Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1092/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1092/06

U Z A S A D N I E N I E

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu wniosku W. J. z dnia [...].10.2005r, dotyczącym wydania decyzji o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym i ustaleniu prawa do świadczeń zdrowotnych w okresie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej, decyzją z dnia [...] grudnia 2005r znak: [...] na podstawie art. 66 ust 1 pkt 1 lit c i pkt 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210, poz. 2135 ze zm.) stwierdził, iż W. J. w okresie od dnia [...] stycznia 1999r do dnia [...] czerwca 2005r objęty był obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z więcej niż jednego tytułu tj.:

– z tytułu pobierania świadczenia rentowego w okresie od dnia [...] stycznia 1999r do dnia [...] sierpnia 2001r, a następnie świadczenia emerytalnego w okresie od dnia [...] sierpnia 2001r do nadal

– z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] stycznia 1999r do dnia [...] czerwca 2005r

i ma prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w tej ustawie.

Na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej organ ustalił, iż W. J. od dnia [...] czerwca 1992r do dnia [...] czerwca 2005r prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie naprawy sprzętu radiowo-telewizyjnego.

W związku z powyższym zdaniem organu, w okresie od dnia [...] stycznia 1999r do dnia [...] czerwca 2005r W. J. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z dwóch tytułów jednocześnie, a mianowicie z tytułu świadczenia emerytalno-rentowego i z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

W trakcie prowadzenia działalności gospodarczej W. J. dwukrotnie zgłaszał w Zakładzie Ubezpieczeń Zdrowotnych wyrejestrowanie z ubezpieczenia zdrowotnego z uwagi na faktyczne zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej.

Po raz pierwszy dokonał wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia [...] kwietnia 2002r do dnia [...] czerwca 2002r, a następnego wyrejestrowania dokonał od dnia [...] lipca 2003r do dnia [...] czerwca 2005r.

W okresie wyrejestrowania W. J. nie opłacał składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia powołując się na art. 69 ust 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210, poz. 2135 ze zm.) uznał, iż obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność gospodarczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym tj. w ustawie z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.).

Zgodnie z art. 13 pkt 4 w/w ustawy obowiązkowemu ubezpieczeniu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia jej wykonywania do dnia zaprzestania wykonywania.

Udokumentowana przerwa w prowadzeniu działalności skutkować może zdaniem organu brakiem obowiązku opłacania składek ubezpieczenia zdrowotnego.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu odwołania W. J., decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej znaczenie ma moment rozpoczęcia i zakończenia wykonywania takiej działalności zgodny z przepisami ustawy z dnia 2 lipca 2004r o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm.) oraz poprzedzającej ją ustawy z dnia 19 listopada 1999r Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.).

Zdaniem organu odwoławczego, zgodnie z powyższymi ustawami, przedsiębiorca będący osoba fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej natomiast zaprzestanie wykonywania działalności następuje w momencie wykreślenia wpisu na skutek zawiadomienia przedsiębiorcy.

W ocenie organu odwoławczego "przepisy prawne nie przewidują pojęcia "zawieszenia" prowadzenia działalności gospodarczej, które miałoby polegać na faktycznym zaprzestaniu prowadzenia tej działalności bez wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej".

Odnośnie spraw z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, organ odwoławczy stwierdził, iż sprawy te należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. J..

Skarżący wyjaśnia, iż działalność gospodarczą zawiesił, a następnie z niej zrezygnował z powodu złego stanu zdrowia.

Ponadto, skarżący podnosi, iż wydatki na leki pochłaniają znaczną część jego emerytury w związku z czym wnosi o umorzenie należności za nieopłacone składki za okres 2 lat i 3 miesięcy.

W odpowiedzi na skargę, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko wyjaśniając jednocześnie, iż sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Organy obu instancji błędnie uznały, iż skarżący pomimo wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego prowadzonej działalności gospodarczej podlegał w tym okresie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Z akt sprawy wynika, iż skarżący zgłosił w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych faktyczne zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej z uwagi na zły stan zdrowia dokonując jednocześnie wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego.

Zgłoszenie faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej może ale nie musi prowadzić do ustania przymusu ubezpieczenia (wyrok SN z dnia 11.01.2005r, I UK 105/04, OSNP z 2005r, nr 13, poz. 198.).

Zależy to od wyników kontroli, w trakcie której zgłoszenie wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego poddawane jest weryfikacji.

Organy nie przeprowadzając takiej weryfikacji uznały, iż skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia z uwagi na brak wykreślenia wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej.

Należy zauważyć, iż wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma jedynie charakter deklaratywny (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1996r, III CZP 111/95, OSNC 1996, nr 5, poz. 63 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 1998r, II CZ 74/98, OSNC 1999, nr 2, poz. 36).

Nie każdy sposób prowadzenia działalności gospodarczej wymaga wpisu do ewidencji jak też nie każde wykreślenie wpisu decyduje w sensie prawnym o zaprzestaniu działalności.

Fakt prowadzenia działalności gospodarczej, a nie wpis do ewidencji przesądza o istnieniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego, który prowadził działalność pozarolniczą trwał według art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Bezspornym w sprawie jest, iż skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej z dniem [...] czerwca 1992r, a w okresach od dnia [...] kwietnia 2002r do dnia [...] czerwca 2002r oraz od dnia [...] lipca 2003r do dnia [...] czerwca 2005r zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej dokonując w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jej wyrejestrowania.

Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej jest stanem faktycznym, a nie prawnym bowiem takiego stanu nie przewidują przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999r Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178) ani przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004r o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) czy też przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst Dz. U. z 2000r, Nr 14, poz. 176 ze zm.).

Pojęcie " zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" nie zostało również wprowadzone do ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004r, Nr 210, poz. 2135 ze zm.) jak też do ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w aspekcie zakresu obowiązkowych ubezpieczeń zdrowotnych i ubezpieczeń społecznych.

Przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej spowodowana jej zawieszeniem pozwala na przyjęcie, iż skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w myśl przepisu art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) i w związku z tym nie podlegał w zgłoszonym okresie ubezpieczeniu zdrowotnemu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2005r, I UK 105/04, OSNP z 2005r, nr 13, poz. 198).

Jednakże samo zgłoszenie "wyrejestrowania z ubezpieczenia" nie jest dla organu rentowego bezwzględnie wiążące lecz podlega kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Ocena czy stan faktyczny niewykonywania działalności gospodarczej ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego musi być poprzedzona ustaleniem, czy w okresie w którym skarżący zgłosił zawieszenie prowadzenia działalności, faktycznie działalność ta w ogóle nie była prowadzona.

Zakwestionowanie w rezultacie tej kontroli zgłoszenia wyrejestrowania z ubezpieczenia prowadzi do obalenia domniemania zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej skutkującej uchyleniem obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

Z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności z naruszeniem art. 7kpa, 77 § 1 kpa i art. 107 § 1 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w pkt I sentencji.

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.