Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 128/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1, 2 , 3 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W. T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 stycznia 2017r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 listopada 2016r., Nr [...], nakazującą skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanych na działce nr [...] obr. ewidencyjny W. P., gmina K., obiektów budowlanych: parterowego budynku pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej oraz związanego z nim integralnie dwukomorowego zbiornika na ścieki sanitarne.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 18 listopada 2015r. na terenie działki nr [...] obręb W. P., gmina K., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że na tej nieruchomości wykonano w 2004r. m.in. budynek pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej, trwale związany z gruntem, z dachem dwuspadowym niesymetrycznym krytym blachodachówką, o wymiarach w rzucie 14,17 x 5,71m (w tym taras zadaszony) z tarasem niezadaszonym o wymiarach 5,71 x 1,31m oraz dwukomorowy zbiornik na ścieki sanitarne związany integralnie z budynkiem rekreacji indywidualnej. Ustalono, że W. T. K. jest właścicielem i inwestorem tych obiektów oraz że nie posiada pozwolenia na ich budowę.

Postanowieniem z dnia 29 marca 2016r., na podstawie przepisów art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy istniejącym na terenie działki [...] obr. ewid. W. P.gm. K.:

1. parterowym budynku pełniącym funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej z poszyciem ścian z desek struganych, trwale związanym z gruntem, z dachem dwuspadowym niesymetrycznym krytym blachodachówką. Do obiektu od strony działki sąsiedniej nr [...] dobudowane jest pomieszczenie gospodarcze z odrębnym wejściem,

2. wiacie o konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym krytym gontem drewnianym, służącej do przechowywania drewna,

3. urządzeniu budowlanym związanym integralnie z budynkiem rekreacji indywidualnej, dwukomorowym zbiorniku na ścieki sanitarne.

Jednocześnie nałożono na skarżącego obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 10 lipca 2016r.: zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku uzyskania pozytywnego zaświadczenia Wójta Gminy do przedłożenia: 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osoby wykonującej projekt budowlany, z określonym terminem ważności, projekt budowlany podlega obowiązkowi sprawdzenia przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedłużono termin wykonania tego zobowiązania do dnia 30 listopada 2016r.

Ponadto, w związku z rozebraniem wiaty, organ I instancji postanowieniem z dnia 30 listopada 2016r. umorzył postępowanie w części dotyczącej wiaty o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym na działce [...] obr. W. P.

Skarżący w dniu 24 października 2016r. przedłożył w/w dokumentację.

Decyzją z dnia 30 listopada 2016r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego nakazał T. W. K. rozebrać wybudowane, w warunkach samowoli budowlanej, na terenie działki nr [...] obręb ewidencyjny W. P. gmina K., obiekty budowlane:

1. parterowy budynek pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej, trwale związany z gruntem, z dachem dwuspadowym niesymetrycznym krytym blachodachówką, o wymiarach w rzucie 14,17 x 5,71m (w tym taras zadaszony), plus taras niezadaszony o wymiarach 5,71 x l,31m;

2. urządzenie budowlane związane integralnie z budynkiem rekreacji indywidualnej - dwukomorowy zbiornik na ścieki sanitarne.

Organ nadzoru uznał bowiem, że lokalizacja przedmiotowych obiektów budowlanych stoi w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem budynek został usytuowany w strefie 100m od brzegu jeziora, w której obowiązuje zakaz zabudowy. Z zaświadczenia Wójta Gminy z dnia 23 marca 2016r. wynika, że "budowa obiektu rekreacji indywidualnej na działce nr [...] położonej w miejscowości W. P., jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geod. W. P.", według których ww. działka znajduje się w strefie oznaczonej symbolem 24.ZR - tereny obszarów rekreacyjnych z zabudową letniskową. Z rysunku planu miejscowego uchwalonego uchwałą Rady Gminy z dnia 29 lipca 2005r. nr [...] (Dz.Urz.Woj. Nr 97 z dnia 14 października 2005r. poz.2027) wynika jednak, "że wskazana nieruchomość mieści się w strefie ochronnej 100m od jeziora, w której obowiązuje zakaz zabudowy".

Powiatowy Inspektor potwierdził, iż "w części graficznej i w legendzie miejscowego planu (Karta terenu Nr 13, pkt 11) określona jest strefa ochronna 100m wokół jeziora zakaz zabudowy; stosownie do pkt 9 Karty, obszar stref znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny W., gdzie obowiązują przepisy rozporządzenia Nr [...] Wojewody z dnia 24 marca 2005r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz.Urz. Woj. Nr 29 z 29.03.2005r. poz. 585); § 2 ust. 1 pkt 8 tego dokumentu wprowadza zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej; zakaz ten nie dotyczy działek budowlanych wyznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, a także (przy spełnieniu określonych warunków) obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, siedlisk rolniczych oraz wyznaczonych w planach terenów dostępu do wód publicznych (ust. 3 i ust. 4)". Organ powiatowy poinformował, że ww. rozporządzenie utraciło moc w wyniku podjętej w dniu 28 kwietnia 2010r. przez Sejmik Województwa Uchwały Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Nr 80 z dnia 02.06.2010r. poz.1455) w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim. Zgodnie z par. 5 ust. 1 pkt 8 tej uchwały, na obszarach chronionego krajobrazu wprowadza się zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych i obiektów służących racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej lub rybackiej.

Zakaz nie dotyczy wyznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania terenów dostępu do wód publicznych oraz w zakresie niezbędnym do pełnienia funkcji plaż, kąpielisk i przystani; również istniejących obiektów letniskowych, mieszkalnych i usługowych, zrealizowanych na podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc przed dniem 1 stycznia 2004r.

W związku z tym zapisem organ powiatowy wyjaśnił, iż według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego przez Radę Narodową Miasta i Gminy K. Nr [...] z dnia 27.04.1990r. (Dz. Urz. Woj. nr 16 z dnia 15.06.1990r. poz. 118), w tym planie, obszar, na którym znajduje się działka nr [...] w W. P., oznaczono symbolem R - tereny upraw polowych i ogrodniczych, a zatem nie był on przeznaczony pod zabudowę.

W wyniku rozpoznania odwołania Wojciecha T. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19 stycznia 2017r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji, po ustaleniu, że przedmiotowa inwestycja zrealizowana została bez wymaganego pozwolenia na budowę przeprowadził postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ pierwszej instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia w określonym terminie dokumentów niezbędnych do legalizacji, które dostały dostarczone, ale pomimo tego, uznał legalizację za niemożliwą, a stanowisko to podzielił organ wojewódzki. Organy uznały bowiem, że zabudowa ta nie jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W zaświadczeniu Wójta Gminy z dnia 23 marca 2016r. w jednym miejscu stwierdzono, że "budowa obiektu rekreacji indywidualnej na działce nr [...] położonej w miejscowości W. P., jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geod. W. P.", gdyż znajduje się w strefie oznaczonej symbolem 24.ZR - tereny obszarów rekreacyjnych z zabudową letniskową, a drugim stwierdzono, iż "z rysunku planu wynika, że wskazana nieruchomość mieści się w strefie ochronnej 100m od jeziora, w której obowiązuje zakaz zabudowy". Tymczasem według organu odwoławczego prawidłowy odczyt znajdujących się w aktach "opieczętowanych kopii tekstu, rysunku i legendy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z 29 lipca 2005r. Nr [...], powinien być taki, że działka nr [...] w W. P. gmina K. położona jest w granicach strefy oznaczonej numerem 24.ZR, na terenie obszarów rekreacyjnych z zabudową letniskową, lecz w (enklawie) ochronnej 100m od brzegu jeziora, w której zabrania się lokalizowania wszelkich form zabudowy poza zabudową urządzeń wodnych: pomosty, mola itp.; zakaz lokalizowania hangarów (szczegółowe warunki zagospodarowania terenów - pkt 11.1 Karty terenu Nr [...]).

Wskazano, że przedmiotowy obiekt znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny W., gdzie obowiązują przepisy rozporządzenia Nr [...] Wojewody z dnia 24 marca 2005r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. Woj. Nr 29 z 29.03.2005r. poz.585), które wprowadziły zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (poprzednio obowiązujące - Rozporządzenie nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i wyznaczenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. z 1994r. Nr 27, poz. 139 i z 1998 r. Nr 59, poz.294), które straciło moc na podstawie § 3 pkt 3 w/w rozporządzenia Wojewody Nr [...]).

Rozporządzenie to utraciło moc w wyniku podjętej w dniu 28 kwietnia 2010r, przez Sejmik Województwa Uchwały Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Nr 80 z dnia 02.06.2010r. poz.1455) w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 8 tej uchwały, na obszarach chronionego krajobrazu wprowadza się zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych i obiektów służących racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej lub rybackiej. Zakaz nie dotyczy m.in. istniejących obiektów letniskowych, mieszkalnych i usługowych, zrealizowanych na podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc przed dniem 1.01.2004r.

Stwierdzono zatem, że skoro przedmiotowy obiekt powstał w 2004r., a więc w momencie kiedy na omawianym terenie nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego, nie podlega on jako istniejący na działce nr [...] w chwili wejścia w życie obecnie obowiązującego miejscowego planu, zapisowi o "pozostawieniu i adaptacji". Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. (tj.: Dz.U. z 2015 poz. 199) o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto, podkreślono, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, na terenie, który według ustaleń poprzedniego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwalonego 27.04.1990r.) przeznaczony był pod uprawy polowe i ogrodnicze, czyli - nie pod zabudowę.

W konsekwencji przyjęto, że lokalizacja wybudowanego, bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] w W. P. budynku rekreacji indywidualnej wraz z związanym z nim integralnie dwukomorowym zbiornikiem na ścieki sanitarne jest niezgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, szczególnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Podkreśla się, że treść żądanego zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta nie przesądza definitywnie i ostatecznie o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli jest ono dotknięte wadą informacyjną lub błędną interpretacją ustaleń planu, orzekający organ bezpośrednio odczytuje udostępniony mu miejscowy plan, co nastąpiło w tej sprawie. Skoro z wnikliwego odczytania treści zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika oczywista niezgodność budowy budynku rekreacji indywidualnej wraz z związanym z nim integralnie dwukomorowym zbiornikiem na ścieki sanitarne na działce nr [...] w W. P. z ustaleniami tego planu, należy uznać, że nie doszło do wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego, nałożonego postanowieniem. To z kolei uprawniało do zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia. Organ uznał bowiem, ze wszelkie zapisy w planie dotyczące obiektów istniejących przed uchwaleniem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczą wyłącznie obiektów wybudowanych legalnie, co w tym przypadku nie miało zastosowania.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Skarżący zarzucił, że pomimo złożenia wszystkich wymaganych dokumentów potrzebnych do legalizacji orzeczono rozbiórkę ignorując wcześniej podjęte decyzje procesowe. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopełnił procedur z art. 49 Prawa budowlanego. Według skarżącego zaświadczenie Wójta Gminy potwierdzało wyraźnie zgodność istniejącej zabudowy z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania, wyczerpując tym samym jedną z głównych przesłanek legalizacji. Również według uchwały w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim z 2016r., której postanowieniami objęty jest teren działki nr [...], zakaz zabudowy w pasie 100m od linii brzegowej dotyczy wyłącznie zabudowy nowej, a nie stanowi przeszkody do legalizacji zaistniałych już samowoli. Skarżący powołał § 5 ust. 5 pkt 5 tej uchwały dotyczący budowy zrealizowanej na podstawie planów sprzed 1.01.2004r.

Według skarżącego organy administracji z naruszeniem zasady zaufania do działań państwa pominęły konsekwencje wcześniejszych decyzji procesowych, w tym zobowiązania do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych i pomimo ich przedłożenia w komplecie orzekły rozbiórkę wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu nie zatwierdzając projektu budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwany dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, nie są obarczone naruszeniami prawa, mogącymi skutkować ich uchyleniem.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 listopada 2016r. nakazująca skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanych na działce nr [...] obr. ewidencyjny W. P., gmina K., obiektów budowlanych: parterowego budynku pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej oraz związanego z nim integralnie dwukomorowego zbiornika na ścieki sanitarne.

Podstawą prawną orzeczonej rozbiórki był przepis art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 290), zwanej dalej Prawem budowlanym. Ze wskazanej podstawy prawnej wynika, że rozbiórka była efektem przeprowadzonego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten określa między innymi warunki legalizacji samowoli budowlanej. Organy obu instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy doszły do przekonania, że pomimo przedłożenia przez inwestora dokumentów niezbędnych do legalizacji, o które w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wzywał organ pierwszej instancji, do legalizacji dojść nie mogło ze względu na zachodzącą w niniejszej sprawie sprzeczność z obowiązującymi na tym terenie postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego W.P. na terenie gminy K. przyjętego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 29 lipca 2005r.

Stosownie do regulacji przepisów art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego samowola budowlana, polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. W obowiązującym stanie prawnym nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał organy administracji do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to właściwy organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji samowoli, organ może orzec rozbiórkę.

Przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego szczegółowo określa przesłanki legalizacji. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy przez organy nadzoru budowlanego po wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej organ administracji winien ocenić, czy budowa:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo;

b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Wówczas organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych powyżej obowiązków, właściwy organ ma obowiązek orzec nakaz rozbiórki.

Sytuacja faktyczna w niniejszej sprawie przedstawia się w ten sposób, że obiekt wzniesiony przez skarżącego w 2004 r. jest budynkiem letniskowym zrealizowanym w ramach samowoli budowlanej, a więc bez pozwolenia na budowę, w 2004r. z którym integralnie związany jest zbiornik na ścieki sanitarne. Bezsporne pozostaje, że w dacie powstawania tych zabudowań, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, inwestor zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na budowę wskazanych obiektów, czemu uchybił.

W konsekwencji organy nadzoru budowlanego prawidłowo wszczęły i przeprowadziły procedurę określoną w art. 48 Prawa budowlanego zmierzającą do weryfikacji warunków zalegalizowania, w świetle obowiązujących w dacie procedowania przepisów, zaistniałej samowoli. Podkreślić bowiem należy, że ocena możliwości legalizacji budowy następuje na podstawie obowiązujących aktualnie przepisów prawa, a nie na podstawie przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli.

Postępowanie legalizacyjne jest wieloetapowe, a początek – stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego – stanowi wstępna ocena organu, czy budowa stanowiąca przedmiot postępowania jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez co należy rozumieć przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli budowa, tak jak w rozpatrywanej sprawie, znajduje się na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to organ powinien przeanalizować, czy jest zgodna z ustaleniami tego planu: czy teren, na którym został usytuowany dany obiekt budowlany, jest przeznaczony pod tego typu zabudowę czy też jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę lub w ogóle nie jest przewidziany pod zabudowę, zgodnie z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo ustawą z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony (Dz.U. z 2015, poz. 774), zwaną ustawą krajobrazową, nałożono na organ obowiązek badania zgodności nielegalnej budowy również z innymi aktami prawa miejscowego. W niniejszej sprawie zatem uwzględnieniu powinna była podlegać uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa z dnia 25 lipca 2016r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie (Dz.Urz.Woj. z 2016r., poz. 2942). Działka nr [...] w W. P. położona jest bowiem w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny W., gdzie obowiązują przepisy powołanej uchwały, w tym zakazy określone w jej § 5.

Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji w sposób prawidłowy w pierwszej kolejności zobowiązał skarżącego do przedłożenia zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaświadczenie takie Wójt Gminy w dniu 23 marca 2016r. wydał stwierdzając w nim, że zabudowa na działce nr [...]położonej w miejscowości W. P. jest zgodna z ustaleniami aktualnego planu miejscowego. W myśl postanowień tego planu działka oznaczona ewidencyjnie nr [...] znajduje się w strefie oznaczonej symbolem 24.ZR – tereny obszarów rekreacyjnych z zabudową letniskową. Jednocześnie w zaświadczeniu wskazano, że z rysunku planu wynika, że wskazana nieruchomość mieści się w strefie ochronnej 100m od jeziora, w której obowiązuje zakaz zabudowy. Zgodnie natomiast z innymi ustalenia planu istniejącą zabudowę o funkcji i gabarytach innych niż w ustaleniach planu przeznaczono do pozostawienia i adaptacji.

Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, mając na uwadze tak sformułowaną treść zaświadczenia, którą uznał za nieprecyzyjną, poczynił samodzielną wykładnię postanowień obowiązującego planu miejscowego i doszedł do wniosku, że istniejąca zabudowa nie jest zgodna z tymi postanowieniami z powodu wyraźnego zakazu zabudowy w strefie ochronnej 100m od brzegu jeziora. Z ustaleń organu, popartych zebranym materiałem dowodowym wynika, że zabudowania letniskowe na działce skarżącego nr [...] zlokalizowane są w odległości mniejszej niż 100m od linii brzegowej jeziora i tym samym objęte są zakazem lokalizacji.

W ocenie sądu stanowisko organu nadzoru pierwszej instancji, podtrzymane przez organ odwoławczy, jest zgodne z prawem i w pełni odpowiada postanowieniom planu. Z ustaleń planu wynika bowiem, że działka nr [...] objęta jest kartą terenu nr [...] oraz strefą 24.ZR, w której określono przeznaczenie terenów jako obszary rekreacyjne z zabudową letniskową. W pkt 11.1. planu określono, że w strefie ochronnej 100m od brzegu jeziora zabrania się lokalizowania wszelkich form zabudowy poza zabudową urządzeń wodnych, pomostów, mola itp. oraz przewidziano zakaz lokalizowania hangarów.

Powołane postanowienia planu nie pozostawiają wątpliwości, że samowolna zabudowa letniskowa na działce nr [...] zlokalizowana w strefie ochronnej 100m od brzegu jeziora nie jest zgodna z obowiązującym planem i stwierdzenia tego nie zmienia treść pkt 16.4. planu, który stanowi, że "istniejąca zabudowa o funkcji i gabarytach innych niż w ustaleniach planu do pozostawienia i adaptacji". Zabudowa letniskowa na działce nr [...] jest bowiem w zakresie funkcji zbieżna z przewidywaną przez plan miejscowy i dyspozycja pkt 16.4. nie ma do niej zastosowania. Sprzeczność z postanowieniami planu wynika zaś z innych względów wyznaczonych priorytetami ochrony przyrody, wyrażonych zakazem lokalizacji jakichkolwiek form zabudowy, nawet rekreacyjnej, w strefie ochronnej 100m od brzegu jeziora.

Również analiza przepisów uchwały w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim, w szczególności § 5 pkt 8, prowadzi do wniosku, że lokalizacji istniejącej zabudowy nie da się pogodzić z treścią wskazanego aktu prawa miejscowego. W § 5 pkt 8 lit. a) uchwały sformułowano zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, które w niniejszej sprawie nie zachodzą. Pomimo odniesienia wskazanego zakazu do budowy nowych obiektów należy go stosować również do zabudowy istniejącej, powstałej w wyniku działań samowolnych, niezgodnych z prawem, których legalizacji służy prowadzone postępowanie. Takie rozumienie zakazu z § 5 pkt 8 lit. a) uchwały potwierdza dyspozycja art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego, z której wynika, że legalizacja jest możliwa wyłącznie w razie zgodności budowy nie tylko z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z postanowieniami planu miejscowego, ale również z innymi aktami prawa miejscowego.

Sąd rozważając możliwość samodzielnej oceny przez organy nadzoru budowlanego zgodności budowy z planem miejscowym opowiedział się za stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, zgodnie z którym przedstawienie przez inwestora zaświadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, nie wyklucza, iż organ nadzoru budowlanego ma prawo samodzielnie ocenić zgodność budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2009r., II OSK 1625/08, LEX nr 1217982). Fakt, że w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przewidziano możliwość nałożenia na samowolnych inwestorów obowiązku przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza uprawnienia organów nadzoru budowlanego do samodzielnego zdecydowania o tej przesłance legalizacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2016r., II SA/Kr 121/16, LEX nr 2056510).

Za dopuszczalnością samodzielnej oceny przez organ prowadzący postępowanie legalizacyjne przesłanki zgodności z planem przemawia sam charakter zaświadczenia z art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowalnego, które nie jest wyłącznie urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, jak to stanowi art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., w zaświadczeniu tym bowiem organ ma stwierdzić o zgodności z ustaleniami obowiązującego planu. Błędny jest więc pogląd, że w takim zaświadczeniu wystarczy przytoczyć tekst (postanowienia) planu, aby bowiem organ mógł stwierdzić zgodność z planem bądź brak takiej zgodności, musi uprzednio dokonać analizy i oceny oraz porównania stanu faktycznego danej sprawy z konkretnymi postanowieniami części tekstowej planu i częścią graficzną. Nie jest to więc takie proste urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu, jak by wynikało z brzmienia art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Wobec takiej specyfiki zaświadczenia, wydawanego w oparciu o wyniki przeprowadzonej wykładni prawa materialnego, organy nadzoru budowlanego, które na kolejnych etapach postępowania legalizacyjnego mają uprawnienie do badania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na etapie wstępnym nie mogą być pozbawione możliwości weryfikacji prawidłowości wyników wykładni prawa ujętych w zaświadczeniu, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Ze względu na zasadne wątpliwości powstałe na tle treści zaświadczenia wójta z dnia 23 marca 2016r. organ nadzoru budowlanego dokonał samodzielnej oceny zgodności obiektów rekreacyjnych na działce nr [...] z postanowieniami planu i uznał, że zgodność w tym przypadku nie zachodzi, co stało się główną przeszkodą legalizacji zaistniałej samowoli. Nie można było bowiem zaakceptować efektów samowoli budowlanej naruszających postanowienia obowiązującego planu.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych organy nadzoru obu instancji prawidłowo uznały, że z powodu braku zgodności zabudowy na działce nr [...] z postanowieniami obowiązującego planu miejscowego nie ziściły się przesłanki legalizacji samowoli, co uzasadniało ich rozbiórkę.

Analiza materiału dowodowego sprawy doprowadziła sąd do wniosku, że organy nadzoru budowlanego obu instancji w sposób prawidłowy, z poszanowaniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgromadziły kompletny materiał dowodowy, dokonały jego oceny i zastosowały odpowiadające ustalonym okolicznościom konsekwencje prawne. Sąd nie dostrzegł uchybień w zakresie zastosowania przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Uznał, że wobec przesądzającej treści planu miejscowego powołanie przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nieaktualnych uchwał z zakresu obszarów chronionego krajobrazu pozostawało bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.