraz że pomiędzy budynkiem a drogą pożarową rośnie drzewo o wysokości przekraczającej 3 m, ograniczające przejazd wzdłuż budynku pojazdami pożarniczymi.

Powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w sporządzonym protokole z oględzin z dnia 14 maja 2024 r., podpisanym przez stronę bez zastrzeżeń.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Ś. decyzją z dnia 16 maja 2024 r. nakazał Spółdzielni doprowadzenie drogi pożarowej do budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w Ś., spełniającej wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124, poz. 1030 - dalej jak "rozporządzenie ws. dróg pożarowych").

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia podniosła brak możliwości jej realizacji, z uwagi na brak możliwości wykonania placu manewrowego o wymiarach 20x20 m na nieruchomości przy ul. [...] w Ś., brak środków na funduszu remontowym tej nieruchomości oraz wystąpienia przez Spółdzielnię na drogę sądową z wnioskiem o ustanowienie służebności gruntowej na nieruchomości sąsiedniej. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź o zmianę terminu realizacji obowiązku, na dzień 31 grudnia 2027 r.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję L. Komendant Wojewódzkie Państwowej Straży Pożarnej w decyzji z dnia 22 lipca 2024 r. wyjaśnił, że podstawę prawną obowiązku - nałożonego przez organ I instancji, a dotyczącego zapewnienia wymaganej przepisami drogi pożarowej, umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku do budynku Spółdzielni zlokalizowanego przy ul. [...] w Ś. stanowią przepisy art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 275 - dalej: "ustawa o ochronie przeciwpożarowej") oraz § 12 ust. 1 pkt 2,ust. 2-4, ust. 9-11 i § 13 ust. 1-2 i ust. 4 rozporządzenia ws. dróg pożarowych. Wskazano, że z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej. Przedmiotowy obowiązek jest realizowany przede wszystkim poprzez zapewnienie doprowadzenia, do wskazanych przepisami prawa obiektów, drogi pożarowej spełniającej wymogi rozporządzenia ws. dróg pożarowych. W toku postępowania ustalono, że budynek Spółdzielni, zgodnie z przepisem § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, (Dz.U. z 2022, poz. 1225 ze zm.) stanowi budynek średniowysoki, zaś w myśl postanowień przepisu § 209 ust. 2 pkt 4 tego rozporządzenia kwalifikowany jest do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV - budynki mieszkalne. Zgodnie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ws. dróg pożarowych do przedmiotowego budynku istnieje obowiązek doprowadzenia drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku. Komendant Wojewódzki stwierdził, że droga pożarowa powinna spełniać wymagania szczegółowo opisane przez organ I instancji w sentencji decyzji, a wynikające (poza wyżej wymienionymi) z przepisów § 12 ust. 2-4, ust. 9-11 i § 13 ust 1, ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia ws. dróg pożarowych. Zdaniem organu odwoławczego KR PSP w Ś. prawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy, wskazując, że do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego przy ul. [...] w Ś. należy doprowadzić drogę pożarową spełniającą przepisowe wymogi, zaś istniejący ciąg pieszo - jezdny tych wymogów nie spełnia.

Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu przez Spółdzielnię zarzutów, w tym kwestii braku możliwości wykonania placu manewrowego o wymiarach 20x20 m na nieruchomości przy ul. [...] w Ś., wyjaśniono, że przepisy § 12 ust. 9 i ust. 10 rozporządzenia ws. dróg pożarowych stanowią, że droga pożarowa powinna zapewniać przejazd bez cofania lub powinna być zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m, względnie można przewidzieć inne rozwiązania umożliwiające zawrócenie pojazdu, przy czym dopuszcza się wykonanie odcinka drogi pożarowej o długości nie większej niż 15 m, z którego wyjazd jest możliwy jedynie przez cofanie pojazdu. Przywołane przepisy jednoznacznie wskazują, że plac manewrowy nie jest jedynym wynikającym z przepisów rozwiązaniem, bowiem ustawodawca przewidział możliwość wykonania części drogi pożarowej w inny sposób, uzasadniony lokalnymi uwarunkowaniami, umożliwiający zawrócenie pojazdu pożarniczego bądź przejazd bez zawracania.

Komendant Wojewódzki zwrócił uwagę, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji przywołał również postanowienie § 13 ust. 4 rozporządzenia ws. dróg pożarowych i wskazał, iż w okolicznościach faktycznych danej sprawy, jeśli wykonanie obowiązku w sposób wprost wynikający z przepisów rozporządzenia okaże się niemożliwe, to Spółdzielnia może zapewnić zastosowanie tzw. rozwiązań zamiennych, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej opracowanej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Zastosowanie rozwiązań zamiennych (w sytuacji zaistnienia szczególnych okoliczności, o których mowa w wyżej powołanym przepisie), uzgodnionych z właściwym rzeczoznawcą i L. Komendantem Wojewódzkim PSP jest równoważne ze spełnieniem przez Spółdzielnię wynikającego z decyzji obowiązku. Natomiast brak możliwości wykonania placu manewrowego o wymiarach 20x20 m na przedmiotowej nieruchomości, w sytuacji gdy istnieją inne (przepisowe) warianty dotyczące możliwego przebiegu drogi pożarowej, nie stanowi w ocenie Komendanta Wojewódzkiego podstawy do uchylenia decyzji i odstąpienia przez organy PSP od egzekwowania wykonania tego obowiązku.

Odnosząc się do podniesionej przez Spółdzielnię kwestii braku środków na funduszu remontowym zobowiązanej nieruchomości Komendant Wojewódzki podniósł, że kwestie finansowe nie mogą stanowić przesłanki do uchylenia obowiązku. Spółdzielnia ma obowiązek stosować się do przeciwpożarowych wymogów tak, aby mieszkańcy budynku, którego jest właścicielem, mogli czuć się bezpiecznie i mieć pewność, że w razie pożaru budynku lub okolicznego terenu straż pożarna dojedzie i będzie mogła przeprowadzić sprawnie i szybko akcję ratowniczo - gaśniczą. Podkreślił, że żaden z przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej nie uzależnia natomiast wykonania nakazów wydawanych przez organy PSP od sytuacji materialnej właściciela obiektu.

W kwestii wystąpienia przez Spółdzielnię na drogę sądową z wnioskiem o ustanowienie służebności gruntowej na nieruchomości sąsiedniej wyjaśniono, że samo wystąpienie do sądu ze stosownym pozwem nie stanowi jeszcze o wykonaniu obowiązku. Nie sposób również przewidzieć przyszłego rozstrzygnięcia. Ponadto zwrócono uwagę, że z akt sprawy wynika, iż przebiegający wzdłuż budynku przy ul. [...] (i dalej) ciąg pieszo - jezdny nie spełnia wymogów co do parametru szerokości (wymagana 4 m przy istniejącej 3,65 m - § 13 ust.1 rozporządzenia ws. dróg pożarowych), jak też nie posiada udokumentowanej nośności (co najmniej 100 kN - § 13 ust 2 rozporządzenia ws. dróg pożarowych), a więc konieczne będzie wykonanie prac budowlanych dostosowujących istniejący ciąg pieszo-jezdny do parametrów wymaganych dla drogi pożarowej, co najmniej na odcinku przebiegającym wzdłuż budynku Spółdzielni.

Odnosząc się do kwestii zmiany terminu realizacji nałożonych obowiązków Komendant Wojewódzki wskazał, że wydłużanie terminu wykonania obowiązku na tym etapie postępowania, zanim faktycznie strona przystąpiła do jego realizacji jest przedwczesne i nieuzasadnione. W przypadku zaistnienia takiej konieczności w przyszłości, strona winna zwrócić się, w trybie art. 155 k.p.a. ze stosownym wnioskiem do KP PSP w Ś., który oceniając dotychczas wykonane prace i stopień zaawansowania wykonania obowiązku, jako organ właściwy w tym przedmiocie podejmie stosowną decyzję.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wydając przedmiotową decyzję, prawidłowo przeprowadził postępowanie, oraz w sposób staranny ! wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, podejmując wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, w skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu. Decyzję Spółdzielnia zaskarżyła z powodu:

braku możliwości jej realizacji, z uwagi na brak możliwości wykonania placu manewrowego o wymiarach 20x20 m na nieruchomości przy ul. [...] w Ś. stanowiącej działkę nr ewid. [...] ze względu na odległość pomiędzy istniejącą tam drogą pożarową a granicą tej nieruchomości od drogi publicznej – ul. [...] w Ś.;

braku środków na funduszu remontowym tej nieruchomości, które można by przeznaczyć na potrzeby realizacji tej inwestycji;

wystąpienia przez Spółdzielnię na drogę sądową z wnioskiem o ustanowienie służebności gruntowej na nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...] w Ś. stanowiącej działkę nr ewid.[...] przyznającej Spółdzielni prawo korzystania w charakterze drogi pożarowej o szerokości 4 metrów z części tej nieruchomości w postaci utwardzonego pasa gruntu łączącego drogę pożarową na nieruchomości przy ul. [...] w Ś. z drogą publiczną - ul. [...] w Ś., co będzie odpowiadało spełnieniu obowiązku wynikającego z § 12 i § 13 rozporządzenia ws. dróg pożarowych.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, m.in., że dotąd Spółdzielnia zapewniony miała dostęp do ww. budynku na warunkach drogi pożarowej od strony ul. [...], poprzez ciąg pieszo-jezdny wzdłuż budynku oraz część utwardzoną nieruchomości przy ul. [...] w Ś. do drogi publicznej, tj. ul. [...]. Obecny właściciel nieruchomości przy ul. [...] fizycznie zablokował możliwość przejazdu przez jego nieruchomości ustawiając trwale zamocowane w gruncie słupki stalowe. Wnioskiem z dnia 29 maja 2024 r. Spółdzielnia wystąpiła do Sądu Rejonowego L.-wschód w L. z siedzibą w Ś. I Wydział Cywilny na drogę sądową o ustanowienie służebności gruntowej na nieruchomości przy ul. [...] w Ś. na rzecz nieruchomości przy ul. [...] w Ś., która swoją treścią odpowiadać będzie prawu korzystanie z tej części nieruchomości sąsiedniej w charakterze drogi pożarowej o szerokości 4 metrów. Na skutek przeprowadzonego postępowania o ustanowienie służebności może zaistnieć stan, w którym nakaz doprowadzenia drogi pożarowej może okazać się zbędny, gdyż prawomocne orzeczenie sądu powszechnego o ustanowieniu służebności gruntowej na rzecz przedmiotowej nieruchomości zapewni prawidłowy dojazd pojazdom jednostek ochrony przeciwpożarowej bez konieczności zawracania na odcinku dłuższym niż 15 metrów. W ocenie strony sprawa cywilna o ustanowienie służebności gruntowej jest w stosunku do niniejszej sprawy zagadnieniem wstępnym, które ma decydujący wpływ na rozstrzygnięcie organu administracji. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wskazała, że kwestia umożliwienia przejazdu przez nieruchomość sąsiednią na podstawie ustanowionej służebności gruntowej i zapewnienie w ten sposób drogi pożarowej stanowi zagadnienie prejudycjalne dla niniejszej sprawy.

Ponadto zdaniem skarżącej powyższe rozwiązanie jest w zasadzie jedynym racjonalnym i możliwym do zastosowania w tej sprawie. Nie ma bowiem możliwości wybudowania na przedmiotowej nieruchomości placu manewrowego o wymiarach 20x20 metrów, a ni zapewnienia drogi z koniecznością cofania nie dłuższej niż 15 metrów z uwagi na odległości istniejące w przedmiotowym terenie pomiędzy istniejącą drogą pożarową przy ul. [...] a drogą publiczną - ul. [...] w Ś.. Nie mniej istotne z punktu widzenia działalności S. Ś. jest fakt, że inwestycja tego typu może być realizowana z funduszu remontowego nieruchomości, który z uwagi na ilość środków gromadzonych przez mieszkańców bloku przy ul. [...] w jest dalece niewystarczający biorąc pod uwagę nawet szacunkowe koszty budowy odpowiedniej infrastruktury przeciwpożarowej.

W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Komendant Państwowej Straży Pożarnej utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą Spółdzielni doprowadzić drogę pożarową do budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w Ś., spełniającą warunki określone w rozporządzeniu ws. dróg pożarowych, w terminie do 31 grudnia 2025 r. Spór w sprawie dotyczy natomiast możliwości wykonania przez Spółdzielnie nałożonych nakazów.

Z niekwestionowanych przez stronę ustaleń organu, znajdujących potwierdzenie w protokole z dnia 14 maja 2024 r. z przeprowadzenia dowodu z oględzin, sporządzonego z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 6 maja 2024 r., podpisanym przez skarżącą – reprezentowana przez osoby ją reprezentujące, wynika, że droga pożarowa budynku położonym przy ul. [...] w Ś. nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu ws. dróg pożarowych.

Biorąc pod uwagę bezsporne ustalenia należy wskazać, że właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zobowiązany jest zapewnić ich ochronę przeciwpożarową. W ramach tego obowiązku obowiązany jest przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej – Dz.U. z 2024 r., poz.275).

Stosownie zaś do § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ws. dróg pożarowych, , do budynku należącego do grupy wysokości: średniowysoki, wysoki lub wysokościowy, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV lub ZL V należy doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku. Budynek przy ul. [...] w Ś. posiada 5 kondygnacji i został zakwalifikowany do budynków mieszkalnych kategorii ZLIV.

Wymogi, jakie ma spełniać droga pożarowa, określa § 12 ust. 2, 3, 4, 6, 9, 10, 11 rozporządzenia ws. dróg pożarowych. Droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, na całej jego długości, a w przypadku gdy krótszy bok budynku ma więcej niż 60 m - z jego dwóch stron, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m dla obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi i o 5-25 m dla pozostałych obiektów. Pomiędzy tą drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych (§ 12 ust.2 rozporządzenia). W przypadkach uzasadnionych warunkami lokalnymi, w szczególności architektonicznymi, droga pożarowa do budynków, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, może być poprowadzona w taki sposób, aby był zapewniony dostęp do: 30 % obwodu zewnętrznego budynku, przy jego rozpiętości (największej szerokości) do 60 m (ust.3 pkt 1). Wyjścia z obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 1 pkt 1-6, powinny mieć połączenie z drogą pożarową, dojściem o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m, w sposób zapewniający dotarcie bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tych obiektach (ust. 4) .Stosownie do § 12 ust. 9 tego rozporządzenia, droga pożarowa powinna zapewniać przejazd bez cofania lub być zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m, względnie można przewidzieć inne rozwiązania umożliwiające zawrócenie pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10. Dopuszcza się wykonanie odcinka drogi pożarowej o długości nie większej niż 15 m, z którego wyjazd jest możliwy jedynie przez cofanie pojazdu (ust. 10). Najmniejszy promień zewnętrznego łuku drogi pożarowej nie może wynosić mniej niż 11 m (ust. 11).

Ponadto w myśl przepisu § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia, minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5%:

1) w miejscach, o których mowa w § 12 ust. 2 i 3, oraz na odcinkach o długości 10 m od tych miejsc, zapewniających dojazd i wyjazd;

2) na odcinku o długości 15 m od miejsc doprowadzenia jej do budynku, o których mowa w § 12 ust. 6 pkt 2. W obrębie miasta oraz na terenie działki, na której jest usytuowany obiekt budowlany, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 3 i 4, droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnię jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów), a jej minimalna szerokość w miejscach innych niż wymienione w ust. 1 nie może być mniejsza niż 3,5 m (ust. 2). W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej (ust. 4).

W okolicznościach kontrolowanej sprawy, wobec bezspornego ustalenia, że dla przedmiotowego budynku nie doprowadzono drogi pożarowej o parametrach zgodnych z powyższymi wymogami - w ocenie Sądu - konieczne było wydanie decyzji nakazującej zapewnienie takiej drogi. Zaskarżona decyzji, jest zgodna z wyżej powołanymi przepisami prawa materialnego oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego znajdującymi w niej zastosowanie. W szczególności, orzekające w sprawie organy właściwie ustaliły adresata nakazu, którym powinna być bez wątpienia skarżąca Spółdzielnia.

Podkreślić także należy, że nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek znajduje uzasadnienie w najważniejszych dla człowieka wartościach związanych z ochroną życia i zdrowia ludzi. Oczywista w tym świetle wydaje się potrzeba i konieczność zapewnienia drogi szybkiego dotarcia służb ratowniczych do budynku w przypadku pożaru czy innych zagrożeń, w tym pojazdami o dużych gabarytach, odpowiednio wyposażonymi do prowadzenia akcji ratunkowych w wysokich budynkach mieszkalnych. Brak zapewnienia drogi pożarowej mógłby bezpośrednio skutkować opóźnieniem lub nawet całkowitym uniemożliwieniem podjęcia działań ratowniczych, co stanowiłoby zagrożenie dla życia i zdrowia osób przebywających w budynku oraz ich mienia. Obowiązki, o których mowa w powołanym art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej zostały sformułowane przez ustawodawcę w sposób bezwzględny, a organy Państwowej Straży Pożarnej mają za zadanie sprawowanie nadzoru także nad tym czy właściciel budynków realizują wymogi prawne ochrony przeciwpożarowej m.in. określone w rozporządzeniu ws. dróg pożarowych. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że droga pożarowa przy budynku Spółdzielni nie spełnia warunków umożliwiających sprawnie przeprowadzenie skutecznej akcji ratowniczej tj. warunków określonych w rozporządzeniu ws. dróg pożarowych.

Odnosząc się do zarzutów skargi, które stanowią powtórzenie zarzutów odwołania złożonego od decyzji organu I instancji wskazać należy, że nie zasługiwały one na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 97§ 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie-administracyjne zawiesza się gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji (postanowienia) zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wskazany przepis określa podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, co oznacza, iż w razie wystąpienia tej przesłanki organ zobowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, a także kontrolować czy w toku postępowania nie zaistniała taka podstawa. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego, o którym mowa w ww. przepisie, rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania, a zagadnieniem wstępnym musi istnieć związek przyczynowy, to jest sytuacja, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność przy tym musi być bezpośrednia. W świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno "zależeć" rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle nie zaś wydanie decyzji o określonej treści, ponieważ prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Istotą kwestii prejudycjalnej wyrażaj się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por: wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., II OSK 1570/11). To zaś, że wynik tego innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza samo w sobie o istnieniu zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 27 maja 2021 r., II GSK 461/20 oraz wyrok WSA w Warszawie z 15 lipca 2021 r., VIII SA/Wa 248/21). Zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ i wydanie decyzji. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że postępowanie sądowe zainicjowane przez Spółdzielnie o ustanowienie służebności gruntowej na nieruchomości sąsiedniej nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu prowadzonym przez organy Państwowej Straży Pożarnej. To Spółdzielnia jest podmiotem, który powinien rozwiązać kwestię zapewnienia drogi pożarowej do przedmiotowego budynku i podejmowanie przez nią działań zmierzających do realizacji tego obowiązku, który wynika z art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania, bądź uznania zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. W niniejszej sprawie brak jest zatem istnienia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego uzależniona byłaby możliwość wydania decyzji i co stanowiłoby podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego.

Należy także zwrócić uwagę, że strona została poinformowana przez organy Straży Pożarnej o treści § 13 ust.4 rozporządzenia ws. dróg pożarowych i możliwości zastosowania innych rozwiązań, co do przystosowania drogi pożarowej do unormowań wynikających z tego rozporządzenia. Ustawodawca przewidując możliwość wystąpienia różnych komplikacji – m.in. ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, w powołanym przepisie dopuścił możliwość przyjęcia innych rozwiązań zapewniających niezbędne warunki ochrony przeciwpożarowej danego obiektu. Zastosowanie rozwiązań zamiennych uzgodnić należy z Wojewódzkim Komendantem PSP. W związku z powyższym w sytuacji braku możliwości budowy placu manewrowego Spółdzielnia może zwrócić się z wnioskiem do Komendanta Wojewódzkiego o zastosowanie rozwiązań zamiennych. Przepisy rozporządzenia ws. dróg pożarowych przewidują inne możliwości przebiegu drogi pożarowej. Nie jest więc wykluczone dokonanie modyfikacji nakazów, ale to Spółdzielnia zobowiązana je wskazać rozwiązania, biorąc pod uwagę osiągniecie zasadniczego celu wynikającego z przewidzianych w rozporządzeniu ws. dróg pożarowych tj. zabezpieczenie efektywnego prowadzenia akcji ratowniczej.

Odnosząc się do kwestii braku środków na funduszu remontowym przedmiotowego budynku, które Spółdzielnia mogłaby przeznaczyć na wykonania nałożonych obowiązków wskazać należy, że organy PSP nie mają obowiązku dokonywania oceny kondycji finansowej stron postępowania, gdyż obowiązek przestrzegania prawa w zakresie ochrony przeciwpożarowej jest obowiązkiem bezwzględnym, niezależnym od sytuacji finansowej strony. Każdy podmiot powinien w kalkulacji swojej działalności uwzględnić środki finansowe zapewniające spełnianie obowiązków ustawowych, w tym wynikających z konieczności zapewnienia właściwych warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku.

Reasumując, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego, organy Państwowej Straży Pożarnej w sposób władczy rozstrzygają o obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa regulującymi ochronę przeciwpożarową, wydając określone nakazy. Strona, będąca adresatem tego rodzaju decyzji, powinna przy użyciu wszelkich środków podjąć wysiłek w celu znalezienia takiego rozwiązania, które zapewnia jednostkom ratownictwa prowadzenie skutecznej akcji przeciwpożarowej. Nakazy zawarte w decyzji organu I instancji odnoszą się wprost do przepisów prawa, niemniej jednak poinformowano Spółdzielnię o możliwości przyjęcia rozwiązań zamiennych w sytuacji, gdy nie jest możliwe dostosowanie drogi pożarowej do warunków określonych w obowiązujących w tym zakresie przepisach. Jak wyżej wskazano inicjatywa zastosowania rozwiązań zamiennych powinna wyjść od adresata nakazu, który zobowiązany jest do zapewnienia zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku. Przyjęcie odmiennej interpretacji obowiązującego stanu prawnego prowadziłoby do sytuacji, w której organy PSP byłyby w istocie pozbawione władczych uprawnień do wydawania odpowiednich nakazów, a jedynie mogłyby przedstawiać w sposób niewiążący określone rozwiązania zamienne do akceptacji właścicielowi lub zarządcy budynku.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego - ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzenia ws. dróg pożarowych. Brak zapewnienia drogi pożarowej, jako poważne uchybienie w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w pełni uzasadniało wydanie decyzji nakazującej skarżącej Spółdzielni doprowadzenie drogi pożarowej zgodnej z parametrami do wskazanego budynku mieszkalnego. Tym samym w niniejsze sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącej prezentowanego skardze. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza także innych przepisów prawa, w tym przepisów postępowania. Organ prowadzący postępowanie w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i na jego podstawie ustalił wszystkie istotne okoliczności faktyczne. Ponadto zaskarżona decyzja w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.