Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 178/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16; art. 105; art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 8 stycznia 2024 r. nr SKO/RŚ-423/513/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Pielgrzymka z 17 października 2023 r. nr GOPS.4332.19.1.2023


UZASADNIENIE

W dniu 21 lutego 2023 r., do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wpłynął wniosek R. D. (dalej: skarżąca) o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką (A. L., ur. [...] r.).

Decyzją z dnia 27 kwietnia 2023 r. (GOPS.4332.19.2023) działający z upoważnienia Wójta Gminy Pielgrzymka, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., powołując się na art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze. zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 1 ust. 2 i 3, art. 2 pkt 2, art. 17, art. 20, art. 23 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111), dalej: u.ś.r., odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. Ib u.s.r., gdyż niepełnosprawność A. L. powstała w wieku 66 lat (od września 1995 r.). Organ nadmienił, że od 1 lipca 2013 r. skarżąca otrzymuje zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad matką, jednakże złożyła oświadczenie, iż w przypadku otrzymania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje z prawa do zasiłku dla opiekuna.

Od decyzji tej skarżąca wywiodła odwołanie, które zakończyło się wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej: SKO) decyzji z 28 lipca 2023 r. (SKO/RŚ-423/293/2023) uchylającej zaskarżoną decyzję w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. SKO podniosło, że sprawa dotycząca odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką była już przedmiotem rozważań Kolegium, na skutek złożenia odwołania od decyzji z 16 marca 2020 r. (GOPS.4331.22.2020) Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na A. L. SKO decyzją z 22 maja 2020 r. (SKO/RŚ-423/74/2020) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzja ta nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wobec tego w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja SKO z 22 maja 2020 r. (SKO/RŚ-423/74/2020) o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad A. L., na skutek rozpoznania wniosku strony o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z 14 lutego 2020 r. Dlatego też, SKO stwierdziło, że organ I instancji odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy obowiązkiem organu było włączenie do akt postępowania akt administracyjnych zebranych w toku poprzedniego postępowania, a w dalszej kolejności dokonanie

analizy, czy występuje tożsamość obu spraw administracyjnych. SKO wskazało, że organ I instancji ma "obowiązek ocenić, czy w stosunku do poprzedniej sprawy w obecnie rozpatrywanej sprawie występuje tożsamość przedmiotowa tj. czy od zakończenia poprzedniego postępowania decyzją Kolegium z 22 maja 2020 r. wystąpiły znaczące zmiany faktyczne, czyli zaszły tego rodzaju okoliczności (np. istotna zmiana zakresu sprawowanej opieki), które pozwoliłyby na ponowne rozpoznanie sprawy".

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, działający z upoważnienia Wójta Gminy Pielgrzymka, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. decyzją z 17 października 2023 r. (GOPS.4332.19.1.2023) powołując art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej. Organ podkreślił, że 14 lutego 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką (A. L.). Decyzją z 16 marca 2020 r. (GOPS.4331.22.2020) Wójt Gminy Pielgrzymka odmówił jej prawa do ww. świadczenia. Decyzja została zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy, które decyzją z 22 maja 2020 r. (SKO/RŚ- 423/74/2020 SKO) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzja nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Organ I instancji ocenił, że istnieje tożsamość niniejszej sprawy (GOPS.4332.19.2023), ze sprawą, która została wcześniej rozstrzygnięta decyzjami z 16 marca i 22 maja 2020 r. (GOPS.4331.22.2020). W obu sprawach występują te same podmioty: skarżąca (R. D.) i osoba wymagająca opieki (A. L.), jak i ta sama treść żądania, tj. ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę. Na dzień wydania decyzji obowiązuje ten sam stan prawny co 22 maja 2020 r. (data wydania decyzji odmownej nr SKO/RŚ-423/74/2020) regulujący zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie organu I instancji nie doszło również do zmiany stanu faktycznego. Skarżąca opiekuje się matką legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Złotoryi z 28 maja 2015 r., przyznającym znaczny stopień niepełnosprawności na stałe.

Od decyzji tej skarżąca wywiodła odwołanie, po rozpoznaniu którego SKO wydało zaskarżoną decyzję 8 stycznia 2024 r. (SKO/RŚ-423/513/2023) utrzymującą w mocy decyzję organ I instancji z 17 października 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. SKO podkreśliło, że sprawa dotycząca ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej w związku z opieką nad matką była już przedmiotem rozpatrzenia w związku z wnioskiem skarżącej z 14 lutego 2020 r. W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku decyzją z 16 marca 2020 r. (GOPS.4331.22.2020) działający z upoważnienia Wójta Gminy Pielgrzymka, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., powołując się na przepisy art. 104 k.p.a. i art. 1 ust. 2 i 3, art. 2 pkt 2, art, 17, art. 20, art. 23 u.ś.r. odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, gdyż doszedł do przekonania, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką jest stały i całodobowy, jednakże podstawą do odmowy jest niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. Ib u.ś.r oraz fakt pobierania przez nią zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką. Po rozpoznaniu odwołania i analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, SKO decyzją z 22 maja 2020 r. (SKO/RŚ-423/74/2020) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, nie podzielając jednak stanowiska tego organu, że powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego może być niespełnienie przesłanka z art. 17 ust. Ib u.ś.r, dotycząca wieku osoby wymagającej opieki, w którym powstała niepełnosprawność tej osoby. Zdaniem SKO powodem odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego był fakt, że skarżąca ukończyła w 2019 r. sześćdziesiąt lat, a więc osiągnęła wiek emerytalny, a wobec tego nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zakresie rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Okoliczność ta nie uległa zmianie po wydaniu przez SKO decyzji z 22 maja 2020 r. (SKO/RŚ-423/74/2020). Przy tym SKO, nie kwestionowało ustaleń organu I instancji w zakresie konieczności sprawowania opieki przez stronę nad matką. Decyzja SKO z 22 maja 2020 r. jest ostateczna i prawomocna (skarżąca nie zaskarżyła jej do sądu administracyjnego). W tej sytuacji ocena prawna w niej zawarta jest wiążąca. Wzruszenie stanowiska wyrażonego w tej decyzji mogłoby nastąpić tylko w trybie nadzwyczajnym.

SKO nie podzieliło stanowiska, iż nie można mówić o tożsamości sprawy z tego względu, że są inne daty złożenia wniosków o świadczenie pielęgnacyjne. SKO nie zgodziło się z formułowanym przez niektóre sądy administracyjne poglądem, jakoby powaga rzeczy nie występowała w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia okresowego. Okresowości tego świadczenia sądy upatrują w tym, że okres świadczeniowy każdorazowo wyznacza data złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (art. 24 ust. 2 ustawy), a więc innymi słowy, za każdym razem inna będzie początkowa data przyznania świadczenia. SKO wskazało, że choć zasadą jest przyznawania świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy (art. 24 ust. 1 ustawy), to jednak z wyjątkiem świadczeń w nim wymienionych, w tym świadczenia wynikającego z art. 17 u.ś.r. Ponadto, zgodnie z art. 24 ust. 4 u.ś.r., prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W ocenie SKO oznacza to, że jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, można mówić o istnieniu okresu świadczeniowego w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego. Sytuacja ta nie zachodzi jednak w sprawie, gdyż orzeczenie o niepełnosprawności matki skarżącej zostało wydane na stałe.

SKO nie podzieliło również argumentacji zgodnie z którą z uwagi na "okresowość" świadczenia pielęgnacyjnego na datę złożenia wniosku należy wykluczyć powagę rzeczy osądzonej. W dacie składania wniosku z 14 lutego 2020 r., rozpatrzonego decyzją ostateczną tut. Kolegium z 22 maja 2020 r. (SKO/RŚ-423/74/2020) matka skarżącej legitymowała się tym samym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z 29 maja 2015 r. Ponadto skarżąca dołączyła wówczas do akt sprawy orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nr 1 w Złotoryi z 12 września 1995 r. zaliczające A. L. do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Stwierdzono w nim, że inwalidztwo istnieje od września 1995 r. i ma charakter trwały. Z uwagi na wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na stałe, wniosek z 14 lutego 2020 r. zawierał żądanie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na przyszłość i bezterminowo, bowiem nie wystąpiła sytuacja okresowości niepełnosprawności. Tym samym, zdaniem SKO, kolejny wniosek oparty na tym samym orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, przy braku zmiany innych okoliczności prawotwórczych, jest wnioskiem złożonym o to samo świadczenie w tej samej sprawie w ujęciu materialnoprawnym i w jej wymiarze czasowym (wyrok WSA w Białymstoku z 8 października 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 475/20).

Reasumując, SKO stwierdziło, że wobec pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji tut. Kolegium z 22 maja 2020 r. nie jest możliwe wydanie kolejnej decyzji rozstrzygającej o uprawnieniu skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego. SKO podkreśliło, że jeżeli skarżąca uważa, że wcześniejsza decyzja była wadliwa, to drogą do wyeliminowania tej wadliwości nie może być wydanie w zwykłym trybie kolejnej decyzji dotyczącej tego samego stanu faktycznego i prawnego, gdyż doszłoby do naruszenia art. 16 § 1 k.p.a., a wydana decyzja byłaby obarczona kwalifikowaną wadą stanowiącą podstawę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).

Od decyzji tej skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 120 w zw. z 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji oraz na mocy art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd uznał, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, aczkolwiek z innych powodów niż te, które wynikają z treści skargi.

Organy obu instancji przyjęły, że zachodzi tożsamość sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej z 21 lutego 2023 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką ze sprawą rozstrzygniętą ostateczną decyzją Kolegium z 22 maja 2020 r. (z wniosku z 14 lutego 2020 r.), co spowodowało konieczność umorzenia postępowania z wniosku z 2023 r. W podstawie prawnej decyzji organy przywołały art. 105 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 572, ze. zm.), dalej: k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Wyjaśnić zatem należy, że postępowanie administracyjne podlega umorzeniu, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (art. 105 k.p.a.). W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że obowiązywanie decyzji w obrocie prawnym wiąże się z realizacją wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej, która, poza szczególnymi przypadkami tam przewidzianymi, powinna gwarantować pewność rozstrzygnięcia. Dopóki więc decyzja administracyjna rozstrzygająca sprawę co do istoty funkcjonuje w obrocie prawnym, i nie została zweryfikowana przy wykorzystaniu środków prawnych, postępowanie administracyjne wszczęte w tej samej sprawie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu nawet wtedy, gdy forma wydanego orzeczenia kończącego sprawę jest wadliwa (zob. Komentarz do art. 105 K.p.a., R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2023 oraz powołane tam orzecznictwo).

Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co od tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Dla uznania stanu res iudicata musi wystąpić tożsamość spraw podmiotowa oraz przedmiotowa, co oznacza, że sprawa ma dotyczyć tych samych podmiotów oraz tego samego stosunku administracyjnoprawnego na tle tego samego, co uprzednio, stanu faktycznego. Kolejna sprawa musiałaby dotyczyć tych samych podmiotów, tej samej podstawy prawnej żądania, tego samego tj. niezmienionego stanu faktycznego i tej samej treści żądania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 22 września 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 542/22).

Oznacza to, że dokonując oceny wniosku strony pod kątem możliwości jego rozpoznania w świetle res iudicata, organ musi dokonać ustaleń dotyczących tożsamości stosunku administracyjnego i tożsamości podmiotowej strony w świetle niezmienionego stanu faktycznego (co wymaga zaakcentowania Sądu) i treści żądania. Następnie zaś ustalenia te winny znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji umarzającej postępowanie. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez uzasadnienie faktyczne decyzji, należy rozumieć nie tylko przytoczenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, które legły u podstaw decyzji, ale także ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może uzasadniać zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA w Warszawie z 10 lutego 1981 r., sygn. akt SA 910/80).

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organy obu instancji nie uzasadniły w sposób umożliwiający dokonanie Sądowi kontroli wydanych decyzji, w zakresie istnienia tożsamości stanu faktycznego w sprawach z wniosków skarżącej z 14 lutego 2020 r. (zakończonej ostateczną decyzją SKO z 22 maja 2020 r.) oraz z 16 lutego 2023 r. (zakończonej decyzją SKO z 8 stycznia 2024 r. będącą przedmiotem niniejszego postępowania).

W uzasadnieniach decyzji (a w szczególności uzasadnieniu decyzji SKO z 8 stycznia 2024 r.) brak jest bowiem szczegółowego odniesienia do podstaw ustalenia stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją z 22 maja 2020 r. Jak wynika z treści decyzji organu I instancji z 17 października 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej, organ ten lakonicznie stwierdził, że "nie doszło również do zmiany stanu faktycznego". Dodatkowo podniósł, że skarżąca opiekuje się swoją matką, legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Złotoryi z 28 maja 2025 r. przyznającym znaczny stopień niepełnosprawności na stałe. Ostateczne wskazał, że na podstawie przeprowadzonych wywiadów oraz ankiet stwierdzono, że zakres sprawowanej opieki jest taki sam jak poprzednio, strona wykonuje te same czynności opiekuńcze, a stan zdrowotny matki skarżącej nie uległ "znaczącym zmianom" od czasu wydania poprzedniej decyzji z 2020 r. Niemniej jednak twierdzeń tych organ nie poparł jakimkolwiek odniesieniem się do dowodów będących podstawą rozstrzygania w tym i w poprzednim postępowaniu z wniosku z 14 litego 2020 r. Wskazał jedynie, że do ww. wniosków doszedł "na podstawie przeprowadzonych wywiadów oraz ankiet", bez jakiegokolwiek ich oznaczenia. Organ nie dokonał również żadnego porównania przywołanych przez siebie ogólnych dowodów, z których wynikałoby, że jego ustalenia są prawidłowe. Natomiast SKO utrzymując w mocy ww. decyzję z 17 października 2023 r. (pomimo obszernego uzasadnienia decyzji) tak de facto nie odniosło się do "kwestii tożsamości stanu faktycznego" w ww. zakresie. Podczas gdy w sprawach, w których stan zdrowia jest jedną z przesłanek przyznania określonego uprawnienia, z natury rzeczy zakładać należy zmianę stanu faktycznego z uwagi na upływ czasu. Oczywistym jest bowiem, że stan zdrowia człowieka z upływem czasu zmienia się (niejednokrotnie na gorszy), tym bardziej stan zdrowia osoby niepełnosprawnej (chorej) może ulec pogorszeniu, co należało dokładnie przeanalizować w sprawie w odniesieniu do matki skarżącej, a następnie wykazać w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć, czego jak wynika z akt sprawy organy nie uczyniły.

Podczas gdy, jak wynika z wywiadu środowiskowego i ankiety skarżącej z 25 lutego 2020 r. matka skarżącej (wówczas) poruszała się w domu przy pomocy laski, stać mogła przy pomocy kul i laski, poza domem poruszała się również przy pomocy laski. Z ankiety załączonej do wywiadu środowiskowego z 16 marca 2023 r. wynika już, że matka skarżącej w domu poruszała się przy pomocy laski (i drugiej osoby), stać mogła ale już trzymając się poręczy bądź podtrzymując się drugiej osoby, poza domem poruszała się przy pomocy laki (i drugiej osoby). Natomiast z ankiety z 23 września 2023 r. wynika, że matka skarżącej w domu (już) w ogóle nie chodzi, nie może w ogóle stać, w ogóle nie opuszcza mieszkania. Powyższe znajduje również odzwierciedlenie w treści wywiadu środowiskowego z 15 września 2023 r. w którym wskazano, że "Pani A. w ogóle nie chodzi. Większość czasu leży lub siedzi". Już tylko te zmiany w stanie zdrowia matki skarżącej (z uwagi na jej schorzenia, wiek i przede wszystkim upływ trzech lat od daty złożenia pierwszego wniosku) musiały zatem przełożyć się na zakres czynności sprawowanych przez skarżącą w ramach opieki nad nią, co w ogóle nie zostało zauważone i przeanalizowane przez organy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, stanowi to istotne uchybienie uniemożliwiające zdaniem Sądu stwierdzenie, że "istnieje tożsamość sprawy z wniosku skarżącej z 14 lutego 2020 r. (zakończonej decyzją ostateczną z 22 maja 2020 r.) ze sprawą z wniosku skarżącej z 16 lutego 2023 r.".

Podkreślenia bowiem wymaga, że w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, ustalenie "tożsamości stanu faktycznego sprawy", prowadzące do stwierdzenia res iudicata, powinno być ustalane szczególnie wnikliwie. Z istoty tego świadczenia wynika, że zakres sprawowanej opieki, jej forma i sposób realizacji są pochodnymi stanu zdrowia podopiecznego (w sprawie matki skarżącej), który co do zasady ulega z upływem czasy zmianom. W konsekwencji oznacza to, że umorzenie postępowania w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na res iudicata możliwe będzie - wyłącznie - w przypadku wykazania przez organy "niezmienności w czasie zakresu wymaganej i sprawowanej opieki". Ustalenia te powinny znaleźć odzwierciedlenie zarówno w materiale dowodowym, jak i w uzasadnieniu decyzji. W rozpoznawanej sprawie owa "niezmienność" stanu matki skarżącej nie została przez organy wykazana, a co więcej nie wynika ona z materiału dowodowego zgromadzonego na przestrzeni obu postępowań (mając na uwadze chociażby wskazane przez Sąd ankiety i wywiady środowiskowe).

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą organy, które przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeanalizują w jaki sposób uległa zmianie sytuacja zdrowotna matki skarżącej od 2020 r. oraz związany z tym zakres czynności sprawowanych przez skarżącą przy matce w ramach sprawowanej nad nią opieki i dopiero wówczas ustalą, czy w sprawach z wniosków z 14 lutego 2020 r. i 16 lutego 2023 r. rzeczywiście zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy (czy też nie zachodzi). Natomiast jeżeli organy nie stwierdzą res iudicata, to przystąpią do merytorycznego rozpoznania sprawy z wniosku skarżącej z 16 lutego 2023 r.