Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 710/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119, art. 122 i n
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku usunięcia odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., działając w trybie art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, nakazało J. D., właścicielowi nieruchomości położnej w miejscowości B. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr 1, usunięcie z jego terenu wymienionych dokładnie odpadów z procesów termicznych, z budowy, remontu i demontażu obiektów budowlanych oraz zużytych opon.

Wobec braku wykonania nałożonego obowiązku Wójt Gminy P. w dniu [...] r. wezwał stronę do wykonania wymienionej powyżej decyzji, informując jednocześnie, że jej niewykonanie skutkować będzie wszczęciem postępowania egzekucyjnego i nałożeniem grzywny w celu przymuszenia ewentualnie obciążenia kosztami wykonania zastępczego.

W dniu [...] r. Wójt Gminy P. wystawił wobec J. D. tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, który doręczono skarżącemu w dniu [...]r.

Wobec dalszego braku wykonania nałożonego obowiązku Wójt Gminy P. postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 7.000 zł. W wyniku złożonego zażalenia rozpatrujące je Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] r. uchyliło postanowienie pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 124 § 2 Kodeksu. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że postanowienie powinno posiadać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. W uzasadnieniu tym powinny być zamieszczone m.in. rozważania na temat wysokości wymierzonej grzywny. Organ musi przytoczyć argumentację wyjaśniającą nałożenie grzywny w takiej, a nie innej wysokości.

Rozpatrując ponownie sprawę Wójt Gminy P. uzupełnił akta administracyjne, a następnie postanowieniem z dnia 17 marca 2017r., przywołując w podstawie prawnej art. 119 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), nałożył na J. D. karę grzywny w wysokości 5.000 zł. Uzasadniając postanowienie Wójt wyjaśnił, że pracownicy Urzędu Gminy przeprowadzili wizję lokalną mającą na celu sprawdzenie wykonania decyzji wskazanej w tytule wykonawczym. Podczas wizji stwierdzono, że na działce nadal znajdują się odpady - tj. zużyte opony i odpady z remontów i przebudowy dróg w postaci asfaltu. Zobowiązany pismem z dnia [...] r. przedstawił umowę na wywóz odpadów, przy czym w załączniku do umowy przedstawiono tylko kod odpadu w postaci zużytych opon, podczas gdy decyzja z dnia [...]r. zawierała także inne rodzaje odpadów. Wójt wyjaśnił, że ustalając wysokość grzywny na 5.000 zł kierował się zasadą skuteczności i słuszności. Grzywna w tej wysokości pozwoli skutecznie zmobilizować zobowiązanego do natychmiastowego wykonania obowiązku określonego w tytułu wykonawczym, przy zastosowaniu takiej właśnie dolegliwości.

Dalej wyjaśnił, że grzywna w celu przymuszenia jest mniej dolegliwym środkiem niż wykonanie zastępcze, które pociągałoby dla zobowiązanego nieodwracalne skutki natury finansowej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie J. D. wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na jego rozstrzygnięcie, naruszenie art. 119 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez bezzasadne zastosowanie grzywny, podczas gdy grzywna w celu przymuszenia ma charakter wyjątkowy, ostateczny, po który należy sięgać po wyczerpaniu możliwości skorzystania z innych środków egzekucyjnych, wyłącznie w przypadku braku wykonania nałożonego przez organ obowiązku, a także naruszenie art. 125 §1 cytowanej ustawy poprzez brak umorzenia postępowania, pomimo wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym i pominięcie faktu, iż zobowiązany wykonał obowiązek poprzez zawarcie konkretnych umów na odbiór odpadów oraz naruszenie art. 121 § 1 i § 2 w związku z art. 122 § 2 tej ustawy w związku z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez lakoniczne sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia oraz brak wyjaśnienia, jakimi przesłankami kierował się Wójt Gminy P. przy ustaleniu wymiaru grzywny (tym samym całkowitą dowolność w jej nałożeniu w wysokości 5.000 zł), a także naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sformułowanie uzasadnienia z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, w szczególności ustalenia wysokości grzywny. W uzasadnieniu rozwinął postawione powyżej zarzuty odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych na potwierdzenie swego stanowiska. Podkreślił, że funkcją grzywny jest wywarcie dodatkowej presji na zobowiązanego w celu skłonienia go do wykonania obowiązku. Presja ta ustaje jednak z chwila wykonania obowiązku. Dodał, że wykonał ciążący na nim obowiązek. Pomimo to Wójt Gminy wydał postanowienie nakładające na niego grzywnę w wysokości 5,000 zł, lakonicznie wyjaśniając tego powody. Zupełnie przy tym pominięto wyjaśnienie wysokości nałożonej grzywny, podczas gdy organ egzekucyjny nie ma dowolności w tym zakresie i wysokość nałożonej grzywny powinna być uzasadniona.

Wyjaśnił, że przedstawił w organie umowę na wywóz odpadów, dotyczącej wywozu zużytych opon, a także zmieszanych odpadów z betonu, gruzu ceglanego i innych. Zawarł także nową umowę na wywiezienie pozostałych odpadów. Stąd też w jego ocenie doszło do wykonania obowiązku, a zatem nałożenie grzywny należy uznać za całkowicie niezasadne.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku. W przypadku gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, to wierzyciel zgodnie z dyspozycją art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

Zgodnie z art. 119 § 1 tej ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania obowiązku wykonania czynności, w szczególności gdy z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Po zacytowaniu przepisów w tym zakresie organ odnosząc się do rozpatrywanej sprawy stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo w pierwszej kolejności wezwał stronę do dobrowolnego wykonania obowiązku usunięcia wymienionych w decyzji odpadów. Wobec braku wykonania obowiązku wszczął postępowanie, wystosował do strony upomnienie, wystawił tytuł wykonawczy, a wobec dalszego braku działania - w wyniku oględzin pracownicy stwierdzili, że na działce nadal są odpady w postaci zużytych opon i pozostałości po asfalcie i żużlu - Wójt wydał postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia.

W ocenie Kolegium z akt sprawy wynika, że wszystkie wymogi formalne związane z nałożeniem grzywny w celu przymuszenia zostały spełnione. Odnośnie wysokości nałożonej grzywny organ rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego, kierując się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie tylko słusznym interesem strony. Sytuacja materialna strony ma znaczenie jedynie o tyle, o ile pozwala ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego.

Konieczność uiszczenia grzywny powinna bowiem stanowić dla zobowiązanego bodziec skłaniający do wykonania decyzji. Aby grzywna nabrała takiego charakteru dyscyplinującego musi być wysoka, aby nieopłacalnym było jej uiszczenie. W przekonaniu Kolegium przedmiotowa grzywna dostosowana została do wymogów art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz do jej celu. Nałożenie na zobowiązanego grzywny w wysokości 5,000 zł jest uzasadnione i wystarczające, aby zmusić stronę do wykonania obowiązku.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że na zobowiązanym od dnia [...] r, ciąży obowiązek, którego do dnia dzisiejszego nie wykonał. Organ wyjaśnił, że zawarcie umowy na świadczenie usług wywozu odpadów nie świadczy o tym, że obowiązek został wykonany. Stanowi dopiero wstęp do jego wykonania. Nadto z przedstawionej umowy wynika, że z tytułu wykonanych usług zleceniodawca zapłaci wykonawcy wynagrodzenie na podstawie wystawionych faktur (§4 i §5), a potwierdzenie wykonania usługi stanowić będzie dokument o nazwie "Karta przekazania odpadu" (§7). Do dnia orzekania zobowiązany takich dokumentów nie przedstawił, wobec czego nie udokumentował wykonania obowiązku.

Stąd też zasadnie organ wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na zobowiązanego.

Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia J. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucił postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., utrzymującemu w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, naruszenie:

-art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego

poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i dowolną ocenę dowodów poprzez:

-zaniechanie ustalenia czy na nieruchomości skarżącego w dacie orzekania znajdowały się odpady o wymienionych w decyzji kodach,

- całkowite pominięcie, że skarżący przedłożył umowy na wywóz odpadów, czyli zrealizował obowiązek nałożony na niego decyzją z dnia [...] r.,

- zaniechanie zażądania od Prokuratury Rejonowej w C. opinii sporządzonej przez niezależnego biegłego na potrzeby prowadzonego postępowania, co skutkowało ustaleniem stanu faktycznego całkowicie odmiennego od tego ustalonego przez Prokuraturę,

- niedopuszczalne domniemanie przez organ drugiej instancji, że na nieruchomości zobowiązanego nadal zalegają odpady (opony, żużel, asfalt) podczas gdy organ nie przeprowadził żadnych czynności celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego,

- bezpodstawne przyjęcie przez Kolegium, że skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] r., podczas gdy organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnych ustaleń.

- nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego w celu ustalenia czy na nieruchomości składowane są odpady, mimo, że organ pierwszej instancji w zasadzie, w tym względzie, nie przeprowadził w ogóle postępowania dowodowego,

- niezażądanie od firmy wywozowej ("A") informacji na temat tego czy zawarte umowy na wywóz zostały zrealizowane i odgórne ustalenie, że do wywozu nie doszło,

- naruszenie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne jego zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Wójta Gminy P., podczas jawnej sprzeczności tego postanowienia z opinią przygotowaną na potrzeby postępowania w Prokuraturze, z której wynika, że skarżący nie jest w stanie zrealizować nałożonego obowiązku bo na jego nieruchomości nie znajdują się żadne odpady,

- naruszenie art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a konkretnie poprzez;

- brak merytorycznej reakcji na wniesione zarzuty przez skarżącego i pozostawienie ich bez należytej oceny (bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu pierwszej instancji),

- wydanie zaskarżonego postanowienia mimo wykonania przez skarżącego obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] r. - tj. usunięcia odpadów i zawarcie umów na ich usunięcie,

- wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia niemożliwego do wykonania, ze względu na datę uiszczenia grzywny - do dnia [...] r., podczas gdy postanowienie wydane zostało w dniu [...] r.

- ustalenie wymiaru grzywny w celu przymuszenia w oparciu o okoliczności nie związane ze sprawą, tj. przypuszczenie, iż po wydaniu decyzji stanowiącej podstawę wykonania obowiązków na przedmiotową działkę dowożone były odpady,

- całkowitą dowolność w ustaleniu wysokości grzywny,

- naruszenie art. 119 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez bezzasadne zastosowanie grzywny, podczas gdy grzywna w celu przymuszenia ma charakter wyjątkowy, ostateczny, po który należy sięgać po wyczerpaniu możliwości skorzystania z innych środków egzekucyjnych, wyłącznie w przypadku braku wykonania obowiązku,

- naruszenie art. 121 § 1 i § 2 w związku z art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 126 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:

- brak wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się Wójt przy ustaleniu wymiaru grzywny, tym samym całkowitą dowolność w jej nałożeniu,

- brak wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ - w szczególności pominięcie wyjaśnienia dlaczego organ w ogóle wymierzył grzywnę skarżącemu i dlaczego w takiej właśnie wysokości,

- brak wyjaśnienia dlaczego nałożona grzywna została obniżona w stosunku do pierwotnej o 2.000 zł,

- brak wyjaśnienia z jakiego przepisu prawa organ wywodzi, iż skarżący jest zobowiązany do czegoś więcej niż do zawarcia umowy na wywóz odpadów, pomimo, iż w decyzji z dnia [...] r. była mowa wyłącznie o takiej czynności.

W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy P. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności podniósł, iż w decyzji z dnia [...] r. nakazano, aby wykonanie decyzji nastąpiło przez zawarcie umowy na usunięcie odpadów i ich transportu do miejsca składowania lub unieszkodliwiania odpadów z przedsiębiorcą posiadającym odpowiednie zezwolenia. Umowy takie zostały zawarte, czyli obowiązek wynikający z tej decyzji został wykonany.

Organy przeprowadziły jednak postępowanie egzekucyjne. M.in. Wójt Gminy P. wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, pomimo, iż skarżący wykonał nałożony obowiązek, na dowód czego przedstawił stosowne dokumenty. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. nie przeprowadzając żadnego postępowania dowodowego, m.in. nie żądając od firmy "A" niezbędnych informacji, utrzymało w mocy postanowienie pierwszej instancji, pomimo, iż postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w C. (sygn. [...]) przedłożono opinię biegłego przedstawiającą zupełnie inny stan faktyczny sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił, że ustalając wymiar grzywny organ winien się kierować zasadą skuteczności i celowości

Wyjaśnił, ze analiza akt sprawy doprowadziła Kolegium do wniosków tożsamych jak organ pierwszej instancji, tzn. do zasadności zastosowania w stosunku do strony środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jak również co do jej wysokości. Kolegium podkreśliło, że zasada efektywności egzekucji musi być naczelną zasadą stosowania środków egzekucyjnych, gdyż celem egzekucji jest doprowadzenie do wykonania obowiązku, od którego skarżący się uchyla. Zastosowany środek winien być najmniej uciążliwy, ale takim właśnie środkiem jest grzywna w celu przymuszenia. Wykonanie zastępcze wiązałoby się ze znacznie większą dolegliwością.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :

Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była kwestia zgodności z prawem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Instytucję grzywny w celu przymuszenia regulują przepisy rozdziału 2 działu III ustawy z dnia 17 czerwca 1066 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2016, poz. 599 ze zm.), dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Normujący kwestie nakładania grzywny art. 122 § 1 wskazuje, iż organ egzekucyjny, który nakłada grzywnę, doręcza zobowiązanemu postanowienie o nałożeniu grzywny i odpis tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z art. 27 ustawy, po uprzednim bezskutecznym upomnieniu. W analizowanej sprawie upomnienie wystosowano skarżącemu J. D. w dniu [...] r. Wobec braku wykonania obowiązku, Wójt Gminy P. w dniu [...] r. wystawił tytuł wykonawczy, oparty ma decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. nr [...] z dnia [...] r. Brak dobrowolnego wykonania nałożonego w decyzji obowiązku, doprowadziło do sytuacji, w której obowiązkiem organu egzekucyjnego było wszczęcie postępowania egzekucyjnego, niezbędnego dla wykonania tej decyzji. Zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia odpowiada wymogom prawa określonym w art. 121 § 1 i § 2 oraz art. 122 ustawy.

Trzeba także dodać, iż przewidziany w art. 119 cytowanej powyżej ustawy środek egzekucyjny należy do tzw. środków przymuszających, a nie zaspokajających, czyli przewidziana w nim grzywna w celu przymuszenia nie ma charakteru sankcji lecz stanowi formę ekonomicznej presji mającej na celu skłonienie zobowiązanego przez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Zgodnie z art. 7 § 2 wskazanej ustawy organ egzekucyjny stosuje bowiem środki, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, wykonanie nałożonego na skarżącego obowiązku polegało na usunięciu z nieruchomości położonej w miejscowości B. przy ulicy [...] będącej własnością skarżącego i stanowiącej działkę nr 1, zgromadzonych na niej odpadów z procesów termicznych, z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych o dokładnie podanych kodach. Wbrew temu co twierdzi skarżący, wykonanie tak określonego i nałożonego w wymienionej decyzji obowiązku nie może polegać "na zawarciu umów na usunięcie odpadów". Wprawdzie w decyzji stanowiącej podstawę egzekucji znalazło się stwierdzenie organu o treści "aby wykonanie decyzji nastąpiło poprzez zawarcie umowy na usunięcie odpadów i ich transport do miejsca składowania lub unieszkodliwienia odpadów z przedsiębiorcą posiadającym odpowiednie zezwolenie", nie oznacza to jednak, że już tylko samo zawarcie takiej umowy stanowi wykonanie obowiązku usunięcie wymienionych odpadów z przedmiotowej nieruchomości. Zapis ten w decyzji Samorządowego Kolegium miał zapobiec niekontrolowanemu przemieszczaniu szkodliwych odpadów na nieznany teren. Jak stwierdził organ odwoławczy - zawarcie takich umów- może stanowić jedynie wstęp do wykonania nałożonego obowiązku. Organ pierwszej instancji na podstawie przeprowadzonych oględzin nieruchomości skarżącego ustalił, że na działce w dniu kontroli znajdowały się stare zużyte opony oraz odpady z budowy i przebudowy dróg w postaci asfaltu i żużlu, a zatem odpady nie zostały usunięte. Należy wyraźnie podkreślić, że samo zawarcie umów z firmą "A" Sp. z o.o. z siedzibą w C. nie może stanowić o wykonaniu nałożonego wymienioną decyzją obowiązku usunięcia odpadów z nieruchomości. Dodać trzeba, że zawarta umowa dotyczy świadczenia stałych usług w zakresie wywozu odpadów niebezpiecznych i innych. Zgodnie z jej treścią - częstotliwość odbioru ustala się na odrębne zlecenie (§ 3). Nadto z dalszej treści umowy wynika, że z tytułu wykonanych usług zobowiązany zapłaci wykonawcy wynagrodzenie na podstawie wystawionych faktur, w szczególności należy zwrócić uwagę, że w myśl § 7 potwierdzeniem wykonanej będzie dokument o nazwie "Karta przekazania odpadu". W realiach niniejszej sprawy zobowiązany dołączył do akt sprawy zawartą umowę ze specjalistyczną firmą, ale przez sam fakt zawarcia tej umowy nie wykazał, że odpady zostały z jego nieruchomości usunięte. Sama umowa bowiem wskazuje, że potwierdzeniem odbioru odpadów będzie "karta przekazania odpadu", a takiego dokumentu skarżący nie przedłożył. Nie dołączył też do akt sprawy faktur wystawionych przez wykonawcę usługi, co może m.in. świadczyć, iż żadna usługa nie została wykonana, a stąd na nieruchomości skarżącego nadal znajdują się odpady wymienione w decyzji.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, skoro w wyniku oględzin jego nieruchomości ustalono, że na nieruchomości nadal znajdują się odpady, których dotyczy egzekwowany obowiązek, to na samym zobowiązanym ciążył obowiązek wykazania, że faktycznie te odpady zostały już po tych oględzinach usunięte. Stąd też nie są zasadne zarzuty, że organ nie zażądał od specjalistycznej firmy "A" informacji na temat zrealizowania zawartych umów. Jak podniesiono powyżej było to w interesie skarżącego, aby przedłożyć dowody, dokumenty potwierdzające taki stan rzeczy. Nie można także uznać zasadności zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 czy art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie zażądania od Prokuratury Rejonowej w C. opinii sporządzonej przez biegłego na potrzeby prowadzonego tam postępowania. Podkreślić bowiem należy, że są to różne, nie związane ze sobą postępowania. Przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest wyegzekwowanie przez organ nałożonego na skarżącego obowiązku usunięcia odpadów. Organ prawidłowo po ustaleniu, iż nie zostały one usunięte przeprowadził postępowanie zakończone ustaleniem grzywny w celu przymuszenia.

W tych okolicznościach sprawy zasadne było wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania tego obowiązku.

Podkreślić też trzeba, że niniejsze postępowanie dotyczy tylko postępowania egzekucyjnego skierowanego przeciwko wymienionej powyżej ostatecznej i niewykonanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r.

Dodać także trzeba, że podnoszony przez skarżącego problem wykonania obowiązku wymienionego w powyższej decyzji, mógł być ewentualnie podstawą złożenia zarzutów do wystawionego w dniu [...] r. tytułu wykonawczego. Zresztą z akt administracyjnych wynika, że strona skorzystała z tego prawa i złożyła zarzuty do wystawionego tytułu wykonawczego, które postanowieniem Wójta Gminy P. z dnia [...] r. zostały uznane za nieuzasadnione. Wobec złożenia przez skarżącego zażalenia na to postanowienie, rozpatrujące sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...]r. utrzymało postanowienie pierwszej instancji w mocy, a skarga J. D. na powyższe postanowienie została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia [...] r.. Zatem uznanie, iż złożone zarzuty są nieuzasadnione należy ocenić, iż organ stwierdził brak przesłanek wymienionych w art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdzie m.in. stwierdza się, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być "wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku ...." .

Nie mógł też zostać uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wadliwości tej skarżący upatruje w zastosowaniu wobec niego środka egzekucyjnego, który nie spełnia warunku "najmniej uciążliwego dla dłużnika" skarżącego. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, co do zasady, grzywna w celu przymuszenia, jest środkiem mniej uciążliwym aniżeli wykonanie zastępcze. Zwrócić bowiem trzeba uwagę, że jak wynika z treści art. 125 § 1 i art. 126 cytowanej ustawy od zobowiązanego zależy, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji, czy poniesie koszty wymierzonej grzywny. Przywołane powyżej przepisy wskazują bowiem, że w sytuacji wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Taka sytuacja, zwolnienia z zobowiązania finansowego, którym niewątpliwie jest uiszczenie grzywny, nie zaistnieje w sytuacji zarządzenia w stosunku do dłużnika wykonania zastępczego, co już samo przez się wskazuje, że ten środek egzekucyjny wiązałby się ze znacznie większą dolegliwością dla skarżącego. Nie może ujść uwadze, że wykonanie zastępcze polega na wykonaniu nałożonego obowiązku przez inną osobę, na zlecenie organu egzekucyjnego i na koszt zobowiązanego. Skarżący zostałby zatem obciążony kosztami wynagrodzenia wykonawcy wyłonionego w drodze przetargu. Koszt ten z pewnością byłby większy niż dobrowolne, samodzielnie wykonanie obowiązku. Z tych względów wybór środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia należało uznać za wybór środka mniej uciążliwego, a stąd wybór ten spełnia wymogi określone w art. 7 § 2 ustawy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że zasadniczo w pierwszej kolejności należy stosować grzywnę w celu przymuszenia. (zob. wyroki z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. II OSK 2315/10, Lex nr 1138139, z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 518/1, Lex nr 1252096, czy z dnia 26 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1387/10, Lex nr 1151859). Odwrotna sytuacja, w której jako pierwsze znajdzie zastosowanie wykonanie zastępcze powinna mieć miejsce, kiedy to np. grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego (tak m.in. P.Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2008, s. 403). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nadto należy wskazać, że spośród przewidzianych ustawą środków egzekucyjnych należy stosować ten, który w możliwie najmniejszym stopniu ingerował będzie w prawa i wolności zobowiązanego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 179/11, Lex nr 1410753). Niewątpliwie takim środkiem jest właśnie grzywna w celu przymuszenia, skoro wykonanie zastępcze wiązałoby się z koniecznością wykonania robót przez inny podmiot, ale na koszt zobowiązanego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 ustawy, poprzez nałożenie grzywny w sposób dowolny i niezgodny z celem środka egzekucyjnego, także należy uznać go za bezzasadny. Określenie wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia ma charakter uznaniowy (ustawodawca wprowadził jedynie górne granice grzywien). Określając w niniejszym przypadku wysokość grzywny na 5.000 zł, organ kierując się zasadą skuteczności i celowości uznał, że nałożenie na zobowiązanego grzywny w takiej właśnie wysokości powinno skłonić go do realizacji ciążących na nim obowiązków.

Dodatkowo podkreślić trzeba, że zastosowany środek, co już podkreślono, ma charakter przymuszający, czyli przewidziana grzywna stanowi formę ekonomicznej presji mającej na celu skłonienie zobowiązanego (zobowiązanych) przez dolegliwość finansową do wykonania nałożonego obowiązku. Charakter ten potwierdza dodatkowo przepis art. 125 cytowanej ustawy, zgodnie z którym "w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenie podlegają umorzeniu".

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.