Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 874/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3, art. 17, art. 24
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 17 października 2022 r. nr SKO.41/4324/OS/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej jako: "Kolegium") decyzją z 17 października 2022 r., po rozpatrzeniu odwołania K. N. (dalej jako: "strona" lub "skarżąca") utrzymało w mocy, decyzję Prezydenta Miasta Lublin (dalej jako: "organ I instancji") z 31 sierpnia 2022 r., przyznającą stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na syna, na wskazany okres.

Zaskarżoną decyzję administracyjną wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Strona wnioskiem złożonym 23 sierpnia 2022 r. wystąpiła o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem S. N. .

Organ I instancji decyzją z 31 sierpnia 2022 r. przyznał stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad synem na okres od 23 sierpnia 2022 r. do 31 sierpnia 2022 r. w wysokości 615,20 zł i od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2023 r. w wysokości 2119,00 zł.

W uzasadnieniu wskazał, że datę początkową świadczenia ustalono z uwzględnieniem daty rozwiązania stosunku pracy strony (22 sierpnia 2022 r.), a datę końcową z uwzględnieniem okresu ważności orzeczenia o niepełnosprawności syna strony (31 sierpnia 2023 r.).

W odwołaniu od decyzji strona zakwestionowała datę początkową przyznania świadczenia, wskazując, że to powinno zostać przyznane od 1 czerwca 2022 r., tj. od początku miesiąca w którym złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności syna.

Ponadto jej zdaniem decyzja została wydana bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, w kontekście daty, od której powinno zostać jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne. W sytuacji bowiem, gdy organ miał jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne odnośnie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, powinny one zostać rozstrzygnięte na jej korzyść.

Organ nie uwzględnił zaś przepisu art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych przy ustalaniu daty, od której przyznano świadczenie pielęgnacyjne, a przede wszystkim nie wskazał, na jakiej podstawie przyjął, że datą tą powinien być dzień następujący po rozwiązaniu stosunku pracy przez skarżącą, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że skarżąca począwszy od urodzenia dziecka (11 marca 2021 r.) faktycznie nie pracowała zawodowo przebywając na urlopie macierzyńskim, a następnie wychowawczym, podczas których nie uzyskiwała żadnych dochodów z tytułu zatrudnienia. Jej zdaniem, korzystanie z urlopu macierzyńskiego lub wychowawczego jest równoznaczne z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Kolegium przywołaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jego zdaniem, organ I instancji wydał zgodną z prawem decyzję.

Jak wyjaśniło, w sprawie bezspornym jest, że syn skarżącej jest dzieckiem niepełnosprawnym od urodzenia wymagającym stałej opieki, co wynika z orzeczenia o niepełnosprawności z 9 sierpnia 2022 r. Opiekę tą sprawuje strona, która podjęła decyzję o rezygnacji z zatrudnienia z dniem 22 sierpnia 2022 r., co wynika ze świadectwa pracy, a tym samym do tego czasu pozostawała w stosunku pracy, pomimo korzystania początkowo z urlopu macierzyńskiego, a następnie wychowawczego. Tym samym na datę 1 czerwca 2022 r., od której skarżąca domaga się przyznania świadczenia, nie było możliwe przyznanie przedmiotowego świadczenia, gdyż wówczas jeszcze nie nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę, a tym samym nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. W przypadku osoby, która uzyskała prawo do urlopu wychowawczego skutkuje to jedynie utratą dochodu, czego nie można utożsamiać z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

Tym samym - zdaniem Kolegium - interpretacja strony i przywołana na jej poparcie w uzasadnieniu odwołania argumentacja, że korzystanie z urlopu macierzyńskiego/wychowawczego jest równoznaczne z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia jest nieuprawniona i nie może znaleźć aprobaty.

W skardze na powyższą decyzję Kolegium strona zarzuciła naruszenie:

- art. 17 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 615, ze zm., - dalej: "u.ś.r."), polegające na niewłaściwym zastosowaniu i przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją przez nią z zatrudnienia od dnia następującego po dniu rozwiązaniu przez nią stosunku pracy, tj. od 23 sierpnia 2022 r., podczas gdy z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności – w okolicznościach sprawy wniosek o ustalenie niepełnosprawności złożono 30 czerwca 2022 r., natomiast orzeczenie wydano w dniu 9 sierpnia 2022 r., wobec czego świadczenie powinno zostać przyznane od 1 czerwca 2022 r.;

- art. 17 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że pozostawanie przez skarżącą na urlopie wychowawczym i związany z tym faktyczny brak wykonywania pracy i otrzymywania wynagrodzenia, nie stanowi rezygnacji z zatrudnienia, w przypadku gdy skarżąca faktycznie zrezygnowała z pracy już w momencie narodzin dziecka (11 marca 2021 r.), bowiem z tytułu pozostawania na urlopie macierzyńskim i wychowawczym nie świadczyła pracy i nie uzyskiwała żadnych dochodów;

- art. 7 w zw. z art. 7a § 1 k.p.a, polegające na załatwieniu sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, oraz rozstrzygnięciu sprawy na jej niekorzyść, w zakresie daty, od której powinno zostać jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne.

Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, albowiem została ona wydana z oczywistym naruszeniem przepisów u.ś.r., a przede wszystkim art. 24 ust. 2a. Świadczenie zostało bowiem przyznane od dnia następującego po rozwiązaniu stosunku pracy, podczas gdy w okolicznościach sprawy kluczowe znaczenie powinna mieć data złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności dziecka i wydania tego orzeczenia.

W sprawie wniosek o ustalenie niepełnosprawności złożono 30 czerwca 2022 r., natomiast orzeczenie wydano 9 sierpnia 2022 r., natomiast wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożono 23 sierpnia 2022 r., a więc w wymaganym okresie 3 miesięcy od chwili wydania orzeczenia o niepełnosprawności. W świetle powyższego, świadczenie powinno zostać przyznane od 1 czerwca 2022 r., a nie jak uznał organ od 23 sierpnia 2022 r.

Jej zdaniem, w kontekście przesłanki niepodjęcia/rezygnacji z zatrudnienia, istotny jest fakt, że sprawuje opiekę nad synem od chwili jego urodzenia, i od tego momentu faktycznie nie podjęła pracy, przebywając początkowo na urlopie macierzyńskim, a także częściowo na urlopie wychowawczym. Od urodzenia dziecka skarżąca nie podjęła ponownie pracy zarobkowej. W pełnym zakresie czasowym zajęła się opieką nad synem. Faktycznie od tego momentu nie wykonywała więc żadnych czynności pracowniczych oraz nie otrzymywała żadnego wynagrodzenia. Wprawdzie formalnie stosunek pracy został rozwiązany 22 sierpnia 2022 r., niemniej jednak okoliczność ta nie powinna przesądzać o przyznaniu świadczenia od 23 sierpnia 2022 r. Przepisy prawa, w tym ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uzależniają bowiem daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od daty rozwiązania stosunku pracy - istotne jest jedynie, aby w momencie składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawca nie był zatrudniony (w okolicznościach sprawy warunek ten został spełnionym w chwili złożenia wniosku o przyznanie świadczenia - 23 sierpnia 2022 r. - skarżąca nie pozostawała w stosunku pracy).

Dlatego też przepis art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., który określa przesłanki przyznania świadczenia, należy rozpatrywać niejako odrębnie od przepisu art. 24 ust. 2a tej ustawy, który określa datę, od której przedmiotowe świadczenie jest przyznawane. Przepis art. 24 ust. 2a w swojej dyspozycji nie wskazuje, że świadczenie przyznawane jest od momentu rozwiązania stosunku pracy, a uzależnia termin od chwili złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności (stopnia niepełnosprawności). Niezależnie jednak od tego, skarżąca od momentu urodzenia dziecka, nie pracowała zarobkowo, natomiast umowa o pracę obowiązywała ją tylko formalnie. Pracownik przebywający na urlopie macierzyńskim/wychowawczym, pomimo formalnego pozostawania w stosunku pracy, co do zasady nie wykonuje pracy i nie osiąga dochodu z tytułu zatrudnienia. Korzystanie z urlopu macierzyńskiego/wychowawczego jest zatem równoznaczne z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym akcie oraz o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.). Oznacza to, że badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, wówczas gdy decyzja wiąże się z negatywnymi dla niej skutkami, czy też zdaniem strony narusza zasady współżycia społecznego. W postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej.

Kierując się powyższym, Sąd uznał, że skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Jak stanowi, najważniejszy dla rozstrzygnięcia sprawy przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z przepisu tego wynika zatem, że przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować.

Zauważenia bowiem wymaga, że świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które - jest uzyskiwane przez uprawnionego, nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W sprawie bezspornym jest, że syn skarżącej legitymuje się orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 9 sierpnia 2022 r. ustalającym, iż jest osobą zaliczoną do osób niepełnosprawnych ze wskazaniami stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji do 31 sierpnia 2023 r.

W sprawie organy nie miały również wątpliwości, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem.

Spór dotyczy natomiast tego od jakiej daty powinno zostać przyznane przedmiotowe świadczenie, czy od początku miesiąca, w którym złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności syna zgodnie z regułą zawarta w art. 24 ust. 2a u.ś.r., czego domaga się skarżąca, czy też od dnia następnego po dniu ustania stosunku pracy, jak przyjęły w sprawie organy.

Zdaniem skarżącej stosunek pracy łączący ją z pracodawca był jedynie formalny. Przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia przebywała na urlopie macierzyńskim, a potem na urlopie wychowawczym, a zatem nie wykonywała pracy i nie osiągała dochodu z tytułu zatrudnienia. Jej zdaniem korzystanie z urlopu macierzyńskiego/wychowawczego jest równoznaczne z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia.

Stanowiska tego nie można zaakceptować.

Mianowice kwestia pozostawania w stosunku pracy podczas korzystania z urlopu wychowawczego była już wielokrotnie oceniana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który aktualnie prezentuje jednolite stanowisko, iż w trakcie korzystania z urlopu wychowawczego trwa stosunek prawny będący podstawą zatrudnienia, a tym samym korzystanie z urlopu wychowawczego nie wypełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. (vide: wyrok NSA z 8 maja 2013 r., I OSK 2250/12; wyrok NSA z 8 lutego 2017 r., I OSK 1703/15; wyrok NSA z 2 czerwca 2017 r., I OSK 572/16; wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2020 r., I OSK 467/20).

Nie ulega bowiem wątpliwości, iż przepis art. 17 u.ś.r. stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które w celu sprawowania opieki "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Okoliczność, iż skarżąca przebywając na urlopie rodzicielskim lub wychowawczy "nie wykonuje pracy", nie oznacza jeszcze, iż jest z tego powodu uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego. Także utrata dochodu będąca skutkiem uzyskania prawa do urlopu wychowawczego nie jest tożsama z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Przepis art. 3 pkt 22 u.ś.r., definiując pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", zawiera szczegółowe wyliczenie stosunków prawnych, na podstawie których praca może być wykonywana. Przepis ten wiąże pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" z określonymi stosunkami prawnymi, nie zaś z okolicznościami faktycznymi, takimi jak wykonywanie pracy czy uzyskiwanie wynagrodzenia (vide: wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2020 r., I OSK 2425/10; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2017 r., I OSK 572/16; wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2020 r., I OSK 467/20).

Norma prawna wyprowadzona z wykładni art. 17 ust. 1 i art. 3 pkt 22 u.ś.r. wyraźnie wskazuje, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a zatem w przypadku rezygnacji ze świadczenia pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą, umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Pozostawanie natomiast w stanie zatrudnienia w oparciu o którąkolwiek z ww. podstaw prawnych uniemożliwia uznanie, iż nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia. W takiej sytuacji nie jest zrealizowana podstawowa przesłanka przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ustanowiona w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Nie jest kontrowersyjny pogląd, iż osoba korzystająca z urlopu wychowawczego pozostaje w zatrudnieniu, chociaż co do zasady nie świadczy pracy i nie otrzymuje wynagrodzenia. Zawieszenie obowiązków i uprawnień pracowniczych ma jednak charakter czasowy. Celem urlopu wychowawczego jest stworzenie pracownikowi korzystnych warunków do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji istnienia trudności w łączeniu obowiązków opiekuńczych z obowiązkami zawodowymi. Urlop ten jest uprawnieniem ściśle związanym z pozostawaniem w stosunku pracy, z którego może skorzystać wyłącznie osoba mająca status pracownika (vide: E. Maniewska, [w:] E. Maniewska, K. Jaśkowski, Komentarz aktualizowany do Kodeks pracy, Lex/el. 2021, uwagi do art. 186-1868; K. Rączka [w:] M. Gersdorf, M. Raczkowski, K. Rączka, Kodeks pracy. Komentarz, wyd. III, uwagi do art. 186 i nast.).

Powyższe zapatrywanie, wyprowadzone z gramatycznej wykładni art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r., nie pozostaje w sprzeczności z wynikami wykładni celowościowej. Wsparcie finansowe państwa dla osób opiekujących się niepełnosprawnymi dziećmi przybiera zróżnicowane formy, a ich wybór pozostawiony jest osobom zainteresowanym. W przypadku osób pozostających w zatrudnieniu mogą one skorzystać z urlopu wychowawczego o wydłużonym okresie, w czasie którego opłacane są składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz zdrowotne, a w rodzinach uzyskujących dochód na osobę określony w art. 4 ust. 1 u.ś.r. wypłacany jest też dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Świadczenie pielęgnacyjne ma inny charakter i jest skierowane do osób, które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub też rezygnują z tych form aktywności zawodowej. Celem tego świadczenia jest wsparcie osób, które, pomimo możliwości pozostawania w zatrudnieniu, rezygnują z niego bądź go nie podejmują ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą. Osoby te nie pozostają zatem w zatrudnieniu, a świadczenie pielęgnacyjne oprócz środków utrzymania zapewnia świadczeniobiorcy opłacanie składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz zdrowotne. Tak więc, mimo iż z faktycznego punktu widzenia zbliżone są do siebie sytuacje osób korzystających z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem i rezygnujących z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, to w zakresie kluczowej przesłanki owych uprawnień, a więc pozostawania lub niepozostawania w zatrudnieniu, ich sytuacja prawna jest diametralnie różna. Nie daje to podstaw do zaakceptowania stanowiska, iż celem powyższych regulacji jest zrównanie uprawnień obu grup i objęcie świadczeniem pielęgnacyjnym także osób pozostających w zatrudnieniu, tylko z tego względu, że przebywając na urlopie wychowawczym nie wykonują pracy i nie uzyskują w tym okresie wynagrodzenia.

Także względy systemowe nie dają podstaw do przyjęcia, że zamiarem ustawodawcy było utożsamienie utraty dochodów z tytułu zatrudnienia z faktycznym zaprzestaniem wykonywania pracy. Przeczy temu posługiwanie się przez przepisy u.ś.r. pojęciem "utraty dochodu". Stan taki ma miejsce m.in. w sytuacji uzyskania prawa do urlopu wychowawczego (art. 3 pkt 23 lit. a) u.ś.r.), ale także w sytuacji utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 3 pkt 23 lit. c) u.ś.r.). Powyższe wyraźnie wskazuje, iż uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego skutkuje jedynie utratą dochodu, czego nie można utożsamiać z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tym samym na gruncie art. 3 pkt 22 u.ś.r. definicja "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" określa podstawy prawne, na jakich praca może być wykonywana i łączy definiowane pojęcie z określonymi stosunkami prawnymi, a nie z okolicznościami faktycznymi, w szczególności z faktycznym wykonywaniem czynności zawodowych, świadczeniem usług czy faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej (por.: wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2017 r., I OSK 572/16; wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2020 r., I OSK 467/20, wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2021 r., I OSK 889/21).

Tym samym nie mogła znaleźć zastosowania reguła z art. 24 ust. 2a u.ś.r., który stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Rozwiązanie przewidziane w art. 24 ust. 2a u.ś.r. umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny związany z procedowaniem przez właściwe do tego organy w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub o jej stopniu mającym charakter prejudycjalny dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jednak skorzystanie z dobrodziejstwa tego unormowania może dotyczyć tylko osób które zrezygnowały z zatrudnienia. Wbrew twierdzeniom skarżącej, przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r., nie może być interpretowany w oderwaniu od treści art. 17 u.ś.r., co prowadzi do wniosku, że prawo to nie może zostać przyznane za okres w którym strona nie spełniała warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Jeszcze raz podkreślić należy, że warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja osoby podejmującej się osobistej opieki z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), co stanowi przejaw jej woli. Przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r. ma natomiast zrekompensować jej wstecz rezygnację z zatrudnienia wywołaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie można bowiem pracować lub pozostawać w stosunku pracy i jednocześnie posiadać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Prawodawca wyraźnie wyklucza taką możliwość.

Skoro zatem skarżąca do 22 sierpnia 2022 r. pozostawała w stosunku pracy, a więc była osobą zatrudnioną, mimo, że pracy faktycznie nie wykonywała, a w czasie urlopu wychowawczego nawet nie otrzymywała wynagrodzenia, to nie spełniała warunku rezygnacji z zatrudnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. To natomiast oznacza, że nie można jej było przyznać świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem zgodnie z regułą z art. 24 ust. 2a u.ś.r.

Podsumowując, zdaniem Sądu organy przeprowadziły właściwie postępowanie dowodowe i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, jak również prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Tym samym za nietrafne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania (k.p.a.). Organy obu instancji właściwie ustaliły czasokres, na jaki przyznano skarżącej uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd działając również poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w działaniach procesowych organów obu instancji jakichkolwiek powodów do uchylenia wydanych decyzji. Decyzje te jako zgodne z przepisami procesowymi i materialnoprawnymi powinny pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w nich skutki.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 119 pkt 2 ww. ustawy sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a to w związku wnioskiem Kolegium przy jednoczesnym braku żądania strony o skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie.