Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 25/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ar. 2, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a - c i art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 64
journal: Dz.U. 2020 poz 849
law: Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - t.j.
article: art. 11 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 27 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie uznania praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Syg. akt VIII SA/Wa 25/23

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 października 2022 roku, nr [...] Rzecznik Praw Pacjenta działając na podstawie art. 59 ust.1 pkt 1, art. 64 ust.1 i 2, art. 65 ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta( DZ.U z 2022, poz. 1876 dalej jako ustawa) oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2022 roku poz. 2000 dalej kpa):

- I. uznał praktyki stosowane przez podmiot leczniczy ,, M. ‘’ sp. z oo, polegające na ograniczeniu pacjentom możliwości zarejestrowania się drogą telefoniczną celem uzyskania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, za naruszające zbiorowe prawo pacjentów do świadczeń zdrowotnych, o którym mowa w art. 8 ustawy i nakazał ich zaniechania;

-II. zobowiązał podmiot leczniczy do złożenia Rzecznikowi Praw Pacjenta w nieprzekraczalnym terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania decyzji, informacji o stopniu realizacji działań zmierzających do zaniechania stosowanych praktyk o których mowa w punkcie I;

- III. decyzji w punkcie I nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Podstawą rozstrzygnięcia były ustalenia faktyczne i ocena prawna. Postanowieniem z dnia 3 października 2022 roku Rzecznik Praw Pacjenta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów przez podmiot leczniczy w postaci bezprawnych, zorganizowanych działań lub zaniechań mających na celu pozbawienie lub ograniczenie prawa pacjentów do świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 8 ustawy.

Organ w dniu 3 października 2022 roku wysłał do podmiotu leczniczego ,, M.‘’ sp. z oo w R.– w trybie art. 61 ust.1 ustawy zapytania o formy i zasady rejestracji pacjentów na świadczenia zdrowotne oferowane przez ten podmiot, w tym podanie ogólnodostępnych numerów telefonicznych kontaktowych do rejestracji pacjentów POZ do poszczególnych jednostek, o podanie sposobu kontaktu z podmiotem, czy występowały w tym zakresie jakieś trudności i czy zostały usunięte, w szczególności kontakt telefoniczny( prowadzony monitoring obciążenie i wydolność tej formy kontaktu), sposób organizacji pracy osób obsługujących rejestrację pacjentów na świadczenia zdrowotne, podanie czy podmiot otrzymywał skargi pacjentów na możliwość rejestracji i kontaktu z poradniami( za ostatnie 6 miesięcy), podanie sposobu na realną możliwość kontaktu z podmiotem za pośrednictwem systemu teleinformatycznego bez zbędnej zwłoki. Dodatkowo poproszono o przekazanie kopii procedur wewnętrznych dotyczących rejestracji pacjentów do przychodni.

W dniu 5 października 2022 roku podmiot leczniczy udzielił odpowiedzi na skierowane do niego zapytania, w tym przekazano kopie dokumentów – certyfikatu ISO 9001-2015, instrukcja rejestracja pacjenta i funkcjonowanie rejestracji, instrukcja – organizacji i oceny szkoleń, skargi z dnia 15 czerwca 2022 roku.

Rejestracja pacjentów przez podmiot leczniczy jest prowadzona w formie osobistej i telefonicznej. Dla pacjentów rejestrujących się na porady lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w formie telefonicznej dedykowane są trzy numery telefonów.

Celem weryfikacji zarzutów dotyczących trudności w dodzwonieniu się do rejestracji podmiotu leczniczego pracownik organu w dniach od 17 do 21 października 2022 roku podjął próby nawiązania połączenia na wskazane numery służące do rejestracji – podane przez podmiot( trzy numery telefonów).

Z 45 połączeń wykonanych do rejestracji POZ udało się uzyskać połączenie w 29 przypadkach tj. 64 % wszystkich wykonanych połączeń.

Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 64 ust.1 i 2 ustawy dający uprawnienia organowi w przypadku uznania praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjenta nakazania jej zaniechania i wskazanie działań niezbędnych do ich usunięcia w określonym terminie.

Zdaniem organu w kontrolowanym podmiocie doszło do stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta o których mowa w art. 59 ust.1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z przywołanym przepisem przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjenta rozumie się bezprawne, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności w celu uzyskania korzyści majątkowej. Nie jest zbiorowym prawem pacjenta suma praw indywidualnych. ,, Zbiorowe ‘’ prawa pacjentów odnoszą się do tych praw o których mowa w ustawie. O naruszeniu zbiorowych praw pacjentów możemy mówić tylko wtedy, gdy skutki działań mogą zagrozić lub realizować w sferze każdego potencjalnego pacjenta znajdującego się w podobnej sytuacji, a negatywne skutki odnoszą się lub mogą odnosić do pewnej zbiorowości.

Dla stwierdzenia bezprawności działania lub zaniechania podmiotu leczniczego bez znaczenia pozostaje strona podmiotowa czynu, a zatem wina podmiotu( w znaczeniu subiektywnym, oznaczającym wadliwość procesu decyzyjnego) i stopień winy( umyślność bądź nieumyślność, a także świadomość istnienia naruszonych norm prawnych. Bezprawność ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Zatem do stwierdzenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa.

Zgodnie z art. 8 zd.1 ustawy pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych w warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom fachowym i sanitarnym. Celem art. 8 ustawy jest zapewnienie pacjentowi bezpieczeństwa podczas udzielania mu świadczeń zdrowotnych. Zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 4 ustawy pacjentem jest także osoba zwracająca się o udzielenie świadczeń zdrowotnych, a nie tylko korzystająca ze świadczeń. Tym samym wymaganą art. 8 należytą staranność podmiot leczniczy jest obowiązany wykazać i przestrzegać już na etapie rejestracji pacjenta i ustalania dostępu do świadczeń, w szczególności jeśli te kwestie uregulowane są odrębnymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Możliwość kontaktu z podmiotem musi mieć charakter faktyczny, a nie tylko formalny. Drogi w jakich możliwe jest zarejestrowanie się przez pacjenta na udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w ramach NFZ są uregulowane odrębnymi przepisami. Zgodnie z § 13 ust.1 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 8 września 2015 roku w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ( DZ.U z 2015 roku poz. 1400 dalej rozporządzenie) świadczeniodawca zapewnia bieżącą rejestrację świadczeniobiorców na podstawie zgłoszenia osobistego lub za pośrednictwem osoby trzeciej, w tym przy wykorzystaniu telefonu lub innych środków komunikacji elektronicznej. Zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia w sprawie standardu organizacyjnego teleporady w ramach podstawowej opieki zdrowotnej – podmiot powinien zapewnić pacjentowi możliwość kontaktu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub systemu łączności, w tym kontaktu telefonicznego, w sposób umożliwiający nawiązanie połączenia ze świadczeniodawcą bez zbędnej zwłoki.

Podmiot leczniczy ,, M. ‘’ sp. z oo ma zawartą umowę z NFZ. Trudności w telefonicznej rejestracji mogą wystąpić, być krótkotrwałe i zależne od wielu zmiennych.

Organ w przedmiotowej sprawie podejmował próby połączeń z podmiotem leczniczym w różnych dniach, o różnych godzinach i na różne numery przez kilka dni. Próby w 36% kończyły się niepowodzeniem, stąd należało zdaniem organu uznać, że możliwość rejestracji na świadczenia zdrowotne jest utrudniona telefonicznie w sposób nieusprawiedliwiony. Rejestracja pacjentów powinna odbywać się w godzinach pracy podmiotu leczniczego, zgodnie z harmonogramem bez żadnych ograniczeń.

W ocenie organu dokonana weryfikacja wskazuje, że pacjenci mają w sposób nadmierny i nieuzasadniony ograniczoną możliwość zarejestrowania się do lekarza za pośrednictwem telefonu przez co podmiot narusza zbiorowe prawa pacjentów.

Wskazane praktyki przychodni nie są adresowane do konkretnej osoby, lecz są wymierzone w każdego potencjalnego pacjenta, który chciałby dokonać rejestracji w podmiocie leczniczym. Stosowanie zbiorowych praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta może nastąpić również przez zaniechanie danego podmiotu( por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2014 roku, syg. akt II OSK 61/13). Organ również powołał się na stanowisko WSA w Warszawie z wyroku z 15 lutego 2022 roku, V SA/Wa 3197/21 gdzie Sąd wskazał, że ,, praktyka polegająca na tym, że pacjenci zgłaszający się do podmiotu leczniczego celem uzyskania świadczeń z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, którzy mają ograniczoną możliwość rejestracji na te świadczenia za pośrednictwem telefonu narusza zasady art. 8 ustawy. Wskazać należy, że obowiązek zachowania należytej staranności dotyczy również zapewnienia możliwości rejestracji pacjentów (.....) Od podmiotu leczniczego wymaga się( ....) aby zapewnił realną możliwość kontaktu, a nie możliwość iluzoryczną, czy też znacznie utrudnioną ‘’.

Zgodnie z art. 64 ust.2 ustawy organ może nałożyć na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizatora strajku obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji i stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów lub usunięcia skutków naruszenia tych praw. Z tego względu zobowiązano podmiot leczniczy do złożenia informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania stosowania rzeczonych praktyk, które naruszają zbiorowe prawa pacjenta. Jako przykłady takich działań organ sugeruje rozważenie wprowadzenia zmian organizacyjnych, zatrudnienie dodatkowego personelu, zmianę zakresu obowiązków zatrudnionym pracownikom czy oddelegowanie pracowników mniej obciążonych do odbioru połączeń rejestracji telefonicznej, zwiększenie nadzoru nad pracą rejestracji lub modernizację linii telefonicznych.

Na podstawie art. 10 § 2 kpa organ postanowił odstąpić od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w zakresie umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. W analizowanym stanie faktycznym załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzkiego.

Skargę na decyzję organu wniosła ,, M.‘’ spółka z oo w R..

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest:

- a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału w sprawie, albowiem:

- przeprowadzone przez pracownika organu w dniach 17 -21 października 2022 roku czynności weryfikacyjne w odniesieniu do zarzutu utrudniania dostępu telefonicznego do placówki medycznej( rejestracji POZ) skarżącego obejmowały skrajnie krótki i niemiarodajny okres czasu, tj. okres kolejnych pięciu dni roboczych, bez uwzględnienia możliwości zaistnienia przejściowych i obiektywnie niezalenych od skarżącego przeszkód w nawiązaniu połączenia, niebędących skutkiem zorganizowanego – w rozumieniu art. 59 ust.1 pkt 1 ustawy – zaniechania podmiotu leczniczego,

- pracownik organu w trakcie prowadzonych czynności weryfikacyjnych wykonał połączenia telefoniczne tylko na trzy spośród czterech numerów kontaktowych udostępnionych pacjentom celem uzyskania świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, co oznacza, że wyniki tych badań nie są miarodajne dla oceny, czy w placówce medycznej skarżącego doszło do ograniczenia pacjentom możliwości zarejestrowania się drogą telefoniczną celem uzyskania świadczeń POZ,

- przy interpretacji wyników czynności weryfikacyjnych pomięto, że pracownik organu skutecznie nawiązał połączenia telefoniczne z placówką medyczną skarżącego, pod jednym z numerów w 86% spośród wykonanych na ten numer połączeń,

-b) art. 11 i art. 107 § 3 kpa poprzez brak odpowiedniego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, albowiem nie wskazano przyczyn z powodu których organ odmówił wiarygodności dokumentom załączonym przez skarżącego do pisma z dnia 5 października 2022 roku.

Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasadzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosiła, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrał całego materiału dowodowego w sprawie.

Jej zdaniem okres wykonywania połączeń telefonicznych celem rejestracji obejmujący zaledwie 5 dni roboczych był skaranie krótki, nie pozwalający na poczynienie miarodajnych ustaleń. Przejściowe trudności w nawiązaniu połączenia mogą wystąpić i wynikać z różnych przyczyn, w tym obiektywnie niezależnych od skarżącego np. awaria infrastruktury operatora sieci telekomunikacyjnej lub inne zdarzenia losowe.

W ocenie skarżącej organ tylko pozornie uwzględnił możliwość wystąpienia trudności obiektywnych i niezależnych od podmiotu leczniczego – niebędących skutkiem zorganizowanego – w rozumieniu art. 59 ust.1 pkt 1 ustawy zaniechania podmiotu leczniczego.

Skarżąca wskazywała, że w stanie faktycznym w sprawie V SA/Wa 3197/21 Rzecznik Praw Pacjenta podejmował próby skontaktowania się z rejestracją telefoniczną innego podmiotu leczniczego przez okres kilku miesięcy. Skarżąca powołała się na zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA z 28 września 2021 roku, II GSK 363/21, że aby działanie lub zaniechanie uznać za intencjonalne, nie może być przypadkowe, nieprzewidziane bądź wymuszone zewnętrznymi okolicznościami.

Kwestią świadcząca o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 kpa przez organ było ograniczenie przeprowadzonych w sprawie czynności weryfikacyjnych tylko do trzech spośród czterech numerów kontaktowych udostępnionych pacjentom przez podmiot. Zupełnie został pominięty kontakt na numer telefonu [...]. Pominięcie jednego z numerów kontaktowych do rejestracji POZ skarżącego w trakcie czynności weryfikacyjnych niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na całościowy wynik kontroli, zwłaszcza biorąc pod uwagę , że skuteczność podejmowanych prób dodzwonienia się na poszczególne numery kontaktowe skarżącego znacznie się różniła.

Nadto skarżąca podnosiła, że interpretacja wyników przeprowadzonych kontroli przez organ budzi wątpliwości. Organ nie wziął pod uwagę faktu, że skuteczność wykonanych połączeń na numer telefonu [...] wynosiła 86%. Z czynności weryfikacyjnych wynika, że w zasadzie o każdej porze dnia pracownik organu najpóźniej w ciągu kilku minut nawiązywał skuteczne połączenie z rejestracją POZ, co najmniej pod jednym ze wskazanych przez podmiot leczniczy numerów kontaktowych.

Skarżąca wskazywała, że organ naruszył również przepis art. 11 i art. 107 § 3 kpa ponieważ w uzasadnieniu decyzji nie wskazał dlaczego odmówił wiarygodności dołączonych przez skarżącą do pisma z dnia 5 października 2022 roku, w tym certyfikatu ISO 9001-2015 systemu zarządzania jakością.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie z uwagi na jej bezzasadność. Podnosił, iż zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa należy uznać za bezzasadny ponieważ zaskarżona decyzja została oparta na prawidłowo poczynionych ustaleniach faktycznych, na podstawie zebranego materiału dowodowego – wyjaśnień skarżącego, przekazanych przez podmiot leczniczy dokumentach oraz dokonania czynności weryfikacyjnych dokonanych w różnych dniach i godzinach.

Organ podnosił, iż podmiot leczniczy wyraźnie wskazał, że do rejestracji zostały przedstawione trzy numery telefoniczne. Kolejny numer telefonu został wskazany nie w celach rejestracji ogólnej, ale dla rodziców, którzy chcą zapisać dzieci do poradni dzieci zdrowych oraz na szczepienia ochronne. Organ argumentował, że próby kontaktu podejmowane przez organ były przez okres kilku dni, w odpowiednich, miarodajnych odstępach czasu. Przepisy prawa nie tworzą wyjątków, kiedy rejestracja pacjentów może być ograniczona i po stronie podmiotu leczniczego leży obowiązek podjęcia odpowiednich działań organizacyjnych, aby sprostać zwiększonemu zapotrzebowaniu pacjentów. Właśnie ta kwestia wprost wpisuje się w art. 8 ustawy i prawo pacjentów do świadczeń zdrowotnych z należytą starannością. Organ zwracał uwagę, że sam podmiot leczniczy na swojej stronie internetowej nie podaje wszystkich trzech numerów i jeszcze w skardze argumentuje, że pod numer, który nie jest podany, można się częściej dodzwonić.

Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Telefoniczna weryfikacja nie stanowiła jedynego materiału dowodowego. Postępowanie zostało wszczęte w związku z opiniami przedstawionymi przez pacjentów podmiotu leczniczego w ogólnodostępnym serwisie internetowym, które są załączone do akt sprawy.

Należy zauważyć, że organ wskazywał na ograniczoną dostępność do rejestracji, a nie całkowity brak możliwości rejestracji, co w konsekwencji wymagało usprawnienia.

Organ wskazywał, że z ustaleń organu wynikało, że około 40% pacjentów może mieć problemy z rejestracją w podmiocie leczniczym. Organ ma zapewnić realną możliwość kontaktu, a nie tylko udostępnił numer telefonu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2021, poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 59 ust.1 pkt 1 ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się między innymi – bezprawne zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych. Wypełnienie przesłanki praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów wymagają stałego i powtarzalnego działania ( zaniechania), które godzi w podstawowe wartości przyjęte w Konstytucji RP, a także cel samej ustawy, która wprowadziła system ochrony prewencyjnej jednostki w zakresie ochrony życia i zdrowia. Katalog podstawowych praw pacjenta zawarty jest w ustawie.

Uwzględniając odrębności wynikające z ustawy o prawach pacjenta (vide art. 64 i n.), wskazany stan rzeczy (naruszenie zbiorowych praw pacjentów) ustalany jest w optyce ogólnych reguł dowodowych, wynikających w szczególności z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Kontrola sądowo-administracyjna decyzji takiej, jak zaskarżona w sprawie niniejszej powinna zatem brać pod uwagę specyfikę ustaleń faktycznych czynionych w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego w kierunku uznania praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów, w tym zwłaszcza granice swobodnej oceny zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zasada ta jest ugruntowana w rodzimej kulturze prawnej i zakłada przy ustalaniu stanu faktycznego (w tym przypadku zaniechań wymienionych w pkt 1 decyzji) brak skrępowania organu co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów oraz własną ocenę wyników postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w danej sprawie (vide A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 80 oraz powołane tam orzecznictwo). Warunkiem uznania przez Sąd, że organ dochował ww. reguł dowodowych, a wnioski znajdują umocowanie w ustalonych okolicznościach sprawy, jest przedstawienie przez organ faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn odmówienia innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 kpa). W uzasadnieniu faktycznym organ administracji publicznej powinien zatem dokładnie wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności uzasadnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe (A. Wróbel, tamże, art. 107 oraz powołane tam orzecznictwo). Idzie tu o zapewnienie, poprzez wymóg uzasadnienia powziętej oceny, obiektywności ustaleń, skoro ocena materiału dowodowego wyrażana jest w ramach swego rodzaju luzu decyzyjnego (por. J. Wróblewski, Obiektywność decyzji prawnej, Studia Prawno-Ekonomiczne 1972, t. IX, s. 13 i n.).

W ocenie Sądu poczynione ustalenia faktyczne, w szczególności w kwestii możliwości uzyskania połączenia telefonicznego z numerami wskazanymi przez podmiot leczniczy do rejestracji potwierdzają, że w około 40% próby te okazały się nieudane. To wskazuje, że występuje problem z realną możliwością rejestracji, a tym samym z korzystania z usług leczniczych przedmiotowej placówki medycznej.

Zarzuty skarżącej placówki jakoby czynności weryfikacyjne zostały przeprowadzone w zbyt krótkim i niemiarodajnym okresie czasowym nie znajdują usprawiedliwienia. Należy zauważyć, że czynności weryfikacyjne były przeprowadzone w okresie 5 dni od 17 do 22 października 2021 roku w różnych godzinach na trzy wskazane przez podmiot leczniczy numery telefonów. Wykonano 45 połączeń, gdzie tylko 29 okazało się skuteczne. Należy zauważyć, że problem trudności z uzyskaniem realnej możliwości sygnalizowali pacjenci placówki i ich skargi stanowiły asumpt do przeprowadzenia przedmiotowego postepowania. Tak więc w ocenie Sądu okres 5 dni w połączeniu z wcześniejszymi skargami pacjentów jest okresem odpowiednim aby uznać je za wiarygodne. Skarżący wskazuje na możliwość wystąpienia w badanym okresie przejściowych, obiektywnie niezależnych przeszkód w nawiązaniu połączenia.

W swojej argumentacji nie wskazuje na wystąpienie konkretnych niezależnych przeszkód, a skargi pacjentów potwierdzają, że problem dostępu do telefonicznej rejestracji pacjentów istniał już od dłuższego czasu i przed przeprowadzeniem kontroli.

Również w zakresie zarzutu, iż organ nie uwzględnił czterech numerów telefonicznych dostępnych do rejestracji, to należy uznać go za nieusprawiedliwiony. Zakład leczniczy wskazał trzy numery telefoniczne do rejestracji, a strona internetowa tego podmiotu podaje tylko dwa numery telefoniczne do rejestracji pacjentów. W tej sytuacji powoływanie tego zarzutu nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Należy zgodzić się z organem, że system rejestracji pacjentów w formie telefonicznej w przedmiotowej placówce nie został prawidłowo zorganizowany, co narusza przepis art. 8 ustawy oraz § 3 pkt 8 rozporządzenia. W ustalonym stanie faktycznym doszło do wypełnienia przesłanki z art. 59 ust.1 ustawy, naruszających zbiorowe prawa pacjenta. Doszło do działania bezprawnego, mającego zorganizowany charakter mające na celu pozbawienie praw pacjentów lub ograniczenie tych praw. W doktrynie i orzecznictwie bezprawność postrzegana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym, który obejmuje nakazy i zakazy wynikające z norm prawa powszechnie obowiązującego, Konstytucji RP, ratyfikowanych umów międzynarodowych, ustaw, rozporządzeń.

W ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 11 i art. 107 § 3 kpa poprzez brak sporządzenia odpowiedniego uzasadnienia zaskarżonej decyzji - nie wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności dokumentom w postaci Certyfikatu ISO 9001 – 2015 systemu zarządzania jakością oraz instrukcji w zakresie funkcjonowania rejestracji pacjenta i organizacji szkoleń.

Należy zauważyć, iż w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżący jest zobowiązany do wykazania, że naruszenie takich przepisów miało istotny wpływ na wynik postępowania tj. że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, to wynik sprawy były zupełnie inny. Należy zauważyć, iż przedmiotowe dokumenty są częścią materiału dowodowego ale fakt posiadania certyfikatu oraz instrukcji nie zaprzecza, że doszło w tym przypadku do naruszenia zbiorowych praw pacjenta.

Z uwagi na powyższe w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do wydania decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów oraz nakazanie ich zaniechania w nieprzekraczalnym terminie 30 dni i przekazanie informacji o stopniu realizacji działań zmierzających do zaniechania tych praktyk.

Z uwagi na powyższe Sąd biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 59 i art. 64 ustawy oddalił skargę.