Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 644/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1001/18 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. S. na rzecz Ministra Rodziny i Polityki Społecznej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 17 grudnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1001/18 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne, w punkcie 1. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]; w punkcie 2. zasądził od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

Pismem nadanym [...] września 2017 r. Strona wystąpiła z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku osoby niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne Wn-U-G za lipiec 2017 r. wyjaśniając, że w okresie od 24 sierpnia 2017 r. do 10 września 2017 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Podniosła, iż w czasie swojej usprawiedliwionej niedyspozycji chorobowej powinna była złożyć przedmiotowy wniosek, czego nie uczyniła z powodu choroby. Wskazała, iż wniosek złożyła dopiero 14 września 2017 r., tj. niezwłocznie po ustaniu niedyspozycji chorobowej. Do wniosku załączyła zaświadczenie lekarskie wystawione 6 września 2017 r. o niezdolności do pracy w okresie od 24 sierpnia 2017 r. do 10 września 2017 r.

Postanowieniem z [....] listopada 2017 r. Prezes PFRON odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku osoby niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U-G) za lipiec 2017 r.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz z zażaleniem Strony, wydał postanowienie z [...] kwietnia 2018 r., na mocy którego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając jego słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie uzasadnienie wniosku nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ przedłożone zaświadczenie lekarskie nie wskazuje, że Strona nie była zdolna do dokonywania czynności prawnych ani też, że nie mogła zlecić dokonania tej czynności innej osobie. Z zaświadczenia tego wynika, że Skarżąca, która zachorowała w okresie od 24 sierpnia 2017 r. do 10 września 2017 r. mogła chodzić. Potwierdza to, że rodzaj choroby nie był obłożny, a więc taki, który wykluczał dokonanie przez nią uchybionej czynności. Ponadto we wniosku o przywrócenie terminu Strona nie wskazała na rodzaj choroby, tak by organ mógł wyważyć, czy nie ponosi ona winy w uchybieniu dokonania czynności procesowej przyjmując obiektywny miernik staranności. Zdaniem Ministra fakt choroby nie jest równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią. Mechaniczne przyjmowanie, że każda cięższa choroba wywołuje obiektywną niemożliwość dokonania czynności procesowej i uzasadnia przywrócenie terminu, byłoby sprzeczne z doświadczeniem życiowym.

Organ odwoławczy stwierdził, że Strona nie złożyła wniosku Wn-U-G za lipiec 2017 r. w terminie wynikającym z ww. przepisów prawa i nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi.

Jednocześnie Minister wskazał, iż nie podziela stanowiska Prezesa PFRON, że Strona nie spełniła przesłanki wynikającej wprost z art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.", tj. nie złożyła przedmiotowego wniosku Wn-U-G jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu, bowiem wniesienie prośby o przywrócenie terminu musi nastąpić w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu. Minister wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie przeszkoda ustała 10 września 2017 r., zatem Strona mogła złożyć prośbę o przywrócenie terminu do 17 września 2017 r. Strona wniosek Wn-U-G za lipiec 2017 r. złożyła za pomocą systemu SODiR 14 września 2017 r., natomiast prośbę o przywrócenie terminu przesłała listem poleconym 15 września 2017 r. Zatem Strona zarówno wniosek Wn-U-G za lipiec 2017 r. oraz prośbę o przywrócenie terminu do jego złożenia wniosła z zachowaniem 7-dniowego terminu. Strona składając prośbę o przywrócenie terminu już wcześniej dopełniła czynności uchybionej, zatem nie można wymagać, aby uczyniła to po raz kolejny wnosząc przedmiotową prośbę. Niemniej jednak organ odwoławczy postanowił utrzymać w mocy postanowienie organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę, wskazał, że zgodnie z treścią § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1758), dalej: "rozporządzenie w sprawie refundacji", osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek Wn-U-G w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych, zaś w myśl § 9 tego rozporządzenia terminy do złożenia wniosku Wn-U-G przywraca się na prośbę wnioskodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Uzupełnieniem powyższego jest art. 58 § 1 i 2 K.p.a., zgodnie z którym uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swej winy,

2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,

3) dochowanie siedmiodniowego terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu jej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.

Wszystkie wymienione powyżej przesłanki winny być spełnione jednocześnie.

Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie, rozważenia wymaga kwestia, czy Skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. Podkreślenia wymaga, iż przepis ten wymaga uprawdopodobnienia braku winy, a nie wykazania braku winy, co ma duży wpływ na ocenę okoliczności przedstawionych przez Skarżącą w stanie faktycznym sprawy.

Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, nie sposób w ocenie Sądu przyjąć stanowiska organów, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. Skarżąca do wniosku o przywrócenie terminu załączyła zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy w okresie od 24 sierpnia do 10 września 2017 r., które w okolicznościach rozpatrywanej sprawy stanowi, zdaniem Sądu, wystarczające uprawdopodobnienie wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej terminowe złożenie przedmiotowego wniosku. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenia organu dotyczące stanu zdrowia, czy rodzaju choroby Skarżącej są, zdaniem Sądu, zbyt daleko idące i nie znajdują oparcia w aktach sprawy.

WSA zaznaczył, że przy ocenie spełnienia przesłanek przywrócenia terminu wystarczy, że w czasie biegu terminu do dokonania czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie tej czynności. W związku z powyższym skoro Skarżąca przedstawiła zwolnienie lekarskie, które obejmowało termin do wniesienia przedmiotowego wniosku, nie można przypisać Jej winy w uchybieniu terminu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe wywody i przedstawioną wykładnię prawa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, wnosząc o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, ewentualnie uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Nadto organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1758, ze zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem" w zw. z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a." w zw. z art 45 ust. 3a i art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej 1 społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511, ze zm.) - zwanej dalej "ustawą o rehabilitacji" poprzez błędne uznanie, że Skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o refundację składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U-G) za lipiec 2017 r., a w konsekwencji uwzględnienie skargi i błędne uznanie, że normy te zostały naruszone.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna organu zawiera usprawiedliwione podstawy.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

Na wstępie przypomnieć należy, iż stosownie do treści art. 58 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie (kumulatywnie) następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy przyjął, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony przez stronę w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi.

Stosownie do przywołanej wyżej regulacji prawnej warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie.

Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranci przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o interesy swoje. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji co do oceny spełnienia przez stronę warunku uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu.

W orzecznictwie sądowym wymienia się następujące przypadki uchybienia terminowi, które nie spełniają warunku "braku winy":

a) samo zwolnienie od pracy nie może być wyłącznie potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminowi; tak samo nie może wyłączać zawinienia fakt czasowego przebywania zainteresowanego poza miejscem stałego zamieszkania, jeżeli doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia (niepublikowany wyrok NSA w Katowicach z dnia 20 kwietnia 1999 r., I SA/Ka 1609/97, LEX nr 37821); podobnie w niepublikowanym wyroku NSA z dnia 4 listopada 1998 r., III SA 1243/97, LEX nr 36902, w którym stwierdzono, że: "Zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony (np. sporządzania odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika";

b) oczekiwanie na poradę radcy prawnego nie jest przesłanką uprawdopodobniającą brak winy strony w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej (niepublikowany wyrok NSA w Lublinie z dnia 26 listopada 1997 r., I SA/Lu 1219/96, LEX nr 31857);

c) trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej i inwestycyjnej, pomocy żonie w prowadzeniu firmy, jak również kłopotów w kontaktowaniu się z doradcą podatkowym nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, nawet obciążonego tymi problemami, bowiem są to przyczyny subiektywne, którym skarżący przy zachowaniu należytej staranności mógł zaradzić (niepublikowany wyrok NSA w Poznaniu z dnia 18 listopada 1997 r., I SA/Po 1868/96);

d) nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (niepublikowany wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 1997 r., III SA 101/96);

e) istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a. (niepublikowany wyrok NSA w Szczecinie z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96);

f) nie można zaakceptować braku reprezentacji spółki podczas nieobecności jednego członka jej zarządu jako przyczyny usprawiedliwiającej uchybienie terminowi (niepublikowany wyrok NSA w Krakowie z dnia 8 marca 1995 r.,SA/Kr 2742/94);

g) nieprawidłowości organizacyjne jednostki lub zaniedbania jej pracowników (wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 września 2001 r., IV SA 1340/99, LEX nr 54141);

h) "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury (wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 maja 2001 r., V SA 1150/00, LEX nr 109294);

i) nieznajomość prawa polskiego i postępowania przed organami państwowymi (wyrok NSA w Warszawie 10 grudnia 1999 r., V SA 946/99, LEX nr 49950);

j) brak staranności strony w zapoznaniu się z treścią pouczeń zawartych w doręczonych decyzjach (wyrok NSA w Gdańsku z dnia 21 maja 1999 r., I SA/Gd 2243/98, LEX nr 38700);

k) niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję zastępczo, nie zwalnia adresata z winy, w razie gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania (wyrok NSA z dnia 20 lutego 2009 r., I OSK 480/08);

l) okoliczność, że wnioskodawca nie czytuje prasy i nie ogląda telewizji (wyrok NSA z dnia 23 lipca 2008 r., I OSK 1350/07, LEX nr 493244);

m) nieskorzystanie przez stronę, która przez kilka miesięcy miała problemy z wysłaniem wniosków o refundację drogą elektroniczną, z podręcznika wypełniania wniosków dostępnego na stronie internetowej Funduszu oraz nieupewnienie się, czy którykolwiek z wniosków został skutecznie wysłany (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2010 r., V SA/Wa 152/10);

n) trudności strony w obsłudze systemu elektronicznego SODiR, a także "oporność" systemu nie stanowią podstaw uzasadniających zastosowanie w sprawie art. 58 § 2 (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2010 r., V SA/Wa 1876/09);

o) choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., II OSK 2175/10, LEX nr 1138097).

p) samo zwolnienie od pracy nie może być wyłącznie potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminowi; tak samo nie może wyłączać zawinienia fakt czasowego przebywania zainteresowanego poza miejscem stałego zamieszkania, jeżeli doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia (niepublikowany wyrok NSA w Katowicach z 20.4.1999 r. I SA/Ka 1609/97, Lex 37821);

W doktrynie i w orzecznictwie Sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że oceniając brak winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska w: red. J. Krajewski, K. Piasecki, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, W. Pr. 1999, s. 322). Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (J. Krajewski - op. cit., s. 274). W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi "tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon w: E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W. Pr. 1970, s. 136). W konsekwencji "pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej" (tamże, s. 136). "Jeżeli nawet przeszkoda nie do przezwyciężenia obiektywnie nie istniała, ale strona miała podstawę do sądzenia, że taka przeszkoda istnieje, należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było niezawinione" (tamże, s. 136-137).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, że jedynym argumentem przemawiającym, zdaniem strony, za uznaniem, iż uprawdopodobniła ona brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku osoby niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne (Wn-U-G) za lipiec 2017 r. był fakt przebywania przez nią na zwolnieniu lekarskim obejmującym termin do złożenia przedmiotowego wniosku.

Nie można podzielić stanowiska WSA, że załączenie do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy Skarżącej w okresie od 24 sierpnia do 10 września 2017 r. w okolicznościach rozpatrywanej sprawy stanowi wystarczające uprawdopodobnienie wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej terminowe złożenie przedmiotowego wniosku. Jak również nie sposób podzielić poglądu Sądu I instancji, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenia organu dotyczące stanu zdrowia, czy rodzaju choroby Skarżącej są zbyt daleko idące i nie znajdują oparcia w aktach sprawy.

Otóż stwierdzenie organu, że z zapisu zawartego w punkcie 15 druku przedłożonego przez stronę zwolnienia lekarskiego wynika, iż strona w tym czasie mogła chodzić polega na prawdzie. W efekcie, wobec braku innych wyjaśnień Skarżącej dotyczących rodzaju choroby, która uniemożliwiała dokonanie przez nią osobiście wzmiankowanej czynności, ewentualnie powodowała niemożność zlecenia tej czynności innej osobie, wywody organu, że rodzaj choroby strony nie był obłożny a więc taki , który wykluczał dokonanie przez nią uchybionej czynności nie są dowolne. Są one odzwierciedleniem poglądów doktryny wypowiadanych na gruncie art. 58 k.p.a. oraz judykatury, jednolicie i konsekwentnie stojącej na takim samym stanowisku jakie prezentuje organ odwoławczy. Zaakcentować należy, że to na stronie ciążył obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Jak już wcześniej powiedziano, w doktrynie i orzecznictwie sądowym przytacza się wiele przykładów (stanów faktycznych) niezawinionego przez zainteresowanego niedopełnienia czynności procesowych w terminie: "Obłożna choroba uniemożliwiająca stronie [działającej osobiście ] wniesienie odwołania jest podstawą do przywrócenia terminu" (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego LEX/el 2016, uw. 6 do art. 58).

Podobnie w niepublikowanym wyroku NSA z 4.11.1998 r. III SA 1243/97, Lex 36902, w którym stwierdzono, że: "Zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę (np. sporządzania odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika";... choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich (wyrok NSA z 31.1.2012 r. II OSK 2175/10, Lex 1138097; aprobowane przez A. Wróbla – op. cit., uw. 7 do art. 58). Fakt choroby nie jest równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1087/05; z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1162/08; z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2175/10; z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 278/11).

Należy podkreślić, że Strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Mogła przedstawić dodatkowe wyjaśnienia znając argumenty organu I instancji, gdzie również przyjęto, że sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie uprawdopodabnia braku winy w rozumieniu art. 58 k.p.a. Z powyższego uprawnienia, o którym została przez organ prawidłowo zawiadomiona, Skarżąca nie skorzystała. Nie można także pominąć, że Skarżąca jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą. W tej sytuacji, trafna jest argumentacja zawarta w niniejszej skardze kasacyjnej, że Skarżąca powinna była tak zorganizować pracę swojego przedsiębiorstwa, że nawet w razie nagłej nieobecności mogła ją zastąpić inna osoba ( pełnomocnik). Niedokonanie czynności procesowej w czasie biegu terminu do jej dokonania, mimo obiektywnej możliwości takiego działania, stanowi bowiem co najmniej lekkie niedbalstwo, będące jedną z postaci winy – wyklucza więc dopuszczalność przywrócenia terminu przez organ administracji publicznej.

W konsekwencji uznać należy, iż nie zostały spełnione wskazane wyżej dwa warunki (z art. 58 k.p.a.) do przywrócenia terminu przez organ w niniejszej sprawie. A zatem stanowisko zajęte w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji jest błędne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o treść art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 360 zł, obejmujących koszty zastępstwa procesowego dla pełnomocnika skarżącego kasacyjnie organu, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).