Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1648/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 24f ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant starszy referent Monika Kostecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. O. na zarządzenie zastępcze Wojewody Małopolskiego z dnia 19 lipca 2023 r., znak: WN-II.4102.2.2023, w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Podpisanym w dniu 19 lipca 2023 r. zarządzeniem zastępczym w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miejskiej w Myślenicach Pana K. O., znak: WN-II.4102.2.2023, wydanym na podstawie art. 98a ust. 1 i 2 w zw. z art. 24f ust. 1 i 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), Wojewoda Małopolski stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego wskutek naruszenia zakazu zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, że doręczone w dniu 16 maja 2023 r. wezwanie Rady Miejskiej w Myślenicach do podjęcia w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego okazało się bezskuteczne, albowiem pismem z dnia 16 czerwca 2023 r. Przewodniczący Rady Miejskiej w Myślenicach poinformował, że Rada Miejska w Myślenicach najpierw wykreśliła z porządku obrad sesji w dniu 27 stycznia 2023 r. pkt 21 ("Rozpatrzenie i podjęcie uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy Myślenice"), a następnie nie przyjęła negatywnie zaopiniowanego przez Komisję Skarg, Wniosków i Petycji projektu uchwały na sesji w dniu 28 lutego 2023 r. Organ nadzoru wyjaśnił, że radny prowadzi działalność gospodarczą pod firmą O., ul. [...] nr [...], [...] M. – NIP [...] i w ramach tej działalności korzystał i korzysta z obiektów sportowych: 1) LKS "Orzeł Myślenice" (umowa użyczenia kompleksu szatni oraz boisk z dnia 7 marca 2013 r. – przedłużana aneksami do dnia 31 grudnia 2023 r.); 2) Szkoły Podstawowej nr 2 im. Bohaterów Westerplatte w Myślenicach (umowa najmu sali gimnastycznej w celu prowadzenia zajęć pozalekcyjnych/sportowych z dnia 25 października 2020 r. przedłużona umową z dnia 1 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.); 3) Szkoły Podstawowej nr 3 im. Jana Pawła II w Myślenicach (umowy najmu). Organ nadzoru podkreślił, że art. 24f ust. 1 u.s.g. nie ogranicza zakazu do "własności" lub do "zarządzania" mieniem komunalnym, lecz używa znacznie pojemniejszego określenia "wykorzystywanie mienia". Generalny zakaz korzystania przez radnego z mienia gminnego w jakikolwiek sposób (a więc nie tylko używania czy posługiwania się takim mieniem) w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej – i to bez względu na jej przedmiot, jak i rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny – ma charakter bezwzględny. Co prawda orzecznictwo sądowoadministracyjne – w drodze wyjątku – przyjmuje, że poza zakresem zastosowania tego przepisu jest działalność prowadzona w oparciu o mienie gminy powszechnie dostępne (parkingi, biblioteki gminne), jednakże korzystanie z boisk sportowych i sal gimnastycznych w obiektach należących do gminy nie ma charakteru ogólnodostępnego, albowiem oczywistym jest, że nie każdy może w tych obiektach prowadzić swoją działalność trenerską. Organ nadzoru podkreślił, że prowadzenie działalności sportowo-rekreacyjnej w kadencji 2018-2023 jest bezsporne, skoro sam radny przyznał, że korzysta z nieruchomości od 2012 r. do chwili obecnej, a jako adres swojej siedziby i wykonywania działalności gospodarczej od początku wskazywał będący jednocześnie siedzibą LKS "Orzeł" w Myślenicach na terenie nieruchomości dzierżawionej od Gminy Myślenice (działka nr [...], KW nr [...]).

Pismem z dnia 21 września 2023 r. K. O. złożył skargę na powyższe zarządzenie zastępcze i wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Skarżący zarzucił: 1) niedostateczne i wadliwe wyjaśnienie stanu faktycznego, a także dowolną i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do: a) pominięcia faktu, że skarżący korzystał – w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą – z mienia komunalnego na zasadach rynkowych, bez jakiegokolwiek uprzywilejowania wynikającego z piastowanej przezeń funkcji radnego miejskiego oraz na warunkach powszechnie ustalonych w odniesieniu dla tego typu czynności prawnych dla wszystkich zainteresowanych mieszkańców czy przedsiębiorców, a także, iż skarżący jest radnym miejskim opozycyjnym, a zatem nie miał nawet potencjalnej (teoretycznej) możliwości wykorzystania swojej funkcji na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej; b) błędnego przyjęcia, iż sposób korzystania przez skarżącego – w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą – z mienia komunalnego nie ma charakteru ogólnodostępnego, podczas gdy w rzeczywistości: każdy zainteresowany przedsiębiorca czy mieszkaniec może korzystać z mienia Miasta i Gminy Myślenice na potrzeby swojej działalności gospodarczej w taki sposób, jak robi to skarżący; inni przedsiębiorcy również korzystają – na potrzeby swojej działalności gospodarczej – z tych samych składników mienia Miasta i Gminy Myślenice, z których korzysta skarżący; skarżący korzysta ze składników mienia Miasta i Gminy Myślenice w sposób transparentny i na takich samych zasadach, jak każdy inny przedsiębiorca, który wyraża taką wolę – co prowadzi do wniosku, że korzystanie przez skarżącego z mienia komunalnego polegało na zasadach rynkowych bez jakiegokolwiek uprzywilejowania wynikającego z piastowanej przezeń funkcji radnego miejskiego oraz na warunkach powszechnie ustalonych w odniesieniu dla tego typu czynności prawnych dla wszystkich zainteresowanych mieszkańców i przedsiębiorców; 2) naruszenie art. 24f ust. 1 u.s.g. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej (szkółki piłkarskiej) przy wykorzystaniu wynajętej na zasadach rynkowych oraz zasadach powszechności i ogólnej dostępności infrastruktury sportowej należącej do Gminy i Miasta Myślenice, jest prowadzeniem działalności gospodarczej przez radnego z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, podczas gdy skarżący prowadząc w ten sposób działalność gospodarczą, nie korzysta z mienia Miasta i Gminy Myślenice w sposób uprzywilejowany; 3) art. 24f ust. 1a u.s.g. przez uznanie, że skarżący, który prowadził przed rozpoczęciem wykonywania mandatu działalność gospodarczą (szkółkę piłkarską), powinien zaprzestać prowadzenia tej działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania, podczas gdy na radnym nie spoczywał taki obowiązek, bowiem w świetle prawidłowej interpretacji prezentowanej w orzecznictwie nie prowadził on niedozwolonej radnemu działalności gospodarczej, o której mowa w art. 24f ust. 1 u.s.g.; 4) art. 98a ust. 1 i 2 u.s.g. przez uznanie, że skarżący naruszył ustawowy zakaz łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach działalności, podczas gdy skarżący nie prowadził działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy w rozumieniu art. 24f ust. 1 u.s.g.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł w szczególności, że w 2012 r. (przed objęciem funkcji radnego w 2014 r. i reelekcją w 2018 r.) rozpoczął jednoosobową działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu – pierwszej tego typu na terenie powiatu – szkółki piłkarskiej, której głównym celem było i jest krzewienie aktywności fizycznej wśród dzieci. To, że skarżący był założycielem szkółki piłkarskiej, zawsze było powszechnie wiadome (w kampanii wyborczej podkreślał, że prowadzi działalność gospodarczą i pracuje na rzecz rozwoju dzieci i młodzieży). Mieszkańcy i radni wiedzieli, gdzie znajduje się szkółka, i że korzysta z infrastruktury należącej do gminy, bo gmina posiada jedyne zaplecze sportowe pozwalające na organizowanie szkoleń młodych piłkarzy. Tymczasem "nagle" po 9 latach samorządowej pracy "ujawniono", że skarżący nielegalnie korzysta z mienia gminnego. Skarżący podniósł, że nie każde korzystanie z mienia komunalnego przez radnego-przedsiębiorcę jest zabronione. Wszak każdy przedsiębiorca w mniejszym lub większym stopniu zawsze korzysta z mienia komunalnego (np. drogi, chodniki, sieci kanalizacyjne, wodociągi). Wypaczeniem ratio legis art. 24f u.s.g. byłaby zatem taka wykładnia, w wyniku której radnymi mogliby zostawać wyłącznie emeryci, renciści i bezrobotni. W ocenie skarżącego o prowadzeniu przez radnego działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy można mówić wtedy, gdy dzieje się to na uprzywilejowanych zasadach (przy wykorzystaniu pozycji w gminie). Tymczasem skarżący (radny opozycyjny) prawo do korzystania z nieruchomości gminnych uzyskał w sposób transparentny w oparciu o pisemne umowy na warunkach rynkowych oraz obowiązujące przepisy i na zasadach ustalonych przez gminę – na zasadzie powszechnej dostępności i na powszechnie ustalonych warunkach, czyli jak każdy inny mieszkaniec czy przedsiębiorca, bo każdy może odpłatnie wynająć pomieszczenia w szkołach podstawowych, basenie, kinie czy innych obiektach należących do gminy. Nie wiadomo, dlaczego organ nadzoru przyjął, że nie każdy może w tych obiektach prowadzić swoją działalność, zwłaszcza że wielu przedsiębiorców niebędących radnymi rzeczywiście to robi i ma tam siedziby, np. przy ul. [...]: Ł. K. (NIP: [...]), J. O. (NIP: [...]), J. P. (NIP: [...]), w miejskiej pływalni AQUARIUS przy ul. Ogrodowej 19: M. O. (NIP: [...]), B. M. (NIP [...]), D. S. (NIP: [...]). Skarżący – pasjonujący się sportem absolwent kierunkowych studiów wyższych, kursów i licznych stażów trenerskich w najlepszych krajowych i zagranicznych klubach piłkarskich – podkreślił, że korzysta z mienia gminnego, bo tylko gmina dysponuje infrastrukturą sportową niezbędną do prowadzenia jego działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniósł, że bez znaczenia jest okoliczność, iż fakt prowadzenia szkółki piłkarskiej z wykorzystaniem gminnej infrastruktury był powszechnie znany. Nie można uznać, że sposób korzystania z mienia gminnego miał charakter ogólnodostępny, skoro skarżący nie wykazał, że miało miejsce jakiekolwiek postępowanie konkurencyjne na warunkach powszechnie ustalonych, które zapewniałoby możliwość skorzystania z tej infrastruktury przez inne podmioty niż on ani też nie wykazał, że podjęto uchwałę o wyłączeniu konieczności przeprowadzenia przetargu na korzystanie z tych nieruchomości. Skarżący nie wykazał istnienia jednolitych zasad udostępniania nieruchomości lub stosowania jednolitych stawek czynszu. Z wyjaśnień skarżącego oraz z uzasadnienia skargi wynika, że decyzję o zawarciu umowy podejmowali samodzielnie dyrektorzy placówek szkolnych działający we własnym imieniu lub w imieniu Gminy Myślenice. W umowach dowolnie ustalano warunki korzystania z tego mienia co do charakteru zawieranych umów (najem albo użyczenie) oraz odpłatności (czynsz albo odpłatność jedynie za media).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Przepisy te korespondują z art. 98 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 609, dalej "u.s.g."), który stanowi, że rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia (ust. 1). Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze (ust. 3). Zgodnie z art. 98a ust. 3 u.s.g., art. 98 stosuje się odpowiednio do zarządzenia zastępczego, o którym mowa w art. 98a. ust. 2 u.s.g., z tym że uprawniona do złożenia skargi jest również osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze. Zarządzenie zastępcze podejmowane na podstawie art. 98 ust. 2 u.s.g. stanowi rodzaj rozstrzygnięcia nadzorczego (por. T. Woś, w: T. Woś (red.), Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2015, s. 94).

Procedura i przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego gminy zostały uregulowane w u.s.g. oraz w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j Dz.U. z 2023 r. poz. 2408, dalej "k.w."). W przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 383 § 1 pkt 1-5 k.w. (w szczególności w przypadku naruszenia ustawowego obowiązku łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności) – następuje z mocy prawa wygaśnięcie mandatu radnego. Zgodnie z art. 383 § 2 k.w., wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 – z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3, 5 i 7, stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Uchwała ta ma charakter deklaratywny. Jeżeli rada nie wyda aktu potwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego, aktualizuje się tryb określony w art. 98a ust. 1 i 2 u.s.g., tj. wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni, a w razie bezskutecznego upływu terminu, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 września 2023 r., II SA/Bk 595/23, CBOSA).

"W przypadku, gdy rada gminy nie podejmie uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu, to wojewoda wzywa ten organ do podjęcia uchwały w terminie 30 dni, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej wydaje zarządzenie zastępcze. Wojewoda, jako organ nadzoru, wydając zarządzenie zastępcze o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego działa za radę gminy zobowiązaną do podjęcia uchwały o określonej treści. Zarządzenie zastępcze nie jest aktem nadzoru unieważniającym lub w inny sposób usuwającym z obrotu prawnego uchwałę rady gminy bądź zarządzenie wójta. Istota zarządzenia zastępczego polega na tym, że zastępuje ono dany organ w przypadku jego bezczynności w zakresie podjęcia obligatoryjnego aktu (np. uchwały) o określonej treści. W przypadku zaistnienia przesłanek z art. 98a ust. 1 u.s.g. i jednoczesnego niepodjęcia przez radę gminy uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego na wezwanie właściwego organu, organ ten, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, ma obowiązek wydać zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego. Tym samym właściwy wojewoda, jako organ nadzoru, w przypadku, gdy rada gminy podejmuje uchwałę, że nie znajduje przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, może wydać zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie tego mandatu niezależnie od tego, czy uchwała rady gminy o braku podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego pozostaje w obrocie prawnym lub została z niego wyeliminowana. Warunkiem wydania zarządzenia zastępczego na podstawie art. 98a ust. 2 u.s.g. nie jest uprzednie wyeliminowane ewentualnej uchwały rady gminy o odmowie wygaśnięcia mandatu radnego (...). Pod pojęciem: "bezskutecznego upływu terminu", o którym mowa w art. 98a ust. 2 u.s.g., należy rozumieć zarówno stan, w którym rada gminy w ogóle nie podjęła uchwały w przedmiocie wygaśnięcia mandatu, jak i stan faktyczny polegający na wydaniu uchwały niezgodnej z obowiązkiem wynikającym z art. 98a ust. 1 u.s.g., a więc odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia mandatu, mimo ziszczenia się ku temu przesłanek" (wyrok NSA z dnia 23 maja 2023 r., III OSK 1668/22, CBOSA).

Kontrolując zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody Małopolskiego z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu i nie ma podstaw do pozbawienia go mocy wiążącej. Zarzuty sformułowane w skardze okazały się niezasadne.

Spełnione zostały opisane w art. 98a u.s.g. przesłanki formalne wydania przez organ nadzoru zarządzenia zastępczego w postaci bezskutecznego wezwania Rady Miejskiej w Myślenicach do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni oraz powiadomienia ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Wojewoda Małopolski prawidłowo ustalił również zaistnienie przesłanki wygaśnięcia mandatu radnego wynikającej z art. 383 § 1 pkt 5 k.w., tj. naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Chodzi o zakaz statuowany w art. 24f u.s.g. Zgodnie z tym ostatnim przepisem radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności (ust. 1). Jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 383 k.w. (ust. 1a).

Ustalenia faktyczne, będące podstawą zaskarżonego zarządzenia, zostały poczynione prawidłowo i nie budzą wątpliwości. Wynika z nich jednoznacznie, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą O. – K. O. i w ramach tej działalności korzystał i korzysta z obiektów sportowych: 1) LKS "Orzeł Myślenice" (umowa użyczenia kompleksu szatni oraz boisk z dnia 7 marca 2013 r. – przedłużana aneksami do dnia 31 grudnia 2023 r.); 2) Szkoły Podstawowej nr 2 im. Bohaterów Westerplatte w Myślenicach (umowa najmu sali gimnastycznej w celu prowadzenia zajęć pozalekcyjnych/sportowych z dnia 25 października 2020 r. przedłużona umową z dnia 1 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.); 3) Szkoły Podstawowej nr 3 im. Jana Pawła II w Myślenicach (umowy najmu). Decyzję o zawarciu umowy podejmowali samodzielnie dyrektorzy placówek szkolnych działający we własnym imieniu lub w imieniu Miasta i Gminy Myślenice. W umowach ustalano warunki korzystania z infrastruktury; dotyczy to charakteru zawieranych umów (najem albo użyczenie) oraz odpłatności (czynsz albo odpłatność jedynie za media). Okoliczności te są należycie udokumentowane (w aktach znajdują się m.in. odnośne umowy) i w gruncie rzeczy jawią się jako bezsporne.

Zdaniem Sądu, Wojewoda Małopolski prawidłowo ocenił, że poczynione ustalenia faktyczne wyczerpują hipotezę zakazu z art. 24f u.s.g. i że zakaz ten został naruszony – skarżący prowadził i prowadzi działalność gospodarczą (szkółkę piłkarską) na własny rachunek z wykorzystaniem mienia komunalnego Miasta i Gminy Myślenice. Wbrew twierdzeniom skargi wykorzystywanie mienia komunalnego gminy nie ma w tym przypadku charakteru ogólnodostępnego. Nie jest ono tożsame ani nawet porównywalne z wykorzystywaniem takiego mienia komunalnego jak drogi publiczne, chodniki, sieć kanalizacyjna czy wodociąg.

"Zauważyć należy, że norma art. 24f ust. 1 u.s.g. nie ogranicza zakazu do "własności" ani do "zarządzania" mieniem komunalnym, lecz używa znacznie pojemniejszego określenia: "wykorzystanie mienia", którego granice desygnatów są o wiele trudniej uchwytne. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że sformułowanie: "wykorzystywanie" odnosi się do wszystkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bez względu na to, czy wykorzystanie to ma podstawę prawną, czy jest stałe bądź jednorazowe, wreszcie czy jest odpłatne czy też nieodpłatne (...). Nie jest też istotne, czy radny prowadzący działalność gospodarczą, jako jedyny korzysta z mienia komunalnego, czy też korzystają z niego także inne osoby. Wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego i nie ma znaczenia, czy przy wykorzystaniu tego mienia komunalnego radny odniósł korzyści, czy też nie. Na pewno to wykorzystanie mienia gminy musi pozostawać w związku funkcjonalnym z działalnością gospodarczą" (wyrok NSA z dnia 22 września 2023 r., III OSK 2050/22, CBOSA).

W powołanym wyroku z dnia 22 września 2023 r. (który zapadł na gruncie podobnego stanu faktycznego jak w sprawie niniejszej – przedmiotem oceny było bowiem wynajęcie przez radnego torów na pływalni krytej w celu prowadzenia szkoły nauki pływania) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił też, że czym innym jest korzystanie z mienia komunalnego na zasadzie powszechnej dostępności usług na warunkach ogólnych, a czym innym "korzystanie z mienia komunalnego na podstawie indywidualnych umów zawartych z przedsiębiorcami, a zatem nie na warunkach powszechnej dostępności, lecz dla prowadzenia własnej działalności gospodarczej z jego wykorzystaniem". W okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwie ma miejsce ten drugi przypadek, tym bardziej, że umowy (najmu, użyczenia) również zawierały wiele "kwestii otwartych, podlegających dalszemu uzgodnieniu w sposób indywidualny pomiędzy stronami".

Powyższe rozważania zawierają już odniesienie się do zarzutów skargi, które Sąd uznał za niezasadne. Dodać należy, że – wbrew zarzutom skargi – okoliczności faktyczne, które były relewantne dla rozstrzygnięcia, zostały należycie wyjaśnione, a zgromadzony materiał dowodowy został prawidłowo oceniony. Zdaniem Sądu, okoliczność, że skarżący jest radnym opozycyjnym, nie ma istotnego znaczenia. Nie było też konieczności wykazywania, czy skarżący de facto był uprzywilejowany, czy odnosił korzyści ani czy działał nietransparentnie. "Wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego i nie ma znaczenia, czy przy wykorzystaniu tego mienia komunalnego radny odniósł korzyści, czy też nie. Przepis art. 24f ust. 1 u.s.g. nie uzależnia bowiem wygaśnięcia mandatu radnego od osiągnięcia zysku z korzystania z mienia komunalnego, lecz rozstrzygający jest sam fakt korzystania z tego mienia" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 października 2022 r., IV SA/Po 500/22, CBOSA). Korzystanie przez skarżącego z mienia Miasta i Gminy Myślenice nie miało – o czym była mowa wyżej – znamion korzystania z mienia komunalnego na zasadzie powszechnej dostępności. Powołane w zarzutach skargi przepisy prawa materialnego (art. 24f ust. 1 i ust. 1a, art. 98a ust. 1 i 2 u.s.g.) zostały przez organ nadzoru prawidłowo zinterpretowane i prawidłowo zastosowane – nie doszło zatem do naruszenia tych przepisów.

Nawiązując do podniesionej na rozprawie kwestii posłużenia się przez organ nadzoru w zaskarżonym zarządzeniu określeniem "naruszenie zakazu zarządzania działalnością gospodarczą" (a nie określeniem "naruszenie zakazu prowadzania działalności gospodarczej"), wskazać należy, że – zdaniem Sądu – ma ona charakter nieistotny, nie ma znaczenia z punktu widzenia mocy wiążącej zaskarżonego zarządzenia i tym samym nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.