Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1177/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 84 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 802/17 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 lutego 2018 r. (sygn. akt III SA/Wr 802/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), oddalił w całości skargę J. K. (dalej zwanego "Skarżącym") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy (dalej zwanego "SKO") z [...] września 2017 r. (nr [...]) w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] lipca 2015 r. Skarżący (posiadający uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, wydane [...] grudnia 2004 r.) przeprowadził okresowe badanie techniczne pojazdu Volkswagen Vento (nr rej. [...]) z zamontowanym urządzeniem technicznym w postaci zbiornika LPG podlegającego dozorowi technicznemu. W zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym Skarżący określił wynik tego badania jako pozytywny, a w pozycji "Uwagi" dokonał wpisu, że data legalizacji zbiornika gazowego, na podstawie "Poświadczenia nr [...]", upływa z końcem sierpnia 2015 r.

Na skutek ustaleń kontroli przeprowadzonej w stacji kontroli pojazdów, zatrudniającej Skarżącego oraz na podstawie informacji otrzymanej z Transportowego Dozoru Technicznego Oddział Terenowy we Wrocławiu, Starosta [...] zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia Skarżącemu uprawnień diagnosty w związku z przeprowadzeniem badań technicznych pojazdu niezgodnie z określonym zakresem i sposobem ich wykonania.

Decyzją z [...] sierpnia 2016 r. Starosta cofnął Skarżącemu uprawnienia diagnosty, jednak rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez SKO z przyczyn procesowych. Kolejna decyzja Starosty cofająca Skarżącemu uprawnienia diagnosty (z [...] grudnia 2016 r.) również została uchylona przez SKO ze względu na brak podjęcia niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Po rozpoznaniu sprawy po raz trzeci Starosta decyzją z [...] czerwca 2017 r. orzekł o cofnięciu Skarżącemu uprawnień diagnosty. Uznał, że Skarżący przeprowadził okresowe badanie techniczne wskazanego wyżej pojazdu niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania takiego badania, wynikającym z rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 21 kwietnia 2015 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 776 ze zm.; dalej zwanego "rozporządzeniem MIiR z 21 kwietnia 2015 r.") i wydał zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu (oraz dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego) niezgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. Mimo że pojazd był wyposażony w urządzenie techniczne do zasilania gazem, Skarżący określił wynik badania jako pozytywny, nie dysponując aktualnym dokumentem stwierdzającym sprawność urządzenia technicznego podlegającego dozorowi technicznemu, co naruszało art. 81 ust. 12 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.; dalej zwanej "prd"). Starosta jako dowód dopuścił m.in. wyrok Sądu Rejonowego w Głogowie II Wydział Karny z 4 listopada 2016 r., który dowodzi, że Skarżący został uznany za winnego poświadczenia nieprawdy w dowodzie rejestracyjnym (dokonał wpisu o pozytywnym przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu mimo braku decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia technicznego w pojeździe). Zdaniem Starosty, okoliczności te uzasadniały cofnięcie Skarżącemu uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, z uwagi na ziszczenie się przesłanek takiego rozstrzygnięcia określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prd.

Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z [...] września 2017 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] czerwca 2017 r. Wskazało, że w razie zaistnienia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prd (stwierdzenie przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami) organ ma obowiązek cofnąć diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Dodał, że na odpowiedzialność wynikającą z art. 84 ust. 3 prd nie mają wpływu intencje, jakimi kierował się diagnosta poświadczając nieprawdę oraz jego wina lub brak winy. SKO stwierdziło, że w toku postępowania ustalono, że termin legalizacji zbiornika gazu LPG upłynął 7 czerwca 2015 r. Wobec tego w dniu wykonywania okresowego badania technicznego pojazdu wyposażonego w zbiornik gazu LPG Skarżący nie dysponował dokumentem, o którym mowa w art. 81 ust. 12 prd tj. wydanym przez właściwy organ dozoru technicznego i stwierdzającym sprawność urządzenia technicznego w dacie wykonywania badania. Zdaniem SKO, przesądzający dla sprawy jest wyrok Sądu Rejonowego w Głogowie II Wydział Karny z 4 listopada 2016 r. o warunkowym umorzeniu postępowania karnego, stwierdzający fakt popełnienia przez Skarżącego czynu odpowiadającego przesłance określonej w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję SKO.

WSA oddalił skargę.

Powołując się na właściwe przepisy, WSA stwierdził, że przeprowadzenie badania technicznego pojazdu wyposażonego w instalację LPG jest uzależnione od jednoczesnego przedłożenia dokumentu wydanego przez Transportowy Dozór Techniczny, stwierdzającego sprawność tej instalacji. Dodał, że z art. 81 ust. 12 prd wprost wynika, że badanie dokumentacji dotyczącej instalacji LPG nie ma i nie może mieć charakteru czynności formalnej, a diagnosta jest zobowiązany tę dokumentację zweryfikować. WSA zaznaczył, że wymóg ustawowy w tym zakresie znajduje swoje odzwierciedlenie także w przepisach rozporządzenia MIiR z 21 kwietnia 2015 r., z których wynika, że brak dokumentacji dotyczącej instalacji LPG w samochodzie stanowi usterkę istotną, nakazującą diagnoście uznanie stanu technicznego pojazdu za niezadawalający, a tym samym określenie wyniku badania technicznego jako negatywny.

WSA stwierdził, że z ustaleń kontrolnych wynika, że Skarżący przeprowadził badanie okresowe pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym w postaci zbiornika gazu LPG podlegającego dozorowi technicznemu i określił wynik tego badania jako pozytywny, a w pozycji "Uwagi" w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu Skarżący dokonał wpisu, że data legalizacji zbiornika gazowego, na podstawie "Poświadczenia nr [...]", upływa z końcem sierpnia 2015 r. Tymczasem termin legalizacji zbiornika upłynął z dniem 7 czerwca 2015 r., co wynika z dokumentów przesłanych przez producenta zbiornika oraz dowodów w postaci duplikatów poświadczenia badania odbiorczego zbiornika LPG i decyzji zezwalającej na eksploatację tego urządzenia do 7 czerwca 2015 r., wydanych przez Transportowy Dozór Techniczny. Wobec tego WSA ocenił, że organy prawidłowo uznały, że w dniu wykonywania okresowego badania technicznego pojazdu wyposażonego w zbiornik gazu LPG Skarżący nie dysponował dokumentem, o którym mowa w art. 81 ust. 12 prd.

W konsekwencji WSA uznał, że organy administracji prawidłowo przyjęły, że w sprawie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prd, którego sankcją jest cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych. WSA stwierdził przy tym, że w świetle art. 84 ust. 3 prd odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że poniesienie przez niego odpowiedzialności jest oparte tylko i wyłącznie na przypisaniu sprawcy naruszenia przepisów prawa administracyjnego, natomiast przy określeniu konsekwencji tego naruszenia nie mają znaczenia stopień zawinienia sprawcy, czy jego motywacje. Ponadto żaden przepis prd nie upoważnia organów do miarkowania odpowiedzialności diagnosty za powstałe uchybienia. Decyzja o cofnięciu uprawnień, z uwagi na dosłowną treść art. 84 ust. 3 prd, ma wszelkie znamiona decyzji związanej, a więc organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego i nie może podjąć innego rozstrzygnięcia niż wprost wskazane w ustawie.

WSA wskazał też, że w wyroku Sądu Rejonowego w Głogowie II Wydział Karny z 4 listopada 2016 r. stwierdzono fakt popełnienia przez Skarżącego czynu odpowiadającego przesłance określonej w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd. Zdaniem WSA, wspomniany wyrok – aczkolwiek warunkowo umarzający postępowanie, to jednak stwierdzający winę Skarżącego – w którego treści sąd przypisał Skarżącemu przestępstwo poświadczenia nieprawdy, jest kolejnym powodem (dowodem) do wydania decyzji o cofnięciu Skarżącemu uprawnień na podstawie art. 84 ust. 3 prd.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania przed WSA i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Ponadto wniósł o rozważenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w kwestii zgodności z Konstytucją RP podstawy prawnej wydanej decyzji, tj. art. 84 ust. 3 prd.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

1. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa przez bezzasadne uznanie, że w dniu wykonywania przez Skarżącego okresowego badania technicznego pojazdu marki Volkswagen Vento o nr rej. [...] nie dysponował on dokumentem stwierdzającym sprawność urządzenia technicznego w dacie wykonywania badania, wydanym przez właściwy organ dozoru technicznego, podczas gdy Skarżący dysponował w/w dokumentem, a jedynie na skutek omyłki uznał że dokument ten jest ważny i uzasadniał przeprowadzenie badania technicznego i ustalenie jego wyniku jako pozytywny;

2. naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 81 ust. 15 prd w zw. z § 9 rozporządzenia MTBiGM przez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wpisanie przez Skarżącego końcowej daty ważności zbiornika LPG w pojeździe marki Volkswagen Vento o nr rej. [...] jako "sierpień 2015" zamiast "czerwiec 2015" stanowiło oczywistą omyłkę w rozumieniu w/w przepisu, z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że Skarżący zażądał od właściciela pojazdu przedstawienia wszystkich niezbędnych dokumentów, przeprowadził badanie techniczne pojazdu, a popełnił omyłkę pisarską w zakresie daty, jaką opatrzone były powyższe dokumenty, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania w niniejszej sprawie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prd i cofnięcia uprawnień diagnosty Skarżącemu;

3. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa w związku z przepisem prawa materialnego tj. art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prd polegające na bezzasadnym uznaniu, że prawomocny wyrok warunkowo umarzający Skarżącemu postępowanie karne wskazuje wprost na winę Skarżącego w popełnieniu czynu, który to czyn stanowi zarazem o zaistnieniu przesłanki do cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy nie można uznać, że wyrok sądu karnego warunkowo umarzający postępowanie karne wobec Skarżącego jest równoznaczny z wyrokiem skazującym oraz że taki wyrok jest kolejnym dowodem na okoliczność spełnienia przesłanek cofnięcia diagnoście uprawnień, gdyż taki wniosek nie wynika z przepisów prawa, jak również z orzecznictwa, a ponadto warunkowe umorzenie postępowania wobec Skarżącego świadczy o nieznacznej społecznej szkodliwości jego czynu oraz o tym, że jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, a zatem sankcja z art. 84 ust. 3 prd jest zbyt dolegliwa dla Skarżącego w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, przy czym na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec tego, że taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarga kasacyjna złożona w tej sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zauważyć należy, że skarga kasacyjna wnoszona jest od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, a zatem prawidłowo sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania powinien wskazywać, jaki przepis procedury sądowoadministracyjnej naruszył sąd przy wydawaniu skarżonego orzeczenia. W postawionych w skardze kasacyjnej Skarżącego zarzutach naruszenia przepisów postępowania wskazano jako naruszone jedynie przepisy procedury administracyjnej, które nie zostały powiązane z naruszeniem żadnego z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mimo tego uchybienia skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu z uwagi na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. o sygn. akt I OPS 10/09 (publ. ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 1).

Nie jest zasadny zarzut postawiony w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa przez bezzasadne uznanie, że w momencie badania technicznego Skarżący nie dysponował dokumentem stwierdzającym sprawność zbiornika LPG w dacie wykonywania badania, wydanym przez właściwy organ dozoru technicznego, podczas gdy Skarżący dysponował w/w dokumentem, a jedynie na skutek omyłki uznał że dokument ten jest ważny i uzasadniał przeprowadzenie badania technicznego i ustalenie jego wyniku jako pozytywny.

Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 kpa (Naczelny Sąd Administracyjny uznał – w kontekście uzasadnienia skargi kasacyjnej – że spośród czterech paragrafów art. 77 kpa Skarżący w istocie zarzuca naruszenie § 1) stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te dotyczą zatem kwestii związanej z wyjaśnieniem stanu faktycznego, do czego niezbędne jest zebranie materiału dowodowego i jego prawidłowa ocena w toku postępowania administracyjnego.

Prawidłowo rozumiana treść przepisów prawa materialnego determinuje zakres ustaleń faktycznych, których poczynienie uprawniałoby organ administracji do zastosowania tychże norm materialnoprawnych. W kontekście omawianego zarzutu istotne znaczenie ma wykładnia art. 81 ust. 12 prd. Przepis ten stanowi, że badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji i WSA prawidłowo przyjęli, że z przepisu tego wynika, że aby przeprowadzić badanie techniczne pojazdu z zamontowanym zbiornikiem LPG (będącym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu) diagnosta musi dysponować przedstawionym mu dokumentem wydanym przez Transportowy Dozór Techniczny, stwierdzającym sprawność tegoż zbiornika LPG w dacie badania technicznego, a nie kiedykolwiek. Przeprowadzając badanie techniczne pojazdu diagnosta musi bowiem mieć dowód, że zamontowane w pojeździe urządzenie, którego działania diagnosta nie weryfikuje w trakcie badania, zostało zbadane przez inny uprawniony podmiot i że – w świetle dokumentu wystawionego przez ten uprawniony podmiot – urządzenie to jest aktualnie (tj. w dacie badania technicznego pojazdu przez diagnostę) sprawne. Tymczasem argumentacja skargi kasacyjnej opiera się na błędnym założeniu, że dla przeprowadzenia badania technicznego pojazdu wyposażonego w zbiornik LPG wystarczy przedłożenie również dokumentu dotyczącego wprawdzie tegoż zbiornika LPG, ale niepotwierdzającego sprawności tego urządzenia w dacie badania technicznego pojazdu.

Uwzględniając prawidłową wykładnię art. 81 ust. 12 prd, należy przyjąć, że obowiązkiem organów administracji było przeprowadzenie dowodów w celu ustalenia, czy w dacie badania technicznego pojazdu Volkswagen Vento Skarżący dysponował dokumentem wydanym przez Transportowy Dozór Techniczny, z którego wynikało, że zbiornik LPG zamontowany w tym pojeździe jest sprawny w dacie tegoż badania technicznego pojazdu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo ocenił, że organy administracji zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy na tę okoliczność, uzyskując dowody w postaci duplikatów poświadczenia badania odbiorczego zbiornika LPG i decyzji zezwalającej na eksploatację tego urządzenia do 7 czerwca 2015 r., wydanych przez Transportowy Dozór Techniczny. Organy prawidłowo też oceniły zebrany w tym zakresie materiał dowodowy, trafnie uznając że świadczy on o tym, że w odniesieniu do wspomnianego zbiornika LPG nie był wydany dokument potwierdzający sprawność tego urządzenia w dacie badania technicznego pojazdu przeprowadzonego przez Skarżącego.

Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa w związku z art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prd, które miało polegać na bezzasadnym uznaniu, że prawomocny wyrok warunkowo umarzający Skarżącemu postępowanie karne wskazuje wprost na winę Skarżącego w popełnieniu czynu, który to czyn stanowi zarazem o zaistnieniu przesłanki do cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.

W zaskarżonym wyroku WSA prawidłowo przyjął, że ustalenia poczynione przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego, wskazujące na popełnienie przez Skarżącego deliktu administracyjnego określonego w art. 84 ust. 3 prd, tj. wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, znajdują dodatkowo potwierdzenie w wyroku Sądu Rejonowego w Głogowie II Wydział Karny z 4 listopada 2016 r. o warunkowym umorzeniu postępowania karnego prowadzonego wobec Skarżącego, oskarżonego o to, że poświadczył nieprawdę w dowodzie rejestracyjnym, dokonując wpisu o pozytywnym przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu mimo braku decyzji zezwalającej na eksploatację przedmiotowego urządzenia technicznego zamontowanego w pojeździe wydanej przez właściwą jednostkę Transportowego Dozoru Technicznego. Zdaniem Naczelnego Sąd Administracyjnego, WSA prawidłowo przyjął, że wyrok ten stwierdza fakt popełnienia przez Skarżącego przestępstwa poświadczenia nieprawdy, a więc czynu odpowiadającego przesłance określonej w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd. Nie mają przy tym znaczenia podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności, wskazujące że wydanie wyroku umarzającego postępowanie świadczy o nieznacznej społecznej szkodliwości czynu Skarżącego i że wina Skarżącego nie była znaczna. Stopień społecznej szkodliwości czy stopień zawinienia to kategorie, które mają znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności karnej, a nie odpowiedzialności za delikt administracyjny.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 81 ust. 15 prd w zw. z § 9 rozporządzenia MTBiGM przez ich niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania w niniejszej sprawie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prd i cofnięcia uprawnień diagnosty Skarżącemu.

Zgodnie z art. 81 ust. 15 prd minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób przeprowadzenia badań technicznych oraz wzory dokumentów stosowanych przy tych badaniach, uwzględniając w szczególności zakres warunków technicznych pojazdów podlegających badaniu. Natomiast § 9 rozporządzenia MTBiGM stanowi, że w przypadku popełnienia oczywistej omyłki w: 1) wystawionym zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu uprawniony diagnosta prostuje ją w rejestrze oraz wystawia nowe zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; 2) dokonanym wpisie w dowodzie rejestracyjnym uprawniony diagnosta prostuje ją w rejestrze oraz skreśla omyłkowy wpis i podaje właściwą informację w nowej rubryce w dowodzie rejestracyjnym; nowy wpis powinien być opatrzony datą, podpisem uprawnionego diagnosty oraz jego pieczątką imienną.

Zauważyć należy, że istotą stwierdzonego w tej sprawie naruszenia przepisów przez Skarżącego nie było samo omyłkowe – jak twierdzi autor skargi kasacyjnej – wpisanie w zaświadczeniu błędnej daty legalizacji zbiornika gazowego wskazanej w "Poświadczeniu nr [...]", lecz przeprowadzenie okresowego badania technicznego pojazdu niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania takiego badania oraz wydanie zaświadczenia, w którym Skarżący określił wynik badania jako pozytywny. W okolicznościach tej sprawy zastosowanie § 9 rozporządzenia MTBiGM przez sprostowanie wpisu o dacie legalizacji zbiornika LPG nie mogłoby zmienić kwalifikacji działania Skarżącego jako wypełniającej hipotezę art. 84 ust. 3 pkt 1 prd, gdyż ponadto – jak trafnie stwierdził w decyzji Starosta [...] – Skarżący przeprowadzając badanie techniczne nieprawidłowo wykonał obowiązek określony w § 2 pkt 1 działu V załącznika nr 1 do rozporządzenia MTBiGM, polegający na tym, żeby przed przystąpieniem do właściwego sprawdzenia skontrolować ważność protokołu oraz decyzji wydanej przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego, dotyczącej sprawności zbiornika lub butli do magazynowania gazu na pojeździe.

W konsekwencji należy uznać, że w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie oceny WSA, że w okolicznościach tej sprawy organy administracji zgodnie z prawem uznały, że działania Skarżącego wypełniły hipotezę art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prd, co z kolei uzasadniało zastosowanie sankcji określonej w tym przepisie, czyli cofnięcie Skarżącemu uprawnienia diagnosty.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w kwestii zgodności art. 84 ust. 3 prd z Konstytucją RP. Odnosząc się do argumentów o braku proporcjonalności sankcji określonej w art. 84 ust. 3 prd, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że poniesienie przez niego odpowiedzialności oparte jest tylko i wyłącznie na przypisaniu sprawcy naruszenia przepisów prawa administracyjnego. Diagnosta pełni funkcję publiczną, w związku z czym wymagana jest od niego szczególna, a nie tylko zwykła staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skoro diagnosta uzyskał uprawnienia, to znaczy, że posiada odpowiednie wykształcenie i praktykę, można zatem od niego wymagać znajomości konstrukcji i parametrów pojazdów, jak i umiejętności sprawdzenia tych parametrów. Celem regulacji prawnej ustanowionej na gruncie art. 84 ust. 3 prd jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów dokonujących wpisów do dowodów rejestracyjnych lub wystawiających zaświadczenia skutkujące dopuszczeniem do ruchu pojazdów niesprawnych, bądź w istocie niesprawdzonych pod względem technicznym, co naraża na niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała lub utraty życia osoby korzystające ze zgłoszonych do badań pojazdów jak i innych użytkowników drogi, nie mówiąc już o szkodach w mieniu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 5 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 333/07; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 1 października 2008 r. o sygn. akt I OSK 1450/07, z 3 grudnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 1251/12, z 6 grudnia 2018 r. o sygn. akt II GSK 277/18). Dodać do tego można, że od kwalifikacji i rzetelności osób wykonujących zawód diagnosty w ogromnej mierze zależy stan techniczny pojazdów znajdujących się w ruchu, a więc i bezpieczeństwo tego ruchu drogowego (art. 66 ust. 1 pkt 1 prd). W konsekwencji należy uznać, że sankcja określona w art. 84 ust. 3 prd jest wprawdzie sankcją dotkliwą, niemniej jednak jest uzasadniona celem w postaci konieczności zagwarantowania rzetelnego wypełniania przez diagnostów obowiązków wpływających na bezpieczeństwo ruchu drogowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega przy tym wątpliwości, że zastosowanie tak dotkliwej sankcji wymaga wyczerpującego, wnikliwego i dogłębnego ustalenia i rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy istotnych z punktu widzenia przesłanek zastosowania przywołanego przepisu.

Brak zwrócenia się z pytaniem prawnym ma również uzasadnienie w tym, że postanowieniem z 19 grudnia 2017 r. (sygn. akt P 16/16) Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu czy art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prd w zakresie, w jakim nakłada na starostę obowiązek cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych i przedmiotowych, jest zgodny z art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu tego postanowienia Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że wskazany przez sąd pytający przedmiot kontroli ma swoją utrwaloną wykładnię w bogatym i stosunkowo jednolitym pod tym względem orzecznictwie sądów administracyjnych, włącznie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trybunał wskazał, że według dominującego stanowiska sądów administracyjnych, wyrażonego w licznych judykatach, art. 84 ust. 3 prd musi być stosowany w sposób ścisły i że biorąc pod uwagę dotkliwe sankcje przewidziane przez ustawodawcę wobec diagnosty, któremu ma być wykazane naruszenie przepisów lub prowadzenie czynności kontrolnych z rażącym naruszeniem przyjętych zasad, konieczne jest niezwykle wnikliwe i staranne badanie każdej tego rodzaju sprawy przez organy administracji publicznej, z uwzględnieniem wszelkich jej okoliczności. Spostrzeżenie to Trybunał Konstytucyjny skonkludował wnioskiem, że sięgnięcie do tego orzecznictwa w kontekście zawisłej przed sądem pytającym sprawy, mogłoby okazać się pomocne w znalezieniu właściwego rozstrzygnięcia. Z uwagi na tę argumentację Trybunału Konstytucyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny za niecelowe uznaje zwracanie się z pytaniem prawnym dotyczącym tej samej kwestii, o którą pytał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.

PG