Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2312/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 146 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 75, art. 77 ust. 1, art. 80,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 365 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1805
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
article: art. 4, art. 50 ust. 1,  art. 51, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2,
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 970/21 w sprawie ze skargi J.H. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2021 r. nr WOA.7721.256.2021.MO w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek M.T. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 7 czerwca 2022 r., II SA/Po 970/21 oddalił skargę J.H. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z 26 października 2021 r., nr WOA.7721.256.2021.MO, którą wskazany organ w wyniku rozpatrzenia odwołań M.T. oraz J.H., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z 22 lipca 2021 r., nr 224/2021 w części nakazującej odtworzenie otworu drzwiowego, który został zmieniony w związku z likwidacją komina, i w tej części umorzył postępowanie organu I instancji, równocześnie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie, tj. nakładającym na M.T. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b., a także art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), w związku z przebudową lokalu mieszkalnego nr 2 w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w P. obowiązek zabezpieczenia otworu okiennego (okna balkonowego) o wymiarach ok. 1,85 m x 2,20 m zgodnie z § 291 i 298 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), dalej: r.w.t., w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna.

J.H. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji WWINB w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych;

2) art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 51 w zw. z art. 4 p.b. poprzez błędne uznanie, że w sprawie inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

3) art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 4 p.b. poprzez uznanie, że został przeprowadzony dowód na ustalenie prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w P. II Wydział Cywilny Odwoławczy z 24 marca 2017 r., II Ca [...] takiego dowodu stanowić nie mogło;

4) art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, działania na podstawie przepisów prawa i podjęcia wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także wszechstronnej oceny stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że dowodem wykazującym zgodę skarżącego na dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane jest orzeczenie Sądu Okręgowego w P. II Wydział Cywilny Odwoławczy z 24 marca 2017 r., II Ca [...], którego skutecznie skarżący nie podważył, pomimo że z sentencji wyroku nie wynika zgoda, a skarżący konsekwentnie twierdził, że zgody takiej nie udzielał;

5) art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.), dalej: k.p.c., poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów i działania na podstawie przepisów prawa poprzez przyjęcie wykładni art. 365 § 1 k.p.c., która doprowadziła do wniosku, że wiążące w sprawie jest uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w P. II Wydział Cywilny Odwoławczy z 24 marca 2017 r., II Ca [...], z którego wynika zgoda skarżącego na dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, pomimo że nie było prowadzone postępowanie dowodowe na tę okoliczność, a w zasadzie w materiale dowodowym nie ma jakichkolwiek dowodów wykazujących taką zgodę, a uzasadnienie wyroku sądu cywilnego nie wiąże i nie może wiązać jakiegokolwiek organu i sądu;

6) art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.c. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów i działania na podstawie przepisów prawa poprzez przyjęcie, że remont podłogi nie wymagał pozwolenia na budowę, ponieważ nie naruszał konstrukcji, podczas gdy takie ustalenie zostało dokonane na podstawie opracowania, w którym wyraźnie zostało stwierdzone, iż została wydana na podstawie danych uzyskanych od inwestora, a więc została dokonana bez wykonania odkrywek i tym samym nie może stanowić wiarygodnego źródła dowodowego;

7) art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.c. poprzez nierozpoznanie sprawy w zakresie zarzutu wadliwości wybudowania blaszanego komina do kominka i przyjęcie, że złożona opinia kominiarska wykazuje bezpieczeństwo, podczas gdy nie świadczy ona o prawidłowości zbudowania komina;

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj.:

1) art. 4 p.b. poprzez przyjęcie, że inwestor wykazał, że dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane;

2) art. 50 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 51 w zw. z art. 4 p.b. poprzez błędne uznanie, że w sprawie inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a zatem zachodzą podstawy do uznania, iż samowola budowlana może zostać zalegalizowana;

3) art. 50 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 51 w zw. z art. 4 p.b. poprzez błędne uznanie, że w sprawie remont podłogi nie naruszył konstrukcji z powołaniem się na opracowanie, w którym sam je sporządzający wskazał, iż dane do niego uzyskał od inwestora, nie wykonując odkrywek.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, ze zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.T. wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącego na uzasadnionych podstawach.

Przed szczegółowym wyjaśnieniem przyczyn, które nie pozwalały Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu uwzględnić skargi kasacyjnej, konieczne jest zwrócenie uwagi na to, że kontrola instancyjna wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego musi pozostawać w bezpośrednim związku z przedmiotem sprawy rozpoznanej przez sąd I instancji i przepisami prawa, które znajdowały w niej zastosowanie. Z tego powodu podstawy skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim umożliwiają stronie powołanie się na naruszenie przez sąd I instancji prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a także przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), powinny w sposób adekwatny do przedmiotu dokonywanej kontroli określać zarzucaną sądowi I instancji wadliwość. Powyższe wymaganie niewątpliwie nie zostało uwzględnione przez skarżącego w zakresie, w jakim zarzuty kasacyjne obejmowały uchybienie przez Sąd I instancji art. 146 § 1 p.p.s.a., tj. przepisu, który określa formę nadawaną wyrokowi uwzględniającemu skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Przepis ten, na co trafnie zwrócił uwagę uczestnik postępowania w złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie mógł zostać zastosowany przez Sąd I instancji, jeżeli, co niesporne, przedmiotem wniesionej przez skarżącego skargi była decyzja administracyjna wydana przez WWINB, tj. akt organu administracji publicznej wymieniony w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Podobnie, Sąd I instancji nie mógł naruszyć wskazanego przez skarżącego art. 75 k.p.c., normującego powództwo interwencyjne, które może być wytoczone przed sądem powszechnym.

Wymaga przypomnienia, że poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją z 26 października 2021 r. WWINB zdecydował, iż w celu doprowadzenia do zgodności z prawem przeprowadzonej samowolnie przez M.T. jako inwestora inwestycji polegającej na przebudowie należącego do niego lokalu mieszkalnego nr 2 w budynku przy ul. [...] w P. nie zachodzi konieczność doprowadzenia ww. lokalu do stanu poprzedniego, o czym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. Obowiązek, jaki powinien zostać na inwestora nałożony, by doprowadzić wykonane roboty budowlanego do stanu opisanego w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., powinien bowiem ograniczać się wyłącznie do nakazu zabezpieczenia zrealizowanego w ścianie budynku okna balkonowego w celu zapewnienia wymaganej przepisami r.w.t. ochrony przed wypadnięciem. Ocena prawna Sądu I instancji uznająca zaskarżoną decyzję za niewadliwą, albowiem opartą na właściwej ocenie ustaleń faktycznych, którym zostało przypisane prawidłowe znaczenie prawne wynikające z wymagań przepisów p.b. kształtujących przebieg postępowania naprawczego, nie uchybia wskazanym w skardze kasacyjnej przepisom art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 4, art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1-2 p.b., art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a., a także art. 365 § 1 k.p.c.

Zgodnie z art. 4 p.b., każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami, jak również wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie powinno budzić wątpliwości, że pojęcie nieruchomości gruntowej należy rozumieć szeroko, a zatem nie tylko odnosić je do nieruchomości gruntowej niezabudowanej, albowiem przedmiotem robót budowlanych, których ocena dopuszczalności zrealizowania powinna uwzględniać dyspozycję art. 4 p.b., może pozostawać również zabudowana nieruchomość gruntowa, obiekt budowlany stanowiący odrębną własność, jak również nieruchomość lokalowa.

Jeżeli w konkretnej sytuacji realizacja danego zamierzenia budowlanego może być zakwalifikowana jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, to prawo do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 p.b., powstaje pod warunkiem uzyskania uprzedniej zgody wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r. poz. 1610), dalej: k.c. Ustawodawca w k.c. nie zdefiniował pojęć czynności zwykłego zarządu i czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. W odniesieniu do znaczenia, które powinny być im przypisywane, przyjmuje się, że przez czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną należy rozumieć czynności rozporządzenia nią, jak też czynności zmieniające dotychczasowe przeznaczenie rzeczy. Na gruncie robót budowlanych, których przedmiotem jest nieruchomość wspólna, za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu przyjmuje się budowę lub przebudowę obiektu budowlanego na nieruchomości objętej współwłasnością, nadbudowę budynku stanowiącego przedmiot współwłasności, czy też zmianę przeznaczenia lub przebudowę pomieszczenia wspólnego. Do czynności, które nie przekraczają zakresu zwykłego zarządu, zaliczane zaś jest załatwianie bieżących spraw związanych z normalną eksploatacją nieruchomości i utrzymaniem jej w stanie niepogorszonym w ramach aktualnego jej przeznaczenia.

W piśmiennictwie zwraca się równocześnie uwagę, że sklasyfikowanie danej czynności do jednej lub drugiej kategorii nie wynika z samej tylko natury tej czynności, ale może zależeć od szeregu innych czynników. Pojęcia te mają zatem charakter względny, a zaliczenie określonej czynności do jednej lub drugiej grupy bywa uzależnione od konkretnych okoliczności, które powinny być brane pod uwagę, co obejmuje m.in. cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli (por. K. Górska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2023, komentarz do art. 199, Nb 2; E. Skowrońska-Bocian, M. Warciński [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Art. 1–44910, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2020, komentarz do art. 199, Nb 4-6). W tym kontekście w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że czynność, która nie narusza interesów współwłaścicieli niedziałających i im nie zagraża, może być uznana za czynność zwykłego zarządu, niewymagającą uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację. Ustawodawca celowo pozostawił rozstrzygnięcie tej kwestii orzecznictwu sądów, gdyż zależy ona od konkretnej sytuacji i stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z 28 maja 2021 r., II OSK 2574/18; wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r., II OSK 2745/17; wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., II OSK 1081/16; wyrok NSA z 19 czerwca 2012 r., II OSK 511/11).

Sąd I instancji zasadnie przyjął, że kwestia przysługiwania inwestorowi, będącemu współwłaścicielem nieruchomości, prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podlega ocenie organów administracji architektoniczno-budowlanej w ramach udzielania zgody budowlanej na wykonanie zamierzonych robót budowlanych, powinna być jednak również objęta zakresem rozważenia przez organy nadzoru budowlanego w toku prowadzonego przez nie postępowania naprawczego (art. 50-51 p.b.). W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/10, ONSAiWSA 2011/2/22 jakkolwiek Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nie stanowi podstawy do nałożenia na inwestora obowiązku złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym stanowi art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., tym niemniej wniosek ten nie może być traktowany jako wskazanie, iż organ prowadzący postępowanie naprawcze jest zwolniony z obowiązku ustalenia, czy podmiot, wobec którego prowadzone jest to postępowanie, legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości na cele budowlane. Stanowisko przyjęte w uchwale było motywowane wyłącznie uznaniem, że obowiązek wykonania określonych czynności, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., zasadniczo odnosi się do czynności w znaczeniu materialnym, a nie do czynności procesowych (dowodowych). Czym innym jest żądanie złożenia oświadczenia w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., a czym innym ustalanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Także bowiem w sytuacji, gdy inwestor nie musi składać oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to musi takie prawo posiadać, co organ nadzoru budowlanego powinien poddać weryfikacji. To, że nie tylko względy zgodności wykonanych robót z przepisami technicznymi powinny w procedurze naprawczej być wzięte pod uwagę zaakcentował zresztą Naczelny Sąd Administracyjny również w sprawie, która odnosiła się do robót budowlanych wykonanych w budynku przy ul. [...] w P. W sprawie tej przedmiotem rozpatrzenia pozostawała przebudowa części poddasza ww. budynku prowadząca do zaadoptowania jej na cele mieszkalne w warunkach nieposiadania przez inwestora prawa do wykonania robót skutkujących wyodrębnieniem kolejnego (trzeciego) lokalu mieszkalnego w budynku (wyrok NSA z 22 listopada 2023 r., II OSK 1526/22).

Różnica, jaka w omawianym zakresie występuje polega na tym, że stosownie do przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie prowadzonego przez PINB i WWINB postępowania, wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dowodu wskazującego na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych objętych tym postępowaniem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji stanął na stanowisku, iż nie zachodzą warunki, by powyższe zagadnienie wyłączyć z zakresu kształtowanego dyspozycją art. 75 § 1 k.p.a., z czym należy się zgodzić. W świetle wymienionego przepisu jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy administracyjnej, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego uprawniony jest do oparcia się zarówno na złożonym w toku postępowania naprawczego przez współwłaściciela oświadczeniu informującym o wyrażeniu zgody na wykonanie przez drugiego współwłaściciela robót budowlanych przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, jak i na treści dokumentów, które fakt udzielenia takiej zgody przez współwłaściciela potwierdzają. Możliwość procesowego wykorzystania powyższych dokumentów w postępowaniu naprawczym dotyczącym legalizacji robót budowlanych nie powinna być odrzucana, jeżeli ich treść stanowi dowód, że roboty budowlane objęte postępowaniem naprawczym co prawda nie były wykonywane wspólnie przez współwłaścicieli, to jednak jako czynności faktyczne zostały podjęte z zachowaniem reguły przewidującej, że powinny zostać objęte zgodą ogółu współwłaścicieli, ponieważ drugi współwłaściciel, wiedząc o nich, poparł ich realizację, wyrażając dla nich swoją aprobatę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie cechuje się błędem wniosek Sądu I instancji, że organy nadzoru budowlanego w kontrolowanym postępowaniu celem potwierdzenia spełnienia przez inwestora warunku legitymowania się prawem do przebudowy lokalu, która obejmowała w oznaczonym zakresie również części wspólne budynku przy ul. [...] w P., mogły odwołać się do wyroku Sądu Okręgowego w P. II Wydział Cywilny Odwoławczy z 24 marca 2017 r., II Ca [...], w którego uzasadnieniu Sąd ten w odniesieniu do spornych robót budowlanych, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego [...] w P. wyrażone w wyroku z 6 maja 2016 r., I C [...], stwierdził, że nie budzi wątpliwości wykonywanie ich za zgodą skarżącego, co pozwani wykazali, z czym korespondowała dodatkowo uwaga, iż w zaznaczonym zakresie część robót nie mogła być w ogóle traktowana jako przekraczająca zakres zwykłego zarządu, ponieważ nie każda ingerencja w ścianę nośną budynku stanowi niedopuszczalną ingerencję w sferę interesu współwłaściciela (skarżącego).

Z uwagi na cechy ww. wyroku jako orzeczenia prawomocnego Sąd I instancji był zobowiązany określić treść mocy wiążącej orzeczenia Sądu Okręgowego w P. i skutki, jakie powinno ono wywierać na ustalenia przyjmowane przez organy nadzoru budowlanego. To wymaganie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia, niemniej zwrócić należy uwagę na to, że argumentacja skargi kasacyjnej kontestująca w tym zakresie zaskarżony wyrok, albowiem zarzucająca Sądowi I instancji naruszenie zasad oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w postępowaniu administracyjnym w łączności z dyspozycją art. 365 § 1 k.p.c. w żaden sposób nie przystaje do treści oceny prawnej, która została przez Sąd sformułowana. Sąd I instancji nie nadał bowiem ww. przepisowi k.p.c. znaczenia, które nakazywałoby mówić o związaniu organów orzekających w sprawie, jak i Sądu w toku rozpoznawania skargi skarżącego na decyzję WWINB, treścią uzasadnienia przywołanego wyroku z 24 marca 2017 r. Wynika to z przeprowadzonej przez Sąd I instancji na gruncie ww. przepisu procedury cywilnej analizy zakresu związania prawomocnym orzeczeniem sądu, czemu towarzyszyło wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku, że wyprowadzone z ustaleń sądu cywilnego wnioski dotyczące przysługującego inwestorowi tytułu do wykonania przebudowy lokalu podlegały w sprawie rozważeniu, którego zasady są kształtowane ogólnymi regułami oceny dowodów (art. 80 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd równocześnie wyraźnie podkreślił, że w toku postępowania skarżący ustaleń wynikających z przeprowadzonego dowodu z dokumentu skutecznie nie zdołał podważyć. W tej sytuacji zarzuty kasacyjne zwalczające motywy wyroku, którymi Sąd I instancji się faktycznie nie kierował, nie mogły doprowadzić do zakwestionowania przyjętego wyniku kontroli podstawy faktycznej wydanego przez WWINB rozstrzygnięcia. Przy jego podejmowaniu niewątpliwie należało uwzględnić to, że Sąd Okręgowy w P. poddał szczegółowej analizie przedmiot spornych robót budowlanych, jak i okoliczności ich prowadzenia w 2011 r. w ramach rozpatrywania powództwa skarżącego przeciwko M.T. i I.W. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń, przez co ustalenia dotyczące istnienia spornej zgody nie mogły być sprowadzone do faktów, na które inwestorzy jedynie powołali się.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji co do tego, że organy nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, formułując na jego podstawie prawidłowe wnioski umożliwiające w stwierdzonym stanie faktycznym sprawy wydanie decyzji wymienionej w art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 p.b. również w tym kontekście, który ma związek z kwestiami remontu podłogi lokalu i instalacji w nim kominka. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji zauważył, że inwestor przedłożył opinie kominiarskie, które potwierdzają odpowiednie podłączenie przewodów kominowych, a "reminiscencje" skarżącego dotyczące pożaru, który miał miejsce w 2012 r., nie mogą stanowić podstawy, by przypisać w omawianym zakresie organom nadzoru budowlanego błąd wynikający z niewystarczającego poddania ww. problematyki analizie. Sformułowany względem tego stanowiska zarzut ograniczający się do zauważenia, że ekspertyza kominiarska "nie jest żadnym dowodem na brak wadliwości w budowie" nie prowadzi do wykazania naruszenia przez Sąd I instancji prawa. Tejże oceny nie zmienia powołanie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej § 266 r.w.t., skarżący odstąpił bowiem od wyjaśnienia, jakie wymagania wynikające z ww. przepisu miałyby nie zostać w sprawie dochowane, uwzględniając, że przepis ten dzieli się na cztery ustępy, które normują zasadniczo odrębne zagadnienia techniczne. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane w podstawach kasacyjnych przez stronę. Nie może stąd we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani w inny sposób ich uściślać.

Uwaga powyższa odnosi się również do akcentowanego w skardze kasacyjnej problemu związanego z remontem podłogi. Skarżący nie może bowiem skutecznie twierdzić, że wykonane przez inwestora roboty budowlane w obrębie podłogi lokalu mieszkalnego wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli nie zakwestionował stanowiska Sądu, który podjętym czynnościom wykonawczym, które miały dotyczyć warstw powyżej belek stropowych, zdecydował się przypisać za WWINB formę robót budowlanych stanowiących remont (art. 3 pkt 8 p.b.). A ten w stanie prawnym uwzględnionym w sprawie nie podlegał, z wyjątkiem remontu obiektów wpisanych do rejestru zabytków, obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 1 p.b.). Uznanie pewnych kwestii faktycznych czy zagadnień prawnych przez stronę za sporne, gdy nie towarzyszy temu powołanie w skardze kasacyjnej przepisów, które kształtują wiążąco ich ocenę, skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w tym zakresie w wyroku sądu I instancji.

Jedynie uzupełniająco należy przypomnieć, że nie jest tak, jak ujmuje to opis zawarty w skardze kasacyjnej, iż opracowanie określające konstrukcję wykonanej w lokalu podłogi zostało sporządzone wyłącznie na podstawie danych przedstawionych przez inwestora. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku (s. 30) szczegółowo omówił zakres opracowań sporządzanych na przestrzeni kolejnych etapów postępowania wyjaśniającego, wskazując również co stanowiło ich podstawę. Wyjaśnił m.in., że jakkolwiek pierwotnie dane zostały przekazane przez inwestora, to późniejsze opracowanie (uzupełnione o opinię o nośności międzypiętrowego stropu drewnianego po remoncie związanym z wymianą poszycia podłogi) zawierało dokumentację fotograficzną z odkrywek stropu, a także adnotację, że dane do opinii uzyskano z pomiarów w obiekcie. Przytoczne ustalenie znajduje pełne odzwierciedlenie w aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy (Rys. Przekroje stropu. Nota Obliczeniowa, k. 263 akt adm.).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek uczestnika postępowania o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ zwrot poniesionych niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej stosownie do art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przysługuje wyłącznie organowi i skarżącemu. Odpowiednio, jeżeli zaskarżono oddaloną skargą kasacyjną wyrok sądu I instancji oddalający skargę albo wyrok ją uwzględniający.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.