Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 297/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr 0401-IEE.7113.35.2023.2 w przedmiocie oddalenie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku T. W. (dalej także Skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych [...] i [...] stycznia 2023 r. obejmujących zaległość z tytułu podatku VAT za miesiące od marca do lipca 2013 r. oraz wrzesień i październik 2013 r. Zawiadomieniem z [...] stycznia 2023 r. organ egzekucyjny zajął nieruchomość położoną w [...] G.. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu [...] lutego 2023 roku, co wynika z akt sprawy.

Pismem z dnia [...] lutego 2023 r. (złożonym [...] lutego 2023 r. osobiście w kancelarii urzędu) Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną zajęcia przedmiotowej nieruchomości. Wniósł o wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na czas rozpatrzenia skargi i uchylenie w/w czynności egzekucyjnej.

Postanowieniem z [...] marca 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] skargę oddalił. Oceniając zaskarżoną czynność egzekucyjną uznał, że została ona przeprowadzona zgodnie z art. 110c ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 roku poz. 479 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a., ustawa egzekucyjna" – oraz zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a powołanej ustawy. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że podjął prawidłowe czynności zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w związku z tym brak było podstaw do uznania skargi za zasadną.

Skarżący złożył zażalenie, którego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie uwzględnił i postanowieniem z [...] kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ podał, że zaskarżona czynność egzekucyjna została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Dokonując oceny zaskarżonej czynności egzekucyjnej stwierdzić należy, iż została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Zgodnie z art. 110c u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości przez przesłanie do Pana zawiadomienia z wezwaniem, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Ponadto w myśl art. 110c § 3 powyższej ustawy, równocześnie z wysłaniem wezwania, organ egzekucyjny złożył do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji.

Oceniając podjętą czynność egzekucyjną w świetle powołanych przepisów, należy stwierdzić, że została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] zastosował środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z nieruchomości oraz podjął prawidłowe działania w celu jego zastosowania zgodnie z art. 110c powołanej ustawy. Zawiadomienie o zajęciu zostało sporządzone w sposób prawidłowy i zawierało wszystkie elementy, o których mowa w art. 110c. Organ wskazał, że w trybie skargi na czynność egzekucyjną można kwestionować skutecznie jedynie działania wykonawcze organu egzekucyjnego, podnosząc okoliczności niebędące podstawą innych środków zaskarżenia. Argumenty stanowiące podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania administracyjnego, wykraczają poza kompetencje organu egzekucyjnego i nie podlegają ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną. W przedmiotowej sprawie Skarżący złożył zarzuty podnosząc między innymi kwestie dotyczące nieistnienia i przedawnienia obowiązku, które stanowią przedmiot rozpoznania w odrębnym postępowaniu. Zdaniem organu okoliczności te nie mogą podlegać ocenie w trybie skargi złożonej na podstawie art. 54 u.p.e.a. Natomiast kwestia rażącego zawyżenia kosztów egzekucyjnych może być przedmiotem oceny dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, gdy będzie już znana ostateczna ich wysokość. Natomiast postępowania z wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na obecnym etapie pozostało zawieszone z uwagi na złożone przez Skarżącego zarzuty.

W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej, zarzucając:

1) dokonanie zajęcia nieruchomości na poczet przedawnionej wierzytelności, a tym samym nieistniejącego zobowiązania, wskutek przedawnienia należności wskazanej tytułem wykonawczym, tj. podatku od towarów i usług za m-ce marzec 2013 r., kwiecień 2013 r., maj 2013 r., czerwiec 2013 r., lipiec 2013 r., wrzesień 2013 r., październik 2013 r. – przedawnienie podatku VAT za 2013 r.;

2) brak podstawy dokonania zajęcia, w związku z faktem, iż decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] nie ustalała zobowiązania w podatku \/AT za w/w m-ce 2013;

3) prowadzenie egzekucji na podstawie zaskarżonego zarzutami tytułu wykonawczego, wystawionego bez podstawy prawnej;

4) zawyżenie naliczania odsetek, poprzez niezastosowanie art. 54 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej;

5) rażące naruszenie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez dokonanie czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu nieruchomości, obciążonej licznymi hipotekami, postępowaniami egzekucyjnym, gdy Sąd Rejonowy we [...] przysądził prawo do niniejszej nieruchomości na rzecz E. S. i M. S., chyba jedynie w celach obciążenia Skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł;

6) rażące zawyżenie kosztów egzekucyjnych.

Do skargi Skarżący załączył: plan podziału wraz z odpisem postanowienia z dnia [...] maja 2023 r. sygn. akt [...] oraz wydruk z księgi wieczystej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak pozostałe wyroki sądów administracyjnych przywołane w dalszej części uzasadnienia). Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z powyższych względów nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia rozprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji oddalające skargę na czynność egzekucyjną.

Z akt sprawy wynika, że w stosunku do Skarżącego prowadzona była egzekucja na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. oraz [...] z dnia [...] stycznia 2023 r., obejmujących zaległość z tytułu podatku VAT za miesiące od marca do lipca 2013 r. oraz wrzesień i październik 2013 r.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2).

W orzecznictwie podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18; wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21). W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13).

Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; por. też wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 2966/17, wyrok NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1098/18).

Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2972/17; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13).

W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21). Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyroki NSA: z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2843/16; z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3867/14; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11).

W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 48/18; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13).

Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo dokonał oceny zajęcia nieruchomości położonej w [...] G., [...], oznaczonej jako działki nr [...] i [...]. Zajęcie nastąpiło zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] (por. k. 8 akt admin.), które doręczono Skarżącemu w dniu [...] lutego 2023 r. (por. k. 7 akt admin.).

Nie budzi wątpliwości, że na taką czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony został w art. 1a pkt 12 lit. a) tiret ostatnie u.p.e.a., a jego zastosowanie regulują przepisy wskazane w art. 110-art. 114i u.p.e.a. Dla rozpoznania niniejszej sprawy najistotniejsze znaczenie ma art. 110c u.p.e.a. regulujący zasady dotyczące zajęcia nieruchomości.

Zgodnie z art. 110c § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości. Stosownie do art. 110c § 2 u.p.e.a. zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

Zgodnie z art. 110c § 3 u.p.e.a., równocześnie z wysłaniem wezwania zgodnie z § 2, organ egzekucyjny składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów wraz z odpisem tego wezwania, zaś na podstawie art. 110c § 4 u.p.e.a. zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania zgodnie z § 2, z tym że dla zobowiązanego, któremu nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów wraz z odpisem wezwania.

Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie egzekucyjnej. Organ egzekucyjny, dokonując w dniu [...] stycznia 2023 r. zajęcia nieruchomości, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 110c u.p.e.a. Potwierdzenie odbioru korespondencji znajdujące się w aktach administracyjnych wskazuje, że przesyłka skierowana do Skarżącego zawierała zawiadomienie o zajęciu nieruchomości nr [...] oraz odpisy tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...]. Tytuły wykonawcze o wskazanych numerach znajdują się w aktach administracyjnych i jako zobowiązanego wskazują Skarżącego.

Zawiadomienie o zajęciu nieruchomości zawiera natomiast w swej treści wezwanie do zapłaty kwot w piśmie określonych w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponadto w aktach administracyjnych (por. k. 20-23 akt admin.) znajduje się również potwierdzenie złożenia wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej z dnia [...] stycznia 2023 r., gdzie jako podstawę złożenia wniosku wskazano zawiadomienie o zajęciu nieruchomości (por. k. 22 akt admin.).

Sąd nie dopatrzył się w związku z tym uchybień formalnych po stronie organu egzekucyjnego. Zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2023 r. zawierało wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 110c u.p.e.a. W zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości wskazano kwotę należności głównej, kwotę egzekwowanych odsetek oraz ich stawkę obowiązującą w dniu sporządzenia tego dokumentu, kwotę kosztów egzekucyjnych. Przy czym zaznaczyć należy, że w postępowaniu skargowym nie może być badana kwestia wysokości egzekwowanych obowiązków.

Jak już wyżej podniesiono, w postępowaniu ze skargi na czynności egzekucyjne dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zwłaszcza zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Dlatego w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny. W postępowaniu tym (w trybie art. 54 u.p.e.a.) organ nie orzeka o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia prawidłowości jego prowadzenia.

Nie ma zatem podstaw, jak - zdaniem Sądu - oczekiwałby tego Skarżący, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania. W konsekwencji powyższego jako niezasadne Sąd uznaje zarzuty skargi dotyczące dokonanie zajęcia nieruchomości na poczet nieistniejącej, przedawnionej wierzytelności, brak podstawy dokonania zajęcia w związku z podnoszonymi błędami/wadami tytułu wykonawczego, zawyżenia naliczania odsetek. W ocenie Sądu powyższe zastrzeżenia Skarżącego pozostają poza zakresem postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a. Co do zasady bowiem podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest prawomocna decyzja. W kwestionowanych przez Skarżącego tytułach wykonawczych wskazano decyzję nr [...] z dnia [...] września 2019 r. (por. k. 2, 4, 6 akt admin.). Skarżący w toku postępowania przed organami podatkowymi, ani w skardze skierowanej do Sądu skutecznie nie wykazał, jakoby wymieniona w tytule wykonawczym decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. W konsekwencji powyższego brak jest podstaw do uznania zarzutów Skarżącego za zasadne. Zdaniem Sądu dopóki wydany przeciwko Skarżącemu tytuł wykonawczy nie został skutecznie podważony to organ egzekucyjny jest uprawniony i zobowiązany do egzekwowania kwot w tym tytule wykonawczym określonych.

W ocenie Sądu, za niezasadne należało uznać zarzuty Skarżącego dotyczące rażącego zawyżenia kosztów egzekucyjnych oraz rażącego naruszenia ustawy egzekucyjnej poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu nieruchomości, obciążonej licznymi hipotekami, postępowaniami egzekucyjnym, gdy Sąd Rejonowy we [...] przysądził prawo do niniejszej nieruchomości na rzecz E. S. i M. S., sugerując działanie organu w celu obciążenia Skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł.

Sąd zauważa, że formułując powyższe zarzuty Skarżący nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję. W aktach sprawy znajdują się natomiast dokumenty wskazujące na istnienie innych wierzytelności Skarżącego, które zostały zabezpieczone hipoteką przymusową (por. k. 11 akt admin.) lub odnośnie których wnioski o wszczęcie egzekucji z nieruchomości zostały ujawnione w księdze wieczystej (por. k. 15-16 akt admin.). Z powyższego zdaniem Sądu wynika, że wierzyciele kierowali egzekucję do nieruchomości Skarżącego bowiem inne środki egzekucyjne okazywały się niewystarczające. W kontekście powyższego oraz mając na uwadze zarzuty Skarżącego o rażącym naruszeniu przepisów ustawy egzekucyjnej sformułowane w skardze, w ocenie Sądu, należało również ocenić zajęcie nieruchomości dokonane zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. pod kątem uciążliwości tego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z przepisu tego wynikają dwie zasady, tj. zasada celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania zobowiązania) oraz zasada stosowania najłagodniejszego środka. Nie ma przy tym przeszkód prawnych do stosowania równocześnie kilku środków egzekucyjnych, lecz ich wybór powinien zostać dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania środków kolejnych. Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia przy tym, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie winien zatem w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. W ocenie Sądu brak jest podstaw do kwestionowania czynności zajęcia nieruchomości podjętej przez organ egzekucyjny. Wprawdzie obciążenie nieruchomości hipotekami było ujawnione w treści księgi wieczystej jednak na podstawie jej zapisów nie było wiadome jaka jest realna, niespłacona wartość zobowiązań obciążających działki Skarżącego.

Sąd zaznacza również, że niezasadne jest stanowisko Skarżącego, że organ skierował egzekucję do nieruchomości będącej własnością osób trzecich wyłącznie celem zawyżenia kosztów egzekucyjnych obciążających Skarżącego. W aktach administracyjnych znajduje się na wydruk księgi wieczystej nieruchomości z dnia [...] stycznia 2023 r., w którym jako właściciel ujawniony jest T. W. (por. k. 17 akt admin.). W treści księgi wieczystej nie zostały ujawnione żadne wzmianki o wnioskach dotyczących prawa własności, które oczekują na rozpoznanie przez sąd wieczystoksięgowy. Organ egzekucyjny wystawił tytuły wykonawcze w dniach [...] i [...] stycznia 2023 r. a dokument zajęcia nieruchomości w dniu [...] stycznia 2023 r. Na podstawie aktualnych na dzień wystawienia zajęcia zapisów w księdze wieczystej właścicielem nieruchomości był zatem T. W.. Podkreślenia zdaniem Sądu wymaga, że zajęcie nieruchomości zostało doręczone Skarżącemu w dniu [...] lutego 2023 r. Skarżący w postępowaniu przed organami administracji nie przedstawił ani twierdzenia, ani dokumentu, z którego wynikałoby, że w dacie doręczenia zawiadomienia o zajęciu nieruchomości istniało prawomocne postanowienie co do przysądzenia własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz osób trzecich (stosownie do art. 999 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U z 2021 r. poz. 1805 ze zm.).

W związku z powyższym w ocenie Sądu organ egzekucyjny był uprawniony do skierowania dokonania zajęcia nieruchomości Skarżącego celem wyegzekwowania należności objętych wystawionym tytułem egzekucyjnym. Tym samym zdaniem Sądu nie doszło do zarzucanego przez Skarżącego rażącego zawyżenia kosztów egzekucyjnych ani rażącego naruszenia przepisów ustawy egzekucyjnej.

Podsumowując należy uznać, że organ egzekucyjny nie uchybił obowiązkom wynikającym z ustawy egzekucyjnej w zakresie zastosowanego środka egzekucyjnego. W rezultacie rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne organy podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie o jej oddaleniu.

Sąd nie dostrzegł innych niż podniesione w skardze naruszeń prawa materialnego i procesowego skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Skarżący załączył do skargi wymienione w jej treści dokumenty (nie formułując w istocie rzeczy wniosku o przeprowadzenie z nich dowodów).

W związku z powyższym należy wskazać, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek stron, ale także z urzędu przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. winny być związane z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś z ustalaniem na nowo stanu faktycznego.

Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, muszą być dokonane w postępowaniu administracyjnym i co ważne, istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej. Możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy ograniczyć do sytuacji wystąpienia uzasadnionych wątpliwości związanych z oceną czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie natomiast do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 699/17).

W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego, na tle art. 106 § 3 p.p.s.a., zauważa się ponadto, że posłużenie się w analizowanym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Przepis ten wprowadza odstępstwo od zasady orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.), a więc na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. W perspektywie tego NSA uznał, że nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I FSK 42/20, wraz z powołanym tam orzecznictwem). Dołączone skargi dokumenty zostały sporządzone w maju 2023 r. Zatem są to nowe dowody w sprawie, dotyczące nowej okoliczności. Nie mogły mieć zatem wpływu na prawidłowość czynności dokonanych przez organ egzekucyjny. W tej sytuacji dokumenty te nie mogły być uznane za dowód mogący się przyczynić do wyjaśnienia sprawy.

Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

T. Wójcik H. Adamczewska-Wasilewicz J. Ziołek