Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SO/Wr 28/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: *Odrzucono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1 w zw.z  art. 64 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku F. zs. w U. o ukaranie Burmistrza Obornik Śląskich za nieudostępnienie informacji publicznej postanawia: odrzucić wniosek.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Pismem z dnia 3 listopada 2023 r. F. zs. w U. (dalej: wnioskodawca, strona) wniosła o ukaranie piastuna organu Burmistrza Obornik Śląskich za przestępstwo z art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022, poz. 902, dalej: u.d.i.p.), tj. przestępstwo z zaniechania o udostępnienie informacji publicznej. W treści wniosku strona wskazała, że art. 23 u.d.i.p. jest jedynym przepisem karnym zawartym w ustawie i na jego podstawie żąda m.in. wszczęcia postępowania przygotowawczego i ścigania sprawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jego dopuszczalność, ustalając czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu, wniosek podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 dalej: p.p.s.a.)

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane

w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,

z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3).

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a.p.p.s.a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.

W badanej sprawie wnioskodawca złożył wniosek o ukaranie piastuna organu Burmistrza Obornik Śląskich za przestępstwo z art. 23 u.d.i.p, który stanowi, że kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie udostępnia informacji publicznej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Zażądał przy tym m. in. wszczęcia postępowania przygotowawczego i ścigania sprawcy.

Tak zakreślony przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Treść wniosku odnosi się bowiem do wszczęcia postępowania toczącego się pod rządami procedury karnej, tj. przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1375 ze zm., dalej: k.p.k.). Wnioskodawca sam słusznie zauważył, że będący podstawą prawną jego żądań art. 23 u.d.i.p. jest przepisem o charakterze karnym. Ponadto w treści wniosku nazywa siebie "pokrzywdzonym", a więc stroną postępowania przygotowawczego w sprawie karnej (art. 299 § 1 k.p.k.). Jak wynika z art. 304 § 1 k.p.k., zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa kieruje się do prokuratora lub Policji. Postępowanie przygotowawcze prowadzi lub nadzoruje prokurator, a w zakresie przewidzianym w ustawie prowadzi je Policja. W wypadkach przewidzianych w ustawie uprawnienia Policji przysługują innym organom (art. 298 § 1 k.p.k.). Stosownie do treści art. 298 § 2 k.p.k., określone w ustawie czynności w postępowaniu przygotowawczym przeprowadza sąd. Mowa w tym przepisie o sądzie karnym. Zgodnie z art. 297 § 1 k.p.k., celem postępowania przygotowawczego jest: 1) ustalenie, czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on przestępstwo; 2) wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy; 3) zebranie danych stosownie do art. 213 i 214; 4) wyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym ustalenie osób pokrzywdzonych i rozmiarów szkody; 5) zebranie, zabezpieczenie i w niezbędnym zakresie utrwalenie dowodów dla sądu.

Z treści powołanych przepisów wynika, że podjęcie czynności w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, tylko do organów wskazanych w procedurze karnej. Przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie pozwalają na wydanie rozstrzygnięcia, o które wnioskuje strona. Sformułowane przez wnioskodawcę żądanie wymierzenia piastunowi organu kary przewidzianej za popełnienie przestępstwa stypizowanego w art. 23 u.d.i.p. nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Kognicja sądów administracyjnych nie obejmuje rozstrzygania w sprawach karnych. Postępowania sądowe w tym zakresie przeprowadzają sądy powszechne – sądy karne, o czym mowa w art. 1 k.p.k. Tym samym należy stwierdzić, że złożony wniosek, jako niepodlegający właściwości sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny, który nie jest uprawniony do podejmowania jakichkolwiek działań, które nie należą do jego kognicji.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., zobligowany był orzec jak w sentencji postanowienia.