Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1857/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Marek Zirk – Sadowski, Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. sp. k. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1649/22 w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. sp. k. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 2 listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2020 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w C. rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

1.1. Wyrokiem z 17 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1649/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w C. (dalej skarżąca spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 2 listopada 2022 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2020 r.

2. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

2.1. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku ustalił, że postanowieniem z 2 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej organ drugiej instancji) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z 7 czerwca 2022 r. (dalej organ pierwszej instancji) w przedmiocie przedłużenia do 31 grudnia 2022 r. terminu zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2020 r.

2.2. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że z przyjętych ustaleń wynikało, że 16 listopada 2020 r. skarżąca spółka złożyła w Drugim Urzędzie Skarbowym w C. deklarację VAT-7 za październik 2020 r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni w wysokości 809.000 zł. Termin zwrotu podatku przypadł na 11 grudnia 2020 r. W celu weryfikacji prawidłowości i rzetelności tego rozliczenia organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 284 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) wszczął kontrolę podatkową.

Z uwagi na konieczność dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, organ pierwszej instancji, postanowieniem z 3 grudnia 2020 r., na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r., Nr 106 ze zm., dalej: ustawa o VAT), przedłużył termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za październik 2020 r. do 31 marca 2021 r.

W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że powodem przedłużenia terminu zwrotu była m.in. konieczność weryfikacji zawieranych przez skarżącą spółkę z kontrahentami krajowymi i zagranicznymi transakcji zakupu i sprzedaży. W tym celu organ pierwszej instancji zwrócił się do państw członkowskich Unii Europejskiej o potwierdzenie transakcji zawartych przez skarżącą spółkę z 13 podmiotami wymienionymi na str. 2 zaskarżonego postanowienia.

Jednocześnie wystąpiono do krajowych organów podatkowych właściwych miejscowo dla czterech spółek wymienionych na str. 2 zaskarżonego postanowienia o przeprowadzenie kontroli podatkowych w zakresie zawieranych ze spółką transakcji. Dodatkowo we wniosku dotyczącym M. Sp. z o.o. zwrócono się również o weryfikację wpłat na konto skarżącej spółki dotyczących zakupów dokonanych przez skarżącą od 36 spółek tworzących sieć sklepów M.1. Zażalenie na to postanowienie nie zostało uwzględnione, gdyż organ drugiej instancji postanowieniem z 22 lutego 2021 r. utrzymał je w mocy, a rozstrzygnięcie to nie zostało zaskarżone do sądu.

2.3. Następnie postanowieniem z 15 marca 2021 r. organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT przedłużył termin zwrotu podatku za październik 2020 r. w kwocie 809.000 zł do 31 grudnia 2021 r. Organ drugiej instancji, po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego postanowieniem z 15 czerwca 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Wyrokiem z 8 października 2021 r., sygn. akt I SA/GI 1164/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w Gliwicach oddalił skargę na to postanowienie. Od tego wyroku skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną.

2.4. Z uwagi na trwającą w dalszym ciągu weryfikację rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2020 r., organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 15 grudnia 2021 r. ponownie przedłużył termin zwrotu podatku do 30 czerwca 2022 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że do dnia upływu terminu wskazanego w postanowieniu z dnia 15 marca 2021 r. w dalszym ciągu nie otrzymał odpowiedzi na wnioski SCAC skierowane:

- 27 stycznia 2021 r. do niemieckiej administracji podatkowej o przeprowadzenie kontroli w G. GmbH (odpowiedź od tej administracji ma być udzielona do 30 grudnia 2021 r.),

- 29 stycznia 2021 r. do niemieckiej administracji podatkowej o przeprowadzenie kontroli w M.2 GmbH (odpowiedź od tej administracji ma być udzielona do końca grudnia 2021 r.),

- 27 stycznia 2021 r. do niemieckiej administracji podatkowej o przeprowadzenie kontroli w Y. GmbH,

- 28 stycznia 2021 r. do brytyjskiej administracji podatkowej o przeprowadzenie kontroli w R. LTD (odpowiedź od tej administracji ma być udzielona po zniesieniu lockdownu i dostarczeniu dokumentów przez brytyjskiego podatnika),

- 21 stycznia 2021 r. do włoskiej administracji podatkowej o przeprowadzenie kontroli w S. SRL.

Skierowano również wnioski do krajowych organów podatkowych, tj. Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w W. o przeprowadzenie kontroli w spółce M. Sp. z o.o. w W. oraz w A. Sp.k. w W. a także do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. o przeprowadzenie kontroli w T. Sp. z o.o. w W.

W związku z brakiem odpowiedzi na wnioski organ pierwszej instancji wystosował 18 października 2021 r. monity do administracji podatkowej Niemieci Włoch a 2 grudnia 2021 r. zapytania do Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w W.

Postanowieniem z 8 kwietnia 2022 r. organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji z 15 grudnia 2021 r. Na to postanowienie skarżąca spółka nie wniosła skargi do sądu.

2.5. Postanowieniem z 7 czerwca 2022 r. organ pierwszej instancji przedłużył termin zwrotu podatku do 31 grudnia 2022 r. z powodu trwającej w dalszym ciągu weryfikacji rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2020 r.

W uzasadnieniu postanowienia podano, że podjęto liczne czynności sprawdzające w toku kontroli podatkowej, która na dzień wydania postanowienia nie została zakończona. Wyjaśniono, że w celu ustalenia przebiegu transakcji dokonanych przez skarżącą spółkę wystosowano pisma zawierające wezwania do wymienionych w uzasadnieniu firm krajowych do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów oraz przesłuchania w charakterze świadka kierowcy, który dokonywał transportu towarów, na podstawie dokumentów CMR nr [...] i nr [...] z 14 września 2020 r.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że do dnia wydania postanowienia nie wpłynęły odpowiedzi na pisma skierowane do niemieckiej administracji podatkowej o przeprowadzenie kontroli w podanych w uzasadnieniu firm oraz do Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w W. o przeprowadzenie kontroli w firmie M. Sp. z o.o. oraz A. Sp.K., firmy L., P.D. oraz firmy F. "N.", K.S. w sprawie złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego K. w sprawie przesłuchania w charakterze świadka kierowcy.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem organ drugiej instancji, po rozpoznaniu zażalenia skarżącej spółki, utrzymał w mocy postanowieniem organu pierwszej instancji stwierdzając w uzasadnieniu, że w niniejszej sprawie niewątpliwie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.

2.6. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę na powyższe postanowienie przyjął, że w jego uzasadnieniu wykazano, że zasadność zwrotów zadeklarowanych w deklaracji VAT-7 wymaga dodatkowego zweryfikowania. Podkreślił, że w związku z wątpliwościami organów podatkowych, które dotyczyły rzetelności transakcji przeprowadzanych przez skarżącą spółkę, powstałymi w trakcie kontroli podatkowej, podjęto liczne czynności sprawdzające wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, takie jak wystąpienie z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli u jej krajowych kontrahentów oraz udzielenie odpowiedzi przez zagraniczne administracje odnośnie do kontrahentów zagranicznych celem zbadania zasadności zwrotu. Powyższe okoliczności – zdaniem Sądu pierwszej instancji – uzasadniały wydanie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT ze względu na konieczność dodatkowej weryfikacji zasadności dokonania tego zwrotu.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w postanowieniach organów obu instancji wyszczególniono podjęte już liczne czynności istotne dla zweryfikowania prawidłowości zadeklarowanego przez skarżącą spółkę rozliczenia, wskazując także na konieczność oczekiwania na konkretne działania innych organów podatkowych.

W ocenie Sądu pierwszej instancji akcentowana w skardze okoliczność, że na dzień wydania postanowienia przez organ odwoławczy kontrola podatkowa była już zakończona i wobec skarżącej spółki nie było prowadzone żadne postępowanie oraz że znana była kwota niesporna, stanowiąca część wykazanej przez skarżącą nadwyżki podatku VAT do zwrotu nie mała wpływu na wynik sprawy.

3. Skarga kasacyjna.

3.1. Od powyższego wyroku skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

3.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w związku z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z art. 121 § 1, art. 124 i art. 210 § 4 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, przez nieuwzględnienie skargi w wyniku wadliwego przyjęcia, że wystarczające jest aby organ podatkowy – przedłużając termin zwrotu nadwyżki podatku VAT – wyszczególnił podjęte już liczne czynności istotne dla zweryfikowania prawidłowości zadeklarowanego przez skarżącą spółkę rozliczenia, wskazując także na konieczność oczekiwania na konkretne działania innych organów, podczas gdy takie okoliczności nie mogą być uznane za okoliczności nakazujące dodatkowe weryfikowanie zasadności zwrotu VAT, podczas gdy Sąd pierwszej instancji powinien na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić w całości postanowienie organu odwoławczego oraz na podstawie art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi także postanowienie organu pierwszej instancji.

3.3. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj. 3.3.1. art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w związku z art. 274b § 1 oraz art. 216 § 1 Ordynacji podatkowej, które miało wpływ na wynik sprawy, przez akceptację utrzymania w mocy postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji, które w sposób bezpodstawny wstrzymuje zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy skarżącej spółki, podczas gdy dopuszczalność przedłużenia terminu zwrotu podatku nie może być odczytywana, co uczynił Sąd pierwszej instancji, jako blankietowe, prewencyjne upoważnienie do opóźniania realizacji praw podatnika, a niezakończenie prowadzonej weryfikacji w ramach kontroli podatkowej, wystąpienie do kontrahenta o potwierdzenie dokonanych transakcji, ani oczekiwanie przez organ podatkowy na odpowiedź obcych organów administracji podatkowych, czy też na wyniki kontroli podatkowych prowadzonych wobec kontrahentów strony nie mogą być uznane za okoliczności nakazujące dodatkowe weryfikowanie zasadności zwrotu VAT; Sąd pierwszej instancji powinien uznać, że wydane w sprawie postanowienie niespełniające wymagań prawa postępowania i opierające się w swoim uzasadnieniu na nieskonkretyzowane podejrzenia w stosunku do skarżącej spółki i oczekiwanie na odpowiedzi innych organów administracji podatkowej nie może stanowić podstawy zastosowania wyżej wskazanego przepisu i z tej przyczyny Sąd pierwszej instancji winien na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji.

3.4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4.1. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach wyznaczonych zarzutami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 w związku z art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) stwierdził, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew bowiem podniesionym w niej zarzutom przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie naruszała przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

4.2. Z przedstawionych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń będących podstawą wydania zaskarżonego postanowienia wynikało, że było to kolejne postanowienie, którym przedłużono deklarowaną przez skarżącą spółkę w deklaracji VAT-7 za październik 2020 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni w wysokości 809.000 zł. Uprzednio przedłużenie terminu zwrotu podatku wynikający z deklaracji VAT-7 przypadającego na dzień 11 grudnia 2020 r., nastąpiło na podstawie postanowień z 3 grudnia 2020r. (do 31 marca 2021 r.), z 15 marca 2021 r. (do 31 grudnia 2021 r.) oraz z 15 grudnia 2021 r. (do 30 czerwca 2022 r.).

Dotychczas kontroli sądowej poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 15 czerwca 2021 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z 3 grudnia 2020 r.. (dalej organ pierwszej instancji) w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2020 r. do 31 marca 2021 r. Wyrokiem z 18 października 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1164/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącej spółki na powyższe postanowienie. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 marca 2024r., sygn. akt I FSK 229/22 oddalił wniesioną od tego wyroku skargę kasacyjną.

4.3. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ podatkowy zobowiązany jest każdorazowo przedstawić istniejące wątpliwości powodujące konieczność dalszej weryfikacji rozliczenia za dany okres. Nie chodzi przy tym o udowodnienie braku podstaw do zwrotu, ale konieczność zbadania wątpliwości dotyczących jego zasadności (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt I FSK 960/20 oraz z 10 lutego 2023r. sygn. akt I FSK 1810/22, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).

Podzielając co do zasady argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że korzystanie z możliwości przedłużenia terminu zwrotu podatku, jako odstępstwo od zasady zwrotu w terminie określonym ustawowo, powinno być zastrzeżone dla sytuacji wyjątkowych, w których prawo podatnika winno ustąpić potrzebie ochrony interesów budżetowych państwa, nie można zgodzić się z zarzutem, że w uzasadnieniu obecnie zaskarżonego nie wskazano na uzasadnione wątpliwości dotyczące transakcji skarżącej spółki, które istniałyby na dzień 7 czerwca 2022 r., tj. w dacie wydania przez organ pierwszej instancji kolejnego postanowienia przedłużającego termin do zwrotu podatku za październik 2020 r.

4.4. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia opis podjętych dotychczas czynności oraz ustalenie, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia brak było odpowiedzi na wystosowane wezwania do organów podatkowych o dokonanie weryfikacji kontrahentów, którzy wystawili faktury, świadczyły o tym, że zbadanie zasadności deklarowanego zwrotu nie mogło się zakończyć w przedłużonym terminie zwrotu w związku z czym zachodziła potrzeba jego dalszego przedłużenia.

Odnotować należy, że oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji brał pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie jego wydania. W skardze kasacyjnej pominięto, że z uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego wynika, że podstawą przedłużenia terminu do dokonania zwrotu były przede wszystkim poczynione w ramach czynności sprawdzających ustalenia dotyczące kontrahentów skarżącej spółki, tj. wezwania do złożenia stosownych wyjaśnień, dokonanie przesłuchań.

Nie budziło wątpliwości ustalenie, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie wpłynęły jeszcze odpowiedzi na wnioski i pytania skierowane przez organy podatkowe do innych organów administracji w tym administracji niemieckiej stanowiące podstawę do dokonania wcześniejszych przedłużeń terminu zwrotu podatku VAT oraz przeprowadzenie czynności kontrolnych w stosunku do kontrahentów skarżącej spółki, szczegółowo opisanych na stronie 2-4 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

4.5. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia opis podjętych dotychczas czynności oraz ustalenie, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia brak było odpowiedzi na wystosowane wezwania do organów podatkowych o dokonanie weryfikacji kontrahentów, którzy wystawili faktury świadczyły o tym, że zbadanie zasadności deklarowanego zwrotu nie mogło się zakończyć w ustawowym terminie w związku z czym zachodziła potrzeba jego dalszego przedłużenia.

Chybione były w związku z powyższym zarzuty skargi kasacyjnej, w których zmierzano do wykazania, że brak było podstaw do wydania kolejnego postanowienia w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2020 r. bowiem w jego uzasadnieniu podano "nie wskazano na nieprawidłowości po stronie skarżącej", a postanowienia te "wskazują zasadniczo na czynności jakie podjął organ podatkowy pierwszej instancji, jednak okoliczności te w żaden sposób nie odnoszą się do podstaw uzasadniających dokonanie kolejnego przedłużenia terminu zwrotu".

Lektura uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego – jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji – prowadziła do wniosku, że wykazano w nim potrzebę przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku w rozpoznawanej sprawie i że spełniało ono wymagania przewidziane w art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej. Podkreślić bowiem należy, że wszystkie te okoliczności wzięte pod uwagę razem i w całokształcie dały podstawę do powzięcia wątpliwości o prawidłowości wykazanego zwrotu, nie zaś oceniane z osobna, jak czyni to skarżąca spółka w skardze kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe, nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku zarzuty skargi kasacyjnej, że "Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej kontroli postanowień organów podatkowych"

4.6. Na tle przyjętych i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonego postanowienia nie były uzasadnione podniesione w pkt 3.3. skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, polegające na akceptacji przez Sąd pierwszej instancji bezpodstawnego wydłużania terminów zwrotów nadwyżek podatku.

Zasady przyjęte w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT znajdują oparcie w treści art. 273 dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE seria L z 2006 r. Nr 347/1 ze zm.), zgodnie z którym państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule Xl tej dyrektywy, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym. Procedura dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku jest zatem dopuszczalna, a jej celem jest przede wszystkim ochrona interesów budżetowych Skarbu Państwa przed próbą wyłudzenia nienależnych nadwyżek podatku naliczonego nad należnym.

Należy przy tym wskazać, że formą ochrony, czy też wynagrodzenia podatnikowi niesłusznego wstrzymania zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym, w przypadku, gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże zasadność zwrotu nadwyżki podatku, jest wypłacenie podatnikowi należnej kwoty powiększonej o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. W przypadku zatem niesłusznego przedłużenia terminu organ podatkowy ponosi konsekwencje wadliwej oceny zasadności zwrotu.

4.6. W świetle powyższego, przywołana przez Sąd pierwszej instancji potrzeba weryfikacji okoliczności dotyczących spornych transakcji skarżącej spółki mogła mieć wpływ na jej prawo do zwrotu deklarowanej różnicy podatku i uzasadniała zastosowanie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.

Jak bowiem trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji na to prawo wpływa całokształt okoliczności związanych z realizowanymi transakcjami i czynnościami podejmowanymi w trakcie postępowania. W realiach niniejszej sprawy, w dacie orzekania o przedłużeniu terminu zwrotu podatku materiał dowodowy, którym dysponowały organy podatkowe uzasadniał dalszą weryfikację zasadności zwrotu różnicy podatku.

4.7. Reasumując; Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę sądu pierwszej instancji co do tego, że w świetle treści zaskarżonego postanowienia, na dzień wydania rozstrzygnięcia o przedłużeniu terminu zwrotu przez organ pierwszej instancji czynności weryfikujące zasadność wnioskowanego przez skarżącą spółkę zwrotu podatku niewątpliwie się nie zakończyły. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy wymagało pozyskania informacji od wielu organów właściwych dla podmiotów biorących udział w zidentyfikowanych transakcjach.

4.8. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna była pozbawiona uzasadnionych podstaw i na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Marek Zirk-Sadowski Zbigniew Łoboda Ryszard Pęk

sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA

-----------------------

10