Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 25/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Sędzia WSA Szymon Widłak Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi M. P. na akt Zarządu Województwa z dnia 30 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 grudnia 2023 r. M. P. (skarżący) wniósł skargę na akt wydany przez Zarząd Województwa (organ) z dnia 30 listopada 2023 r. o odmowie przyznania pomocy w ramach działania pt. "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Z uzasadnienia aktu oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynikał następujący stan sprawy:

W dniu 8 lutego 2023r. skarżący, w odpowiedzi na ogłoszony przez Lokalną Grupę Działania [...] w [...] nabór wniosków [nabór nr [...]], złożył wniosek o przyznanie pomocy na operację "Uruchomienie działalności w zakresie sprzedaży produktów lokalnych poprzez zakup środka transportu oraz niezbędnego wyposażenia". Uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia 30.03.2023r. operacja została wybrana do finansowania, zajmując 9 pozycję na liście operacji. Po zakończeniu wyboru operacji Lokalna Grupa Działania [...] w [...] w dniu 05.04.2023r. przekazała Zarządowi Województwa dokumentację z ogłoszonego naboru, w tym wniosek skarżącego.

Organ, po przekazaniu wniosku przez lokalną grupę działania, pismem z dnia 20 września 2023 r., na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2022 r. poz. 943 ze zm.), wezwał skarżącego do usunięcia jak wskazano: "braków/oczywistych omyłek" poprzez dokonanie licznych, szczegółowo opisanych w treści wezwania poprawek treściowych zarówno we wniosku o przyznanie dofinansowania, jak biznesplanu stanowiącego załącznik do tego wniosku.

Skarżący odpowiedział na wezwanie, lecz organ wymienionym na wstępie pismem z 30 listopada 2023 r. na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności – organ odmówił przyznania pomocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 20 września 2023 r. nadano do wnioskodawcy pismo wzywające do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wnioskodawca odpowiedział w wyznaczonym terminie. W wyniku weryfikacji otrzymanej dokumentacji stwierdzono, że operacja nie spełnia warunków przyznania pomocy. Nie przedłożono bowiem wymaganych na etapie ubiegania się o przyznanie pomocy kompletnych załączników. Organ wskazał, że wnioskodawca załączył niekompletny biznesplan, gdyż brakowało w nim stron 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20, 22 i 23, nie został on ponadto zapisany na automatycznym nośniku danych. Brak ten – zdaniem organu – uniemożliwiać miał analizę dokumentu, do uniemożliwiało stwierdzenie, czy strona spełnia warunki na otrzymanie pomocy. Organ stwierdził też, że załącznik dotyczący uzyskiwanej przez skarżącego pomocy de minimis nie został wypełniony zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy na operacje w zakresie podejmowania działalności gospodarczej w ramach poddziałania 19.2.

W skardze do WSA w Poznaniu skarżący wniósł o "przywrócenie sprawy do dalszej weryfikacji". Zarzucił naruszenie:

- § 24 rozporządzenia MRIRW z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2019 r. poz. 664; dalej: rozporządzenie MRiRW).

- § 19 ust. 4 rozporządzenia MRIRW.

- § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MRIRW.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że wywiązał się z wezwania do uzupełnienia braków, ponieważ przedłożył żądany załącznik dotyczący pomocy de minimis. Stwierdził również, że zgodnie z wezwaniem poprawił wniosek i biznesplan oraz złożył skorygowany ich wydruki oraz wersję elektroniczną na płycie CD. Przyznał, że istotnie przedstawił niekompletny, gdyż niezawierający stron parzystych, wydruk biznesplanu, lecz podkreślił, że organ był w posiadaniu całości biznesplanu. Stwierdził również, że Lokalna Grupa Działania oceniła jego wniosek pozytywnie i nie znalazła braków w samym wniosku ani załącznikach.

Organ wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 1 lutego 2024 r. skarżący podniósł, że z instrukcji wypełniania wniosku wynikało, że wezwanie do uzupełnienia wniosku oraz złożenia wyjaśnień to dwa odrębne wezwania. Z pisma wynikało, że skarżący, kierując się tym oczekiwał, że pomimo złożenia niekompletnego wydruku biznesplanu zostanie wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Jego zdaniem, dosłanie niekompletnego wydruku biznesplanu nie było jednoznacznie z niezastosowaniem się do wezwania, ponieważ na pierwszym etapie rozpoznawania jego wniosku lokalna grupa działania dysponowała wnioskiem, który oceniła pozytywnie.

W piśmie z dnia 26 marca 2024 r. organ, odnosząc się do twierdzeń skarżącego, wyjaśnił, że skarżący nie uwzględnił dwuetapowości postępowania oraz faktu, iż w drugim etapie, który toczył się przed organem, już po przekazaniu wniosku wraz z oceną przez Lokalną Grupę Działania, organ był uprawniony do żądania poprawienia wniosku, zaś brakujący biznesplan był kluczowy dla oceny operacji zgłoszonej do dofinansowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje :

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżony akt nie naruszał prawa.

Wskazać należy na wstępie, że zasady udzielania wsparcia w ramach działania do którego zgłosił się skarżący, regulowało ww. rozporządzenie MRiRW z 24 września 2015 r.

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia pomoc jest przyznawana podmiotowi spełniającemu warunki określone w § 3 i któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli operacja jest uzasadniona ekonomicznie i będzie realizowana zgodnie z biznesplanem.

Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 pkt 4 pomoc na operację w zakresie określonym w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a jest przyznawana, jeżeli biznesplan, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, jest racjonalny i uzasadniony zakresem operacji, w szczególności, jeżeli suma kosztów planowanych do poniesienia w ramach tej operacji, ustalona z uwzględnieniem wartości rynkowej tych kosztów, jest nie niższa niż 70% kwoty, jaką można przyznać na tę operację.

Z kolei zgodnie z § 24 rozporządzenia wezwanie podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy do wykonania określonych czynności w toku postępowania w sprawie o przyznanie pomocy lub wezwanie LGD do uzupełnienia braków lub złożenia wyjaśnień, o których mowa w art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, wstrzymuje bieg terminu rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy do czasu wykonania przez ten podmiot lub LGD tych czynności, o czym zarząd województwa zawiadamia podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy w formie pisemnej.

Z przywołanych tu przepisów § 4 i 5 rozporządzenia MRiRW wynika więc, że biznesplan jest podstawowym i kluczowym dokumentem, który stanowi podstawę ustaleń o spełnieniu już rzeczowych, merytorycznych kryteriów wyboru operacji. Ten dokument stanowi podstawę i wzorzec działania beneficjenta, ponieważ ma gwarantować spełnienie celów operacji. Jest składany obligatoryjnie i jest prawnie określonym dowodem w postępowaniu z wniosku o dofinansowanie operacji. Biznesplan musi być racjonalny, tzn. oparty na kalkulacji oraz przewidywać działania adekwatne do pożądanego efektu. Jego treść musi pozwalać na ustalenie, czy w przypadku danego wniosku można zakładać, że osiągnięcie celów jest możliwe, ponieważ założone działania są realistyczne i ekonomicznie uzasadnione. Stąd ocenić należało, że organ zasadnie biznesplanowi przypisał kluczowe znaczenie dla oceny wiarygodności ekonomicznej operacji zgłoszonej do dofinansowania, a w konsekwencji również trafnie uznał, że brak kompletnego i rzetelnego biznesplanu powoduje brak istotnych danych pozwalających na pozytywną weryfikację kwalifikowalności operacji.

Sąd nie znalazł również podstaw do kwestionowania postępowania organu, który otrzymawszy niekompletny biznesplan, nie ponowił wezwania do jego uzupełnienia ani nie wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień, lecz ocenił wniosek na podstawie posiadanych dokumentów i uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek wsparcia i poinformował skarżącego o odmowie jego udzielenia na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności.

Zgodnie z art. 23 ust. 5 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 marca 2024 r., właściwym także po tej dacie dla postępowań dotyczących realizacji rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, o którym mowa w części drugiej w tytule III w rozdziale II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 (art. 161 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 Dz. U. z 2023 r. poz. 412 ze zm.): "w przypadku stwierdzenia, że wniosek o wsparcie zawiera braki, jest wypełniony nieprawidłowo lub zawiera oczywiste omyłki, zarząd województwa wzywa wnioskodawcę do usunięcia tych braków lub nieprawidłowości lub poprawienia oczywistych omyłek w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 14 dni, pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpatrzenia".

W rozpoznawanej sprawie organ, pismem z dnia 20 września 2023 r., szczegółowo wezwał skarżącego do uzupełnienia braków dokumentacji, precyzyjnie określając zakres żądanych zmian, uzupełnień i poprawek. Wskazano na konieczne liczne poprawki niezbędne do zawarcia w samym biznesplanie. Wezwanie było jasne, precyzyjne i nie mogło budzić wątpliwości co do zakresu żądania (k. 164 akt organu). Wśród informacji, których poprawienia i uzupełnienia zażądał organ były m. in. informacje dotyczące potrzeby finansowania operacji (pkt. 3 lit. d. wezwania), informacje o konkurencji na rynku, w ramach którego skarżący miał zamiar realizować operację (pkt 3 lit. c), podanie parametrów samochodu, którego zakup miał być głównym celem operacji, dla umożliwienia weryfikacji przydatności zakupu (pkt 3 lit. e) jak również szereg informacji dotyczącej finansowej projekcji operacji (pkt 3 lit. f). Wszystkie te informacje muszą być uznane za obiektywnie niezbędne do oceny celowości oraz ekonomicznego uzasadnienia operacji, a tym samym zasadności jej dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich. W przypadku każdej informacji organ wskazał uzasadnienie żądania uzupełnienia biznesplanu.

Skarżący odpowiadając na wezwanie przedstawił żądane dokumenty, nie przedstawiając jednak kompletnego poprawionego biznesplanu. Tym samym uniemożliwił organowi poznanie całości dokumentu w skorygowanej wersji. Pierwotny biznesplan natomiast, jak wyjaśnił skarżącemu organ, nie zawierał informacji i danych przekonujących o kwalifikowalności operacji. Tym samym nie można uwzględnić twierdzenia skarżącego o tym, że organ posiadał brakujące strony biznesplanu, ponieważ nie był to biznesplan skorygowany, a poza tym część z danych do uzupełnienia których skarżący został wezwany znajdowała się na stronach, których skarżący nie przedstawił.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił również, że na etapie, na którym wydano zaskarżony akt, nie miał obowiązku ponawiać wezwania. Skarżący bowiem został wezwany do uzupełnienia braków na podstawie wspomnianego już art. 23 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. W przypadku działania, w ramach którego skarżący złożył wniosek o dofinansowanie planowanej operacji obowiązuje zasada jednokrotnego uzupełnienia wniosku oraz dokumentów załączonych do wniosku. Wynika to również z Instrukcji wypełniania wniosku, gdzie wskazano na skutki nieusunięcia braków wniosku ( k. 240 akt adm. ). Strona oświadczył o znajomości tych zasad ( k. 12 i 177 akt adm. ).

Postępowanie dotyczące pomocy finansowej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym, w którym organ jest zobowiązany m.in. do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, czy też do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. W postępowaniu nie stosuje się bowiem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących m. in. postępowania dowodowego (art. 12 ust. 1 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności). Stąd organ, po jednokrotnym wezwaniu na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy nie miał prawnego obowiązku prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego.

Na aprobatę zasługuje również postępowanie organu, który nie pozostawił wniosku skarżącego bez rozpatrzenia na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Mógłby tak uczynić, gdyby skarżący nie wywiązał się w ogóle z wezwania. Skarżący to jednak uczynił, tyle że reagując na wezwanie nie złożył biznesplanu zawierającego wszystkie informacje konieczne do pozytywnej oceny kwalifikowalnosci operacji. Organ zasadnie więc ocenił wniosek merytorycznie na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy.

Wydany na tej podstawie zaskarżony akt zawiera przy tym jednoznaczne wskazanie podstaw odmowy przyznania pomocy. Wyjaśnia przyczyny oraz prawne znaczenie biznesplanu dla oceny przesłanek wsparcia. Wyjaśnia tym samym dlaczego brak kompletnego biznesplanu uniemożliwił pozytywną weryfikację kwalifikowalności operacji. Z oceną taką Sąd się zgadza, ponieważ – o czym już była mowa – przesłanką dofinansowania operacji jest złożenie biznesplanu racjonalnego i uzasadnionego zakresem operacji (§ 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MRiRW).

Z opisanych tu przyczyn nie mogły odnieść skutku argumenty skarżącego, który wytykał organowi brak kolejnego wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Podstaw do tego nie dawały omówione tu przepisy ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności ani rozporządzenia MRiRW. Z przytoczonych wcześniej przepisów ustawy wynikało również, że zarząd województwa nie był związany pozytywną weryfikacją wniosku przez lokalną grupę działania, ponieważ to zarząd dokonuje ostatecznej oceny kwalifikowalności operacji, w ramach której ma obowiązek wezwania do uzupełnienia stwierdzonych usunięcia braków, nieprawidłowości lub poprawienia oczywistych omyłek wniosku (art. 23 ust. 5 ustawy). Tak więc zaakceptowanie wniosku skarżącego przez lokalną grupę działania nie przesądzało wiążąco o zakwalifikowaniu operacji do dofinansowania.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634).