Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1195/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Ewa Gil, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 226/22 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 4 kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od kwietnia do grudnia 2018 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 17 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 226/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę S.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 4 kwietnia 2022 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące od kwietnia do grudnia 2018 roku (wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy:

Podatnik w informacji podatkowej z 12 kwietnia 2018 r. wykazał grunty pozostałe o powierzchni 30.809 m2 z dopiskiem, że są one zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego, powierzchnię budynków mieszkalnych – [...] m2, budynki tzw. pozostałe o pow. [...] m2

Wójt Gminy N. wszczął postępowanie w sprawie wymiaru skarżącemu podatku na miesiące kwiecień-grudzień 2018 r., podając, że nie wskazano do opodatkowania budynku nr [...] – dawny nr [..] o pow. [...] m2, a dwa budynki (nr [...] i[...]) niewłaściwie określono jako mieszkalne.

Wójt decyzją z 9 kwietnia 2019 r. ustalił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na kwotę 25.021,00 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z 27 maja 2019 r. uchyliło powyższe rozstrzygnięcie i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt decyzją z 27 sierpnia 2019 r., ustalił skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za sporny okres w wysokości 24.589,00 zł

Decyzją z 12 kwietnia 2021 r. SKO w Białymstoku utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

Wyrokiem z 17 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 290/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił ww. decyzję SKO.

Sąd nie zgodził się zarzutami skargi w zakresie nieprawidłowego opodatkowania budynku nr [...](obecnie [...]) oraz w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku uregulowanego w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Powodem uchylenia decyzji była natomiast kwestia braku dokładnego wyjaśnienia charakteru budynku nr 19.

W toku ponownie prowadzonego postępowania SKO zwróciło się do Starostwa Powiatowego w S.z zapytaniem, czy zgłoszenie organizacji pożytku publicznego Fundacja "P." z 2 listopada 2017 r., dotyczące zmiany sposobu użytkowania dwóch budynków magazynowych (dawniej oznaczonych nr [...] oraz nr [...]) jest skuteczne i czy doszło do zmiany sposobu użytkowania tych budynków na mieszkalne.

W odpowiedzi Starostwo Powiatowe pismem z 14 lutego 2022 r. poinformowało, iż ww. zgłoszenie zostało przyjęte skutecznie, a tym samym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynków objętych zgłoszeniem.

Decyzją z 4 kwietnia 2022 r. SKO uchyliło decyzję Wójta z 27 sierpnia 2019 r. i ustaliło zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2018 r. za miesiące od kwietnia do grudnia w kwocie 24.232,00 zł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że budynek dawniej oznaczony nr [...] o pow. [...] m2 podlega opodatkowaniu według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych, co powoduje konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i uwzględnienia tego w obliczeniu wysokości podatku od nieruchomości.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucając m.in. naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. i niezwolnienie z podatku nieruchomości zajętej na podstawie użyczenia przez organizację pożytku publicznego w celu prowadzenia nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego.

Ponadto skarżący podważał zasadność opodatkowania obiektów budowlanych o nr 14 i 19, poprzez zaliczenie ich do kategorii: "budynki pozostałe" - nr [...] oraz "budynki mieszkalne" - nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

Sąd stwierdził, że dokonując rozstrzygnięcia, na podstawie art. 153 p.p.s.a., był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Białymstoku z 17 listopada 2021 r. (sygn. akt I SA/Bk 290/21), w którym sąd stwierdził, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku nr [...] w związku z powyższym zasadne było jego opodatkowanie według stawki dla budynków pozostałych, a nie mieszkalnych.

W odniesieniu do budynku nr [...] Sąd w wyroku z 17 listopada 2021 r. stwierdził, że organy nie miały podstaw by uznać za udowodnioną okoliczność braku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania tego budynku. Sąd zalecił organowi odwoławczemu, aby zwrócił się do Starostwa Powiatowego w . z zapytaniem, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku nr [...].

Kolegium wykonało powyższe zalecenia i uzyskało odpowiedź, zgodnie którą z nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku nr [...].

Wobec powyższego, w ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że ww. budynek podlega opodatkowaniu według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych, co powodowało konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i uwzględnienia tego w obliczeniu wysokości podatku.

Także za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł podatnik zaskarżając wyrok w całości. Skarżący zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego tj.:

1. art. 71 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że zmiana sposobu użytkowania budynku oznaczonego numerem [...] (obecnie [...]) na mieszkalny jest zależna od zakończenia procesu budowalnego ("budynek ten jest w budowie (przebudowie). Nie mogło zatem dojść do zmiany sposobu użytkowania ..." - str. 8 uzasadnienia), podczas gdy zgodnie z przepisem zmiana sposobu użytkowania następuje, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji, tym samym zmiana sposobu użytkowania zależy jedynie od dopełnienia przez stronę procedur formalnych, a nie przystąpienia do faktycznego (zmienionego) użytkowania nieruchomości, a zgodnie z ustalonym stanem faktycznym skarżący uzyskał decyzję nr [...] z 27.01.2014 r. w myśl, której zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku magazynowego (dot. nr [...]) na budynek składający się z 3 budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej oraz zmianę nachylenia dachu;

2. art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące odmową zwolnienia z podatku od nieruchomości budynku [...] (obecnie [...]) pomimo, że budynek jest zajęty na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez Fundację "P.";

3. art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące objęciem obowiązkiem podatkowym budynku nr [...] (obecnie [...]), podczas gdy z ustaleń Sądu I instancji wynika, że budynek [...] jest w budowie (przebudowie) (str. 8 uzasadnienia), a strona nie zgłosiła budynku do opodatkowania, tym samym nie zaistniały okoliczności, od których jest uzależniony obowiązek podatkowy, tj. okoliczność rozpoczęcia użytkowania budynku, a sam budynek nie spełnia definicji budynku w rozumieniu wskazanej ustawy;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wyroku, tj.:

1. art. 153 p.p.s.a. poprzez uznanie, że Sąd jest związany oceną prawną wyroku WSA z dnia 17 listopada 2021 r. w sprawie I SA/Bk 290/21, podczas gdy ustalenia z zakresu, czy budynek jest w budowie (właściwie w przebudowie) i czy doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku nr [...] (obecnie [...]) nie należą do zakresu oceny prawnej, ale ustaleń faktycznych;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 i z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, podczas gdy organ I i II Instancji dopuściły się naruszenia przepisów proceduralnych mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:

a) niedostateczne rozważenie i dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie tj.

- decyzji nr [...] z dnia 27.01.2014 r., zgodnie z którą zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku magazynowego (dot. nr [...]) na budynek składający się z 3 budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej oraz zmianę nachylenia dachu,

- odpisu z KW nieruchomości [...], która została zakwalifikowana jako tereny mieszkaniowe,

b) nie zebranie przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, tj.

- zaniechanie zwrócenia się do Straży Granicznej w M. i Komisariatu Policji w N.i uzyskanie informacji na temat okoliczności zamieszkiwania w siedzibie fundacji w budynkach w tym w budynku [...] osób, którym fundacja udzieliła schronienia, skutkującego uznaniem, że Strona nie wykazała, aby w/w budynki były zajęte pod działalność statutową fundacji ,

- zaniechanie dokonania oględzin budynków z udziałem biegłego sądowego z zakresu budownictwa, na okoliczność stanu nieruchomości na rok 2018, a poprzestanie na danych pochodzących z 2015 r. przeprowadzonych przez komisję składającą się z pracowników urzędu gminy, nie posiadających kompetencji do oceny stanu budynku, prowadzące do uznania, że budynek [...] (obecnie [...]) posiada status budynku, co skutkowało obciążeniem Strony obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości, pomimo, że budynek pozostawał w procesie budowlanym i nie spełniał definicji budynku;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku polegające na błędnym wyjaśnieniu podstawy rozstrzygnięcia oraz zaniechaniu prawidłowego wskazania co do dalszego postępowania w zakresie zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w postaci dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa i uzyskania informacji od Straży Granicznej i Policji o zamieszkiwaniu uchodźców w budynkach fundacji a zatem wykorzystywania nieruchomości przez organizację pożytku publicznego na cele statutowe, albowiem dopiero zgromadzony kompletnie materiał dowodowy pozwoliłby na dokonanie prawidłowej subsumpcji prawa.

Strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, 2) o orzeczenie o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albowiem nie zostały one pokryte w całości ani w części, według norm przepisanych, 3) o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zdjęć z budynku [...] (obecnie [...]) na okoliczność zajmowania przez organizację pożytku publicznego - Fundacja "P." nieruchomości na cele statutowe - udzielanie schronienia uchodźcom i imigrantom.

W piśmie z 10 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku nie skorzystało z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Na początek przypomnieć należy, ze na podstawie art. 183§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), poza wskazanymi w art. 183§ 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami wynikającymi w art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a. W indywidualnej sprawie podatkowej, takiej jak sprawa niniejsza, organy administracji publicznej, w tym zakresie: organy podatkowe – ustalają i oceniają stan faktyczny na podstawie odpowiednich przepisów postępowania w postaci regulacji procesowych ustawy Ordynacja podatkowa (o.p.). Wnoszący skargę kasacyjną w sprawie wymienionych zarzutów kasacyjnych nie sformułował, nie przedstawił, nie uzasadnił. W miejsce tego w skardze kasacyjnej znajdują się zarzuty oparte na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), to jest art. 77§ 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., których organy podatkowe nie stosowały i w sprawie podatkowej nie mogły stosować. Z powyższego wynika, że we wniesionej skardze kasacyjnej skarżący nie zakwestionował w sposób zgodny z prawem: stanu faktycznego sprawy, który został ustalony przez organy podatkowe i zaaprobowany przez Sąd pierwszej instancji. W sprawie niniejszej na okoliczności stanu faktycznego, który nie został kasacyjnie zakwestionowany, składają się: wykonanie decyzji budowlanych, na które powołuje się skarżący, budowa, przebudowa, wykorzystanie określonych obiektów budowlanych, zajęcie budynku do prowadzenia statutowej działalności pożytku publicznego przez inny podmiot. Nie podniesiono również zgodnych z prawem, to jest zakwalifikowanych na podstawie odpowiednich regulacji procesowych Ordynacji podatkowej, zarzutów kasacyjnych odnośnie do opinii biegłego rzeczoznawcy. Dodać również należy, że Sąd pierwszej instancji sporządził uzasadnienie wyroku realizujące poprawnie wymogi art. 141§ 4 p.p.s.a., zaś na podstawie przywołanego przepisu, który stanowi o uzasadnieniach sądu, nie o czynnościach i ustaleniach dowodowych, nie można zakwestionować stanu faktycznego sprawy.

Niezasadny jest zarzut kasacyjny naruszenia art. 153 p.p.s.a. Na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie zakresie wykładni i możliwości uzasadnionego stosowania norm prawa materialnego, jak również regulacji postępowania, na podstawie których są prowadzone, stosowane i przedstawiane czynności procesowe w sprawie, w tym ustala się i ocenia stan faktyczny. W art. 153 p.p.s.a. nie ma ustawowego zastrzeżenia, że przepis ten dotyczy tylko ocen materialnoprawnych, natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" – art. 153 p.p.s.a. – ze swej treści oraz istoty muszą uwzględniać regulacje odpowiedniego prawa postępowania, na podstawie których postępowanie było prowadzone i powinno być prowadzone. W sprawie wydany została natomiast wiążący na podstawie art. 153 p.p.s.a. prawomocny wyrok I SA/Bk 290/21, który prawidłowo został wykonany zarówno w ponowionym postępowaniu podatkowym jak i w postępowaniu sądowym. Ze sprawy nie wynika, że w relacji do czasu – okresu podatkowego i przedmiotu opodatkowania w tym czasie/okresie podatkowym zaszły istotne zmiany, które uchylić by mogły związanie wynikające z art. 153 p.p.s.a. Powyższe nie jest natomiast tożsame z ewentualnymi zmianami, które mogły nastąpić po upływie wymienionego okresu, stanowiącego przedmiot określnego postępowania administracyjnego.

Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.

s. Krzysztof Przasnyski s. Jacek Brolik s. Dominik Gajewski