Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 115/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: uwzględniono skargę w części, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Szubinie Damiana Sienkiewicza sprawy ze skargi S. G. z siedzibą w Ł. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku S. G. z siedzibą w Ł. z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność organu, w zakresie opisanym w pkt 1 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta do załatwienia wniosku z [...] czerwca 2023 r., 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz S. G. w Ł. kwotę [...](sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 5 czerwca 2023 r. Stowarzyszenie [...] (skarżące stowarzyszenie) zwróciło się do Burmistrza Łabiszyna o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii umowy, w oparciu o którą Gmina Łabiszyn udostępnia [...] Szpitalowi [...] (placówce) pomieszczenia znajdujące się w budynku przy ul. [...], na potrzeby prowadzenia Poradni [...]. We wniosku wskazano sposób udostępnienia żądanej informacji (drogą elektroniczną na wskazany adres e-mail).

Pismem z [...] czerwca 2023 r. skarżące stow arzyszenie wniosło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. (SKO), za pośrednictwem Burmistrza Miasta, ponaglenie na bezczynność Burmistrza Miasta w sprawie ww. wniosku, bowiem do dnia złożenia ponaglenia organ nie odpowiedział na ten wniosek.

Przekazując ponaglenie do SKO Burmistrz Miasta poinformował ten organ m.in., że wnioskowanej informacji nie udostępnił, ponieważ jej nie posiada.

W odpowiedzi z [...] czerwca 2023 r. SKO wyjaśniło, że w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, w przypadku jej nieudostępnienia lub niewydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wnioskodawcy przysługuje skarga na bezczynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego, która nie musi być poprzedzona ponagleniem.

Pismem z dnia 3 lipca 2023 r. Burmistrz Łabiszyna wystosował do skarżącego stowarzyszenia wezwanie do zaprzestania naruszania dóbr osobistych. W obszernej treści wezwania, koncentrującej się na krytyce działalności stowarzyszenia godzącej

w ocenie organu w jego cześć, dobre imię i wizerunek, organ nadmienił między innymi, że nie jest dysponentem informacji będącej przedmiotem wniosku stowarzyszenia, a więc brak było obowiązku jej udostępnienia i organ nie pozostaje w związku z tym w bezczynności.

W skardze z 6 lipca 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Bydgoszczy Stowarzyszenie [...] (wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Starostę Żnińskiego pod nr [...]) zarzuciło Burmistrzowi Łabiszyna bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku z dnia 5 czerwca 2023 r. Podkreśliło, że treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu, zaś do dnia złożenia skargi organ nie zrealizował tego obowiązku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci wezwania z dnia 3 lipca 2023 r. na okoliczność, że poinformował skarżące stowarzyszenie o tym, że nie dysponuje żądaną informacją, oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu organ podniósł, że gmina nie ma zawartej jakiejkolwiek umowy z placówką na jakiekolwiek pomieszczenia, wnioskowana informacja nie została nigdy wytworzona, o czym poinformowano skarżące stowarzyszenie w wezwaniu z dnia 3 lipca 2023 r.

W piśmie procesowym z dnia 30 stycznia 2024 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik organu wskazał, że wezwanie z dnia 3 lipca 2023 r. zostało doręczone skarżącemu stowarzyszeniu w dniu 4 lipca 2023 r., a więc w dniu wniesienia skargi (6 lipca 2023 r.) stowarzyszenie dysponowało odpowiedzią na wniosek polegającą na wyjaśnieniu, że organ nie dysponuje wnioskowaną informacją.

W piśmie procesowym z 2 lutego 2024 r. skarżące stowarzyszenie wniosło o pilne rozpatrzenie skargi, wymierzenie grzywny organowi, przyznanie skarżącemu kosztów postępowania oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:

- wydruku z ekranu strony internetowej placówki,

- wniosku do SP ZOZ Przychodni w [...] o udostępnienie informacji z dnia 18 maja 2023 r. wraz z odpowiedzią na ten wniosek i kopią umowy pomiędzy SP ZOZ a placówką,

- odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 27 marca 2023 r. (kopie umów zawartych przez Burmistrza z prywatnym przedsiębiorcą)

- pisma Burmistrza Łabiszyna z dnia 11 stycznia 2024 r.

Stowarzyszenie przywołało szereg okoliczności, które w jego ocenie świadczą

o nadużyciach Burmistrza w zakresie udostępniania lokali nieruchomości wchodzącej

w skład zasobu gminnego podmiotom wykonującym usługi z zakresu publicznej i niepublicznej opieki zdrowotnej. Podtrzymano stanowisko, że organ nie wywiązał się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej.

W dalszych pismach procesowych (z 14 lutego 2024 r., 4 czerwca 2024 r.) pełnomocnik organu, podtrzymał stanowisko, że organ nie dysponuje umową wskazaną we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a nadto w dacie wniesienia skargi nie pozostawała w bezczynności. Wobec udzielenia informacji w piśmie do skarżącego Stowarzyszenia z 3 lipca 2024 r.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 18 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę w całości i podkreślił, że nie można uznać za prawidłowe załatwienie wniosku złożonego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez informację o niedysponowaniu informacją w piśmie organu z dnia 3 lipca 2023 r., stanowiącego wezwanie do zaniechania naruszeń dóbr osobistych organu. Na pytanie Sądu pełnomocnik oświadczył, że nie wie, czy organ dysponuje wnioskowaną umową, a jeżeli dysponuje nią inny podmiot, to organ winien przekazać wniosek zgodnie z właściwością wraz z poinformowaniem stowarzyszenia, jak taki dokument zawierający informacje związane z gospodarowaniem majątkiem gminnym może uzyskać bądź sam uzyskać dokument i udostępnić go wnioskodawcy. Jest to bowiem obowiązek organu stanowiącego gminy wynikający z przepisów ustawowych.

Biorący w sprawie udział na prawach strony Prokurator wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na udzielenie przez organ odpowiedzi w piśmie z 3 lipca 2023 r. – zatem przed wniesieniem skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie w części, aczkolwiek zarzuty i argumentacja strony skarżącej tylko częściowo okazały się zasadne.

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej "p.p.s.a."). w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłość. Z bezczynnością organu mamy do czynienia, gdy w ustalonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.

W kontrolowanej sprawie skarżące Stowarzyszenie domagało się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U z 2022 r., poz. 902 – dalej "u.d.i.p."). Ustawa ta reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.

Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W świetle powyższego Burmistrz Łabiszyna jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, niewątpliwie jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, którą dysponuje.

Odnośnie samego pojęcia informacji publicznej art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez zobowiązane podmioty wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p. udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności

o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują. Informację o jakiej mowa stanowią więc wszelkie dane o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego. W zakres tego pojęcia wpisują się materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2015 r., sygn. IV SAB/Po 16/15, oraz powołane tam orzecznictwo – dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego nie budzi wątpliwości i niesporna między stronami postępowania pozostaje okoliczność, że umowy cywilnoprawne związane z dysponowaniem nieruchomościami należącymi do zasobu gminnego, zawierane przez władze gminne z innymi podmiotami na przykład w celu użyczenia tych nieruchomości lub części tych nieruchomości (lokali) innym podmiotom, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 pkt 1 u.d.i.p., podlegającą udostępnieniu na zasadach opisanych w tej ustawie. Tym samym, także przesłanka przedmiotowa jest w tej sprawie spełniona.

Formy aktywności organu wobec wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikają wprost z przepisów u.d.i.p. Ustawa stanowi, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia.

Zgodnie z kolei z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w sytuacji gdy żądana informacja jest informacja publiczną, którą podmiot zobowiązany nią dysponuje, ale stwierdza, że nie może jej udostępnić z określonych przez ustawodawcę powodów – powstaje obowiązek wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej podmiot zobowiązany (art. 5 u.d.i.p.), lub o umorzeniu postępowania gdy zaistnieją przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Również w wypadku ustalenia, że żądana informacja jest informacją publiczną o charakterze przetworzonym, a wnioskodawca - pomimo wezwania - na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie wykazał, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wówczas prawidłową formą załatwienia wniosku jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

W sytuacji natomiast gdy podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, lub informacja jest już udostępniona publicznie zgodnie z przepisami prawa (u.d.i.p. lub innych ustaw), czy też z treści wniosku wynika wprost, że nie stanowi on w istocie realizacji prawa do informacji publicznej w trybie u.d.i.p. – właściwą formą odpowiedzi na wniosek jest pismo informacyjne. Przy czym winno ono być jednoznaczne w swej treści, kierowane do wnioskodawcy ze wskazaniem wniosku i żądania, do którego organ się odnosi oraz konkretnych zindywidualizowanych przyczyn takiej formy odpowiedzi na wniosek o udostepnienie informacji publicznej. Właściwa realizacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. W przeciwnym wypadku doszłoby do zdeprecjonowania idei dostępu do informacji publicznej, której założeniem jest jawność działań władzy publicznej. Przedstawienie informacji zupełnie innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 kwietnia 20244. Sygn. II SAB/Łd 11/24.)

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ma zatem miejsce w sytuacji, gdy podmiot ten, w ustawowo określonym terminie, nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach tej ustawy i wyżej wskazanych.

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarżące Stowarzyszenie, wnioskiem z dnia 5 czerwca 2023 r., domagało się od Burmistrza Łabiszyna udostępnienia konkretnej informacji publicznej w postaci: "kopii umowy, w oparciu o którą Gmina Łabiszyn udostępnia [...] Szpitalowi [...] pomieszczenia znajdujące się w budynku przy ul. [...], na potrzeby prowadzenia Poradni [...]". Zgodnie z wcześniejszymi rozważaniami wniosek skierowany został do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a także zawierał żądanie udostępnienia informacji o charakterze informacji publicznej.

W tej sytuacji Burmistrz Łabiszyna, w ustawowym 14-dniowym terminie od dnia wpływu wniosku (tj. 6 czerwca 2023 r.) winien podjąć adekwatne działanie względem wniosku, zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy niesporne pozostaje, że w ustawowym terminie Burmistrz Łabiszyna nie podjął żadnych czynności zmierzających do zrealizowania, zgodnie z przepisami u.d.i.p., prawa skarżącego Stowarzyszenia do uzyskania dostępu do objętej wnioskiem konkretnej i jednostkowej informacji publicznej. Nawet po wniesieniu przez wnioskodawcę ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie do SKO w Bydgoszczy 21 czerwca 2023 r. (pomijając zbędność tej czynności, bowiem procedura ta nie ma zastosowania w sprawach o dostęp do informacji publicznej) organ gminy nadal nie odpowiedział wprost i jednoznacznie Stowarzyszeniu na wniosek w zakresie spornej informacji publicznej.

Niezasadne jest jednocześnie stanowisko organu prezentowane w toku postępowania sądowego, że w dacie złożenia przez Stowarzyszenie [...] niniejszej skargi (tj. 6 lipca 2023 r.) – organ nie pozostawał w bezczynności. Udzielił bowiem, jak wywodzi, odpowiedzi, że nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji w skierowanym do Stowarzyszenia wezwaniu z 3 lipca 2023 r.

Po pierwsze błędna jest ocena organu o "bezzasadności wniosku" wyrażona w odpowiedzi na skargę w związku z tym, że Gmina nie ma zawartej jakiejkolwiek umowy z [...] Szpitalem [...] na jakiekolwiek pomieszczenia, a w szczególności znajdujące się w budynku przy ul. [...]. Ta bowiem okoliczność w żadnym stopniu nie niweczy charakteru informacji publicznej przedmiotowej informacji. Organ pominął to, że ww. budynek należy do majątku gminy, zatem z pewnością dokumenty i czynności prawne w np. zakresie dysponowania jego pomieszczeniami na rzecz podmiotów prywatnych - mieszczą się kategorii informacji publicznej. Przy czym sam tylko fakt "niewytworzenia" żądanej wnioskiem informacji publicznej, czyli tu niezawarcie przez gminę bezpośrednio ze wskazanym podmiotem leczniczym umowy, dotyczącej udostępniania pomieszczeń na potrzeby prowadzenia poradni [...], nie stanowi o bezzasadności wniosku.

Sąd zważył, że w oparciu o analizę zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, w tym przedłożonej ze skargą oraz na wezwanie Sądu, brak jest podstaw, aby kwestionować zgodność ze stanem rzeczywistym twierdzenia organu, że Gmina Łabiszyn nie ma zawartej jakiejkolwiek umowy z [...] Szpitalem [...] na jakiekolwiek pomieszczenia, a w szczególności znajdujące się w budynku przy ul. [...]". Ta okoliczność nie wyczerpuje jednak istoty sprawy, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.

Obowiązkiem organu w tej sytuacji było bowiem, w terminie określonym przepisami u.d.i.p., udzielenie wnioskodawcy w formie pisma konkretnej i rzeczowej informacji w sprawie objętej wnioskiem z 5 czerwca 2023 r. Dotyczy to zatem także posiadanych przez organ informacji czy i z jakim podmiotem Gmina zawarła umowę dotyczącą udostępnienia przedmiotowych pomieszczeń w ww. budynku gminnym. Należy bowiem przypuszczać, że ten przedsiębiorca, w oparciu o kolejną umowę udostępnił [...] Szpitalowi [...] pomieszczenia w budynku przy ul. [...] w Ł. na potrzeby prowadzenia poradni [...].

Z wskazanych powodów, Sąd nie podziela stanowiska organu, zgodnie z którym stwierdzenie zawarte na stronie 4 wezwania Burmistrza Łabiszyna z 3 lipca 2023 r. (znak OR.033.47.2023), że organ nie jest dysponentem przedmiotowej informacji, a zatem nie ma obowiązku jej udostępniać – uchyliło stan bezczynności organu w niniejszej sprawie.

Po pierwsze podkreślenia wymaga, że wskazane przez Burmistrza Łabiszyna wezwanie z 3 lipca 2023 r. skierowane do skarżącego Stowarzyszenia [...], ewidentnie nie stanowi odpowiedzi podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 5 czerwca 2023 r. udzielonej w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Pismo to stanowi bowiem wezwanie strony skarżącej do zaniechania naruszenia dóbr osobistych Gminy Łabiszyn jako osoby prawnej, w trybie przepisów art. 24 § 1 w zw. z art. 23 i art. 43 Kodeksu cywilnego, do:

- zaniechania rozpowszechniania nierzetelnych i zmanipulowanych informacji na temat Gminy i jej organów, które godzą w dobra osobiste,

- usunięcia kub sprostowania treści zamieszczonych na portalu społecznościowym Facebook na profilu prowadzonym przez Stowarzyszenie pod nazwą "Stowarzyszenie [...]" postów przedstawiających nierzetelne i zmanipulowane informacje, które zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu do tego pisma,

- usunięcia z nazwy ww. profilu prowadzonego przez Stowarzyszenie zwrotów odnoszących się do nazwy "Gmina Łabiszyn", która w zestawieniu z publikowanymi na tym profilu informacjami godzi w dobra osobiste Gminy, a także w związku z tym, że nazwa (dobro osobiste) gminy jest wykorzystywana przez Stowarzyszenie bez zgody Gminy Łabiszyn jako osoby prawnej,

w terminie 7 dni od doręczenia wezwania – pod rygorem podjęcia dalszych kroków prawnych.

Na stronie 4 uzasadnienia tego pisma odnosząc się do postu dotyczącego bezczynności organu i ponaglenia do SKO marginalnie zawarto stwierdzenie, że gmina Łabiszyn oraz jej organy nie są dysponentem informacji, o którą Stowarzyszenie wnosiło w piśmie z dnia 5 czerwca 2023 r., a zatem nie miały obowiązku jej udostępnić i tym samym nie pozostawały w bezczynności. Takiej treści zdawkowa wypowiedź zawarta w uzasadnianiu wezwania gminy jako osoby prawnej - stanowiącym czynność w sferze prawa cywilnego z pewnością nie stanowi wymaganej ustawowo od organu władzy publicznej reakcji na wniosek obywatela (lub innego podmiotu) o udostępnienie skonkretyzowanej informacji publicznej

Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej

i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Niewątpliwie tryb udostępniania informacji publicznej, regulowany na podstawie art. 61 ust. 3 Konstytucji RP na podstawie ustawy, stanowi realizację prawa publicznego.

W myśl art. 3 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Jak już wskazano, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy to Burmistrz Łabiszyna jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jako organ władzy publicznej, którym w rozumieniu tego przepisu są też organy samorządu terytorialnego - gminy, powiatu i województwa. Z pewnością zatem podmiotem zobowiązanym do udzielenia wnioskodawcy informacji publicznej nie była Gmina Łabiszyn jako osoba prawna.

W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy należy jednocześnie podkreślić, że w art. 4 ustawodawca wśród podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej poza organami władzy publicznej, uwzględnił także szereg innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (ust. 1 pkt 5). Zgodnie z ust. 3 art. 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

Informacja publiczna, o której udostępnienie wystąpiło skarżące Stowarzyszenie we wniosku z 5 czerwca 2023 r. dotyczyła majątku publicznego w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. czyli majątku jednostki samorządu terytorialnego – Gminy Łabiszyn.

Niesporna pomiędzy stronami pozostaje okoliczność, że budynek położony w Łabiszynie przy ul. [...] stanowi własność Gminy, co znajduje potwierdzenie w treści dokumentów publicznych przedłożonych w postępowaniu sądowym przez Burmistrza Łabiszyna (kw nr [...]).

Strona skarżąca wnioskowała o udostępnienie: "kopii umowy, w oparciu o którą Gmina Łabiszyn udostępnia [...] Szpitalowi w [...] pomieszczenia znajdujące się w tym budynku na potrzeby prowadzenia poradni [...]. Jeżeli zatem Gmina ani też gminne jednostki organizacyjne lub osoby prawne nie zawarły z tym podmiotem żadnej umowy dotyczącej udostępnienia im przedmiotowych pomieszczeń, to organ winien bez zbędnej zwłoki w terminie nie dłuższym niż 14 dni takiej informacji wnioskodawcy udzielić. Nie oznacza to jednak, że organ nie był w posiadaniu informacji jakiemu podmiotowi i na jakiej podstawie te pomieszczenia udostępnił (nieodpłatna umowa użyczenia na czas nieoznaczony lokali o łącznej powierzchni 282,60 m2 z 1 czerwca 2022 r. pomiędzy Gminą Łabiszyn a "[...]" z siedzibą w G. na cele prowadzenia działalności leczniczej k. 98-99 akt sądowych) w taki sposób, że możliwe było ich dalsze udostępnienie osobom trzeciemu. W myśl § 5 umowy, biorący do używania zobowiązał się używać przedmiot użyczenia zgodnie z jego przeznaczeniem oraz utrzymania go w należytym stanie (ust. 1). Zgodnie z ust. 2 biorący do używania nie może oddawać przedmiotu użyczenia do korzystania osobom trzecim, z wyjątkiem podmiotów prowadzących działalność leczniczą. Oznacz to zatem, że Gmina Łabiszyn umożliwiła osobie biorącej do używania (przedsiębiorca prywatny) oddanie tego przedmiotu nieodpłatnego użyczenia (lokali w budynku gminnym) do korzystania dowolnym podmiotom trzecim prowadzącym działalność leczniczą. Umowa nie określa żadnych dodatkowych warunków w tym zakresie).

Te informacje publiczne dotyczą bezpośrednio przedmiotu wniosku, i jeżeli organ nie posiada informacji o umowie łączącej te dwa dalsze podmioty winien wskazać, je jako podmioty mogące dysponować informacją publiczną na temat podstaw udostępnienia majątku gminy prywatnemu podmiotowi leczniczemu i dysponowania tym majątkiem. Podkreślenia w tym miejscu wymaga bowiem, że w opisanym stanie faktycznym zarówno A. Ł. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...] jak również każda osoba trzecia, której przedsiębiorca udostępnił do dalszego korzystania powierzony majątek gminny – pozostają podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej związanej z wykorzystaniem tego majątku – zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. Ostatni z tych przepisów stanowi bowiem, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach.

Oznacza to zatem, że posiadaczem tych informacji muszą być zarówno ww. przedsiębiorca, któremu Gmina bezpośrednio użyczyła lokale na terenie nieruchomości gminnej na cele ogólnie rozumianej działalności leczniczej, jak również inne podmioty, którym przedsiębiorca ten rozdysponował użyczone mienie Gminy Łabiszyn.

W konsekwencji z pewnością dotyczy to również podmiotu określanego w tej sprawie jako "[...] Szpital [...]", który prowadzi w przedmiotowych pomieszczeniach poradnię [...].

Z tych powodów na skutek doręczenia skarżącemu Stowarzyszenia powyżej wskazanego pisma Gminy Lubicz, nie mógł ustać ustał stan bezczynności Burmistrza wobec wniosku strony skarżącej z 5 czerwca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wobec tego nie budzi wątpliwości Sądu, że organ pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi w tym przedmiocie do sądu administracyjnego. Nie zaistniała zatem podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jak wskazywał organ w piśmie z 4 czerwca 2024 r. oraz prokurator, ale do jej uwzględnienia.

Argumentacja skarżącego Stowarzyszenia, że organ do dnia wniesienia skargi nie udzielił odpowiedzi na wniosek, okazała się zasadna. Chybione jednak jest stanowisko, jakoby organ miał obowiązek poszukiwania wnioskowanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej, czy też nawet jej uzyskanie i udostępnienie wnioskodawcy. Taki obowiązek z przepisów u.d.i.p. Także ocena skarżącego Stowarzyszenia, że Burmistrz na podstawie obowiązujących przepisów prawa winien posiadać wskazaną informację publiczną pozostaje bez wpływu na obowiązki organu wynikające z przepisów u.d.i.p. dotyczące jedynie procedury i trybu udostępniania informacji publicznej, w której posiadaniu organ pozostaje. Nawet zatem, jeżeli danej informacji nie posiada, mimo, że powinien nią dysponować, to nie można twierdzić, że pozostaje w bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej, gdy wcześniej skutecznie pisemnie poinformuje wnioskodawcę, że danej informacji publicznej nie posiada i jaki podmiot faktycznie może nią dysponować. Umożliwia to wówczas wnioskodawcy ewentualne zwrócenie się do właściwego podmiotu celem pozyskania interesującej go informacji publicznej.

Należy również zważyć, że niezasadne jest oczekiwanie Stowarzyszenia, że w takiej sytuacji obowiązkiem organu, byłoby uzyskanie innych dokumentów bądź też ustalenie podmiotu właściwego do ich udostępnienia i przekazanie mu tego wniosku. Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej zasadniczo nie jest bowiem postępowaniem administracyjnym toczącym się na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Jego istotą jest bowiem proste, odformalizowane i jak najszybsze umożliwienie uzyskania informacji publicznej przez obywatela. Z woli ustawodawcy jedynie w przypadkach gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia będącej w posiadaniu danego podmiotu informacji publicznej lub do umorzenia postępowania, wszczynane jest postępowanie administracyjne kończące się wydaniem decyzji administracyjnej.

W okolicznościach niniejszej sprawy, w której skarga obejmuje bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii umowy cywilnoprawnej określonej we wniosku co do podmiotów i przedmiotowo tj umowy na podstawie której nastąpiło udostępnienie przez gminę określonego majątku gminnego na określony cel i wskazanemu podmiotowi, odpowiedź w przedmiocie tego wniosku Burmistrz udzielił dopiero w odpowiedzi na skargę, a jej właściwe dla treści wniosku i dostateczne uzupełnienie nastąpiło w toku postępowania sądowego w odpowiedzi na wezwanie Sądu (vide pismo organu z 14 lutego 2024 r.), którego odpis doręczono stronie skarżącej.

Za niezrozumiały jednocześnie w tej sytuacji należy uznać dalsze podtrzymywanie żądania uzyskania i przedłożenia przez organ umowy, której nie zawarł, a ewentualnie może ona określać dysponowanie lokalami gminnymi przez przedsiębiorcę, któremu Gmina je użyczyła (na podstawie umowy z 1 czerwca 2022 r., którą dołączono do pisma, a która nadto była znana stronie skarżącej. Nie zasługuje też na uwzględnienie stanowisko sugerujące de facto, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie u.d.i.p. strona ma prawo, w sposób ogólny, domagać się wyjaśniania budzących jej wątpliwości okoliczności co do działalności organu, tutaj: szeroko opisanej w piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2024 r. Tryb dostępu do informacji publicznej służy uzyskaniu konkretnej informacji opisanej wyraźnie we wniosku (w niniejszej sprawie: przedmiotowej umowy), a nie dyscyplinowaniu organu przez kwestionującą sposób jego działania stronę.

Decydujące znaczenie dla możliwości stwierdzenia po stronie organu bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma termin załatwienia tego wniosku. Z akt niniejszej sprawy niezbicie wynika, że wniosek dotarł do organu 6 czerwca 2023 r., a więc ustawowy termin na jego załatwienie upływał z dniem 20 czerwca 2023 r. Do czasu zaskarżenia bezczynności do Sądu organ pozostawał w bezczynności wobec wniosku skarżącego stowarzyszenia, o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W punkcie drugim sentencji, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, dostępny jw.). Chodzi tu o naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (vide: B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. W istocie, w przepisanym terminie organ nie zareagował na wniosek. Dzień po jego przekroczeniu do organu wpłynęło ponaglenie, które Burmistrz przekazał organowi wyższego stopnia i od tego momentu pozostawał w błędnym przeświadczeniu, że do momentu jego rozpoznania przez SKO Burmistrz nie powinien podejmować on jakichkolwiek czynności związanych z wnioskiem. Potem skierował do stowarzyszenia pismo z dnia 3 lipca 2023 r., w którym jedynie nadmienił, niejako przy okazji, o przyczynie nieudostępnienia informacji. Okoliczność powyższa nie świadczy w ocenie Sądu o rażącym naruszeniu prawa, a raczej o niefrasobliwości procesowej organu w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, której skutki nie dają się zakwalifikować jako nad wyraz dotkliwe dla interesu społecznego, a do tego nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawa. Organ pozostał w błędnym przeświadczeniu, że doręczenie skarżącemu stowarzyszeniu pisma z dnia 3 lipca 2023 r. stanowi o załatwieniu jego wniosku, co w istocie nastąpiło dopiero na etapie postępowania sądowego, o czym w następnym akapicie.

Sytuacja procesowa ukształtowała się w niniejszej sprawie w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność, na etapie postępowania sądowej, podmiot zobowiązany załatwił wniosek skarżącego stowarzyszenia w prawidłowej formie (poinformował je o niedysponowaniu żądanym dokumentem). Wskazać należy, że od momentu wniesienia skargi, tj. w odpowiedzi na skargę, w pismach procesowych z dnia 30 stycznia 2024 r. (k. 66 akt s.), 14 lutego 2024 r. (k. 117 akt s.) oraz 4 czerwca 2024 r. (k. 168 akt s.) organ prezentował konsekwentne stanowisko, że wnioskowana informacja nie istnieje. Każde z wymienionych pism zostało doręczone stronie skarżącej, toteż należy założyć, że powzięła ona świadomość o sposobie rozpoznania wniosku i nie ma obecnie podstaw do zobowiązywania organu do jego rozpatrzenia. Tym samym przyjąć należy, że organ w całości załatwił wniosek o udostępnienie informacji publicznej i przestał pozostawać w bezczynności (została ona konwalidowana na etapie postępowania sądowego). To zaś oznacza, że brak jest podstaw do zobowiązywania organu do załatwienia tego wniosku. Postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku w tym zakresie podlegało więc umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Na marginesie można dodać, że skarżące stowarzyszenie na żadnym etapie postępowania, również na wyraźne pytanie Sądu na rozprawie, nie kwestionowało stanowiska, że wnioskowana umowa nie została zawarta.

W piśmie z 2 lutego 2024 r. skarżąca rozszerzyła skargę m.in. o wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., w tej części skargę jako niezasadną należało oddalić, na mocy art. 151 p.p.s.a. Grzywna jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Jak wyjaśniono przy okazji rozważań co do kwalifikacji stwierdzonej bezczynności jako zaistniałej w warunkach rażącego naruszenia prawa, w tym przypadku nie ma podstaw do przyjęcia, by do takiego drastycznego przypadku zwłoki doszło.

O zwrocie kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) Sąd orzekł w punkcie piątym sentencji wyroku, w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.