Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 395/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2025-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 70 ust. 1, art. 74
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
journal: Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 558 art. 140 ust. 1, art. 141 ust. 1
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych  przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Maja Pietrasik Protokolant: Referent Agnieszka Gross po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Spółki H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2024 r. nr 2201-IGC.4310.1.2024.US w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz Spółki H. kwotę 7386 ( siedem tysięcy trzysta osiemdziesiąt sześć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 czerwca 2024 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, dalej: "O.p.") oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1590 ze zm., dalej: "Pr.c.") i art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 poz. 361, dalej: "u.p.t.u."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z dnia 22 grudnia 2023 r. w przedmiocie określenia H. Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą G. (dalej: "skarżąca") oraz M. Spółki z o.o. z siedzibą w B. wartości celnej i orzeczenia o wysokości należności celnych i podatkowych towaru , objętego zgłoszeniem celnym z dnia 10 marca 2021 r.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego:

Skarżąca, przedstawiciel pośredni M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "importer"), złożyła w dniu 10 marca 2021 r. zgłoszenie celne uzupełniające w procedurze uproszczonej. Zgłoszenie zarejestrowano pod numerem [...]. Przedmiotem importu były rowery dziecięce stalowe w ilości 817 sztuk (kod TARIC 8712003090), których wartość zadeklarowano na podstawie faktury z dnia 28 stycznia 2021 r. wystawionej na kwotę 15.672,20 USD. Towary zostały sprowadzone z Chińskiej Republiki Ludowej. Kwotę należności celnych obliczono przy zastosowaniu stawki w wysokości 14%, stawki cła antydumpingowego w wysokości 48,5% oraz VAT w stawce podstawowej 23%.

Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni (dalej: "Naczelnik UCS", "organ I instancji") powziął wątpliwości co do wartości jednostkowej importowanego towaru, która wyniosła od 14,6 do 19,3 USD za sztukę i przeprowadził weryfikację zgłoszenia w zakresie prawidłowości podanej wartości transakcyjnej towarów. Organ I instancji ustalił, że w okresie od 24 lutego do 28 grudnia 2021 r. importer dokonał płatności (przelewów) na rzecz X. Co., Ltd. (dalej: "eksporter") na łączną kwotę 338.555,20 USD. Z systemu zgłoszeń celnych "ALINA" wynikało zaś, że w okresie od 18 lutego do 29 listopada 2021 r. dokonano łącznie 8 zgłoszeń celnych, których przedmiotem były rowery dziecięce stalowe o łącznej wartości 156.185,50 USD. W ramach procedury wzajemnej pomocy administracyjnej organ I instancji otrzymał z Chin dokumenty eksportowe, które potwierdziły rodzaj importowanego towaru oraz jego ilość z podziałem na wielkość (średnica kół rowerów), dotyczyły tego samego okresu, eksportera i importera. Wykazały jednak inną cenę jednostkową, aniżeli zadeklarowana na fakturze handlowej – z dokumentu wywozowego (deklaracji eksportowej) nr [...] wynikało, że wartość przedmiotowego towaru wynosiła 33.282,00 USD.

Decyzją z dnia 22 grudnia 2023 r. Naczelnik Pomorskiego USC: 1/ określił wartość celną towaru na kwotę 124.098 zł, 2/ orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (A00) w wysokości 9.193 zł, 3/ orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty cła antydumpingowego (A30) w wysokości 31.845 zł oraz 4/ określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą VAT wykazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 25.541 zł. Organ I instancji wartość celną towarów ustalił na podstawie chińskiej deklaracji eksportowej zgodnie z art. 74 ust. 1 i 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz.UE L nr 269 z dnia 10 października 2013 r., dalej: "UKC").

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, którego zarzuty uzupełniła w piśmie z dnia 16 kwietnia 2024 r.

Dyrektor IAS, w związku z podniesionymi zarzutami, w dniu 6 marca 2024 r. wezwał importera do złożenia: (-) wszystkich kontraktów handlowych zawartych z eksporterem oraz wystawionych przez niego faktur ewentualnie innych dokumentów i informacji związanych ze współpracą handlową oraz (-) wyjaśnień, co do sposobu rozliczeń z eksporterem za zamawiane towary, w tym w szczególności dokonanych płatności zaliczkowych. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Organ odwoławczy wezwał także skarżącą do złożenia nieprzedstawionych dotychczas organom celnym dokumentów i informacji otrzymanych od importera, związanych ze zgłoszeniami celnymi [...], [...], [...], w szczególności kontraktów handlowych zawartych z eksporterem.

W piśmie z dnia 16 kwietnia 2024 r. skarżąca wyjaśniła, że nie dysponuje kontraktami handlowymi zawartymi przez importera z eksporterem – zgłoszenie celne złożyła na podstawie faktury handlowej, a w momencie dokonywania odprawy celnej organy nie żądały od skarżącej ani importera ich okazania. Podniosła, że po wszczęciu postępowania celnego importer nie współpracuje w jakimkolwiek zakresie, zaś udział skarżącej jako strony postępowania związany jest wyłącznie z działaniem w charakterze przedstawiciela pośredniego.

Skarżąca wniosła o: 1/ wystąpienie w ramach współpracy do Chińskiej Administracji Celnej (lub innego upoważnionego organu chińskiego) oraz dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z kompletu poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentacji źródłowych, tj. faktur handlowych, listów przewozowych, faktur za transport i jego organizację, packing list oraz innych dokumentów, wymaganych do chińskiej deklaracji eksportowej objętej postępowaniem; 2/ dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z certyfikatu pochodzenia towarów i kolejowego listu przewozowego.

Organ odwoławczy odmówił przeprowadzenia dowodu wskazanego w punkcie 1. Za zasadny uznał wniosek o przeprowadzenie dowodu z certyfikatu pochodzenia towarów. Wskazał też, że objęty wnioskiem dowodowym kolejowy list przewozowy znajduje się w aktach sprawy i zostanie poddany ocenie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "organ odwoławczy", "Dyrektor IAS") decyzją z dnia 17 czerwca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie Dyrektora IAS przekazana przez chińskie władze celne deklaracja eksportowa w zestawieniu ze złożonym zgłoszeniem celnym umożliwiała dostatecznie potwierdzenie tożsamości importowanych towarów. Organ odwoławczy w formie tabelarycznej przedstawił dane wynikające z przedmiotowego zgłoszenia celnego i deklaracji eksportowej w zakresie: eksportera, daty wystawienia dokumentów, wartości, ilości i masy importowanego towaru, numerów faktur, oznaczenia kontenera, formy dostawy i rodzaju transportu. Zdaniem organu odwoławczego informacje przekazane przez władze chińskie potwierdziły wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej towaru. Zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy uznał za wystarczający i miarodajny do odrzucenia wartości transakcyjnej.

Dyrektor IAS za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie ustalenia wartości celnej jako wartości transakcyjnej identycznych towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i zasadniczo w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna. Zasadnie za materiał porównawczy przyjęto chińską deklarację eksportową. Biorąc pod uwagę tożsamość kraju produkcji importowanych rowerów, ich rozmiar, numer kontenera, w którym zostały dostarczone, masę przesyłki brutto i netto, rodzaj transportu, miejsce nadania przesyłki, towary wykazane w zgłoszeniu celnym oraz w dokumencie wywozowym spełniają definicję towarów identycznych.

Odnosząc się do wskazywanych przez skarżącą rozbieżności w treści dokumentów organ odwoławczy uznał, że nie miały one wpływu na identyfikację importowanych towarów.

Dyrektor IAS wyjaśnił, że rozbieżność co do nazwy eksportera (poza błędną pisownią w zgłoszeniu celnym) dotyczy wyłącznie sposobu tłumaczenia deklaracji eksportowej w tłumaczeniu przysięgłym – "Zixingche" to angielski "bicycle", "Y." to dzielnica miasta M. w Chinach (może dotyczyć np. wysyłki z oddziału/magazynu itp. zlokalizowanego w tym rejonie), "Gongsi" oznacza "company". Nadto, identyfikowalność producenta jest możliwa poprzez wskazany numer SZS.

Organ odwoławczy wskazał, że powoływane przez skarżącą reguły Incoterms, wskazane w deklaracji wywozu (CIF) i przywozu (FOB), nie zastępują umowy sprzedaży, nie przenoszą prawa własności towarów, nie określają warunków płatności za towar, nie mają charakteru norm prawnych, a przede wszystkim nie muszą być stosowane i mogą być modyfikowane. Decyzja stron w przedmiocie stosowania lub nie tych reguł jest wyrazem tzw. swobody umów. Wyjaśnił, że reguły Incoterms 2020 z grupy "F" obowiązują stronę sprzedającą do dokonania odprawy celnej eksportowej; koszty transportu ani ubezpieczenia nie są opłacane przez sprzedającego (FOB - Free on Board), zaś grupa "C" odnosi się do strony sprzedającej zawierającej umowę przewozu ze spedytorem i ponosi koszty; sprzedający jest również odpowiedzialny za dokonanie odprawy celno-eksportowej; ryzyko zostaje przeniesione w momencie nadania towaru na kupującego; wszystkie sprawy wynikłe po dokonaniu załadunku, koszty związane z transportem i inne zdarzenia obciążają kupującego (CIF - Cost Insurance Freight). Organ odwoławczy wyjaśnił, że obie reguły nie powinny być stosowane w przypadku innego niż morski (wodny śródlądowy) rodzaju transportu. Zatem żadna z tych metod nie jest właściwa do dostawy drogą kolejową (niezależnie od praktyki handlowej i faktycznego wykorzystania tych reguł). Zastosowanie niewłaściwej reguły Incoterms może prowadzić do niejasności co do celu danej transakcji, czy też trudności identyfikacji czynności przypisanych każdej ze stron. Jednakże tego rodzaju rozbieżności mają wymiar wyłącznie handlowy, gdyż reguły Incoterms nie są źródłem prawa, a niewłaściwe ich stosowanie nie jest obarczone ryzykiem sankcji administracyjnych. Z tych przyczyn organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut dotyczący nieprawidłowości deklaracji eksportowej w zakresie wskazanych w niej reguł Incoterms. Z jednej strony powołane reguły nie są przeznaczone do transportu kolejowego, z drugiej zaś odnoszą się wyłącznie do sposobu ukształtowania podziału obowiązków stron umowy, które mogą być dowolnie kształtowane i ostatecznie nie podlegają regułom prawnym.

Dyrektor IAS zauważył, że skarżąca konsekwentnie pomija fakt realizowania przez importera płatności na rzecz eksportera w wysokości znacznie przekraczającej wartości deklarowane w zgłoszeniach. Zauważył przy tym, że choć część płatności opisano numerem faktury, a ich wysokość faktycznie odpowiada wartości deklarowanej w zgłoszeniach celnych, to w badanym okresie importer zrealizował liczne płatności opisane jako "zaliczka na rowery" ("Advance for bikes").

W kwestii podnoszonych przez skarżącą różnic w numerze konosamentu organ odwoławczy wskazał, że z dokumentów otrzymanych z Chin wynika, że deklaracja eksportowa została sporządzona w dniu 5 lutego 2021 r. Tym samym nie byłoby możliwe posłużenie się numerem konosamentu sporządzonym w dniu 23 lutego 2021 r. Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu nierzetelności deklaracji eksportowej w związku z jej nieczytelnością. Stwierdził, że zapiski na deklaracji eksportowej, która ma postać wydruku elektronicznego, zostały dokonane ołówkiem po jej otrzymaniu przez polskie organy celne, prawdopodobnie przez osobę prowadzącą postępowanie lub kontrolę.

Bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostaje wskazywana przez skarżącą rozbieżność co do numeru faktury handlowej. Wszystkie pozostałe dane dotyczące eksportowanego i importowanego towaru potwierdzają, że dokumenty te dotyczą tej samej dostawy i towaru (zamówienia z dnia 4 września 2020 r.). Analiza dokonywanych płatności pozwala na stwierdzenie, że współpraca handlowa pomiędzy importerem a eksporterem miała charakter stały, w jej ramach w dacie oznaczonej na fakturze zawierano (ustnie lub pisemnie) umowy na dostawę określonych towarów, która realizowana była etapami (częściowo), zgodnie z późniejszymi dokumentami handlowymi, co – zdaniem organu odwoławczego – uzasadnia dokonywane wpłaty zaliczkowe.

Organ odwoławczy nie podzielił żadnego z podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Podniosła zarzuty naruszenia:

1/ art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p. w zw. art. 73 ust. 1 pkt 1) Pr.c. oraz w zw. z art. 70 ust. 1 i 2 UKC, poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny chińskiej deklaracji eksportowej, a w konsekwencji uznanie jej za dokument rzetelny, wiarygodny i pozwalający określić rzeczywistą wartość transakcyjną importowanych towarów, a jednocześnie za dokument podważający rzeczywistą wartość transakcyjną importowanych towarów wynikającą ze zgłoszenia celnego z dnia 10 marca 2021 r., pomimo, że deklaracja eksportowa zawiera wiele rozbieżności (w stosunku do zgłoszenia celnego), które dowodzą , że nie jest ona rzetelnym dokumentem. Są to rozbieżności m.in. w zakresie liczby pozycji towarów, nazewnictwa towarów, a przede wszystkim w zakresie tak kluczowych kwestii jak:

a) numer kontraktu. Załącznikiem do zgłoszenia celnego jest faktura handlowa nr [...] z dnia 28 stycznia 2021 r., a w deklaracji eksportowej pojawia się odwołanie do umowy (faktury handlowej) nr [...]. W ocenie skarżącej organ odwoławczy bezpodstawnie zakłada, że ww. numery odnoszą się do tego samego zamówienia, tj. zamówienia z dnia 4 września 2020 r., które – w ocenie Dyrektora IAS – było realizowane etapami. Skarżąca wskazała, że faktura jest dokumentem handlowym, który stanowi podstawę naliczenia należności celno-podatkowych w przypadku każdego zgłoszenia celnego, jej numer jest kluczowy, wobec czego nie jest zasadne twierdzenie, że faktury o różnych numerach dotyczyły tego samego zamówienia;

b) warunki dostawy – w zgłoszeniu celnym wskazano "CIF M.", zaś w deklaracji eksportowej "FOB". Zdaniem skarżącej wskazanie różnych warunków dostawy podważa wiarygodność deklaracji eksportowej;

c) numer dokumentu przewozowego – w zgłoszeniu celnym wskazano kolejowy list przewozowy nr [...] z dnia 23 lutego 2021 r., a w deklaracji eksportowej konosament o nr [...]. W toku postępowania skarżąca przedłożyła list przewozowy nr [...] z dnia 23 lutego 2021 r., który został wystawiony przez właściwy podmiot z Chińskiej Republiki Ludowej, co potwierdza przyjęcie importowanych towarów do transportu (w zgłoszeniu celnym oraz w liście przewozowym nr [...] jest ten sam numer kontenera – [...], ta sama łączna liczba rowerów dziecięcych – 817 sztuk oraz ta sama masa brutto towarów – 10.065,60 kg). Wiarygodność tego dokumentu nie została zakwestionowana przez organy celne. Zdaniem skarżącej za wiarygodnością tego dokumentu przemawia data jego wystawienia. Skarżąca zwróciła uwagę, że importowane towary dotarły do M. około 9 marca 2021 r., a transport kolejowy z Chin do Polski trwa standardowo około dwóch tygodni. Okoliczność ta podważa wiarygodność daty wystawienia deklaracji eksportowej (5 lutego 2021 r.);

2) art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p. w zw. art. 73 ust. 1 pkt 1 Pr.c. oraz w zw. z art. 70 ust. 1 i 2 UKC, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny deklaracji eksportowej, a w konsekwencji poprzez uznanie jej za dokument rzetelny, wiarygodny i pozwalający określić rzeczywistą wartość transakcyjną importowanych towarów, a jednocześnie za dokument podważający rzeczywistą wartość transakcyjną importowanych towarów wynikającą ze zgłoszenia celnego, pomimo że deklaracja eksportowa:

a) zawiera nieczytelne zapisy w pozycjach cena jednostkowa/cena oraz łączna/waluta, przy której tłumacz zamieścił adnotację "nieczytelny wpis odręczny". Zapiski dokonane w tym zakresie, które organ odwoławczy bagatelizuje, nie wyeliminowały pierwotnej nieczytelności zapisów umieszczonych w deklaracji eksportowej;

b) została przetłumaczona w sposób wadliwy i wybiórczy, gdyż: (-) w tłumaczeniu wskazano, że dokumentem przewozowym był konosament (właściwy dla transportu morskiego), a tymczasem towary zostały przetransportowane koleją, co oznacza, że wystawiony został list przewozowy, a nie konosament, (-) tłumaczenie nie zawiera adnotacji sporządzonej w języku chińskim i angielskim, która po przetłumaczeniu brzmi: "Informacje zawarte w niniejszym dokumencie służą wyłącznie celom celnym i nie mogą być przekazywane osobom trzecim bez zgody Generalnej Administracji Celnej Chińskiej Republiki Ludowej [i] nie mogą być wykorzystywane jako dowód w sądzie";

3) art. 180 § 1 O.p., art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p. w zw. art. 73 ust. 1 pkt 1 Pr.c. oraz w zw. z art. 70 ust. 1 i 2 UKC, poprzez odmówienie przeprowadzenia dowodu w postaci wystąpienia do Generalnej Administracji Celnej Chińskiej Republiki Ludowej o dokumenty źródłowe, które załączone zostały do deklaracji eksportowej, a w konsekwencji pomimo wskazanych powyżej rozbieżności – zaniechanie weryfikacji danych wskazanych w deklaracji eksportowej i bezrefleksyjne uznanie deklaracji eksportowej za dokument rzetelny, wiarygodny oraz pozwalający określić rzeczywistą wartość transakcyjną importowanych towarów, a jednocześnie za dokument podważający rzeczywistą wartość transakcyjną importowanych towarów wynikającą ze zgłoszenia celnego. Skarżąca podkreśliła , że we własnym zakresie (z pominięciem organów celnych) nie może wystąpić o przekazanie tych dokumentów (w szczególności faktur handlowych). Skarżąca stoi na stanowisku, że organy celne powinny pozyskać od władz administracji chińskiej fakturę/kontrakt nr [...], a następnie dokonać oceny, czy dokument ten w rzeczywistości istnieje, a jeżeli tak, to czy mógł być podstawą do wskazania w deklaracji eksportowej kwoty 33.282,00 USD.

4) art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p. w zw. art. 73 ust. 1 pkt 1 Pr.c. oraz w zw. z art. 70 ust. 1 i 2 UKC, poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny danych dostępnych w STIR, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że zgłoszenie celne nie przedstawia rzeczywistej wartości transakcyjnej importowanych towarów, podczas gdy:

a) organ odwoławczy nie miał żadnych podstaw, aby założyć, że płatności widniejące w STIR, a oznaczone tytułem "Advance payment for bicycles" lub "Advance on bike" (zaliczka na rowery) miały jakikolwiek związek z płatnościami za towary objęte przedmiotowym zgłoszeniem celnym;

b) z danych dostępnych w STIR jednoznacznie wynika, że tylko jedną płatność można bezsprzecznie powiązać z płatnością za towary objęte zgłoszeniem celnym i jest to płatność w kwocie 15.672 USD, wykazana w zgłoszeniu celnym w kwocie 15.672,00 USD oraz w fakturze nr [...], która została wskazana również w certyfikacie pochodzenia towarów nr [...];

c) w STIR nie ma żadnej informacji o przelewie na kwotę 33.282,00 USD, wynikającą z deklaracji eksportowej. Z danych dostępnych w STIR wynika, że zsumowanie kwot przelewów 7.000 USD bądź 24.329,70 USD (przelewy poprzedzające przelew w kwocie 15.672 USD, które oznaczone zostały tytułem "Advance payment for bicycles" lub "Advance on bike") z przelewem w kwocie 15.672 USD również nie da kwoty 33. 282 USD, wynikającej z deklaracji eksportowej. Zatem brak było jakichkolwiek podstaw, aby przyjąć, że płatności te dotyczyły towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym, a w konsekwencji, że dane widniejące w STIR świadczą o tym, że w zgłoszeniu celnym nie wskazano rzeczywistej wartości transakcyjnej importowanych towarów;

d) według organu odwoławczego z danych STIR wynika, że w okresie od 24 lutego 2021 r. do 28 grudnia 2021 r. importer dokonał na rzecz chińskiego eksportera płatności w łącznej kwocie 338.555,20 USD, a jednocześnie w okresie od dnia 18 lutego 2021 r. do 29 listopada 2021 r. złożył 8 zgłoszeń celnych, w których zadeklarował wartość towarów na łączną kwotę 156.185,50 USD. Zdaniem skarżącej na podstawie danych STIR nie można ustalić, które płatności (poza płatnością w kwocie 15.672 USD) były związane z przedmiotowym zgłoszeniem celnym;

5) art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p. w zw. art. 73 ust. 1 pkt 1 Pr.c. oraz w zw. z art. 70 ust. 1 i 2 UKC, poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny certyfikatu pochodzenia towarów nr [...], tj. poprzez bezpodstawne uznane, że certyfikat ten nie ma żadnego znaczenia dla sprawy, gdyż potwierdza on jedynie pochodzenie towarów, a nie ich rzeczywistą wartość transakcyjną, mimo że przywołano w nim fakturę nr [...] z dnia 28 stycznia 2021 r. Skarżąca zwróciła uwagę, że w celu uzyskania ww. certyfikatu nadawca lub eksporter okazał chińskiemu organowi dokładnie taką samą fakturę, jak faktura, która jest w posiadaniu skarżącej, a która została załączona do zgłoszenia celnego. W konsekwencji należy przyjąć, że zgłoszenie celne wskazuje rzeczywistą wartość transakcyjną. Natomiast kontrakt/faktura nr [...] (rzekomo załączona do deklaracji eksportowej) być może nie istnieje, a jeżeli istnieje to jej/jego przywołanie w deklaracji eksportowej było wynikiem błędu (eksporter nie składał deklaracji eksportowej). Skarżąca zwróciła uwagę, że gdyby ww. dokument w rzeczywistości istniał, to zostałby on załączony nie tylko do deklaracji eksportowej, ale również do wniosku o wydanie certyfikatu pochodzenia. Nie sposób przyjąć, że racjonalnie działający podmiot raz przedkłada chińskim organom fakturę/kontakt nr [...], a raz nr [...], gdyż w ten sposób już "na pierwszy rzut oka" widoczne stałyby się nieprawidłowości w zakresie ewidencji zdarzeń gospodarczych;

6) art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p. w zw. art. 73 ust. 1 pkt 1 Pr.c. oraz w zw. z art. 70 ust. 1 i 2 UKC oraz art. 1 pkt 4) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej: "rozporządzenie"), poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz pozorowanie jego oceny;

7) art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p. w zw. 73 ust. 1 pkt 1 Pr. c. oraz w zw. z art. 74 ust. 1 i 2 UKC oraz art. 1 pkt 4 rozporządzenia, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że towary objęte zgłoszeniem celnym są towarami identycznymi co towary, których dotyczy deklaracja eksportowa, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie metody towarów identycznych. Skarżąca zwróciła uwagę, że dokumenty te wskazują różną liczbę pozycji towarów, towary o różnych nazwach, a także towary o różnych kodach TARIC. Na podstawie deklaracji eksportowej można jedynie stwierdzić, że obejmowała ona łącznie 817 rowerów, w tym 247 sztuk rowerów dziecięcych (12"), 410 sztuk rowerów dziecięcych (16") oraz 160 sztuk rowerów dziecięcych (20"), lecz nie można stwierdzić, czy obejmowała ona takie same ilości poszczególnych modeli rowerów oraz takie same modele rowerów jak zgłoszenie celne, tj. rowery L., J., C., P., S., T., które to rowery w większości przypadków posiadały różne ceny (co wynika z faktury handlowej oraz packing list załączonej do zgłoszenia celnego, przy czym nie sposób stwierdzić, na jakiej podstawie w deklaracji eksportowej wskazano, że każdy rower dziecięcy 12" posiadał cenę jednostkową 39 USD, każdy rower dziecięcy 16" –40,90 USD, zaś każdy rower dziecięcy 20" – 43,00 USD). Stwierdzenie i potwierdzenie powyższych kwestii byłoby możliwe tylko i wyłącznie wówczas, gdyby organy pozyskały dokumenty źródłowe do deklaracji eksportowej (fakturę oraz packing list), czego zaniechały.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o: 1/ uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o 2/ uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora IAS oraz 3/ zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Przedstawiona w uzasadnieniu skargi argumentacja stanowi w dużej mierze powtórzenie stanowiska skarżącej przedstawionego wraz z zarzutami skargi. Została ona poszerzona o przywołanie fragmentów zaskarżonej decyzji, które stały się podstawą do polemiki ze stanowiskiem Dyrektora IAS.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W pismach procesowych z dnia 14 października 2024 r. i 27 stycznia 2025 r. skarżąca odniosła się do stanowiska Dyrektora IAS przedstawionego w odpowiedzi na skargę. Skarżąca wskazała, że ustosunkowując się do zarzutów skargi organ odwoławczy ograniczył się do powtórzenia dotychczasowego stanowiska. Skarżąca ponownie wskazała na rozbieżności (które po raz kolejny przywołała) pomiędzy zgłoszeniem celnym a przyjętą przez organy celne deklaracją eksportową, które można rozstrzygnąć dopiero po wystąpieniu do chińskich władz celnych o udostępnienie dokumentów źródłowych dołączonych do deklaracji eksportowej, czego organy zaniechały. Skarżąca po raz kolejny zakwestionowała zastosowanie metody zastępczej przy ustaleniu wartości celnej zgłoszonych towarów na podstawie deklaracji eksportowej. Powołując ustalenia organów celnych dokonane na podstawie danych z systemu STIR (w tym wpłat importera na rzecz eksportera tytułem zaliczki na rowery), a także odwołując się do certyfikatu pochodzenia zgłoszonych towarów (mającego w jej ocenie kluczowe znaczenie) wykazała ich niespójność i brak logiki. Podkreśliła, że przyjęte przez organy celne ustalenia to jedynie przypuszczenia wynikające z tego, że:

1/ chińska deklaracja eksportowa jest rzetelna i wiarygodna (pomimo znacznej ilości rozbieżności w stosunku do zgłoszenia celnego, w tym rozbieżności co do numeru faktury handlowej/kontraktu),

2/ istnieje faktura handlowa nr [...] na kwotę 33.282,00 USD, która została wskazana wyłącznie w chińskiej deklaracji eksportowej, a nie pojawia się ani w certyfikacie pochodzenia towarów, ani w systemie STIR, przy czym:

(-) dane ze STIR świadczą o tym, że w przypadku przedmiotowego zgłoszenia celnego doszło do zaniżenia należności celnej do kwoty 15.672,20 USD z kwoty 33.282,00 USD, mimo że w STIR "widnieje" wyłącznie jeden przelew, którego kwota odpowiada kwocie wynikającej ze zgłoszenia celnego, pozostałych zaś przelewów nie można w żaden sposób powiązać ze zgłoszeniem celnym, (-) towary objęte zgłoszeniem celnym są identyczne bądź co najmniej podobne do towarów objętych chińską deklaracją eksportową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a") wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Tym samym sąd administracyjny ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji zakwestionowana została wartość transakcyjna towaru zadeklarowana przez importera w zgłoszeniu celnym. Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania określił wyższą wartość celną importowanego towaru oraz niezaksięgowaną kwotę należności celnych z tytułu importu, a także kwotę ostatecznego cła antydumpingowego. Ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji zostały zaakceptowane przez organ odwoławczy.

Dla oceny zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia konieczne jest przedstawienie treści regulacji normatywnych mających zastosowanie przy ustalaniu wartości celnej towarów.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, to jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana.

2. Cena faktycznie zapłacona lub należna to całkowita płatność, która została lub ma zostać dokonana przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego stronie trzeciej na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności, które zostały lub mają zostać dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów.

Zgodnie z art. 74 UKC :

1. Jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a)-d) aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów. Na wniosek zgłaszającego kolejność stosowania ust. 2 lit. c) i d) zostaje zmieniona.

2. Zgodnie z ust. 1 wartością celną jest:

a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne lub podobne sprzedawane są na obszarze celnym Unii w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającymi; lub

d) wartość kalkulowana, która jest sumą: (i) kosztów lub wartości materiałów i wytworzenia lub innych procesów zastosowanych przy produkcji przywożonych towarów; (ii) kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Unii; (iii) kosztu lub wartości elementów, o których mowa w art. 71 ust. 1 lit. e).

3. Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie ust. 1, ustala się ją na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych ze wszystkimi następującymi zasadami i przepisami ogólnymi: a) porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu; b) artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu; c) niniejszym rozdziałem.

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny ( Dz.U.UE.L.2015.343.558 ), dalej jako "RW " stanowi w art. 140 ust. 1, że w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Treść ust. 2 stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.

Przepis art. 141 ust. 1 RW stanowi natomiast, że do ustalania wartości celnej przywożonych towarów zgodnie z art. 74 ust. 2 lit. a) lub b) kodeksu wykorzystuje się wartość transakcyjną identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i zasadniczo w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna.

Jeśli nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, wartość celną określa się na podstawie wartości transakcyjnej identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na innym poziomie handlu lub w innych ilościach. Taką wartość transakcyjną należy skorygować w celu uwzględnienia różnic wynikających z poziomu handlu lub ilości.

2. Należy dokonać korekty w celu uwzględnienia znaczących różnic w kosztach i opłatach między przywożonymi towarami a towarami identycznymi lub podobnymi, wynikających z różnic w odległościach i rodzajach transportu.

3. Jeżeli stwierdzono istnienie dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów identycznych lub podobnych, dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą z tych wartości.

4. Określenia "towary identyczne" i "towary podobne", w zależności od przypadku, nie obejmują towarów, które zawierają lub odzwierciedlają prace technicznoinżynieryjne, rozwojowe, artystyczne, projektowe oraz plany lub szkice, w stosunku do których nie dokonano korekty na mocy art. 71 ust. 1 lit. b) ppkt (iv) kodeksu, ponieważ prace te zostały przeprowadzone w Unii.

5. Wartość transakcyjna towarów wyprodukowanych przez inną osobę jest brana pod uwagę tylko wtedy, gdy nie można uzyskać wartości transakcyjnej dla identycznych lub podobnych towarów wytworzonych przez osobę będącą producentem towarów, których wartość celna ma zostać określona.

W niniejszej sprawie punktem wyjścia do powzięcia przez organy celne podejrzenia, że zadeklarowana wartość transakcyjna przedmiotowego towaru ( rowerów dziecięcych), objętego wskazanym zgłoszeniem celnym, nie jest całkowitą kwotą faktycznie zapłaconą lub należną , było porównanie informacji z systemu zgłoszeń celnych ALINA z okresu od 18 lutego 2021 r. do 29 listopada 2021 r. oraz informacji dostępnych w STIR , dotyczących transakcji finansowych między importerem a eksporterem w okresie od 24 lutego 2021 r. do 28 grudnia 2021 r. Z systemu ALINA wynikało , że importer złożył łącznie 8 zgłoszeń celnych o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu rowerów dziecięcych , których łączna zadeklarowana wartość wyniosła 156185,50 USD, a na podstawie STIR ustalono, że płatności wyniosły 338 555,20 USD.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że STIR to system teleinformatyczny izby rozliczeniowej , który został wprowadzony do systemu prawnego przepisami ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych ( Dz.U. z 2017 r. poz. 2491). Na podstawie art. 4 pkt 3 ) tej ustawy w ustawie Ordynacja podatkowa dodano Dział IIIB "Przeciwdziałanie wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych".

Jak wynika z akt sprawy, Dział Międzynarodowej Pomocy Administracji w Sprawach Celnych Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu zwrócił się do Generalnej Administracji Celnej Chińskiej Republiki Ludowej o pomoc administracyjną , na skutek której Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu poinformował Pomorski Urząd Celno- Skarbowy pismem z dnia 14 czerwca 2023 r., że władze celne Chin przekazały informację, że zidentyfikowały jedną przesyłkę i dokumenty, które odnoszą się do wniosku.

W aktach administracyjnych znajduje się przesłana przez władze celne Chin deklaracja celna z dnia 5 lutego 2021 r. ( dalej jako "deklaracja eksportowa") , która została przetłumaczona na język polski.

Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, deklaracja eksportowa, uzyskana od chińskich organów celnych, została uznana za dokument wprost dotyczący przedmiotowego towaru. Organ odwoławczy, zestawiając treść deklaracji eksportowej z kontrolowanym zgłoszeniem celnym uznał bowiem, że dane znajdujące się w obu dokumentach potwierdzają tożsamość importowanych towarów. Ustalony w ten sposób stan faktyczny skutkował ustaleniem wartości celnej towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych, z uwzględnieniem wartości towaru określonej w omawianej deklaracji eksportowej.

W ocenie Sądu takiego sposobu działania zaakceptować nie można z przyczyn przedstawionych poniżej.

Z kwestionowanej decyzji wynika, że organ odwoławczy stoi na stanowisku, że deklaracja eksportowa jest dokumentem dotyczącym przedmiotowego towaru. Wywodzi on, że wynika to z tożsamości eksportera, ilości i masy importowanego towaru, oznaczenia kontenera, formy dostawy i rodzaju transportu. W decyzji stwierdzono: "(...) ...przekazana na podstawie Umowy deklaracja eksportowa w zestawieniu ze zgłoszeniem celnym z 10.03.2021 r. umożliwiała dostatecznie potwierdzenie tożsamości towarów: (...)" ( str. 7 decyzji) oraz ""Wszelkie pozostałe dane dotyczące eksportowanego i importowanego towaru potwierdzają, że dokumenty te dotyczą tej samej dostawy i towaru" ( str. 13 decyzji). Znaczna część uzasadnienia kwestionowanej decyzji zawiera argumentację na poparcie stanowiska organu, że różnice w deklaracji eksportowej oraz w dokumentach dołączonych do zgłoszenia celnego nie mają znaczenia dla przyjęcia, że deklaracja eksportowa dotyczy towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Skoro organ uznał, że deklaracja eksportowa dotyczy przedmiotowego towaru, konsekwencją takiego stanowiska powinno być uznanie, że deklaracja eksportowa określa też jego wartość transakcyjną.

Podstawową metodą ustalania wartości celnej towaru jest metoda wartości transakcyjnej ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 985/20 ).

W ocenie Sądu orzekającego przepisu art. 140 RW nie można odczytywać w ten sposób, że w przypadku, gdy wartość transakcyjna nie została prawidłowo zadeklarowana przez zgłaszającego, a możliwe jest ustalenie wartości transakcyjnej, należy sięgać do ustalenia wartości towarów metodami zastępczymi na podstawie art. 74 UKC, jak w niniejszej sprawie uczyniono. Pierwszeństwo ma bowiem "wartość transakcyjna towarów" ( art. 70 UKC) , której nie można utożsamiać z "zadeklarowaną wartością transakcyjną", o której mowa w art. 140 RW. Zadeklarowana wartość transakcyjna może być bowiem wartością transakcyjną w rozumieniu art. 70 UKC , może też wartością transakcyjną nie być.

W niniejszej sprawie, mimo przyjęcia, że deklaracja eksportowa dotyczy przedmiotowego towaru, ustalono jego wartość stosując nie zasady określone w art. 70 UKC, lecz w art. 74 ust. 1 i 2 lit. a UKC.

Organ popełnił zatem błąd logiczny, bowiem z jednej strony przyjął, że deklaracja eksportowa jest dokumentem dotyczącym przedmiotowego towaru, a z drugiej strony oparł się na treści tego dokumentu dla ustalenia wartości towaru na podstawie wartości towarów identycznych w rozumieniu art. 74 ust.2 lit. a UKC.

Oczywiście tego rodzaju naruszenie samo w sobie nie może być podstawą do uwzględnienia skargi , bowiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wartość przedmiotowego towaru ustalona na podstawie wartości wskazanej w deklaracji eksportowej byłaby tymczasem taka sama, jak wartość transakcyjna towarów identycznych, ustalona w zaskarżonej decyzji.

Należy jednak zauważyć, że przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że deklaracja eksportowa dotyczy przedmiotowego towaru, budzi uzasadnione wątpliwości.

Należy podzielić pogląd skarżącej, że organ nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, czy deklaracja eksportowa dotyczy przedmiotowego towaru. Między treścią deklaracji eksportowej a dokumentami dołączonymi do zgłoszenia celnego istnieje szereg rozbieżności , które organ co prawda ocenił, lecz skoncentrował się na wyjaśnianiu braku znaczenia rozbieżności wpisów, nie zaś na fakcie, że rozbieżności te są liczne i dotyczą kilku ważnych kwestii. Rozbieżność dotyczyła przede wszystkim numeru faktury handlowej, którą to okoliczność organ uznał za nieistotną i w merytoryczny sposób się do niej nie odniósł. Podkreślić należy, że organ nie kwestionował (poza zadeklarowaną wartością towaru) wiarygodności faktury handlowej nr [...] z dnia 28 stycznia 2021 r. , załączonej do zgłoszenia celnego. W deklaracji eksportowej wskazano z kolei na fakturę handlową nr [...], którą organ uznał za dotyczącą przedmiotowego towaru. Z takiego stanowiska organu odwoławczego wynika zatem, że organ przyjął, że w stosunku do tego samego towaru wystawiono dwie różne faktury, o różnych numerach , a założenie takie należy uznać za oczywiście nieprawidłowe. Organ nie wyjaśnił także, na jakiej podstawie przyjął, że obie faktury dotyczą tego samego zamówienia z dnia 4 września 2020 r., a także, że dotyczą one zamówienia z tej właśnie daty. Istnieją też znaczące rozbieżności w określeniu warunków dostawy i numerze dokumentu przewozowego.

Podkreślić należy, że dokumenty uzyskane zgodnie z umową między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych ( Dz.U..UE.L.2004.375.20, dalej jako" Umowa" ), która weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2005 r. , mogą być – zgodnie z jej art. 17 ust.3 – wykorzystane w postępowaniach administracyjnych. Dokumenty uzyskane w ramach wskazanej pomocy są dowodem , który podlega - tak jak inne dowody - ocenie organów administracji. Organy celne, które uzyskały tego rodzaju dokumenty nie są zwolnione z prawidłowej oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Tymczasem organ odwoławczy oparł swoje ustalenia na treści deklaracji eksportowej, pomijając spójne w treści dokumenty dołączone do zgłoszenia celnego oraz dokumenty przedłożone przez skarżącą w toku postępowania- w tym w zakresie numeru faktury czy kolejowego listu przewozowego. Organ nie kwestionuje wiarygodności tych dokumentów, jednocześnie czyniąc faktyczne ustalenia jedynie w oparciu o deklarację eksportową, z uwagi na zgodność danych co do ilości i rodzaju towaru czy numeru kontenera.

Skarżąca domagała się w toku postępowania podjęcia działań zmierzających do uzyskania większej ilości informacji dotyczących deklaracji eksportowej i materiałów źródłowych, w szczególności przedłożenia faktury , której numer przywołano w deklaracji eksportowej. Podjęcia tych działań organy odmówiły. Postanowienia Umowy nie stały jednak na przeszkodzie zwróceniu się do chińskiej administracji celnej o przesłanie dodatkowych informacji czy dokumentów, które pozwoliłyby na jednoznaczne wyjaśnienie, czy deklaracja eksportowa, odwołująca się do faktury o innym numerze niż dołączona do zgłoszenia celnego, dotyczy przedmiotowego towaru.

Należy ponadto zwrócić uwagę na fakt, że z akt sprawy nie wynika w istocie, z jakim właściwie pytaniem do chińskich organów celnych zwróciły się polskie organy celne. Znajdująca się w aktach administracyjnych korespondencja - pismo Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu Działu Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej w Sprawach Celnych z dnia 14 czerwca 2023 r., skierowane do Pomorskiego Urzędu Celno- Skarbowego, nawiązuje bowiem jedynie do samego wniosku o pomoc administracyjną. Wniosek o tę pomoc nie został dołączony do akt sprawy. W piśmie z dnia 14 czerwca 2023 r. mowa jest też o piśmie Generalnej Administracji Celnej ChRL z dnia 7 czerwca 2023 r. , zawierającym odpowiedź na wniosek, przy czym w aktach administracyjnych dołączonych do akt niniejszej sprawy brak jest tłumaczenia tego pisma na język polski, będącego jest językiem urzędowym. Tłumaczenie znajduje się w aktach administracyjnych dołączonych do akt sprawy sygn. akt III SA/Gd 396/24 tutejszego Sądu. Odpowiedź nawiązuje jedynie do sygnatur pism wystosowanych przez polskie organy celne i na jej podstawie nie jest możliwe stwierdzenie, jakiego rodzaju dokumenty strona polska pozyskała.

Izba Administracji Skarbowej we Wrocławiu w swoim piśmie wskazała natomiast , że władze celne Chin poinformowały, że zidentyfikowały jedną przesyłkę i dokumenty, które odnoszą się do wniosku. Mowa jest – co należy podkreślić - o dokumentach, nie zaś o dokumencie, a w aktach administracyjnych znajduje się jedynie jeden dokument , który miałby dotyczyć przedmiotowego zgłoszenia celnego, czyli omawiana deklaracja eksportowa. Tylko ten dokument został przetłumaczony na język polski.

Powyższe okoliczności wzmacniają wątpliwości , czy deklaracja eksportowa, tak różna w wielu aspektach od dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego, dotyczy przedmiotowego towaru.

Należy też ponadto zwrócić uwagę , że z pisma Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni Trzeciego Działu Postępowania Celnego z dnia 31 lipca 2023 r. , skierowanego do Wydziału Analiz, Kontroli i Obrotu Towarowego, Prognoz, Sprawozdawczości i Wymiany Informacji Międzynarodowej wynika , że importer w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2023 r. dokonał 17 zgłoszeń celnych towaru od eksportera. Organ odwoławczy wskazując, że porównano informacje z systemu zgłoszeń celnych ALINA z okresu od 18 lutego 2021 r. do 29 listopada 2021 r. oraz informacje dostępne w STIR za okres od 24 lutego 2021 r. do 28 grudnia 2021 r. nie wyjaśnił natomiast, dlaczego takie właśnie przedziały czasowe przyjęto do porównania i z jakich przyczyn nie pokrywają się one ze sobą.

Organ nie dokonał także żadnej konkretnej analizy możliwości przyporządkowania wpłat dokonanych przez importera na rzecz eksportera do poszczególnych zgłoszeń celnych we wskazanym przez siebie okresie, szczególnie w kontekście przyjętego założenia, że dokonane rzeczywiste płatności przekraczały deklarowaną wartość towarów. O ile kwoty przekazywane przez importera eksporterowi miałyby być "nadpłacane" , przypisana przedmiotowemu zgłoszeniu celnemu "nadwyżka" powinna mieć odzwierciedlenie w dokonanych wpłatach ( przedpłatach).

W dokonanych ustaleniach brak jest też informacji, czy wartość towarów objętych pozostałymi zgłoszeniami celnymi, dokonanymi w przyjętym przez organ okresie, także została zakwestionowana, co mogłoby mieć znaczenie dla rzetelnego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie.

Wbrew przekonaniu organu z powyższych względów nie zostało w sposób nie budzący wątpliwości ustalone, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym był tym towarem, o którym mowa w deklaracji eksportowej.

Stwierdzić także należy- odnosząc się do ustalenia wartości celnej przedmiotowego towaru metodą zastępczą - że z przywołanego wyżej art. 141 ust. 1 RW wynika, że przy ustalaniu zastępczej wartości towaru na podstawie wartości transakcyjnej towarów identycznych lub towarów podobnych wykorzystuje się wartość towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i zasadniczo w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna. Organ odwoławczy w żaden sposób nie umotywował swego stanowiska w tym zakresie.

Organ celny przy ustalaniu wartości celnej towaru metodą zastępczą ma też obowiązek sprawdzenia, czy istnieją inne wartości transakcyjne towarów identycznych lub podobnych , bowiem- jak wynika z art. 141 ust. 3 RW- dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą z ustalonych wartości. Z kontrolowanej decyzji nie wynika w żaden sposób, by czynione były ustalenia dotyczące istnienia innych wartości transakcyjnych towarów identycznych lub podobnych, a istnienie takich wartości mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie, skoro przyjmuje się najniższą z tych wartości.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny nie został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości , dowody omówiono i oceniono w sposób niepełny i wewnętrznie sprzeczny. Oczywiste jest natomiast, że tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny może stać się podstawą do wydania niewadliwej merytorycznie decyzji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. , uwzględnił skargę.

Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy będzie miał na uwadze powyższe wskazania.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( tj. Dz.U. z 2023 r., poz.1935 ze zm.). Na zasądzoną kwotę składa się wpis od skargi w wysokości 1969 zł, opłata za pełnomocnictwo 17 zł i wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 5400 zł.