Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1452/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2024 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

D. C. wniósł skargę na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...] maja 2023r., w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

We wnioskach z dnia [...] lutego oraz [...] marca 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego odpowiednio: [...], [...] i [...] marca) D. C.i (dalej również jako: "Wnioskodawca", "Skarżący") wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów wskazanych w tych wnioskach orzeczeń Sądu Najwyższego.

Dwoma pismami z dnia [...] marca 2023 r. (znak: [...]) Dyrektor Biura [...] Sądu Najwyższego, działając z upoważnienia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, w pierwszej kolejności poinformował wnioskodawcę, że nie znajduje się w posiadaniu orzeczeń Sądu Najwyższego o sygn. akt; III PR 194/76, III PRN 55/76, III PRN 53/79, I CR 428/77, V KR 274/75, VI KZP 17/77 oraz II CR 692/75, ponieważ akta tych spraw zostały wcześniej przekazane do Archiwum Akt Nowych.

W drugiej kolejności poinformowano wnioskodawcę, że niektóre spośród żądanych orzeczeń Sądu Najwyższego dostępne są na stronie internetowej organu, pełniącej rolę Biuletynu Informacji Publicznej (postanowienie z dnia 4stycznia 2017 r., II KK 274/16; postanowienie z dnia 7 lutego 2013 r., II KK 144/12; postanowienie z dnia 25 września 2013 r., III KK 231/13; wyrok z dnia 27 marca 2008 r., II CSK 524/07; wyrok z dnia 18 marca 2005 n, II CK 556/04; postanowienie z dnia 10 marca 2021 r., V CZ 37/20; wyrok z dnia 11 sierpnia 2010 r., I CSK 653/09; postanowienie z dnia 17 stycznia 2007 r., II CSK 321/06; wyrok z dnia 27 marca 2008 r., III CSK 315/07; wyrok z dnia 24 czerwca 2010 n, IV CNP 114/09; postanowienie z dnia 27 czerwca 2008 r., III CZP 25/08; wyrok z dnia 9 września 2011 r., I CSK 584/10; wyrok z dnia 17 lutego 2011 r., .IV CSK 290/10; wyrok z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06; wyrok z dnia 4 stycznia 2007 r., V CNP 132/06; wyrok z dnia 9 lutego 2010 r., I BU 9/09; wyrok z dnia 17 marca 2000 r., WA 7/00; wyrok z dnia 5 lipca 2005 r., III CK 3/05; wyrok z dnia 19 kwietnia 2012 r., IV CSK 405/11; wyrok z dnia 4 grudnia 2013r., II BP 5/13; postanowienie z dnia 10 października 2013 r., II BP 6/13; wyrok z dnia 18 stycznia 2013 r., IV CSK 270/12; wyrok z dnia 17 października 2007 r., II CSK 246/07; uchwała z dnia 27 kwietnia 2001 r., I KZP 8/01; uchwała z dnia 25 marca 2003 r., I KZP 4/03; wyrok z dnia 6 czerwca 2013 n, III KK 147/13; uchwała siedmiu sędziów z dnia 20 czerwca 2012 r., I KZP 8/12; uchwała siedmiu sędziów z dnia 9 czerwca 2006 r., I KZP 11/06; postanowienie z dnia 20 grudnia 2018 r., V KK 522/18; wyrok z dnia 8 stycznia 2002 r., I CKN 581 /99; wyrok z dnia 12 stycznia 2005 r., I CK 436/04; wyrok z dnia 11 stycznia 2013 r., I CSK 289/12; wyrok z dnia. 30 listopada 2007 r., IV CSK 310/07; wyrok z dnia 29 września 2010 r., V CSK 19/10 oraz wyrok z dnia 21 kwietnia 2010 r., V CSK 352/09.

W ostatniej kolejności wnioskodawca został wezwany do wykazania, w terminie 7 dni, że uzyskanie orzeczeń Sądu Najwyższego o następujących sygnaturach akt:

1) I PR 1/85,

2) I CR 419/89,

3) I URN 38/94,

4) VKKN 472/00,

5) IV KK 347/09,

6) III KKN 291/01,

7) IV CKN 382/00,

8) I KZP 27/99,

9) IV KK 172/02.

10) I KZP 29/04,

11) IV CKN 970/00,

12) IBP 2/08,

13) I CK 377/03,

14) I KZP 35/95,

15) I KZP 8/00,

16) III KZ 90/10,

17) I KZP 16/00,

18) I KZP 33/04,

19) ICKU 111/97,

20) 111 CKN 553/98,

21) II CKN 425/01,

- ma szczególne znaczenie dla interesu publicznego.

Organ wskazał, że informacja ta ma charakter przetworzony i w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego. Oba wezwania z dnia [...] marca 2023 r. pozostały jednak bez odpowiedzi. W ocenie Organu udostępnienie żądanych przez wnioskodawcę informacji wymagałoby przetworzenia, a mianowicie stworzenia tylko dla wnioskodawcy i na jego żądanie nowego zbioru orzeczeń Sądu Najwyższego według ściśle ustalonych wytycznych.

Zdaniem Organu przeprowadzona analiza sprawy wskazuje, że przesłanka interesu społecznego nie została spełniona. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że informacja, o którą wniósł, mogłaby zostać wykorzystana w celu wywierania wpływu na poprawę funkcjonowania Sądu Najwyższego, czy sądownictwa w ogólności. Spełnienie tej przesłanki jest zaś, niezbędne dla uznania, że żądana Informacja ma znaczenie dla interesu publicznego. Uzyskanie żądanej informacji przetworzonej wiąże się natomiast z koniecznością zaangażowania określonych środków osobowych i organizacyjnych, trudnych do pogodzenia z bieżącą działalnością Sądu Najwyższego.

Decyzją z dnia [...] maja 2023 r., Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego odmówił udostępnienia żądanego przez Wnioskodawcę zbioru orzeczeń.

D. C. wniósł skargę na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...] maja 2023r., w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wskazał, że decyzja jest niezgodna z prawem, ponieważ wnioskowane orzeczenia nie są nigdzie dostępne.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga oceniana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W niniejszej sprawie, bezspornym jest że Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy ustawy zostały spełnione. Kwestią sporną między stronami pozostaje wykładnia pojęcia "informacji przetworzonej" na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Należy zwrócić uwagę, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że jeżeli ustawodawca wyłącza w odniesieniu do określonej informacji publicznej obowiązek jej udostępnienia, to czyni to w sposób wyraźny. Ponadto, tam, gdzie ustawa nie reguluje w specjalny sposób kwestii udostępnienia informacji publicznej, nie wyłącza zastosowania u.d.i.p. (por. wyroki NSA - z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1516/11, LEX nr 1133463; z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1372/11, LEX nr 1069588; z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11, LEX nr 1122883; z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1393/12, LEX nr 1363604).

W myśl art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym o treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu . Do grupy tej niewątpliwie należy zaliczyć wyroki żądane przez Wnioskodawcę w niniejszej sprawie. Informacja ta może być udostępniona po uwzględnieniu ograniczeń, o których mowa w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Każdorazowo organ, udostępniając informację publiczną, która w sposób bezpośredni lub pośredni dotyczy osoby fizycznej, zobligowany jest do wyważenia jej prawa do prywatności względem wartości publicznej w postaci dostępu do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podniesiono, że w sytuacji wystąpienia okoliczności wynikających z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. możliwe jest udostępnienie informacji po wymazaniu tzw. danych wrażliwych - anonimizacji (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt SAB/Sz 95/19, LEX nr 2763198).

Informacja przetworzona to informacja, która w chwili złożenia wniosku nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych na podstawie posiadanych informacji prostych (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1746/14; CBOSA). W ten sposób staje się niejako nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu obowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 33/15; CBOSA). Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiąże się zatem z potrzebą odpowiedniego przetworzenia istniejących informacji, co jednak nie zawsze oznacza wytworzenie rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu (np. analizie, zsumowaniu, zredagowaniu) według kryteriów określonych przez wnioskodawcę, a zatem w pewnych okolicznościach również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt III OSK 5896/21; z dnia 25 stycznia 2019 r. sygn. akt III OSK 1233/21; z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1362/17, z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1645/14; CBOSA).

W niniejszej sprawie nie ma zdaniem Sądu wątpliwości, że żądana informacja publiczna nie wyczerpuje znamion informacji przetworzonej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ w sposób sprzeczny stwierdza, że z jednej strony posiada żądane dokumenty (wyroki), a zatem uznaje je za informację nieprzetworzoną, z drugiej strony ich udostępnienie miałoby się wiązać z wytworzeniem nowej informacji wskutek czasochłonnej kwerendy i analizy posiadanych materiałów oraz ich anonimizacji.

W mniemaniu Sądu argumentacja Organu nie zasługuje na uwzględnienie; samo odnalezienie żądanych wyroków w prowadzonych przez Organ zbiorach, ich skopiowanie oraz anonimizacja, a następnie udostępnienie nie należą do czynności wymagających nadmiernego wysiłku intelektualnego czy analitycznego pracowników. Trzeba zauważyć, że nie należy mylić na gruncie u.d.i.p. przekształcenia informacji (np. w powyższy sposób) z jej przetworzeniem (por. pkt 2 komentarza do art. 3 u.d.i.p. w: A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz.", Warszawa 2023 r.).

Także zakres przedmiotowy wniosku Skarżącego nie implikuje uznania żądanej informacji za przetworzoną, nawet jeżeli jej udostępnienie wiązałoby się z ponadprzeciętnymi kosztami oraz zaangażowaniem personelu. Organ nie przedstawił w sposób dostateczny racjonalnych argumentów na poparcie dokonanej przez siebie subsumpcji.

W ocenie Sąd doszło zatem do naruszenia dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit. a u.d.i.p, zgodnie z którym, udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym o treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu .

Ponownie rozpatrując wniosek Organ weźmie pod uwagę ocenę prawną wynikająca z uzasadnienia orzeczenia (art. 153 p.p.s.a.).

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.