Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 788/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2024 r. spraw ze skarg S. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2023 r. nr [...]; z dnia 31 maja 2023 r. nr [...]; z dnia 31 maja 2023 r. nr [...]; z dnia 31 maja 2023 r. nr [...]; w przedmiocie odmowy stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2023 r. nr [...]; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2023 r. nr [...]; 3. uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2023 r. nr [...]; 4. uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2023 r. nr [...]; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. W. kwotę 800 zł (słownie: osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

S. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wydania decyzji Wójta Gminy T. z 5 września 2012 r. nr [...] z naruszeniem prawa, z 31 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wydania decyzji Wójta Gminy T. z 11 maja 2013 r. nr [...] z naruszeniem prawa, z 31 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wydania decyzji Wójta Gminy T. z 10 stycznia 2014 r. nr [...] z naruszeniem prawa oraz z 31 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wydania decyzji Wójta Gminy T. z 10 stycznia 2014 r. nr [...] z naruszeniem prawa.

Przedmiotowe skargi zarejestrowano odpowiednio pod sygn. akt IV SA/Po 792/23 na decyzję Kolegium nr [...], IV SA/Po 794/23 na decyzję Kolegium nr [...], IV SA/Po 797/23 na decyzję Kolegium nr [...] i IV SA/Po 788/23 na decyzję Kolegium nr [...].

Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2023 r. wydanym na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ww. sprawy i zarządził prowadzenie ich dalej pod wspólną sygnaturą akt IV SA/Po 788/23.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 maja 2023 r. nr [...] zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z 10 stycznia 2014 r. nr [...] Wójt Gminy T. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków magazynowo-biurowo-usługowo-produkcyjnych z funkcją nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na terenie działek o nr ewid. [...], [...] i [...] w miejscowości S..

W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez S. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 15 września 2014 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji w całości.

Pismem złożonym 5 kwietnia 2022 r. S. W. zwrócił się do SKO w P. o stwierdzenie wydania decyzji Wójta Gminy T. nr [...] z rażącym naruszeniem prawa.

Kolegium decyzją z 31 maja 2023 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia, iż decyzja Wójta Gminy T. z 10 stycznia 2014 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Organ w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazał, że w odniesieniu do ww. decyzji Wójta wydał decyzję z 30 października 2020 r. nr [...], którą odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji Wójta Gminy T. . W toku postępowania organ nie dopatrzył się wówczas spełnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., w tym także przesłanki rażącego naruszenia prawa. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przesądza również o braku możliwości wydania decyzji w trybie art. 158 § 2 k.p.a., której domagał się wnioskodawca. Ponowne orzekanie w tej materii stanowiłoby zaś rażące naruszenie prawa, zagrożone sankcją nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. jako naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 maja 2023 r. nr [...] zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z 5 września 2012 r. nr [...] Wójt Gminy T. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali magazynowo-biurowej na terenie działki o nr ewid. [...] położonej w miejscowości S..

Wobec wniesienia przez H. i T. W. odwołania od przedmiotowej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 31 października 2012 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Ponownie procedując w sprawie, Wójt Gminy T. wydał decyzję z 28 czerwca 2013 r. nr [...], którą odmówił ustalenia warunków zabudowy.

Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł S. W.. Kolegium decyzją z 22 października 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z 25 czerwca 2014 r. sygn. IV SA/Po 42/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę wywiedzioną przez S. W. od decyzji SKO z 22 października 2013 r. nr [...]

S. W. zwrócił się do SKO w P. wnioskiem złożonym 5 kwietnia 2022 r. o stwierdzenie wydania decyzji Wójta Gminy T. nr [...] z rażącym naruszeniem prawa.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 31 maja 2023 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia, że decyzja Wójta Gminy T. z 5 września 2012 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Uzasadniając przedmiotowe rozstrzygnięcie organ powołał się na okoliczność, iż w kontekście decyzji Wójta wydał już postanowienie z 10 marca 2020 r. nr [...], którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji Wójta Gminy T. . Dokonując kontroli we wskazanym postępowaniu organ nie stwierdził aby doszło do wypełnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., w tym także przesłanki rażącego naruszenia prawa. W ocenie SKO, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przesądza również o braku możliwości wydania decyzji w trybie art. 158 § 2 k.p.a., której domagał się wnioskodawca. Ponowne orzekanie w tej materii stanowiłoby zaś rażące naruszenie prawa, zagrożone sankcją nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 maja 2023 r. nr [...] zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z 11 maja 2012 r. nr [...] Wójt Gminy T. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali magazynowo-biurowej na terenie działki o nr ewid. [...] położonej w miejscowości S..

Rozpoznając odwołanie wniesione przez T. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 22 grudnia 2012 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Pismem wniesionym 5 kwietnia 2022 r. S. W. zwrócił się do SKO w P. o stwierdzenie wydania decyzji Wójta Gminy T. nr [...] z rażącym naruszeniem prawa.

Kolegium decyzją z 31 maja 2023 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia, iż decyzja Wójta Gminy T. z 11 maja 2013 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ odwoławczy wskazał, że w odniesieniu do ww. decyzji Wójta wydał już postanowienie z 31 marca 2020 r. nr [...], którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji Wójta Gminy T. Podgórne. W toku postępowania organ nie dopatrzył się wówczas spełnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., w tym także przesłanki rażącego naruszenia prawa. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przesądza również o braku możliwości wydania decyzji w trybie art. 158 § 2 k.p.a., której domagał się wnioskodawca. Ponowne orzekanie w tej materii stanowiłoby zaś rażące naruszenie prawa, zagrożone sankcją nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Jednocześnie Kolegium wskazał, że skarżona decyzja Wójta została utrzymana w mocy decyzją ostateczną organu z 30 grudnia 2014 r. nr [...], a sąd administracyjny oddalił złożoną na nią skargę co spowodowało, iż decyzja Kolegium stała się decyzją prawomocną.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 maja 2023 r. nr [...] zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z 10 stycznia 2014 r. nr [...] Wójt Gminy T. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków magazynowo-biurowo-usługowo-produkcyjnych z funkcją nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, na terenie działek o nr ewid. [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości S..

Wobec wniesienia przez S. W. odwołania od ww. decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 30 czerwca 2014 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

S. W. zwrócił się do SKO w P. pismem złożonym 5 kwietnia 2022 r. wnosząc o stwierdzenie wydania decyzji Wójta Gminy T. nr [...] z rażącym naruszeniem prawa.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 31 maja 2023 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia, że decyzja Wójta Gminy T. z 10 stycznia 2014 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Uzasadniając przedmiotowe rozstrzygnięcie organ wskazał, że uprzednio wydał postanowienie o nr [...] z 30 października 2020 r., którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji Wójta Gminy T. . Przedmiotowe postanowienie nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, co oznacza, że wywiera ono skutki prawne co do powagi rzeczy nim osądzonych. Skoro zatem organ nie dopatrzył się w tamtym postępowaniu spełnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., w tym także przesłanki rażącego naruszenia prawa, to przesądza to również o braku możliwości wydania decyzji w trybie art. 158 § 2 k.p.a., której domagał się wnioskodawca. Jednocześnie organ wskazał, ze skarżona decyzja Wójta została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z 30 grudnia 2014 r. nr [...]

W uzasadnieniu skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wywiedzionych przez S. W. od opisanych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarżący wskazał iż Wójt umarzał postępowanie w sprawie wydania warunków zabudowy przed uprawomocnieniem się planu miejscowego, co stanowi podstawę do unieważnienia wydanych decyzji, gdyż jest to rażące naruszenie prawa.

W odpowiedzi na złożone skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie, podtrzymując przyjęte dotychczas stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargi zasługiwały na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, niż w nich wskazane.

Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV (k. 70 akt sąd.) na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola sądu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga fakt, że stosownie do art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Z przywołanych regulacji wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Celem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu jest dokonanie oceny decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którymi organ ten odmawiał stwierdzenia wydania decyzji Wójta Gminy T. z naruszeniem prawa.

W myśl art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się. Stosownie zaś do § 2 wymienionego artykułu, jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, do której odsyła przepis art. 158 § 1 k.p.a. uregulowana została w art. 156 kodeksu. W art. 156 § 1 k.p.a. ustawodawca zawarł katalog przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zgodnie z jego treścią, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości (pkt 1); wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco (pkt 3); została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (pkt 4); była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (pkt 5); w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (pkt 6); zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (pkt 7).

Stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Mając na uwadze, iż w każdej z połączonych spraw przedmiot wniosku o stwierdzenie nieważności stanowiły decyzje w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wydane przez Wójta Gminy T. , organem właściwym rzeczowo i miejscowo do rozstrzygnięcia w tym przedmiocie było Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie nieważności decyzji organ prowadzący postępowanie powinien poprzedzić merytorycznym zbadaniem przesłanek nieważnościowych. Stwierdzenie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. obliguje organ do wydania decyzji, której skutkiem jest wyeliminowanie wadliwego aktu z mocną wsteczną. Stosownie jednak do art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Stwierdzenie przez organ wystąpienia tych negatywnych przesłanek uniemożliwia wyeliminowanie decyzji z obrotu poprzez stwierdzenie jej nieważności, jednak w razie ich zaistnienia organ - zgodnie z art. 158 § 2 k.p.a. - obowiązany jest do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

Przechodząc do zasadniczych rozważań Sąd wskazuje, iż w każdej ze spraw objętych kontrolą Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję merytoryczną. Z materiałów zgromadzonych w aktach spraw oraz z uzasadnień przedmiotowych decyzji wynika, iż ich wydanie w każdym przypadku poprzedzone było wydaniem rozstrzygnięcia w formie postanowienia, którym SKO na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmawiało wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. .

W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nr [...] Kolegium powołało się na własne postanowienie z 31 marca 2020 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji Wójta Gminy T. na podstawie art. 61a § 1 i 2 k.p.a. Przesłanką uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania stanowiła wówczas okoliczność uprzedniego uchylenia przez SKO skarżonej decyzji Wójta oraz przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Co istotne, w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nie zapadła dotąd decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty.

Z kolei w postępowaniu nr [...] okolicznością uzasadniającą odmowę stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa stanowi, w ocenie SKO, fakt uprzedniego wydania postanowienia nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. , objętej kolejnym wnioskiem strony. W przywołanym postanowieniu Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania, bowiem decyzja organu I instancji została uchylona przez SKO decyzją z 30 września 2014 r. nr [...], którą umorzono również postępowanie pierwszoinstancyjne.

W postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia, iż decyzja Wójta Gminy T. z 10 stycznia 2014 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na fakt, iż w uprzednim postępowaniu z wniosku S. W. wydano postanowienie z 30 października 2020 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. Podstawę odmowy stanowił wówczas fakt, iż skarżona decyzja Wójta została uchylona decyzją Kolegium, którą umorzono również postępowanie pierwszoinstancyjne.

Skoro zatem Kolegium w każdej ze spraw inicjowanych przez uprzednie wnioski strony uznało za zasadne odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji stosownie do art. 61a k.p.a., należy przyjąć, że wobec wpływu kolejnego wniosku, którym strona domaga się stwierdzenia wydania przedmiotowej decyzji z naruszeniem prawa, organ konsekwentnie powinien był odmówić wszczęcia postępowania stosownie do art. 61a k.p.a. Tymczasem w każdej z kontrolowanych spraw Kolegium wydało rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej, odmawiając stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, na podstawie art. 158 § 2 k.p.a.

W treści uzasadnień zaskarżonych decyzji Kolegium stwierdza, że w postępowaniu zakończonym postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania nie dopatrzyło się zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Jednak już z samego faktu wydania w tym przedmiocie rozstrzygnięcia w formie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania wynika, że organ nie prowadził w istocie postępowania merytorycznego. Twierdzenie organu, jakoby w uprzednim postępowaniu nie stwierdzono przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. jest nieuzasadnione również z tego względu, że treść uzasadnień każdego z postanowień SKO wskazuje, iż organ w ogóle nie przystąpił do oceny tych przesłanek.

Decyzja odmowna zawiera bowiem stwierdzenie, że przesłanki opisane w jej hipotezie nie zostały spełnione i tym samym prawa i obowiązki przewidziane jej dyspozycją nie mogą zostać wykreowane. W konsekwencji należy uznać ją za decyzję "merytoryczną", tworzącą stan rei iudicatae. Natomiast postanowienie o odmowie wszczęcia i decyzja o umorzeniu postępowania zapobiegają lub kładą kres zbędnym czynnościom procesowym i właściwie do tego sprowadza się ich istota (zob. T. Kiełkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 156).

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., o czym orzeczono jak w punktach I, III i IV wyroku.

Natomiast w skarżonej decyzji Kolegium nr [...] organ powołał się na postanowienie z 10 marca 2020 r. nr [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z 5 września 2012 r. nr [...] Decyzja organu I instancji została uchylona mocą decyzji Kolegium z 31 października 2012 r.nr [...], którą przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W materiałach zgromadzonych w aktach organu I instancji znajduje się decyzja Wójta Gminy T. z 28 czerwca 2013 r. nr [...], którą odmówiono ustalenia warunków zabudowy. Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy przez SKO w P. decyzją z 22 października 2013 r. nr [...] W dalszej kolejności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 25 czerwca 2014 r. sygn. IV SA/Po 42/14 oddalił skargę S. W. od decyzji SKO z 22 października 2013 r.

Należy wskazać, że wniosek S. W. złożony 5 kwietnia 2022 r., który podlegał załatwieniu w kontrolowanym postępowaniu, wskazywał na zaskarżoną decyzję poprzez podanie jej numeru, tj. [...] Kolegium, dysponując materiałami postępowania I instancji założyło, iż wniosek S. W. odnosi się do decyzji, która została uchylona, nie zaś do decyzji z 28 czerwca 2013 r.

W ocenie Sądu działanie Kolegium, polegające na odmowie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, w sytuacji gdy została ona uprzednio wyeliminowana z obrotu prawnego, zaś w sprawie zapadła prawomocna decyzja organu I instancji, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy.

Opisane powyżej uchybienia natury procesowej prowadzą do wniosku, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Kolegium nie rozpatrzyło w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach organu I instancji, do czego zobowiązuje go art. 77 § 1 k.p.a. Brak uwzględnienia w skarżonym rozstrzygnięciu okoliczności, iż w sprawie o nr [...] Wójt Gminy T. wydał dwie decyzje, z których pierwsza została uchylona przez SKO w P., uzasadnia twierdzenie, iż organ nie poczynił wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Treść uzasadnienia skarżonej decyzji SKO nie rozstrzyga wskazanych wątpliwości. Nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy stanowi naruszenie, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., skutkujące uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Powszechnie przyjmuje się w doktrynie oraz orzecznictwie, że przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (zob. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 145). Nie przesądzając w tym miejscu o ewentualnej nieważności decyzji Wójta z 28 czerwca 2013 r. Sąd zauważa, że wnikliwa analiza materiałów postępowania mogłaby doprowadzić organ orzekający w sprawie wniosku S. W. do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy.

Z powyższych względów Sąd w punkcie II wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Kolegium z 31 maja 2023 r. nr [...]

Ponownie procedując w sprawach objętych kontrolą Sądu, organ zgodnie z art. 153 P.p.s.a. uwzględni wyrażoną powyżej ocenę prawną, a nadto w postępowaniu nr [...] ustali i uzasadni, która z decyzji podjętych w ramach kwestionowanego postępowania stanowiła przedmiot wniosku strony, który podlega załatwieniu.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania obejmujących sumę opłat z tytułu wpisu od wniesionych skarg.