Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1514/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą we W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] oraz decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia odmówić wstrzymania wykonania wymienionych decyzji.


UZASADNIENIE

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "[...]". Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołań od opisanej decyzji organu pierwszej instancji wniesionych przez M. i T. R. oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą we W. (dalej: Stowarzyszenie), uchylił zaskarżoną decyzję w części i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy nie uchylił decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że zarzut braku podstaw do nadania tego rygoru postawiony w odwołaniu Stowarzyszenia jest niezasadny.

Stowarzyszenie, reprezentowane przez radcę prawnego, zaskarżyło decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zawarło wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, ze względu na nadanie klauzuli natychmiastowej wykonalności z rażącym naruszeniem art. 108 K.p.a., a także ryzyko spowodowania takim wykonaniem nieodwracalnych, trwałych i znacznych szkód w środowisku naturalnym oraz w prawnie chronionych dobrach materialnych i niematerialnych społeczeństwa.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności neguje co do zasady możliwość nadania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań klauzuli natychmiastowej wykonalności. Wskazało, że klauzula taka może być nadana wyłącznie takim aktom administracyjnym, z których wynikają skonkretyzowane obowiązki ich adresata w zakresie określonego działania, zaniechania, bądź znoszenia zachowania innych podmiotów, i obowiązki ta nadają się do wykonania. Tymczasem, zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz decyzja organu pierwszej instancji nie formułują obowiązków działania lub zaniechania, które mogłyby być wymagane (wykonalne) wyłącznie na podstawie tych decyzji.

Następnie skarżący przedstawił argumentację mającą przemawiać za zasadnością zarzutu naruszenia art. 108 K.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że decyzja organu pierwszej instancji powinna być opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności.

Organ administracji, odnosząc się w odpowiedzi na skargę do zarzutu naruszenia art. 108 K.p.a., wskazał w szczególności, że zastosowanie instytucji nadania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rygoru natychmiastowej wykonalności umożliwia inwestorowi ubieganie się o kolejne zezwolenie wymagane do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, nie wywołuje natomiast skutku w postaci wykonania nałożonych w niej warunków środowiskowych, a tym samym nie daje inwestorowi prawa do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji. W konsekwencji nie narusza żadnych praw przez wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie rudnych do odwrócenia skutków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Powołany przepis zawiera tylko dwie przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, mianowicie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog tych przesłanek jest więc zamknięty. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd nie bada zasadności samej skargi. Tymczasem Stowarzyszenie, uzasadniając żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, przedstawia argumentację mającą przemawiać za zasadnością postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 108 K.p.a., polegającego na wadliwym w ocenie skarżącego nadaniem decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. rygoru natychmiastowej wykonalności. Stowarzyszenie, żądając wstrzymania wykonania decyzji, kwestionuje więc w istocie zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, przedstawiając argumenty wymagające od Sądu oceny legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, co na tym etapie postępowania jest niedopuszczalne. Odnośnie do kwestii merytorycznych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wypowie się odrębnym orzeczeniem, rozpoznając skargę Stowarzyszenia.

Niezależnie od powyższego, analizując okoliczności sprawy w granicach wykraczających poza uzasadnienie skargi, należy wskazać, że instytucja wstrzymania wykonania ma zastosowanie wyłącznie do takich aktów administracyjnych, które podlegają wykonaniu. Z kolei wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis.Nexis. Warszawa 2005 r., s. 295).

Decyzje objęte przedmiotowym wnioskiem nie nadają się do wykonania, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią tych decyzji. Mają one charakter przygotowawczy, a na ich podstawie inwestor nie może rozpocząć jakichkolwiek robót budowlanych. Decyzje te nie powodują zatem bezpośrednio niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. To nie decyzja środowiskowa, a rozstrzygnięcia, dla których jej wydanie jest warunkiem, mogą podlegać wykonaniu (np. pozwolenie na budowę). Sama możliwość, że w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt II OZ 873/12).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.