Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1529/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 163 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr SKO/F/41.4/890/2023/13987 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2021 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r. nr SKO.F/41.4/890/2023/13987, na podstawie art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.) dalej: O.p., w związku z wnioskiem K.P. (dalej: podatnik, skarżący) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. (dalej: organ pierwszej instancji) z 27 września 2021 r. nr [...] w sprawie określenia podatnikowi i C sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: uczestnik postępowania) wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2021, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji.

Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z 27 września 2021 r. organ pierwszej instancji określił podatnikowi i uczestnikowi postępowania wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2021 w kwocie 216.019,00 zł.

Pismem z 28 kwietnia 2023 r. pełnomocnik podatnika wniósł odwołanie od powyższej decyzji, jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r. nr SKO.F/41.4/740/2023/13987, organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia przez podatnika odwołania od przedmiotowej decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, że w piśmie z 28 kwietnia 2023 r. pełnomocnik podatnika podnosi, że powołana decyzja nie została prawidłowo doręczona, w związku z czym uchybienie terminu nastąpiło bez winy podatnika. Wyjaśnia, że przedmiotowa decyzja, jak również wszelkie wcześniejsze pisma organu pierwszej instancji jak zawiadomienia, postanowienia, doręczane były na niewłaściwy (nieaktualny od 17 grudnia 2015 r.) adres zamieszkania, tj. ul. [...], [...] S. Zatem bez swojej winy adresat nie mógł odebrać decyzji i złożyć odwołania.

Zdaniem pełnomocnika, nieskuteczne są również wszystkie zwrotne potwierdzenia odbioru pism kierowanych do podatnika, a zalegające w aktach, gdyż zawierają nieprawdę odnośnie adnotacji "adresat nie podjął przesyłki w terminie", albowiem właściwa winna być adnotacja "adresat wyprowadził się".

Rozpoznając sprawę organ odwoławczy stwierdził, że wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. W rozpatrywanej sprawie decyzja została doręczona stronie na adres ul. [...] w S. Zdaniem pełnomocnika adres ten nie jest właściwy od 17 grudnia 2015 r., gdyż z tym dniem podatnik został z tego adresu wymeldowany. Jednakże adres ten został przez podatnika wskazany jako adres do korespondencji w pismach kierowanych do organu po wskazanej dacie wymeldowania. I tak, we wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości z 14 listopada 2017 r. złożonym do Prezydenta Miasta S. podatnik wnosił o przesłanie zaświadczenia za pośrednictwem poczty na adres [...] S., ul. [...]. W piśmie z 17 maja 2018 r., wniesionym do organu w sprawie specyfikacji zaległości podatkowych wykazanych w zaświadczeniu podatnik wskazał jako adres zamieszkania: ul. [...], W., a jako adres do korespondencji: ul. [...], S. Kolejne dokumenty to deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożone przez podatnika 29 listopada 2018 r. i 22 stycznia 2019 r., gdzie w części C deklaracji podatnik wskazał adres: ul. [...], S. zarówno jako adres zamieszkania, jak i adres do korespondencji. Niezależnie od powyższego pismem z 27 października 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.- [...] zwrócił Prezydentowi Miasta S. tytuły wykonawcze wystawione na podatnika, na adres: W. ul. [...] wskazując, że z wydruku z Systemu Rejestracji Centralnej KPP wynika, iż aktualnym adresem dłużnika jest ul. [...] w S. Również pismem z 17 maja 2023 r. sygn. akt [...] Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. zawiadomił, że w związku ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej przeciwko dłużnikowi ul. [...] [...] S. przejął do dalszego prowadzenia sprawy prowadzone przez Prezydenta Miasta S.

Zdaniem organu odwoławczego, w świetle powyższych ustaleń, nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia wskazanych przez pełnomocnika dowodów, w tym zeznań świadków, oględzin miejsca, czy wywiadu środowiskowego na fakt niezamieszkiwania podatnika pod adresem [...] w S. już od 17 grudnia 2015 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, okoliczności dotyczące prawidłowego doręczenia decyzji na wskazany adres potwierdzają wystarczająco inne dowody, w tym pisma samego podatnika, a także dokumenty urzędowe. Przyjąć zatem należy, że decyzja została skutecznie doręczona w dniu 13 października 2021 r. a odwołanie od tej decyzji z 28 kwietnia 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, co organ odwoławczy stwierdził postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r. nr SKO.F/41.4/740/2023/13987.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie: K.p.a.) i art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zawartych we wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy ich przedmiotem były ustalenie i wykazanie faktów mających istotne znaczenie dla sprawy, a przede wszystkim to, że skarżący nie zamieszkuje pod adresem: ul. [...] w S. co najmniej od dnia wymeldowania, tj. od 17 grudnia 2015 r., a których to ustaleń nie sposób zastąpić innymi dowodami, tj. dokumentami zaczerpniętymi z innych spraw i postępowań, a nawet pismo pochodzące od samego podatnika, albowiem dowody te nie potwierdzają, że miejscem zamieszkania skarżącego jest ul. [...] w S.;

2. naruszenie art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 i 2 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 81a K.p.a. poprzez dokonanie niepełnej, a przez to dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów z dokumentów zalegających w innych postępowaniach organu, w szczególności wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości z 14 listopada 2017 r., pisma z 17 maja 2018 r. wniesionego do organu w sprawie specyfikacji zaległości podatkowych przeciw, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożone przez skarżącego 29 listopada 2018 r. i 22 stycznia 2019 r., pisma z 27 października 2016 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...], pisma z 17 maja 2023 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., podczas gdy dokumenty te nie mogą świadczyć o aktualności adresu skarżącego w dacie doręczenia przedmiotowej decyzji organu pierwszej instancji, dotyczą wąskiego zakresu przedmiotowego, co w konsekwencji doprowadziło do uchybienia obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a nadto jest sprzeczne z zasadą rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony;

3. naruszenie art. 162 § 1 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się przyjęciem, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło bez jego winy, podczas gdy decyzja nie została prawidłowo doręczona skarżącemu, gdyż wysłana została na niewłaściwy adres tj. ul. [...] w S., nieaktualny od co najmniej dnia wymeldowania, czyli od 17 grudnia 2015 r., zaś organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, że skoro ten sam adres został przez skarżącego wskazany jako adres do korespondencji w stricte innych sprawach (przed wydaniem decyzji), to następujące post factum doręczenia pod ten adres mogą zostać uznane za skuteczne, z czym nie sposób się zgodzić;

4. błędne przyjęcie, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji na adres: ul. [...] w S. jest prawnie skuteczne, podczas gdy w dacie doręczenia adres ten nie był aktualnym adresem skarżącego, nie stanowił też jego adresu korespondencyjnego, ani adresu zamieszkania;

5. naruszenie art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawy, a w zasadzie pominięcie dowodu z wydruku z systemu bazy danych meldunkowych z 27 stycznia 2017 r., która to informacja potwierdza nieaktualność adresu w S., ul. [...], na który to mimo to organy podatkowe kierowały korespondencję jeszcze w 2022 r.

Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że organy podatkowe, co najmniej od roku 2017 dysponują wiarygodną informacją o nieaktualności adresu przy ul. [...] w S., na który to adres została doręczona decyzja.

Zdaniem pełnomocnika, nie sposób wymagać od strony prewencyjnego lub nieustannego aktualizowania adresu do korespondencji, czy adresu zamieszkania; co więcej, zalegające w aktach zwrotne potwierdzenia odbioru również nie mogą być skuteczne, skoro na wszystkich znajduje się nieprawdziwa informacja, że adresat nie podjął przesyłki w terminie, skoro przynajmniej od 2017 r. winna widnieć adnotacja "adresat wyprowadził się".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 162 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Z powyższego przepisu wynika, że organ podatkowy przywróci termin do dopełnienia czynności, dla której termin był określony, gdy kumulatywnie spełnione zostaną cztery przesłanki, tj., gdy podatnik:

1. złoży wniosek o przywrócenie terminu z podaniem przyczyn naruszenia terminu,

2. uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy,

3. wniesie prośbę (podanie, wniosek) o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,

4. równocześnie (jednocześnie) z wniesieniem wniosku dopełni czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy decyzja organu pierwszej instancji 27 września 2021 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2021 została prawidłowo doręczona skarżącemu, w związku z czym, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego.

O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody obiektywnie usunąć. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przepis art. 162 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie określonej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Uprawdopodobnienie przeszkód uniemożliwiających dochowanie czynności obciąża wnioskującego, przy czym uprawdopodobnienie oznacza, że strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny.

Odnosząc się do zarzutów skargi, zauważyć należy, że argumentacja strony skarżącej sprowadza się głównie do kwestionowania skuteczności doręczenia decyzji z 27 września 2021 r.

Zgodnie z treścią art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju.

W rozpoznawanej sprawie decyzja z 27 września 2021 r. została doręczona skarżącemu na adres ul. [...] w S.

Argumentacja pełnomocnika skarżącego sprowadza się do twierdzenia, że adres ten nie jest właściwy od 17 grudnia 2015 r., gdyż z tym dniem podatnik został z tego adresu wymeldowany. Jednakże to ten adres został przez skarżącego wskazany jako adres do korespondencji w pismach kierowanych do organu po wskazanej dacie wymeldowania.

W aktach sprawy znajduje się kopia wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości z 14 listopada 2017 r. złożonego do Prezydenta Miasta S., w którym skarżący wnosił o przesłanie zaświadczenia za pośrednictwem poczty na adres [...] S., ul. [...]. W kolejnym dokumencie - znajdującym się w aktach sprawy - w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonym przez skarżącego 29 listopada 2018 r. w części C deklaracji skarżący wskazał adres: S. ul. [...], zarówno jako adres zamieszkania jak i adres do korespondencji.

Reasumując, skoro skarżący nawet po wymeldowaniu z adresu, sam wskazuje taki adres jako adres do korespondencji i adres zamieszkania, to nie można zasadnie obronić tezy, że doręczenie decyzji nastąpiło na błędny adres a uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.

Co więcej organ odwoławczy postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r. nr SKO.F/41.4/740/2023/13987 stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia przez podatnika odwołania od decyzji z 27 września 2021 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r., uznając, że doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 150 § 4 O.p.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 27 września 2021 r.

W konsekwencji, nie można uznać, że organ naruszył przepis art. 162 § 1 O.p. wydając zaskarżone postanowienie.

Nie mogły zostać uwzględnione zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ odwoławczy stosuje przepisy Ordynacji podatkowej.

Niemniej materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy był wystarczający do wydania zaskarżonego postanowienia.

W ocenie Sądu nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia wskazanych przez pełnomocnika skarżącego dowodów, w tym zeznań świadków, oględzin miejsca, czy wywiadu środowiskowego na fakt niezamieszkiwania skarżącego pod adresem [...] w S. już od 17 grudnia 2015 r. Zasadnie bowiem uznał organ odwoławczy, że okoliczności dotyczące prawidłowego doręczenia decyzji na wskazany adres potwierdzają wystarczająco inne dowody, w tym pisma samego skarżącego, a także dokumenty urzędowe.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) oddalił skargę.