Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1664/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 36b,  art. 36j ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 266
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Y. S.A. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2544/22 w sprawie ze skargi Y. S.A. w O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr DWB.712.3.2022.DSZ w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie oznakowania na wyrobie budowlanym, który nie posiada właściwości użytkowych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z 26 maja 2022 r. znak DWB.70.17.2022.MDO, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 36b i art. 36j ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1213 ze zm. - dalej jako ustawa) nałożył na Y. S.A. w O. (dalej jako skarżąca, spółka, producent) karę pieniężną w wysokości 54.000 zł za umieszczenie oznakowania CE na wyrobie budowlanym płyty styropianowe [...], o grubości 150 mm, który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych.

II.

Decyzją z 12 sierpnia 2022 r. nr DWB.712.3.2022.DSZ, GINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną.

Jak wyjaśnił, w dniach 20-23 lipca 2020 r. przeprowadzono kontrolę na budowie drogi ekspresowej [...] na odcinku N.-N. - budowie Obwodu Utrzymania Drogi w km 34+600. Inwestorem jest GDDKiA. Pobrano próbki na podstawie art. 16 ust. 2a ustawy.

W toku postępowania ustalono, że spółka wyprodukowała płyty styropianowe na indywidualne zamówienie klienta, tj. J. sp. z o.o. w O. w ilości 9,6m³, zaś do obrotu wprowadzono 7,5m³ wyrobu. Nadwyżka produkcji wynikała z konieczności produkcji 2 bloków o objętości produkcyjnej każdy po 4,8m³, natomiast różnica w ilości została zwrócona do produkcji w celu zniszczenia (zmielenia). Spółka oświadczyła, że zakupiła nową maszynę do spieniania i ma w znaczący sposób wpływać na stabilność procesu spieniania. Ponadto, zastosowanie nowej technologii z inteligentnym system korekcji wagi oraz szeregiem zabezpieczeń będzie pozwalało uniknąć niezgodnego półproduktu.

GINB podniósł, że producent zadeklarował m.in. opór cieplny RD 5,00 m2K/W (dla gr. 150 mm), współczynnik przewodzenia ciepła λD 0,030 W/mK, wytrzymałość na zginanie na poziomie BS150, tj. ≥ 150 kPa, naprężenie ściskające przy 10% odkształceniu CS(10)100, tj. ≥ 100 kPa. Wyniki badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium – P. S.A. w W., Oddział [...] w Gdańsku, Laboratorium [...], na zlecenie GINB, zgodnie z procedurą badawczą, potwierdziły deklarowane przez producenta właściwości użytkowe w zakresie wytrzymałości na zginanie (według metody B normy PN-EN 12089:2013-07 Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie - Określanie zachowania przy zginaniu).

Natomiast badanie współczynnika przewodzenia ciepła, oporu cieplnego (według normy PN-EN 12667:2002 Właściwości cieplne materiałów i wyrobów budowlanych - Określanie oporu cieplnego metodami osłoniętej płyty grzejnej i czujnika strumienia cieplnego - Wyroby o dużym i średnim oporze cieplnym) oraz naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu (według normy PN-EN 826:2013-07 Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie - Określanie zachowania przy ściskaniu) nie potwierdziły deklarowanych przez producenta poziomów.

Wyrób nie spełnia wymagań w zakresie współczynnika przewodzenia ciepła, gdy λD < λmean + 0,44 X Sλ. Natomiast badanie wykazało wynik λmean + 0,44 x Sλ = 0,031 W/mK, podczas gdy deklarowany poziom (λD) był niższy (0,030 W/mK). Ponadto, w zakresie oporu cieplnego wyrób nie spełnia wymagań, gdy RD > Rmean - 0,44 x SR. Natomiast badanie wykazało wynik Rmean - 0,44 x SR = 4,87 m²K/W, podczas gdy deklarowany poziom (RD) był wyższy (5,00 m²K/W).

Zgodnie z rozdz. 4.3.4 normy EN 13163:2012+A1:2011 żaden wynik badania naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu nie powinien być mniejszy niż wartość określona dla deklarowanego poziomu podana w Tabl. 3. Producent zadeklarował poziom CS100, a zatem żaden wynik badań nie powinien być mniejszy niż 100 kPa. Badanie zlecone przez GINB wykazało zaś wyniki: 79,2 kPa, 81,7 kPa, 77,9 kPa. Tym samym uzyskane wyniki były niższe od zadeklarowanego poziomu.

Badanie próbki wykazało, że wyrób nie spełnia aż trzech z czterech przebadanych, deklarowanych przez producenta właściwości użytkowych. Ponadto, zakres odstępstw faktycznych od wartości deklarowanych przez producenta jest nieznaczny w zakresie współczynnika przewodzenia ciepła (3,33 %) oraz oporu cieplnego (2,6%). Natomiast w zakresie naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu wynosi aż 20,4%.

Organ przeanalizował przesłanki wymierzenia kary.

Odnośnie do stopnia naruszenia przepisów ustawy wskazał, że badanie próbki wykazało, że wyrób nie spełnia aż trzech z czterech przebadanych, deklarowanych przez producenta właściwości użytkowych. Ponadto, zakres odstępstw faktycznych od wartości deklarowanych przez producenta jest nieznaczny w zakresie współczynnika przewodzenia ciepła (3,33 %) oraz oporu cieplnego (2,6%). Natomiast w zakresie naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu wynosi aż 20,4%. Tym samym, biorąc pod uwagę okoliczności, stwierdził, że stopień naruszenia przepisów ustawy jest w badanej sprawie wysoki.

Analizując przesłankę liczby wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym niezgodnych z wymaganiami ustawy GINB wyjaśnił, że jak ustalono, producent wprowadził do obrotu 7,5 m³ wyrobu budowlanego niezgodnego z wymaganiami ustawy. Biorąc pod uwagę niewielką ilość wyrobu budowlanego wprowadzonego do obrotu, niezgodnego z wymaganiami ustawy, wysokość kary pieniężnej powinna zostać zmniejszona.

Analizując uprzednie naruszenia przepisów ustawy GINB wyjaśnił, że stosując tę dyrektywę należy określić czy i w jakim odstępie czasu miało miejsce uprzednie naruszenie przepisów ustawy o wyrobach budowlanych. Należy tutaj rozróżnić sytuacje, w których zastrzeżenia organu dotyczą takich samych wyrobów, już uprzednio kontrolowanych, jak również innych wyrobów, ale tego samego przedsiębiorcy. W przypadku przedsiębiorcy, który funkcjonuje na rynku od dłuższego czasu i był już kilkukrotnie kontrolowany i kontrole te wykazały nieprawidłowości, zasadne jest potraktowanie tej okoliczności jako obciążającej.

Począwszy od 1 stycznia 2017 r. organy nie stwierdziły dotychczas nieprzestrzegania przez producenta przepisów ustawy w zakresie takiego samego wyrobu. Stwierdziły jednak nieprzestrzeganie przez producenta przepisów ustawy w zakresie innych wyrobów (9 naruszeń).

Wyroby producenta były zatem wielokrotnie kontrolowane i badane. W toku kontroli wielokrotnie stwierdzono nieprawidłowości, a wyniki wielu badań, zleconych od 1 stycznia 2017 r. wykazały, że podobne wyroby budowlane nie spełniają deklarowanych właściwości. Wobec powyższego jest to okoliczność obciążająca, mająca wpływ na podwyższenie kary pieniężnej.

Analizując przesłankę współpracy z organem wyjaśniono, że producent współpracował przy wyjaśnieniu sprawy zatem to zachowanie stanowi okoliczność łagodzącą i skutkuje obniżeniem kary pieniężnej.

W konsekwencji organ wskazał, że uzyskano aż trzy na cztery negatywne wyniki badań, w tym odchylenie w zakresie naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu na poziomie aż 20,4%, dlatego wbrew twierdzeniom strony, takie naruszenie przepisów prawa nie może być uznane za znikome (niskie), czy nawet umiarkowane.

Dalej GINB wyjaśnił, że art. 36b ustawy nie określa minimalnej wysokości kary pieniężnej w związku z czym możliwe jest wymierzenie kary w szczególnie niskiej wysokości. Warunkiem do zastosowania tego rodzaju rozwiązania jest jednak wystąpienie okoliczności, które w ocenie organu zapewnią, że kara w szczególnie niskiej wysokości będzie skuteczna i proporcjonalna. W szczególności może to nastąpić, gdy kumulatywnie spełniono najważniejsze przesłanki, tj.: stopień naruszenia obowiązków ustawowych był niski, przedsiębiorca naruszył prawo po raz pierwszy, a ponadto współpracował należycie z organem.

W związku jednak z brakiem spełnienia ww. przesłanek, w szczególności wielokrotne naruszanie przez przedsiębiorcę przepisów ustawy, organ nie miał podstaw do określenia kary pieniężnej w szczególnie niskiej wysokości, w tym z powodu wysokości korzyści, którą strona osiągnęła.

Uwzględniając stopień naruszenia przepisów ustawy (wysoki), okoliczności obciążające (uprzednie naruszenie przepisów ustawy), a także okoliczności łagodzące (liczba wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu niezgodnych z wymaganiami ustawy i współpracę z organem prowadzącym postępowanie), stwierdzono, że kara 54.000 jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń.

III.

Wyrokiem z 10 marca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2544/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na ww. decyzję.

Jak wskazał, w sprawie nie jest sporne, że strona jest producentem oraz że umieściła oznakowanie CE na wyrobie budowlanym, który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych. Bezsporne jest też, że sporny wyrób został w całości wbudowany i nie znajdował się już w obrocie. Wobec spółki została wydana przez GINB decyzja z 14 grudnia 2021 r. o umorzeniu postępowania na podstawie art. 32 pkt 3 ustawy.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, GINB miarkując wysokość kary, prawidłowo zastosował dyrektywy wymiaru kary określone w art. 36j ust. 3 ustawy i szczegółowo odniósł się do poszczególnych przesłanek wpływających na zwiększenie lub zmniejszenie wysokości kary pieniężnej. Każda z nich została opisana w uzasadnieniu decyzji, a następnie dokonano podsumowania zastosowanych kryteriów.

Zarzuty spółki odnoszą się w istocie do dwóch przesłanek wymiaru kary, tj. stopnia naruszenia przepisów ustawy oraz uprzedniego naruszenie przepisów ustawy.

Badanie próbki wyrobu wykazało, że nie spełnia on aż trzech z czterech przebadanych, deklarowanych przez producenta właściwości użytkowych. Ponadto, zakres odstępstw faktycznych od wartości deklarowanych przez producenta jest nieznaczny w zakresie współczynnika przewodzenia ciepła (3,33 %) oraz oporu cieplnego (2,6%). Natomiast w zakresie naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu wynosi aż 20,4%.

Odnosząc się do przesłanki uprzedniego naruszenia przepisów ustawy organ powołał się na sprawy prowadzone przez poszczególne WINB, w których stwierdzono naruszenie przez stronę skarżąca przepisów ustawy o wyrobach budowlanych.

Organ zasadnie zaznaczył, że w przypadku przedsiębiorcy, który funkcjonuje na rynku od dłuższego czasu i był już kilkukrotnie kontrolowany, i kontrole te wykazały nieprawidłowości, zasadne jest potraktowanie tej okoliczności jako obciążającej. Zdaniem WSA liczba stwierdzonych wcześniej naruszeń przepisów ustawy o wyrobach budowlanych, nawet przy uwzględnieniu faktu uchylenia dwóch decyzji stwierdzających takie naruszenia, w dalszym ciągu winna być potraktowana przez organ jako okoliczność mająca wpływ na podwyższenie kary pieniężnej. W odniesieniu do skarżącej ciągle aktualne jest bowiem stwierdzenie, że systematyczne dopuszcza się naruszenia przepisów ustawy. Winno to być uznane za okoliczność obciążającą, uzasadniającą nałożenie kary w przyjętej przez organ wysokości.

Odnosząc się do zarzutu niewykazania przez organ nieprzestrzegania przez producenta przepisów ustawy w zakresie takich samych wyrobów wskazano, że w art. 36j ust. 3 ustawodawca jako przesłankę wskazał "uprzednie naruszenie przepisów ustawy", zatem interpretacja zmierzająca do zawężenia tego pojęcia do naruszenia przepisów wyłącznie w zakresie typu wyrobu, którego dotyczy przedmiotowa sprawa jest nieuzasadniona.

Maksymalna kara, która mogła zostać nałożona w przedmiotowym postępowaniu, to 100.000 zł. Kara 54.000 zł nałożona przez GINB jest zdaniem WSA karą na średnim poziomie.

Kary nakładane przez GINB nie mogą być symboliczne. Winny stanowić odczuwalną dolegliwość dla producenta nieprzestrzegającego przepisów prawa, stanowiąc zarówno mechanizm prewencji ogólnej, jak i indywidualnej.

Wadliwe wyroby budowlane mogą skutkować tym, że obiekty budowlane będą zagrażały bezpieczeństwu ludzi, zwierząt, mienia oraz wywierały szkodliwy wpływ na środowisko. GINB jako organ uprawniony jest zobligowany do takiej kontroli rynku, która spowoduje przestrzeganie w tym zakresie przepisów prawa, w tym ustawy.

IV.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła spółka zaskarżając go w całości i zarzucając:

na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

I. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd, że Organ w przeprowadzonym postępowaniu dokonał błędnych ustaleń faktycznym przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również uwzględnił przy ustalaniu stopnia naruszenia przez Skarżącą przepisów ustawy o wyrobach budowlanych, naruszenia, wynikające z nieprawomocnych decyzji administracyjnych, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia skargi i jej oddalenia przez Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

II. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd, iż Organ w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego, co przyczyniło się do błędnego ustalenia, iż Skarżąca dopuściła się wysokiego stopnia naruszenia przepisów ustawy, podczas gdy całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadniał przyjęcie umiarkowanego stopnia naruszenia przepisów ustawy, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia skargi i jej oddaleniem przez Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

III. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 36b ustawy o wyrobach budowlanych poprzez niewyjaśnienie w pełni stanu faktycznego sprawy, tj. nie wzięcie pod uwagę przy ustalaniu wymiaru kary pieniężnej okoliczności, że organ wymierzył producentowi w przeciągu kilku dni w sumie dwie kary finansowe po 54.000 zł każda, co dla producenta oznacza wymierzenie łącznej kary finansowej ponad ustawowy limit 100.000 zł.

na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

IV. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 36j ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, poprzez przyjęcie, że dyrektywa zawarta w tym przepisie, dotycząca podwyższenia kary pieniężnej z uwagi na poprzednie naruszenia przepisów ustawy o wyrobach budowlanych, obejmuje wszystkie poprzednie naruszenia tej ustawy, jakich dopuściła się Skarżąca, również te wynikające z nieprawomocnych decyzji oraz niezależnie od okoliczności, jakie im towarzyszyły, jak również niezależnie od tego, czy były to naruszenia podobne do zarzucanego Skarżącej naruszenia;

V. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 36j ust. 3 w zw. z art. 36b ustawy o wyrobach budowlanych poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do utrzymania kary nałożonej przez Organ w wysokości nieproporcjonalnej i niewspółmiernej do stopnia naruszenia, podczas gdy w przypadku prawidłowego ustalenia okoliczności sprawy oraz uwzględnienia intencji ustawodawcy, nakazującego kierowanie się proporcjonalnością przy nakładaniu kar pieniężnych, wysokość kary nałożonej na Skarżącą powinna być znacznie mniejsza.

Strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o orzeczenie o kosztach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

V.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu.

W niniejszej sprawie nieważność postępowania sądowego nie zachodzi.

VI.

Niezasadny jest zarzut nr IV wskazujący na naruszenie art. 36j ust. 3 ustawy, "poprzez przyjęcie" (co należy rozumieć jako zarzut wadliwej wykładni - przyp. NSA), że dyrektywa zawarta w tym przepisie, dotycząca podwyższenia kary pieniężnej z uwagi na poprzednie naruszenia przepisów ustawy, obejmuje wszystkie poprzednie naruszenia tej ustawy, jakich dopuściła się spółka, również te wynikające z nieprawomocnych decyzji oraz niezależnie od okoliczności, jakie im towarzyszyły, jak również niezależnie od tego, czy były to naruszenia podobne do zarzucanego skarżącej obecnie.

Z art. 36j ust. 3 ustawy wynika, że ustalając wysokość kar pieniężnych, właściwy organ uwzględnia w szczególności stopień, okoliczności naruszenia przepisów ustawy, liczbę wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym niezgodnych z wymaganiami ustawy, uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także współpracę z właściwym organem prowadzącym postępowanie, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania.

Strona uważa, że z przepisu tego można wywieść, że "poprzednie naruszenia przepisów ustawy" nie mogą dotyczyć wszystkich jej wcześniejszych naruszeń ustawy, a decyzje je stwierdzające nie mogą być nieprawomocne. Same naruszenia muszą być przy tym podobne do zarzucanego w obecnie prowadzonym postępowaniu.

Powyższe twierdzenie nie znajduje umocowania w prawidłowej wykładni art. 36j ust. 3 ustawy. Przepis ten formułuje otwarty katalog przesłanek, jakie organ wymierzający karę musi uwzględnić określając jej wysokość. Pod pojęciem "uprzedniego naruszenia przepisów ustawy" należy więc rozumieć naruszenia, które nie muszą być ani do siebie podobne (chodzi wszak o wcześniejsze naruszenie przepisów ustawy, a nie tych samych przepisów ustawy i w ten sam sposób), ani też naruszenia te nie muszą zostać stwierdzone prawomocnie, gdyż wystarczy ich stwierdzenie decyzją ostateczną. Nadto, naruszenia te mogą wynikać zarówno z decyzji wydanych "w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w ustawie", jak również w sprawie o wymierzenie kary za te naruszenia, bowiem ta jest nakładana i podlega wykonaniu, dodatkowo podkreślając wagę naruszenia, zaś w określonych sytuacjach faktycznych stanowiąc jedyny akt potwierdzający zaistnienie naruszenia, co ma miejsce zwłaszcza w sytuacji, gdy pomimo powstania naruszenia, organ umarza postępowanie. Wymóg ostateczności, a nie prawomocności decyzji powoduje, że organ musi jednak uwzględniać ryzyko, że wcześniejsze decyzje, w tym te o karach, stwierdzające naruszenia prawa, jakkolwiek ostateczne, poddane mogły zostać ocenie sądowej co ewentualnie może prowadzić do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Może to natomiast wpłynąć na ocenę decyzji, w której ilość stwierdzonych i ocenionych uprzednich naruszeń prawa oraz ewentualnie wymierzonych kar uznano za przesłankę zaostrzającą odpowiedzialność. Ocena w tym zakresie jest jednak oceną zindywidualizowaną, zależną od danych okoliczności sprawy, gdyż nawet wyeliminowanie z obrotu wcześniejszej decyzji stwierdzającej naruszenie czy nawet kliku z nich, nie musi stanowić automatycznie o wadliwości uznania przesłanki "uprzedniego naruszenia przepisów ustawy" jako zaostrzającej odpowiedzialność w tej konkretnej sprawie. Będzie tak zwłaszcza wtedy, gdy ilość potwierdzonych naruszeń, nawet przy uwzględnieniu wyeliminowania kilku z nich, nadal będzie taka, że uzasadniony w dalszym ciągu będzie wniosek o zaostrzającym wpływie na karę przesłanki "uprzedniego naruszenia przepisów ustawy".

VII.

Za niezasadny uznano także zarzut nr V skargi kasacyjnej. Strona podnosi w nim uchybienie art. 36j ust. 3 w zw. z art. 36b ustawy mające polegać na błędnej wykładni prowadzącej do utrzymania kary w wysokości nieproporcjonalnej i niewspółmiernej do stopnia naruszenia, podczas gdy "w przypadku prawidłowego ustalenia okoliczności sprawy oraz uwzględnienia intencji ustawodawcy, nakazującego kierowanie się proporcjonalnością przy nakładaniu kar pieniężnych", wysokość kary powinna być znacznie mniejsza.

Po pierwsze, nie ma mowy o wadliwej wykładni wskazanych przepisów, bowiem organ prawidłowo rozumie zarówno przesłanki wymiaru kary z art. 36j ust. 3 ustawy (o czym była mowa wyżej) jak i potrzebę jej proporcjonalnego do stwierdzonego uchybienia wymierzania (miarkowania), co wynika z kolei z podkreślanego w decyzji GINB określenia sankcji z art. 36b ustawy "w kwocie do 100.000 zł". Organ prawidłowo więc przepisy te rozumie.

Po drugie, to co w istocie strona próbuje zwalczać, to ocenę dokonanych ustaleń faktycznych w kontekście wymierzonej kary, przy czym twierdzenia te nie korespondują z dokładnie rozważonymi przez organ przesłankami wymiaru kary, w tym podkreślanego, znacznego przekroczenia współczynnika naprężenia ściskającego, które wyniosło

20 kPa. Różnica pomiędzy, mówiąc w pewnym uproszczeniu, zadeklarowanym a rzeczywistym współczynnikiem odpowiedzialnym za odporność na nacisk, wyniosła w przybliżeniu

2040 kg/m² (20 kPa x 102 kg/m²).

Strona w istocie więc deprecjonuje wnioski organu wskazując tylko przesłanki wymiaru kary korzystne dla niej. Nie wyjaśnia przy tym jaka kara "znacznie mniejsza", byłaby adekwatna i doprowadziłaby do osiągnięcia celów ustawy, przy uwzględnieniu profesjonalnego charakteru skarżącej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwagę zasługuje również to, że skarżąca musiała mieć już wcześniej wiedzę o źródle powstawania niezgodności. Jak oświadczyła, zakupiła "nową maszynę do spieniania, która została uruchomiona 23 sierpnia 2021 r. i ma w znaczący sposób wpływać na stabilność procesu spieniania. Ponadto, zastosowanie nowej technologii z inteligentnym system korekcji wagi oraz szeregiem zabezpieczeń będzie pozwalało uniknąć niezgodnego półproduktu". Jakkolwiek nie można przyjąć, że po stronie skarżącej występuje zła wola nakierowana na wprowadzanie do obrotu wyrobu niespełniającego wymagań, to jednak, w kontekście znanej jej bez wątpienia i stosowanej od lat technologii produkcji, przewidującej odpowiednie parametry poszczególnych etapów, w tym potrzebę zapewnienia odpowiedniej jakości półproduktu wykorzystywanego do wytwarzania gotowego wyrobu (o odpowiednich parametrach, których zachowanie gwarantuje odpowiednią jakość produktu końcowego), powstała nieprawidłowość nie jest efektem zdarzenia wyłącznie incydentalnego, niezależnego od strony. Decyzja o zakupie elementu linii produkcyjnej, który niewątpliwie nie jest wydatkiem nieznaczącym, czy nabywanym w sposób impulsowy, musiała zostać poprzedzona analizą potrzeby takiej inwestycji, a więc także i świadomością problemów, które ma nowy zakup rozwiązać.

VIII.

Za niezasadne uznano także zarzuty procesowe nr I i II skargi kasacyjnej, wskazujące na naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Strona uważa, że GINB dokonał błędnych ustaleń faktycznym i niezasadnie uwzględnił przy ustalaniu stopnia naruszenia przez spółkę przepisów ustawy, naruszenia wynikające z nieprawomocnych decyzji administracyjnych. Ponadto, GINB dokonał zdaniem strony dowolnej oceny materiału dowodowego, przez co błędnie ustalił, że spółka dopuściła się wysokiego stopnia naruszenia przepisów ustawy, podczas gdy całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadniał przyjęcie umiarkowanego stopnia naruszenia przepisów ustawy.

Po pierwsze, zarzut dotyczący uwzględnienia naruszeń ustawy wynikających z nieprawomocnych decyzji administracyjnych jest niezasadny, bowiem jak wskazano wyżej, organ mógł przyjąć za podstawę orzekania stwierdzone naruszenia, co wyjaśniono w ramach rozważań dotyczących art. 36j ust. 3 ustawy.

Po drugie, twierdzenie o dowolnej ocenie materiału dowodowego dokonanej przez GINB nie koresponduje z zaakceptowanym przez WSA i podzielanym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, o skrupulatnym rozważeniu - w ramach przysługującego organowi luzu decyzyjnego, wynikającego z uznania administracyjnego - przesłanek wymiaru kary. Analizując decyzję GINB oraz akceptujący ją wyrok Sądu pierwszej instancji trudno jest bowiem w sposób uzasadniony twierdzić, że organ pominął jakiekolwiek okoliczności świadczące korzystnie na rzecz strony oraz "wyolbrzymił" elementy zaostrzające odpowiedzialność, w konsekwencji wadliwie uznając, że zachodzi wysoki stopień naruszenia przepisów ustawy przez spółkę, podczas gdy jej zdaniem jest on jedynie umiarkowany. Przede wszystkim na uwagę zasługuje to, że organ wymienił wprost dziewięć postępowań zakończonych decyzjami stwierdzającymi naruszenia wymagań. Nadto, dotyczą one płyt styropianowych różnego rodzaju produkowanych przez stronę (podstawowy asortyment). Uzasadniało to jak najbardziej ocenę, że z racji wielości kontroli spełniania wymagań przez wyroby skarżącej oraz stwierdzonych w tym zakresie nieprawidłowości (również do siebie podobnych), zachodzi wysoki stopień naruszenia przepisów ustawy. Istotny jest też czasookres stwierdzonych naruszeń, świadczący o braku należytej kontroli produkcji.

Strona musi zaakceptować fakt, że jako producent odpowiada w pełnym zakresie za to, jakiej jakości wyroby wprowadza na rynek. To spółka ma więc zapewnić prawidłową kontrolę jakości własnych produktów, jeżeli oznacza je certyfikatami świadczącymi o posiadaniu określonych cech jakościowych.

IX.

Nie jest także zasadny zarzut nr III skargi kasacyjnej. Strona uważa, że organ nie wyjaśnił w pełni stanu faktycznego sprawy, a WSA to zaakceptował. Chodzi przy tym o nieuwzględnienie przy ustalaniu wymiaru kary pieniężnej okoliczności, że organ wymierzył producentowi w przeciągu kilku dni w sumie dwie kary finansowe po 54.000 zł każda, co dla producenta oznacza wymierzenie łącznej kary finansowej ponad ustawowy limit 100.000 zł.

Wyjaśnić należy, że zgodnie art. 36b ustawy, stanowiącym podstawę wymierzenia kar w sprawie niniejszej jak i w sprawie o sygn. akt II GSK 1884/23, producent, który umieszcza oznakowanie CE albo znak budowlany na wyrobie budowlanym, który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych lub krajowej deklaracji, podlega karze pieniężnej w wysokości do 100.000 zł.

Istotne w tym przypadku jest zatem to, jakiego produktu dotyczy stypizowane naruszenie (umieszczenie oznakowania), gdyż strona odpowiada za jego umieszczenie na każdym produkcie niespełniającym wymagań. W obu powołanych sprawach mamy więc do czynienia z różnymi produktami skarżącej, choć niewątpliwie do siebie podobnymi. To więc, że za każde z naruszeń nałożono odrębne kary, nie uzasadnia twierdzenia, że wysokość podlegała ograniczeniu kwotowemu łącznie do 100.000 zł. Doniosłość i surowość kar w tym przypadku ma działać przede wszystkim zapobiegawczo, a więc również na przyszłość, tak aby producent dokładał należytej staranności w kwestii jakości wprowadzanych do obrotu produktów.

Nie zachodzi więc sytuacja przekroczenia maksymalnego poziomu kary przewidzianej w art. 36b ustawy, gdyż organ mógł wymierzyć w każdej z tych spraw karę do 100.000 zł.

Z wyżej wymienionych względów skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.