Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 549/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2025-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6359 Inne o symbolu podstawowym 635
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonego aktu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta R. z dnia 29 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność lodowiska oraz opieszałość prezydenta i innych osób decyzyjnych w tej sprawie stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Skargą z 2 maja 2024 r. Wojewoda Śląski (dalej: organ nadzoru; Wojewoda; skarżący) wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały Nr [...] Rady Miasta R. z dnia 29 marca 2023 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność lodowiska na płycie Rynku oraz opieszałość Prezydenta i innych osób decyzyjnych w tej sprawie, w całości, jako sprzecznej z art. 14 ust. 1 i art. 20 ust. 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – dalej u.s.g. (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.) w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r.. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej jako "Konstytucja RP". Uchwałą tą skargę tę uznano za zasadną.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż 29 marca 2023 r. Rada Miasta R. przyjęła uchwałę Nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność lodowiska na płycie Rynku oraz opieszałość Prezydenta i innych osób decyzyjnych w tej sprawie, dalej jako "uchwała" wskazując w podstawie prawnej art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. w związku z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej K.p.a. - (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.).

Zdaniem Wojewody uchwała jest niezgodna z prawem, gdyż Rada Miasta R. nie miała podstaw do przeprowadzenia reasumpcji głosowania, a w konsekwencji do podjęcia przedmiotowej uchwały.

Wojewoda wskazał, iż Prezydent Miasta R. w dniu 28 kwietnia 2023 r. przesłał do Wojewody Śląskiego protokół Nr [...] z sesji Rady Miasta R. zwołanej na dzień 29 marca 2023 r. z którego to (str. 28 - 34) wynika, że Rada podjęła uchwałę w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność lodowiska na płycie Rynku oraz opieszałość Prezydenta i innych osób decyzyjnych w tej sprawie.

W wyniku przeprowadzonego głosowania podjęto uchwałę uznającą skargę za bezzasadną ("za" - 15, "przeciw" - 4, "wstrzymujących się" - O, "nieobecnych" - 4).

Po ogłoszeniu przez Przewodniczącego Rady Miasta wyników ww. głosowania radny M. L. - zawnioskował, aby powtórzyć głosowanie wskazując, iż myślał, że głosuje nad skierowaniem petycji do rozpatrzenia do komisji. Podobny wniosek złożył radny P. K. Następnie radni przegłosowali wniosek o reasumpcję głosowania uchwały w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność lodowiska na płycie Rynku oraz opieszałość Prezydenta i innych osób decyzyjnych w tej sprawie ("za" - 14, "przeciw" - 5, "wstrzymujących się" - O, "nieobecnych" - 4).

W dalszym toku procedowania nad uchwałą została przeprowadzona merytoryczna dyskusja radnych dotycząca przedmiotu skargi, w tym dlaczego Komisja Rady zarekomendowała, że skarga jest bezzasadna. Po zakończeniu debaty głosowano nad wnioskiem w sprawie: zmiany w paragrafie 1 zastępując słowo "bezzasadną" na słowo "zasadną" i zmianę ostatniego zdania w uzasadnieniu zastępując słowa "przyjmując stanowisko" słowami "nie przyjmuje stanowiska" ("za" - 12, "przeciw" - 5, "wstrzymujących się" - O, "nieobecnych" - 6).

Po głosowaniu w tej sprawie wraz z przyjętą poprawką "za" było 12 radnych, "przeciw" - 4, "wstrzymujących się" - O, "brak głosu" - 1, "nieobecnych" - 6).

W wyniku powyższego głosowania powstała uchwała Nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność lodowiska na płycie Rynku oraz opieszałość Prezydenta i innych osób decyzyjnych w tej sprawie – gdzie uznano przedmiotową skargę za zasadną.

W ponownym głosowaniu radna A. R. nie brała udziału przekazując zgromadzonym, że już brała udział w głosowaniu, więc nie bierze udziału w ponownym głosowaniu, które jest dla niej bezprawne.

Wojewoda pismem z dnia 10 maja 2023 r. wskazał Przewodniczącemu Rady Miasta R. brak podstaw do przeprowadzenia reasumpcji głosowania nad projektem uchwały nr [...].

W odpowiedzi Przewodniczący Rady Miasta R. pismem z dnia 2 stycznia 2024 r. wyjaśnił m.in., że protokół nie obrazuje w pełni przebiegu tego głosowana, gdyż już w jego trakcie radni, M. L. i P. K., zgłaszali potrzebę reasumpcji głosowania. Wynik głosowania zapisywany jest automatycznie w momencie oddawania głosu przez wszystkich obecnych na sali, a następnie uzupełniany o ustne głosowanie, kiedy występują problemy z oddaniem głosu elektronicznego. Wynik został ujęty w protokole. Zgodnie z zapisami w Statucie Miasta radni powinni potwierdzić oddanie głosu poprzez podniesienie ręki. Przebieg tego głosowania był zgoła odmienny.

W związku z występującymi licznymi wątpliwościami i toczącymi się dyskusjami Przewodniczący nie ogłosił wyniku głosowania, ponieważ w przeświadczenie wielu radnych chodziło o skierowanie sprawy do Komisji Skarg, Wniosków i Petycji, a nie o jej rozstrzygnięcie.

W porządku obrad były bowiem zarówno uchwały rozpatrujące skargi i petycje, jak i uchwały dopiero kierujące je do prac Komisji Skarg, Wniosków i Petycji. Przedmiotowy projekt uchwały został wprowadzony do porządku obrad i na początku sesji radni nie mieli możliwości z wyprzedzeniem szczegółowo zapoznać się z jego treścią. W trakcie trwającej dyskusji padł wniosek formalny o przeprowadzenie reasumpcji głosowania co przewiduje Statut Rady Miasta R. i w konsekwencji powyższego przeprowadzono głosowanie .

Przewodniczący Rady wyjaśnił, iż Rada nie podjęła uchwały w jej pierwotnej treści, gdyż nie zostało formalnie zakończone głosowanie nad jej projektem. Przewodniczący nie ogłosił wyniku głosowania, ponieważ w przeświadczenie wielu radnych chodziło o skierowanie sprawy do Komisji Skarg, Wniosków i Petycji, a nie o jej rozstrzygnięcie.

W jego ocenie podjęcie uchwały w zmienionym kształcie było możliwe.

Wojewoda wskazał w treści skargi na brzmienie § 39 ust. 1 pkt 8 Statutu Miasta R., stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] Rady Miasta R. dnia 28 maja 2014 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta R. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2014 r. poz. [...]) z którego wynika, iż Przewodniczący Rady udziela głosu poza kolejnością w sprawie wniosków natury formalnej, w szczególności dotyczących: reasumpcji głosowania.

Wskazał także na brzmienie § 48 ust. 3 ww. Statutu który stanowi, że Projekt uchwały powinien być przedłożony Radzie wraz z pisemnym uzasadnieniem, w którym należy wskazać potrzebę podjęcia uchwały oraz informację o skutkach finansowych jej realizacji.

W ocenie Wojewody przy uwzględnieniu powyższego jak i dostępnej w BIP Urzędu Miejskiego w R. transmisji z ww. sesji ([...]) nie było podstaw do przeprowadzenia reasumpcji głosowania nad projektem uchwały Nr [...].

Wojewoda podkreślił, iż głosowanie należy uznać za swoisty akt, w trakcie którego dochodzi do złożenia przez każdą osobę uprawnioną i według określonej prawem procedury - oświadczenia woli. Oczywistym jest, że skutki prawne aktu głosowania są wobec tego wiążące i nie mogą być dowolnie znoszone w całkowicie swobodny sposób poprzez reasumpcję głosowania, aż do osiągnięcia "pożądanego" z różnych względów rezultatu. Stąd jakakolwiek reasumpcja głosowania może być dopuszczalna tylko wyjątkowo i wyłącznie w razie stwierdzenia w jego toku oczywistych uchybień i omyłek. Te uchybienia i omyłki powinny jednak ograniczać się do samego przebiegu głosowania, obliczenia jego wyników lub mieć zastosowanie w sytuacji wprowadzenia w błąd radnych co do zasad głosowania.

Organ zaznaczył, iż raz prawidłowo przeprowadzone głosowanie zamyka "sprawę" na sesji, a reasumpcja dokonanego aktu głosowania, o ile nie jest usprawiedliwiona okolicznościami o wyjątkowym charakterze, jest niedopuszczalna. Reasumpcja głosowania nie ma więc nic wspólnego z weryfikacją (zmianą) wyniku głosowania czy zamiarem dokonania zmiany w treści uchwalonej już uchwały. W przeciwnym razie mogłoby to prowadzić do nadużyć ze strony organów władzy publicznej, podważając zasadę zaufania obywateli wobec organów władzy publicznej, jak i w konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.

Zdaniem Wojewody w ocenie skarżącego, nie zaistniały podstawy do przeprowadzenia reasumpcji głosowania nad przedmiotową uchwałą, gdyż jedynym powodem do reasumpcji ww. głosowania była "pomyłka" radnego. Wskazane natomiast przez Przewodniczącego Rady Miasta R. przesłanki reasumpcji głosowania, nie znajdują potwierdzenia w protokole sesji Rady Miasta R. z dnia 29 marca 2023 r. oraz transmisji z ww. sesji.

W rozpatrywanej sprawie "wynik głosowania" nie budził wątpliwości, skoro "za" głosowało 15 radnych, "przeciw" 4 radnych, a nikt nie wstrzymał się od głosu.

Wojewoda nadto podniósł, iż "reasumpcja głosowania" to procedura polegająca wyłącznie na ponownym poddaniu pod głosowanie tego samego projektu uchwały. Tymczasem uwzględnienie wniosku o reasumpcję głosowania spowodowało nie - ponowienie głosowania nad przedłożonym radnym projektem uchwały, ale - rozpoczęcie dyskusji nad treścią projektu uchwały (już przegłosowanej), a także wprowadzenie zmian, w takcie obrad Rady, do treści tego projektu. Efektem tych działań było głosowanie nad projektem uchwały o treści całkowicie odmiennej od uprzednio przyjętej uchwały.

Tymczasem Statut Miasta R. w § 48 ust. 3 wyraźnie wskazuje, że: Projekt uchwały powinien być przedłożony Radzie wraz z pisemnym uzasadnieniem, w którym należy wskazać potrzebę podjęcia uchwały oraz informację o skutkach finansowych jej realizacji.

Jeżeli więc zamiarem Rady Miasta było poddanie pod obrady nowego projektu uchwały, należało w pierwszej kolejności, w przewidzianym w ustawie o samorządzie gminnym trybie (art. 20 ust. 1a), dokonać zmiany porządku obrad, co w sprawie nie miało miejsca . Doprowadziło to do sytuacji, w której Rada po raz drugi obradowała nad tym samym punktem porządku obrad (pkt 19. Uchwała Nr [...] sprawie rozpatrzenia skargi na działalność lodowiska na płycie Rynku oraz opieszałość Prezydenta i innych osób decyzyjnych w tej sprawie), i to mimo, że został on wyczerpany z chwilą skutecznego podjęcia uchwały.

W konsekwencji opisanego stanu rzeczy zdaniem Wojewody naruszono w sprawie w sposób istotny procedurę głosowania nad uchwałą co ją czyni nieważną.

W ocenie skarżącego, powyżej opisane uchybienie należy zaliczyć do kategorii istotnych naruszeń prawa. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Istotne naruszenie prawa w uchwale to takie naruszenie, które powoduje, że akt pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, sprzeczność ta jest oczywista i bezpośrednia, i wynika wprost z porównania treści przepisu z ocenianą regulacją .

Z uwagi na fakt, iż od dnia podjęcia uchwały minął ponad rok, Wojewoda wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Miasto R. wniosło o oddalenie skargi. Wyjaśniło, iż wątpliwości co do prawidłowości głosowania nad właściwym aktem były zgłaszane przez radnych w trakcie samego głosowania i stanowiło o istotnych wadach samego głosowania, skutkujących koniecznością powtórzenia procedury głosowania.

Zdaniem Miasta R. rada nie dążyła do osiągnięcia pożądanego rezultatu, bowiem taki rezultat odzwierciedlający treść uchwały został osiągnięty po raz pierwszy. Zgodnie bowiem z § 53 ust. 2 Statutu Miasta R. Przewodniczący Rady Miasta zarządza głosowanie a po jego przeprowadzeniu ogłasza wynik. Jako, że w przedmiotowym stanie faktycznym Przewodniczący ogłosił wynik ponowionej procedury głosowania, nie sposób uznać głosowanie przeprowadzone uprzednio za odpowiadające zapisom statutowym. Dopiero przeprowadzona procedura głosowania, wynikiem której jest treść podjętej, a zaskarżonej uchwały, dokonana została zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, w konsekwencji czego skarga Wojewody Śląskiego winna ulec oddaleniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 usg uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 usg. W myśl art. 93 ust. 1 usg po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 usg organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Powołany powyżej przepis art. 93 ust. 1 powyższej ustawy nie wprowadza ograniczenia konkretnym terminem prawa organu nadzoru do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego.

Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Za nieistotne naruszenie prawa należy uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak np. nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na treść aktu organu gminy. Takie naruszenia są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, ale nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności.

Nadto zgodnie z art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.

Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem.

Niewątpliwie uchwała o uznaniu za zasadną skargę na działalność lodowiska na płycie Rynku oraz opieszałość Prezydenta i innych osób decyzyjnych została podjęta z naruszeniem procedur wynikających ze Statutu Gminy Miasta R. jak i przepisów usg i to naruszenie należy zakwalifikować jako istotne naruszenie prawa. Pod pojęciem zgodności z prawem należy rozumieć nie tylko zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa – usg, ale również zgodność z przepisami prawa miejscowego, stanowionego przez rady gmin, co w tym przypadku odnosi się do Statutu Gminy R. podjętego uchwałą nr [...] Rady Miasta R. z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta R. (Dz. Urz. Woj. Sl. z 2014 r poz. [...]).

Art. 14 ust. 1 usg stanowi, iż uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Art. 20 ust. 1 i ust. 1a usg, stanowi zaś, iż Rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał. Rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady.

Jak stanowi § 36 Statutu Gminy R. Przewodniczący Rady prowadzi obrady według ustalonego porządku, otwierając i zamykając dyskusję nad każdym z punktów. Po myśli § 39 ust. 1 pkt 2 Przewodniczący Rady udziela głosu poza kolejnością w sprawie wniosków natury formalnej, w szczególności dotyczących: zmiany porządku obrad, pkt 10) reasumpcji głosowania. Zgodnie z § 42 ust. 1 Rada jest związana uchwałą od chwili jej podjęcia. Uchylenie lub zmiana podjętej uchwały może nastąpić tylko w drodze odrębnej uchwały( pkt 2) Jak zaś stanowi § 43 ust. 2 projekt uchwały powinien określać w szczególności: 1) tytuł uchwały, 2) podstawę prawną, 3) postanowienia merytoryczne, 4) w miarę potrzeby określenie źródła sfinansowania realizacji uchwały, 5) określenie organu odpowiedzialnego za wykonanie uchwały ustalenie terminu obowiązywania lub wejścia w życie uchwały. Projekt uchwały powinien być przedłożony Radzie wraz z pisemnym uzasadnieniem, w którym należy wskazać potrzebę podjęcia uchwały oraz informację o skutkach finansowych jej realizacji.( ust. 3).

W ocenie Sądu uzasadnionym jest stanowisko Wojewody co do braku legalności zaskarżonej uchwały podjętej w wyniku reasumpcji głosowania. Reasumpcja głosowania została dokonana z naruszeniem przepisów zarówno usg jak i przepisów Statutu Miasta R. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uchwała musi być zgodna z przepisami prawa, a ponadto tryb podjęcia uchwały winien odpowiadać określonym procedurom. Niewątpliwie do wymogów formalnych uchwały należy kwestia prawidłowego przeprowadzenia głosowania nad projektem uchwały, w tym ewentualnej reasumpcji głosowania.

Jak wynika akt sprawy, w tym z protokołu Nr [...] z sesji Rady Miasta R. z 29 marca 2023 r. Rada podjęła uchwałę przy wyniku "za" - 15, "przeciw" - 4, "wstrzymujących się" - O, "nieobecnych" - 4) w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność lodowiska na płycie Rynku oraz opieszałość Prezydenta i innych osób decyzyjnych w tej sprawie, gdzie uznano ją za bezzasadną. Przy jej głosowaniu co wynika z akt sprawy nie miały miejsca istotne wady dotyczące samego głosowania skutkujące koniecznością powtórzenia procedury głosowania.

Zgodnie z art. 14 usg uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z przepisu tego jasno, wynika, że uchwały rady gminy są podejmowane: zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym. Dla prawidłowości trybu podejmowania uchwały wszystkie te 3 elementy muszą wystąpić jednocześnie, kumulatywnie, a w sprawie zostały one spełnione. Po myśli § 42 ust. 1 Statutu Rada była nią związana od chwili jej podjęcia, a jej uchylenie lub zmiana mogła nastąpić tylko w drodze odrębnej uchwały. Oczywistym dla Sądu jest, że skutki prawne aktu głosowania są wiążące i nie mogą być dowolnie znoszone w całkowicie swobodny sposób poprzez reasumpcję głosowania, aż do osiągnięcia "pożądanego" z różnych względów rezultatu. Skoro radni złożyli w sposób przewidziany prawem oświadczenie woli w zakresie będącym przedmiotem głosowania – uznania za niezasadną skargę na działalność lodowiska na płycie Rynku oraz opieszałość Prezydenta i innych osób decyzyjnych w tej sprawie oczywistym dla Sądu jest, że skutki prawne aktu głosowania są wobec tego wiążące. Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 14 stycznia 2003 r. sygn. II SA/Po 1101/01, OSS Nr 2/2004, poz. 102) głosowanie uznaje się w doktrynie i orzecznictwie za swoisty akt, w trakcie którego dochodzi do złożenia przez każdą osobę uprawnioną i według określonej prawem procedury - oświadczenia woli, w myśl którego opowiedziała się ona za wnioskiem, przeciw wnioskowi, wstrzymała się od głosu lub oddała głos nieważny.

Zaznaczenia wymaga, iż omyłki mogące uzasadniać reasumpcję głosowania nad uchwałą uznającą skargę za niezasadną na działalność lodowiska na płycie Rynku oraz opieszałość Prezydenta i innych osób decyzyjnych w sprawie nie miały miejsca, co wynika z akt sprawy. Brak jest omyłek co do samego przebiegu głosowania, jego wyników. Radni także mieli świadomość w jakim przedmiocie głosują.

Przepisy Statutu Gminy R. jakkolwiek przewidywały reasumpcję głosowania nad uchwałą jednak możliwość ta nie oznaczała prawa dla radnych rozpoczęcia dyskusji nad treścią projektu uchwały, następnie wprowadzenia zmian co do jej meritum i podjęcia głosowania nad uchwałą o treści zupełnie odmiennej od uprzednio przedłożonej projektu uchwały. Jeżeli zamiarem Rady Miasta było poddanie pod obrady nowego projektu uchwały, należało w pierwszej kolejności, w przewidzianym w ustawie o samorządzie gminnym trybie (art. 20 ust. 1a), dokonać zmiany porządku obrad, następnie podjąć działania wynikające z § 48 ust. 3 Statutu dotyczące przedłożenia projektu uchwały Radzie wraz z pisemnym uzasadnieniem. Koniecznym było także podjęcie działań po myśli § 42 Statutu w tym ust. 2, który stanowi, iż uchylenie lub zmiana podjętej uchwały może nastąpić w drodze odrębnej uchwały.

Odnosząc się natomiast do podkreślanej argumentacji Prezydenta Miasta Raciborza że " radni byli w błędnym przekonaniu co do przedmiotu głosowania" to podkreślić należy, że jest ona nie do przyjęcia wobec obowiązków radnego wynikających z art. 23 ustawy o samorządzie gminnym, a także w kontekście tekstu ślubowania składanego przez radnego (art. 23a powyższej ustawy), że obejmując mandat radny zobowiązuje się przestrzegać prawa i rzetelnie wykonywać swoje obowiązki.

Wobec dokonania przez Radę Miasta R. procedury powtórnego głosowania z naruszeniem w/w przepisów zarówno usg jak i przepisów Statutu stanowiących o istotnym naruszeniu prawa należało na podstawie art. 147 § 1 ppsa . w związku z art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g. stwierdzić wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa.