Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1318/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dale: "[...]WINB", "organ odwoławczy") z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - dalej "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej jako "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania P. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 68 p.b. i nakazał P. J., w terminie do dnia 10 maja 2019 r., opróżnienie w całości lokalu mieszkalnego od strony zachodniej, położonego na działce o nr ew. [...] w miejscowości B. przy ul. D., gmina S. oraz zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania oraz wykonanie doraźnego zabezpieczenia i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, poprzez zabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich.

W przedmiotowej sprawie że w dniu 23 października 2018 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w S. (dalej jako "PINB", "organ Iinstancji") wpłynęło pismo P. J. z prośbą o "podjęcie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. odpowiednich działań prawnych związanych z potrzebą opróżnienia w całości budynku przeznaczonego na pobyt ludzi/wydania nakazu rozbiórki budynku lub innych działań, dot. budynku znajdującego się w B. ul. D., numer ewidencyjny działki [...], gmina S., z uwagi na krytyczny stan techniczny w jakim znajduje się obiekt, w tym grożący zawaleniem. Tym bardziej, iż w części budynek ten jest zamieszkiwany przez ludzi (...) ". Do pisma załączono kopię uproszczonego wypisu z rejestru gruntów i wypisu z kartoteki budynków oraz opinię techniczną dotyczącą stanu technicznego konstrukcji budynku.

W dniu 31 października 2018 r. upoważnieni pracownicy PINB w S. przeprowadzili oględziny mieszkalnego od strony zachodniej, położonego na działce o nr ew. [...] w miejscowości B. przy ul. D., gmina S. Z treści protokołu z oględzin wynika, iż budynek posiada dwa numery porządkowe posesji, tj. lokal od strony zachodniej zamieszkały przez Państwa R. posiada nr [...], lokal od strony wschodniej posiada nr [...] - lokal nieużytkowany. Budynek posiada ściany murowane w części parteru z dachem dwuspadowym konstrukcji drewnianej, ze szczytami z desek pokryty papą. plandeką, kierunek spadku dachu to wschód - zachód. Budynek posiada wymiary 9.90 x 8.55 m usytuowany jest w odległości: 9,20 m od ogrodzenia z elementów prefabrykowanych od strony zachodniej: 9.0 m od ogrodzenia z siatki na słupkach stalowych od strony wschodniej; 4.00 m od ogrodzenia z siatki od strony drogi publicznej (ul. D.). W części od strony północnej istnieje przybudówka drewniana o wymiarach zewnętrzny 2.60 x 2.70 m, stykająca się ze ścianą budynku mieszkalnego. Przybudówka nie jest połączona funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym, pochylona w kierunku północno-zachodnim. Fundament obiektu nie jest widoczny nad gruntem, stanowi ścianę z pustaka betonowego, który jest widoczny. Ściana od strony wschodniej częściowo wyboczona, nadproża z cegły z licznymi ubytkami, pochyleniami; ściana od strony północnej wyboczona ze znaczny mi pęknięciami pionowymi i poziomymi, deski w części szczytowej spróchniałe, poobrywane. W ścianie od strony zachodniej nie zaobserwowano wyboczenia, pęknięcia, lecz zaobserwowano rysę. Stan ściany od strony południowej jest taki jak w przypadku ściany od strony zachodniej. Ściany zewnętrzne nie są zwieńczone wieńcem. Dach budynku od strony zachodniej pokryty jest korozją biologiczną, z ugięciem przy kominie od strony północnej, z licznymi ubytkami w pokryciu (dziury ). Stwierdzono brak orynnowania i obróbek blacharskich. Połać dachu od strony wschodniej: załamana, ubytki w pokryciu. Elementy konstrukcyjne połaci uległy zniszczeniu. Stolarka okienna w budynku drewnianym jest w złym stanie technicznym. Komin dymowy usadowiony jest ponad połacią dachową z cegły, widoczne są na nim liczne rysy i ubytki. Lokal od strony wschodniej składający się z pokoju i kuchni nie jest użytkowany. Brak jest stropu, podłóg, brak elementów konstrukcyjnych stropu (belki drewniane), pozostałe są uszkodzone, połamane, ściany wewnętrzne są powypaczane z licznymi ubytkami. Lokal od strony zachodniej składa się z pokoju, kuchni oraz sieni. Lokal jest użytkowany. W ww. lokalu znajdują się wykładziny dywanowe, ściany oklejone tapetą, strop wyłożony kasetonem. Nie zaobserwowano pęknięć ścian wewnętrznych. Lokal wyposażony jest w instalację elektryczną, brak instalacji wodno-kanalizacyjnej. Lokal zamieszkiwany jest przez 4 osoby (według oświadczenia G. R.). G. R. wniosła do protokołu, że lokal który zamieszkuje jest własnością K. W. P. J. oświadczył, że przedmiotowy budynek jest jego własnością. Na potwierdzenie ww. okoliczności J. J. przedłożył podczas kontroli kopię aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Ponadto P. J. oświadczył, że nie posiada żadnej wiedzy w zakresie tytułu prawnego do lokalu, który powołała G. R. G. R. oświadczyła, że K. R. zamieszkuje lokal od urodzenia, z kolei ww. od 1979 r. W treści protokołu podniesiono, że występuje zagrożenie życia i zdrowia. Z ww. czynności kontrolnych sporządzono spis sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną.

PINB w S. pismem z dnia 5 listopada 2018 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego. zlokalizowanego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości B. przy ul. D., gmina S. Organ I instancji poinformował również o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie.

Następnie PINB w S. decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], na podstawie art. 69 p.b., nakazał P. J., właścicielowi wyżej opisanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, opróżnienie w całości lokalu mieszkalnego od strony zachodniej (zamieszkiwanego przez G. i K. R. z rodziną) oraz zarządził o umieszczeniu na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz o zakazie jego użytkowania. Jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. organ I instancji nałożył rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji. W ocenie PINB stan techniczny ww. budynku mieszkalnego stwarza zagrożenie życia i zdrowia ludzi. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi P. J. oraz K. W., oraz (do wiadomości) Wójtowi Gminy S. i G. i K. R.

W dniu 20 listopada 2018 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo P. J., stanowiące wniosek o: "(...) uzupełnienie oraz sprostowanie decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] listopada 2018 r. (...) ". P. J., zwany dalej skarżącym, wniósł o uzupełnienie decyzji I instancji poprzez określenie terminu opróżnienia ww. budynku oraz określenie terminu wykonania zarządzenia umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz zakazie jego użytkowania. Wniósł także o sprostowanie pouczenia w zakresie prawa do wniesienia odwołania K. W., wskazując, że nie posiada ona żadnego tytułu prawnego do omawianego lokalu.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] sprostował oczywistą omyłkę w decyzji PINB z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] określając termin - do dnia 31 grudnia 2018 r. - wykonania obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego, zamieszkałego przez G. i K. R. oraz umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz o zakazie jego użytkowania.

Zażalenie na powyższe złożył skarżący. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

PINB postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] uzupełnił własną decyzję z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w ten sposób, że określił termin na opróżnienie w całości lokalu mieszkalnego zamieszkałego przez G. i K. R. z rodziną w terminie do dnia 31 marca 2019 r. oraz określił termin na umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz o zakazie jego użytkowania w terminie do dnia 31 marca 2019 r.

Odwołanie od decyzji PINB w S. nr [...], uzupełnionej postanowieniem [...] złożył P. J.

Skarżący zarzucił wydanie decyzji I instancji z naruszeniem art. 28 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 68 p.b. poprzez nie zebranie całości materiału dowodowego w sprawie w sposób wyczerpujący w zakresie dotyczącym ustalenia stron postępowania, tj. możliwości wystąpienia w sprawie innego właściciela lokalu mieszkalnego, którego dotyczyła skarżona decyzja, niż P. J., co miało również wpływ na prawidłowość ustaleń w zakresie adresata decyzji, o której mowa w art. 68 p.b.. Ponadto zarzucił naruszenie art. 68 pkt 1 p.b. poprzez określenie terminu wykonania decyzji bez uwzględnienia przepisów ustawy z dn. 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym gminy i o zasobie zmianie Kodeksu cywilnego, dot. egzekucji wyroków sądowych nakazujących opróżnienie lokalu (art. 16 ustawy). W związku z wyżej wskazanymi zarzutami, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji PINB w S. i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując odwołanie i wydając zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że PINB w S. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy. Organ, powołując się na "Opinię techniczną dotyczącą stanu technicznego konstrukcji budynku" przekazaną przez skarżącego, a sporządzoną przez D. P., oraz protokół oględzin przedmiotowego budynku, przeprowadzonych w dniu 31 października 2018 r. stwierdził, że okoliczności sprawy niewątpliwie świadczą o tym, że w przedmiotowym budynku mieszkalnym istnieje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa (bezpieczeństwa konstrukcji), którego konsekwencją może być zawalenie się całego obiektu, w związku z czym zaistniała konieczność wyłączenia go w całości z użytkowania. W związku z tym w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zastosowanie dyspozycji art. 68 p.b. w niniejszej sprawie było prawidłowe.

.W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ II Instancji podniósł, że zarzut bezpodstawnego uznania za stronę w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym K. W. nie jest zasadny. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, iż wyżej wskazana osoba jest właścicielką działki nr ew. [...], która graniczy bezpośrednio z działka stanowiącą własność skarżącego, tj. nr ew. [...]. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących terminu wykonania nakazanych obowiązków organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczy złego stanu technicznego budynku, który ewidentnie wskazuje na zagrożenie jego zawalenia, stwarzając realne niebezpieczeństwo dla życia ludzi. Organ wskazał, że wydając rozstrzygnięcie reformatoryjne wyznaczył nowy termin na wykonanie nakazanych obowiązków tj. do dnia 10 maja 2019 r. W ocenie organu odwoławczego termin wskazany w piśmie skarżącego z dnia 4 lutego 2019 r. tj. do dnia 31 lipca 2019 r. z uwagi na stan spornego obiektu jest zbyt odległy.

Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] wniósł P. J.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- wydanie decyzji z naruszeniem art. 28 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a., art. 10 k.p.a. oraz w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 68 p.b. poprzez nie zebranie całości materiału dowodowego w sprawie w sposób wyczerpujący w zakresie dotyczącym ustalenia stron postępowania, tj. możliwości wystąpienia w sprawie innego właściciela lokalu mieszkalnego w B. ul. D., którego dotyczy nakaz i zarządzenia ze skarżonej decyzji, co miało również wpływ na prawidłowość ustaleń w zakresie adresata decyzji, o której mowa w art. 68 p.b.;

- naruszenie art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ, działający w zamiarze wydania decyzji reformatoryjnej podjęcia czynności w celu ustalenia, czy K. W. może w przedmiotowej sprawie występować jako strona z tytułu ewentualnego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego od strony zachodniej w budynku w B. ul. D.;

- wydanie decyzji z naruszeniem art. 68 pkt 1 p.b. poprzez określenie terminu wykonania decyzji bez uwzględnienia przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym gminy i o zasobie zmianie Kodeksu cywilnego, dot. egzekucji wyroków sądowych nakazujących opróżnienie lokalu (art 16 ustawy);

- naruszenie ar. 139 k.p.a. poprzez wyznaczenie terminu krótszego (krótszy niż 1 miesiąc) na wykonanie nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego występującego w sprawie, niż termin wyznaczony w decyzji PINB w S. nr [...], uzupełnionej postanowieniem tegoż organu nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r.;

- naruszenia art. 107 § 3 w zw. z § 1 pkt. 6 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania z dnia 26 lutego 2019 r. od decyzji PINB w S.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...], uzupełnionej postanowieniem nr [...], w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi.

W uzasadnieniu skargi kolejności podkreślił, iż z dotychczas podejmowanych w sprawie skarżącego czy w jego imieniu przez pełnomocnika czynności, a tym bardziej z odwołania z dnia 26 lutego 2019 r. od decyzji PINB w S. nie wynika aby kwestionowana była przeze skarżącego zasadnicza kwestia merytoryczna sprawy, tj. fakt iż stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. D. w B. jest krytyczny i że z uwagi na ten stan stanowi on zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia. Ustalenia PINB w S. są w tym zakresie prawidłowe, jak również prawidłowe jest wnioskowanie [...]WINB w tym zakresie.

Jednakże zdaniem skarżącego postępowaniu w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 68 p.b. stronami mogą być tylko podmioty wskazane w art. 28 k.p.a. i wyłączenie ten przepis będzie miał tutaj zastosowanie. Oznacza to, iż nie stosuje się wówczas przepisu art. 28 ust. 2 p.b., gdyż ten przepis dotyczy tylko postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Błąd w tym zakresie wyraźnie popełnił, zdaniem skarżącego, PINB, który na podstawie powołanego przepisu ustawy Prawo budowlane przyjął, iż K. W. jest stroną przedmiotowego postępowania. Podobnie też [...]WINB przyjął bezkrytycznie takie wnioskowanie organu I instancji i tym samym również dopuścił się istotnego uchybienia.

Skarżący wskazał, że organ pominął również inne strony postępowania, które w sprawie powinny wystąpić. Byliby to odpowiednio właściciele albo zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a więc: właściciel drogi i chodnika graniczącego z obiektem od strony południowej, właściciel nieruchomości graniczącej z obiektem od strony wschodniej, osoba/y osoby na rzecz których ustanowiona została służebność przejazdu przez nieruchomość nr [...]. Podobnie, jak w postępowaniu przed organem I instancji nie podjęto tutaj żadnych czynności w kierunku usunięcia skutków tego błędu.

Skarżący zaznaczył, że [...]WINB, podobnie zresztą jak i PINB w S. nie podjęli żadnych czynności względem K. W. w celu ustalenia, czy jest właścicielem obiektu, którego dotyczy nakaz opróżnienia lokalu, bądź czy rości względem tego obiektu prawa właścicielskie, kwestionując jednocześnie prawo własności przysługujące skarżącemu.

Skarżący wskazał ponadto, że [...]WINB poza lakonicznym stwierdzeniem "termin wskazany w piśmie skarżącego z dnia 4 lutego 2019 r., tj. do dnia 31 lipca 2019 r. z uwagi na stan spornego obiektu jest zbyt odległy" nie wykazał dlaczego prolongata na kilka miesięcy jest niedopuszczalna, skoro samo postępowanie trwa już od października 2018 r. Poza tym skarżący zaznaczył, że jako właściciel i adresat nakazu opróżnienia lokalu nie czeka bezczynnie na końcowy termin, tylko stara się podejmować takie działania prawne, które mogłyby służyć wykonaniu nałożonych na niego obowiązków. Tym bardziej, iż w sprawie wysoce prawdopodobnym jest iż finalnie to Wójt Gminy S. będzie zobowiązany do zapewnienia lokalu zastępczego osobom (osobie) zamieszkującym lokal objęty nakazem opróżnienia. To z kolei będzie powodować, iż do czasu kiedy Wójt Gminy S. takiego lokalu nie zapewni nakaz opóźnienia nie będzie mógł być wykonany.

Zdaniem skarżącego, [...]WINB wydając zaskarżoną decyzję i określając w niej termin wykonania nakazu opróżnienia wyżej opisanego lokalu wydał decyzję reformatoryjną na niekorzyść skarżącego jako odwołującego się od decyzji PINB w S. Termin wykonania nakazu opróżnienia lokalu byt krótszy niż miesiąc (niezależnie nawet od daty doręczenia mi decyzji), tymczasem w postępowaniu przed organem I instancji był to termin dłuższy niż miesiąc (również niezależnie od daty doręczenia mi decyzji). Skarżący wskazał ponadto, że organ w skarżonej decyzji nie ustosunkował się do zarzutu z punktu 1) odwołania z dnia 26 lutego 2019 r. od decyzji PINB w S., zwłaszcza w zakresie dopuszczalności zastosowania łącznego przepisów art. 28 k.p.a. i 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

W odpowiedzi na skargę organ niósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Skarga nie mogła zostać uwzględniona, zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w całości i na podstawie art. 68 p.b. nakazująca P. J., w terminie do dnia 10 maja 2019 r., opróżnienie w całości lokalu mieszkalnego od strony zachodniej, położonego na działce o nr ew. [...] w miejscowości B. przy ul. D., gmina S. oraz zarządzająca umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania oraz wykonanie doraźnego zabezpieczenia i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, poprzez zabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich.

Podstawą materialnoprawną decyzji wydanych w sprawie przez organy nadzoru budowlanego jest art. 68 p.b., zgodnie, z którym w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, organ nadzoru budowlanego jest obowiązany:

1. nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi łub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania:

2. przesłać decyzję, o której mowa w pkt i. obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów:

3. zarządzić:

- umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania.

- wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa łudzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.

Przepis ten należy rozpatrywać w kontekście art. 66 ust. 1 p.b, który zobowiązuje organy administracji do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości między innymi w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. O ile więc ustalenie, że stan techniczny budynku powoduje możliwość zagrożenia życia lub zdrowia ludzi skutkuje jedynie nałożeniem obowiązku usunięcia nieprawidłowości, to w przypadku, gdy zagrożenie to spowodowane jest bezpośrednim niebezpieczeństwem zawalenia - organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać nakaz opróżnienia budynku. Należy podkreślić, że wydanie decyzji na podstawie art. 68 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy spełni się jego hipoteza, jest obligatoryjne i organ nadzoru budowlanego nie dysponuje w tym zakresie uznaniem administracyjnym.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję oparł się m.in. na "Opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego konstrukcji budynku", zlokalizowanego przy ul. D. na działce nr ew. [...] w B., gmina S. Opinia została sporządzona przez mgr inż. D. P. (uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr ew. uprawnień: [...]) i jednoznacznie wskazuje na zły stan techniczny spornego obiektu.. Z wniosków i zaleceń końcowych ww. opinii wynika, że: "(...) Użytkowanie budynku w tym stanie technicznym jest niemożliwe. Budynek zagraża życiu i zdrowiu ludzi przebywającym w budynku i jego otoczeniu. Nieruchomość należy ogrodzić w celu wydzielenia jej od osób trzecich. Budynkowi grozi zawalenie (...) Należ - natychmiast zwolnić użytkowany lokal mieszkalny, a mieszkańców przenieść do innego lokalu mieszkalnego (...)".

Ponadto organ I instancji dokonał w dniu 31 października 2018 r. kontroli przedmiotowego budynku. Stwierdzono, iż przedmiotowy budynek stwarza zagrożenie życia i zdrowia. Budynek ten posiada ściany murowane w części parteru z dachem dwuspadowym konstrukcji drewnianej, ze szczytami z desek pokryty papą. plandeką, kierunek spadku dachu wschód - zachód. W ścianie od strony zachodniej zaobserwowano liczne pęknięcia, zaobserwowano rysę. Ścian zewnętrzne nie są zwieńczone wieńcem. Dach budynku od strony zachodniej pokryty jest korozją biologiczną, z ugięciem przy kominie od strony północnej, z licznymi ubytkami w pokryciu (dziury). Brak jest orynnowania i obróbek blacharskich. Połać dachu od strony wschodniej jest załamana, występują ubytki w pokryciu. Elementy konstrukcyjne połaci uległy zniszczeniu. Stolarka okienna w budynku drewnianym jest w złym stanie technicznym. Komin dymowy ponad połacią dachowa z cegły, na którym widoczne są liczne rysy i ubytki. Lokal od strony wschodniej składający się z pokoju i kuchni nie jest użytkowany. Brak jest stropu, podłóg, brak elementów konstrukcyjnych stropu (belki drewniane), pozostałe są uszkodzone, połamane. Ściany wewnętrzne powypaczane z licznymi ubytkami.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w przedmiotowym budynku mieszkalnym istnieje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa (bezpieczeństwa konstrukcji), którego konsekwencją może być zawalenie się całego obiektu, w związku z czym zaistniała konieczność wyłączenia go w całości z użytkowania. W związku z tym zastosowanie dyspozycji art. 68 p.b. w niniejszej sprawie było prawidłowe. Podkreślić należy, że treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji w tym zakresie jest zbieżna z argumentacją zawartą w piśmie skarżącego z dnia 19 października 2018 r., a w zaskarżonej decyzji powołano się także na ustalenia zawarte w "Opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego konstrukcji budynku", załączonej przez skarżącego do tego pisma.

Sporny natomiast jest zawarty w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji termin na wykonanie nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego, tj. do 10 maja 2019 r.. Skarżący w piśmie z dnia 4 lutego 2019 r. wnosił o wyznaczenie terminu opróżnienia przedmiotowego lokalu na okres do dnia 31 lipca 2019 r., wskazując na utrudnioną współpracę z G. i K. R., zajmującym ten lokal, oraz na prawdopodobieństwo konieczności skorzystania z pozwu cywilnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W skardze skarżący podnosi, że organ nie wykazał dlaczego prolongata terminu na kilka miesięcy jest niedopuszczalna, skoro samo postępowanie trwa już od października 2018 r., szczególnie że skarżący stara się podejmować takie działania prawne, które mogłyby służyć wykonaniu nałożonych na niego obowiązków, a prawdopodobnie to Wójt Gminy S. będzie zobowiązany do zapewnienia lokalu zastępczego osobom (osobie) zamieszkującym lokal objęty nakazem opróżnienia. To z kolei będzie powodować, iż do czasu kiedy Wójt Gminy S. takiego lokalu nie zapewni nakaz opóźnienia nie będzie mógł być wykonany.

W oceni Sądu powyższy zarzut jest bezzasadny. Jeszcze raz podkreślić należy, że, jak już wskazano wyżej, wydanie decyzji na podstawie art. 68 p.b. w sytuacji, gdy spełni się jego hipoteza, jest obligatoryjne i organ nadzoru budowlanego nie dysponuje w tym zakresie uznaniem administracyjnym. Przepis art. 68 p.b. nie zawiera wskazówek, jakimi kryteriami winny się kierować organy nadzoru budowlanego określając termin opróżnienia budynku, jednakże w oceni Sądu, ze względu na dobro chronione dyspozycją art. 69 p.b. – bezpieczeństwo ludzi – opróżnienie lokali winno nastąpił jak najszybciej. Podkreślić należy, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że adresatem władczo nałożonych przez organ obowiązków na podstawie art. 68 p.b. ustawodawca uczynił jedynie właściciela lub zarządcę budynku, zaś treścią tych obowiązków jest opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie w całości lub części budynku z użytkowania. Wykonanie tego obowiązku faktycznie sprowadzać się będzie do fizycznego wyprowadzenia ludzi z zagrożonego obiektu budowlanego oraz zabezpieczenia tegoż obiektu przed ich powrotem, a także zabezpieczeniem obiektu przed dostępem innych osób. Zakres tego obowiązku, termin jego realizacji wynikać będzie ze stanu faktycznego sprawy, tj. stanu technicznego budynku, ustalonego przez organ. Nie istnieje jednak konieczność powiązania tego obowiązku z jakimkolwiek innym, będącym jego konsekwencją (następstwem), jak dostarczenie lokalu zamiennego. Wydanie decyzji w trybie art. 68 p.b. pozostaje w oderwaniu od obowiązku określonego podmiotu do dostarczenia lokalu zamiennego. Ustalenie przy tym, czy obowiązek taki będzie wynikał z przepisów odrębnych i kto jest jego adresatem nie jest ani elementem prowadzonego w ww. trybie postępowania, ani częścią kończącego je władczego rozstrzygnięcia (vide: wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn.. akt II OSK 1772/10, LEX nr 1152039). Ewentualna możliwość niewykonania przedmiotowego obowiązku przez właściciela winna być rozpatrywana w postępowaniu egzekucyjnym.

Skarżący winien wezwać lokatorów spornego lokalu do jego opuszczenia, informując o wypowiedzeniu umowy najmu (jeśli taka umowa była zawarta) i fakcie wyłączenia ww. budynku z użytkowania przez PINB z powodu jego złego stanu technicznego. Winien ewentualnie wystąpić z pozwem o eksmisję oraz zwrócić się do Wójta Gminy S. o zabezpieczenie lokalu zamiennego na rzecz lokatorów.

Jak wynika bowiem z treści art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019 r. po.z 1182 ze zm.) w przypadku opróżnienia lokalu w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku lokatorowi przysługuje prawo do lokalu zamiennego. Obowiązek zapewnienia lokalu zamiennego oraz pokrycia kosztów przeprowadzki spoczywa na właścicielu budynku, z zastrzeżeniem art. 32 tej ustawy, w myśl którego Obowiązek zapewnienia lokalu zamiennego oraz pokrycia kosztów przeprowadzki spoczywa na właścicielu budynku, z zastrzeżeniem art. 32 tej ustawy. W myśl tego przepisu w razie wypowiedzenia najmu, na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 tej ustawy, najemcy opłacającemu w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy czynsz regulowany, obowiązek zapewnienia temu najemcy lokalu zamiennego oraz pokrycia kosztów przeprowadzki spoczywa, do dnia 31 grudnia 2021 r., na właściwej gminie. Jego realizację zapewnia art. 68 pkt 2 p.b., który nakazuje doręczać decyzję o wyłączeniu budynku z użytkowania podmiotowi zobowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów. W niniejszej sprawie zarówno decyzję I instancji jak i decyzję zaskarżoną doręczono Wójtowi Gminy S.

W świetle powyższego bezzasadny jest także zarzut naruszenie ar. 139 k.p.a. poprzez wyznaczenie terminu krótszego (krótszy niż 1 miesiąc) na wykonanie nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego występującego w sprawie, niż termin wyznaczony w decyzji PINB w S. nr [...], uzupełnionej postanowieniem tegoż organu nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zaskarżona decyzja zawierała rozstrzygnięcie reformatoryjne, którym wyznaczono nowy termin na wykonanie nakazanych obowiązków tj. do dnia 10 maja 2019 r. W ocenie Sądu brak było konieczności ustalania terminu krótszego niż jeden miesiąc, szczególnie że – co ustalono bezspornie – budynek grozi zawaleniem.

W ocenie Sądu zasadny jest natomiast zarzut skarżącego dotyczący uznania K. W. za stronę postepowania. Przepis art. 28 p.b. wskazuje na krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i nie będzie miał zastosowania do instytucji regulowanej w art. 68 p.b. Adresatem decyzji opartej na art. 68 ustawy Prawo budowlane może być tylko właściciel lub zarządca obiektu, tylko do tych podmiotów organ uprawniony jest kierować nakazy wynikające z tej normy prawa materialnego i tylko im przysługuje prawo do wniesienia odwołania do organu wyższej instancji (vide: wyrok NSA z dnia 3 października 2014 r. sygn.. akt II OSK 1048/12, cbois). Tym samym organy nieprawidłowo uznały K. ., właścicielkę działki nr ew. [...], która graniczy bezpośrednio z działka stanowiącą własność skarżącego, tj. nr ew. [...], za stronę postępowania. Podkreślić jednak należy, że naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo tez błędnej wykładni tych przepisów. Treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, iż stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego. Jednakże ze względu na fakt, że K. W. nie złożyła odwołania od decyzji I instancji ani żadnego innego pisma w sprawie, w ocenie Sądu niniejsze naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

W świetle powyższych wywodów dotyczących adresata decyzji opartej na art. 68 p.b. za bezzasadne należy uznać także zarzuty skarżącego, że organ I instancji pominął również inne strony postępowania, które w sprawie powinny wystąpić, t.j. właścicieli albo zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

W ocenie Sądu nie było także konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, kto jest właścicielem omawianego obiektu. Zarówno z przedstawionej przez skarżącego umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego jak i z wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem omawianej nieruchomości jest skarżący – P. J. Niewystarczające do podważenia powyższego jest - niepoparte żadnymi dowodami - złożone podczas oględzin w dniu 31 października 2018 r. oświadczenie G. R., że lokal który zamieszkuje jest własnością K. W.

Zdaniem Sądu także lakoniczność ustosunkowania się organu odwoławczego do zarzutów skarżącego nie miała istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.