Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 299/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 135r, art. art. 132, art. 139 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 28 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr.[...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

SA/Rz 299/05

U Z A S A D N I E N I E

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005r. wydanym w sprawie oznaczonej Ldz. [...] Komendant Wojewódzki Policji - po rozpatrzeniu zażalenia B. S. na postanowienie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] listopada 2004 r. o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego utrzymał w mocy zaskarżone nim postanowienie.

Jako jego podstawę prawną wskazał art. 135n. ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 135s. ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, ze zm.).

Z uzasadnienia postanowienia oraz akt postępowania w sprawie wynika, że B. S., były policjant plutonu ruchu drogowego KMP, prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] września 2000 r. l.dz. [...] został uznany winnym tego, że w dniu 7.08.2000 r. około godz. 16.15 w miejscowości C. gmina [...] spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że kierując w stanie po użyciu alkoholu samochodem marki "Fiat Croma" nr rej. [...] na łuku drogi podczas wymijania z samochodem "Opel Astra" nr rej. [...] kierowanym przez E. K., zjechał na lewy pas ruchu doprowadzając do zderzenia się obydwu pojazdów, po czym odjechał z miejsca zdarzenia, tj. o czyn z art. 86§2 i art. 87§1 kw w związku z art. 9§1 kw, i za to wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby oraz orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat.

Jego skarga na decyzję o zwolnieniu ze służby w Policji wydaną w następstwie tego orzeczenia została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 lipca 2001r. sygn. akt S.A./Rz 195/01.

Ten sam Sąd oddalił też skargę B. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2001r. noszącą Nr [...] orzekającą o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2002 r. sygn. akt SA/Rz 2694/01.

Sąd uznał, że decyzja, która odmowę wznowienia uzasadniała faktem, iż podstawy wznowienia wskazane przez B. S. nie mieszczą się w katalogu podstaw wznowienia postępowania ustanowionym art. 145 kpa nie naruszała prawa.

B. S., złożył następny wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego datowany na 29 kwietnia 2004 i adresowany do Komendanta Miejskiego Policji. Zarzucił w nim, że postępowanie dyscyplinarne było prowadzone tendencyjnie, z uwagi na to, że ówczesny Komendant Miejski Policji już na początku postępowania polecił prowadzącemu je by "wyprowadzić go z resortu". Nadto w postępowaniu tym był pozbawiony prawa do obrony a jego wnioski dowodowe były odrzucane. Do Komendy zgłaszali się świadkowie zdarzenia lecz ich zeznania nie były brane pod uwagę, w tym także zeznania rzeczywistego sprawcy kolizji, który przyznał się do jej spowodowania. Nadto pokrzywdzeni w tej sprawie nie rozpoznali go jako kierującego samochodem.

Wobec faktu, że Komendant Miejski Policji poinformował go , iż nie jest właściwy w sprawie z uwagi na okoliczność, że zarzuty wniosku dotyczą przełożonego dyscyplinarnego, który podejmował w sprawie orzeczenie B. S. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z pismem z dnia 27 maja 2004r. ponawiając wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego z argumentacją , jak w piśmie z dnia 29 kwietnia 2004r. Wniosek ten został przekazany Komendantowi Miejskiemu Policji, jako właściwemu do przeprowadzenia postępowania w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004r. Komendant Miejski Policji odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego, z tej przyczyny, że wniosek nie wskazuje żadnej z podstaw wznowienia postępowania wymienionych w art. 135r ust 1 pkt 1 do 4 ustawy o Policji.

Na postanowienie to złożył zażalenie B. S. zarzucając, że wskazał na fałszywość okoliczności istotnych dla sprawy , bowiem ujawniono dowód ze świadka, który zeznał , iż wnioskodawca nie prowadził pojazdu uczestniczącego w kolizji - co narusza art. 135r. ust 1pkt 1 i2 ustawy. Podniósł także iż postanowienie obraża art. 132 ust. 4 ustawy, który po 29.11. 2003r. ograniczył odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów do czynów jednoznacznie wypełniających znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Wobec faktu, że zdarzenie, za które został ukarany miało miejsce poza służbą nie było podstaw do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Postanowienie organu I instancji zostało uchylone w całości a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia temu organowi postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2003r. z uwagi na powołanie niewłaściwej w ocenie organu II instancji podstawy prawnej postanowienia ( 135 r. ust.9).

Kolejnym postanowieniem z dnia [...] września 2004r. organ I instancji ponownie odmówił wznowienia postępowania w sprawie.

I to postanowienie zostało uchylone postanowieniem organu II instancji z dnia [...] października 2004r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia z uwagi na powołanie niewłaściwej podstawy prawnej ( tym razem art. 135 r. ust.6, miast 135r. ust 1 pkt 1do 4).

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004r. Komendant Miejski Policji po raz trzeci odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego w sprawie powołując w jego podstawie prawnej art. 135 r. ust. 1 i 6 ustawy i argumentując, jak poprzednio, że wniosek nie wskazuje na żadną z podstaw wznowienia określonych w art. 135r. ust 1 pkt 1 do 4 ustawy o Policji.

I na to postanowienie to B. S. złożył po raz kolejny zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji zarzucając naruszenie Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania dyscyplinarnego. Zażalenie uzasadnił tym, iż postanowienie w jego ocenie narusza "przepisy art. 42 ust. 1 i art. 190 ust. 4 Konstytucji R.P. w związku z art. 135r. ust. 2 i art. 132 ust. 4 ustawy

o Policji - ponieważ na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 08.10.2002 r. sygn. akt K 36/00, ustawą z dnia 29.10.2003 roku o zmianie ustawy o Policji Dz. U. nr 192 poz. 1873, zmieniono obowiązujące przepisy dyscyplinarne. W związku z tym na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji w związku z art. 135r. ust. 2 ustawy o Policji, przesłanką do wznowienia postępowania jest również wyrok Trybunału Konstytucyjnego, pod warunkiem, że nastąpiła zmiana prawa przepisu na podstawie, którego wydano orzeczenie dyscyplinarne. Na skutek zmiany art.132 ustawy o Policji, art. 132 ust. 4 ustawy z dnia 29.11.2003 r. ograniczono odpowiedzialność dyscyplinarną za wykroczenia do czynów związanych ze służbą". Podniósł także, iż jego czyn zaistniał poza służbą, a skoro tak, nie może ponosić odpowiedzialności za powyższe czyny (wykroczenie karne). Wynika to jego zdaniem z tego, że

w wyroku z 08.12.1998 r. sygn. akt K 41/98 Trybunału Konstytucyjnego wyraźnie orzeczono, że normy prawa karnego wynikające z art. 42 ust. 1 Konstytucji R.P. mają zastosowanie do postępowań dyscyplinarnych i wynikająca z tego przepisu zasada prawa karnego "prawa do lepszej ustawy przy zmianie prawa nawet z mocą wsteczną", gwarantuje mu prawo do skorzystania z korzystniejszej ustawy, to jest z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji. Na koniec wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia (postanowienia) i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Komendant Wojewódzki Policji nie uwzględnił zażalenia i opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy zaskarżone nim postanowienie.

W jego motywach stwierdził, że aktualnie rozpatrywany wniosek (z daty 29.04.2004 r.) B. S. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego nie zawiera żadnej

z enumeratywnie wyliczonych w art. 135r ust. 1 pkt. 1-4 ustawy o Policji przesłanek faktycznych, których zaistnienie umożliwia wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Przedstawione przez skarżącego okoliczności odnoszące się do prowadzonego postępowania dyscyplinarnego stanowią jego subiektywną ocenę, przytaczane argumenty znane były zarówno organowi I jak i II instancji oraz NSA. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie rozpatrując skargę B. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji wyrokiem z dnia 18 lipca 2001 r., sygn. akt SA/Rz 195/01 skargę oddalił stwierdzając w uzasadnieniu m.in., iż orzeczenie dyscyplinarne będące podstawą zwolnienia funkcjonuje w obrocie prawnym z cechą prawomocności przesądzoną ostatecznym postanowieniem o odmowie przyjęcia odwołania.

Odnosząc się natomiast do argumentacji podniesionej przez B. S. w zażaleniu uznał ją za nietrafną. Wprowadzone ustawą z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192 póz. 1973) nowe uregulowania prawne odnoszące się m.in. do odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów jedynie w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania dyscyplinarnego odsyłają odpowiednio do przepisów kodeksu postępowania karnego dotyczących wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Zbędnym jest zatem odnoszenie się do przywoływanych przez skarżącego, innych niż wskazane wyżej przepisów prawa karnego. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym jedynym trybem nadzwyczajnym weryfikacji prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych zapadłych w sprawach dotyczących policjantów jest wznowienie postępowania na zasadach określonych w art. 135 r. i art. 135 s. ustawy o Policji.

Prezentowany pogląd o możliwości wznowienia w jego przypadku postępowania dyscyplinarnego na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 08.10.2002 r. sygn. akt K 36/00 uznać trzeba za błędny, albowiem w takim przypadku warunkiem wznowienia postępowania jest złożenie wniosku w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - zgodnie z art. 135r ust. 2 i 3 cyt. wyżej ustawy o Policji. Skarżący terminu tego nie zachował, bowiem rozpatrywany wniosek pochodzi z daty 29.04.2004 r. Identyczny pogląd wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2003 r., sygn. akt II S.A. 461/03, który rozpatrując sprawę wznowienia postępowania wskazał, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa wyżej, zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw Nr 176 poz. 1457 w dniu 23 października 2002 r. Jak z tego wynika wnioski o wznowienie złożone po terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia TK podlegają odrzuceniu.

W tym stanie rzeczy, brak było podstaw do uwzględnienia zażalenia – konkluduje organ odwoławczy.

Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył B. S. zarzucając mu naruszenie art. 135r. ust. 1pkt 2 i 3 w zw. z art. 132 ust. 4, art. 134 h ust. 1 ustawy, które miało wpływ na treść postanowienia i domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego – adwokata w przypadku ustanowienia go do dnia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, że powodem wznowienia postępowania w jego sprawie są przesłanki wymienione w art. 135 ust. 2 i 3 ustawy o Policji, ponieważ przedstawił nowych świadków zdarzenia potwierdzających jego niewinność oraz fakt zmiany prawa w roku 2003. Jego następstwem jest ustanie karalności dyscyplinarnej jego czynu ( art. 132 ust. 4 ustawy o Policji) Oznacza to, że na zasadzie art. 42 ust. 1 Konstytucji RP i wynikającej z niej zasady Lex retro non agit in mitius ma prawo skorzystać z lepszego prawa.

Fakt, ze normy prawa karnego mają zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8.12. 1998r. sygn. K 41/98.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie

i zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg . norm przepisanych – z przyczyn, które legly u podstaw zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej ( §1).

Kontrola ta wykonywana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( §2 ).

Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną ( §1 ).

Ustawa z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ), nie zawiera odmiennych uregulowań, co do zakresu kontroli sądu administracyjnego, stąd zaskarżone postanowienie zostało poddane ocenie w aspekcie jego zgodności z prawem.

Z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a wynika, że podstawę uwzględnienia skargi na postanowienie może stanowić naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania, oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Wady te dają podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Jeśli natomiast są to wady wskazane w art. 156 kpa, Sąd stwierdza jego nieważność ( art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Poddawszy zaskarżone postanowienie takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że choć wydano je z naruszeniem przepisów postępowania, to naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Postanowienie to odmawia wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] września 2000 r. l.dz. [...], mocą którego skarżący został uznany winnym tego, że w dniu 7.08.2000 r. około godz. 16.15 w miejscowości C. gmina [...] spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że kierując w stanie po użyciu alkoholu samochodem marki "Fiat Croma" nr rej. [...] na łuku drogi, podczas wymijania z samochodem "Opel Astra" nr rej. [...] kierowanym przez E. K., zjechał na lewy pas ruchu doprowadzając do zderzenia się obydwu pojazdów, po czym odjechał z miejsca zdarzenia, tj. o czyn z art. 86 § 2 i art. 87 § 1 kw w związku z art. 9§1 kw. Postanowieniem tym wymierzono skarżącemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby oraz zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat.

Kwestia wznowienia tego postępowania była już przedmiotem decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2001r. o Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z [...] września 2001r. Nr [...] orzekającą

o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego.

Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem NSA OZ w Rzeszowie z dnia 30 kwietnia 2002 r. sygn. akt SA/Rz 2694/01. Sąd uznał w nim , że decyzja, która odmowę wznowienia uzasadniała faktem, iż podstawy wznowienia wskazane przez skarżącego nie mieszczą się w katalogu podstaw wznowienia postępowania ustanowionym art. 145 kpa nie naruszała prawa.

Decyzja ta oraz wyrok Sądu, z uwagi na zmianę przepisów ustawy o Policji dotyczącą postępowania dyscyplinarnego wprowadzoną ustawą z dnia 29 października 2003r . o zmianie ustawy o Policji ( Dz.U. nr 192, poz. 1873), zwaną dalej ustawą zamieniającą, nie stwarzała przeszkody w rozpatrzeniu kolejnego wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, choć przyczyny, dla których domaga się on weryfikacji w trybie wznowieniowym postanowienienia o ukaraniu go, są zbliżone.

Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 29 listopada 2003r. Zgodnie art. 2 ust. 1 tej ustawy, jej przepisy znajdują zastosowanie do postępowań dyscyplinarnych nie zakończonych prawomocnym orzeczeniem w dniu jej wejścia w życie. W ust. 2 tego przepisu ustanawiała ona zasadę zachowania skuteczności czynności dokonanych w postępowaniach dyscyplinarnych nie zakończonych prawomocnym orzeczeniem do dnia 30 września 2003r. jeśli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.

Przepisy ustawy zmieniającej nie zawierały szczególnych uregulowań dotyczących możliwości wzruszenia prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych zapadłych przed wprowadzoną przez nią zmianą, co oznacza, że do takich orzeczeń zastosowanie mają zasady ustanowione wprowadzonymi przez nią przepisami art. 135 r. – 135 s. ustawy o Policji.

Podług tych przepisów jedyną możliwość weryfikacji prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego stanowi wznowienie postępowania. Określenie podstaw i trybu wznowienia postępowania w ustawie i brak odesłania w tym przedmiocie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że jest to uregulowanie zupełne.

Po myśli art.135r. postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli:

1) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe,

2) zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego

3) orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia

4) orzeczenie zostało wydane w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione.

Zgodnie z ust.2. tego przepisu postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub obwinionego, albo w przypadku jego śmierci na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej, jeżeli w wyniku,

orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego.

W takim przypadku, wniosek o wznowienie składa się w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 135r. ust. 3).

Po myśli ust. 5 postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się po upływie 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Ust. 6 tego przepisu określa właściwy do wznowienia postępowania organ stanowiąc, że przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne, wznawia postępowanie dyscyplinarne z urzędu lub na wniosek ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej. O wznowieniu postępowania dyscyplinarnego z urzędu zawiadamia się ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej.

Podług ustępu 7 wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Instytucja wznowienia postępowania dyscyplinarnego, choć ukształtowana co do podstaw odmiennie , niż w przepisach kpa , jako że łączy zarówno podstawy wznowieniowe jak i podstawę stwierdzenia nieważności z kpa, nie traci przez to charakteru nadzwyczajnego środka weryfikacji ostatecznych orzeczeń , stanowiącego wyjątek od zasady ich stabilności.

Nakłada to na organ i sąd obowiązek ścisłego wykładania przepisów instytucję te regulujących, w tym także określających podstawy wznowienia i termin składania wniosku.

W przypadku postępowania wszczynanego na wniosek , wznowienie postępowania i dalsze przewidziane przepisami czynności, polegające na badaniu, czy wskazane podstawy wznowienia istotnie w sprawie zachodzą i ponownym orzeczeniu co do meritum jest możliwe tylko wówczas, gdy podstawy wznowienia wskazane we wniosku mogą być zakwalifikowane do kategorii wskazanych w art. 135 r. ust. 1 lub 2 a jednocześnie zostały zachowane terminy ustanowione w art. 135 ust. 3, 5 i 7 ustawy o Policji.

Wskazanie , jako podstawy wznowienia przyczyny, która nie mieści się w tych przepisach, podobnie jak nie zachowanie terminów określonych przepisami skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, na które służy zażalenie ( art. 135 r. ust. 9 ustawy o Policji).

Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania pochodzącym z dnia 29 kwietnia 2004r. powołał się na tendencyjność postępowania dyscyplinarnego wynikającą z faktu, iż Komendanta Miejski Policji miał wydać prowadzącemu je policjantowi polecenie "wyprowadzenia go z resortu", pozbawienie prawa do obrony, polegające de facto na nie daniu wiary świadkom zeznającym na jego korzyść i skazaniu go za czyny mu zarzucone, mimo nie rozpoznania go przez świadków kolizji. Okoliczności te były ponowieniem zarzutów podnoszonych w pierwszym wniosku załatwionym prawomocną decyzją o odmowie wznowienia postępowania, co dowodzi, że gdyby nawet mieściły się podstawie wskazanej w art. 135 r. ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji ( orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeśli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia), to skarżący nie zachował terminu przewidzianego art. 135r. ust. 7 ustawy. Okoliczność, iż tego rodzaju zarzuty nie mogą być zakwalifikowane do podstaw wskazanych w art. 135 r. ust. 1 pkt 1 ( fałszywość dowodów) pkt 2 ( nowe okoliczności, istotne dla sprawy, nieznane organowi) i pkt 4 ( uchylenie lub zmiana decyzji lub orzeczenia prejudycjalnego) jest oczywista.

W środkach zaskarżenia wnoszonych od postanowień organu I instancji skarżący wskazywał także na inne okoliczności , które w jego ocenie przemawiały za wznowieniem postępowania, a to: na fałszywość dowodów, która sprowadzała się do nie dania wiary świadkowi, który jako jedna z dwu osób przyznał się do prowadzenia jego samochodu w czasie kolizji, na zmianę prawa a konkretnie art. 132 ust. 4 ustawy o Policji oraz na prawo do korzystniejszej ustawy zagwarantowane art. 42 Konstytucji R.P. i potwierdzone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 8 grudnia 1998r. K 41/98 a także na okoliczność, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002r. K 36/00 zmienione zostały przepisy dyscyplinarne.

Pierwszy z tych zarzutów, z uwagi na okoliczność, iż był znany skarżącemu już w toku postępowania dyscyplinarnego, nawet gdyby zakwalifikować go, jako mieszczący się w podstawie wznowienia wymienionej w art. 135r. ust 1 pkt 3 został zgłoszony po upływie terminu przewidzianego w ust. 7 tego przepisu.

Odnośnie zarzutu, że zmiana przepisów ustawy będąca następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego ( polegająca zresztą co do zasady na nadaniu przepisom rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów – Dz.U. Nr 4, poz. 14 rangi ustawowej ) stanowiła podstawę do wznowienia postępowania w sprawie, Sąd podziela pogląd organu wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że wniosek oparty na tej podstawie byłby wnioskiem spóźnionym, choć inaczej - z uwagi na charakter orzeczenia Trybunału - liczy początek terminu do złożenia wniosku na takim zarzucie opartego.

Otóż, wspomniane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi, że art. 139 ust. 2 ustawy o Policji ( Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, ze zm.) w części postepowania dyscyplinarnego traci moc z dniem 30 września 2003r. i jednocześnie i umarza postępowanie w przedmiocie badania zgodności § 1 pkt 5, § 9 ust. 1 pkt 2 i § 33 wspomnianego wyżej rozporządzenia z art. 31 ust. 3 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji – wobec zbędności orzekania w tym zakresie. Niezgodność art. 139 ust. 2 , który upoważniał właściwego ministra spraw wewnętrznych do określenia szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych, wymierzanych w nich kar i ich wykonywania, odwoływania się od wymierzanych kar oraz właściwości przełożonych w tych sprawach polegała - najogólniej rzecz określając - na przekazaniu do regulacji podustawowej materii kształtowania postępowania dyscyplinarnego, mającego charakter represyjny i szczególne znaczenie dla kwestii podstawowej pozycji jednostki. Przepis ten został uznany przez Trybunał za nie spełniający warunków określonych w art. 92 ust. 1 Konstytucji

Orzeczenie to w odniesieniu do art. 193 ust. 2 ustawy o Policji jest opatrzone tzw. klauzulą odroczenia utraty mocy obowiązującej, do czego Trybunał uprawniony jest

z mocy art. 190 ust. 3 Konstytucji . Celem tej instytucji jest zapobieganie powstawaniu ewentualnych luk w prawie na skutek eliminacji wadliwych aktów normatywnych i w miarę harmonijne dokonywania zmian w systemie prawnym.

Skutkiem odroczenia mocy obowiązującej orzeczenia Trybunału jest dalsze, ograniczone czasowo obowiązywanie niekonstytucyjnej normy prawnej. Ten rodzaj wyroków budzi kontrowersje i spotyka się z przeciwstawnymi ocenami orzecznictwa, co do skutków w zakresie obowiązywania zakwestionowanej przez Trybunał normy prawnej - od poglądu, iż jej niekonstytucyjność istniała od samego początku obowiązywania (wyrok SN z 10. 11. 1999r. CKN 204/98), do poglądu , iż niezgodność z Konstytucją wywołuje skutki od daty określonej wyrokiem Trybunału (wyrok SN z 29.03. 2000r. III RN. 96/68 - za publ. Z. Czeszejko Sochacki – "Bezpośrednie skutki prawne orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego - materiał na konferencję sędziów NSA,. Popowo 2000. str. 14 – 20).

Sąd w niniejszym składzie opowiada się za drugim z tych poglądów , bowiem podziela stanowisko, że jak długo akt prawny nie został pozbawiony mocy obowiązującej, tak długo obowiązuje i może być podstawą aktów i czynności prawnych.

Gdyby nawet przyjąć , co również budzi kontrowersje , że taki wyrok może być podstawą do wznowienia postępowania w sprawach zakończonych aktem stosowania prawa wydanym przed utratą mocy obowiązującej normy prawnej, to termin początkowy wystąpienia z takim wnioskiem powinien być liczony dopiero od daty utraty mocy - w tym przypadku od 30 września 2003r. Sąd podziela bowiem pogląd prezentowany w tej publikacji, że nie można wznowić postępowania zakończonego ostatecznym (prawomocnym) rozstrzygnięciem na tej zasadzie, że moc aktu, na którym zostało ono oparte wygaśnie w przyszłości.

Z powyższego wynika, że wniosek skarżącego oparty 135 r. ust.2 ustawy o Policji byłby spóźniony nawet w przypadku liczenia ustanowionego ust.3 tego przepisu terminu od daty 30 września 2003r.

Wbrew twierdzeniom skarżącego zmiana art. 132 ustawy o Policji, choć istotnie dokonana wspomnianą wyżej ustawą z dnia 29 października 2003r. nie jest następstwem stwierdzenia jego niekonstytucyjności w powoływanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt K 36/00. Przeciwnie, w wyroku tym Trybunał stwierdził, że przepis ten przewidujący, iż policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestępstwa i wykroczenia jest zgodny z art. 14 ust.7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz nie jest niezgodny z art. 2 i art. 5 Konstytucji.

W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał podkreślił, ze deontologia postępowania dyscyplinarnego jest inna , niż postępowania karnego. Odpowiedzialność dyscyplinarna łączy się przede wszystkim z charakterem niektórych zawodów oraz zasadami funkcjonowania konkretnych korporacji zawodowych. Jest ona dodatkową dolegliwością. Trybunał stoi na stanowisku, że funkcjonariuszy Policji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymogi w zakresie przestrzegania prawa i byłoby nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami, na których opiera się działanie Policji, aby fakt skazania funkcjonariusza policji za przestępstwo ( wykroczenie) nie pociągał za sobą skutków w stosunku służbowym. Zaznaczył również , że zasada "ne bis idem" odnosi się tylko do postępowania karnego a nie prowadzi do zakazu pociągania do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Skoro zmiana przepisu art. 132 nie nastąpiła w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w sprawie nie ma w tej kwestii zastosowania art. 135r. ust. 2 ustawy o Policji, co oznacza, że zmiana ta nie może być podstawą wznowienia postępowania dyscyplinarnego .

Zmiana ta zresztą - wbrew sugestiom skarżącego - nie jest dlań korzystniejsza, bowiem przepis art. 132 w brzmieniu wprowadzonym ustawą zmieniającą przewiduje w ust. 1, że policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Ust. 2 definiuje pojęcie naruszenia dyscypliny służbowej, jako czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W ust. 3 wymieniono przykładowo naruszenia dyscypliny służbowej.

W ust. 4, na który powołuje się skarżący, ustawodawca postanowił, że czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Użycie w tym przepisie pojęcia przewinienie dyscyplinarne, które w ust. 1 zdefiniowane jest jako naruszenie dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganie etyki zawodowej , czyni nieuprawnionym twierdzenie, iż zmiana wykluczyła odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów, za czyny stanowiące przestępstwa i wykroczenia nie związane ze służbą. Czyny takie mogą bowiem stanowić naruszenie etyki zawodowej i jako takie stanowić także przewinienie dyscyplinarne.

Podnoszony w zażaleniach na postanowienia organu I instancji i skardze zarzut naruszenia art. 42 Konstytucji R.P. ustanawiającego zasady: ponoszenia odpowiedzialności karnej za czyn zabroniony pod groźbą kary poprzez ustawę obowiązująca w czasie jego popełnienia, prawa do obrony we wszystkich stadiach postępowania karnego i domniemania niewinności jest nieuzasadniony, bowiem zasady te dotyczą przede wszystkim postępowania karnego, które nie jest tożsame z postępowaniem dyscyplinarnym ( patrz; powołany wyżej wyrok TK w sprawie K 36/00). Wprawdzie tenże Trybunał w wyroku z 8 października 2002r. syg. K 41/97, stwierdzającym zgodność z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP art. 75 ust. 3 ustawy o komornikach sadowych i egzekucji ( Dz.U. Nr 133, poz. 882) wyraził pogląd, że gwarancje ustanowione w rozdziale II Konstytucji mają zastosowanie wówczas, gdy mamy do czynienia z postępowaniem dyscyplinarnym, jednak z konstatacji tej nie wynika, by w sprawie skarżącego można było zastosować inne, niż przewidziane ustawą o Policji zasady weryfikacji ostatecznych orzeczeń dyscyplinarnych, w tym także powoływaną zasadę stosowania ustawy względniejszej, która zresztą - co wynika z przedstawionej wyżej analizy art. 132 ustawy Policji - względniejsza nie jest.

Sąd, nie będąc związany zarzutami skargi, zauważa natomiast, że uzasadnienie postanowień organu I instancji były ogólnikowe i powoływały się na kwestie dla sprawy bez istotnego znaczenia (uprzednie rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania, które wobec zmiany prawa przestało wiązać organ). Nie przedstawiono w nich natomiast analizy wniosku skarżącego i jego oceny w aspekcie wymogów art. 135 r. ust 1 pkt 1- 4, przyjmując bez bliższego wyjaśnienia tej kwestii, że wniosek nie powołuje się na żadną z podstaw wznowienia w tym przepisie wymienionych. Nie odniesiono się też do art. 153r. ust 2 i 3 i pominięto kwestię terminu ustanowionego w ust.7 tego przepisu. Organ II instancji miast zwrócić uwagę na te wady postanowień, dwukrotnie je uchylał z tej tylko przyczyny, że wskazywały one na niewłaściwą w jego ocenie podstawę prawną. Wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej stanowi wprawdzie wadę decyzji ( postanowienia), jest to jednak wada, która można skorygować w postępowaniu odwoławczym. Wada tego rodzaju, o ile podstawa prawna do wydania danego rodzaju rozstrzygnięcia istnieje w prawie, nie ma istotnego znaczenia dla sposobu załatwienia sprawy (patrz; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1983r. I S.A. 1294/82, ONSA z 1983 nr 1, poz. 5)

Dopiero po dwukrotnym uchyleniu postanowień o takim samym roztrzygnieciu organ II instancji zdecydował się na utrzymanie w mocy zaskarżonego zażaleniem postanowienia. Uzasadnienie jego postanowienie w odniesieniu do podstaw wznowienia ( poza wyrokiem Trybunału konstytucyjnego) jest równie ogólnikowe , co uzasadnienie organu I instancji i nie odnosi się do kwestii terminu z art. 135 r. ust.7. ustawy o Policji.

Te jednak wady postanowień obu instancji naruszające art. 107 §3 kpa, Sąd uznał za nie mogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, w tym znaczeniu, że wobec nie zachowania terminów do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania i tak nie byłoby możliwe jego wznowienie.

Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a oddalił skargę , jako nieuzasadnioną.