Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1964/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 132 ust. 1, 134ha ust. 2, 135g ust. 2 zd. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 145
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent Beata Kowalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi K. L. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171, ze zm.), utrzymano w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta [...] Policji z [...] maja 2023 r., którym wymierzono [...] K. L., zwanemu dalej "Funkcjonariuszem", karę dyscyplinarną nagany. Funkcjonariusza uznano winnym zarzutu opisanego w pkt 3 (spośród czterech pierwotnie postawionych): że w dniu [...] lipca 2022 r. - w trakcie służby patrolowej pełnionej wspólnie ze [...] M. W., zwanym dalej "Funkcjonariuszem II" na terenie Liceum Ogólnokształcącego przy ul. [...] w [...] (dalej jako "Liceum") - odstąpił od obowiązku przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że akceptował, tolerował i lekceważył naruszające prawo zachowanie Funkcjonariusza II - przez brak reakcji na używanie przezeń niezgodnie z przepisami prawa siły fizycznej wobec p. M. N., zwanego dalej "pokrzywdzonym", po założeniu wymienionemu kajdanek na ręce trzymane z tyłu i kierowanie wobec niego słów powszechnie uznanych za obelżywe, a także przedstawienie w sporządzonej z przeprowadzonych czynności dokumentacji służbowej i w protokole przesłuchania w charakterze świadka z [...] lipca 2022 r. okoliczności interwencji niezgodnie z faktycznym jej przebiegiem. Popełnił tym przewinienie dyscyplinarne, określone w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 24 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta, zwanego dalej "Zasadami Etyki".

W uzasadnieniu orzeczenia, po zreferowaniu przebiegu postępowania, przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

- sprawę rozpoznano w II instancji wobec skutecznego wniesienia środków odwoławczych przez Funkcjonariusza,

- w wyniku przeprowadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego czynności dowodowych ustalono, co następuje.

- w nocy z [...] na [...] lipca 2022 r. Funkcjonariusz i Funkcjonariusz II pełnili służbę patrolowo-interwencyjną w godz. 18:00-6:00, nieoznakowanym radiowozem, niewyposażonym w videorejestrator, w ubraniu cywilnym, bez kamer nasobnych; dowódcą patrolu wyznaczono Funkcjonariusza; około godz. 23:00 policjanci udali się na teren Liceum celem dokonania prewencyjnego sprawdzenia,

- na boisku szkolnym przeprowadzili interwencję, na okoliczność której Funkcjonariusz II sporządził notatkę urzędową z [...] lipca 2022 r.; z jej treści wynikało, że na terenie Liceum - wraz z Funkcjonariuszem - legitymowali siedzącego na ławce mężczyznę, którym był Pokrzywdzony; w trakcie czynności wymieniony zaatakował Funkcjonariusza II - uderzając go pięścią w klatkę piersiową; w związku z tym policjanci podjęli decyzję o jego zatrzymaniu; mężczyzna nie wykonywał wydawanych mu poleceń; w trakcie próby obezwładnienia stawiał opór, szarpał się i zapierał; w wyniku tego doznał otarć naskórka na plecach i dłoniach; Funkcjonariusz II doznał natomiast urazu palca prawej ręki, a Funkcjonariusz urazu prawej nogi; w toku przeszukania Pokrzywdzonego ujawniono środek odurzający – [...],

- funkcjonariusze na tą okoliczność dokonali również wpisów w swoich notatnikach służbowych; szczegóły interwencji opisał przy tym Funkcjonariusz; Funkcjonariusz II sporządził natomiast raport z [...] lipca 2022 r. - skierowany do Komendanta Rejonowego Policji [...]; poinformował w nim o zastosowaniu wobec Pokrzywdzonego środków przymusu bezpośredniego i obrażeniach powstałych u policjantów oraz u zatrzymanego; opis przebiegu interwencji - przedstawiony w notatniku służbowym, jak również w raporcie - pokrywał się z wersją przedstawioną w notatce urzędowej Funkcjonariusza II; w protokole przesłuchania w charakterze świadka - z [...] lipca 2022 r. - funkcjonariusze przedstawili wersję tożsamą z podaną w powyższej dokumentacji służbowej,

- w toku dalszych czynności dokonano przeglądu zabezpieczonych do sprawy nagrań monitoringu szkolnego; na ich podstawie ujawniono, że prezentowany przez policjantów opis interwencji - w wyżej wymienionych dokumentach oraz w protokołach ich przesłuchania w charakterze świadka – nie koresponduje z faktycznym jej przebiegiem,

- na podstawie nagrań z monitoringu ustalono: funkcjonariusze podjęli interwencję wobec pięciu znajdujących się na terenie Liceum mężczyzn; miejsce to nie było dobrze oświetlone; policjanci korzystali więc z latarek, które mieli przy sobie; w toku czynności między jedną z osób a Funkcjonariuszem II doszło do szarpaniny; jeden z mężczyzn - którym jak się później okazało był Pokrzywdzony - podjął próbę ucieczki; chcąc go powstrzymać, policjant złapał go za koszulkę; mężczyzna przekręcił się, wyszarpał się z uchwytu i oddalił się z miejsca czynności, bez koszulki, która pozostała w ręku funkcjonariusza; Funkcjonariusz II podjął za nim pościg i - po pokonaniu około 30 metrów, stosując podcięcie nogi - obalił go na ziemię; następnie położył się na nim; w tym czasie Funkcjonariusz został na miejscu - razem z pozostałymi mężczyznami; obserwował ich - kierując na nich światło latarki; oświetlał również kierunek, w którym pobiegł Pokrzywdzony, a za nim Funkcjonariusz II; po upływie około jednej minuty, Funkcjonariusz przemieścił się w stronę Funkcjonariusza II - zbierając po drodze pogubione przez niego rzeczy (latarkę, kajdanki i radiostację); stojący przy ławkach mężczyźni pozostali na miejscu; kiedy Funkcjonariusz dobiegł do Pokrzywdzonego i Funkcjonariusza II, obaj znajdowali się w pozycji klęczącej; przy tym Funkcjonariusz II unieruchomił zatrzymanego – poprzez zblokowanie jego głowy pod pachą i skrzyżowanie rąk na plecach; Funkcjonariusz pochylił się nad nimi i założył szarpiącemu się mężczyźnie kajdanki na trzymane z tyłu ręce; następnie stanął przodem do niego; w tym momencie Funkcjonariusz II wstał i - znajdując się po lewej stronie klęczącego mężczyzny - kopnął go (uderzając stopą) w okolice głowy; w chwili kopnięcia Funkcjonariusz znajdował się przy prawym boku Pokrzywdzonego; mężczyzna przewrócił się na plecy; po podniesieniu go do pozycji stojącej, Funkcjonariusz zaczął prowadzić go w kierunku ławek; po przejściu kilku kroków, mężczyzna przechylił się na swoją prawą stronę, a następnie - razem z prowadzącym go policjantem - upadł na kolana; w tym czasie Funkcjonariusz II stanął przodem do Pokrzywdzonego i - w momencie, kiedy ten próbował wstać - dwukrotnie kopnął (najpierw prawą, później lewą nogą) w jego klatkę piersiową; następnie Funkcjonariusz - przy zastosowaniu chwytu transportowego na prawe ramie - doprowadził mężczyznę wraz z idącym obok Funkcjonariuszem II do ławek; pozostawali tam przez około 9 minut; przy ławkach funkcjonariusze przeszukali zatrzymanego oraz jego saszetkę; odnaleźli m.in. dowód osobisty Pokrzywdzonego oraz woreczek strunowy z zawartością brunatnej substancji; po późniejszym zbadaniu okazała się ona [...]; Funkcjonariusz II – za pośrednictwem środków łączności - przeprowadził korespondencję; potem funkcjonariusze skierowali się wraz z zatrzymanym w stronę zaparkowanego pojazdu służbowego; w drodze do radiowozu, Funkcjonariusz położył trzymaną w ręku saszetkę na podłożu i - oświetlając latarką - zaglądał do jej środka; Funkcjonariusz II skierował zaś kilkakrotnie strumień światła swojej latarki na twarz zatrzymanego, a następnie wykonał ruch uderzenia prawą ręką w kierunku twarzy mężczyzny; Funkcjonariusz podniósł się i policjanci - wraz z Pokrzywdzonym udali się do samochodu służbowego;

- z zeznań przesłuchanych świadków – Pokrzywdzonego oraz 3 wymienionych osób - wynikało dodatkowo, że Funkcjonariusz II - w trakcie wykonywanych czynności służbowych - zachowywał się agresywnie wobec zatrzymanego Pokrzywdzonego, a także kierował wobec niego słowa obelżywe; Funkcjonariusz na to natomiast nie reagował,

- biorącym udział w interwencji funkcjonariuszom udzielono pomocy medycznej; u Funkcjonariusza rozpoznano skręcenie stawu skokowego prawego, a u Funkcjonariusz II "złamanie wiełoodłamowe podstawy 7 kś" w prawej ręce,

- na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów w Komendzie Rejonowej Policji [...] - [...] lipca 2022 r. - wszczęto postępowanie przygotowawcze; w jego toku Pokrzywdzonemu przedstawiono dwa zarzuty; przesłuchany w charakterze podejrzanego nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i odmówił składania wyjaśnień; w toku postępowania przygotowawczego adwokat podejrzanego złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadka 3 osób; wskazał, że były one obecne przy podejmowaniu czynności wobec Pokrzywdzonego i mają w związku z tym wiedzę o przebiegu zdarzenia z [...] lipca 2022 r.;

- w sprawie przedmiotowego zdarzenia, [...] sierpnia 2022 r. - w Prokuraturze Rejonowej w [...] – wszczęto też śledztwo w sprawie przekroczenia [...] lipca 2022 r. uprawnień przez ustalonych funkcjonariuszy Policji - przez niezasadne użycie siły fizycznej w postaci bicia i kopania po całym ciele, a także przyduszania kolanem szyi Pokrzywdzonego - w trakcie zatrzymania; spowodowano tym obrażenia ciała, stanowiące rozstrój zdrowia na okres nieprzekraczający 7 dni; w toku tego postępowania przesłuchano w charakterze świadków pokrzywdzonego, 3 wskazane osoby oraz Funkcjonariusza; śledztwo zakończono, skierowaniem [...] grudnia 2022 r. do Sądu Rejonowego [...] w [...] aktu oskarżenia wobec Funkcjonariusza II - oskarżonego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 231 § 1 w zb. z art. 157 § 2 w zw. z art. 12 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 2024 r., poz. 17 ze zm.); kopię materiałów z przedmiotowego zdarzenia przekazano także do Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...],

- przesłuchany w charakterze obwinionego Funkcjonariusz nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i złożył wyjaśnienia, w których podkreślił, że realizując czynności w ramach przedmiotowej interwencji kierował się przede wszystkim potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa sobie i Funkcjonariusza II; w jego ocenie bowiem, wszyscy obecni na miejscu mężczyźni byli pobudzeni; przed podjęciem interwencji ustalili, że - jak dojdzie do interwencji - to Funkcjonariusz II będzie legitymował, a on ubezpieczał; po wejściu na teren szkolny - w zaciemnionym miejscu przy boisku - zauważyli grupę pięciu mężczyzn; w momencie podjęcia czynności stał od drugiego policjanta w odległości około 1,5 metra; po wyjęciu latarek, okazaniu legitymacji służbowych i przedstawieniu się, poprosili zastanych mężczyzn o okazanie dokumentów tożsamości; na to jeden z nich zareagował nerwowo - wstał z ławki i krzycząc pytał o powód interwencji; odmawiał też okazania dokumentów; potem uspokoił się i usiadł; po krótkiej chwili ponownie poderwał się z ławki i zamierzył się pięścią w okolicę głowy Funkcjonariusza II; policjant zrobił unik, przez co mężczyzna trafił go w klatkę piersiową; w reakcji na powyższe zachowanie funkcjonariusz próbował go obezwładnić; mężczyzna wyrwał się, pozostawiając w ręku policjanta swoją koszulkę i zaczął uciekać; Funkcjonariusz II natychmiast pobiegł za nim; w tym czasie siedzący na ławkach mężczyźni zaczęli krzyczeć, aby zostawić ich kolegę w spokoju; Funkcjonariusz wyjaśnił, że pozostał na miejscu; cały jednak czas kontrolował sytuację; ubezpieczał Funkcjonariusza II, utrzymując z nim kontakt wzrokowy i jednocześnie uspokajał "pobudzonych" mężczyzn, aby nie doszło do zaognienia sytuacji i próby "odbicia kolegi"; z tego co widział i słyszał, Funkcjonariusz II "opanował" zatrzymanego; Funkcjonariusz dodał, że - kiedy Funkcjonariusz II poprosił o kajdanki, które zagubił w trakcie pościgu - niezwłocznie pobiegł udzielić mu pomocy - zbierając po drodze zgubione przez niego kajdanki, radiostację i latarkę,

- odnosząc się do przedstawionych zarzutów, Funkcjonariusz wskazał, że – w jego ocenie – sformułowano je na wyrost; nie zgodził się z twierdzeniem, że naraził na szwank dobre imię Policji - akceptując i tolerując zachowanie Funkcjonariusza II; w sytuacji ograniczonej widoczności oraz dynamicznej interwencji, nie ma bowiem przesłanek do twierdzenia, że mógł mieć wpływ na jej przebieg; powołując się na zabezpieczone do sprawy nagranie oświadczył, że - co wynika z niezbyt wyraźnego nagrania oraz ułożenia w tym momencie jego głowy - nie mógł widzieć samego faktu rzekomego uderzenia – jeżeli w ogóle miało ono miejsce; podkreślił, że było ciemno, a czapka z daszkiem na głowie dodatkowo utrudniała mu widoczność; po "napaści" legitymowanego na policjanta i podjęciu ucieczki, obserwował teren i nakazał pozostałym osobom pozostanie w miejscu - nie tracąc jednocześnie z pola widzenia uciekającego mężczyzny i Funkcjonariusza II, który podjął za nim pościg; podkreślił, że "wszystko" trwało kilka sekund; widział, że Funkcjonariusz II - po krótkiej chwili - ujął i obezwładnił Pokrzywdzonego; z uwagi na to, został na miejscu i obserwował pozostałych mężczyzn, którzy byli pobudzeni i mogli - w jego ocenie - dążyć do zakłócenia interwencji; w związku z podjętą przez Pokrzywdzonego próbą ucieczki, ujawnieniem środka odurzającego oraz potrzebą ujęcia go i obezwładnienia, skupiał ponadto uwagę właśnie na czynnościach, polegających na jego zatrzymaniu,

- przesłuchany ponownie [...] kwietnia 2023 r. Funkcjonariusz nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów - podtrzymał uprzednio złożone wyjaśnienia; wobec zarzutu wskazanego w pkt 3 dodał, że - z uwagi na dynamiczny przebieg interwencji, obrażenia jakie odniósł wspólnie z Funkcjonariuszem II, któremu udzielał pomocy, działanie w stanie wyższej konieczności, a także ze względu na pomocniczy charakter notatnika służbowego - dokonał w nim zapisu w sposób prawidłowy na tyle, na ile pozwoliła mu sytuacja, w której się znalazł i silny ból, jaki odczuwał; podkreślił, że - poza zapisem w notatniku służbowym - sporządził także szereg dodatkowych dokumentów; dodał, że notatnik służbowy odebrano mu przed zakończeniem służby i pozbawiono go tym samym możliwości wpisania ewentualnych uwag oraz rozliczenia służby,

- na podstawie art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej; naruszenie dyscypliny służbowej zdefiniowano w art. 132 ust. 2 przywołanego aktu prawnego; stanowi on, że jest to czyn, polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu wynikających z przepisów prawa obowiązków lub rozkazów i poleceń, wydanych przez uprawnionych przełożonych,

- w myśl art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie określonych w przepisach prawa uprawnień, zaś - zgodnie z art. 132 ust. 4 cytowanej ustawy - czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej,

- zgodnie z § 23 Zasad Etyki, policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania, służące budowaniu doń zaufania; w § 24 przywołanych zasad określono, że policjant nie powinien akceptować, tolerować ani lekceważyć zachowań policjantów, naruszających prawo lub zasady etyki zawodowej,

- uwzględniając opisany stan faktyczny oraz przytoczone unormowania, zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdził bezsprzecznie popełnienie przez Funkcjonariusza zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 3 - polegającego na złamaniu wskazanych Zasad Etyki - poprzez tolerowanie oraz lekceważenie i akceptowanie niezgodnego z prawem zachowania Funkcjonariusza II wobec zatrzymanego mężczyzny; opisane okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego udokumentowano zebranymi dowodami w postaci zeznań wymienionych na wstępie świadków oraz załączoną do akt postępowania obszerną dokumentacją; rzetelnie i obiektywnie ustalono stan faktyczny - niezbędny do prawidłowego rozpatrzenia sprawy - wyczerpując istniejące w czasie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego możliwości dowodowe, uwzględniając okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego oraz wyjaśniając wszystkie istotne okoliczności sprawy; w przedmiotowej sprawie nie doszukano się niedających się usunąć wątpliwości; za wiarygodne i spójne należy uznać zeznania - złożone przez wszystkich świadków przesłuchanych w toku postępowania dyscyplinarnego; korelują one z pozostałym materiałem dowodowym,

- stosownie do art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (pkt 1) lub – nie mając zamiaru jego popełnienia - popełnia je jednak na skutek niezachowania wymaganej w danych okolicznościach ostrożności – mimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (pkt 2); rozpatrując stopień zawinienia policjanta w zakresie popełnienia czynu, zarzucanego mu w pkt 3, dopuścił się go z winy umyślnej; Funkcjonariusz zapoznał się Zasadami Etyki a mimo to akceptował, tolerował i lekceważył zachowanie innego funkcjonariusza, który -podczas czynności służbowych - naruszał przepisy prawa; będąc policjantem, z wiedzą i praktyką w zakresie służby patrolowo-interwencyjnej powinien mieć świadomość obowiązku podjęcia reakcji na naruszające prawo zachowanie Funkcjonariusza II - bezpośrednio na miejscu zdarzenia i później po zakończeniu czynności (np. poprzez sporządzenie zgodnie ze stanem faktycznym dokumentacji); dlatego nie ulega wątpliwości, że obwiniony - dopuszczając się zarzucanego mu czynu, opisanego w pkt 3 - co najmniej przewidywał możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i na to się godził,

- rozpatrując odwołanie obwinionego wskazano: nie zawiera ono okoliczności i argumentów, które mogłyby wpłynąć na zmianę zaskarżonego orzeczenia oraz wymierzonej kary dyscyplinarnej; przedstawiono tam jedynie przyjętą linię obrony – w celu próby wyjaśnienia nagannego zachowania Funkcjonariusza,

- nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niewzięcia pod uwagę całego materiału dowodowego; ustalone okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w pkt 3 zarzutów potwierdziły - w kontekście zgromadzonego materiału - rzetelną i obiektywną ocenę przez przełożonego dyscyplinarnego dowodów; w postępowaniu dyscyplinarnym zebrano materiał dowodowy, który poddano wnikliwej analizie; na jego podstawie jednoznacznie potwierdzono popełnienie przez obwinionego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego; w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego wzięto pod uwagę m.in. zeznania świadków: uczestników zdarzenia pod Liceum, Pokrzywdzonego, Funkcjonariusza II, dyżurnego Komendy Rejonowej Policji [...] i zastępcy Naczelnika Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] oraz wyjaśnienia obwinionego; dokonano ponadto oględzin nagrań z kamer monitoringu oraz nagrania zarejestrowanej na płycie CD korespondencji radiowej - pomiędzy Funkcjonariuszem II a dyżurnym Komendy Rejonowej Policji [...]; tym samym uwzględniono dowody bezpośrednie, których nie sposób podważyć; całość zgromadzonego materiału dowodowego potwierdziła, że obwiniony dopuścił się zarzucanego mu czynu - nie zareagował w żaden sposób na niezgodne z prawem zachowanie Funkcjonariusza II wobec Pokrzywdzonego; tym samym akceptował bierną postawą niewłaściwe zachowanie - polegające na bezpodstawnym użyciu siły fizycznej wobec zatrzymanego mężczyzny przez młodszego stażem kolegę z patrolu,

- wbrew wyrażonej w odwołaniu ocenie, przy wydaniu orzeczenia przez organ I. instancji nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro reo.; rzecznik dyscyplinarny i przełożony dyscyplinarny uwzględnili okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego; świadczy za tym to, że - w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym - przeprowadzono szereg czynności, zmierzających do ustalenia stanu faktycznego; w materiale sprawy znajdują się dowody, odnoszące się nie tylko bezpośrednio do sprawstwa czynu, ale również do wszystkich innych okoliczności sprawy; ich uwzględnienie było niezbędne do jej prawidłowego rozpoznania; analizując zebrany materiał nie dopatrzono się zaistnienia okoliczności, mogących budzić wątpliwości - pozwalających rozstrzygnąć przedmiotową sprawę na korzyść obwinionego,

- organ I. instancji - wbrew ocenie Funkcjonariusza - rozpatrując zarzucone policjantowi w pkt 3 przewinienie dyscyplinarne wziął pod uwagę wszystkie okoliczności przedmiotowej sprawy; oceniając zachowanie policjanta brał zatem pod uwagę dynamikę i specyfikę prowadzonej interwencji, porę nocną, ucieczkę Pokrzywdzonego, postępowanie obecnych na miejscu osób, stres i obrażenia odniesione przez obu funkcjonariuszy w trakcie interwencji, zagrożenia jakie występowały dla życia i zdrowia policjantów, a także realną obawę odbicia zatrzymanego przez jego kolegów; pomimo tego udowodniono, że obwiniony w żaden sposób nie zareagował na bezpodstawne używanie siły przez partnera z patrolu wobec Pokrzywdzonego, któremu założono kajdanki na ręce trzymane z tyłu; akceptował przez to, tolerował i lekceważył zachowanie naruszającego prawo policjanta; nie upominał młodszego stażem funkcjonariusza, który już od początku interwencji zachowywał się "wulgarnie i agresywnie"; w konsekwencji Funkcjonariusz II nadal kierował w jego obecności - wobec zatrzymanego - słowa powszechnie uznane za obelżywe; ponadto Funkcjonariusz - w sporządzonej z przeprowadzonych czynności dokumentacji służbowej i w protokole przesłuchania w charakterze świadka z [...] lipca 2022 r. do postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...] przeciwko Pokrzywdzonemu - podał okoliczności interwencji niezgodne z faktycznym jej przebiegiem; jest to niedopuszczalne i utrudniło ustalenie prawdy,

- podkreślono, że organ I. instancji - po szczegółowym zbadaniu zebranego materiału dowodowego - uniewinnił obwinionego od popełnienia pozostałych zarzutów (z pkt 1, 2 i 4),

- w art. 134h ust. 1a ustawy o Policji wymieniono kryteria brane pod uwagę przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej; przełożony dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary - wskazane w powyższym przepisie; uwzględnił zatem okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, zarzucanego w pkt 3 - popełnienie przewinienia dyscyplinarnego w trakcie pełnienia służby i w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych - jego skutki - w tym następstwa negatywne dla służby (dawanie złego przykładu innym policjantom poprzez tolerowanie ich niewłaściwych zachowań) - rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków - nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta - pobudki działania (rutynowe i lekceważące podejście do wykonywania swoich obowiązków służbowych) - zachowanie policjanta przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu - brak krytycznej oceny swojego postępowania - dotychczasowy nienaganny przebieg jego służby oraz czteroletni okres w niej pozostawania,

- w przedmiotowej sprawie wykazano, że obwiniony naruszył obowiązujące go normy prawne; uwzględniając charakter popełnionego przewinienia dyscyplinarnego wymierzona Funkcjonariuszowi kara dyscyplinarna jest współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia,

- zgodnie z art. 134a ustawy o Policji kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania i jest jedną z łagodniejszych kar dyscyplinarnych - z wymienionych w ustawowym katalogu; w kontekście stwierdzonego zawinienia wymienionego policjanta w zakresie popełnienia przezeń czynu, zarzuconego mu w pkt 3, utrzymanie w mocy orzeczenia o wymierzeniu kary nagany jest zatem zasadne.

W skardze zarzucono wydanie kwestionowanego aktu (jak i go poprzedzającego) z naruszeniem:

- art. 135g. ustawy o Policji; zarówno przełożony dyscyplinarny jak i rzecznik dyscyplinarny skupili się bowiem na poszukiwaniu okoliczności, działających jedynie na niekorzyść obwinionego; oba organy - analizując przebieg interwencji i zaistniałe w jej wyniku zdarzenie - nie zastosowały zasady in dubio pro reo; skupiły się jedynie na poszukiwaniu i uwzględnianiu ewentualnych okoliczności obciążających - do z góry założonej tezy, że Funkcjonariusz jest winien kilku zarzucanych mu czynów; w efekcie szczegółowej analizy okazało się to nieprawdą; jedyny zarzut, który się ostał – i jest podstawą nałożenia tej samej kary dyscyplinarnej - nie wyczerpuje – w świetle przywołanej zasady i nie dających się usunąć wątpliwości - znamion wykroczenia dyscyplinarnego; gdyby organy - zgodnie z zasadami swobodnej, a nie dowolnej oceny okoliczności tej sprawy, oraz zasadą wiedzy, bezstronności, logiki i doświadczenia życiowego - badały i uwzględniały przemawiające na korzyść obwinionego okoliczności, stwierdziłyby, że – w stanie faktycznym tego zdarzenia - istnieją nie dające się usunąć wątpliwości; należy je rozstrzygnąć na korzyść obwinionego; nie zachodzą zatem przesłanki do utrzymania zarzutu,

- art. 134ha ustawy o Policji poprzez błędne przyjęcie, że Funkcjonariusz "odstąpił od obowiązku przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że akceptował, tolerował i lekceważył naruszające prawo zachowanie [...] [...] poprzez brak reakcji na używanie przez ww. niezgodnie z przepisami prawa siły fizycznej wobec [...], po założeniu wymienionemu kajdanek na ręce trzymane z tyłu i kierowanie wobec niego słów powszechnie uznanych za obelżywe, a także przedstawienie w sporządzonej z przeprowadzonych czynności dokumentacji służbowej i w protokole przesłuchania w charakterze świadka z dnia [...] lipca 2022 r. okoliczności interwencji niezgodnie z faktycznym jej przebiegiem"; odnosząc się do tych tez, nie ma jakiegokolwiek dowodu, uprawniającego do twierdzenia, że obwiniony odstąpił od obowiązku przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta oraz akceptował, tolerował i lekceważył naruszające prawo zachowanie Funkcjonariusza II - poprzez brak reakcji na używanie przezeń niezgodnie z przepisami prawa siły fizycznej wobec Pokrzywdzonego; organ w swojej ocenie nie zauważył, że zdarzenie miało miejsce w porze nocnej przy słabej widoczności, sztucznym oświetleniu, w dynamicznej sytuacji, przewadze liczebnej osób - wobec których policjanci podjęli interwencję - czynnej napaści i ucieczce legitymowanego Pokrzywdzonego, a także stawiania przezeń oporu; organy obu instancji nie dostrzegły też, że obaj policjanci byli ranni i działali w stresie; trudno przyjąć, aby – w zaistniałej dynamicznej sytuacji - obwiniony mógł wszystko widzieć i przeciwdziałać ewentualnym niewłaściwym zrachowaniom - w sytuacji, gdy trzej pozostali uczestnicy interwencji zachowywali się agresywnie - kierując wobec nich groźby i atak słowny w celu uwolnienie zatrzymanego Pokrzywdzonego; odnośnie dokumentacji służbowej obwiniony nie miał możliwości prawidłowego jej wypełnienia; odniósł bowiem obrażenia i był zmuszony niezwłocznie skorzystać z pomocy medycznej; po zaopatrzeniu medycznym nie miał możliwości jej dokończenia, zabrano mu bowiem notatnik; składając zeznania obwiniony zeznał zgodnie z prawdą, że - z uwagi na porę nocną, dynamiczną sytuację, ból i stres - nie widział negatywnych zachowań Funkcjonariusza II wobec zatrzymanego Pokrzywdzonego; orzekający organ nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, aby obwiniony w tej sprawie kłamał - złożył fałszywe zeznania; nie potwierdzono również tego w toku prowadzonego przez prokuratora śledztwa; nie wiadomo więc, na czym organ dyscyplinarny opiera twierdzenie, że w protokole przesłuchania w charakterze świadka - z [...] lipca 2022 r. - okoliczności interwencji podano niezgodnie z faktycznym jej przebiegiem; trudno obronić tezę, że - w okolicznościach tej sprawy - przesłuchany w charakterze świadka obwiniony musiał wszystko widzieć, a jego relacja jest niezgodna z faktycznym przebiegiem interwencji; nie trzeba bowiem dowodu, że u każdego ze świadków okoliczności zdarzenia mogą być postrzegane różnie; w prosty sposób nie prowadzi to do stwierdzenia, że relacja nie jest zgodna ze stanem faktycznym; przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują wprawdzie swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów - ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - jednak podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne; w okolicznościach tej sprawy organy temu nie sprostały.

W szerszym uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ dyscyplinarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

W trakcie rozprawy (k. 39) pełnomocnik Funkcjonariusza podnosił, że - wbrew ocenie organów Policji obu instancji - na podstawie nagrań z monitoringu nie sposób jednoznacznie ustalić, aby tenże mógł widzieć negatywne zachowanie drugiego policjanta. Opis sekwencji zdarzeń wedle organu nie odpowiada temu, co widać na zapisie video. Ustaleniom organu przeczy to, że Funkcjonariusz był w kluczowym momencie odwrócony głową w drugą stronę, miał czapkę z daszkiem, było ciemno. Doznał wówczas również uszkodzenia stawu skokowego - w związku z czym przebywał później na zwolnieniu lekarskim.

W trakcie rozprawy (k. 53) pełnomocnik Funkcjonariusza załączył stanowisko końcowe (k. 49-52). Zwracał uwagę, że w istocie było ciemniej niż wynika z nagrania. "Doświetlono’’ je dla lepszej widoczności. Z nagrania nie wynika, aby Funkcjonariusz widział nieprawidłowe zachowania swojego kolegi z pracy. W protokołach oględzin nagrań z monitoringu wskazano na słabą jakość zapisu. W protokołach tych nie powinno być ocen. W sprawie nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości prokurator.

Sąd zważył, co następuje:

Skargę oddalono, gdyż kwestionowana decyzja nie narusza prawa.

Trafne jest stanowisko organu administracji, prezentowane w zaskarżonym akcie, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Wobec uprzedniego szczegółowego zreferowania, jego powtarzanie byłoby zbędne. Sąd uznaje je za własne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy jedynie dodać, że są one bezzasadne z poniższych przyczyn.

W sprawie kluczowe znaczenie miały:

- kwestia zrekonstruowania przebiegu zdarzeń, jakie miały miejsce [...] lipca 2022 r. w okolicy Liceum,

- ocena, czy zdarzenia te – w tym postawa Funkcjonariusza - stanowiły o popełnieniu przezeń czynu, który należy uznać za akceptowanie, tolerowanie i lekceważenie naruszających prawo zachowań Funkcjonariusza II - przez brak reakcji na używanie przezeń niezgodnie z przepisami prawa siły fizycznej, stanowiące naruszenie zasad etyki zawodowej, w myśl art. 132 ust. 1 ustawy o Policji.

W obu tych zakresach zarówno opis zdarzeń, jak i ich ocena przez organ, są prawidłowe. Organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne w obu instancjach nie uchybiły – wbrew zarzutom skargi - powinności zebrania pełnego materiału dowodowego oraz wnikliwej jego oceny, wobec treści regulacji szczególnych - art. 135e ust. 1 zd. 1 i 2 oraz art. 135g ust. 1 ustawy o Policji. Stanowią one:

- "Art. 135e. 1. Rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego i pokrzywdzonego, przeprowadza oględziny, konfrontacje, okazania oraz dokonuje odtworzenia przebiegu stanowiących przedmiot rozpoznania zdarzeń lub ich fragmentów.",

- "Art. 135g 1. Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.".

W sprawie dyscyplinarnej znajduje też zastosowanie reguła art. 135g ust. 2 zd. 2 wskazanej ustawy w brzmieniu: "Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego." a także wynikająca z art. 134ha ust. 2:

"Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.".

Co do przebiegu zdarzeń, zarówno w toku postępowania dyscyplinarnego jak i na etapie skargi, Funkcjonariusz (odpowiednio - jego pełnomocnik) koncentrował argumentację na próbie wykazania, że - wobec szeregu okoliczności zdarzenia - nie mógł on dostrzec negatywnych zachowań Funkcjonariusza II, a więc także na nie zareagować - jeżeli w ogóle miały one miejsce. Wywodów tych nie sposób uznać za przekonywujące w świetle zgromadzonego – analizowanego uprzednio przez organy dyscyplinarne - materiału dowodowego. Przebieg zdarzeń odtworzono mianowicie na podstawie zapisu z kamery, który był spójny z zeznaniami szeregu świadków - obecnych na miejscu zdarzenia, w tym Pokrzywdzonego. Sekwencje czynności i działań funkcjonariuszy opisano też szczegółowo w protokole oględzin nagrań monitoringu. Wbrew twierdzeniom Funkcjonariusza, materiał ten - zapis graficzny na płycie z kamery nr [...] (dołączona do obwoluty tomu IV akt adm. - dosłana na wezwanie Sądu, wobec ujawnionego braku w kopercie k. 59 akt adm.), wraz z opisem w protokołach oględzin (tak k. 142 -142v i 603-604 akt adm.) - jest dość czytelny, aby umożliwić odtworzenie faktów, istotnych z perspektywy sformułowania kluczowej w sprawie oceny - czy Funkcjonariusz winien był mieć świadomość niezgodnych z prawem zachowań partnera z patrolu - Funkcjonariusza II. Wystarczająco czytelny obraz - co, wobec zarzutów Funkcjonariusza było przedmiotem oceny Sądu - pozwalał na uznanie, że - przy uwzględnieniu nieznacznej odległości, w jakiej znajdował się wobec funkcjonariusza pokrzywdzony, oraz reakcji jego ciała na ciosy zadawane przez Funkcjonariusza II - nie jest możliwe, aby nie był on świadomy (nie postrzegał) użycia środków przymusu bezpośredniego w postaci kopnięć Pokrzywdzonego. Wbrew wywodom Funkcjonariusza, nie może mieć w sprawie kluczowego znaczenia podkreślana okoliczność, że dostępny materiał dowodowy – wobec jakości i zakresu obrazu – nie pozwala jednoznacznie ustalić, czy Funkcjonariusz kierował wzrok na Pokrzywdzonego faktycznie w tym, konkretnym momencie - tak kwestia znajdowania się przodem bądź bokiem, przysłaniania obrazu daszkiem czapki, zjawisko "widzenia tunelowego" (patrz: stanowisko końcowe), ciemności itd. Niewątpliwie, znajdując się w tak nieznacznej odległości od Pokrzywdzonego, Funkcjonariusz musiał słyszeć zadawanie mu ciosów (kopnięć) i widzieć bądź postrzegać reakcje ciała w ich następstwie - niezależnie czy obwiniony widział sam moment ich wymierzenia. Z kolei spójne zeznania świadków zdarzenia – co do agresywnych zachowań Funkcjonariusza II, w połączeniu z widocznym na zapisie z kamery wymierzaniem pokrzywdzonemu ciosów - czynią wiarygodną rekonstrukcję zdarzeń, w zakresie gdzie partnerowi obwinionego z patrolu przypisano używanie słów obelżywych - na co Funkcjonariusz także nie reagował. Używanie przemocy fizycznej często bowiem łączy się z wulgarnymi wypowiedziami.

Podkreślane przez Funkcjonariusza szczególne okoliczności zdarzenia – jak doznane przezeń obrażenia, poczucie zagrożenia własnej osoby czy zakłócenia interwencji, wobec wedle jego określeń "dynamiki" wydarzeń (zachowania samego Pokrzywdzonego oraz innych, obecnych tam osób), słaba widoczność - mają istotne znaczenie, lecz jedynie w kontekście oceny, czy uchybienie powinności reagowania wobec niegodnych zachowań Funkcjonariusza II, zasługuje na stosownie surową sankcję dyscyplinarną. W rozpoznawanej sprawie zastosowano jedną z najłagodniejszych. Nie sposób w takiej sytuacji postawić organowi dyscyplinarnemu zarzutu wykroczenia poza ramy przysługujących mu kompetencji, co do miarkowania kary.

Reasumując organy obu instancji - oceniając, że Funkcjonariusz, pomimo szczególnych okoliczności incydentu, musiały mieć świadomość pozaprawnych działań partnera z patrolu - uwzględniły regułę swobodnej oceny dowodów, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (w myśl art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji). Nie sposób też uznać - wobec zgromadzonego materiału dowodowego - aby wystąpiły uzasadnione wątpliwości w istotnych kwestiach. Nie naruszono więc także zasady z art. 135g ust. 2 zd. 2. wskazanego aktu.

Prawidłowo zrekonstruowano więc stan faktyczny - Funkcjonariusz musiał mieć świadomość pozaprawnych działań kolegi z patrolu i na to nie reagował. Trafnie więc uznano, że nie podejmując stosownych czynności - bezpośrednio na miejscu zdarzenia (np. upomnienie Funkcjonariusza II), bądź po nim (zasygnalizowanie w jakiejkolwiek formie dostrzeżonych nieprawidłowości) naruszył on § 23 i 24 Zasad Etyki. Stanowi to delikt dyscyplinarny, w myśl art. 132 ust. 1 ustawy o Policji.

Bezzasadne są w tym świetle także inne zarzuty strony skarżącej – z następujących powodów:

- trafnie wywiódł pełnomocnik Funkcjonariusza na rozprawie, że w protokole oględzin nagrań monitoringu (k. 142-142v) zawarto także pewne oceny, wykraczające poza opis widocznych na nagraniu zdarzeń (układ ciała czy czynności funkcjonariuszy itp.); nie ma jednak podstaw dla uznania, jakoby oceny zachowań czy stanu świadomości Funkcjonariusza (wiedział – nie wiedział), oparto w danym względzie wyłącznie na tym opisie – bez samodzielnej analizy materiału dowodowego przez organy dyscyplinarne; wprawdzie w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych, nie znalazła się istotna w sprawie płyta z nagraniem z kamery nr [...] (tak k. 38 akt); z opisu stosownej koperty w aktach administracyjnych wynika jednak, że - w toku postępowania - znajdowały się tam cztery płyty (a więc także nie przedłożona z aktami do Sądu); brak przesłanek dla przyjęcia, jakoby organy obu instancji nie dysponowały pełnym materiałem dowodowym a więc się z nim nie zapoznawały; w takiej sytuacji wytknięte uchybienie - na zbyt szerokie stanowisko w pierwszym protokole oględzin płyty z nagraniem z kamery nr [...] - nie mogło mieć istotnego znaczenia dla wyniku sprawy; analogicznych uchybień nie zawiera zaś protokół oględzin płyty przez biegłego (k. 603v-604),

- nie postawienie Funkcjonariuszowi zarzutów w sprawie karnej przez prokuratora, nie może mieć istotnego znaczenia z perspektywy oceny, czy dopuścił się on zarzucanego mu deliktu dyscyplinarnego - nie reagując na zachowania Funkcjonariusza II czy nie składając wystarczająco precyzyjnych wyjaśnień po zdarzeniu; sprawa prowadzona przez organ powołany do ochrony praworządności nie była ukierunkowana na uchybienia powinności służbowych - przestrzegania Zasad Etyki,

- nie ma przesłanek dla uznania za słuszny zarzutu, jakoby organy dyscyplinarne skupiły się wyłącznie na okolicznościach (dowodach) obciążających Funkcjonariusza; z uzasadnienia skarżonego aktu wynika, że uwzględniano wszelkie istotne okoliczności sprawy; wymierzono też adekwatną - nie nazbyt surową - sankcje,

- uwolnienie Funkcjonariusza z innych, stawianych mu uprzednio zarzutów (tak orzeczenie I. instancji), potwierdza jedynie, że organy dyscyplinarne prowadziły postępowanie obiektywnie - wnikliwie analizując, czy sformułowane pierwotnie zarzuty były trafne; jedynie jeden z nich (opisany w pkt 3) trafnie uznano za uzasadniony,

- okoliczność, że stosowną dokumentację incydentu z [...] lipca 2022 r. Funkcjonariusz sporządził w pośpiechu i wobec bólu w następstwie odniesionej kontuzji nie może tłumaczyć braku stosownej reakcji – zgłoszenia w jakiejkolwiek formie - bezprawnych działań Funkcjonariusza II, których obwiniony musiał być świadomy,

- w sprawie nie może mieć kluczowego znaczenia, podkreślana przez Funkcjonariusza okoliczność, że zaniechań w kwestii powstrzymania pozaprawnych działań Funkcjonariusza II nie zarzucał obwinionemu sam Pokrzywdzony (tak stanowisko końcowe pełnomocnika); wskazywał on, że nie wie, czy Funkcjonariusz był świadom bezprawnych działań kolegi z patrolu, z pewnością natomiast im nie przeciwdziałał; dostępny zapis graficzny - nagranie z kamery nr [...] - pozwala jednak sformułować w danym zakresie jednoznaczną ocenę; nie jest możliwe aby Funkcjonariusz nie był świadomy zdarzeń - zadawania Pokrzywdzonemu ciosów (kopnięć); znajdował się wszak w bezpośrednim sąsiedztwie.

W tym świetle chybione są zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów postępowania w kontekście obowiązku właściwie wnikliwego wyjaśnienia sprawy, jak i przepisu prawa materialnego, zakreślającego przesłanki zastosowania sankcji dyscyplinarnych. Nie uchybiono też normie, statuującej powinność rozstrzygania ewentualnych wątpliwości na korzyść obwinionego. Jak już wskazano, w rozpoznawanej sprawie takie uzasadnione wątpliwości nie występowały.

Sąd nie spostrzegł także z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935) - orzeczono jak w sentencji.