Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 557/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...].2018 r., do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek M. T. (skarżącego) o przyznanie płatności na rok 2018. Na podstawie złożonego wniosku skarżący ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe i płatności związanej do krów. Powierzchnia zgłoszona do jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosiła [...] ha. Do wniosku załączono materiały graficzne w liczbie 3 sztuk.

W wyniku rozpatrzenia wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu [...].2019 r. decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której przyznał skarżącemu płatność JPO do powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej [...] ha w stosunku do powierzchni zadeklarowanej, płatność za zazielenianie do powierzchni zatwierdzonej, płatność redystrybucyjną do powierzchni [...] ha oraz płatności związane: do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) i do krów do zadeklarowanej liczby zwierząt.

Ponadto wszystkie płatności, jakie otrzymał producent rolny na mocy przedmiotowej decyzji zostały pomniejszone ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego w związku z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał również stronie kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.

W dniu [...].2019 r., do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynęło pismo skarżącego, zatytułowane jako "Skarga/Odwołanie". W treści pisma strona odniosła się m.in. do decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...].2019 r., kwestionując pomniejszenie powierzchni działki ewidencyjnej [...] o [...] ha. Skarżący podniósł, że przyjęte przez organ wartości są niezgodne ze stanem faktycznym, zostały komputerowo zafałszowane.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] 2019 roku o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...].2019 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego skarżącemu. W ocenie organu II instancji rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne zostało wydane na skutek prawidłowo przeprowadzonego postępowania. Organ II instancji nie stwierdził żadnych uchybień formalnych ani merytorycznych, które mogłyby prowadzić do podważenia rozstrzygnięcia Kierownika BP ARiMR w [...]

W dniu [...].2019 roku, skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy od ww. decyzji Dyrektora OR ARiMR w [...].

W skardze na powyższą decyzję M. T. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...].2019 r. W ocenie skarżącego, informacja dotycząca działek deklarowanych do płatności na rok 2018 została bezpodstawnie sfałszowana w całości i jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym. Skarżący podniósł, że organ w sposób rażąco bezprawny zmienił powierzchnie działek kwalifikowanych do dopłat za rok 2018. Uznanie przez ARiMR, że powierzchnia stwierdzona do dopłat dla działki ewidencyjnej [...], zmniejszona w roku 2018 o [...] ha, jest rażąco niezgodne z faktami, dowodami w tym również z protokołem z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MKO.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Obszernie odniósł się do zarzutów skargi podnosząc, że kwestionowane przez skarżącego ustalenia faktyczne – przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do płatności o [...] ha znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. w wynikach przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku skarżącego oraz uzupełniającej kontroli terenowej na działce rolnej C/C1, położonej na działce nr ewid.[...], zgłoszonej do płatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że wniesiona skarga nie zasłużyła na uwzględnienie.

Z akt sprawy wynika, że skarżący we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do powierzchni [...] ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, iż do płatności JPO kwalifikuje się powierzchnia [...] ha. Tym samym stwierdzone zawyżenie powierzchni wyniosło [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 0,74 %. Stosownie art. 18 ust. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181, str. 48, z 20.06.2014 – dalej "rozporządzenie nr 640/2014") w przypadku wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność w ramach systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego, jeżeli obszar zgłoszony przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla tej grupy upraw. Jak wynika zaś z art. 19 ust. 1 ww. rozporządzenia w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni zatwierdzonej, z pominięciem przewidzianego w tym przepisie pomniejszenia.

Przyznanie wnioskowanych płatności uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w art. 7 i 8 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U z 2018 r., poz. 1312 – dalej "ustawa o płatnościach") oraz od pozytywnego wyniku kontroli administracyjnej, której każdorazowo poddawany jest wniosek obszarowy, a która została przewidziana przepisami prawa unijnego. Weryfikacja wniosków o wsparcie odbywa się w oparciu o zintegrowany system zarządzania i kontroli, dla potrzeb którego wykorzystuje się m.in. system informacji geograficznej (GIS).

W przedmiotowej sprawie stwierdzono przedeklarowanie powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) dla działki ewidencyjnej nr [...] - działka rolna C/C1. Ponieważ stwierdzone zawyżenie nie przekraczało 3% lub 2 ha, organ słusznie zastosował przepis art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia 640/2014 i przyznał płatność do powierzchni stwierdzonej w wyniku postępowania.

Z akt sprawy wynika też, że do JPO producent zgłosił działki rolne o łącznej powierzchni 9,50 ha. Wniosek został poddany kontroli administracyjnej, zgodnie bowiem z art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 wszystkie wnioski o wsparcie i wnioski o płatność, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowna.

Kontrola administracyjna jest podstawowym rodzajem kontroli, natomiast kontrola na miejscu (wizytacja terenowa) ma charakter uzupełniający. W niniejszej sprawie przeprowadzono zarówno kontrolę administracyjną wniosku skarżącego, jak i jego kontrolę terenową.

W kontroli administracyjnej wnioski obszarowe poddawane są weryfikacji w oparciu o zintegrowany system zarządzania i kontroli, dla potrzeb którego wykorzystuje się m.in. system informacji geograficznej (LPIS), o którym mowa w art. 70 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Ortofotomapa będąca elementem systemu LPIS i stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni, powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Wynika z tego, że powierzchnie kwalifikujące się do płatności ustalane są każdorazowo w oparciu o pomiary przeprowadzone zgodnie z ww. przepisami. Techniczne niuanse dotyczące procesu kontroli administracyjnej dokonywanej w oparciu o cyfrowe ortofotomapy zostały w sposób szczegółowy wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), Sąd wyrażone stanowisko w tym zakresie przyjmuje zaś za swoje.

W niniejszej sprawie skarżący zadeklarował we wniosku m.in. działkę rolną C/C1, położoną na działce ewidencyjnej nr [...]. W procesie kontroli administracyjnej wykryto zawyżenie deklaracji powierzchni na przedmiotowej działce ewidencyjnej. W systemie informatycznym lACSplus dokonano pomiaru działki rolnej C/C1 oparciu o aktualną powierzchnię MKO, która wykazała przedeklarowanie powierzchni tej działki w stosunku wyników pomiaru w oparciu o system LPIS.

Organ nie poprzestał jednak na oparciu się o wyniki jedynie kontroli administracyjnej wniosku skarżącego. Powierzchnia działki ewidencyjnej [...] podlegała również pomiarowi w terenie w ramach oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MKO. Kontrola ww. działki przeprowadzona została co prawda w ramach weryfikacji sprawy o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017, jednak z uwagi na datę oględzin i pomiaru ([...].2018 r.) organ słusznie przyjął, że wyniki tej kontroli w pełni odzwierciedlającą stan gruntu w roku 2018. Jak wynika z protokołu ww. kontroli (k. 8 akt adm.) powierzchnia zmierzona w ramach działki referencyjnej nr ewid.[...] wyniosła [...] ha. Jak jednak prawidłowo zweryfikował organ odwoławczy, szkic z pomiaru dokonanego w terenie (uwidoczniony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, strona 7, rys. 5) uwzględnił część działek ewidencyjnych [...], które nie zostały zadeklarowane przez stronę. Po skorygowaniu powyższych danych o omyłkowo zaliczoną powierzchnię uwidoczniona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną działki rolnej C/C1 a stwierdzoną wyniosła [...] ha, a więc maksymalny kwalifikowany obszar wyniósł [...] ha i ta wartość powinna stanowić podstawę obliczenia przyznawanej płatności, co w sprawie prawidłowo uczyniono.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw (płatności obszarowe), są przyznawane do powierzchni działki rolnej nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W przedmiotowej sprawie analiza zebranych dokumentów prowadzi do wniosku, że powierzchnia określona dla działki rolnej C/C1 jest prawidłowa, płatność została zaś przyznana prawidłowo do powierzchni wynikającej ze stwierdzonego MKO zgłoszonej działki.

Odnosząc się do argumentacji skargi Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania płatności organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przytoczone przepisy jasno wskazują na wprowadzenie przez ustawodawcę odstępstw, w zakresie prowadzenia postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Ograniczył on bowiem obowiązywanie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., przyjmując, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Stosownie do zasady praworządności, o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy organ powinien wprawdzie podejmować działania zmierzające do załatwienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, niemniej jednak, zgodnie z art. 3 ust. 3 ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazane wyżej odstępstwa wynikają z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Aktywność wnioskującego o pomoc finansową nie może więc sprowadzać się przede wszystkim do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń (vide: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK1402/19, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy, wobec zgromadzonych przez organy ARiMR materiału dowodowego ciężar wykazania prawidłowości powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na skarżącym, który wskazać powinien dowody podważające poczynione przez organy ustalenia. Tymczasem M. T. takich dowodów nie przedstawił. Ograniczył się w tym zakresie jedynie do bezpodstawnego kwestionowania wyników postępowania. Twierdzenia skarżącego o intencjach i działaniach osób dokonujących obsługi sprawy należy uznać jedynie za insynuacje, nie znajdujące żądnego poparcia w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy zebrany przez organy należy uznać za obiektywny i weryfikowalny, w przeciwieństwie do gołosłownych tez przedstawianych przez skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił wniesioną skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.