Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 159/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 3 i § 3  w zw. z art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 215 § 1, art. 216, art. 231  w zw. z art. 49 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki , po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 832/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Zdzisława Modzelewskiego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 23 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług za III kwartał 2023 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 23 maja 2024 r. w sprawie III SA/Wa 832/24 w punkcie pierwszym odrzucił skargę Z. M. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 25 stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług za III kwartał 2023 r. oraz zwrócił skarżącemu kwotę 200 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący został wezwany na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 10 kwietnia 2024 r. do usunięcia braku formalnego złożonej skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 kwietnia 2024 r. Siedmiodniowy termin do wykonania nałożonego na stronę obowiązku upłynął w dniu 25 kwietnia 2024 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uczynił zadość wezwaniu Sądu i nie podał wartości przedmiotu zaskarżenia, twierdząc, że w przedmiotowej sprawie brak jest wartości przedmiotu zaskarżenia.

Z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi w wyznaczonym przez Sąd pierwszej instancji terminie, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.), skargę odrzucił.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe orzeczenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 215 § 1, art. 216, art. 231 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że skargę skarżącego należało odrzucić z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi, pomimo, że skarżący odpowiedział na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III z 10 kwietnia 2024 r. i wyjaśnił w zakreślonym terminie powody niewskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, tj. wskazał, iż w przedmiotowej sprawie brak jest kwoty, która stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia (de facto wskazał kwotę "0" zł), co w konsekwencji powoduje, że brak było podstaw do odrzucenia skargi – natomiast jeżeli sąd nie zgodził się ze wskazaniem skarżącego to mógł zweryfikować wartość przedmiotu zaskarżenia i w oparciu o art. 218 P.p.s.a. zarządzić w tym celu dochodzenie,

- art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 215 § 1, art. 216, art. 231 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 2193 ze zm. dalej: Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.), poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie z uwagi na nieprawidłowe przyjęcie przez WSA w Warszawie, że w sprawie występuje sporna wartość pieniężna, w związku z czym skarżący powinien był określić wartość przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy w sprawie brak jest wartości przedmiotu zaskarżenia bowiem brak jest spornej wartości pieniężnej, a sprawa dotyczy kwestii "czy zwrot nadpłaty powinien nastąpić w terminie 25 dni, czy w terminie 60 dni", w konsekwencji czego od skargi powinien zostać pobrany wpis stały, nie zaś stosunkowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Do uiszczenia kosztów sądowych, poza wyjątkami wynikającymi z ustawy, obowiązany jest ten, kto wnosi pismo podlegające opłacie (art. 214 § 1 P.p.s.a.). Od pism wszczynających postępowanie w danej instancji (a więc m.in. od skargi i skargi kasacyjnej) pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a.), przy czym wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia się należności pieniężne (art. 231 zd. pierwsze P.p.s.a.). W takich sprawach obowiązkiem strony, wynikającym z art. 215 P.p.s.a., jest wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty.

Należy przy tym podkreślić, że w orzecznictwie przyjęto, że w świetle art. 231 w zw. z art. 215 i 216 P.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z 28.01.2008 r., I FPS 7/07, ONSAiWSA 2008/2, poz. 24; postanowienia NSA: z 26.08.2009 r., I FZ 317/09, LEX nr 554645; z 14.10.2010 r., I FZ 321/10, LEX nr 740903; z 19.12.2011, I FZ 493/11, LEX nr 1148696; z 22.05.2013 r., I FZ 177/13, LEX nr 1318621; z 25.09.2014 r., I FZ 284/14, LEX nr 1506876).

Wartość przedmiotu zaskarżenia może być weryfikowana przez przewodniczącego, który może zarządzić dochodzenie w celu sprawdzenia jej prawidłowości. Przewodniczący - stosownie do treści art. 218 P.p.s.a. - może dokonać sprawdzenia tej wartości, gdy informacja podana w piśmie będzie budziła wątpliwości co do jej rzetelności w świetle materiału wynikającego z akt sprawy (tak M. Niezgódka-Medek: Komentarz do art. 218 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz powołane tam postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 603/11, LEX nr 1070076). Jeżeli w wyniku sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia okaże się, że podana przez skarżącego wartość nie jest prawidłowa, przewodniczący określa zarządzeniem wartość przedmiotu zaskarżenia, przy czym w związku z faktem, że zarządzenie to jest niezaskarżalne (patrz postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FZ 353/13), określenie przez przewodniczącego wartości przedmiotu sporu podlega kontroli wskutek zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu (tak: M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, str. 772).

W niniejszej sprawie skarżący złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 25 stycznia 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z 24 października 2023 r. odmawiającą skarżącemu zwrotu podatku od towarów i usług za III kwartał 2023 r. w terminie 25 dni i określającą 60-dniowy termin zwrotu tego podatku.

Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału z 10 kwietnia 2024 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane przez upoważnionego pracownika w dniu 18 kwietnia 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k.31).

W terminie otwartym od uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. w dniu 25 kwietnia 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej), skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie nadesłał pismo, w którym poinformował, że w przedmiotowej sprawie brak jest wartości przedmiotu zaskarżenia i w tym zakresie obowiązuje wpis stały (k. 32 akt sądowych). Do pisma dołączył kopię potwierdzenia uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 złotych.

W świetle powyższych okoliczności, nie sposób zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że w zakreślonym terminie skarżący nie uczynił zadość wezwaniu Sądu i nie podał wartości przedmiotu zaskarżenia. Na marginesie zwrócić należało uwagę, że organ w odpowiedzi na skargę (k. 19 akt sądowych), również w miejscu określenia wartości przedmiotu zaskarżenia podał, że wpisem należnym w tej sprawie jest wpis stały.

Skarżący podkreślił, że nie kwestionuje kwoty zwrotu podatku od towarów i usług za III kwartał 2023 r., którą Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. ostatecznie zwrócił skarżącemu na wskazany rachunek bankowy, lecz w przedmiotowej sprawie kwestionowany jest natomiast termin zwrotu tego podatku.

W sytuacji powzięcia wątpliwości co do prawidłowej wartości przedmiotu zaskarżenia, Sąd pierwszej instancji niewątpliwie powinien przeprowadzić dochodzenie, o jakim mowa w art. 218 P.p.s.a. i dokonać sprawdzenia tej wartości, zwłaszcza, że jak wynika z lektury zaskarżonego uzasadnienia – budziła ona wątpliwości Sądu, gdyż ten przeciwnie od skarżącego jak i organu stwierdził, że sprawa dotyczy należności pieniężnej, zatem należy pobrać od tej skargi wpis stosunkowy.

W związku z powyższym, uznać należało, że odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji było przedwczesne, a w sprawie doszło do naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 215 § 1, art. 216, art. 231 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Przewodniczący Wydziału - stosownie do art. 218 P.p.s.a. - poczyni ustalenia faktyczne mające na celu określenie w sprawie właściwej wartości przedmiotu zaskarżenia, a następnie nada dalszy bieg sprawie.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.