Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SAB/Sz 99/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 39, art. 44, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 8, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Sygn. [...] I SAB/Sz 99/24 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] października 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

J. M. (dalej: "strona", "skarżący"), pismem z 25 maja 2024 r. za pomocą poczty elektronicznej (e-mail), złożył do Starostwa Powiatowego w G. wniosek o przesłanie zwrotnie e-mailem elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla drogi [...]

Starosta (dalej: "Starosta", "organ") w dniu 4 czerwca 2024 r. sporządził pismo o nr ZR.143.2.2024.RK, skierowane do strony, w którym zawarł informację, że realizacja wniosku w żądanej formie (tj. elektronicznej) nie jest możliwa z uwagi na fakt, że organ nie posiada projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej [...] w formie elektronicznej i nie dysponuje urządzeniami technicznymi umożliwiającymi przekształcenie posiadanej formy (zwykłej pisemnej) w formę elektroniczną lub też wykonanie fotokopii. Jednocześnie organ wskazał, że informacja (oryginalna dokumentacja) może zostać udostępniona niezwłocznie do wglądu w siedzibie Starostwa na stosowny wniosek strony. Organ wskazał, że wniosek taki strona może złożyć w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma organu, zaś w przypadku niezłożenia takiego wniosku w tym terminie, postępowanie o udostępnienie informacji zostanie umorzone. Pismo to organ przesłał do strony drogą e-mail (5 czerwca 2024 r.) oraz za pośrednictwem Poczty Polskiej (6 czerwca 2024 r.).

Skarżący, pismem z 1 lipca 2024 r. za pośrednictwem organu z wykorzystaniem platformy ePUAP, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;

2. art. 10 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U.2022.902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy, podnosząc, że 5 czerwca 2024 r. otrzymał pismo informacyjne organu z 4 czerwca 2024 r. i w piśmie tym organ nie zawarł żadnej informacji na temat przedłużenia postępowania w zakresie udostępnienia informacji ponad podstawowy termin 14 dni od przesłania wniosku. Skarżący wskazał, że – bazując na pozyskanej od Starosty informacji, z której wynikało, że organ posiada szerokie możliwości techniczne do digitalizacji dokumentacji papierowej – nie dokonał modyfikacji swojego wniosku w zakresie sposobu zapoznania się z dokumentacją a wyznaczony przez organ termin 14 dni upłynął 19 czerwca 2024 r. W związku z tym, zdaniem skarżącego, organ winien był wydać stosowną decyzję o umorzeniu postępowania, którą skarżący mógłby zaskarżyć w celu doprowadzenia do udostępnienia wnioskowanej informacji. Pomimo upływu kolejnych 12 dni Starosta nie przesłał skarżącemu swojej decyzji. Skoro organ nie wydaje takiej decyzji, to jedyną metodą zobowiązania go do tego jest skarga na bezczynność.

Starosta, pismem z 9 lipca 2024 r., udzielił odpowiedzi na skargę, wnosząc o oddalenie skargi na bezczynność organu jako bezzasadnej.

W uzasadnieniu pisma organ wskazał, że skarżący pomija w treści skargi treść pisma z 4 czerwca 2024 r., w którym powiadomiono stronę, że realizacja wniosku w zawnioskowanej formie elektronicznej nie jest możliwa, gdyż urząd obsługujący organ nie posiada zawnioskowanego projektu w wersji elektronicznej, a jedynie w formie pisemnej i nie dysponuje technicznymi możliwościami przekształcenia projektu w wersję elektroniczną. Skarżący nie odebrał pisma, pomimo dwukrotnego awizowania, co skutkuje uznaniem pisma za doręczone zgodnie z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2023.775 ze zm.; dalej: "k.p.a."). Skarżący otrzymał kopię pisma z 4 czerwca 2024 r. za pomocą poczty elektronicznej – 5 czerwca 2024 r.

Organ wyjaśnił także, że dokumentacja projektu obejmuje m.in. arkusze w formacie A4 w ilości 42 sztuk oraz format niestandardowy dł. 1,2 metra w ilości 5 sztuk, dł. 1,4 metra w ilości 8 sztuk, dł. 1,1 metra w ilości 1 sztuka, dł. 2,5 metra w ilości 1 sztuka, łączna długość dokumentacji formatu niestandardowego przekracza liczbę 20,8 metra długości. Dokumentacja została złożona w urzędzie w formie papierowej i tylko taką dokumentacją urząd dysponuje.

Organ podniósł, że w piśmie z 4 czerwca 2024 r. skarżącego powiadomiono o powyższym i jednocześnie wskazano możliwość udzielenia informacji przez udostępnienie dokumentacji do wglądu w siedzibie Starostwa oraz pouczono o konsekwencjach niezłożenia w terminie 14 dni wniosku o udostępnienie informacji w sposób wskazany w powiadomieniu. Skarżący nie skorzystał z powyższej możliwości. Organ wskazał, że stronę powiadomiono o powyższym przesyłką poleconą, która nie została podjęta przez skarżącego, czego dowodem jest adnotacja na przesyłce "zwrot nie podjęte w terminie", oraz w wiadomości zwrotnej pocztą elektroniczną z załączoną odpowiedzią. Organ podniósł także, że otrzymał informację w dniu 26 czerwca 2024 r., tak więc termin na złożenie przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji w sposób wskazany w piśmie z 4 czerwca 2024 r. nie upłynął do dnia wpływu skargi. Z uwagi na wpływ skargi przed umorzeniem postępowania skargę należało przekazać w trybie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 21 u.d.i.p. Brak jednakże jest uzasadnienia dla twierdzeń o pozostawaniu przez organ w bezczynności z załatwieniem wniosku skarżącego.

Skarżący, pismem z 22 lipca 2024 r. zatytułowanym "Opinia", ustosunkował się do pisma organu z 9 lipca 2024 r. i wskazał, że w pełni podtrzymuje skargę oraz wniosek o zobowiązanie organu do prawidłowego załatwienia jego wniosku.

Skarżący zakwestionował argumentację organu co do sposobu obliczania

ww. 14-dniowego terminu – od awizowania przesyłki pocztowej, zawierającej pismo organu z 4 czerwca 2024 r. Zdaniem skarżącego, organ – na gruncie przepisów

u.d.i.p. – nie był uprawniony do kierowania korespondencji do skarżącego inną metodą niż wskazana we wniosku, czyli do przesłania jej tradycyjną pocztą i to na adres podany przy okazji poprzedniej skargi na bezczynność Starosty. Skarżący zaakcentował jednocześnie fakt otrzymania pisma z 4 czerwca 2024 r. pocztą elektroniczną.

Skarżący podniósł także, że przyjmując ścieżkę załatwienia wniosku o informację poprzez wskazanie braku środków technicznych, organ ma obowiązek przedstawić wiarygodne uzasadnienie. Jednak w piśmie z 4 czerwca 2024 r. (przesłanym 5 czerwca 2024 r.) znajduje się lakoniczna informacja o braku środków technicznych bez wskazania uwarunkowań uniemożliwiających, zdaniem organu, przekształcenie dokumentów papierowych do postaci cyfrowej. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ podaje

liczbę stron i ich rozmiar. Skarżący ponownie wskazał, że – według informacji uzyskanych od organu – organ posiada stosowne środki techniczne pozwalające na digitalizację dokumentacji papierowej. Skarżący wymienił przy tym kilkanaście urządzeń (aparaty fotograficzne i skanery) i stwierdził, że skoro organ posiada co najmniej 5 aparatów fotograficznych, w tym również ze statywami, to przy ich wykorzystaniu można dokonać digitalizacji dokumentów o dowolnych wymiarach. Skarżący podniósł, że we wniosku nie wskazał, iż dokumentacja nie może być podzielona na części (np. jeden duży dokument w kilku plikach lub fragmentach) i wobec tego kwestionuje przyjęty tryb załatwienia wniosku.

W ocenie skarżącego, nawet gdyby organ podtrzymywał swoje stanowisko co do braku możliwości technicznych, to był obowiązany do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Jednak aby organ mógł taką decyzję wydać, zobowiązany był do wezwania strony do przesłania podpisanego wniosku, gdyż bez tego ewentualna decyzja byłaby nieważna i stanowiłaby rażące naruszenie prawa. Skarżący wskazał także, że gdyby nawet organ tkwił w swoim rozumienia terminu na wydanie decyzji, to powinien te działania podejmować. Jednak od wniesienia skargi, organ nie przesłał skarżącemu żadnej korespondencji, czyli pozostaje w bezczynności.

Odpowiadając na wezwania Sądu, organ:

1. W dniu 24 września 2024 r. przesłał Sądowi skan koperty oraz zwrotnego odbioru przesyłki poleconej, w której skierowano do skarżącego pismo z 4 czerwca 2024 r.

2. W dniu 27 września 2024 r. poinformował Sąd, że w piśmie z 4 czerwca 2024 r. skierowanym do strony błędnie zapisane zostało sformułowanie: "jeżeli wniosku takiego Pan nie złoży w terminie 14 dni od powiadomią, postępowanie o udostepnienie informacji zostanie umorzone", natomiast winno być: "postępowanie o wydanie informacji zostanie pozostawione bez rozpatrzenia". Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania nie było możliwe z uwagi na brak wniosku strony spełniającego wymogi k.p.a., tj. wniosku podpisanego własnoręcznie lub elektronicznie. W związku z tym organ nie podejmował żadnych czynności celem załatwienia wniosku skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy, którym jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W myśl bowiem art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935; dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2024.1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne – na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. – obejmuje również bezczynność organów. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Jak bowiem stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Dokonanie oceny zasadności skargi na bezczynność organu w sprawach z zakresu udostępnienia informacji publicznej wymaga zatem od sądu administracyjnego ustalenia, czy na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej: 1) podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej; 2) dane, o które wnioskowała strona, miały charakter informacji publicznej; oraz 3) żądanie strony zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Przedmiot informacji publicznej podlegającej udostępnieniu został uregulowany w drodze otwartego katalogu w art. 6 u.d.i.p. I tak, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych

Stosownie do art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U.2023.1047 ze zm.) starosta zarządza ruchem na drogach powiatowych i gminnych. Zadania organu zarządzającego ruchem w zakresie projektów organizacji ruchu określa § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (t.j. Dz.U.2017.784), który stanowi, że organ zarządzający ruchem m.in.: rozpatruje takie projekty, opracowuje lub zleca je do opracowania, zatwierdza organizację ruchu na podstawie złożonych projektów czy przechowuje projekty organizacji ruchu i prowadzi ich ewidencję. Niewątpliwie zatem podejmowane działania dotyczące organizacji ruchu zawierają informację publiczną, podlegającą udostępnieniu na mocy przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, gdzie podkreśla się, że projekt organizacji ruchu dotyczy materii, z którą styka się każdy człowiek jako uczestnik ruchu drogowego. Z uwagi na powszechny charakter jest to więc informacja publiczna, stanowiąca nieodłączny element życia każdego obywatela (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 7 grudnia 2022 r., II SAB/Sz 243/22, i powołane tam orzecznictwo).

W świetle przywołanych uregulowań nie ulega wątpliwości (i także nie jest sporne w sprawie), że Starosta jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zaś informacje objęte wnioskiem skarżącego z 25 maja 2024 r. (projekt organizacji ruchu dla drogi powiatowej) mieszczą się w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl zaś art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Z powyższej regulacji wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien spotkać się z reakcją jego adresata w terminie 14 dni od wpływu wniosku, która

– w zależności od okoliczności danej sprawy – może polegać na:

1) przekazaniu żądanych danych w drodze czynności materialno-technicznej w sposób i w formie określonych we wniosku,

2) dokonanej decyzją administracyjną odmowie przekazania informacji (art. 16 i art. 17 u.d.i.p.),

3) pisemnym przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p.,

4) powiadomieniu o konieczności wniesienia opłaty wynikającej ze wskazanego we wniosku sposobu lub formy przekazania informacji zgodnie z art. 15 ust. 2 u.d.i.p.,

5) powiadomieniu, że żądana informacja nie może być udostępniona w sposób lub w formie wskazanej we wniosku stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.,

6) powiadomieniu, że informacja nie stanowi informacji publicznej albo że adresat wniosku nią nie dysponuje (zob. np. wyrok WSA w Gliwicach z 28 lutego 2024 r., III SAB/Gl 418/23).

Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi natomiast wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje odpowiednich czynności przewidzianych w art. 13, art. 14, art. 15 ust. 2 lub art. 16 u.d.i.p.

Jak wskazano powyżej, jednym z przypadków wyłączających bezczynność organu jest podjęcie czynności wskazanych w art. 14 u.d.i.p. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jak zaś stanowi art. 14 ust. 2 u.d.i.p., jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Przewidziane w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. powiadomienie należy kwalifikować jako czynność materialno-techniczną, zmierzającą bezpośrednio do udzielenia informacji bądź umorzenia postępowania w zależności od stanowiska strony (zob. wyrok NSA

z 9 października 2012 r., I OSK 1682/12). Powinno być ono dokonane w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a więc w terminie 14 dni od daty wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Do skuteczności działania podjętego w trybie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. wymagane jest: po pierwsze – podanie przyczyn braku możliwości udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem, z jednoczesnym wskazaniem sposobu i formy, w jakiej informacja może być udostępniona; a po drugie – wskazanie 14-dniowego terminu, w którym wnioskodawca powinien zająć stanowisko co do wskazanego sposobu udzielenia informacji, z pouczeniem o skutkach w postaci umorzenia postępowania. Opatrzenie omawianego powiadomienia rygorem i terminem na jego realizację, świadczy o skuteczności wystosowanego do wnioskodawcy powiadomienia, a także determinuje dalsze czynności podmiotu zobowiązanego. Wobec tego wystosowanie do wnioskodawcy pisemnego powiadomienia z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza konieczność przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Jeśli więc powiadomienie, o którym mowa wyżej, zostanie doręczone wnioskodawcy i od daty jego doręczenia bezskutecznie (tj. w sytuacji braku jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony wnioskodawcy na powiadomienie, ewentualne wobec podtrzymania przez niego pierwotnych żądań co do sposobu i formy realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej) upłynie 14-dniowy termin do złożenia wniosku o udzielenie informacji w sposób lub w formie podanych w tym powiadomieniu, to obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Do takiej decyzji – zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. – stosuje się wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że w tym zakresie obowiązują postanowienia k.p.a., odnoszące się również do terminów załatwiania spraw (art. 35 i nast. k.p.a.). Decyzja taka kończy postępowanie w pierwszej instancji i otwiera drogę do postępowania odwoławczego, a w dalszej kolejności – przed sądami administracyjnymi (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 14, powołane tam orzeczenia, np. wyrok WSA w Rzeszowie z 4 sierpnia 2004 r., II SAB/Rz 25/04; por. też J. Drachal, Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji, ZNSA 2010, nr 5-6, s. 100-121).

Zaakcentowania w tym miejscu wymaga, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym. Tym samym wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Dlatego dopuszczalne jest złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej i to nawet w sytuacji, w której do autoryzacji tego zapytania nie zostanie użyty bezpieczny podpis elektroniczny. Brak bowiem autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (por. wyroki NSA z: 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08, 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12, 14 grudnia 2012 r., I OSK 1013/12). Należy zatem przyjąć, że jeżeli organ (lub inny podmiot zobowiązany) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy nawet wniosek ustny, bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, który nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem interesu prawnego.

Natomiast inaczej przedstawia się sytuacja, gdy organ zamierza wydać w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej bądź też zamierza umorzyć postępowanie na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. lub też wydać jakikolwiek inny akt administracyjny, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas podmiot zobowiązany winien

– w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – wymagać od podmiotu informacyjnie zainteresowanego usunięcia braków formalnych wniosku, w tym m.in. adresu wnioskodawcy i jego podpisu, jeśli podanie zostało wniesione drogą elektroniczną, bez bezpiecznego, weryfikowanego podpisu.

Spajając tę część rozważań stwierdzić należy, że we wszystkich przypadkach, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać należy podania adresu umożliwiającego dokonanie doręczenia w sposób przewidziany w art. 39 i nast. k.p.a. oraz własnoręcznego podpisu wnioskodawcy bądź podpisu elektronicznego na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a ich brak powinien być usuwany w postępowaniu naprawczym z art. 64 § 2 k.p.a.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że skarżący w dniu 25 maja 2024 r. za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: "Proszę o przesłanie zwrotnia mailem elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla drogi [...]". W odpowiedzi na ten wniosek Starosta – na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. – wystosował do strony pismo z 4 czerwca 2024 r., w którym:

1) poinformował skarżącego, że realizacja wniosku w żądanej formie (tj. elektronicznej) nie jest możliwa z uwagi na fakt, że organ nie posiada projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej [...] w formie elektronicznej i nie dysponuje urządzeniami technicznymi umożliwiającymi przekształcenie posiadanej formy (zwykłej pisemnej) w formę elektroniczną lub też wykonanie fotokopii;

2) wskazał, że informacja (oryginalna dokumentacja) może zostać udostępniona niezwłocznie do wglądu w siedzibie Starostwa na stosowny wniosek strony oraz podał, że wniosek taki strona może złożyć w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma organu, zaś w przypadku niezłożenia takiego wniosku w tym terminie, postępowanie o udostępnienie informacji zostanie umorzone.

Pismo organu zostało przesłane do skarżącego drogą e-mail (5 czerwca 2024 r.) oraz za pośrednictwem Poczty Polskiej (6 czerwca 2024 r.). W dniu 1 lipca 2024 r. skarżący złożył zaś skargę na bezczynność Starosty.

Powyższe okoliczności są niesporne pomiędzy stronami. Sporna natomiast jest kwestia daty doręczenia skarżącemu powiadomienia z 4 czerwca 2024 r. oraz tego, czy na dzień złożenia skargi do Sądu organ pozostawał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego z 25 maja 2024 r.

Analiza akt sprawy pozwoliła Sądowi na jednoznaczne stwierdzenie, że skuteczne doręczenie ww. pisma skarżącemu nastąpiło w dniu 5 czerwca 2024 r. (zob. k. 7-8 akt sądowych). Sąd wskazuje przy tym, że rację ma skarżący, iż na tym etapie postępowania – z uwagi na sposób, w jaki złożono wniosek z 25 maja 2024 r. – powiadomienie

z 4 czerwca 2024 r. winno być doręczone w taki sam sposób, tj. na adres e-mail skarżącego. Brak jest natomiast podstaw do uznania za skutecznie doręczoną korespondencji przesłanej przez organ za pośrednictwem operatora pocztowego na adres zamieszkania skarżącego. Nawet bowiem przy założeniu, że organ mógłby w ten sposób korespondować ze skarżącym, przedstawiona dokumentacja (koperta i zwrotne potwierdzenie odbioru, niezawierające odpowiednich zapisów m.in. co do dwukrotnego awizowania przesyłki, miejsca pozostawienia awiza) nie pozwala na uznanie, że doręczenie nastąpiło w trybie zastępczym przewidzianym w art. 44 k.p.a.

Uznając zatem, że skarżący otrzymał powiadomienie Starosty w dniu 5 czerwca 2024 r., wyznaczony przez organ 14-dniowy termin na złożenie wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu – upłynął 19 czerwca 2024 r. Począwszy zatem od 20 czerwca 2024 r. rozpoczął swój bieg termin na załatwienie sprawy w sposób przewidziany w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., tj. poprzez wydanie przez organ decyzji umarzającej, do której stosuje się wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także – jak wyjaśniono powyżej – odnoszące się do terminów załatwiania spraw (art. 35 i nast. k.p.a.) oraz do wymogów formalnych stawianych wnioskowi inicjującemu postępowanie w sprawie (art. 63 i art. 64 k.p.a.). Na dzień 1 lipca 2024 r. termin ten jeszcze nie upłynął.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ – przesyłając do skarżącego w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powiadomienie przewidziane w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. – właściwie zastosował przepis ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie ma więc podstaw do uznania, że pozostawał w zwłoce lub dokonywał działań nieznajdujących oparcia w jej przepisach. Skarga na bezczynność organu została wniesiona 1 lipca 2024 r., zatem przed upływem terminu do załatwienia sprawy. Z tych przyczyn Sąd uznał zarzut bezczynności skierowany przeciwko Staroście za nieuzasadniony, przedwczesny.

Wyjaśnienia przy tym wymaga, że bez wpływu na powyższą ocenę Sądu pozostać musiała argumentacja skarżącego co do posiadanych przez organ możliwości technicznych do udostępnienia żądanej informacji w sposób określony we wniosku, gdyż takie okoliczności podlegają badaniu dopiero w sprawie ze skargi na decyzję umarzającą postępowanie o udostępnienie informacji publicznej.

Na stanowisko Sądu nie mogła także wpłynąć treść pisma Starosty z 27 września 2024 r., w którym to organ przesłał informację o błędnym pouczeniu zawartym w piśmie z 4 czerwca 2024 r. oraz podał, że po wniesieniu skargi nie podejmował żadnych czynności celem załatwienia wniosku skarżącego. Ocena zasadności skargi na bezczynność organu dokonywana była bowiem według stanu na dzień złożenia środka zaskarżenia. Jednocześnie Sąd wskazuje, że – wbrew stanowisku organu – na gruncie rozpoznawanej sprawy nie sposób przyjąć, aby pismo z 27 września 2024 r. mogło stanowić skuteczne sprostowanie oczywistej omyłki i, w konsekwencji, uwalniać organ od obowiązku podjęcia dalszych czynności przewidzianych przepisami prawa. Stąd też w razie ich niepodjęcia przez Starostę, skarżącemu w każdym czasie służyć będzie prawo do wniesienia skargi na bezczynność organu.

W tym stanie sprawy, uznając skargę skarżącego za nieuzasadnioną, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).