Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1346/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 104, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1, art. 142, art. 216 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 1928 nr 36 poz 341
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem.
article: art. 4
journal: Dz.U. 1951 nr 4 poz 25
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim.
article: art. 1c
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi D. K., Z. S., J. S., P. S., A. S., M. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości; oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] Starosta P., po ponownym rozpoznaniu sprawy, działając jako organ wyznaczony do załatwienia sprawy postanowieniem Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2004 r. i działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: "K.p.a."), art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142, art. 216 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej w skrócie: "u.g.n."), orzekł o odmowie D. K., Z. S., J. S., A. S., P. S., M. S. zwrotu nieruchomości położonej w P., stanowiącej część działki nr [...] oraz część działki nr [...] (w granicach dawnej parceli nr [...]), zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta P., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb Ł., ark. mapy [...].

W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania w niniejszej sprawie, zebrany w sprawie materiał dowodowy, a następnie dokonaną ocenę prawną. Starosta P. uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i poczynione ustalenia są wystarczające do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.

W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. o wywłaszczeniu nieruchomości oraz orzeczenia o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości, wywłaszczono nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa – Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w P. ul. [...], położonej w P., przy ul. [...], będącej tabularną własnością m.in. H. S. (parcela Nr [...] o powierzchni [...] m2). W uzasadnieniu podano, iż przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Ponadto wskazano, że wywłaszczona nieruchomość była działką budowlaną położoną w dzielnicy miasta, dla której była i jest przewidziana zabudowa zwarta wielokondygnacyjna. H. S. zmarła, a spadek po niej zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w P., [...] Wydział Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] października 2008 r. nabyli: D. K. w [...] części, Z. S. w [...] części, J. S. w [...] części, A. S. w [...] części, P. S. w [...] części, M. S. w [...] części. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. D. K., Z. S., J. S., A. S., P. S., M. S. złożyli wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r., wnioskodawcy udzielili pełnomocnictwa w niniejszej sprawie radcy prawnemu.

W znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji archiwalnej dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości znajduje się m. in. zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] sierpnia 1951 r. na wykonanie przez Centralny Zarząd Budowy Miast i Osiedli, narodowych planów gospodarczych na nabycie pod budowę osiedla mieszkalnego nieruchomości położonych w P., przy ul. [...][...]. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. wyraziło zgodę na lokalizację szczegółową budowy osiedla mieszkaniowego w P., przy ul. [...].

Rozmieszczenie budynku zgodnie z w/w planem sytuacyjnym uległo niewielkiemu przesunięciu co obrazuje porównanie mapy stanu prawnego z dnia [...] grudnia 1999 r. Przedmiotowa część działki stanowi teren wokół budynku mieszkalnego czterokondygnacyjnego, oddanego do użytku w 1954 r. – zgodnie z dokumentacją przesłaną przez A Sp. z o.o., która administruje przedmiotowym budynkiem od [...] sierpnia 1954 r.

Przeprowadzone przez Starostwo Powiatowe w P. w dniu [...] września 2013 r. oględziny wykazały, że przedmiotowa część działki nr [...] (w granicach dawnej parceli nr [...]) – stanowi niewielki fragment drogi wewnętrznej utwardzonej nawierzchnią bitumiczną (asfaltem) obsługującej budynki mieszkalne oraz garaże znajdujące się na sąsiednich działkach. Część działki nr [...] (w granicach dawnej parceli nr [...]) stanowi fragment chodnika z płytek betonowych - na nim betonowe słupki odgraniczające go od drogi wewnętrznej. Pozostała część działki otaczająca budynek mieszkalny stanowi trawnik wraz z pojedynczymi krzewami ozdobnymi. Wzdłuż budynku mieszkalnego opaska z kostki poz-bruk oraz urządzone dojścia do budynku mieszkalnego nr [...] i [...]. W części zachodniej na trawniku znajdują się studzienki infrastruktury technicznej oraz metalowy płotek oddzielający trawnik od ciągów komunikacyjnych.

Wnioskodawcy, reprezentowani przez radcę prawnego, nie zgodzili się z powyższym rozstrzygnięciem i wnieśli odwołanie do Wojewody Wielkopolskiego.

W ocenie odwołujących, na przedmiotowych działkach nie zrealizowano celu wywłaszczenia. Zdaniem odwołujących, organ pierwszej instancji błędnie ustalił, że części działek [...] i [...] zostały wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] Wojewoda Wielkopolski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że poddał wnikliwej analizie całość materiału dowodowego, zgromadzonego przez organ pierwszej instancji, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji Starosty P.

Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala rozstrzygnąć, że celem wywłaszczenia części nieruchomości położonych w P. przy ul. [...] była budowa osiedla mieszkaniowego przez Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych w P. – zgodnie z lokalizacją nr [...]. W treści zaświadczenia lokalizacyjnego wydanego przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. Wydział Budownictwa Oddział Planowania Zabudowy Osiedli Miejskich z [...] sierpnia 1951 r. wyrażono zgodę na lokalizację szczegółową budowy osiedla mieszkaniowego w P. przy ul. [...], jak wynika z zaakceptowanego planu sytuacyjnego z [...] lipca 1951 r. – dla danego terenu obowiązuje budowa czterech kondygnacji.

Ponadto w aktach sprawy znajduje się również zezwolenie dla Centralnego Zarządu Budowy Miast i Osiedli - jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych – na nabycie przedmiotowych nieruchomości pod budowę osiedla mieszkaniowego. Do przedmiotowego zezwolenia załączono plan sytuacyjny, na którym przedstawiono schemat planowanego osiedla mieszkaniowego.

Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji słusznie przywołał treść decyzji odszkodowawczej, w której podano, iż na obszarze wywłaszczonej parceli przewidziana jest zabudowa zwarta wielokondygnacyjna, natomiast wyżej wymienione dokumenty wskazują na doprecyzowanie tego celu. na podstawie wszelkich możliwych środków dowodowych. Zgodnie z dokumentacją zgromadzoną przez organ pierwszej instancji budynek mieszkalny czterokondygnacyjny, który znajduje się na przedmiotowej nieruchomości, oddany został do użytku [...] sierpnia 1954 r.

Ponadto Wojewoda Wielkopolski zauważył, że w ramach postępowania dowodowego, organ pierwszej instancji w dniu [...] września 2013 r. przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego, z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, w tym protokołów z oględzin jak również dokumentów pozyskanych z Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta P. wynika, że w stosunku do obszaru nieruchomości stanowiącej część parceli nr [...] oraz [...] cel, dla którego owa nieruchomość (dawna parcela nr [...]) została nabyta, został zrealizowany. Jak poprawnie ustalono w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, wywłaszczone działki zostały przejęte pod realizację inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego.

Podsumowując, Wojewoda Wielkopolski wskazał, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości stanowiącej części działek nr [...] oraz [...] (z dawnej parceli nr [...]) na rzecz wnioskodawców, z uwagi na realizację celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego – zabudowa zwarta wielokondygnacyjna, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołujących organ odwoławczy podniósł, że, cele wywłaszczenia określane były ogólnie. Przy ocenie realizacji celu publicznego za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców.

Wnioskodawcy, reprezentowani przez radcę prawnego, nie zgodzili się z powyższym rozstrzygnięciem i wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Organowi wydającemu zaskarżoną decyzję skarżący zarzucili:

1. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik postępowania, naruszenie art. 136 ust. 1 w zw. z art. 137 u.g.n. poprzez przyjęcie, że nieruchomość wywłaszczona może być użyta w innym celu niż wskazany w decyzji o wywłaszczeniu, co doprowadziło do przyjęcia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany mimo ustalenia, że nieruchomość miała być wywłaszczona celem realizacji zwartej zabudowy mieszkaniowej, a na części poszczególnych działek znajdują się tereny zielone;

2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym założeniu, że cel na jaki wywłaszczono właściciela nieruchomości tj. zabudowa zwarta wielokondygnacyjna został osiągnięty gdy tymczasem skarżący uważają, że skoro na części działki [...] i części działki [...], znajdują się tereny zielone, a nie zwarta zabudowa wielokondygnacyjna, to cel wywłaszczenia nie został zrealizowany;

3. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ im wynik postępowania, tj. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, wadliwą ocenę materiału dowodowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy; w szczególności poprzez powołanie się przez organ na ogólny plan zagospodarowania przestrzennego, który został zatwierdzony w 1966, gdy tymczasem orzeczenie o wywłaszczeniu miało miejsce w 1952, a zatem orzeczenie to nie mogło być usprawiedliwione planem zagospodarowania przestrzennego, który został wprowadzony później. Organ wadliwie ocenił zebrany materiał dowodowy również z tego względu, że zaświadczenie o wyrażeniu zgody na budowę nie było powszechnie dostępne dla właściciela nieruchomości i nie mógł się on z nim zapoznać, przez co brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że istniały jakiekolwiek gospodarcze plany narodowe uzasadniające wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego i poprzedzającej ją decyzji Starosty P., a także o zasadzenia kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Skarżący podnieśli ponadto, że organ administracji winien stosować interpretację korzystniejszą dla skarżących, ponieważ prawo właściciela jak i spadkobierców do dochodzenia zabranej im nieruchomości jest roszczeniem szczególnym i podlegającym ochronie.

W odpowiedzi na powyższą skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.

Należy podkreślić, że przed tutejszym Sądem toczyło się wcześniej postępowanie o zwrot nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], ark. mapy [...], obręb Ł., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta P. Postępowanie to zakończyło się oddaleniem skargi D. K., Z. S., J. S., P. S., A. S., M. S. (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Po 502/10 – orzeczenie publ. w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W motywach wyroku stwierdzono, że nie jest dopuszczalny zwrot nieruchomości, która stała się własnością innego podmiotu (zabudowa mieszkalna).

W sprawie poddanej sądowej kontroli przedmiotem skargi jest zwrot części działki [...] i części działki [...], na której znajdują się m.in. tereny zielone i drogi wewnętrzne obsługujące pobliskie budynki mieszkalne.

Materialnoprawną podstawę podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.; tekst jedn. Dz. U z 2014 r., poz. 518 ze zm.).

Stosownie do art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W myśl ust. 3 tego przepisu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosowanie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ta generalna regulacja przepisu w przedmiocie określenia zakresu roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznacza, że roszczenie to przysługuje także w odniesieniu do nieruchomości wywłaszczonych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Istotne jest bowiem to, czy nieruchomość była objęta wywłaszczeniem, bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, czy własność została odjęta na podstawie obowiązujących przepisów, czy też przepisów dawnych, obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 145/13 – orzeczenie publ. w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Z kolei przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Regulacja przedstawiona powyżej oznacza, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany. Określone w pkt 1 i 2 terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. Użyte w omawianym przepisie sformułowania "pomimo upływu" znaczy tylko tyle, że zgłoszone przed upływem ww. terminów roszczenie o zwrot nie będzie mogło być uwzględnione.

Zarzuty skargi koncentrują się na błędnym przyjęciu przez organ pierwszej i drugiej instancji, że cel wywłaszczenia został w całości zrealizowany poprzez realizację zwartej zabudowy wielokondygnacyjnej na nieruchomości obejmującej części działek nr [...] oraz [...] (z dawnej parceli nr [...]). Ponadto, zdaniem skarżących, skoro na części działki [...] i części działki [...], znajdują się tereny zielone, a nie zwarta zabudowa wielokondygnacyjna, nie można terenu tego traktować jako infrastruktury osiedla.

W przekonaniu Sądu powyższe zarzuty są bezpodstawne, ponieważ organy ustaliły opisany w części wstępnej uzasadnienia stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wyprowadzony przez organy administracji wniosek, że sporna nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, jest bowiem prawidłowy.

W trakcie prowadzonego postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Dawnej parceli nr [...] odpowiadały części działek nr [...] oraz [...], a następnie działka nr [...] została przekształcona na działkę nr [...], a ta z kolei uległa podziałowi na działki oznaczone jako [...] oraz [...], których części stanowią przedmiot niniejszego postępowania, o czym stanowi wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia [...] września 2013 r. z wykreśloną działką nr [...] oraz [...].

W związku z orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. o wywłaszczeniu nieruchomości z [...] lipca 1952 r., Nr SA. Adm. [...] na podstawie art. 72 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. R.P. Nr 36, poz. 341), art. 4 ustawy z dnia 29.12.1951 r. (Dz. U. R.P. Nr 4, poz. 25 z 1952 r.) oraz art. 1 c i art. 21 ust. 3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), oraz w związku z orzeczeniem o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości sygn. Nr. Sa Adm. [...] z dnia [...] stycznia 1954 r., wywłaszczono nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa – Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w P. ul. [...], położonej w P., przy ul. [...], będącej własnością m.in. H. S., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] Sądu Powiatowego dla Miasta P. w P., oznaczonej katastralnie parcela Nr [...] o powierzchni [...] m2. W uzasadnieniu podano, że przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

W znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji archiwalnej dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości znajduje się m. in. zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] sierpnia 1951 r. na wykonanie przez Centralny Zarząd Budowy Miast i Osiedli, narodowych planów gospodarczych na nabycie pod budowę osiedla mieszkalnego nieruchomości położonych w P., przy ul. [...], w granicach określonych na planie sytuacyjnym literami A, D, E, F, I, K, H, G, C, B, A. W aktach sprawy znajduje się niniejszy plan sytuacyjny, zgodnie z którym na części przedmiotowej, dawnej parceli nr [...] miał powstać budynek mieszkalny. Zgodnie z zaświadczeniem lokalizacyjnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 1951 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P., Wydział Budownictwa, Oddział Planowania Zabudowy Osiedli Miejskich wyraził zgodę na lokalizację szczegółową budowy osiedla mieszkaniowego w P., przy ul. [...] na zaakceptowanym planie sytuacyjnym z dnia [...] sierpnia 1951 r.

Ponadto, w ramach postępowania dowodowego, organ pierwszej instancji w dniu [...] września 2013 r. przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości. Z protokołu znajdującego się w aktach sprawy wynika, że część działki nr [...] stanowi cześć drogi wewnętrznej utwardzonej nawierzchnią bitumiczną (asfaltem), która obsługuje budynki mieszkalne oraz garaże znajdujące się na sąsiednich działkach. Natomiast część działki nr [...] od strony zachodniej zajęta jest pod fragment chodnika z płytek betonowych, na którym znajdują się betonowe słupki odgraniczające go od drogi wewnętrznej. Pozostała część działki otaczająca budynek mieszkalny stanowi trawnik wraz z pojedynczymi krzewami ozdobnymi. Wzdłuż budynku mieszkalnego usytuowana opaska z kostki poz-bruk oraz urządzone dojścia do budynku mieszkalnego nr [...] i [...]. W części zachodniej na trawniku znajdują się studzienki infrastruktury technicznej oraz metalowy płotek oddzielający trawnik od ciągów komunikacyjnych. Ponadto, organ pierwszej instancji pozyskał informacje od Urzędu Miasta P. Wydziału Urbanistyki i Architektury (pismo z [...] października 2013 r., znak [...]), a dotyczące ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. z 1966 r.

Zdaniem Sądu, dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy, oględziny nieruchomości, a także analiza map bezsprzecznie wykazują, że na spornych działkach został zrealizowany cel wywłaszczenia.

Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego przez skarżących w zakresie nie zrealizowania celu wywłaszczenia na części działki [...] i części działki [...], na której znajdują się tereny zielone wskazać należy, że jest on niezasadny. Należy bowiem wskazać, że przy ocenie realizacji celu publicznego za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego (w ramach planowanej dzielnicy mieszkaniowej należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla – takich jak budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlową i ciągi piesze (chodniki). (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999 r., IV SA 2033/96, Lex nr 47337). Nie ulega zatem wątpliwości, że realizacja inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego obejmuje poza budową budynków mieszkalnych, także szereg innych elementów stanowiących tzw. infrastrukturę osiedlową.

Biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych (wyroki NSA z dnia 16 kwietnia 2004, I OSK 581/08 oraz z dnia 7 września 2007 r., I OSK 1324/06 – orzeczenia publ. w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) nie ma żadnej wątpliwości, że osiedle mieszkaniowe to nie tylko budynki mieszkalne ale również towarzysząca temu infrastruktura oraz strefa ochronna i tereny zielone. Zważyć bowiem należy, że realizacja inwestycji w postaci budowy "osiedla mieszkaniowego" obejmować musi ze swej istoty nie tylko wykonanie samych budynków mieszkalnych, obiektów handlowych, ulic i ciągów pieszych, ale także innych obiektów składających się na infrastrukturę tego osiedla, w tym między innymi wytyczenie pełniących funkcje rekreacyjne terenów zieleni osiedlowej.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przez organy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i wadliwą ocenę materiału dowodowego, Sąd wskazuje, że zarzuty te są bezpodstawne. W sprawie poddanej sądowej kontroli organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co ma bardzo istotne znaczenie w kontekście przedmiotu sprawy, jakim jest ewentualny zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i następnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Natomiast uzasadnienie faktyczne decyzji organów zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne.

Zdaniem Sądu, przeprowadzone przez organy postępowanie wykazało, że obecna część działki nr [...] i część działki [...] (w granicach dawnej parceli nr [...]) została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia jakim była zabudowa zwarta wielokondygnacyjna. Ustalenie, że na spornych działkach doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia stanęło na przeszkodzie do jej zwrotu.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca podjęte zostały na podstawie przepisów prawa, prawidłowo zastosowanych i wyłożonych i z tego względu Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.