Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 26/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art 281, art 407
journal: Dz.U. 2025 poz 2625
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
article: art. 189
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. Spółki z o. o. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za pobór wód podziemnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej M. Spółki z o.o. kwotę 663 zł (sześćset sześćdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. zwraca stronie skarżącej M. Spółce z o.o. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., na jej koszt, kwotę 220,80 zł (dwieście dwadzieścia złotych, osiemdziesiąt groszy) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od wniesionej skargi.


UZASADNIENIE

1. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na podstawie art. 281 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.) ustalił, w formie informacji nr [...], M.

Sp. z o.o. z (powoływanym dalej jako "spółka", "skarżąca"), za okres III kwartału 2022 r. opłatę podwyższoną w wysokości 22.095 zł za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z ujęcia wody w miejscowości [...], na działce o nr ewid. [...].

Z zachowaniem 14-dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 ustawy Prawo wodne, spółka złożyła reklamację do ww. informacji, domagając sięjej uznania i uchylenia informacji w sprawie podwyższonej opłaty za usługi wodne Nr [...] oraz umorzenia postępowania w tym zakresie. W reklamacji wskazano, że niedotrzymanie terminu w przypadku ww. pełnomocnika jest sytuacją precedensową i nową, a fakt niedotrzymania terminu nastąpił z przyczyn obiektywnie niezależnych od spółki. Zleceniobiorcą oraz pełnomocnikiem w prowadzonym postępowaniu wodnoprawnym była firma B. W zleceniu udzielonym wykonawcy w dniu [...] listopada 2021r. zaznaczono, że winno ono zostać wykonane do 31 maja 2022 r. Według wyjaśnień uzyskanych od wykonawcy niedotrzymanie 3 - miesięcznego okresu złożenie wniosku o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego dla ujęcia "[...]", przed zakończeniem obowiązywania poprzedniego, spowodowane było sytuacją pandemii COVID-19 oraz związanymi z tym wieloma perturbacjami wewnątrz prowadzonej przez niego jednoosobowej firmy oraz jego kłopotami zdrowotnymi.

Wskazano też, że przedmiotowe ujęcie "[...]" jest ujęciem rezerwowym (drugiego ujęcia "[...]"). Jednak w związku z bardzo wysokimi "rozbiorami wody" spowodowanymi okresem letnim (w szczególności występującym długofalowym okresem suszy oraz katastrofą ichtiologiczną na [...]) nie było możliwości technicznej całkowitego wyłączenia z eksploatacji ujęcia "[...]" w okresie trwania procedury związanej z uzyskaniem nowego pozwolenia wodnoprawnego. Powyższa sytuacja spowodowałaby brak możliwości dostarczania wody w niektóre regiony miasta, co nie byłoby zgodne z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków.

Wskazano też, że w dotychczasowej eksploatacji ujęcia "[...]" właściwe jednostki przeprowadzające kontrole w zakresie prowadzonej gospodarki wodnej nie stwierdzały nigdy żadnych uchybień, w szczególności związanych z nie dotrzymywaniem warunków pozwoleń wodnoprawnych tj. ilości ujmowanej wody, pomiary badań statycznego i dynamicznego lustra wody wraz z wydajnością studni, prowadzenie badań jakości wody, było i jest zawsze zgodne z terminami określonymi w warunkach pozwolenia wodnoprawnego.

2. Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni, na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 281 ust. 1 pkt 1, ust. 5, ust. 8, oraz art. 273 ust. 1 - 3 ustawy Prawo wodne, a także art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., powoływanej dalej jako: "k.p.a.") określił spółce, za okres III kwartału 2022 r. (tj. [...] lipca 2022 r. - [...] września 2022 r.) opłatę podwyższoną w wysokości 22.095 zł za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z ujęcia wody w miejscowości [...], na działce o nr ewid. [...].

2.1. W motywach uzasadnienia decyzji organ, dokonując w pierwszej kolejności oceny przesłanek odstąpienia od nałożenia opłaty podwyższonej na podstawie art. 189f k.p.a., wskazał, że poddał wnikliwej analizie okoliczności takie jak: posiadanie w poprzednim okresie przez podmiot korzystający z usług wodnych pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, termin wystąpieniaz wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia, spełnienie wymagań przewidzianych dla wniosku oraz przebieg postępowania w sprawie o wydanie nowego pozwolenia. Dodatkowo wziął pod uwagę, że wynikający z normy art. 280 pkt 1 ustawy Prawo wodne delikt administracyjny polegający na poborze wód oraz wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego co do zasady ma charakter znaczący. Pozwolenia wodnoprawne stanowią bowiem instrumenty zarządzania zasobami wodnymi, w których ustala się warunki korzystania z wód w celu ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją.

2.2. Organ zaznaczył, że zgodnie z treścią decyzji Starosty spółka dla przedmiotowego ujęcia posiadała pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] lipca 2012r. na pobór wód podziemnych, które zostało udzielone na okres 10 lat, tj. do 30 lipca 2022 r. Podał, że spółka działająca przez pełnomocnika – P.S. wystąpiła z wnioskiem z dnia [...] maja 2022 r., które wpłynęło do Zarządu Zlewni w dniu 24 czerwca 2022 r. w zakresie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych z istniejącego ujęcia wielootworowego (12 studni głębinowych) zlokalizowanego na działce o numerze ewid. [...] oraz na wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty z dnia [...] lipca 2012 r. Wniosek wymagał uzupełnienia, wobec tego pismem z dnia [...] lipca 2022r., wezwano spółkę do uzupełnienia stwierdzonych braków formalnych. W odpowiedzi na wezwanie spółka złożyła pismo z dnia [...] lipca 2022 r. (data wpływu do organu 21 lipca 2022 r.), w którym dokonała częściowego uzupełnienia braków formalnych. Pismem z dnia [...] lipca 2022 r. (data wpływu do organu 27 lipca 2022 r.) pełnomocnik dokonał również dodatkowych uzupełnień i wyjaśnień dotyczących zamierzonego korzystania z wód w ramach wnioskowanej usługi wodnej.

W związku z częściowym uzupełnieniem braków formalnych, pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r., ponownie wezwano spółkę o ich uzupełnienie. Pismem z dnia

[...] sierpnia 2022 r. (data wpływu do organu 16 sierpnia 2022 r.) oraz pismem z dnia [...] września 2022 r. (data wpływu do organu 5 września 2022 r.) uzupełnione zostały braki formalne, stwierdzone we wniosku z dnia [...] maja 2022 r., tj. wymaganą przepisami dokumentację hydrogeologiczną wraz z decyzją zatwierdzającą "dokumentację hydrogeologiczną ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych w [...]" oraz "aneks do dokumentacji hydrogeologicznej zasobów eksploatacyjnych wód podziemnych z osadów czwartorzędowych dla ujęcia wodociągu miejskiego - ul. [...]".

2.3. Po ustaleniu, iż złożony wniosek spełnia wymogi ustawy Prawo wodne, zawiadomieniem z dnia [...] września 2022 r. poinformowano spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego. Pozostałe strony postępowania pismem z dnia

[...] września 2022r. również zostały zawiadomione o wszczęciu ww. postępowania oraz uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez publiczne obwieszczenie w oparciu o art. 49 k.p.a. W wyznaczonym terminie strony postępowania nie wniosły uwag i wniosków.

W wynikuprzeprowadzonego postępowania Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich wydał w dniu [...] października 2022 r. decyzję, w której udzielił spółce pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych z istniejącego ujęcia wielootworowego (12 studni głębinowych) zlokalizowanego na działce o numerze ewid. [...] (pkt 1) oraz umorzył postępowanie w części wniosku o wygaszenie decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Starosty udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód - pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych z ujęcia składającego się z szesnastu studni głębinowych zlokalizowanych na działce o numerze ewid. [...], jako bezprzedmiotowe.

2.4. Odnosząc się do nałożonej opłaty organ stwierdził, że wniosek został złożony w terminie uniemożliwiającym rozpatrzenie go przed upływem ważności poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego, a także zawierał braki formalne. Koniecznym było wystosowanie dwóch wezwań do spółki, gdyż bez dokonania stosownych uzupełnień braków formalnych wniosku niemożliwym było wszczęcie i dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w jego przedmiocie.

Zdaniem organu spółka nie dołożyła należytej staranności, aby wniosek, spełniający wymagania formalne, został złożony z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym, aby było możliwe uzyskanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego przed upływem terminu ważności poprzedniego. W okresie od [...] lipca 2022 r. do

[...] września 2022 r. korzystała zatem z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, co oznacza, że zgodnie z art. 280 pkt 1 lit. a ustawy Prawo wodne obowiązana jest ponosić opłatę podwyższoną.

2.5. W ocenie organunie zaistniaływ rozpatrywanej sprawie przesłanki,

o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., które mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Tym samym zaistniała przesłanka obligująca do wydania decyzji określającej wysokość opłaty podwyższonej albowiem reklamacja spółki nie została uznana.

3. Na powyższą decyzję M. Sp. z o.o. wniosła skargę zarzucając jej:

a) naruszenie przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, to jest art. 273 ust. 6 w zw. z art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 w zw. z art. 281 ust. 1 pkt 1, ust. 5, ust. 8 w zw. z art. 273 ust. 1-3 ustawy Prawo wodne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki do określenia opłaty podwyższonej w wysokości 22.095 zł za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z ujęcia wody w miejscowości [...], na działce o nr ewid. [...], podczas gdy w sprawie ziściły się przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej;

b) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sprawie wszystkich istotnych okoliczności i niezałatwienie sprawy przez dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony,

- art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie ziściły się przesłanki ustawowe do odstąpienia od administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy waga naruszenia prawa przez skarżącą jest znikoma, a skarżąca zaprzestała naruszania prawa, ponieważ w dniu [...] października 2022 r. organ wydał decyzję, którą udzielił pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych z istniejącego ujęcia wielootworowego (12 studni głębinowych) zlokalizowanego na działce o numerze ewid. [...],

- art. 189d k.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich przesłanek związanych z wymierzaniem administracyjnej kary pieniężnej w postaci opłaty podwyższonej, co skutkuje nieprawidłowym rozpoznaniem sprawy jej wymierzenia.

Wobec podniesionych zarzutów spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...] i zobowiązanie ww. organu do ponownego rozpoznania sprawy, uchylenie informacji z dnia [...] października 2022 r. oraz umorzenie postępowania w tym zakresie. Wniosła też o zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały rozwinięte.

4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zgodnie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem

art. 57a, który dotyczy skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej i który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Zaznaczyć również trzeba, że niniejsza sprawa, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

6. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia [...] listopada 2022 r. określająca spółce, za okres

III kwartału 2022 r. (tj. [...] lipca 2022 r. - [...] września 2022 r.) opłatę podwyższoną w wysokości 22.095 zł za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo wodne w jej brzmieniu obowiązującym w 2022 r.

Zgodnie z art. 280 pkt 1 tej ustawy opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na:

a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych,

b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi

- bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

Natomiast stosownie do treści art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodnewysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1, w przypadku dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.

Ustalając wysokość opłaty podwyższonej, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (art. 281 ust. 3).

7. Opłata podwyższona wymierzana na podstawie ww. przepisów ustawy Prawo wodne ma sankcyjny charakter administracyjnej kary pieniężnej. Administracyjne kary pieniężne są określane odmiennie w różnych aktach prawnych

i dostrzegając to zróżnicowanie ustawodawca w art. 189b k.p.a. zdefiniował pojęcie administracyjnej kary pieniężnej, do której zastosowanie mogą mieć przepisy działu IVa k.p.a. Zgodnie z ww. przepisem przez administracyjną karę pieniężną rozumie się określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Przedmiotowa opłata podwyższona niewątpliwie wypełnia te przesłanki, a zatem dział IVa k.p.a. ma do niej zastosowanie w określonym tam zakresie (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2022 r., III OSK 1524/21).

Zaznaczyć bowiem trzeba, że zgodnie art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej

- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

8. W przepisach ustawy Prawo wodne, jak i w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa (z uwagi na odesłanie zawarte w art. 300 ustawy Prawo wodne), nie unormowano odstąpienia od nałożenia kary (opłaty podwyższonej), tym samymw przypadku opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego rozważyć należy możliwość zastosowania art. 189f § 1 k.p.a.

Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe

i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Ocena, czy waga naruszenia prawa jest znikoma, powinna być dokonywana z uwzględnieniem art. 189d pkt 1 k.p.a. Zgodnie tym przepisem wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. Znikoma waga naruszenia prawa choć jest przesłanką konieczną to jej wystąpienie nie jest wystarczającą przesłanką odstąpienia od wymierzenia kary.

Z brzmienia przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika bowiem, że musi być spełniona łącznie druga przesłanka, a mianowicie to, że strona zaprzestała naruszania prawa.

Wskazać jednocześnie trzeba, że zasady wymiaru opłaty podwyższonej zostały wprost wskazane w art. 281 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo wodne zatem brak jest podstaw do stosowania w takim wypadku dyrektyw wymierzania administracyjnej kary pieniężnej z art. 189d pkt 2 i 4 k.p.a., ponieważ te mogą mieć zastosowanie w sytuacji, w której administracyjna kara pieniężna jest ustawowo określana w formie tzw. "widełek", a więc w której organ ma możliwość ustalenia administracyjnej kary pieniężnej w określonej wysokości w ustawowo unormowanym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2022 r., III OSK 1521/21). W konsekwencji organ ma możliwość albo wymierzenia kary według zasad wynikających z powyższego przepisu albo odstąpienia od niej, nie ma natomiast możliwości nałożenia kary w innej – wyważonej – wysokości.

9. Odnosząc się do kwestii zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.,

w kontrolowanej przez sąd sprawie organ skoncentrował się na opisie przebiegu postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i nie rozważył wszystkich okoliczności, które strona podnosiła w toku postępowania reklamacyjnego, a które istotnie wpływają na możliwość odstąpienia od wymierzenia spornej opłaty. Z akt niniejszej sprawy wynika, że spółka wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego złożyła w dniu 24 czerwca 2022 r. Natomiast dla przedmiotowego ujęcia posiadała pozwolenie wodnoprawne jedynie do dnia [...] lipca 2022 r. Wniosek spółki obarczony był nadto brakami formalnymi. Spółka nie dopilnowała zatem tego, by wniosek złożyć w terminie przewidzianym w art. 414 pkt 2 ustawy Prawo wodnej tj. w terminie 90 dni przed upływem okresu, na który było wydane pozwolenie wcześniejsze (co skutkowałoby tym, że pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] lipca 2012 r. by nie wygasło).

Z akt sprawy wynika jednocześnie, że organ prowadził postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego generalnie prawidłowo. Jednakże w sytuacji wpływu wniosku w dniu 24 czerwca 2022 r. dopiero w dniu 13 września 2022 r., tj. po ustaleniu, iż złożony wniosek spełnia wymogi ustawy Prawo wodne, zawiadomiłstrony o wszczęciu postępowania. Skoro z art. 407 pkt 1 ustawy Prawo wodne wynika, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, a zgodnie

z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi, co mogło mieć pewien wpływ na przedłużenie postępowania, a zatem i wysokość naliczonej opłaty. Podobnie wezwania brakowe mogły być zrealizowane wcześniej, tym bardziej że są to postępowania standardowe, objęte specjalizacją organu, który dysponuje schematem procedowania w odniesieniu do wymaganych dokumentów. Pamiętać bowiem należy o tym, że w sytuacji, w której opłata naliczana jest za konkretny okres czasu, organ musi procedować tak, by uniknąć zarzutu, że procedując w taki lub inny sposób wpływa na okres czasu przyjęty za podstawę naliczenia opłaty.

10. Co jednak najbardziej istotne,organ wymierzając opłatę nie wziął pod uwagę tego, że nawet działanie bez stosownego pozwolenia może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnej w każdej sprawie i przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Dopiero ich łączna ocena pozwoli na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest zasadne (por. uchwała NSA z dnia 12 grudnia 2011 r., II OPS 2/11).

Skarżąca – M. Sp. z o.o. - jest podmiotem odpowiedzialnym m.in. za pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody dla mieszkańców miasta [...], czyli realizującym zadania własne gminy w zakresie jednej z podstawowych kategorii usług użyteczności publicznej. Wprawdzie spółka wskazała, że ujęcie "[...]" jest ujęciem rezerwowym, jednak woda z niego jest wykorzystywana do zaopatrzenia w wodę odbiorców na terenie miasta jeśli jest taka konieczność. Pojawiła się ona w przedmiotowym okresie w związku z bardzo wysokimi rozbiorami wody powodowanymi okresem letnim (w szczególności z powodu suszy i katastrofy ekologicznej na [...]). Skarżąca nie mogła zatem wyłączyć z eksploatacji ujęcia "[...]", mimo upływu ważności pozwolenia wodnoprawnego.Dobrem ważniejszym od dobra naruszonego bezprawnością tego działania było bowiem dobro odbiorców usługi - mieszkańców miasta. Zaprzestanie eksploatowania tego ujęcia spowodowałoby bowiem brak możliwości dostarczania wody w niektóre regiony miasta, którego to negatywne skutki byłyby nie tylko ekonomiczne, ale przede wszystkim społeczne. Organ do tej okoliczności w ogóle się nie odniósł, choć skarżąca powoływała się na nie w reklamacji.

11. Organ nie uwzględnił i nie ocenił pod kątem przesłanek art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. również tego, że spółka w okresie od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] lipca 2022 r. posiadała pozwolenie wodnoprawne dla ujęcia. Uzyskała też kolejne w dniu [...] października 2023 r. i to na okres 30 lat. Uchybienie miało zatem charakter stricte formalny i związane było z upływem terminu pozwolenia w trakcie trwania procedury zezwoleniowej, która została zakończona udzieleniem spółce pozwolenia wodnoprawnego. Z akt sprawy wynika też, że w dotychczasowej eksploatacji ujęcia "[...]" właściwe jednostki przeprowadzające kontrole w zakresie prowadzonej gospodarki wodnej nie stwierdzały nigdy żadnych uchybień, w szczególności związanych z nie dotrzymywaniem warunków pozwoleń wodnoprawnych oraz, że w okresie eksploatacji spornego ujęcia w III kwartale 2022r. dotrzymywane były wszystkie warunki pozwolenia wodnoprawnego uzyskanego w 2012r. Nadto czas trwania naruszenia nie był znaczny (w zasadzie tylko 2 miesiące). Skarżąca nie osiągnęła też z tego tytułu żadnych niedozwolonych korzyści z naruszenia. Jak wskazano, wręcz przeciwnie, realizowała zadanie własne gminy.

12. Podzielić tu należy pogląd zawarty w wyroku WSA w Krakowie z dnia

12 stycznia 2023 r., III SA/Kr 1087/22, że oceny wagi i okoliczności naruszenia prawa należy dokonywać przez pryzmat takich dóbr jak "potrzeba ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia". To zaś w opisanym wyżej stanie faktycznym sprawy prowadzić może do wniosku, że istniały uzasadnione przesłanki odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej – opłaty podwyższonej na skarżącą spółkę.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że trafny jest zarzut skarżącej, że organ błędnie przyjął (bo tego też nie uzasadnił), że w sprawie nie ziściły

się przesłanki do odstąpienia od wymierzenia opłaty podwyższonej, a tym samym, że naruszył art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a w konsekwencji także art. 7 i 77 oraz 107 § 3 k.p.a. (naruszenia te co najmniej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy)

i przedwcześnie zastosował art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne.

13. Mając na uwadze stwierdzone uchybienia Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania, na które składa się należy wpis sądowy od skargi, obliczony na podstawie § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 535 ze zm.), orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt II wyroku). Natomiast

o zwrocie skarżącej, na jej koszt, nadpłaconego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a. (pkt III wyroku).

Ponownie rozpoznając sprawę organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., winien uwzględnić ocenę prawną i wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia.