Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1977/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 588/20 w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 24 czerwca 2020 r. nr 1001-IOA.4246.2.2020.10.MB w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D.T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 4.050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 588/20, oddalił skargę D. S. (obecnie: T.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 24 czerwca 2020 r. nr 1001-IOA.4246.2.2020.10.MB w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W dniu 23 maja 2017 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.; dalej: u.g.h.) w lokalu zlokalizowanym przy ul. R. [...] w Ł. Podczas kontroli stwierdzono obecność dwóch urządzeń elektronicznych o nazwach [...].

Funkcjonariusze celni przeprowadzili na powyższych urządzeniach eksperymenty procesowe, w wyniku których ustalili, że oferowane na nich gry wypełniają przesłanki określone w art. 2 ust. 3 u.g.h. Kontrolujący ustalili również, że ww. lokal D. T. (dalej: skarżąca, strona) wynajęła w dniu 3 listopada 2015 r. od firmy B.W.

W związku z ustaleniami kontroli, Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi decyzją z dnia 13 grudnia 2019 r.- działając na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. - wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 200.000 zł za urządzanie gier hazardowych na wskazanych automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania zgłoszenia.

Decyzją z dnia 24 czerwca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że strona nie legitymowała się w dniu kontroli koncesją na kasyno gry, jak również nie była podmiotem wykonującym monopol państwa w zakresie gier urządzanych w salonach gier na automatach. Natomiast lokal, w którym stwierdzono obecność urządzeń nie był ani kasynem gry, ani salonem gier na automatach.

W ocenie DIAS możliwość wygranych pieniężnych na ww. urządzeniach potwierdził przeprowadzony eksperyment oraz opinia biegłego sądowego, która potwierdziła, że gry na badanych automatach posiadają element losowości, ponieważ wygrana zależy od losu, przypadku, nie zaś od zręczności, umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych. Po uruchomieniu gry przez grającego nie miał on wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji, bębny zatrzymują się samoczynnie i wynik gry jest nieprzewidywalny. Zatem będące przedmiotem badania gry wypełniają przesłanki określone w art. 2 ust. 3 u.g.h., co pozwala uznać je za gry na automatach w rozumieniu tej ustawy.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że skontrolowany lokal skarżąca wynajęła w dniu 3 listopada 2015 r. od firmy B.W. W aktach znajduje się również umowa najmu lokalu z dnia 31 marca 2017 r. zawarta przez skarżącą (wynajmującym) a G.S. Sp. z o. o. (najemcą) oraz protokół przesłuchania świadka P.B. z dnia 14 czerwca 2018 r., w którym świadek zeznał, że miał umowę z G.S. Sp. z o.o., dla której świadczył usługi serwisowe automatów od gier, a od jesieni 2017 r. zajmował się kwestiami związanymi z monitoringiem lokali wynajmowanych przez spółkę. Świadek zeznał również, że schemat działania był zawsze taki sam, tzn. lokale od ich właścicieli wynajmowała skarżąca, a następnie podnajmowała dalej G. S. Sp. z o.o. lub czasami innym firmom związanym z urządzaniem gier na automatach.

Według DIAS skarżąca w ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnie lokalu pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując właścicieli lokali i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych czynnie współpracowała ona z właścicielami tych urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Takie działanie wyczerpuje znamiona definicji urządzania gier.

W związku tym DIAS stwierdził, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę strony.

W ocenie Sądu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że ujawnione w kontrolowanym lokalu urządzenia są automatami do gier hazardowych w rozumieniu przepisów u.g.h.

Według WSA postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca urządzała gry na automatach w lokalu przy ul. R. [...] w Ł. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca wynajęła ww. lokal w dniu 3 listopada 2015 r. od firmy B.W. W aktach znajduje się również umowa najmu lokalu z dnia 31 marca 2017 r. zawarta przez stronę (wynajmującym) a G. S. Sp. z o. o. (najemcą) oraz protokół przesłuchania świadka P.B. z dnia 14 czerwca 2018 r. w którym świadek zeznał, że miał umowę z G. S. Sp. z o.o., dla której świadczył usługi serwisowe automatów od gier, a od jesieni 2017 r. zajmował się kwestiami związanymi z monitoringiem lokali wynajmowanych przez spółkę. Świadek zeznał również, że schemat działania był zawsze taki sam, tzn. lokale od ich właścicieli wynajmowała skarżąca, a następnie podnajmowała dalej G. S. Sp. z o.o. lub czasami innym firmom związanym z urządzaniem gier na automatach. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnie lokalu pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując właścicieli lokali i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych czynnie współpracowała ona z właścicielami tych urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Takie działanie wyczerpuje znamiona definicji urządzania gier. Organ prawidłowo przyjął zatem, że wystąpiły przesłanki do odpowiedzialności z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

Sąd I instancji podkreślił również, że przedmiotowe postępowanie nie jest jedynym prowadzonym wobec skarżącej. Według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącej wydano szereg innych decyzji wymierzających kary pieniężne z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w innych lokalach, do których dysponowała tytułem prawnym. Całokształt okoliczności, na które wskazywały organy, w tym charakter działalności skarżącej, polegający na wynajmowaniu/podnajmowaniu lokali, w których urządzone były gry hazardowe uzasadnionymi czyni wnioski organów, że strona urządzała gry na automatach nie tylko w lokalu przy ul. R. [...[ w Ł. Skarżąca świadomie ignorowała przepisy dotyczące koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu i zawierała kolejne umowy wynajmu lokali pod instalację urządzeń. Prowadząc działalność gospodarczą świadomie we wcześniejszych i w kolejnych latach udostępniała lokale do wstawienia automatów do gier hazardowych. Działalność skarżącej polegała na wyszukiwaniu właściwego lokalu, spełniającego określone kryteria i warunki do zainstalowania automatów do gier hazardowych i z tego procederu uczyniła sobie stałe źródło dochodu.

W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżąca wielokrotnie już uczestniczyła w zorganizowaniu warunków umożliwiających korzystanie z wstawionych do pozostających w jej dyspozycji lokali automatów, co oznacza, że systematycznie wraz z właścicielami urządzeń urządzała gry hazardowe poza kasynami gry. Jednocześnie, dysponując wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności, w związku z kolejnymi kontrolami w jej lokalach, nie podjęła żadnych działań, by odstąpić od udziału w nielegalnym procederze urządzania gier na automatach. Była to świadoma i celowa działalność zarobkowa.

Zdaniem WSA organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Materiał ten nie budził wątpliwości i dał podstawę do uznania, że gry rozgrywane na kontrolowanych w sprawie automatach miały charakter losowy, a skarżąca będąca dysponentem lokalu przy ul. R. [...] w Ł. była podmiotem urządzającym gry na automatach.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając to orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak uchylenia decyzji DIAS z dnia 24 czerwca 2020 r. naruszającej przepisy prawa;

2) art. 137 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowej narady przez Sąd orzekający oraz brak przedstawienia wywodu własnego i logicznego rozumowania przez Sąd orzekający w zakresie rozstrzygnięcia sprawy, gdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku sprowadza się do przepisania uzasadnień wyroków NSA powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd meriti do zarzutów odwołania, tj. w zakresie naruszenia przez organ II instancji:

a) art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 98 k.p.a. poprzez niewyjaśnianie dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy, a także poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia, się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz złożenia wniosków dowodowych,

b) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego, polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca jest posiadaczem zależnym lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. R. [...], a tym samym iż ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do skarżącej, skarżąca nie była użytkownikiem, ani konserwatorem tych urządzeń, jak również nie czerpała z nich korzyści, nie była też posiadaczem zależnym lokalu w myśl art. 336 k.c., a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że skarżąca wypełniła dyspozycje art. 89 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.g.h., w sytuacji gdy skarżąca była głównym najemcą lokalu, podnajmowała go zaś innemu podmiotowi, a na urządzeniach wskazani byli ich właściciele,

c) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozmiłowania ocenę, zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z firma G.S. umowy najmu zawartej z B.W., polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca była posiadaczem lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. R. [...] w chwili kontroli, a tym samym iż ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach, w sytuacji gdy ewentualny zakaz dalszego podnajmu zawarty w umowie, z B. W. nie powoduje nieważności umowy zawartej z G.S. podczas gdy oddanie lokalu w dalszy najem rodzi jedynie roszczenia odszkodowawcze Pana W. wynikłe z naruszenia umowy, ale jednocześnie potwierdzają fakt, iż to spółka G.S. była faktycznym posiadaczem lokalu w chwili kontroli,

d) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę, zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z G.S. umowy najmu zawartej z B.W., prowadzące do bezzasadnego przyjęcia, iż to skarżąca była faktycznym posiadaczem lokalu w chwili kontroli, podczas gdy lokal był przedmiotem dalszej umowy podnajmu, a faktycznym posiadaczem lokalu była spółka G.S.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 89 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.g.h., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca;

2) art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h, poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca jako posiadacz zależny podczas gdy lokal był oddany w dalsze posiadanie G.S.;

3) art. 6 ust. 4 u.g.h., poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialności na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 tej ustawy.

Ponadto wniesiono o:

1) zobowiązanie organu I instancji do wskazania czy podczas jakiejkolwiek kontroli ujawniono obecność skarżącej w jakimkolwiek lokalu, które były przedmiotem postępowań prowadzonych przez organ I instancji na okoliczności braku posiadania lokali i oddania ich w posiadanie zależne osobą trzecim;

2) zobowiązanie organu I i II instancji czy wobec G. S. Sp. z o.o., prowadzone są postępowania w zakresie organizowanych gier hazardowych, ile jest takich postępowań, czy spółka ta wynajmowała lokale jedynie od skarżącej czy również od innych podmiotów, o wskazanie czy wobec innych osób które wynajmowały lokale wskazanej spółce prowadzone są postępowania i jakie;

3) zobowiązanie organu I i II instancji o wskazanie czy dokonano przesłuchania przedstawiciela członka zarządu G. S. Sp. z o.o. w związku z wiedzą, że lokal był tej spółce oddany w dalszy najem, na okoliczności ustalenia czy umowa ta jest nadal obowiązująca, ustalenia kto faktycznie zajmował lokal przy ul. R. [...] w chwili kontroli;

4) zwrócenie się do Izby Skarbowa w: Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Olsztynie, Opolu, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie, Zielonej Górze, we Wrocławiu o wskazanie, czy wobec spółki G. S. we właściwości Izby prowadzone są postępowania o urządzenie gier hazardowych, o wskazanie czy najemcami lokali na rzecz tej spółki była skarżąca na okoliczności bezzasadności twierdzeń, iż to skarżąca organizowała gry hazardowe i aby jej własność stanowiły automaty do gry, na okoliczności, iż skarżąca była jedynie głównym najemcą lokali i oddawała je w posiadanie zależne innym podmiotom, faktu działania tej spółki na terenie całego kraju, wynajmowania lokali przez wskazaną spółkę również od innych osób, braku kierowania przez skarżącą grupą zajmującą się urządzeniem gier hazardowych, braku związku skarżącej ze wskazaną spółką i osobami ją reprezentującymi, braku fizycznego i faktycznego uczestniczenia skarżącej w działalności wskazanej spółki w urządzeniu gier hazardowych;

5) dopuszczenie dowodu z zeznań świadków:

- M.T., K. P. Prezesa G.S. Sp. z o.o. na okoliczności ustalenia kto faktycznie zajmował lokal przy ul. R. [...] w chwili kontroli;

6) zobowiązanie organu I instancji do wskazania:

- skąd organ miał wiedzę, iż pod wskazanym adresem prowadzone są gry na rzekomych automatach,

- według ich wiedzy kto urządzał gry na rzekomych automatach,

- w jaki sposób pracownicy organu weszli do środka pomieszczenia,

- czy pomieszczenie to było zamknięte czy otwarte,

- o której godzinie nastąpiło wejście do lokalu przez pracowników organu,

- czy po wejściu do lokalu pracownicy wykonali dokumentację z wnętrza lokalu, jeśli nie to dlaczego niniejszego nie wykonali,

- czy do czynności wezwano właściciela, najemcę lub użytkownika lokalu, jeśli nie to dlaczego tego zaniechano,

- czy do przeprowadzenia eksperymentu wezwano właściciela, najemcę lub użytkownika lokalu, jeśli nie to dlaczego tego zaniechano,

- czy urządzenia były sprawne, czy miały zabezpieczenia, jeśli tak to jakie, jak je ominięto,

- czy wystąpiono do prokuratury o zatwierdzenie dokonanych czynności,

- w jaki sposób zabezpieczono urządzenia,

na okoliczności braku udziału skarżącej w toku sprawy z winy organu poprzez brak informowania jej o czynnościach, na okoliczności bezprawnego działania pracowników organu,

7) dopuszczenie dowodu z pisma skarżącej z dnia 28 maja 2021 r. na fakt nieprawidłowości w prowadzonych przeciwko niej postępowaniach.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Nieusprawiedliwione są zarzuty wskazane w pkt II.2 i 3 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 137 § 1 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07; wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11), a do tego właśnie zmierza autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05).

Ponadto, nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi, ponieważ o czym była już mowa uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Natomiast odwołanie się przez Sąd I instancji do poglądów wyrażonych w uzasadnieniach innych sądów, bądź to wojewódzkich sądów administracyjnych, bądź to Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest dopuszczalną praktyką i wbrew twierdzeniom autora skargi nie świadczy o braku samodzielności Sądu I instancji w rozstrzyganiu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1715/21). Za urządzanie goer na automatach poza kasynem gry stosuje się przepisy ustawy

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do do kwestii naruszenia przez organ II instancji art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 98 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a nie przepisy k.p.a. Stanowią o tym przepisy art. 8 i art. 91 u.g.h. Z art. 8 u.g.h. wynika, że do postępowań w sprawach określonych w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa o grach hazardowych stanowi inaczej. Natomiast art. 91 u.g.h. stanowi, że do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. W konsekwencji Sąd I instancji trafnie stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. są niezasadne.

Nie został naruszony również art. 137 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie sędziów. Przebieg narady i głosowanie nad orzeczeniem jest tajne, a zwolnienie od zachowania w tym względzie tajemnicy, z zastrzeżeniem § 3, nie jest dopuszczalne. Narada obejmuje dyskusję, głosowanie nad mającym zapaść orzeczeniem i zasadniczymi powodami rozstrzygnięcia oraz spisanie sentencji wyroku. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnego argumentu, który wskazywałby na naruszenie przez Sąd I instancji tego przepisu. Nie wskazano, że narada się nie odbyła bądź też, że narada nie była tajna, że nie było dyskusji lub głosowania (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1338/18). Tym samym zarzut naruszenia art. 137 § 1 p.p.s.a. uznać należy za bezpodstawny

Zamierzonego skutku nie mógł także odnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sformułowany w pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej.

Po pierwsze, podnosząc zarzut naruszenia ww. przepisu autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował jednostki redakcyjnej, która jego zdaniem została naruszona. Podkreślenia wymaga, że zarzucany art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został podzielony na litery od a) do c). Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Nie jest też uprawniony, ani zobowiązany poszukiwać za stronę naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2321/11).

Po drugie art. 145 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Artykuł 145 p.p.s.a. określa sposób rozstrzygnięcia sprawy i jest to tzw. przepis wynikowy, dlatego, podnosząc jego naruszenie, autor skargi kasacyjnej powinien powiązać go z konkretnymi przepisami, którym uchybił organ administracji, a których to naruszeń nie wziął pod uwagę Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. Brak takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzuty naruszenia ww. przepisu (por. wyroki NSA z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10; z 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2886/12; z 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1298/14; z 13 października 2017 r., sygn. akt II GSK 129/16).

W konsekwencji należy uznać, że stan faktyczny ustalony przez organy i przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania nie został skutecznie zakwestionowany.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., podniesiony w pkt II.1 petitum skargi kasacyjnej.

Należy stwierdzić, że ustawa o grach hazardowych nie zawierała legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługiwała się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres tego pojęcia. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy (por. np. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1915/17, z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5042/16, z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 47/18). Urządzającym grę jest więc ten podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w grze na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że podmiotem współurządzającym gry na automatach była skarżąca. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraźnie wskazał, na podstawie jakich okoliczności uznał skarżącą za podmiot współurządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Autor skargi w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. zarzutów naruszenia przepisów postępowania - nie podważył skutecznie poczynionych przez organy ustaleń. Z ustaleń tych wynika, że skarżąca wynajęła lokal przy ul. R. [...] w Ł. od firmy B.W. Następnie umową najmu z dnia 31 marca 2017 r. podnajęła ten lokal spółce G. S. Natomiast z protokołu przesłuchania P.B. z dnia 14 czerwca 2018 r. wynika, że świadek miał umowę z G.S. Sp. z o.o., dla której świadczył usługi serwisowe automatów od gier, a od jesieni 2017 r. zajmował się kwestiami związanymi z monitoringiem lokali wynajmowanych przez spółkę. Świadek zeznał również, że schemat działania był zawsze taki sam, tzn. lokale od ich właścicieli wynajmowała skarżąca, a następnie podnajmowała dalej G. S. Sp. z o.o. lub czasami innym firmom związanym z urządzaniem gier na automatach. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnie lokalu pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując właścicieli lokali i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych czynnie współpracowała ona z właścicielami tych urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Takie działanie, jak słusznie uznały organy i WSA wyczerpuje znamiona definicji urządzania gier.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego całkowicie nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 89 ust. 1 pkt 2 i 3 u.g.h. poprzez błędną wykładnię tych przepisów, podniesione w pkt II.1 i II.2 petitum skargi kasacyjnej.

Sąd I instancji nie dokonywał wykładni tych przepisów, a zatem nie mógł ich naruszyć. Zaznaczyć należy, że w rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę wymierzenia skarżącej kary pieniężnej stanowił art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., nie zaś art. 89 ust. 1 pkt 2 i 3 u.g.h.

Nieusprawiedliwiony okazał się także podniesiony w pkt II.3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art 6 ust. 4 u.g.h. Według kasatora do naruszenia tego przepisu doszło poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialności na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 tej ustawy.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić należy, że jego uzasadnienie nie koresponduje z treścią wskazanego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 u.g.h. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie - działalność w zakresie określonym w ust. 1-3 jest prowadzona na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy. Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, że z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przepis ten nie doprecyzowuje ani rodzaju podmiotów urządzających gry na automatach ani też rodzaju i formy działalności, w ramach której gry takie są urządzane poza kasynem. Jak stwierdził NSA w uchwale z dnia 16 maja 2016 r., II GPS 1/16, podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy, tzn. osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry. Zatem przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.

Odnosząc się zaś do wniosku autora skargi kasacyjnej o przeprowadzenie szeregu dowodów należy wyjaśnić, że w świetle przepisów p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, co wynika z faktu związania tego Sądu granicami skargi kasacyjnej (por. np. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. II GSK 2326/13). W postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną NSA ocenia wyłącznie prawidłowość działania sądu administracyjnego pierwszej instancji w granicach podstaw kasacyjnych. Wprawdzie art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, lecz ta instytucja ma zastosowanie przed sądem pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 847/16). Należy przy tym mieć na uwadze, że zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy.

Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Zasądzoną na rzecz organu kwotę 4050 zł stanowi wynagrodzenie radcy prawnego, który reprezentował go jedynie w postępowaniu kasacyjnym, za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r. nr 3, poz. 38).