Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2607/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24w zw. z art. 109 ust. 5
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi ze skargi D. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części ustalającej istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego D. B. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie od dnia [...] maja 2005 r. do dnia [...] maja 2005 r. oraz w takiej też części uchyla utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r.; 2. stwierdza, że decyzje, o których mowa w punkcie 1 wyroku w zakresie uchylonym nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

D. B. (zwany dalej "skarżącym") wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r.

nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] maja 2012 r. stwierdzającą:

1. brak istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego D. B. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie od dnia 31 marca 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2005 r.;

2. istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego D. B. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie od dnia 1 maja 2005 r. do dnia 23 maja 2005 r.

Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164 poz. 1027 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat [...] , pismem z dnia 1 marca 2012 r., znak: [...], wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji o objęciu obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym D. B. w okresie od dnia 31 marca 2005 r. do dnia 23 maja 2005 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, na podstawie ustawy o świadczeniach.

Prezes NFZ wskazał, iż z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że D. B. posiada wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, przeniesiony do CEIDG na podstawie danych z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy [...]. We wpisie jako datę rozpoczęcia wykonywania ww. pozarolniczej działalności wskazano dzień 1 maja 2010 r. Ubezpieczony nie dokonywał zawieszenia jej wykonywania na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Nadto ww. prowadził pozarolniczą działalność na podstawie wpisu ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy [...] pod numerem [...] w okresie od dnia 1 października 2003 r. do dnia 23 maja 2005 r.

Organ podniósł, że w treści wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat [...] stwierdził, że D. B. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dokonał zgłoszenia wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 października 2004 r. do dnia 23 maja 2005 r. Przywołano także okoliczność pobytu skarżącego w zakładzie karnym w [...] w okresie od dnia 31 marca 2005 r. do dnia 31 października 2006 r.

Pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. skarżący nadesłał oświadczenie, że w okresie objętym wnioskiem ZUS przebywał w zakładzie karnym. Do wyjaśnień dołączył zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 29 marca 2012 r. potwierdzające wykazanie za rok 2005 r. dochodu członka rodziny.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego pismem z dnia 10 kwietnia 2012 r., nr [...] wezwał ubezpieczonego do nadesłania zaświadczenia potwierdzającego okresowy brak przychodu z tytułu działalności gospodarczej.

W odpowiedzi D. B. pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. przesłał kopię fragmentu Książki przychodów i rozchodów za okres marzec - maj 2005 r.

Wobec widocznego w nadesłanym fragmencie przychodu w miesiącu maju 2005 r., Dyrektor [...]OW NFZ pismem z dnia 8 maja 2012 r., nr [...] wystąpił do skarżącego o potwierdzenie, czy działalność gospodarcza była wykonywana w tym miesiącu, a jeżeli nie, skąd znalazła się w zestawieniu pozycja dodatnia - a datę zdarzenia gospodarczego określono na dzień 25 stycznia 2005 r. ubezpieczony nie zajął stanowiska w sprawie.

Prezes NFZ wskazał, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji D. B. ponowił swoje oświadczenie, że w spornym okresie nie prowadził działalności gospodarczej z powodu przebywania w areszcie, zaś zdarzenie gospodarcze które nastąpiło w tamtym okresie to sprzedaż środka trwałego - samochodu z naczepą.

Według Prezesa NFZ okoliczność przebywania D. B. w zakładzie karnym w spornym okresie, nie stanowi wystarczającego dowodu na okoliczność nieprowadzenia działalności gospodarczej - nie można bowiem wykluczyć, że zarejestrowana działalność nie wymagała osobistego udziału odwołującego. Bez wątpienia decydujący jest fakt, że w spornym okresie odnotowane zostały zdarzenia gospodarcze, czyli został osiągnięty przychód.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji nr [...], wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] maja 2012 r.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] października 2012 r. w części stwierdzającej istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności w okresie od dnia 1 maja 2005 r. do dnia 23 maja 2005 r. D. B. zarzucił:

-naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na przyjęciu, że w spornym okresie prowadziłem działalność gospodarczą a zatem ciążył na mnie obowiązek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego

-naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.

Wnosząc o "rozpoznanie sprawy" oraz dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów: kopii faktury VAT z dnia 25 maja 2005 r., kopii księgi podatkowej oraz dowodu potwierdzającego, że przebywał w zakładzie karnym w spornym okresie skarżący zaakcentował , że nie zgadza się z decyzją w zaskarżonej części. Podniósł, iż nie mógł prowadzić działalności gospodarczej skoro przebywał w zakładzie karnym. Przyznał, że choć nie wykreślił działalności gospodarczej (wyrejestrowanie płatnika składek nastąpiło w dniu 23 maja 2005 r.) jednakże faktycznie zaprzestał jej prowadzenia z chwilą osadzenia w zakładzie karnym. W ocenie skarżącego opóźnienie zgłoszenia faktu zaprzestania prowadzenia działalności nie powinno stwarzać obowiązków z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za ten sporny okres, powinna zostać uwzględniona okoliczność, że działalność gospodarcza faktycznie w okresie od 1 maja 2005 r. do 23 maja 2005 r. nie była przez skarżącego wykonywana - bo nie było fizycznej możliwości podczas odbywania przez niego kary pozbawienia wolności.

W ocenie skarżącego, przytoczona przez Prezesa NFZ okoliczność osiągania przychodu w dniu 25 maja 2005 r. nie może potwierdzać, że w okresie od 1 maja 2005 r. do 23 maja 2005 r. prowadził działalność gospodarczą skoro nawet wyrejestrowanie płatnika nastąpiło z datą 23 maja 2005 r.

Strona podkreśla, że wskazany przychód to jedynie sprzedaż ciągnika siodłowego i naczepy, która nastąpiła w dniu 25 maja 2005 r. - o czym świadczy złożona faktura VAT nr 1/2005SRTR. W ocenie skarżącego Prezes NFZ powinien dokonać szczegółowej i pełnej oceny wszystkich podniesionych przez skarżącego okoliczności czego nie uczynił. Jedynym dowodem świadczącym, że podczas pobytu

w zakładzie karnym w okresie od 1 maja 2005 r. do 23 maja 2005 r. faktycznie prowadził działalność gospodarczą była okoliczność osiągnięcia przychodu. Skarżący zarzuca, że w uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ podniósł, iż zdarzenie gospodarcze, które ma świadczyć o faktycznym prowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej w spornym okresie, nastąpiło w dniu 25 stycznia 2005 r. podczas gdy sprzedaż naczepy i ciągnika nastąpiła 25 maja 2005 r. co wynika ze złożonej przez skarżącego kopii faktury VAT.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Organ wskazał, że: w piśmie z dnia 8 maja 2012 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wystąpił do D. B. o potwierdzenie, czy działalność gospodarcza była wykonywana w miesiącu maju, a jeżeli nie, skąd znalazła się w zestawieniu pozycja dodatnia - a datę zdarzenia gospodarczego określono na dzień 25 stycznia 2005 r. Prezes NFZ w treści zaskarżonej decyzji jedynie przytoczył treść ww. pisma z dnia 8 maja 2012 r. Należy domniemywać, iż przyczyną tak sformułowanego pytania [...] Oddziału Wojewódzkiego był format opisu zdarzenia w przesłanym przez skarżącego fragmencie książki przychodów i rozchodów - strona wydruku komputerowego z wypisanym na górze miesiącem i rokiem, którego dotyczy (maj 2005 r.) oraz zapisem ciągu znaków dotyczących zdarzenia gospodarczego (dzień, nr zdarzenia, itd.) - 25 1/2005. Nie było to jednak rozstrzygnięciem daty zaistnienia zdarzenia gospodarczego w decyzji zarówno I jak i II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W rozpatrywanej sprawie organ stwierdził brak istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego D. B. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie od dnia 31 marca 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2005 r. oraz istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności od dnia 1 maja 2005 r. do dnia 23 maja 2005 r.

D. B. zakwestionował w skardze do Sądu stanowisko organu w części w jakiej organ ustalił istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego a więc w okresie od dnia 1 maja 2005 r. do dnia 23 maja 2005 r.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w tym zakresie organ stwierdził, że co prawda D. B. był w tym czasie tymczasowo aresztowany i przebywał w Zakładzie Karnym w [...] (od 31 marca 2005 r. - do 31 października 2005 r.) tym niemniej w dniu 25 stycznia 2005 r., a więc w spornym okresie, odnotowane zostało zdarzenie gospodarcze mianowicie sprzedaż środka trwałego - samochodu z naczepą. Zdaniem organu, uwzględniając powyższe, podnoszona przez skarżącego okoliczność przebywania w zakładzie karnym, nie stanowi wystarczającego dowodu na nieprowadzenie przez niego działalności gospodarczej w tym czasie. Według organu nie można bowiem wykluczyć, że zarejestrowana działalność nie wymagała osobistego udziału skarżącego a za decydujący należy uznać fakt osiągnięcia przychodu z przedmiotowej sprzedaży. Organ powołał się przy tym na dowód przedstawiony przez skarżącego tj. kopię fragmentu Książki przychodów i rozchodów za okres marzec - maj 2005 r. Zdaniem Sądu, ocena powyższego dowodu dokonana przez organ pomija, że omawiany wydruk w opisie zdarzenia gospodarczego wskazuje, iż miało ono miejsce w maju 2005 r., a widniejący w Książce przychodów i rozchodów zapis ciągu znaków dotyczących tego zdarzenia: 25 1/2005 oznacza kolejno dzień (25); pozycję - numer zdarzenia (1); rok (2005). Dopuszczony na rozprawie przed tutejszym Sądem dowód z dokumentu zawnioskowany przez skarżącego a mianowicie faktura VAT nr 1/2005/ŚrTr potwierdza wykonanie operacji finansowej uwidocznionej w zapisach Książki przychodów i rozchodów na stronie 1, Maj 2005 r. prowadzonej przez skarżącego firmy transportowej "[...] ".

Reasumując, przedłożony przez D. B. w toku postępowania administracyjnego dowód w postaci wydruków Książki przychodów i rozchodów za okres marzec – maj 2005 r. nie upoważniał organu do wyprowadzenia wniosku, że 25 stycznia 2005 r. D. B. pomimo przebywania w zakładzie karnym faktycznie prowadził działalność gospodarczą. Natomiast gdyby przyjąć, że omawiane zdarzenie miało miejsce 25 maja 2005 r. jak wynika to z zapisów w Książce przychodów i rozchodów trudno uznać, że dowodzi ono prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 maja 2005 r. do dnia 23 maja 2005 r. .Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że stan faktyczny niniejszej sprawy w części w jakiej organ ustalił wobec skarżącego obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu nie został prawidłowo ustalony a w konsekwencji przedwcześnie organ dokonał jego reasumpcji pod kątem obowiązujących przepisów.

W ocenie Sądu, organ naruszył przez to art. 7, 77, 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przedstawionych względów Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji w części w jakiej organ ustalił podleganie przez Dariusza Bila obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien rozważyć i ocenić w aspekcie wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie zaoferowany przez skarżącego dokument w postaci faktury VAT nr 1/2005/SrTr. Skonfrontowanie oryginału tej faktury (skarżący przesłał do Sądu jedynie kopię faktury) z jednoznacznie potwierdzonymi danymi z właściwego Urzędu Skarbowego o prawidłowym zapisie (25 1/2005) w Księdze przychodów i rozchodów skarżącego w szczególności w zakresie ustalenia faktycznej daty wystawienia tej faktury a także faktycznej daty zaistnienia zdarzenia gospodarczego w niej opisanego będzie miało zdaniem Sądu, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy przy tym zwrócić uwagę, że organy funduszu nie mają uprawnień do wyegzekwowania informacji o które zwracają się od organów skarbowych, co w żadnym razie nie wyklucza możliwości wezwania D. B. do wyjaśnienia bądź/i udokumentowania zdarzeń finansowych z jego udziałem, zgłaszanych do Urzędu Skarbowego w toku prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej.

Powyższe okoliczności, należące do sfery ustaleń faktycznych, mogą być poczynione wyłącznie przez organ a nie sąd administracyjny, uzasadniają uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy organu I instancji w zakwestionowanym zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego o dopuszczenie dowodu z dokumentów tj. kopii księgi podatkowej oraz zaświadczenia potwierdzającego, że w okresie od 31 marca 2005 r. do 31 października 2006 r. skarżący przebywał w zakładzie karnym w [...] jako tymczasowo aresztowany jako, że dokumenty te znajdują się w nadesłanych aktach administracyjnych wchodzą zatem w skład zebranego materiału dowodowego.