Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 176/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 4 ust. 1, 2, 3 i 4 (obecnie Dz.U. z 2023 r. poz. 955 ze zm.)
journal: Dz.U. 2018 poz 701
law: Rozporządzenie Miniistra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych  zwolnień - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 11 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 stycznia 2024 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania zgłoszenia celnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco.

W dniu 23 lipca 2021 r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. (dalej jako "skarżąca" lub "strona"), działająca jako przedstawiciel pośredni [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B., dokonała zgłoszenia celnego (nr [...]) w procedurze dopuszczenia do obrotu z jednoczesnym wprowadzeniem do obrotu krajowego towaru z Ukrainy, który podlega zwolnieniu z podatku VAT w przypadku dostawy do innego państwa członkowskiego UE. Towar zadeklarowany został jako olej z nasion słonecznika do zastosowań technicznych o wadze netto 245 140 kg. Krajem przeznaczenia były Niemcy, a nabywcą towaru firma [...] z siedzibą w B. . Do obliczenia kwoty należności celnych zastosowano preferencyjną stawkę celną w wysokości 0%. Zgłaszający zadeklarował kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 260 894 zł przy zastosowaniu 23% stawki podatku VAT, z metodą płatności "Z" – całkowite zwolnienie od podatku bez złożenia zabezpieczenia, natomiast w polu informacji dodatkowej zgłoszenia zadeklarował kod "4PL04", wskazujący na rozliczenie VAT w procedurze 4200.

W trakcie kontroli celno-skarbowej prowadzonej przez Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie wobec [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1 maja 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. ustalono, że w przypadku zgłoszenia celnego z dnia 23 lipca 2023 r. nr [...] nie zostały spełnione warunki zwolnienia, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz. U. z 2020 r. poz. 1983), dalej jako "rozporządzenie w sprawie zwolnień od podatku VAT". Firma [...], jako ostatnia z podmiotów w łańcuchu dostaw nie zadeklarowała wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od Spółki [...] oraz nie złożyła deklaracji podatkowych w państwie przeznaczenia, co oznacza, że nie rozliczyła podatku jako ostatni podmiot w łańcuchu transakcji.

Pismem z dnia 13 stycznia 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej wezwał skarżącą do przedstawienia uwierzytelnionych dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego [...]

W dniu 23 stycznia 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o korektę zgłoszenia celnego Nr [...] w części dotyczącej rodzaju przedstawicielstwa, wskazując, że zawiera ono błędne oznaczenie, tj. zamiast przedstawiciel pośredni "3", winno być przedstawiciel bezpośredni "2".

Decyzją z dnia 5 czerwca 2023 r. nr [...] Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej odmówił sprostowania zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 23 lipca 2021 r., zaś po rozpatrzeniu odwołania strony od w/w decyzji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie decyzją Nr [...] z dnia 18 września 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W odpowiedzi na powiadomienie organu o zamiarze wydania niekorzystnej dla strony decyzji, skarżąca wyjaśniła, że w polu 44 zgłoszenia celnego zostały wymienione dokumenty dołączone do zgłoszenia m.in: 5DK2 - [...] (upoważnienie), 5DK6 (wyliczenie kosztów transportu), 5DK7- 708; 709; 715; 716 (certyfikat jakości), 9DK8 (oświadczenie Importera), [...] (nr listu przewozowego SMGS), N935 - [...] (faktura), N954 - [...] (nr świadectwa EUR1), [...] (dowód przeznaczenia importowanego towaru). Spółka [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. reprezentowana była na podstawie upoważnienia bezpośredniego zarejestrowanego pod numerem [...]. Upoważnienie to jest jedynym udzielonym przez [...] na rzecz skarżącej. Treść upoważnienia wskazuje, że [...] została umocowana do działania na rzecz [...] wyłącznie w charakterze przedstawiciela bezpośredniego. Z uwagi na załączone upoważnienie do zgłoszenia, organ już od momentu jego złożenia dysponował dokumentacją pozwalającą mu zweryfikować zakres i rodzaj pełnomocnictwa. Rejestracja upoważnienia bezpośredniego została dokonana przez Izbę Administracji Skarbowej w Poznaniu w systemie SZPROT, numer sprawy [...] Na podstawie rejestracji reprezentacji, Spółka [...] jest pełnomocnikiem firmy [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. od 9 czerwca 2021 r. i posiada uprawnienia do systemów AES, AIS-ICS, ACS-Import, NCTS oraz uprawnienia do udzielenia substytucji w ramach pełnomocnictwa i aktualizacji danych podmiotu, a także do pobrania próbek, składania wniosków i odbierania decyzji na podstawie upoważnienia bezpośredniego. Spółka wielokrotnie przedkładała organowi upoważnienie w trakcie postępowania, zwracając jednocześnie uwagę na jego rodzaj oraz konieczność zweryfikowania jego treści.

Decyzją z dnia 15 września 2023 r., Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej odmówił zwolnienia z podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru dokonanego na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 23 lipca 2021 r. oraz sprostował przedmiotowe zgłoszenie celne w ten sposób, że w polu 44 (dodatkowe informacje) wykreślono wpis 4PL04, zaś metodę płatności w polu 47 oznaczoną kodem "Z" zmieniono na metodę płatności o kodzie "H".

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. oraz [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z..

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 11 stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zwolnienie, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenie w sprawie zwolnień od podatku VAT ma zastosowanie przy spełnieniu warunków określonych w tym przepisie. Importer nie przedstawił w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów dokumentu potwierdzającego wykazanie w informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów co oznacza, że nie spełnił on warunku określonego w § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku VAT. Obowiązek podatkowy powstał w niniejszej sprawie w dniu 23 lipca 2021 r. Zatem do końca listopada 2021 r. strona winna była przedłożyć organowi celnemu dokument potwierdzający wykazanie w informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. W trakcie postępowania strona nie przedłożyła żadnego dokumentu potwierdzającego przesłanie kopii deklaracji VAT-UE (5) za lipiec 2021 r. Naczelnikowi Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej w wymaganym terminie. W takiej sytuacji import towarów powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na ogólnych zasadach.

Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że stosowanie 0% stawki VAT przewidzianej dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) uzależnione jest m.in. od właściwego udokumentowania tej transakcji. Podatnik powinien posiadać dwa dokumenty: dokument świadczący o przewiezieniu i dostarczeniu towarów (otrzymany przez przewoźnika, a w przypadku transportu wykonywanego przez jednego z kontrahentów własnym środkiem transportu – wystawiony przez tego kontrahenta) oraz specyfikację poszczególnych sztuk ładunku. Są to tzw. dokumenty podstawowe, określone w art. 42 ust. 3 i 4 ustawy o podatku od towarów i usług. Jeśli dokumenty te nie potwierdzają jednoznacznie dokonania WDT, to można posłużyć się też innymi dokumentami wskazującymi, że transakcja ta zaistniała. Tymi dokumentami uzupełniającymi mogą być w szczególności: korespondencja handlowa z nabywcą, w tym zamówienie; dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu; dokument potwierdzający zapłatę za towar. W przedmiotowej sprawie strona nie przedstawiła żadnego z ww. dokumentów, który potwierdza, że towar mający być przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia faktycznie był wysyłany lub transportowany na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Dołączona do akt sprawy faktura pro-forma nr [...] z dnia 22 lipca 2021 r. nie stanowi dokumentu, o którym mowa wyżej, bowiem faktura tzw. pro-forma, zgodnie z ustalonym orzecznictwem jest dokumentem będącym zapowiedzią lub propozycją faktury (zwykle faktury VAT), pełni rolę oferty handlowej, jest dokumentem, który jest zapowiedzią, że kiedyś zostanie wystawiona zwykła faktura, lecz nie jest dokumentem księgowym. Tak więc faktura pro-forma wystawiona przez Spółkę [...] na rzecz [...] nie dokumentuje dokonanej transakcji. Ustalenia kontroli celno-skarbowej wskazują ponadto, że firma [...] [...] jest znikającym podatnikiem. Firma nie zadeklarowała wewnątrzwspólnotowych nabyć od polskich podmiotów, w tym od Spółki [...], ani też odpowiednich sprzedaży. Jak wynika z treści informacji przekazanych przez zagraniczną administrację podatkową, Niemiecka Administracja Skarbowa zakończyła aktywność firmy [...] dla transakcji wewnątrzwspólnotowych z datą od dnia 1 kwietnia 2021 r. Firma nie dysponowała zapleczem technicznym pozwalającym na odbiór lub przeładunek towarów o wartości wynikających z wystawionych na jej rzecz faktur. Oznacza to, że podmiot wskazany w fakturze wystawionej w dniu 22 lipca 2021 r. nie mógł być legalnym dla transakcji wewnątrzwspólnotowych odbiorcą (ponieważ był aktywy do 1 kwietnia 2021 r.), zaś podatnik nie dopełnił aktów staranności wymaganych w obrocie gospodarczym. Faktycznego dokonania dostawy do odbiorcy wskazanego na fakturze pro-forma nie dokumentuje również kolejowy list przewozowy SMGS nr [...]. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wywóz towarów poza terytorium Polski.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję wniosła [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z.. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej ustalenia odpowiedzialności skarżącej za podatek od towarów i usług wynikający ze sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz odmowy sprostowania zgłoszenia celnego w polu nr 14 (rodzaj przedstawicielstwa). Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 269, str. 1 z późn. zm.), dalej jako "UKC", poprzez jego niezastosowanie w zakresie dotyczącym rodzaju przedstawicielstwa omyłkowo określonego w treści zgłoszenia celnego, a w konsekwencji niedokonanie przez organ z urzędu weryfikacji oraz sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym w powyższym zakresie, pomimo istnienia oczywistej sprzeczności pomiędzy informacją dotyczącą rodzaju przedstawicielstwa, wskazaną w polu 14 formularza zgłoszenia celnego, a treścią załączonego do niego upoważnienia, podczas gdy organ weryfikując z urzędu prawidłowość informacji podanych w zgłoszeniu celnym powinien był to zrobić w sposób pełny i kompleksowy, a nie jedynie wybiórczy, z pominięciem niezgodności dotyczącej rodzaju przedstawicielstwa zawartego w zgłoszeniu celnym, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do przyjęcia, że Spółka działała w charakterze przedstawiciela pośredniego Spółki [...];

2) art. 19a ust. 9 w zw. z art. 30b ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 z późn. zm.) dalej jako "ustawa o VAT" oraz w zw. z art. 77 ust. 1 i 3 w zw. z art. 5 pkt 15 UKC, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu odpowiedzialności skarżącej za podatek VAT wynikający ze sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym, podczas gdy ze względu na rzeczywisty rodzaj przedstawicielstwa (bezpośredni) skarżący nie powinien ponosić takiej odpowiedzialności. Zdaniem strony miało to wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do uznania skarżącej za podmiot odpowiedzialny solidarnie wraz z podatnikiem za zaległe zobowiązanie w podatku VAT.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja dotycząca sprostowania zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu z jednoczesnym wprowadzeniem do obrotu krajowego towaru z Ukrainy, w zakresie metody płatności podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w związku z utratą przez skarżącą prawa do zwolnienia, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku VAT.

Stosownie § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia, zwalnia się od podatku import towarów w przypadku, gdy miejscem przeznaczenia tych towarów jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju i wywóz z terytorium kraju tych towarów nastąpi w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, z zastrzeżeniem ust. 2-8 (art. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361), dalej jako "ustawa o VAT").

Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, pod warunkiem że importer, który dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT UE oraz:

1) w momencie importu:

a) podał swój ważny numer identyfikacji podatkowej, o którym mowa w art. 97 ust. 10 ustawy, przyznany mu na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych,

b) przedstawił dowód wskazujący, że importowane towary przeznaczone są do transportu lub wysyłki z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego,

c) podał ważny numer identyfikacyjny VAT:

– przyznany mu na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w państwie członkowskim przeznaczenia importowanych towarów - w przypadku, o którym mowa w art. 13 ust. 3 ustawy, albo

– nabywcy towarów przyznany mu na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w państwie członkowskim przeznaczenia importowanych towarów - w przypadku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy;

2) w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów, przedstawi odpowiednio dokumenty, o których mowa w ust. 3 lub 4;

3) w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym dokonywany jest import towarów, nie naruszył warunku, o którym mowa w pkt 2, w odniesieniu do towarów importowanych w okresie 17 miesięcy poprzedzających import towarów. Jeżeli warunek ten został naruszony, importer składa organowi celnemu w trybie stosowanym przy zabezpieczeniu należności celnych na podstawie przepisów celnych zabezpieczenie w wysokości równej kwocie podatku, który nie zostanie uiszczony.

Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia, importer jest obowiązany do przedstawienia organowi celnemu dokumentu potwierdzającego wykazanie w informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której mowa w ust. 1.

W przypadku gdy w informacji podsumowującej oprócz wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której mowa w ust. 1, są wykazane również inne wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów i nie jest możliwa identyfikacja wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której mowa w ust. 1, importer przedstawia zaświadczenie wydane przez naczelnika urzędu skarbowego potwierdzające złożenie przez importera informacji podsumowującej w zakresie tej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, a gdy importer ustanowił przedstawiciela podatkowego, o którym mowa w ust. 7, przedstawiciel ten przedstawia wraz z informacją podsumowującą odpowiednie deklaracje podatkowe zawierające informacje w zakresie wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (§ 4 ust. 4 rozporządzenia).

Z powyższych przepisów wynika, że zastosowanie powyższego zwolnienia możliwe jest w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, w przypadku łącznego spełnienia przesłanek wskazanych w § 4 rozporządzenia. Przede wszystkim musi dojść do właściwej identyfikacji podatkowej importera i nabywcy towaru oraz udokumentowania wywiezienia towarów z terytorium kraju i dostarczenia ich nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego. Obowiązkiem strony ubiegającej się o zwolnienie jest zatem złożenie informacji podsumowującej, w której wykazana zostanie wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów właściwemu naczelnikowi skarbowemu, a następnie przekazanie tego dokumentu w terminie czterech miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów. Omawiane przepisy korelują z art. 138 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.).

Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że warunki te w przypadku zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 23 lipca 2021 r. nie zostały spełnione.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca dokonała zgłoszenia celnego w dniu 23 lipca 2021 r. Termin przedstawienia organowi celnemu dokumentu potwierdzającego wykazanie w informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (deklaracji VAT UE) upływał zatem w niniejszej sprawie z końcem listopada 2021 r. Skarżąca nie wypełniła tego obowiązku w przewidzianym terminie, nie przedłożyła bowiem deklaracji VAT UE z lipiec 2021 r. Jest to okoliczność bezsporna.

Zebrany materiał dowodowy nie pozwala również przyjąć, że skarżąca właściwie udokumentowała wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Dowodami wykazującymi wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy o podatku VAT są dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju - w przypadku gdy przewóz towarów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi) oraz specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku, jeżeli łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. W art. 42 ust. 4 i 5 ustawy o VAT określono wymóg posiadania dodatkowych dokumentów w przypadku wywozu towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów bezpośrednio przez podatnika dokonującego takiej dostawy lub przez ich nabywcę, przy użyciu własnego środka transportu podatnika lub nabywcy oraz w przypadku wywozu przez nabywcę nowych środków transportu bez użycia innego środka transportu (przewozowego).

Jeżeli dokumenty te nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju towarów, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, stosownie do art. 42 ust. 11 ustawy o VAT, mogą być również inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa, w szczególności:

1) korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie;

2) dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu;

3) dokument potwierdzający zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie, w takim przypadku inny - dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania;

4) dowód potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

Powyższe przepisy są korespondują z przepisami art. 45a rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr [...] z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy [...] w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 77, str. 1 z późn. zm.).

W przedmiotowej sprawie strona nie przedstawiła żadnego z wyżej wymienionych dokumentów, a tym samym nie potwierdziła, że towar mający być przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia rzeczywiście był wysyłany lub transportowany na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, przedstawiona przez stronę faktura pro-forma nr [...] z dnia 22 lipca 2021 r. nie stanowi dokumentu potwierdzającego wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Faktura pro-forma pełni bowiem rolę oferty handlowej i stanowi jedynie zapowiedź, że w przyszłości zostanie wystawiona zwykła faktura. Nie jest natomiast dokumentem księgowym. Nie można zatem uznać, że faktura pro-forma nr [...] z dnia 22 lipca 2021 r. wystawiona przez Spółkę [...] na rzecz [...] dokumentuje wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Co więcej, jak wynika z ustaleń kontroli celno-skarbowej, firma [...] ([...]) jest znikającym podatnikiem. Firma nie zadeklarowała wewnątrzwspólnotowych nabyć od polskich podmiotów, w tym od Spółki [...], ani też odpowiednich sprzedaży. Niemiecka Administracja Skarbowa zakończyła aktywność firmy [...] dla transakcji wewnątrzwspólnotowych z datą od dnia 1 kwietnia 2021 r. Firma nie dysponowała zapleczem technicznym pozwalającym na odbiór lub przeładunek towarów o wartości wynikających z wystawionych na jej rzecz faktur. Oznacza to, że podmiot ten nie mógł być odbiorcą dla transakcji wewnątrzwspólnotowych. Faktycznego dokonania dostawy do odbiorcy wskazanego na fakturze pro-forma nie dokumentuje również kolejowy list przewozowy SMGS nr [...]. Okoliczności te również nie są kwestionowane przez stronę skarżącą.

Wobec powyższego organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżąca utraciła prawo do zwolnienia importu towarów od podatku na podstawie § 4 ust 1 rozporządzenia, nie spełniła bowiem warunków udzielenia zwolnienia. W konsekwencji organ zobowiązany był do odmowy zwolnienia z podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru dokonanego na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 23 lipca 2021 r. oraz sprostowania przedmiotowego zgłoszenia celnego, poprzez wykreślenie wpisu 4PL04 w polu 44 (dodatkowe informacje) i zmianę metody płatności w polu 47 oznaczonej kodem "Z" na metodę płatności o kodzie "H". Podatnik obowiązany jest zatem rozliczyć podatek z tytułu importu towarów zgodnie z zasadą ogólną, tj. w terminie 10 dni, licząc od dnia jego powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych, do wpłacenia kwoty obliczonego podatku (art. 33 ust. 4 ustawy o VAT).

Zarzuty skargi w niniejszej sprawie sprowadzają się do kwestii rodzaju przedstawicielstwa, na podstawie którego skarżąca Spółka działała. Zdaniem strony skarżącej, zadeklarowanie w zgłoszeniu celnym przedstawicielstwa pośredniego (3), zamiast bezpośredniego (2) nastąpiło w wyniku omyłki pisarskiej, zaś organ powinien z urzędu zweryfikować oraz sprostować dane te w zgłoszeniu celnym.

Podniesione przez skarżącą zarzuty nie dotyczą jednak rozpoznawanej sprawy. Przedmiotem rozważań sądu w niniejszej sprawie jest kwestia sprostowania zgłoszenia celnego w zakresie metody płatności podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w związku z utratą przez skarżącą prawa do zwolnienia, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku VAT. W zakresie rodzaju przedstawicielstwa toczyło się odrębne postępowanie, wszczęte na wniosek skarżącej o korektę zgłoszenia celnego z dnia 23 lipca 2021 r. Decyzją z dnia 5 czerwca 2023 r. nr [...] Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej odmówił sprostowania zgłoszenia celnego, zaś po rozpatrzeniu odwołania strony od w/w decyzji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, decyzją Nr [...] z dnia 18 września 2023 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja organu odwoławczego objęta była skargą wniesioną przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 653/23, skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku sąd wyjaśnił, że przeprowadzenie kontroli celnej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem organu celnego. To organ celny decyduje, na podstawie posiadanych danych, czy zachodzi konieczność weryfikacji prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym. W przypadku przedmiotowego zgłoszenia celnego, zgłaszającym był agent celny, a więc podmiot profesjonalnie zajmujący się dokonywaniem zgłoszeń celnych. Organy celne zasadnie mogły zatem odstąpić od kontroli celnej po zwolnieniu towaru, analizując i oceniając potencjalne ryzyko naruszenia przepisów. Za prawidłowe sporządzenie zgłoszenia celnego odpowiadała zatem strona skarżąca. Sąd wyjaśnił również, że art. 173 ust. 3 UKC dopuszcza możliwość sprostowania zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów w celu umożliwienia spełnienia obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną. Dotyczy to jednak wyłącznie zobowiązań wynikających z przepisów prawa celnego, w tym zapłaty długu celnego. Niniejsza sprawa dotyczy natomiast należności podatkowych, a nie celnych. Na skarżącej obowiązki celne już nie ciążą, co w konsekwencji wyklucza możliwość sprostowania zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów przez organy celne. Jednocześnie sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 19 ust. 1 UKC, podczas kontaktu z organami celnymi przedstawiciel celny zgłasza fakt wykonywania czynności na rzecz osoby reprezentowanej i określa, czy jest to przedstawicielstwo pośrednie czy bezpośrednie. Osoba, która nie deklaruje faktu wykonywania działalności w charakterze przedstawiciela celnego lub osoba, która deklaruje, że działa w charakterze przedstawiciela nie będąc do tego umocowana jest traktowana jako działająca we własnym imieniu i na własną rzecz. Sąd podkreślił, że zastosowanie odpowiedniego rodzaju upoważnienia i właściwe jego wskazanie w każdym zgłoszeniu celnym ma dla organu celnego kluczowe znaczenie. Skoro skarżąca zadeklarowała przedstawicielstwo pośrednie w zgłoszeniu, a z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że takiego upoważnienia nie posiada, oznacza to, że w świetle art. 19 ust. 1 UKC powinna być traktowana jako działająca we własnym imieniu i na własną rzecz.

Sąd w pełni podziela wyrażone w powyższym wyroku stanowisko i przyjmuje je jako swoje. Tym samym zarzuty skargi nie mogą być uwzględnione.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).

Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez organ, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.