Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 410/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 3, art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: par. 12 ust. 1 i ust. 9
journal: Dz.U. 2022 poz 1225
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant starszy referent Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi M. D. i M.D.1 na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że Starosta [...] (dalej jako: "organ I instancji") decyzją Nr [...] z 23 listopada 2023 r. (poprzednia decyzja została uchylona przez Wojewodę) zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] SPÓŁKA Z O.O. (dalej jako: "inwestor", "spółka") obejmujące rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego: obręb [...], dz. nr ew. [...] ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł m.in., że wnioskowana inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Planowane przedsięwzięcie stanowi zgodnie z wnioskiem inwestora rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Podniesiono, że przepisy prawa budowlanego nie zawierają definicji legalnej terminu "rozbudowa". Ustawodawca przesądził jedynie, że rozbudowa stanowi jedną z postaci budowy, przez którą, zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Planowane zamierzenie inwestycyjne wpisuje się w jedną z postaci budowy jaką ustawodawca określił w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Dokumentacja projektowa zawiera inwentaryzację istniejącego budynku, której forma i zakres jest indywidualną decyzją autora projektu. Z projektu budowlanego wynika jednoznacznie, że zachowuje się substancję istniejącą budynku przy dokonaniu jej częściowej rozbiórki oraz pocienienia części istniejących ścian do grubości nowoprojektowanych ścian w celu przeprowadzenia zamierzonej rozbudowy.

Projekt budowlany przewiduje niwelację terenu wokół planowanego budynku do rzędnej 125,0 m n.p.m.. Poziom terenu inwestycji jest zmienny z uwagi na ukształtowanie terenu, przy czym zabezpieczono tereny działek sąsiednich przed ich zalewaniem poprzez zaprojektowanie odwodnienia liniowego od strony północnej granicy działki – korytko. Dokumentacja projektowa nie wskazuje na wykonanie muru oporowego po granicy działek, jak twierdzą strony postępowania. Natomiast zastosowano ogrodzenie na cokole zagłębionym w gruncie, zapewniając naturalne odprowadzenie wód opadowych na terenie granic działki objętej zakresem inwestycji w związku z brakiem możliwości podłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Z obowiązujących przepisów prawa budowlanego i rozporządzeń nie wynika, że projektowany teren nie może ulec zmianie, wręcz przeciwnie to autor projektu ustala poziom projektowanego terenu a w przypadku zmiany poziomu projektowanego terenu należy zapewnić w projekcie rozwiązania, które uniemożliwią zalewanie sąsiednich nieruchomości, i takie właśnie rozwiązanie zostało zastosowane dla tej inwestycji.

Odnosząc się do zastrzeżeń stron postępowania w zakresie projektowania hali garażowej, zauważono, że zgodnie z § 12 pkt 9 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległości podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu terenu, od granicy działki budowlanej, nie ustala się. Projekt przewiduje odpowiednie ukształtowanie terenu w celu całkowitego osłonięcia ścian piwnicy. Część podziemna budynku została zaprojektowana całkowicie poniżej projektowanej rzędnej terenu.

Z dokumentacji projektowej wynika bezpośrednio, że istniejąca ściana na granicy działki nie wymaga podbicia – fundamenty ścian nowoprojektowanych prostopadłych przylegających do tej ściany zaczynają się od tej samej rzędnej posadowienia jak ściana istniejąca, następnie za pomocą ławy schodkowej przechodzą do właściwej rzędnej posadowienia. Fundamenty budynku przyległego na działce nr [...] i [...] nie wymagają podbicia. Rzędną posadowienia, jak poinformował w piśmie z 25 kwietnia 2023 r. inwestor, określono na podstawie pomiarów i wizji lokalnej w budynku na działce nr [...] i [...], przeprowadzonej przed przystąpieniem do prac projektowych, przy udziale właściciela budynku.

Organ I instancji wskazał również, że wypełniając zalecenia organu odwoławczego oraz obowiązek nałożony postanowieniem Starosty [...], inwestycję zaprojektowano zgodnie z warunkami decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z 25 sierpnia 2020 r. zawartymi w załączniku nr 2 w sprawie ustalenia sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu: dotyczy ust. 2 pkt 3 – wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu objętego wnioskiem, dla planowanej inwestycji ustalono jako 0,28 (co uzyskano poprzez rezygnację z projektowanego wcześniej w poziomie parteru pomieszczenia wiatrołapu). Inwestycję zaprojektowano również zgodnie z zapisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie § 12 ust. 1 pkt. 1 ww. rozporządzenia, dokonując weryfikacji wymiarów naniesionych w projekcie architektoniczno-budowlanym, lokalizując budynek ścianą z otworami okiennymi (ściana w osi G, okna pomieszczeń: 0.1.2, 1.4.2, 2.7.2) w stosunku do granicy działki oraz prawidłowo odnosząc linię wymiarową 4m na rzucie parteru.

W dokumentacji projektowej wykazano zgodność zamierzenia inwestycyjnego z § 39 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie powierzchni terenu biologicznie czynnego przy uwzględnieniu definicji terenu biologicznie czynnego zawartej w § 3 pkt 23 tego rozporządzenia.

W ocenie organu I instancji zatem wnioskowana inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa oraz decyzją o warunkach zabudowy z dnia 25.08.2020 r.

Odwołania od decyzji organu I instancji wnieśli M. D. i M. D. Odwołujący wskazał na naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 ppkt a Prawa budowlanego ze względu na niezgodności projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W kontekście niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy odwołujący wskazał, że inwestycja narusza wymagania ust. 1 załącznika nr 2 decyzji o warunkach zabudowy. Zwrócił uwagę, że w jego ocenie inwestycja narusza również wymagania ust. 2 pkt 1 lit. d i pkt 6 załącznika nr 2 decyzji o warunkach zabudowy jak również ust. 3 pkt 3 i 6 załącznika nr 2 decyzji o warunkach zabudowy oraz ust. 2 pkt 4 tego załącznika. Podniósł także, że w jego ocenie inwestycja wymaga podbicia fundamentów w budynku sąsiednim na działkach o nr [...] i [...], czego projekt nie uwzględnia. Zarzucił również, że rysunek zagospodarowania terenu PZT jest nieczytelny (oznaczenia literowe i cyfrowe są bardzo małe, trudne do odczytania), co narusza § 9 ust. 5 i 17 § ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Wskazał również na naruszenie § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie. Podniósł ponadto, że dla terenu objętego pozwoleniem na budowę opracowany został projekt planu miejscowego [...], który został wyłożony do publicznego wglądu. Dla działki nr [...] ul. [...] w [...] – projekt ten nie przewiduje rozbudowy istniejącego budynku wielorodzinnego.

Odwołująca również zarzuciła, że inwestycja narusza wymagania załącznika pkt 1 załącznika nr 2 decyzji o warunkach zabudowy. Wskazała, że proponowany w projekcie zakres robót budowlanych nie stanowi rozbudowy istniejącego budynku wielorodzinnego, tylko jego rozbiórkę i budowę nowego budynku wielorodzinnego wraz z odbudową. Inwestycja jest zatem sprzeczna z warunkami zabudowy. Ponadto odwołująca wskazała, że nie wyraziła zgody na projektowaną niwelację terenu wokół projektowanego budynku do rzędnej 125,00 m n.p.m. Zwróciła również uwagę, że projekt przewiduje wykonanie hali garażowej w kondygnacji piwnicznej wyniesionej ponad teren i sztuczne jej obsypanie. Sformułowała również zastrzeżenia dotyczące posadowienia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku na dz. nr [...] i [...]. Wskazała także, że rysunek zagospodarowania terenu jest nieczytelny, co narusza § 9 ust. 5 i § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Zarzuciła również naruszenie § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 wskazanego rozporządzenia.

Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: "organ odwoławczy", "Wojewoda") decyzją z 22 marca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że pismem z 12 lutego 2024 r. wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień w zakresie poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a dotyczących rozwiązania projektowego w zakresie pozostawienia odkrytej ściany budynku sąsiada, położonej na wysokości planowanych schodów zewnętrznych w budynku wielorodzinnym. W dniu 12 lutego 2024 r. do urzędu wojewódzkiego wpłynęło pismo pełnomocnika inwestora uzupełniające oraz wyjaśniające kwestie poruszone w wezwaniu z dnia 12 lutego 2024 r. W piśmie tym zostało szczegółowo opisane stanowisko inwestora, który zapewnia, że planowana inwestycja w żaden sposób nie narusza interesu osób trzecich, zgodnie z obowiązującym prawem budowlanym. Osobom trzecim była zapewniona ich ochrona poprzez zapewnienie możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym poprzez wniesienie uwag do projektu oraz rozpatrywanego odwołania. Strona wyjaśnia też, że częściowa rozbiórka ściany przyległej do budynku położonego na działce sąsiedniej o nr [...] w żaden sposób nie wpływa na nieruchomość sąsiednią z uwagi na to, że obie ściany nie są ze sobą połączone i są od siebie niezależne konstrukcyjnie. Ponadto strona zapewnia zgodnie z opracowaniem autora projektu, że wykonanie częściowej rozbiórki ściany zlokalizowanej przy granicy działek [...] i [...] nie powoduje pogorszenia stanu technicznego ani ograniczenia możliwości korzystania z nieruchomości sąsiedniej zgodnie z opracowaniem projektowym niniejszej rozbudowy.

Natomiast w kwestii dostępności planowanej inwestycji dla osób niepełnosprawnych strona wyjaśniła wątpliwości dotyczące poziomu miejsca parkingowego zlokalizowanego przed przedmiotowym budynkiem oraz jego kolizji ze zjazdem do garażu podziemnego poprzez wykonanie rysunku z naniesionymi szczegółowymi rzędnym ukształtowanego terenu. Dodatkowo załączono do pisma wizualizację fragmentu terenu działki w miejscu połączenia podjazdu z miejscem postojowym i zjazdu do hali garażowej. Do pisma dołączono także oświadczenie autora projektu architekta o opracowaniu inwentaryzacji istniejącego budynku oraz o przeprowadzeniu wizji lokalnej, w wyniku której stwierdzono, iż pomiędzy ścianami zlokalizowanymi na granicy powyższych działek znajduje się dylatacja szerokości 2 centymetrów i że każda ściana jest konstrukcyjnie niezależna, posiada oddzielny fundament oraz własne obróbki blacharskie. Autor oświadczył, że rozbiórka ściany przyległej do ściany na sąsiedniej działce nie powoduje pogorszenia stanu technicznego elementów budynku jednorodzinnego i nie ogranicza korzystania przez właściciela z nieruchomości przy ulicy [...].

W ocenie organu odwoławczego wskazane uzupełnienia dają zadość stawianym zarzutom w zakresie wskazanych rozwiązań technicznych i wyjaśniają sporne kwestie zawarte w odwołaniach od decyzji Starosty [...] z 23 listopada 2023 r.

W ocenie organu odwoławczego przedmiotowa inwestycja rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego zaprojektowana została zgodnie z warunkami decyzji Prezydenta Miasta [...] z 25 sierpnia 2020 r. dla przedmiotowego terenu. Natomiast do projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego dołączone zostało oświadczenie projektanta o tym, że przedłożona dokumentacja została wykonana w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Skargę na decyzję Wojewody z 22 marca 2024 r. wywiedli M. D. i M. (dalej jako: "skarżący", "strona"), działający przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo, że decyzja Starosty [...] winna być uchylona w całości przez organ II instancji,

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji, pomimo że organ II instancji winien uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty albo uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji,

- art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym pominięcie okoliczności wskazywanych przez skarżącego,

- art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania do organów państwa oraz utrudnia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, niewskazanie dowodów, na których oparł się organ i niewskazanie faktów, które uznał za udowodnione.

II. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1) ppkt a) Prawa budowlanego, ze względu na poniższe niezgodności projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, poprzez nieuzasadnione wydanie pozwolenia na budowę, mimo niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; badanie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy leży w gestii organu administracji architektoniczno- budowlanej.

III. Naruszenie § 204 ust. 5 i § 206 ust 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że uzasadnienie rozstrzygnięcia decyzji Wojewody jest lakoniczne, opierające się głównie na oświadczeniu projektanta. Skarżący wskazali również, że bardzo szeroka wariantowość rozwiązań zawarta w projekcie w zakresie adaptacji, rozbiórki i odbudowy ścian budynku istniejącego powoduje, że na podstawie wydanej decyzji pozwolenia na budowę inwestor legalnie będzie miał prawo do rozbiórki całego budynku i budowy zupełnie nowego obiektu. Inwestycja jest zatem sprzeczna z decyzją o warunkach zabudowy, a organ architektoniczno-budowlany (zarówno Wojewoda jak i Starosta) winien nałożyć postanowieniem obowiązek na inwestora do usunięcia wskazanych nieprawidłowości zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Ponadto inwestycja narusza wymagania ust. 2. pkt 6 załącznika nr 2 decyzji o warunkach zabudowy: "Ustala się nieprzekraczalną linię zabudowy przedstawioną w załączniku graficznym nr 1 do niniejszej decyzji (nie dotyczy takich elementów zabudowy jak: schody zewnętrzne, tarasy naziemne, pochylnie)". Według skarżących inwestycja narusza również wymagania ust. 3. pkt 6) załącznika nr 2 decyzji o warunkach zabudowy: ,,Odprowadzenie wód opadowych – powierzchniowo w granicach działki objętej wnioskiem". Ponadto inwestycja narusza wymagania ust. 2. pkt 4) załącznika nr 2 decyzji o warunkach zabudowy: "W granicach objętych wnioskiem należy zabezpieczyć co najmniej 1,7 miejsca postojowego na 1 lokal mieszkalny", w związku z art. 5 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego, w sprawie zapewnienia "niezbędnych warunki do korzystania z obiektów mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne." Inwestycja narusza również wymagania ust. 2 pkt 1 lit. d) załącznika nr 2 decyzji o warunkach zabudowy, gdyż w decyzji nie jest wymienione, że w ramach przedmiotowej inwestycji dopuszcza się budowle ziemne i konstrukcje oporowe na granicy działki nr [...]. Projekt zakłada wykonanie nasypu celem podniesienia rzędnej terenu działki nr [...] przy granicy z działką nr [...] oraz wykonanie muru oporowego po granicy wymienionych działek (odczytano z opisu projektu zagospodarowania terenu pkt 3.12 oraz z rysunków PZT i A6). Według skarżących inwestycja narusza także wymagania ust. 2. pkt 3 załącznika nr 2 decyzji o warunkach zabudowy: w sprawie dopuszczalnego "wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy do powierzchni działki ustalonego na poziomie: 0,23 - 0,28 (nie dotyczy takich elementów zabudowy jak: schody zewnętrzne, tarasy naziemne, pochylnie)". W ocenie skarżących inwestycja wymaga podbicia fundamentów w budynku sąsiednim na działce nr [...] i [...], czego projekt nie uwzględnia. W skardze podniesiono również, że rysunek zagospodarowania terenu PZT jest nieczytelny (oznaczenia literowe i cyfrowe są bardzo małe, trudne do odczytania), co narusza § 9 ust. 5 i § 17 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Skarżący wskazali również, że projektowany budynek wzniesiony będzie bezpośrednio przy istniejącym budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] na dz. nr [...] i [...]. Brak stosownych ekspertyz powoduje, że realizacja projektowanego budynku może stanowić zagrożenie dla konstrukcji istniejącego budynku przyległego. Natomiast dla terenu objętego pozwoleniem na budowę opracowany został projekt planu miejscowego [...], który został wyłożony do publicznego wglądu. Z projektu planu można zapoznać się, w jaki sposób Prezydent [...] zamierza kształtować ład przestrzenny osiedla oraz jaką zabudowę przewiduje dla tego terenu. Dla działki nr [...] ul. [...] w [...] – projekt ten nie przewiduje rozbudowy istniejącego budynku wielorodzinnego. Skarżący podnieśli również, że zaprojektowana rampa do garażu o spadku 15% – zaczynająca się bezpośrednio za koroną drogi - jest niezgodna z decyzją na budowę zjazdu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym będącym odpowiedzią na skargę inwestor nie zgodził się z zarzutami skargi, podkreślając, że zakwestionowana decyzja jest zgodna z przepisami prawa oraz z wydaną dla przedmiotowego przedsięwzięcia decyzją o warunkach zabudowy z 25 sierpnia 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 1267).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy

co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 935 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę kontrolowanego aktu stanowiły przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682; w skrócie "Prawo budowlane"). W pierwszej kolejności należy wskazać na przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego określający przedmiot i zakres czynności wyjaśniających, jakie winien podjąć organ administracji architektoniczno-budowlanej przed zatwierdzeniem projektu budowlanego lub udzieleniem pozwolenia na budowę. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:

a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,

b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej.

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:

c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego.

3a) dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:

a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,

b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;

4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:

a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,

b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.

Przywołany przepis określa zakres obowiązków organu, których celem jest kompleksowe sprawdzenie projektu budowlanego w fazie wyjaśniającej postępowania administracyjnego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.

Podnieść należy również, w kontekście art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, że zgodnie z art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego projekt budowlany zawiera: 1) projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii (...);

2) projekt architektoniczno-budowlany (...);

3) projekt techniczny (...).

Co jest szczególnie istotne, tylko pierwszy z wymienionych projektów składowych – projekt zagospodarowania działki (terenu) – podlega kontroli właściwych organów w pełnym zakresie, tj. pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (zob. art. 35 ust. 1 pkt 2). Natomiast kontrola projektu architektoniczno-budowlanego, poza sprawdzeniem wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 3 – 5 Prawa budowlanego, ograniczona została do kryteriów określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu (decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego), a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Zróżnicowany zakres badania poszczególnych części projektu budowlanego jest silnie akcentowany w orzecznictwie sądowym (por. np. wyrok NSA z 13.01.2017 r. II OSK 1003/15, CBOSA), w którym zwraca się uwagę, że co do części architektoniczno-budowlanej organ administracji pozbawiony został zasadniczo możliwości ingerencji w merytoryczną zawartość projektu (zob. wyrok WSA z 02.08.2018 r., II SA/Po 128/18, CBOSA).

Mając zatem na uwadze z art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego ani organ administracji, ani tym bardziej sąd administracyjny nie bada zgodności złożonego projektu architektoniczno-budowlanego (dotyczy to także projektu technicznego) z wymogami technicznymi i standardami sztuki budowlanej. Obowiązek sporządzenia takiego projektu w zgodzie z wymogami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej spoczywa na projektancie oraz osobie posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, która została zobowiązana do sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego. Odpowiedzialność za ewentualne wady projektu, błędne obliczenia lub brak obliczeń, a także nieuwzględnienie określonych okoliczności faktycznych typu cechy gruntu, ponosi projektant, a nie organ administracji. Przepis art. 35 Prawa budowlanego bowiem przewiduje ograniczony zakres badania projektu budowlanego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2089/18, LEX nr 3022072, a także z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2993/18, LEX nr 31978020).

Dlatego też pozbawiony podstaw jest zarzut naruszenia art. 81 ust. 1 Prawa budowlanego, który określa, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. Jest to przepis ogólny odnoszący się do różnego rodzaju organów i zadań wykonywanych przez te organy. Natomiast to wspomniany art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego precyzyjnie określa co organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. To właśnie w oparciu o ten ściśle skonkretyzowany przepis taki organ wydaje stosowną decyzję, poddając weryfikacji spełnienie określonych warunków prawnych, nie ingerując jednak w treść merytoryczną projektu architektoniczno-budowlanego sporządzonego przez osobę mającą uprawnienia w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy, skoro organy administracyjne, a obecnie sąd, nie mają możliwości ingerowania w kształt projektu i zamierzenia inwestycyjnego, z tego powodu, że co do zasady za przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązania projektowe i architektoniczne odpowiada projektant, nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi dotyczącymi rozwiązań projektowych. Trzeba jeszcze raz podkreślić, że co do zasady za przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe i architektoniczne odpowiada projektant. Zaś sam projekt budowlany stanowi dokument sporządzany przez osoby posiadające fachową wiedzę, stąd jest swego rodzaju dokumentem eksperckim, który winien być przy tym spójny, logiczny, zaś przedstawiony w nim tok rozumowania oraz rozwiązania nie powinny budzić wątpliwości. Organy mają więc ograniczoną możliwość ingerowania w kształt projektu i zamierzenia inwestycyjnego, co zresztą okazuje się słuszne, gdyż szersza niż ma to miejsce możliwość ingerencji organu w swobodę pozostawioną inwestorowi, sprowadzałaby się do weryfikacji materialnych czy technicznych rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym, a to w konsekwencji prowadziłoby do wypaczenia roli organu w procesie inwestycyjnym.

Przedmiotowa inwestycja jest zaś zgodna z decyzją Prezydenta Miasta [...] z 25 sierpnia 2020 r. o warunkach zabudowy. Zakres zamierzenia potwierdza złożona dokumentacja projektowa. Zaprojektowana rozbudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego odpowiada wymaganiom określonym w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy co do funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu, a także co do ustaleń gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy. Projekt zagospodarowania terenu został wykonany zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W decyzji o warunkach zabudowy jednoznacznie ustalono sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Wskazać należy, że przepisy prawa nie definiują pojęcia rozbudowy. Zgodzić się należy z inwestorem – biorąc pod uwagę znaczenie językowe pojęcia rozbudowa – że w takiej sytuacji rozbudowa to wszelkie zmiany związane z rozszerzeniem obiektu budowlanego, jego powiększeniem, a także dobudowa nowych elementów. Należy przy tym uwzględnić, że faktycznie w znaczeniu przepisów Prawa budowlanego rozbudowa oznacza budowę. Zgodzić się należy, że w przypadku braku parametru klasyfikacyjnego należy uznać za dopuszczalną rozbudowę, w której nowa substancja budowlana znacznie przewyższa ilość substancji istniejącej. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku zaprojektowanej spornej inwestycji. Nie ma przy tym znaczenia, że rozbudowywany budynek będzie częściowo rozebrany a potem rozbudowany. W dalszym ciągu będzie to bowiem rozbudowa. Podważanie zaś konkretnych rozwiązań projektowych, takich jak to, że niektóre ściany po rozbiórce nie będą miały nośności, to ingerencja w projekt architektoniczno-budowlany i projekt techniczny. Podobną ingerencję stanowiłoby kwestionowanie innych rozwiązań projektowych, takich jak tzw. "pocienienie" ścian czy też wariantowe dopuszczenie (ze względu na stan techniczny konkretnych ścian) istnienia dotychczasowych ścian. Jak już wskazano organy architektoniczno-budowlane a także sąd nie są uprawnione do takiej ingerencji w konkretne rozwiązania przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym.

Niezasadnie przy tym skarżący powołali się na wyroki NSA z 17 marca 2016 r. sygn. II OSK 1801/14 oraz z 13 października 2020 r. sygn. II OSK 1691/20. Przy czym wyrok z 17 marca 2016 r. dotyczył zupełnie innej materii (opłata legalizacyjna), a wyrok z 13 października 2020 r. zapadł w zupełnie innym stanie faktycznym, gdzie oceniano zgodność projektowanej rozbudowy z planem miejscowym. W niniejszej sprawie teren inwestycji nie jest zaś objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia przez sporną inwestycję nieprzekraczalnej linii zabudowy, ze względu na zaprojektowanie wiaty śmietnikowej.

Z projektu budowlanego wynika, że zaprojektowano jedynie obudowane wolnostojące miejsca do gromadzenia odpadów. Nie może być zatem mowy o powstaniu wiaty.

Nie można także podzielić zarzutu dotyczącego niekompletności projektu, jak też jego niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy w odniesieniu do odprowadzania wód opadowych – powierzchniowo w granicach działki objętej wnioskiem. Przede wszystkim należy zauważyć, że rozwiązania w zakresie odprowadzania wód opadowych zostały przewidziane w projekcie architektoniczno-budowlanym. Przewidują one zagospodarowanie wód na terenie działki inwestycyjnej zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. Projekt przewiduje, że woda deszczowa z rur spustowych będzie odprowadzana na nieutwardzony teren działki inwestycyjnej. Ponadto zaplanowano możliwość położenia nawierzchni ażurowej na pochylni, co również spowoduje częściowe wchłonięcie wody. Inwestor wskazał zaś, że teren na którym ma powstać inwestycja jest chłonny, co znalazło odzwierciedlenie w projekcie budowlanym. Zaprojektowano również korytko liniowe przy granicy z działką skarżących. Zaznaczyć tu należy ponownie, że skarżący również w tym przypadku kwestionują konkretne i szczegółowe rozwiązania projektowe, w tym te znajdujące się w projekcie architektoniczno-budowlanym. Ponadto trudno przyjąć, że spadek terenu w zakresie 2% w kierunku drogi stanowi naruszenie zapisów decyzji o warunkach zabudowy. Dotyczy to bowiem dojścia do budynku. Oczywistym jest, że weście (wjazd) na działkę musi odbywać się z poziomu drogi. Niewielki spadek w kierunku drogi jest więc rzeczą naturalną i nie może blokować inwestycji. Takie rozwiązanie przy zapewnieniu w szczególności spływu wody z dachu na teren nieutwardzony działki inwestora nie jest sprzeczne z decyzją o warunkach zabudowy. Trudno też przyjąć, że spadek terenu od strony drogi miałby być nachylony w głąb działki inwestora, gdyż woda z drogi mogłaby wpływać na teren jego działki.

Podobnie niezasadny jest zarzut dotyczący niewłaściwego zabezpieczenia miejsc postojowych, a zwłaszcza miejsca dla niepełnosprawnych. Zaproponowane rozwiązania są jednak zgodne z decyzją o warunkach zabudowy. Natomiast konkretne rozwiązania projektowe zaproponował projektant i nie ma podstaw do ich podważania. W swoich wyjaśnieniach zaś odnośnie do tej kwestii inwestor wskazał, że przez autora projektu został wykonany rysunek pomocniczy z naniesionymi rzędnymi na całej długości podjazdu do stanowiska parkingowego, obrazujący, że żadna kolizja tu nie występuje a dojazd do stanowiska będzie odbywać się w sposób niezakłócony, zgodnie z wytycznymi zawartymi w treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2022 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225; dalej jako: rozporządzenie).

Nie można również podzielić zarzutu naruszenia postanowień decyzji o warunkach zabudowy poprzez dopuszczenie w ramach przedmiotowej inwestycji do powstania budowli ziemnych i konstrukcji oporowej na granicy działki nr [...]. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że projekt budowlany odnosi się do całości zamierzenia inwestycyjnego, a więc przewiduje on rozwiązania nie tylko w odniesieniu do rozbudowywanego budynku, ale całego terenu, na którym on ma powstać (art. 33 Prawa budowlanego). W przypadku kwestionowanego przedsięwzięcia projekt przewiduje niwelację terenu do rzędnej 125, 0 m n.p.m. Jest to niezbędne ze względu na ukształtowanie terenu, który jest zmienny. Jak wskazał inwestor w najniższym punkcie działki wymagane jest dosypanie około 30 cm, a w innym zebranie 30 cm ziemi. Co istotne jednak inwestor zabezpieczył teren działek sąsiednich przed zalewaniem poprzez zaprojektowanie odwodnienia liniowego od strony północnej granicy działki (korytko). Warto zaś dostrzec, że za domem skarżących jest jezioro i spadek w kierunku jeziora jest rzeczą naturalną. Projekt zaś nie przewiduje, wbrew stanowisku skarżących, wykonania muru oporowego po granicy działek. Od strony działki skarżących ma zostać wykonany płot posadowiony na cokole zagłębionym w gruncie, który także będzie chronił przed zalewaniem wraz z odpływem liniowym (korytko). Niwelacja terenu jest zatem normalnym rozwiązaniem w przypadku budowy (rozbudowy) budynku na danym terenie. Gabaryty zaś ogrodzenia nie są znaczne, nie może zatem być mowy o jakimkolwiek murze oporowym. Oczywistym jest przy tym, że ogrodzenie musi być posadowione w gruncie celem stabilizacji konstrukcji.

Nie można podzielić również zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia decyzji o warunkach zabudowy poprzez ustalenie wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy do powierzchni działki ustalonego na poziomie 0,23 – 0,28 bez zaliczenia do powierzchni zabudowy hali garażowej wyniesionej ponad teren oraz nieprawidłowego usytuowania hali garażowej, bez zachowania stosownych odległości. Przede wszystkim należy wskazać, że stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.

Kluczowy w niniejszej sprawie jest jednak § 12 ust. 9 tego rozporządzenia, zgodnie z którym odległości podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, od granicy działki budowlanej nie ustala się.

Nie budzi wątpliwości, że hala garażowa stanowi kondygnację podziemną, przez co w tym przypadku nie mają zastosowania wskazane w przywołanym przepisie odległości i może zostać ona przybliżona do granicy działki sąsiedniej. Ponadto nie wlicza się w takim przypadku jej powierzchni do powierzchni zabudowy budynku. Jest to zgodne z przywołanymi przez skarżących normami – PN-ISO 9836:1997: "do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnie terenu"). Powtórzyć w tym kontekście trzeba, że niwelacja jest dopuszczalnym prawnie rozwiązaniem, które przewiduje się w projekcie budowlanym, przez co nie można zgodzić się z zarzutem dokonania wybiegu w postaci sztucznego obsypania hali garażowej. Organ I instancji zaznaczył zaś, że dokonał weryfikacji wymiarów naniesionych w projekcie budowlanym, lokalizując budynek ścianą z otworami okiennymi (ściana w osi G, okna pomieszczeń: 0.1.2, 1.4.2, 2.7.2) w stosunku do granicy działki oraz prawidłowo odnosząc linię wymiarową 4m na rzucie parteru.

Przywołany zaś przez skarżących wyrok WSA w Bydgoszczy z 19 maja 2015 r. II SA/Bd 145/15 został wydany w odmiennym stanie faktycznym. Dlatego też niezasadne jest wspieranie się wywodami zawartymi w tym wyroku. W sprawie też trudno stwierdzić, że hala garażowa została sztucznie obsypana gruntem, skoro w projekcie architektoniczno-budowlanym (rysunek A6) cała hala (za wyjątkiem części stropu) znajduje się poniżej linii terenu zastanego przez inwestora przed niwelacją terenu. Po niwelacji zaś terenu cała kondygnacja hali znajduje się poniżej poziomu terenu. Jest to z pewnością kondygnacja podziemna w rozumieniu § 3 pkt 17 rozporządzenia (przez kondygnację podziemną – należy rozumieć kondygnację zagłębioną poniżej poziomu przylegającego do niej terenu co najmniej w połowie jej wysokości w świetle, a także każdą usytuowaną pod nią kondygnację).

Dalej podnieść należy, że całkowicie bezzasadny jest zarzut odnoszący się do tego, że inwestycja wymaga podbicia fundamentów w budynku sąsiednim na działce nr [...] i [...], czego projekt nie uwzględnia. Jest to kolejny zarzut odnoszący się do rozwiązań projektowych, za które odpowiedzialność ponosi projektant. Organy zaś ani sąd nie są władne oceniać merytorycznych rozwiązań znajdujących się w projekcie architektoniczno-budowlanym.

Podobnie należy ocenić zarzut dotyczący naruszenia § 204 ust. 5 i 206 ust. 1 rozporządzenia. Zarzuty skargi dotyczą rozwiązań przyjętych w projekcie architektoniczno-budowlanym i projekcie technicznym, podważając brak wykonania stosownych ekspertyz, wkraczają tym samym bez podstawy prawnej w materię określoną tym projektem.

Odnośnie natomiast do zarzutu nieczytelności rysunku zagospodarowania terenu zwrócić należy uwagę, że projekt ten wykonany został na aktualnej mapie do celów projektowych w odpowiedniej skali (1::500) a jego przejrzystość i czytelność nie budzą wątpliwości.

Co do zaś potencjalnej, podnoszonej przez skarżących niezgodności planowanej inwestycji z projektem planu miejscowego [...], który został wyłożony do publicznego wglądu, trzeba mieć na uwadze, że projektowane przedsięwzięcie mogło być oceniane w odniesieniu do przepisów obowiązujących a nie projektu planu. Dlatego też zarzut ten należało ocenić jako całkowicie bezzasadny.

Nie można również podzielić zarzutu skargi wskazującego na to, że zaprojektowana rampa do garażu o spadku 15 %, jest niezgodna z decyzją na lokalizację zjazdu wydaną 11 lipca 2022 r. przez Prezydenta Miasta [...]. Co istotne, w projekcie zagospodarowania terenu na mapie do celów projektowych znajduje się adnotacja o uzgodnieniu w dniu 7 marca 2023 r. zjazdu na działkę [...] z drogi ul. [...]. To projektant zaś bierze odpowiedzialność za to, żeby projekt budowlany uwzględniał poczynione uzgodnienia i był zgodny z przepisami prawa.

W ocenie sądu można częściowo podzielić częściowo zarzut procesowy dotyczący zwięzłego i lakonicznego uzasadnienia decyzji organu II instancji. Nie stanowi to jednak istotnego naruszenia prawa, które mogło wpłynąć na wynik sprawy. Zakwestionowane decyzje wydane zostały bowiem w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zaś zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny.

Mając powyższe na uwadze, sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi.