Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 584/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2c, art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Jarecka Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.) asesor WSA Aneta Żak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 stycznia 2023 r. nr 15/2023 w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy decyzją z dnia 18 października 2022 r.

nr 460/2022, na podstawie: art. 7d pkt 1 lit. a, art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm. - dalej ustawa pgik), § 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm. - dalej regib), po rozpoznaniu wniosku S. S. z 28 marca 2020 r. - odmówił aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków polegającej na:

- ujawnieniu S. S. i C. W. jako współwłaścicieli działki nr [...] z obrębu [...] w udziałach wynoszących ½, w miejsce dotychczasowego wpisu właściciela nieustalonego, oraz wykazaniu księgi wieczystej nr [...] w miejsce dotychczasowego wpisu "grunt niehipotekowany";

- ujawnieniu S. S. i C. W. jako współwłaścicieli działki nr [...] z obrębu [...] w udziałach wynoszących ½, w miejsce dotychczasowego wpisu Województwa Mazowieckiego, oraz wykazaniu księgi wieczystej nr [...] w miejsce dotychczasowego wpisu "grunt niehipotekowany".

W uzasadnieniu organ wskazał, że poprzednik prawny skarżącego - S. S. pismem z 28 marca 2020 r. wystąpił m.in. o dokonanie aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z treścią decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 30 listopada 2018 r., dla działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] z obrębu [...], przy ul. L. w dzielnicy T. m.st. Warszawy.

Wnioskodawca wskazał, że przysługuje mu tytuł prawny do działki nr [...], że włada działkami powstałymi w wyniku podziału działek nr [...] i [...], w tym działkami nr [...], [...] oraz [...] z obrębu [...].

Z uwagi na niejednoznaczną treść pisma organ dokonał wyjaśnień oraz zwrócił się do wnioskodawcy o ewentualne podtrzymanie wniosku w świetle przedstawionych mu okoliczności.

Wnioskodawca w odpowiedzi z 4 stycznia 2021 r. podtrzymał żądania, przy czym podnosił też inne okoliczności niż we wniosku z 28 marca 2020 r. Określił zakres swych żądań wyłącznie w odniesieniu do działki nr [...] z obrębu [...], wskazując że domaga się ujawnienia S. S. i C. W. jako współwłaścicieli w udziałach wynoszących 1/2 w miejsce dotychczasowego wpisu właściciela nieustalonego, oraz wykazaniu księgi wieczystej nr [...] w miejsce dotychczasowego wpisu "grunt niehipotekowany".

Zakwestionował też wpis Zarządu Dróg Miejskich m.st. Warszawy jako trwałego zarządcy działek nr [...] oraz [...] z obrębu [...].

Prezydent m. st. Warszawy decyzją z 3 sierpnia 2021 r. odmówił aktualizacji wpisów polegającej na ujawnieniu S. S. i C. W. jako współwłaścicieli działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w udziałach wynoszących 1/2 każdy z nich w miejsce dotychczasowego wpisu właściciela nieustalonego, oraz wykazaniu księgi wieczystej nr [...] w miejsce dotychczasowego wpisu "grunt niehipotekowany".

Mazowiecki Wojewódzki inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: MWINGiK) decyzją z 10 lutego 2022 r., uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta m.st. Warszawy. W uzasadnieniu stwierdził, że wniosek S. S. nie został rozpatrzony w całości, gdyż zdaniem organu dotyczył:

- ujawnienia S. S. i C. W. jako współwłaścicieli działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w udziałach wynoszących 1/2 każdy z nich w miejsce dotychczasowego wpisu Województwa Mazowieckiego, oraz wykazaniu księgi wieczystej nr [...] w miejsce dotychczasowego wpisu "grunt niehipotekowany";

- usunięcia wpisu Zarządu Dróg Miejskich, jako trwałego zarządcy działek ewidencyjnych nr: [...] i [...] z obrębu [...];

- ujawnienia S. S., jako władającego działkami ewidencyjnymi o numerach: [...], [...] z obrębu [...].

W trakcie postępowania odwoławczego S. S. zmarł. Do udziału w postępowaniu przystąpili jego spadkobiercy wykazani w treści aktu poświadczenia dziedziczenia z 29 listopada 2021 r.

Prezydent m.st. Warszawy uznał, że żądanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ujawnienia S. S. i C. W. jako współwłaścicieli działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] w udziałach wynoszących 1/2 każdy z nich w miejsce dotychczasowych wpisów, oraz wykazania księgi wieczystej nr [...] w miejsce wpisu "grunt niehipotekowany";

Organ I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego zawarte w decyzji z [...] sierpnia 2019 r., nr [...]. Choć po jej wydaniu nastąpiło szereg wydarzeń takich jak: wydanie przez SKO decyzji z [...] września 2019 r. sygn. akt [...] oraz z [...] czerwca 2021 r., sygn. [...], a także zmiana wpisów w dziale ll księgi wieczystej nr [...] - to zawarte w decyzji uzasadnienie jest nadal aktualne.

Działka nr [...] z obrębu [...] powstała w wyniku różnicy w opisie granicy działki nr 2, stanowiącej część nieruchomości hipotecznej "[...]" - dział II oraz opracowania zaewidencjonowanego pod numerem [...], które następnie posłużyło do zniesienia współwłasności ww. nieruchomości.

Działka ta, opisana jako grunty niehipotekowane pochodzi z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" - dział II. W wyniku kolejnych podziałów, wydzieleń oraz przenoszenia prawa własności w oparciu o dokumentację geodezyjną nieobejmująca obszaru całej nieruchomości, lub obejmującej ten obszar, ale w zmienionych granicach, obecne księgi wieczyste nie obejmują całego obszaru dawnej nieruchomości hipotecznej. Nie jest kompetencją organu ewidencyjnego analiza, w których obecnych księgach wieczystych są zapisy niezgodne ze stanem prawnym, względnie, w jakich aktach notarialnych przenoszących własność zawarto nieprawidłowe opisy nieruchomości, tj. na czyją rzecz winno zostać uregulowane obecne prawo własności do tego terenu.

Działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], jako wydzielona pod inwestycje na mocy przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 176 ze zm.- dalej: specustawa drogowa) stała się własnością Województwa Mazowieckiego.

Najpóźniej sporządzonym dokumentem dotyczącym tytułu prawnego do działki nr [...] pochodzącej z nieruchomości hipotecznej "[...]" - jest akt notarialny z [...] sierpnia 1955 r., Rep. Nr. [...]. Wszelkie później sporządzone dokumenty nie zawierają określenia zasięgu nieruchomości, której dotyczą (jak np. postanowienia sądowe o nabyciu spadku) lub odnoszą się tylko do części tej nieruchomości (akt notarialny z [...] grudnia 1999 r., Rep. A Nr [...]).

Od ponad 65 lat grunt obecnej działki [...] z obrębu i [...] nie był przedmiotem jakiejkolwiek czynności prawnej, z której jednoznacznie wynikałby jego stan prawny.

Działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...], tak samo jak poprzednie działki nr [...], nr [...] i nr [...], z podziałów których powstały działki nr [...] i nr [...], nigdy nie zostały wykazane w dziale 1-0 księgi wieczystej nr [...]. Po dokonanym w 1999 r. podziale, wykazane zostały wyłącznie działki nr [...] z obrębu [...]. Z kolei po odłączeniu szeregu działek do innych ksiąg wieczystych w księdze tej, począwszy od 2001 r., wykazane zostały wyłącznie działki nr [...] z obrębu [...].

Ewentualna aktualizacja wpisów zgodnie z żądaniem wnioskodawcy stanowiłaby przekroczenie kompetencji organu ewidencyjnego. Organ dokonałby w istocie regulacji stanu prawnego, co powinno zostać przeprowadzone na drodze postępowania cywilnego, sądowego.

Na żadnym etapie postępowania wnioskodawca, a potem jego spadkobiercy nie wskazali, dokumentów dotyczących stanu prawnego nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...].

Bez znaczenia dla sprawy pozostają kwestie ewentualnego braku zakończenia inwestycji polegającej na rozbudowie ulicy L., czy też braku założenia nowej księgi wieczystej dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] i ujawnienia w niej Województwa Mazowieckiego jako właściciela. Żaden przepis specustawy drogowej nie uzależnia skuteczności nabycia własności gruntu od rozpoczęcia, bądź zakończenia inwestycji drogowej, a także ujawnienia nabytego prawa w księdze wieczystej.

Zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy pgik aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie m.in.: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego; w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Zgodnie z art. 24 ust. 2c ustawy pgik odmowa aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r. Nr 15/2023, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm. - dalej Pgik) - po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 18 października 2022 r. o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Prezydent m.st. Warszawy, pismem z dnia 7 kwietnia 2022 r., zawiadomił następców prawnych zmarłego w dniu 10 listopada 2021 r. S. S., że zgodnie z art. 30 § 4 K.p.a. w sytuacji śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Organ zwrócił się do spadkobierców z zapytaniem, czy podtrzymują wniosek S. S., wskazując jednocześnie, że ze względu na odmienną podstawę prawną i różny stan działek objętych wnioskiem, wydane zostaną 3 odrębne decyzje w toku jednego postępowania administracyjnego. W związku z brakiem odpowiedzi, Prezydent m.st. Warszawy kontynuował postępowanie w zakresie wskazanym w zawiadomieniu.

W toku postępowania P. S. złożył skargę na Prezydenta m.st. Warszawy dotyczącą zaniechania powiadomienia sądu wieczystoksięgowego o konieczności ujawnienia działek nr [...] i [...] z obrębu [...] w księdze wieczystej [...]. Skargę ponowił w piśmie z dnia 9 czerwca 2022 r. Wnosił zarzuty dotyczące bezpodstawnego ujawnienia prawa własności Województwa Mazowieckiego, m.in. w odniesieniu do działki nr [...] oraz Zarządu Dróg Miejskich m.st. Warszawy jako podmiotu sprawującego trwały zarząd w odniesieniu do działek nr [...] i [...].

Organ odwoławczy przypomniał, że ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy egib obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenie ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeśli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Z kolei stosownie z art. 20 ust. 2 ustawy w egib wykazuje się także: właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, a w odniesieniu do gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

W świetle powyższych przepisów podmiotem w egib jest osoba, organ lub też jednostka organizacyjna posiadająca odpowiednie prawa do gruntów, budynków lub lokali. Zgodnie z art. 24 ust. 2b Pgik prawa te wykazuje się w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenie dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych.

Podstawowym prawem podlegającym ujawnieniu w egib jest własność. Ujawnienie tego prawa w egib wiąże się z wykazaniem organowi ewidencyjnemu tytułu prawnego. Prawo własności, które nie ma odzwierciedlenia w odpowiednim dokumencie nie podlega ujawnieniu w egib. Zasadą jest, by ewidencja odzwierciedlała stany rzeczywiste dotyczące własności. Organy ewidencyjne rejestrują stany prawne wynikające z posiadanych dokumentów.

Stosownie do art. 24 ust. 2c Pgik odmowa aktualizacji informacji zawartych w egib następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Działka nr [...] stanowi własność Województwa Mazowieckiego, a jako podmiot wykonujący zadania zarządcy dróg publicznych wpisany jest Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie. W zakresie działki nr [...] widnieje wpis "właściciel nieustalony", a także "grunt niehipotekowany". Wpis prawa własności na rzecz Województwa Mazowieckiego jest zgodny z treścią decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 30 listopada 2018 r. wydaną w związku z decyzją Wojewody Mazowieckiego Nr 282/11/2017 z dnia 19 lipca 2017 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji pn." Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] w ciągu ul. L. na odcinku ul. R. - granice miasta". Na mocy tej decyzji działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...], przy czym ta pierwsza została przejęta pod ww. inwestycję i z mocy prawa przeszła na własność Województwa Mazowieckiego, z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna.

Wpisy w egib w zakresie ww. działek były przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezydenta m.st. Warszawy pod sygnaturą [...]. Postępowanie to zakończyło się decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], którą organ orzekł o wykreśleniu w odniesieniu działki nr [...] wpisu dotyczącego księgi wieczystej nr [...] i wpisaniu w to miejsce "grunt niehipotekowany", a w uwagach do działki informacji "cz. dawnej dz. [...] z [...]" oraz o pozostawieniu bez zmian wpisu dotyczącego Województwa Mazowieckiego jako właściciela i Zarządu Dróg Miejskich jako zarządcy drogi.

W zakresie działki nr [...] orzekł o wykreśleniu wpisu dotyczącego księgi wieczystej nr [...] i wpisu "Miasto Stołeczne Warszawa" jako właściciela i wpisaniu w to miejsce "grunt niehipotekowany", a w uwagach do ww. działki informacji " cz. dawnej dz. [...] z KW Nr [...]" i "właściciel nieustalony" oraz "władający nieustalony".

MWINGiK decyzją z dnia 30 sierpnia 2019 r. nr 175/2019, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wpisu uwag co do działek nr [...] i [...] i umorzył postępowanie w tym zakresie, zaś w zakresie danych podmiotowych i oznaczeń działek nr [...] i [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. b Pgik dokumentem mogącym stanowić podstawę ujawnienia prawa własności w egib jest księga wieczysta danej nieruchomości. Wnioskodawcy powoływali się na wpisy w księdze wieczystej nr [...], ale ich analiza wykazała, że nie obejmuje działek nr [...] i [...] i nie może stanowić podstawy aktualizacji egib w zakresie zgodnym z żądaniem wnioskodawcy.

Z Działu 1-0 Oznaczenie nieruchomości przywołanej księgi wieczystej wynika, że jest prowadzona dla nieruchomości stanowiącej działki nr [...] z obrębu [...] w dzielnica T. m.st. Warszawy. Dział II ww. księgi potwierdza, że nieruchomość stanowi współwłasność osób, fizycznych, tj. C. W. oraz następców prawnych S. S., tj. B. S., P. S. i P. S.. Wpisy te potwierdzono w elektronicznej księdze wieczystej nr [...] opublikowanej w systemie teleinformatycznym Ministra Sprawiedliwości Elektroniczne Księgi Wieczyste.

Prawo własności C. W. i następców prawnych S. S. do działek nr [...] i [...] nie potwierdza również wykaz synchronizacyjny i wykaz zmian gruntowych, będących częścią opracowania geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...], na które powoływał się wnioskodawca.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych i polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi, lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany, lub tej modyfikacji powinna być udokumentowana. Egib jest tylko zbiorem informacji odzwierciedlających aktualny stan prawny danej nieruchomości. Rejestruje ona stan prawny zaistniały uprzednio, ale w żadnym wypadku go nie tworzy. Nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani żadnych kwestii związanych z ustaleniem tytułu własności. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym nie można dochodzić, ani też udowadniać praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów.

Treść wykazu synchronizacyjnego, na podstawie którego wnioskodawcy domagają się wpisu, wskazuje wyłącznie na konieczność doprowadzenia do zgodności zapisów w księdze wieczystej z aktualnym stanem prawnym nieruchomości, natomiast nie może stanowić podstawy aktualizacji egib w zakresie prawa własności do gruntów. Ustalenie zgodności wpisów w księdze wieczystej ze stanem prawnym, którego żąda w istocie skarżący, nie należy do organu ewidencyjnego, co organ wielokrotnie wyjaśniał.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2022 r. poz. 1728 ze zm.) w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości.

W dalszej części decyzji organ odnosił się do zasadności postanowienia z dnia 10 czerwca 2022 r. o odmowie wyłączenia H. S. - Naczelnika Wydziału Postępowań Ewidencyjnych i Rozgraniczeń Nieruchomości w Biurze Geodezji i Katastru Urzędu m.st. Warszawy od udziału w postępowaniu.

Wskazano, że choć skarżący uważa, że "uregulowanie" prawa do nieruchomości należy do organu ewidencyjnego, to jest to sprzeczne z istotą egib, w której dokonuje się wpisów wyłącznie na podstawie jednoznacznych dokumentów potwierdzających tytuł prawny.

Wnioskodawca nie legitymuje się dokumentami potwierdzającymi tytuł prawny do działek nr [...] i [...]. Dokumenty na które się powoływał, tj. księga wieczysta [...] oraz wykaz synchronizacyjny i wykaz zmian gruntowych, będące częścią opracowania geodezyjnego nr [...], nie pozwalają na aktualizację egib zgodnie z żądaniem.

P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (MWINGIK) z dnia 31.01.2023r., o odmowie aktualizacji ewidencji.

W obszernym, a jednocześnie wielowątkowym i chaotycznym uzasadnieniu skargi podnosił, że decyzja MWiNGIK z dnia 30.08.2019 r. jest wynikiem:

- postępowania wadliwie wszczętego z urzędu,

- oszustwa, polegającego na wprowadzeniu Sądu w błąd w celu niedopuszczeniu przez Prezydenta do ujawnienia w Księdze wieczystej KW [...] działek [...], [...], [...]

Wywodził, że organ samodzielnie ustalił, że działka [...] stała się własnością Województwa Mazowieckiego na podstawie decyzji ZRID. Wskazał, że C. W., współwłaściciel działki [...] nie był stroną postępowania zakończonego decyzją ZRID z dnia 30.11.2018r.

W jego ocenie MWINGIK nie wyjaśnił :

- dlaczego odmówił aktualizacji ewidencji zgodnie z opracowaniem geodezyjnym stanowiącym załącznik Nr 3 do decyzji ZRID czyli opracowaniem [...],

- dlaczego zmodyfikował wniosek S. S. z dnia 28.03.2020r.

- dlaczego nie stwierdził nieprawidłowości postępowań ewidencyjnych,

- dlaczego nie zauważył, iż decyzja MWINGIK z dnia 30.08.2019 została wykorzystana do oszustwa polegającego na wprowadzeniu w błąd Sądu dla Warszawy [...] IX Wydział Ksiąg Wieczystych.

Obecnie w ewidencji działka [...] jest wykazana jako niehipotekowana, co jest sprzeczne z opracowaniem geodezyjnym [...] - załącznikiem Nr 3 decyzji ZRID.

S. S. jako właściciela terenu objętego [...] znajdującego się na działce [...], [...], miał prawo wnioskować o aktualizacje ewidencji zgodnie z załącznikiem Nr 3 do decyzji ZRID. Jedno postępowanie bezpodstawnie rozdzielono na trzy.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jako przyczynę odmowy aktualizacji ewidencji podał, że S. S. nie był osobą uprawnioną, pomimo iż był właścicielem terenu z [...]. Prezydent m.st Warszawy stara się skonfiskować działkę [...] - dokonać wywłaszczenia bez odszkodowania, bazując na nieprawidłowościach przy prowadzeniu ewidencji.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę P. S. wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (MWINGiK) jest jedną z trzech decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym prowadzonym pod sygnaturą [...] dotyczącym pierwotnego wielowątkowego żądania S. S.

Podkreślenia wymaga, że według obecnych wpisów w egib działka nr [...] stanowi własność Województwa Mazowieckiego, a jako podmiot wykonujący zadania zarządcy dróg publicznych wpisany jest Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie. Z kolei, w zakresie działki nr [...] widnieje wpis "właściciel nieustalony".

S. S., a następnie jego spadkobiercy nie legitymowali się dokumentami potwierdzającymi tytuł prawny do ww. działek. Dokumenty na które się powoływali, tj. księga wieczysta [...] oraz wykaz synchronizacyjny i wykaz zmian gruntowych, będące częścią opracowania geodezyjnego nr [...], nie pozwalały na aktualizację egib, tym samym zasadnym było zastosowanie art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne i odmówienie aktualizacji ewidencji w żądanym zakresie.

Treść pism skarżącego wskazuje, że oczekuje on działań organu ewidencyjnego sprzecznych z charakterem egib, w ramach której nie prowadzi się postępowania mającego na celu udowodnienie praw właścicielskich. Organ ewidencyjny musiałby wyjść poza ustawowy zakres swoich kompetencji.

Organ w toku postępowania wykazywał, że na podstawie ostatecznej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z 30 listopada 2018 r., w związku z planowaną inwestycją drogową dokonano podziału działki nr [...] z obrębu [...]. W wyniku tego utworzono działki nr [...] o powierzchni 0,0015 ha, przeznaczoną pod inwestycję, zaś pozostałą część oznaczono jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 0,0191 ha, pozostawiając dotychczasowy wpis właściciela bez zmian. Przebieg granic ww. działek został określony w opracowaniu przyjętym do pzgik pod numerem ewidencyjnym [...].

Z uwagi na przejęcie pod inwestycję działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], stała się ona własnością Województwa Mazowieckiego.

W toku przeprowadzonej kontroli MWINGiK, stwierdził szereg nieprawidłowości, oraz zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy m.in. do weryfikacji prawidłowości aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków dokonanej na podstawie opracowania [...].

Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 7 marca 2019 r nr 275/2019 orzekł m.in. o wykreśleniu wpisu dla działki nr [...] z obrębu [...] oznaczenia księgi wieczystej nr [...] oraz m.st. Warszawa - jako właściciela. Dodatkowo orzekł o aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków dla ww. działki poprzez ujawnienie jako oznaczenia nieruchomości "gruntu niehipotekowanego", a także o wpisaniu uwagi o treści "cz. dawnej dz. [...] z KW nr [...]".

Natomiast w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] Prezydent m.st. Warszawy orzekł o wykreśleniu wpisu oznaczenia nieruchomości "KW [...]" oraz wpisu m.st. Warszawy jako jej właściciela i ujawnieniu w to miejsce wpisów "grunt niehipotekowany" i "właściciel nieustalony", a także wykazaniu w uwagach do działki informacji "cz. dawnej dz. [...] z KW nr [...]".

MWINGiK decyzją z 30 sierpnia 2019 r., nr 175/2019 sprostowaną postanowieniem z 10 października 2019 r., orzekł m.in. o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy w części dotyczącej wykreślenia wpisów dotyczących oznaczenia nieruchomości oraz właściciela działek nr [...] i nr [...], oraz o umorzeniu postępowania w części dotyczącej ujawnienia uwag do tych działek.

Na wniosek S. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (SKO) wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z [...] grudnia 1999 r. nr [...], zatwierdzającej podział działki nr [...] z obrębu [...].

W postępowaniu tym [...] września 2019 r. wydana została decyzja na mocy której SKO orzekło o stwierdzeniu nieważności ww. decyzji Burmistrza Gminy [...] w części dotyczącej działek nr [...] z obrębu [...], a także stwierdziło wydanie ww. decyzji z naruszeniem prawa w pozostałej części, wobec wywołania przez decyzję nieodwracalnych skutków prawnych.

Na podstawie kolejnej decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r., SKO orzekło o stwierdzeniu nieważności własnej decyzji z dnia [...] września 2019 r., sygn. akt [...] w części dotyczącej działek nr [...] z obrębu [...], oraz o odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...]. Rozstrzygnięcie SKO nie stało się jednak ostateczne.

Powołane orzeczenia nie dotyczyły jednak działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...], pozostających poza terenem podziału nieruchomości KW [...], dlatego nie spowodowały żadnych zmian wpisów w odniesieniu do tych działek.

Aktualnie w ewidencji gruntów i budynków ujawniono:

- działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], oznaczoną jako "grunt niehipotekowany", dla której jako właściciela wykazano Województwo Mazowieckie;

- działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], oznaczoną jako "grunt niehipotekowany", dla którą wykazano jako grunt o nieustalonym stanie własności;

Z kolei w księdze wieczystej nr [...] jako właściciele widnieją - S. S. oraz C. W. w udziałach wynoszących ½, jednak działki nr [...] i [...] nigdy nie zostały wykazane w dziale I-O tej księgi wieczystej.

Zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. b Pgik dokumentem mogącym stanowić podstawę ujawnienia prawa własności w egib jest księga wieczysta danej nieruchomości. Wnioskodawcy powołują się na wpisy w księdze wieczystej nr [...], ale ich analiza wykazała, że nie obejmuje działek nr [...] i [...] i nie może stanowić podstawy aktualizacji egib w zakresie zgodnym z żądaniem wnioskodawcy.

Z Działu 1-0 Oznaczenie nieruchomości przywołanej księgi wieczystej wynika, że jest prowadzona dla nieruchomości stanowiącej działki nr [...] z obrębu [...] w dzielnica T. m.st. Warszawy. Dział II potwierdza, że nieruchomość stanowi współwłasność osób, fizycznych, tj. C. W. oraz następców prawnych S. S., tj. B. S., P. S. i P. S.. Wpisy te potwierdzono w elektronicznej księdze wieczystej nr [...] opublikowanej w systemie teleinformatycznym Ministra Sprawiedliwości Elektroniczne Księgi Wieczyste.

Prawo własności C. W. i następców prawnych S. S. do działek nr [...] i [...] nie potwierdza również wykaz synchronizacyjny i wykaz zmian gruntowych, będących częścią opracowania geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...], na które powoływał się wnioskodawca.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych i polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi, lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany, lub tej modyfikacji powinna być udokumentowana. Egib jest tylko zbiorem informacji odzwierciedlających aktualny stan prawny danej nieruchomości. Nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani żadnych kwestii związanych z ustaleniem tytułu własności. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym nie można dochodzić, ani też udowadniać praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów.

Wbrew temu, co wywodził skarżący, organ wyjaśnił dokładnie okoliczności mające znaczenie dla podejmowanego rozstrzygnięcia i podstawy prawne decyzji odmownej z przytoczeniem przepisów.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.