Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2376/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 30 stycznia 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 377/22 w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 9 września 2022 r. IV SA/Wr 377/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. Z. (Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (Kolegium) z [...] kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z poz. ) dalej jako "u.ś.r.", poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Na podstawie ww. zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed Sądem pierwszej instancji, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 1 p.p.s.a.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi kasacyjnej przypomnieć należy podstawowe elementy jej stanu faktycznego i prawnego.

W dniu [...] grudnia 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną córką.

Prezydenta Miasta W. (Prezydent) decyzją z [...] lutego 2022 r., odmówił Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, gdyż nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niewykonywaniem zatrudnienia przez Skarżącą, która od wielu lat przebywa na emeryturze, a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad córką. Kolegium utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji podzielając jego stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy, a mianowicie, stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą, a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawną córką.

Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej należy wskazać, że w podniesiono w niej jeden tylko zarzut, tj. zarzut obrazy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Zarzut ten jest niezasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku stwierdził, że przez rezygnację z zatrudnienia, w znaczeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni to stanowisko podziela.

Z przywołanego fragmentu uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynika, że nie różnicuje on rezygnacji i niepodejmowania zatrudnienia i przyjmuje, podobnie jak w przywołanym przez Skarżącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 28 maja 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 408/20 czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 218/20, że zarówno rezygnacja z zatrudnienia jak i jego niepodejmowanie stanowi podstawę dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli istnieje bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją bądź niepodejmowania zatrudnienia ze sprawowaniem opieki.

Należy też zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu Sądu pierwszej instancji nie został wyrażony pogląd, że samo ustalenie prawa do emerytury (w skardze kasacyjnej błędnie określonego jako "prawo do renty") uzasadnia przyjęcie braku związku przyczynowego.

W rozpoznawanej sprawie przyczyną oddalenia skargi było podzielenie przez Sąd pierwszej instancji ustaleń organów obu instancji, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad córką. Uzasadniając to stanowisko Sąd pierwszej instancji pokreślił, że jak wynika z materiału dowodowego Skarżąca od wielu lat nie pracuje, a źródłem jej utrzymania jest emerytura. Sąd zwrócił również uwagę, że sprawowanie przez Skarżącą opieki nad córką od momentu jej urodzenia nie uniemożliwiało jej podjęcia zatrudnienia. W związku z tym Sąd uznał, że nie można przyjąć, iż Skarżąca zrezygnowała obecnie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej właśnie w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką. Za powyższą konstatacją, w ocenie Sądu przemawiał zarówno zaawansowany wiek Skarżącej, jak i okoliczność pozostawania przez nią od 2008 r. bez zatrudnienia.

Skarżąca nie zakwestionowała w skardze kasacyjnej tychże ustaleń faktycznych, co powinna była uczynić, jeżeli uznawała, że tak dokonana ocena stanu faktycznego sprawy jest nieprawidłowa.

Skoro ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd pierwszej instancji za podstawę kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie zostały zakwestionowane przez Skarżącą, zaś podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się niezasadny, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.