Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2822/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1446
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Tomasz Stawecki Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2019 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie art. 18 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1133, dalej: "k.p.a.") oraz art. 7 pkt 1, art. 13 ust. 1, 2, 5 i 6 oraz art. 89 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2067 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Zakładu [...] Sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] marca 2019 r., znak: [...], odmawiającej skreślenia z rejestru zabytków budynku obory, wchodzącego w skład zespołu pałacowo-parkowego w miejscowości M. - utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w T. decyzją z [...] lipca 2001 r., znak: [...] wpisał do rejestru zabytków zespół pałacowo-parkowy w M., gmina G., składający się z: pałacu, rządcówki, laboratorium, bukieciarni, obory, stajni z wozownią, gorzelni, magazynu z garażem, szopy na maszyny, stodół, owczarni, stodoły, domu ogrodnika, murowanego ogrodzenia z bramą wjazdową. Zespół ten położony jest na działkach nr ew. [...] i [...], obręb M. ([...]). W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zespół pałacowo-parkowy w M. wyróżnia się bardzo dobrze zachowanym układem przestrzennym założenia, kształtowanego w latach 1855 - 1940. Tworzy go część reprezentacyjna z pałacem i parkiem, część gospodarcza z zachowaną zabudową folwarku, a także domy wzniesione przez właściciela majątku dla jego pracowników. Następnie, pismem z 20 sierpnia 2018 r. Zakład [...] Sp. z o.o. (dalej: "wnioskodawca") wystąpił o skreślenie z rejestru zabytków obiektu obory (wpisanej w [...] jako budynek mleczarni) zlokalizowanej w miejscowości M., na działce nr ew. [...], obręb M. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że wątpliwości budzi zasadność objęcia przedmiotowego budynku wpisem do rejestru zabytków, zwłaszcza w kontekście czasu powstania obiektu, a co za tym idzie jego walorów architektonicznych i wartości historycznej. Wnioskodawca stwierdził także, że budynek obory uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę posiadanych wartości zabytkowych i obecnie nie jest użytkowany, m.in. ze względu na archaiczną konstrukcję (zbyt niskie stropy), co uniemożliwia przeznaczenie go na cele hodowli zwierząt lub magazynowania płodów rolnych. Zaznaczono przy tym, że planowana adaptacja obiektu, w związku z koncepcją przekształcenia zespołu w M. na ośrodek rekreacyjno- konferencyjny, okazała się niemożliwa do realizacji z uwagi na konstrukcję fundamentów.

Po przeanalizowaniu powyższego wniosku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] marca 2020 r. odmówił skreślenia z rejestru zabytków budynku obory, wchodzącego w skład zespołu pałacowo-parkowego w M. Organ wyjaśnił, że przedmiotowy budynek jest elementem zespołu pałacowo- parkowego, który kształtował się od II połowy XIX wieku. Stwierdził, że jego aktualna forma architektoniczna wpisuje się w charakterystykę zabudowy tworzącej zaplecze gospodarcze majątku w M., przywołaną w decyzji z [...] lipca 2001r. Uznał, że omawiany obiekt pomimo zniszczeń substancji budowlanej, zachował swój autentyzm w postaci oryginalnej bryły, wyrazu architektonicznego, dyspozycji wnętrz oraz kompozycji elewacji, a przy tym od momentu objęcia ochroną konserwatorską w 2001 roku, budynek obory posiada pełną strukturę budowlaną, charakteryzującą go jako przykład zabudowy folwarcznej i stanowi autentyczny element podwórza gospodarczego, które zachowało pełną zabudowę oraz relacje przestrzenne. Wnioskodawca pismem z [...] kwietnia 2019 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy podnosząc, że wniosek o wpisanie przedmiotowego zespołu do rejestru zabytków złożony w 2001 roku przez ówczesny zarząd Zakładu Sp. z o.o. spowodowany był dążeniem do uzyskania ze środków publicznych wsparcia finansowego pozwalającego na realizację prac remontowych całego kompleksu pałacowo-parkowego. Podkreślił przy tym, że omawiany obiekt utracił wartości zabytkowe, gdyż uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznych, artystycznych i naukowych. Ponownie rozpatrując sprawę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] października 2019 r. utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, skreślenie z rejestru następuje na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po ocenie czy zachodzą ustawowe przesłanki do takiego działania sformułowane w art. 13 ust. 1 tej ustawy, stosownie do którego skreślić można zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych. Powyższy przepis stosuje się też w przypadku skreślenia części zabytku (art. 13 ust. 2 ustawy).

Po ponownej analizie całego materiału dowodowego, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał, że w omawianej sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności prawne lub faktyczne pozwalające na skreślenie z rejestru zabytków budynku obory, wchodzącego w skład zespołu pałacowo-parkowego w miejscowości Mełno. Wyjaśnił, że instytucja skreślenia z rejestru zabytków powinna być formą wyjątkową, stąd nie każdy uszczerbek w substancji zabytkowej może zostać zakwalifikowany jako urzeczywistniający przesłankę z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W myśl tego przepisu przesłankami uprawniającymi do skreślenia zabytku z rejestru zabytków są: utrata wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, czy też brak potwierdzenia wartości zabytku w świetle nowych ustaleń naukowych. Organ podkreślił, że do utraty wartości zabytkowej obiektu może dojść na skutek jego zniszczenia, jednakże dla zaistnienia tej przesłanki konieczny jest bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy faktem częściowego czy całkowitego zniszczenia obiektu wpisanego do rejestru, a utratą przez ten obiekt wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Z kolei pod pojęciem "nowych ustaleń naukowych" rozumie się takie dane i informacje o obiekcie, które nie były znane organowi ochrony zabytków w dacie wpisu do rejestru zabytków, a które rzutują na ocenę jego wartości, przesądzającej o wpisie do tego rejestru.

Co istotne, do oceny zasadności skreślenia obiektu z rejestru zabytków konieczne jest określenie wartości, które zdecydowały o wpisaniu go rejestru. W niniejszej sprawie Wojewódzki Konserwator Zabytków w T. w decyzji z [...] lipca 2001 r. jednoznacznie wskazał na wartość architektoniczną i naukową zespołu pałacowo-parkowego stwierdzając, że pochodzący z lat 1855 - 1940 układ przestrzenny założenia jest bardzo dobrze zachowany. Ponadto w ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w stosunku do budynku obory nie zachodzą przesłanki umożliwiające skreślenie z rejestru zabytków. Omawiany budynek zachował bowiem czytelną bryłę, formę, substancję zabytkową i wyraz architektoniczny, a także kontekst przestrzenny, istniejące w momencie wpisu, które wprost definiują go jako element zespołu pałacowo-parkowego w M. oraz jako materialnego świadka historii miejscowości. Organ podkreślił, że najcenniejszą wartością przedmiotowego budynku pozostanie częścią założenia kształtującego się od II połowy XIX wieku i reprezentowanie typu zabudowy gospodarczej z czasów powstania. Wartość ta została zaś zachowana do chwili obecnej. Zdaniem organu uwzględniając stan zachowania obiektu, a także jego walory historyczne, naukowe i artystyczne należy zauważyć, że nadal zachowuje on bezcenny walor zabytkowy. W związku z tymi ustaleniami obiekt jest dokumentem historii i kultury materialnej M., świadczącym o gospodarczym rozwoju miejscowości. Natomiast jako element zespołu zabudowy, stanowi on źródło badań naukowych nad budownictwem i rozwojem architektury zespołów folwarcznych w regionie.

Odnosząc się do problematyki zniszczenia spornego obiektu, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreślił, że w świetle materiału dowodowego zniszczenia jego substancji budowlanej nie przesądzają o trwałej i nieodwracalnej utracie wartości zabytkowych, w tym zarówno wartości historycznej, jak i artystycznej. Czytelne są bowiem bryła, formę dachu, plan i wyraz architektoniczny, a także kontekst przestrzenny, gdyż najcenniejszą wartością przedmiotowej obory jest fakt, że stanowi ona istotny element zespołu zabudowy, kształtujący jego odbiór krajobrazowy. Wartość ta została zaś zachowana do chwili obecnej. Dodatkowo organ podniósł, że w istniejącym stanie zachowania możliwe jest przeprowadzenie remontu kapitalnego z uwzględnieniem konieczności odtworzenia niektórych elementów w nowym materiale. Taka wymiana substancji nie obniża bowiem wartości zabytkowej budynku, szczególnie jeśli zachowana zostaje technika budowlana, w tym np. sposób obróbki i gatunek drewna.

Na zakończenie swoich rozważań Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że organ administracji publicznej obowiązany jest podjąć wszelkie kroki prawne, zgodnie z art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w celu zachowania zabytku w zasobie dziedzictwa narodowego. Oznacza to, że w przypadku braku wystąpienia ustawowych przesłanek do skreślenia zabytku z rejestru, nie można rozpatrywać sprawy w sposób, który w konsekwencji prowadziłby do zniszczenia obiektu, bowiem stoi to w sprzeczności z interesem społecznym, wynikającym z konstytucyjnych obowiązków Rzeczpospolitej Polskiej wobec przyszłych pokoleń (treść preambuły oraz art. 5 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej). Co więcej, obiekt znajdujący się nawet w złym stanie zachowania nie może zostać skreślony jeżeli w swoim aktualnym kształcie zachowuje walory historyczne, artystyczne lub naukowe.

Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Zakład [...] sp. z o.o., wnosząc o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia i poprzedzającej go decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając im naruszenie:

- art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do skreślenia z rejestru zabytków przedmiotowej obory z uwagi na nieuznanie, że obiekt uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę wartości historycznej,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez nieprzeprowadzenie nowych ustaleń naukowych celem stwierdzenia czy nastąpiła utrata wartości historycznej obiektu obory w okresie pomiędzy dokonaniem wpisu do rejestru zabytków, a datą wydania zaskarżonych decyzji.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Podkreśliła, że w jej ocenie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] lipca 2001 r. powinno podlegać ponownej ocenie i weryfikacji również na etapie niniejszego postępowania. Dodatkowo wyjaśniła, że od 2006 roku prowadzi prace mające na celu zabezpieczenie i utrzymanie w należytym stanie kompleksu przedmiotowych budynków o charakterze zabytkowym. Do 2017 roku kwoty uzyskane z tytułu wsparcia zewnętrznego stanowiły jedynie 5,43 % faktycznie poniesionych przez skarżącego nakładów. Skarżący wskazał przy tym, że poczynione przez niego nakłady w minimalnym stopniu dotyczyły obiektów służących działalności prowadzonej przez Zakład [...] Sp. z o.o. Oznacza to, że ciężar utrzymania i zachowania w należytym stanie obiektów objętych ochroną konserwatorską spoczywa praktycznie wyłącznie na skarżącym. Dodatkowo skarżący podkreślił, że sporna obora od wielu lat nie jest wykorzystywana gospodarczo z uwagi na archaiczną konstrukcję architektoniczną, która uniemożliwia stosowanie zarówno produkcji zwierzęcej, jak i magazynowanie płodów rolnych.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2019r. utrzymująca rozstrzygnięcie tego organu z dnia [...] marca 2019r. w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków budynku obory ( położonego na działce nr ew. [...]), wchodzącego w skład zespołu pałacowo-parkowego w M.

Decyzja ta odpowiada prawu; została poprzedzona gruntowną analizą sprawy, opartą na wyczerpująco zgromadzonym materiale dowodowym którego zasadniczy element stanowi specjalistyczna opinia sporządzona przez Oddział Terenowy w T. Narodowego Instytutu Dziedzictwa z dnia [...]lutego 2019r., dokumentacja archiwalna dotycząca wpisu zespołu do rejestru zabytków, fotografie współczesne i archiwalne całego zespołu, oględziny przeprowadzone w dniu 6 grudnia 2018r. Zawarto w niej prawidłową wykładnię art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Zgodnie z wymienionym powyżej przepisem prawa materialnego, zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru.

Z przepisu tego wynika, że skreślenie zabytku z rejestru zabytków możliwe jest w dwóch przypadkach, a spełnienie chociażby jednego z nich obliguje organ do wydania decyzji o skreśleniu. Przy czym, instytucja przewidziana w przywołanym przepisie winna być traktowana w kategoriach wyjątku.

Wobec uzasadnienia wniosku inicjującego niniejsze postępowanie, szczególne znaczenie należało w niniejszej sprawie przypisać pierwszej z ww. przesłanek, w myśl której skreślenie zabytku z rejestru zabytków ma miejsce w sytuacji jego zniszczenia w stopniu powodującym utratę wartości prawnie chronionych. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie podkreśla się, że dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest stwierdzenie istnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy faktem częściowego lub całkowitego zniszczenia obiektu wpisanego do rejestru a utratą przez ten obiekt ww. wartości. W wyroku z 25 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 1157/10 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o istnieniu wartości zabytkowej decyduje zachowanie substancji, która inkorporuje rdzeń wartości zabytkowej. Sąd Naczelny w ww. orzeczeniu podał też, że zniszczenie elementów zabytku, których zachowanie nie miało wpływu na istotę tego zabytku, powoduje uszczerbek w wartości zabytkowej, choć nie może powodować skreślenia (na mocy ww. art. 13 ust. 1 wskazanej ustawy). W kontekście powyżej wskazanej przesłanki, istotnego znaczenia nabiera zatem ustalenie, czy stopień zniszczenia obiektu spowodował utratę jego wartości zabytkowej.

Nie każde więc zniszczenie zabytku może doprowadzić do skreślenia tego zabytku z rejestru zabytków, a jedynie takie, z którym wiąże się dla tego obiektu utrata wartości prawnie chronionych.

Stopień zniszczenia zabytku ma zatem znaczenie w sprawie skreślenia go z rejestru zabytków, ale nie może on być poddawany ocenie w oderwaniu od przypisywanych temu obiektowi wartości. Zważyć przy tym trzeba, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przedmiotem ochrony i opieki pozostają zabytki (w tym nieruchome) niezależnie od stanu swojego zachowania. Jak wskazał NSA w wyroku z 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 182/13, ten ostatni przepis "(...) ma charakter ogólny i podlega zastosowaniu przy wykładni art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Dopóki zatem stopień zniszczenie obiektu zabytkowego nie osiągnie takiego rozmiaru, który nakazuje uznać, że obiekt ten nie przedstawia już żadnych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, albowiem nie da się go zachować, dopóty zabytek nie może zostać skreślony z rejestru zabytków. W tym kontekście jedynie techniczna możliwość zachowania obiektu zabytkowego w stanie pozwalającym na utrzymanie jego wartości zabytkowych ma charakter decydujący w sprawie skreślenia zabytku z rejestru zabytków. Nie jest nim natomiast ocena opłacalności prowadzenia prac przy zabytku dająca możliwość jego zachowania odnoszona do kosztów ekonomicznych tego przedsięwzięcia". Z powyższego wynika, że obiekt znajdujący się nawet w złym stanie technicznym nie może zostać wykreślony jeżeli w swoim aktualnym kształcie zachowuje walory historyczne, artystyczne lub naukowe.

Z uwzględnieniem wskazanej powyżej interpretacji art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, organ przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie. Przy czym, dla właściwego ustalenia stanu zachowania zabytku, zlecił wykonanie specjalistycznych opinii, jednostce wyspecjalizowanej (podlegającej Ministrowi) jaką jest Narodowy Instytut Dziedzictwa, w tym przypadku Oddział Terenowy w T.; po czym, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, stosownie do art. 80 k.p.a., dokonał ustaleń faktycznych, w oparciu o które wydał następnie decyzję.

Jak wynika z podzielanych przez organ ustaleń Instytutu Dziedzictwa Narodowego, budynek obory jest dokumentem historii kultury materialnej regionu, posiada duża wartość jako element kompozycyjnego układu przestrzennego miejscowości i jest znaczącym elementem zespołu pałacowo- folwarcznego. Istotna jego wartością jest zachowanie pierwotnej bryły , formy dachu, skromnego detalu architektonicznego, podziału elewacji i dyspozycji funkcjonalnej wnętrza. Zachowanie oryginalnych rozwiązań budowlanych i konstrukcyjnych oraz wszystkich walorów budowli o przeznaczeniu inwentarskim. Pomimo pogarszającego się stanu zachowania, budynek obory nie utracił wartości zabytkowych posiadanych w chwili wpisu do rejestru zabytków.

Podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w T. decyzją z [...] lipca 2001 r., znak: [...], wpisał do rejestru do rejestru zabytków zespół pałacowo-parkowy w M., gmina G., składający się z: pałacu, rządcówki, laboratorium, bukieciarni, obory, stajni z wozownią, gorzelni, magazynu z garażem, szopy na maszyny, stodół, owczarni, stodoły, domu ogrodnika, murowanego ogrodzenia z bramą wjazdową. Zespół ten położony jest na działkach nr ew. [...] i [...], obręb M. ([...]). W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zespół pałacowo-parkowy w M. wyróżnia się bardzo dobrze zachowanym układem przestrzennym założenia, kształtowanego w latach 1855 - 1940. Tworzy go część reprezentacyjna z pałacem i parkiem, część gospodarcza z zachowaną zabudową folwarku, a także domy wzniesione przez właściciela majątku dla jego pracowników.

Rozstrzygnięcie pozytywne w przedmiocie wpisania przedmiotowego zespołu ( wraz z oborą) do rejestru zabytków potwierdzało ,że posiada on walory historyczne, artystyczne i naukowe, które należy chronić indywidualnym wpisem. Decyzja ta ma walor ostateczny i prawomocny, a zarzuty wobec jej prawidłowości formułowane w skardze, nie mogły być przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym skreślenia z rejestru zabytków.

Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez organ jest uprawniona, oparta na ustaleniach znajdujących odzwierciedlenie w aktach, nadto – na właściwej interpretacji przesłanek uregulowanych w at. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, uwzględniającej zarówno ogólny cel tej ustawy, jak i brzmienie art. 6.

Organ konserwatorski dokonując takiej oceny nie naruszył ani art. 7, czy art. 77 § 1 k.p.a., ani też art. 80 k.p.a., poprzez niewystarczające zgromadzenie dowodów, czy nieprawidłową ich ocenę. Wskazać w tym zakresie jedynie trzeba, że zasada swobodnej oceny dowodów uregulowana w art. 80 Kodeksu, pozwala organowi administracji publicznej na dokonanie własnej oceny wartości poszczególnych dowodów. W kwestii natomiast zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego podnieść trzeba, że wiąże się to ściśle z zakresem niniejszego postępowania wyznaczonym treścią art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jak i argumentami wskazanymi we wniosku inicjującym to postępowanie. Skoro decydujące znaczenie w sprawie miała pierwsza przesłanka uregulowana w tym przepisie, związana z utratą przez obiekt wartości zabytkowych, to zadaniem organu było ustalenie obecnego stanu zachowania obiektu oraz dokonanie oceny obecnych jego walorów. Takie dowody, pozwalające na dokonanie ustaleń w ww. zakresie, w sprawie zostały zgromadzone, a to m. in. poprzez przeprowadzenie oględzin w terenie w dniu 6 grudnia 2018r., sporządzenie bardzo bogatej dokumentacji fotograficznej oraz pozyskanie specjalistycznej opinii .

Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę i spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2019r. ,poz. 2325), należało orzec jak w sentencji.