Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 568/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 48 , art. 49
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 9 pkt 6c, art. 88l, art. 122 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 59 ust. 2 pkt 1, art. 96 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: inspektor sądowy Monika Ciura po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Bk 693/20 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 20 sierpnia 2020 r. nr .... w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 693/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę J. C. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 20 sierpnia 2020 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku.

J. C. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w szczególności:

1. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez:

a) brak jednoznacznego wskazania w uzasadnieniu wyroku jaki stan faktyczny Sąd przyjął za ustalony, w sytuacji gdy na etapie postępowania przed organem z dokumentacji geodezyjnej przedstawionej przez inwestora wynika posadowienie budynku powyżej rzędnej 109,5 m n.p.m.,

b) brak jednoznacznego wskazania w uzasadnieniu wyroku jaki stan faktyczny Sąd przyjął za ustalony przez nieustosunkowania się do zarzutów dotyczących sprzecznego stanowiska Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w M. oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z stanowiskiem Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku i Wódy Polskich, co pozwoliło w sposób niebudzący wątpliwości wykazać na spełnienie wymogów sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oraz uzyskania pozwolenia wodno- prawnego i decyzji zwalniającej z zakazów o których mowa w art. 88 1 ust. 1 ustawy prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r.,

c) brak odniesienia w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skargi w szczególności:

- rozstrzygnięcia wzajemnych zależności pomiędzy pojęciem "teren zagrożenia zasięgiem fali powodziowej" określonym w planie zagospodarowania przestrzennego a pojęciem "teren szczególnego zagrożenia powodzią" wskazanym w ustawie prawo wodne,

- naruszenia przepisów prawa wodnego, ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, ustawy prawo budowlane,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8, art. 9 k.p.a., przez wydanie wyroku z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organów, zasady informowania oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego,

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na nieprawidłowym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w zakresie ustalającym obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego i decyzji środowiskowej przez niewyjaśnienie przesłanek jakim się sąd kierował ustalając przedmiotowy wymóg i nieuprawnione pominięcie stanowiska RDOŚ w Białymstoku pismo z dnia 12.03.2020r. i pisma Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 23.01.2019r. i postanowienia Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie/Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku z 04.01.2018r. pozostające w sprzeczności z stanowiskiem organów architektoniczno-budowlanych I i II instancji.

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art.7 k.p.a., art. 7a k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi sąd i organ kierował się przy rozpoznaniu sprawy, przez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, brak analizy całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, co miało wpływ na wynik sprawy i przyjęcie prawidłowych norm prawa materialnego, rozstrzygnięcie wątpliwości prawnych na niekorzyść wnioskującego w zakresie sprzecznych stanowisk Wód Polskich i RDOŚ w Białymstoku złożonych przez Stronę - J. C. i Podlaską Izbę Rolniczą i pozyskanych przez Organ we własnym zakresie.

II. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 8, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku:

a) stanowiska Wód Polskich złożonego przez Stronę - J. C. o braku konieczności wydania decyzji zwalniającej od zakazu wybudowania budynku gospodarczego i stanowiska Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska złożonego przez uczestnika postępowania Podlaska Izbę Rolniczą z której wynika, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko wymaga realizacji planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

b) przez wydanie decyzji w oparciu żądanie (pismo organu z 19.12.2019r.) przedłożenia lub odniesienia się:

1. nieścisłości w kwestii kategorii i nazwy obiektu

2. oznaczenie lokalizacji drogi

3. oznaczenie rzędnej poziomu

4. do planu zagospodarowania przestrzennego

5. określenia rodzaju paliwa

6. rozstrzygnięcia RDOS

7. pozwolenia wodno-prawnego,

w zakresie którego żądania (prócz pkt. 5) nie było objęte postanowieniem czego wymaga art. 49 ust. 3 ustawy prawo budowlane

c) oparcie uzasadnienia skarżonego wyroku na nowym wątku ochrony terenu inwestycji przepisami przez Natura 2000, uzasadniającym przeprowadzenie postępowania oddziaływania na środowisko, podczas gdy stanowisko organu RDOŚ w Białymstoku było przeciwne i do niego strona się zastosowała.

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie mających wpływ na rozstrzygnięcie:

1. art. 122 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne przez błędne przyjęcie, iż zrealizowana inwestycja mieści się w katalogu zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią,

2. art. 9 pkt. 6c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne przez przyjęcie, że teren inwestycji jest "terenem szczególnego zagrożenia powodzią", co definiuje ustawa, nie wykazując regułami dowodowymi k.p.a. ustalając, że skoro z plan zagospodarowania przestrzennego zdefiniował pojęcie - "teren zagrożenia zasięgiem fali powodziowej", to jest to tożsame z ustawowo pojęciem "teren szczególnego zagrożenia powodzią".

Art. 59 ust.2 pkt. 1 i art. 96 ust. 1 ustawy środowiskowej, przez przyjęcie obowiązku wykonania analizy oddziaływania na środowisko wbrew stanowisku RDOŚ wyrażonym w piśmie do Podlaskiej Izby Rolniczej (pisma w załączeniu),

3. art. 390 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne przez błędne zastosowanie przepisu do budynku już wybudowanego, podczas gdy wykładnia literalna wskazanego przepisu obejmuje obiekty budowlane:

- nowe mające być realizowane, co nie dotyczy naszego stanu faktycznego

- mające być realizowane, znacząco oddziaływujące na środowisko, co nie występuje w naszym stanie faktycznym, co wynika z pisma RDOŚ z dnia 12.03.2020r. złożonego przez Stronę - Podlaską Izbę Rolnicza. Skarżący działał w zaufaniu do stanowiska organu - RDS w Białymstoku, a z pisma znajdującego się w aktach sprawy, że organ bezspornie wyjaśnił, że w tej sytuacji faktycznej i prawnej nie ma potrzeby uzyskiwać decyzji o oddziaływania inwestycji na środowisko i to podyktowało, że skarżący zaniechał przedłożenie przedmiotowej decyzji,

4. art. 88 1 ust. 1 ustawy prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r. przez błędne ustalenie, że organ nie zastosował niewłaściwe przepisy ustawy prawo wodne z dnia 20 lipca 2017r. , podczas gdy z postanowienia PINB z dnia 09.11.2018r. w punkcie 3 wynika, że zobowiązał inwestora do przedłożenia decyzji w trybie przepisów ustawy prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. cyt: "dostarczyć decyzję Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku zwalniającej od nakazów określonych w ust. 1 art. 881 ustawy prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r., podczas gdy przedłożył inwestor postanowienie wskazanego organu o braku potrzeby ubiegania się o odstępstwo gdyż inwestycja przedmiotowym zakazami nie jest objęta,

5. art. 96 ust. ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( dalej ustawy OOS), przez przyjęcie iż do zrealizowanej inwestycji konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko podczas gdy z pisma organu - Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wynika ustalenie i stanowisko przeciwne,

6. art. 49 ust. 3 prawo budowlane określający, przez oparcie decyzji przez organy architektoniczne na niewypełnieniu obowiązków przedłożenia decyzji środowiskowej i pozwolenia wodno-prawnego w sytuacji gdy wydanie przedmiotowych decyzji to nie jest kompetencja organów architektonicznych, a odpowiednio Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku i Wód Polskich Zarząd Regionalny w Białymstoku, ze stanowiska których wynika że przedmiotowe uzgodnienia nie zostaną wydane, gdyż ich uzyskanie nie jest wymagane obowiązkiem prawnym inwestora,

7. art. 2 Konstytucji RP przez nieuprawnione zastosowanie przez organy architektoniczno- budowlane negatywnych skutków prawnych wobec zastosowania się przez skarżącą do stanowiska organów, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku oraz Przedsiębiorstwa Państwowego Wody Polskie, przez co organy architektoniczne wbrew zasadzie zaufania obywatela do organów władzy.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki zasadnie orzekł o oddaleniu skargi złożonej na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 sierpnia 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 czerwca 2020 r. nakazującą skarżącemu dokonanie rozbiórki oznaczonego budynku gospodarczego, na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: Prawo budowlane).

W pierwszej kolejności należy wskazać na niezasadność zarzutów kasacyjnych dotyczących przepisów art. 9 pkt 6c, art. 88l ust. 1 i art. 122 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (dalej: Prawo wodne z 2001 r.).

Mając na uwadze zebrany w aktach materiał dowodowy zaakceptować należało przyjęte w zaskarżonym wyroku stanowisko, zgodnie z którym budynek gospodarczy będący przedmiotem postępowania legalizacyjnego zrealizowany został na części działki nr [...], znajdującej się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, co zostało potwierdzone w piśmie Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 15 listopada 2019 r., jak też postanowieniu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej – Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 4 stycznia 2018 r.

W piśmie z 15 listopada 2019 r. wyraźnie wskazano, że według zapisów "Studium dla potrzeb ochrony przeciwpowodziowej – rzeka B., arkusz 28", przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w rejonie km 71+050 rzeki B., dla którego rzędna wody o prawdopodobieństwie wystąpienia raz na 100 lat wynosi 109,40 m n.p.m.

Skoro Sąd Wojewódzki powołał w uzasadnieniu dokumenty urzędowe zawierające jednoznaczne dane co do położenia przedmiotowego obiektu w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, to nie zachodziła potrzeba dalszego wyjaśniania, czy jest to obszar zdefiniowany w art. 9 ust. 1 pkt 6 c), oraz czy jest on identyfikowany z oznaczonym w planie miejscowym obszarem oznaczonym symbolem FP, określonym jako teren zagrożenia zasięgiem fali powodziowej rzeki B., którego granice wyznacza rzędna terenu 109,5 m n.p.m.

Zauważyć trzeba, że również w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 30 października 2019 r. zaświadczono o zgodności istniejącej lokalizacji spornego budynku gospodarczego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy G. zatwierdzonym Uchwałą z 21 grudnia 2003 r., przyjmując dane wskazujące na położenie tego budynku poniżej rzędnej terenu – 109,5 m n.p.m.

Wobec powyższego nietrafnie zarzucono w skardze kasacyjnej, że Sąd Wojewódzki nie odniósł się w sposób wystarczający do ustaleń faktycznych w tym zakresie.

W konsekwencji prawidłowe było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego co do zastosowania w sprawie – obowiązujących w czasie realizacji inwestycji – przepisów art. 88l ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 122 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego z 2001 r., stanowiących o zakazie budowy obiektów budowlanych na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią oraz obowiązku uzyskania w takim przypadku pozwolenia wodnoprawnego, po uprzednim uzyskaniu decyzji zwalniającej od wymienionego zakazu.

Zasadne było także zaaprobowanie przez Sąd Wojewódzki oceny organów obu instancji wskazującej, że przedmiotowy budynek gospodarczy zrealizowany został nie tylko bez pozwolenia na budowę, ale też bez spełnienia wymogów obowiązujących na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, stosownie do ww. przepisów art. 88l ust. 1 pkt 1, ust. 2 i art. 122 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego z 2001 r.

Nie ulega wątpliwości, że warunkiem legalizacji przedmiotowego obiektu było uzyskanie stosownego pozwolenia wodnoprawnego dla obiektów budowlanych, lokalizowanych na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, stąd zasadnie organ powiatowy zobowiązał inwestora do uzupełnienia dokumentacji budowlanej, powołując się na art. 390 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej: Prawo wodne z 2017 r.).

Jak słusznie zauważył w uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki, ugruntowany jest w orzecznictwie pogląd, że naruszenia prawa budowlanego oceniane są według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania jej skutków – jakkolwiek uzależnione od okoliczności konkretnej sprawy – następuje z zachowaniem zasady, zgodnie z którą organy administracji wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r. II OSK 1974/10, uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13).

Konsekwentnie, w niniejszej sprawie należało doprowadzić przedmiotowy budynek do zgodności z aktualnie obowiązującymi przepisami Prawa Wodnego z 2017 r.

Nietrafnie zatem w tej kwestii Sąd Wojewódzki podważył stanowisko organów nadzoru budowlanego, które uznały za konieczne uzyskanie w procedurze legalizacyjnej pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 390 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa wodnego z 2017 r.

Skoro przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) odnosił się bezpośrednio do art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, to oznacza, iż warunkiem zatwierdzenia projektu budowlanego w trybie legalizacji było przedłożenie przez inwestora dokumentacji wymaganej analogicznie jak w przypadku ubiegania się o pozwolenie na budowę w trybie zwykłym, a więc m.in. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.

Dlatego właśnie organy nadzoru budowlanego zastosowały w sprawie art. 390 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa wodnego z 2017 r. stanowiący, iż pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na lokalizowanie na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią nowych obiektów budowlanych. W przeciwnym razie nie można by było doprowadzić przedmiotowego budynku do zgodności z aktualnym porządkiem prawnym, co jest przecież celem procedury legalizacyjnej.

W tym kontekście nie miało znaczenia wydane przez Dyrektora RZGW w Białymstoku postanowienie z 4 stycznia 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania, gdyż nie dotyczyło ono wniosku składanego w trybie legalizacji samowoli budowlanej.

Natomiast podniesiona w wymienionym postanowieniu kwestia regulowana art. 77 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego z 2017 r. była w niniejszej sprawie bezprzedmiotowa. W rezultacie nie występuje – zarzucana w skardze kasacyjnej – sprzeczność pomiędzy wymienionym postanowieniem oraz stanowiskiem przedstawionym w piśmie z 23 stycznia 2019 r. przez organ Państwowego Gospodarstwa Wodnego, a kontrolowanymi decyzjami organów nadzoru budowlanego.

Z podanych względów należało przyjąć, że brak pozwolenia wodnoprawnego na etapie realizacji inwestycji (art. 122 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego z 2001 r.), jak też nieuzyskanie pozwolenia wodnoprawnego w ramach procedury legalizacyjnej (art. 390 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa wodnego z 2017 r.) warunkowało orzeczenie o rozbiórce przedmiotowego budynku (art. 48 ust. 3 i art. 49 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego).

Wobec powyższego niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (punkty I. 1, 3, 4, 5 petitum skargi kasacyjnej), a także zarzuty sformułowane w punktach II. 1, 2, 3, 4 skargi kasacyjnej, przy czym należy dodać, że w podstawie kasacyjnej błędnie powołano art. 390 jako przepis ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. zamiast ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 r.

Ponadto nietrafnie zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 59 ust. 2 pkt 1 i art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: ustawa z 3 października 2008 r.).

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że w skardze kasacyjnej nie zawarto zarzutu dotyczącego art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r., jak też nie podważono kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania w niniejszej sprawie postanowienia w trybie tego przepisu.

Tymczasem w postanowieniu PINB z 19 grudnia 2019 r. oraz kontrolowanych decyzjach wyjaśniono z jakich przyczyn zobowiązano inwestora do złożenia wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r.

Trafnie przyjął organ odwoławczy, że przesłanką do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji było ustalenie, że wybudowany budynek znajduje się na terenie B. Parku Narodowego i obszaru Natura 2000. W szczególności istotne znaczenie w sprawie miało stanowisko Dyrektora B. Parku Narodowego zawarte w piśmie z 13 sierpnia 2019 r., w którym wskazano na negatywne oddziaływanie spornej inwestycji na siedliska chronionych gatunków ptaków i płazów oraz na walory krajobrazowe Parku.

Zgodzić się należało również z argumentacją organów nadzoru budowlanego, a następnie Sądu Wojewódzkiego, że chociaż przepis art. 96 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. dotyczy działania organu wydającego określoną decyzję przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, to należało go zastosować odpowiednio w sprawie dotyczącej legalizacji danej inwestycji budowlanej, w związku z regulacją art. 48 ust. 3 pkt 2 i art. 49 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego.

Sąd Wojewódzki prawidłowo stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że art. 96 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. wyposaża organy administracji architektoniczno-budowlanej w instrumenty umożliwiające samodzielną weryfikację w postępowaniu legalizacyjnym, czy zachodzi potrzeba sporządzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia niewymienionego w rozporządzeniu RM, na obszar Natura 2000. Ponadto Sąd słusznie wskazał na regulację art. 59 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r., wywodząc dalej, że określony postanowieniem obowiązek złożenia przez inwestora dokumentów służył przeprowadzeniu przez RDOŚ postępowania odnośnie oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 (art. 63 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r.). Niewykonanie natomiast tego obowiązku uniemożliwiło dokonanie przez ten organ analizy, czy w sprawie jest konieczne i możliwe wydanie postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, które wiąże organ architektoniczno-budowlany, na mocy art. 100 ustawy z 3 października 2008 r.

Powyższej oceny Sądu Wojewódzkiego nie mogły podważyć twierdzenia strony skarżącej, nawiązujące do informacji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku przedstawionej w piśmie z 12 marca 2020 r. wskazującej, iż postępowanie w celu uzyskania decyzji środowiskowej – zgodnie z art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. prowadzi się w sprawach planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a nie po ich zrealizowaniu.

Odnosząc się do zarzutów kasacyjnych sformułowanych w tym przedmiocie zauważyć trzeba, że powołane przez stronę pismo RDOŚ nie odnosi się do okoliczności konkretnej sprawy, ani też przypadku z art. 59 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r.

Co ważne, Sąd Wojewódzki zasadnie wskazał w uzasadnieniu wyroku na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, wedle którego nie jest dopuszczalna taka interpretacja przepisów, w następstwie której brak konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w postępowaniu dotyczącym legalizacji istniejącego obiektu prowadziłby do sytuacji, w której inwestor realizowałby samowolnie inwestycję, a następnie ją legalizował, aby uniknąć obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jej realizację (por. wyrok NSA z 6 marca 2013 r. II OSK 2147/11).

Analizując to zagadnienie, Sąd Wojewódzki trafnie stwierdził, że jakkolwiek zarówno decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, wydaje się zasadniczo dla przedsięwzięcia planowanego, to w wyjątkowych przypadkach te akty prawne mogą służyć wypełnieniu wymogów legalizacji przedsięwzięcia.

Podkreślić należy, że zaprezentowane przez Sąd Wojewódzki wnioskowanie znajduje oparcie w ukształtowanej linii orzeczniczej, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się co do możliwości wydania decyzji środowiskowej dla już zrealizowanych przedsięwzięć (por. wyroki NSA z 28 października 2016 r. II OSK 764/16, 18 maja 2016 r. II OSK 1063/15, 27 sierpnia 2014 r. II OSK 470/13, 23 maja 2014 r. II OSK 3013/12, 14 listopada 2013 r. II OSK 1342/12 i inne).

W rezultacie Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem w sytuacji, gdy nakaz rozbiórki orzeczony został przez organ powiatowy w następstwie niewykonania przez skarżącego obowiązków warunkujących legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego.

Z przyczyn omówionych wyżej niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne dotyczące przepisów art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, art. 2 Konstytucji RP oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

11