Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1837/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 3 § 1 i 2 pkt 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 5, § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 627/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 23 czerwca 2021 r. (II SA/Gd 627/15) oddalił skargę [...] (Skarżący) na decyzję Wojewody Pomorskiego (Wojewoda) z 21 sierpnia 2015 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną zarzucając mu:

I. na podstawie art 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływa na wynik sprawy tj:,

1. art 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., w zw. z art 151 p.p.s.a. w zw. z art 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 kpa, w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego polegającego na braku dokonania analizy jak najmniejszej uciążliwości przeprowadzenia inwestycji dla skarżącego oraz poprzez brak odzwierciedlenia tej analizy w uzasadnienie decyzji Wojewody z 21 sierpnia 2015 r. uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z 27 czerwca 2013 r., poprzez pominięcie słusznego interesu skarżącego, poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do przeprowadzenia inwestycji z najmniejszą dla skarżącego uciążliwością. Uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga aby przebieg planowanej inwestycji był dla nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawo własności właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum,

2. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990, dalej zwanej "u.g.n.") poprzez brak określenia w sentencji (rozstrzygnięciu) decyzji Wojewody z 21 sierpnia 2015 r. całkowitej powierzchni obszaru ograniczenia, oraz parametrów techniczno-użytkowych planowanej inwestycji, w tym w szczególności poprzez brak sprecyzowania powierzchni zajętej przez słup i jego fundament, głębokości posadowienia słupa - jego fundamentów, parametrów słupa, jego wysokości oraz typu słupa, czy będzie to słup kratowy, czy inny, i wysokości zawieszenia przewodów, szerokości rozstawu przewodów, natężenia i mocy linii,

II. podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie tj.

1. art. 124 ust 1 u.g.n. poprzez brak sprecyzowania w sentencji (rozstrzygnięciu) decyzji Wojewody z 21 sierpnia 2015 r. całkowitej powierzchni obszaru ograniczenia, oraz parametrów techniczno-użytkowych planowanej inwestycji, w tym w szczególności poprzez brak sprecyzowania powierzchni zajętej przez słup i jego fundament, głębokości posadowienia słupa - jego fundamentów, parametrów słupa, jego wysokości oraz typu słupa, czy będzie to słup kratowy, czy inny, wysokości zawieszenia przewodów, szerokości rozstawu przewodów, natężenia i mocy linii,

2. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z ww. przepisu, pozwalające na wydanie zaskarżonej decyzji, podczas gdy nie przeprowadzono analizy jak najmniejszej uciążliwości przeprowadzenia inwestycji przez nieruchomość skarżącego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 p.p.s.a.) i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa oraz rozpoznanie skargi na rozprawie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przed przystąpieniem do oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę sporu w sprawie.

Organ drugiej instancji uchylił decyzję Prezydenta Miasta Gdańska (Prezydent) z 27 czerwca 2013 r. i zaskarżoną do sądu pierwszej instancji decyzją z 21 sierpnia 2015 r. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb ewidencyjny [...] położonej w Gdańsku, dla której III Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarżącego, poprzez udzielenie [...] S.A. z siedzibą w Gdańsku (Inwestor), zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość dwutorowej linii napowietrznej 2x110 kV wraz z jednym słupem energetycznym - zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 będącym integralną częścią decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżony wyrokiem podzielił stanowisko organu drugiej instancji zgodnie z którym spełnione zostały wszystkie wymogi wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. :

1. decyzją Wojewody z 31 marca 2011 r. ustalona została lokalizację przedsięwzięcia EURO 2012 dla inwestycji pn.: "Budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV relacji Stacja Gdańsk [...] - istniejący słup Nr [...] linii 110kV nr 1448 relacji [...] - [...] wraz z przewodem OPGW i stacji 110/15 kV GPZ [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą",

2. z decyzji lokalizacyjnej jednoznacznie wynika przebieg inwestycji celu publicznego przez działkę Skarżącego,

3. planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego,

4. pomiędzy Skarżącym a Inwestorem przeprowadzone zostały rokowania, których przedmiotem było uzgodnienie warunków zajęcia nieruchomości na cele realizacji i eksploatacji linii.

Skarżący podniósł w skardze kasacyjnej zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego. W tej sytuacji, odnieść się należy w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Zarzut objęty punktem I.1. petitum skargi kasacyjnej jest oczywiście niezasadny. Stawiając powyższy zarzut Skarżący zarzuca Sądowi pierwszej instancji niedostrzeżenie, że nie została dokonana i przedstawiona w uzasadnieniu decyzji analiza jak najmniejszej uciążliwości przeprowadzenia inwestycji.

Stawiając powyższy zarzut Skarżący pomija, że przebieg planowanej inwestycji ustalony został na podstawie decyzji Wojewody z 31 marca 2011 r. Decyzja ta była przedmiotem kontroli instancyjnej (decyzją z 10 listopada 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody) a następnie sądowej. Wyrokiem z 22 listopada 2019 r. IV SA/WA 46/16 WSA w Warszawie oddalił skargę wniesioną na decyzję Ministra m.in. przez Skarżącego. Następnie, wniesiona również m.in. przez Skarżącego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2021 r. II OSK 2320/20.

Decyzja Wojewody z 31 marca 2011 r. podlegała również kontroli w ramach postępowania nadzwyczajnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1549/18, oddalił skargę kasacyjną Skarżącego od wyroku WSA w Warszawie z 20 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2945/16, którym oddalono skargi m.in. Skarżącego na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 9 września 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 31 marca 2011 r. oraz decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 10 listopada 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody z 31 marca 2011 r.

Jak wynika z ustaleń faktycznych poczynionych przez organy i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, które w tym zakresie nie były kwestionowane przez Skarżącego na etapie skargi kasacyjnej, przebieg planowanej linii zgody jest z decyzją Wojewody z 31 marca 2011 r.

Następnie przypomnieć należy, że właśnie dla zagwarantowania jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości organ drugiej instancji uchylił decyzję Prezydenta. Decyzja organu pierwszej instancji zezwalała Inwestorowi na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość przewodów i urządzeń elektrycznych służących do przesyłania energii elektrycznej oraz podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń w postaci dwutorowej linii napowietrznej 2x100 kV wraz z jednym słupem energetycznym, obejmującej odcinek linii o długości ok. 193 m - zgodnie z projektem wskazanym w załączniku stanowiącym integralną część decyzji. Organ drugiej instancji uznając, że tak udzielone zezwolenie ma zbyt szeroki charakter uchylił decyzję organu pierwszej instancji i udzielił zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość dwutorowej linii napowietrznej 2x110 kV wraz z jednym słupem energetycznym - zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 będącym integralną częścią decyzji. Oznacza to, że organ drugiej instancji rozważył kwestie związane z realizacją planowanej inwestycji oraz podjął działania zmierzające do ograniczenia jej uciążliwości dla Skarżącego.

Niezasadne są również zarzuty pominięcia słusznego interesu Skarżącego. Inwestycja objęta decyzją Wojewody z 31 marca 2011 r. i miała charakter liniowy przebiegała przez kolejne nieruchomości nie było możliwe dopasowanie jej przebiegu do indywidualnych życzeń i potrzeb każdego z właścicieli nieruchomości. Tym niemniej zwrócić należy uwagę, że jak wynika za akt sprawy przebieg linii planowano z uwzględnieniem sugestii właściciela nieruchomości czyli Skarżącego o czym świadczy treść protokołu rozprawy administracyjnej z 15 listopada 2012 r.

Za niezasadny uznać należało zatem zarzut naruszenia art 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., w zw. z art 151 p.p.s.a. w zw. z art 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd pierwszej instancji nie uchybił wskazanym przepisom p.p.s.a. podzielając ustalenia faktyczne poczynione przez organy oraz uznając, że brak jest podstaw do przyjęcia by zaskarżona decyzja Wojewody naruszała powołane przepisy.

Sąd kasacyjny podziela również stanowisko Sądu pierwszej instancji zgodnie z którym kwestie terytorialnego zasięgu ograniczenia prawa własności Skarżącego, w tym miejsce posadowienia słupa wynikają wprost z załącznika do decyzji organu drugiej instancji. Z załącznika tego wynika długość metrów bieżących w osi linii, Ilość słupów i miejsce ich posadowienia, powierzchnia terenu w pasie oddziaływania linii oraz powierzchnia ograniczona rzutem skrajnych przewodów linii przebieg osi projektowanej linii, położenie skrajnych przewodów linii oraz zakres oddziaływania pola elektromagnetycznego projektowanej linii.

Kwestie związane z mocą, natężeniem i zasięgiem oddziaływania linii również zostały określone w decyzji poprzez wskazanie, że dotyczy ona budowy linii 2x110kV jak również poprzez określenie zakresu oddziaływania jej pola elektromagnetycznego.

W konsekwencji, Sąd pierwszej instancji nie naruszył przywołanych w punkcie I. 2. petitum skargi kasacyjnej art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. uznając, że decyzja organu drugiej instancji zawiera rozstrzygnięcie wymagane przepisem prawa materialnego to jest art. 124 ust. 1 u.g.n.

Za niezasadne Sąd kasacyjny uznaje również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Zarzut objęty punktem II. 1 petitum skargi kasacyjnej stanowi powtórzenie zarzutu naruszenia przepisów postępowania objętego punktem I.2. petitum skargi kasacyjnej. Do zarzutu tego Sąd kasacyjny odniósł się już powyższej uznając, że decyzja organu drugiej instancji wraz z załącznikiem graficznym zawiera wszystkie niezbędne elementy pozwalające na określenie zakresu ograniczenia prawa własności Skarżącego do przedmiotowej działki w związku z realizacją planowanej linii.

Zarzut naruszenia prawa materialnego objęty punktem II.2. petitum skargi kasacyjnej stanowi powtórzenie zarzutu naruszenia prawa procesowego zawartego w punkcie I.1. petitum skargi kasacyjnej, do którego również odniesiono się już wcześniej.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 184 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku sporządzone zostało stosownie do art. 193 zdanie 2 p.p.s.a. zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Zarządzeniem z 9 listopada 2021 r. strony postępowania zostały poinformowane, że w związku ze zmianą art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm., dalej: "ustawa z 2 marca 2020 r.".), wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach w których strony nie wyraziły zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. Z uwagi na brak zgody wszystkich stron postępowania na przeprowadzenie rozprawy na odległość sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r.