Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2258/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 64e, art. 188 w zw. z art. 151a par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej stowarzyszenia T. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 374/24 w sprawie ze sprzeciwu stowarzyszenia T. z siedzibą w O. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 27 marca 2024 r., nr SKO.OG/41/1/24 w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji o ustaleniu kierunków i warunków rekultywacji poeksploatacyjnych kopalni 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza na rzecz stowarzyszenia T. z siedzibą w O. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze kwotę 557 (słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 16 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 374/24 oddalił sprzeciw stowarzyszenia T. z siedzibą w O. (dalej: stowarzyszenie, strona skarżąca kasacyjnie) od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej także: organ, kolegium, SKO) z 27 marca 2024 r., nr SKO.OG/41/1/24, którą po rozpatrzeniu odwołania E. S.A. w L., uchylono decyzję Starosty Lubańskiego z 19 kwietnia 2021 r., nr RŚ.6122.4.2020 i przekazano sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z 19 kwietnia 2021 r. Starosta Lubański po rozpatrzeniu wniosku [..] z 26 października 2020 r., skorygowanego pismem z 19 listopada 2020 r., złożonego przez E. S.A. w sprawie zmiany decyzji RŚ-6018-04/02 z 3 czerwca 2002 r. ustalającej kierunek i warunki rekultywacji terenów Kopalni [..] w L. - w punkcie pierwszym zmienił oznaczenie strony zobowiązanej do wykonania rekultywacji poprzez wskazanie w punkcie czwartym decyzji: "do wykonania ww. rekultywacji zobowiązuje się E. S.A. z siedzibą w L.", w punkcie drugim odmówił zmiany punktu drugiego decyzji Staroty Lubańskiego nr RŚ-6018-04/02 z 3 czerwca 2002 r., zaś w punkcie trzecim umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.

W odwołaniu od decyzji spółka zaskarżyła ją w części, w zakresie pkt drugiego, którym odmówiono zmiany punktu drugiego decyzji starosty z 3 czerwca 2002 r.

SKO po rozpoznaniu odwołania spółki, decyzją z 30 czerwca 2021 r., znak SKO/41/OG-4/2021 utrzymało w mocy decyzję ww. Starosty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 17 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 430/21, po rozpoznaniu skargi spółki, uchylił decyzję SKO z 30 czerwca 2021 r., uznając, że kolegium badając przesłanki dopuszczalności zmiany decyzji ostatecznej, powołało się wyłącznie na brak zgody społeczności lokalnej, samorządowców, stowarzyszeń, zrzeszeń i parlamentarzystów na zmianę kierunku rekultywacji, co nie przesądza o istnieniu lub braku przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony.

Sąd zobowiązał kolegium do przeprowadzenia w szczególności niezbędnej oceny na okoliczność wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) w postaci "interesu społecznego lub słusznego interesu strony", biorąc pod uwagę argumentację zaprezentowaną w decyzji organu I instancji oraz w odwołaniu. Zawarte w wyroku wskazania nie wykluczają, zdaniem Sądu, możliwości przeprowadzenia przez SKO uzupełniającego postępowania dowodowego na zasadzie art. 136 k.p.a., o ile organ stwierdzi taką konieczność. Sąd zwrócił również uwagę, że sposób sformułowania komparycji zaskarżonej decyzji odwoławczej błędnie sugeruje, jakoby postępowaniem odwoławczym objęta była całość rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, podczas gdy przedmiotem odwołania była tylko część decyzji organu I instancji, to jest pkt 2 tej decyzji, co powinno zostać uwzględnione przez organ odwoławczy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 października 2023 r., sygn. akt I OSK 1521/22 oddalił skargę kasacyjną Prokuratora Rejonowego w Lubaniu od tego wyroku.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO decyzją z 27 marca 2024 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji kolegium stwierdziło, że wydana w trybie art. 155 k.p.a. decyzja może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych wcześniej decyzją pierwotną (której dotyczy żądanie zmiany) a nie kwestii nowych. Z ww. przepisu wynika, że organ może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną jeżeli spełnione są łącznie wszystkie wymienione w nim przesłanki. Kolegium uznało, że nie jest wykluczone w tym postępowaniu przeprowadzenie uzupełniających czynności wyjaśniających, w tym dowodowych, na okoliczności objęte normą przepisu art. 155 k.p.a. W przypadku, gdy zakres niezbędnych czynności jest istotny, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji kasatoryjnej. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy może także wynikać z zakresu uwag i zastrzeżeń zgłoszonych przez sąd w wyroku wydanym po rozpoznaniu skargi na uprzednio wydaną decyzję. Sąd w wyroku z 17 marca 2022 r. stwierdził, że wyrażona przez stronę zgoda na zmianę lub uchylenie decyzji nie przesądza o dopuszczalności wydania decyzji pozytywnej, gdyż powinna być konfrontowana z interesem społecznym. Kolizji z tym interesem nie dowodzi sprzeciw społeczności lokalnej. Kolegium stwierdziło, że argumentacja powołana przez spółkę w odwołaniu w niektórych przypadkach nie może być oceniona bez uzupełnienia materiału dowodowego. Na konieczność oceny twierdzeń odwołania zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wydanym wyroku, zwłaszcza w kontekście sprzeciwu lokalnej społeczności przeciwko zmianie decyzji rekultywacyjnej. Zdaniem kolegium ocena ta nie może zostać dokonana na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego. Jedynie w odniesieniu do jednego z argumentów (faktu niebezpieczeństwa rozprzestrzeniania się w środowisku wodnym substancji pochodzących z sąsiedniego zakładu gospodarki odpadami) okoliczność ta została potwierdzona sprawozdaniem z badania próbek gruntu z terenu kopalni. W pozostałych przypadkach twierdzenia odwołania, w ocenie kolegium, stanowią wyłącznie stanowisko spółki, przeczące sprzeciwowi społeczności lokalnej, wymagające bądź potwierdzenia, bądź wykluczenia w drodze postępowania wyjaśniającego. To postępowanie winien przeprowadzić organ I instancji, nie wyłączając uzupełnienia złożonego wniosku o dodatkowe informacje i dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności. Dopiero na podstawie tak uzupełnionego materiału dowodowego starosta będzie władny ocenić, czy sprzeciw społeczności lokalnej jest uzasadniony, a także czy proponowana przez spółkę zmiana kierunku rekultywacji będzie oparta na przesłance słusznego interesu strony. W ocenie kolegium, możliwość zgromadzenia materiału dowodowego przed tym organem jest niemożliwa bądź znacznie utrudniona. Starosta winien odnieść się także do argumentów odwołania w zakresie zakwestionowania kształtowania się siedlisk wodno-błotnych i występowania na terenie kopalni chronionych gatunków ptaków żyjących przy zbiornikach wodnych, w razie potrzeby przeprowadzając na tę okoliczność uzupełniające postępowanie wyjaśniające. Także kwestie zakresu wniosku rekultywacyjnego spółki, jako wykraczającego poza teren, który był przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji z 3 czerwca 2002 r., powinny zostać usunięte w ramach współpracy z wnioskodawcą, poprzez potwierdzenie przed organem I instancji, że przedmiotem wniosku jest objęcie zmianą kierunku rekultywacji tych samych gruntów, których dotyczył przedmiot sprawy rozpatrzonej wydaną w 2002 r. decyzją rekultywacyjną.

Sprzeciw od ww. decyzji złożyło stowarzyszenie, wnosząc o jej uchylenie.

W ocenie Sądu I instancji, sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ organ odwoławczy w sposób prawidłowy zastosował przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, skoro wobec okoliczności podnoszonych w odwołaniu, zakres postępowania wyjaśniającego wymagał uzupełnienia w znacznym zakresie. Kluczowa dla prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy kwestia oceny istnienia słusznego interesu strony, uzasadniającego zmianę decyzji rekultywacyjnej zgodnie z wnioskiem spółki, została pominięta przez organ I instancji w jego ustaleniach i rozważaniach. Sąd I instancji uznał, że wadliwe przyjęcie zakresu postępowania wyjaśniającego i dowodowego w postępowaniu na podstawie art. 155 k.p.a., uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Niemożliwym było przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. Pozostała jedynie możliwość uchylenie decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, celem uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności przywołanych przez spółkę wnioskującą o zmianę decyzji rekultywacyjnej z 2002 r.

Stowarzyszenie w skardze kasacyjnej wniosło o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 64e i art. 151a § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego przez oddalenie sprzeciwu, pomimo możliwości oceny przez organ, na zasadzie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, spełnienia przesłanek zmiany ostatecznej decyzji w zakresie interesu społecznego i słusznego interesu strony.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że dokonanie ustaleń wskazywanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji możliwe było do wykonania w trybie art. 136 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ mógł wezwać stronę odwołującą się do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów. Dopiero konieczność dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, pomimo wykonania przez organ opisanych czynności, uprawniałaby go do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Co więcej, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dostrzegł pewne błędy w ocenie kolegium i wskazaniach udzielonych organowi I instancji, a jak przyjmuje się w orzecznictwie, art. 151a § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji, która uzależniałaby uwzględnienie sprzeciwu od określonego wpływu naruszenia przepisów postępowania na treść kwestionowanej decyzji.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.

Na wstępie, w odniesieniu do wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, należy wskazać, że zgodnie z art. 182 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna okazała się skuteczna, niezależnie od przedstawionej argumentacji, uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., a w konsekwencji art. 151a § 1 p.p.s.a.

Wyraźnego zaakcentowania wymaga, że podlegająca w obecnym postępowaniu kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 30 czerwca 2021 r., a wyrok ten został poddany kontroli instancyjnej i jest prawomocny.

W wyroku tym Sąd wskazał, że E. S.A. w L. zwróciła się pismem z 26 października 2020 r. do Starosty Lubańskiego o zmianę ostatecznej decyzji rekultywacyjnej z 3 czerwca 2002 r., nr RŚ-6018-04/02 ustalającej: 1) wodno-leśny kierunek rekultywacji terenów poeksploatacyjnych Kopalni [..]" w L., 2) przeprowadzenie rekultywacji zgodnie z "Projektem rekultywacji terenów poeksploatacyjnych Kopalni [..]", opracowanym w styczniu 2002 roku przez [..] Kopalnię [..] S.A. w L., 3) termin zakończenia rekultywacji - do 5 lat od zakończenia działalności przemysłowej na gruntach wymagających rekultywacji, 4) [..] Kopalnię [..] S.A. w L. jako podmiot zobowiązany do przeprowadzenia rekultywacji.

Spółka wniosła o zmianę w części dotyczącej punktów 2 i 4, przez nadanie im następującej treści: - pkt 2) Rekultywację należy przeprowadzić zgodnie z "projektem rekultywacji terenów poeksploatacyjnych Kopalni [..], opracowanym w styczniu 2002 roku przez [..] Kopalnię [..] S.A. w L. oraz "Aneksem do projektu rekultywacji terenów poeksploatacyjnych Kopalni [..] opracowanym we wrześniu 2020 r. przez Z.; - pkt 4) Do wykonania ww. rekultywacji zobowiązuje się E. S.A. ul. [..] L.; oraz - dodanie punktu 5 o następującej treści: "Dopuszczenie rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego materiałem nadkładowym, materiałem z zewnątrz pochodzącym z odzysku w procesie R5 odpadów innych niż niebezpieczne poza instalacjami i urządzeniami, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. z 2015 r., poz. 796)". Następnie Spółka zmodyfikowała wniosek, rezygnując z proponowanego punktu 5.

W tych warunkach Starosta decyzją z 19 kwietnia 2021 r., nr RŚ.6122.4.2020 orzekł: 1) zmienić oznaczenie strony zobowiązanej do wykonania rekultywacji w decyzji Starosty Lubańskiego z 3 czerwca 2002 r., nr RŚ-6018-04/02 ustalającej kierunek i warunki rekultywacji terenów Kopalni [..] w L., poprzez wskazanie w punkcie 4 ww. decyzji E. S.A. z siedzibą w L., 2) odmówić zmiany treści punktu 2 decyzji z 3 czerwca 2002 r., nr RŚ-6018-04/02, 3) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

Spółka zakwestionowała odwołaniem decyzję starosty w zakresie dotyczącym pkt. 2., domagając się zmiany decyzji ostatecznej w zaskarżonym zakresie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze decyzją z 30 czerwca 2021 r., nr SKO/41/OG-4/2021 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w ww. wyroku z 17 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 430/21 "sposób sformułowania komparycji zaskarżonej decyzji odwoławczej błędnie sugeruje, jakoby postępowaniem odwoławczym objęta była całość rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Rozstrzygając sprawę ponownie SKO uwzględni zatem, że przedmiotem odwołania jest tylko część decyzji organu I instancji, to jest pkt 2 tej decyzji. Taki stan rzeczy musi zostać wyraźnie zaznaczony w komparycji decyzji odwoławczej.".

Kolegium stanęło zatem ponownie przed koniecznością rozpatrzenia odwołania Spółki od decyzji Starosty Lubańskiego z 19 kwietnia 2021 r. Odwołanie Spółki było natomiast wniesione od punktu drugiego tej decyzji.

Tymczasem, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze decyzją z 27 marca 2024 r., nr SKO.OG/41/1/24, uchyliło w całości decyzję Starosty Lubańskiego z 19 kwietnia 2021 r., nr RŚ.6122.4.2020 i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Dopuszczalne jest wniesienie odwołania od części/fragmentu/punktu decyzji rozumianej jako osnowa. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego "w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części. Jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych postanowień (części) decyzji, w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania" (wyrok NSA z 14.09.2021 r., III OSK 595/21, LEX nr 3227746)." A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 127. Na dopuszczalność zaskarżenia decyzji w części wskazuje także P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 127. "Jest to możliwe wówczas, gdy zaskarżona część decyzji ma samodzielny byt prawny i może odrębnie funkcjonować w obrocie prawnym (zob. np. wyroki NSA: z 26 maja 2020 r., II OSK 3015/19, LEX nr 3058918; z 25 czerwca 2013 r., I OSK 309/12, LEX nr 1557304; z 5 lipca 2017 r., II OSK 2746/15, LEX nr 2480395). Decyzja organu I instancji staje się wówczas ostateczna w pozostałym zakresie, co zwalnia organ odwoławczy od obowiązku rozstrzygania całości sprawy (wyrok NSA z 30 listopada 2020 r., I OSK 2061/20, LEX nr 3089545)."

Skoro w odwołaniu nie zażądano uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej w całości, organ odwoławczy miał obowiązek rozpoznać sprawę w granicach odwołania i rozstrzygnąć sprawę zgodnie z jego zakresem, odnosząc się wyłącznie do tej części decyzji, która została objęta odwołaniem. Wszczęcie postępowania przed organem odwoławczym uzależnione jest od tego, czy strona skorzystała z uprawnienia do wniesienia odwołania. W doktrynie i orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie wskutek wniesienia środka zaskarżenia. Organ odwoławczy nie może zatem działać z urzędu, brak odwołania powoduje, że postępowanie przed organem odwoławczym nie może dotyczyć rozstrzygnięcia, które nie zostało zaskarżone.

Kwestionowana w postępowaniu decyzja Starosty zawierała odrębne rozstrzygnięcia, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zobowiązując organ w wyroku z 17 marca 2022 r. do uwzględniania zakresu zaskarżenia przy formułowaniu komparycji decyzji. Uchylając decyzję w całości organ przekroczył zatem granice wniesionego odwołania i orzekł w zakresie tych części (pozostałych punktów) decyzji, które stały się prawomocne i ostateczne. Z tego zasadniczego względu obecnie kontrolowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz decyzja organu podlegały uchyleniu. Moc wiążącą ma wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nakaz jednoznacznego i konkretnego sformułowania komparycji decyzji przez precyzyjne określenie w sentencji decyzji organu odwoławczego przedmiotu sprawy ograniczonego jedynie do części decyzji objętej odwołaniem. Przepis art. 64e p.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 p.p.s.a., kształtuje postępowanie sądowe prowadzone w wyniku wniesienia sprzeciwu odmiennie, niż postępowanie wszczęte skargą; art. 64e p.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny wyłącznie przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W postępowaniu prowadzonym w tym trybie sąd administracyjny ocenia, czy organ odwoławczy wydając decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Jak wynika z powyższych rozważań, zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w tej sprawie i w takim zakresie, było wadliwe. Wadliwość podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. powoduje, że Sąd I instancji wadliwie ocenił przesłanki do zastosowania w sprawie tego przepisu, a wobec tego niezasadnie zastosował art. 151a § 2 p.p.s.a., zachodziły bowiem przesłanki do zastosowania art. 151a § 1 p.p.s.a.

Organ zignorował stanowisko wyrażone w prawomocnym i poddanym kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroku z 17 marca 2022 r. WSA w wyroku tym podkreślił, że organ odwoławczy powinien przeprowadzić własną i kompleksową ocenę elementów faktycznych i prawnych sprawy przy szczególnym uwzględnieniu zakresu środka odwoławczego. Nakazał kolegium w szczególności przeprowadzenie niezbędnej oceny na okoliczność wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 155 k.p.a. w postaci "interesu społecznego lub słusznego interesu strony", biorąc pod uwagę argumentację zaprezentowaną w decyzji organu I instancji oraz w odwołaniu, wskazując organowi na możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, o ile zajdzie taka konieczność. Wskazania wyrażone w prawomocnym wyroku są dla organów wiążące, co wynika z art. 153 p.p.s.a. Uchylenie poprzedniej decyzji kolegium omawianym wyrokiem i udzielnie organowi konkretnych wskazówek ma zatem obecnie znaczenie przesądzające dla oceny prawidłowości decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Mocy wiążącej ww. rozstrzygnięcia nie uwzględnił Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając wniesiony sprzeciw.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze ponownie rozstrzygając sprawę uwzględni stanowisko wyrażone w niniejszym wyroku, mając na uwadze możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie. Kolegium rozpozna sprawę w granicach wniesionego odwołania.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.