Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 885/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 3 pkt 3, art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 1 lit. c, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 267 poz 2259
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
article: par. 6
journal: Dz.U. 2006 nr 25 poz 186
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją dnia [...].08.2013 r., znak: [...], po rozpoznaniu odwołania B. O. od decyzji Prezydenta B[...] z dnia [...] czerwca 2013 r., w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. U podstaw rozstrzygnięcia organu legły następujące ustalenia.

Powołaną na wstępie decyzją, wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku Pana B. O. o przyznanie mu, między innymi, świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych, organ I instancji przyznał stronie świadczenie pieniężne w kwocie 200,00 zł, na zakup artykułów żywnościowych z wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił zasady przyznawania tego rodzaju świadczenia podając, że przy ustalaniu wysokości zasiłku wzięto pod uwagę indywidualną sytuację życiową rodziny wnioskodawcy, a także środki finansowe, jakimi dysponuje MOPR na tę formę pomocy. Wyjaśniono, że biorąc pod uwagę ilość osób korzystających z ww. zasiłku oraz kwotę środków pozostających w dyspozycji Ośrodka na ten cel, kwota przyznanego stronie zasiłku nie mogła być ustalona w wyższej wysokości. Nadmieniono, że średnia wysokość zasiłku celowego na żywność, przypadająca na jedną osobę, wynosi ok. 50 zł miesięcznie. Pomoc została przyznana odpowiednio do możliwości finansowych Ośrodka.

Od decyzji powyższej Pan B. O. złożył odwołanie podając, że jednym z zasadniczych powodów złożenia odwołania jest rażące naruszenie przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. prawa materialnego - art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy, co odwołujący obszernie wyjaśnił w uzasadnieniu tego odwołania. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania / Dz. U. Nr 267, poz.2259 ze zm./, pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. l pkt l i 2 ustawy o pomocy społecznej, czyli kwoty, w tym wypadku, 684,00 zł miesięcznie / 150% x 465 zł kryterium dochodowego na osobę w rodzinie/. Z ustaleń organu I instancji wynika, że dochód na osobę w rodzinie wynosi 449,64 zł i nie przekracza kryterium dochodowego rodziny odwołującego. Odwołujący spełnia więc ustawowe przesłanki do przyznania pomocy z wieloletniego programu " Pomoc państwa w zakresie dożywiania" i pomoc taką przyznano. Podstawowym zarzutem jest rażące naruszenie art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy polegające na tym, iż wbrew przywołanemu przepisowi, dochodu rodziny nie pomniejszono o kwotę płaconych na rzecz Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego ZUS w B. zaległych alimentów. Zdaniem odwołującego, takie działanie organu I instancji wynika z dokumentu urzędowego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. tj. korekty do wcześniejszych wytycznych pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne. Zarzut ten jest bezpodstawny. Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawanie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

1) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w narodowym funduszu zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

2) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Z przytoczonego przepisu wynika, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób pomniejsza dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy, a więc " sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na źródło i tytuł ich uzyskania". Jakkolwiek różnie kształtowało się orzecznictwo sądów administracyjnych w tym temacie, co zauważył odwołujący, nie mniej jednak Kolegium podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 957/12 ( czy z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 1433/11 (dostępne w Centralnej bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W wyroku tym Sąd podkreślił, iż treść art. 8 ust. 3 pkt 3 wskazuje, że chodzi o alimenty, do których świadczenia osoba była zobowiązana w analizowanym miesiącu, które rzeczywiście świadczyła w danym miesiącu, w związku z obowiązkiem alimentacyjnym dotyczącym tego miesiąca. Nie ma więc podstaw do pomniejszenia dochodu o zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego. Zdaniem Kolegium art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy został w sprawie niniejszej zastosowany prawidłowo. Odwołujący obszernie rozwodzi się w odwołaniu na temat wytycznych MOPR wydanych w tym przedmiocie. Wyjaśnić należy, że organy administracji publicznej obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa ( art. 6 Kpa - zasada praworządności). Zasada praworządności oznacza, że podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej stanowić może tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Natomiast wydane bez upoważnienia ustawowego instrukcje czy wytyczne nie stanowią powszechnie obowiązującego prawa. Organ I instancji zaskarżoną decyzję wydał na podstawie powszechnie obowiązującego prawa, a nie wytycznych.

Ogólne zasady przyznawania pomocy społecznej, w tym również zasiłków celowych, określone zostały przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. póz. 182) - zwanej dalej "ustawą". Ustawa, określając te zasady, w art. 2 ust. 1 wskazuje, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie zaś do art. 3 ust. 4 ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Przepis art. 4 nakłada jednocześnie na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Z art. 39 ust. 1 ustawy wynika, że organ pomocy społecznej może przyznać zasiłek w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Użyty w tym przepisie zwrot " może być przyznany zasiłek celowy", a także oparcie przesłanek przyznania tego świadczenia na kryterium niedookreślonym " zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej" wskazuje, że decyzja organu przyznająca zasiłek celowy podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji nie może podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § l i art. 80 Kpa, jak również przepisami ustawy. Z uwagi na fakt, iż nie jest to decyzja tzw. "związana" (kiedy spełnienie przez stronę ubiegającą się o przyznanie prawa precyzyjnie określonych przesłanek ustawowych obliguje organ do wydania rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony), rozmiar przyznanej stronie pomocy pieniężnej uzależniony jest nie tylko od sytuacji materialnej strony. Na decyzję organu w tej materii mają bowiem wpływ zasady ogólne, wyrażone w art. 2, 3 i 4 ustawy. Oznacza to, że przyznany stronie zasiłek celowy ma wystarczyć na zaspokojenie jej niezbędnych potrzeb bytowych, lecz tylko wówczas, gdy potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej ( zostaj ą zaspokój one niezbędne potrzeby innych osób i rodzin korzystających z pomocy ośrodka pomocy społecznej). Organ ma zatem obowiązek uwzględnić słuszny interes strony, pod warunkiem, że nie koliduje on ze słusznym interesem społecznym ( ogółu świadczeniobiorców).

W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja zapadła z zachowaniem powyższych zasad. Z decyzji tej wynika, że organ I instancji dokonał analizy sytuacji życiowej odwołującego i swojej sytuacji finansowej. Biorąc pod uwagę ilość osób korzystających z ww. zasiłku oraz kwotę środków pozostających w dyspozycji Ośrodka na ten cel stwierdził, że kwota przyznanego stronie zasiłku nie mogła być ustalona w wyższej wysokości. Wyjaśniono, że średnia miesięczna wysokość zasiłku celowego na żywność przypadająca na jedną osobę wynosi ok. 50 zł miesięcznie. Pomoc została więc przyznana odpowiednio do możliwości finansowych Ośrodka. Wprawdzie odwołujący uważa to wyjaśnienie za niepełne, zwrócić jednak należy uwagę na fakt, iż podział środków społecznych podlega kontroli właściwych organów, zaś w ocenie Kolegium, podane w uzasadnieniu dane są wystarczające dla stwierdzenia, że granice uznania nie zostały przekroczone.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższą decyzję wniósł B. O. zarzucając jej naruszenie prawa, a w szczególności art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej poprzez błędną wykładnię. Jednocześnie zdaniem Skarżącego rażąco naruszono powołany przepis poprzez pominięcie tej normy w rozstrzygnięciu organ I instancji. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie norm art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego.

Zarzucił także naruszenie przepisów: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, k.p.a., a ponadto naruszenie interesu prawnego t.j.: art. 128 i art. 135 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 roku Nr 164, poz. 1365, z późn. zm – poprzez nieuwzględnienie charakteru i znaczenia prawnego kwot przychodów syna, tj. uzyskanych alimentów od matki i stypendium socjalnego z Uczelni i uznanie ich tym samym – wbrew ich tytułom prawnym- jako wspólne środki utrzymania rodziny, gdy takowymi nie są, i choć niewątpliwie są składnikami przychodu rodziny zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., to mimo tego są bezwzględnie jego własnymi środkami utrzymania niezbędnymi do zaspokojenia jego usprawiedliwionych potrzeb jako osoby w sytuacji art. 133 § 1 k.r.o. i art. 179 ust. 1 p.s.w.

W oparciu o powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji.

Jednocześnie skarżący zwrócił się z wnioskiem o wystąpienie tut. Sądu do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. o przekazanie na podstawie art. 48 § 2 p.p.p.s.a. urzędowo poświadczonego przez ten organ odpisu dokumentu urzędowego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Białymstoku Zespół Pracowników Socjalnych Nr [...], [...] Korekta do wcześniejszych wytycznych pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne Nr [...], z dnia [...] lutego 2011 r. – jako istotnego dowodu w sprawie, co uzasadnia ważny interes skarżącego, ponieważ skarżący sam uzyskać go nie może.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił ciężką sytuację życiową swoją i swojego syna. Skarżący stwierdził, iż powodem złożenia przez niego skargi jest niezgodne z prawem stosowanie przez MOPR w B. dokumentu urzędowego o nazwie Korekta do wcześniejszych wytycznych pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., który jako poświadczający nieprawdę jest fałszywy. W oparciu o powyższe skarżący twierdzi, że od dochodu jego rodziny winna być odliczana kwota, którą comiesięcznie przekazuje likwidatorowi Funduszu Alimentacyjnego ZUS.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest przyznane wnioskodawcy B. O. świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych w kwocie 200 zł.

Ustawodawca w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182) precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej. Do tej ustawy odwołuje się bezpośrednio ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259, zwana dalej: "ustawą"). Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 lit. c) tej ustawy, w ramach Programu są realizowane działania dotyczące w szczególności: zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Z treści art. 5 ustawy wynika zaś, że pomoc może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie zaś do § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186), świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności realizowane jest w postaci zasiłku celowego. Do wskazanych powyżej zasad przyznawania tej pomocy dodać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Zdaniem Sądu, z konstrukcji omawianych przepisów wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji na ich podstawie zależy od uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet w sytuacji spełnienia warunków przez wnioskodawcę do otrzymania wnioskowanej pomocy, organ nie jest obligatoryjnie zobowiązany do jej przyznania. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym i przy jego przyznawaniu organy muszą uwzględniać fakt, że w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych na ten cel, środki te winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Za nieprawidłowe należałoby uznać działania organu polegające na finansowaniu potrzeb tylko jednej lub kilku rodzin, z pominięciem pozostałych uprawnionych rodzin, chociażby sytuacja materialna albo zdrowotna tej rodziny lub tych rodzin była najtrudniejsza. Organ ma bowiem obowiązek dokonywać każdorazowo oceny nie tylko sytuacji materialnej wnioskodawcy, analizować ilość i rodzaju skierowanych do niego form pomocy, ale także przestrzegać pewnej dyscypliny finansowej pozwalającej zabezpieczyć realizację potrzeb wszystkich osób uprawnionych w okresie rozliczeniowym.

Zdaniem Sądu, organy rozstrzygając sprawę dokonały wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych i zebranego materiału dowodowego, a jej wyniki zawarły w uzasadnieniach wydanych decyzji i nie budzą one zastrzeżeń Sądu. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organy szczegółowo wskazały, czym kierowały się przy podejmowaniu rozstrzygnięć i argumentacja ta zasługuje, w ocenie Sądu, na akceptację. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanej pomocy. W szczególności jest osobą schorowaną, niepracującą, nieposiadajacą przyznanych świadczeń emerytalnych lub rentowych, zamieszkuje razem z synem, a miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi 449,64 zł.

W obu decyzjach, co wynika wprost z uzasadnień tych decyzji, organy dokonały wykładni art. 8 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy, posiłkując się dodatkowo interpretacją tego przepisu dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. I OSK 957/12 i w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. I OSK 1433/11. Stanęły też na stanowisku, że z przepisu tego wynika, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób pomniejsza dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3, ale chodzi o alimenty, do których świadczenia osoba była zobowiązana w analizowanym miesiącu, które rzeczywiście świadczyła w danym miesiącu, w związku z obowiązkiem alimentacyjnym dotyczącym tego miesiąca i że nie ma podstaw do pomniejszenia dochodu o uiszczane zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego.

Zdaniem Sądu, interpretacja art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej dokonana przez organy zasługuje na aprobatę. Z przepisu tego bowiem jednoznacznie wynika, że dochód rodziny pomniejsza się o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ustawodawca postanowił zatem, że nie każdy wydatek świadczony na rzecz innych osób uprawniał będzie do jego odliczenia od uzyskiwanego dochodu, tylko kwota świadczonych alimentów. W sprawie niniejszej nie jest zaś kwestionowane, że skarżący spłaca na rzecz Funduszu Alimentacyjnego zobowiązania powstałe w wyniku wyłożenia przez ten Fundusz alimentów na rzecz córki skarżącego w roku 2004. Dokonywane więc obecnie przez skarżącego świadczenia na rzecz tego Funduszu, z tytułu zobowiązań powstałych w 2004 r., nie posiadają przymiotu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób w rozumieniu cytowanego przepisu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela argumentację wyłożoną przez NSA we wskazanych wyrokach.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że niezależnie od faktu, iż organy nie odliczyły od dochodu rodziny skarżącego kwot ponoszonych przez niego na rzecz Funduszu Alimentacyjnego, to i tak po dokonaniu wyliczeń ustaliły, że dochód ten kwalifikuje skarżącego do otrzymania świadczenia. Oznacza to więc, że kwestia braku odliczenia od dochodu rodziny skarżącego świadczeń płaconych przez niego na rzecz Funduszu Alimentacyjnego nie miała wpływu na rozstrzygnięcie dokonane przez organy. Podkreślenia też wymaga, że organy mają świadomość spłaty przez Skarżącego świadczeń na rzecz Funduszu Alimentacyjnego i w związku z tym "złożoności" sytuacji materialnej skarżącego, czemu dał wyraz organ odwoławczy w sowim uzasadnieniu. Wysokość przyznanego zasiłku nie jest pochodną matematycznego wyliczenia różnicy pomiędzy kryterium dochodowym, które dla rodziny.

Organy orzekające w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, prawidłowo i wyczerpująco wyjaśniły i ustaliły wszystkie okoliczności, od których uzależnione było udzielenie przedmiotowego świadczenia. Przeanalizowano więc szczegółowo sytuację rodzinną i majątkową oraz zdrowotną skarżącego i zrobiono to tym dokładniej, gdyż skarżący od kilku już lat korzysta z pomocy i jego sytuacja jest organom dobrze znana. Skarżący znajduje się w kręgu osób stale korzystających z różnego rodzaju świadczeń, o czym świadczy wykaz przyznanych świadczeń na pokaźne kwoty.

Organy wyjaśniły także, że środki finansowe pozostające w dyspozycji pomocy społecznej są niewystarczające na realizację wszystkich potrzeb uprawnionych, wskazały też, ile wynosi średnia kwota świadczenia przyznawanego jednej osobie. Podczas analizy stanu majątkowego skarżącego wzięły pod uwagę fakt jego zadłużenia u osób trzecich oraz przeanalizowały wysokość kosztów utrzymania (wydatków) jego rodziny.

W tym miejscu podkreślenia jednak wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. I OSK 1353/09, wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 116/10 oraz wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 107/11) kształtowany jest obecnie pogląd, że nie zachodzi potrzeba precyzyjnego wykazania w uzasadnieniu każdej decyzji mającej za przedmiot zasiłek celowy możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Obowiązek taki nie wynika bowiem ani z norm art. 3 ust. 4 i art. 39 ust 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, ani też z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. To samo odnosi się również do ilości środków finansowych pozostających w dyspozycji organu pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, średniej wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego, ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy oraz celu na jaki tym osobom przyznano zasiłki. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej nie może bowiem sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej, gdyż byłaby sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Niezasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się takiego naruszenia. Organy orzekające, rozpoznając przedmiotowy wniosek skarżącego, w sposób precyzyjny i wyczerpujący wskazały, jakie są warunki i zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego. Wyjaśniono też sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie.

Skarżący stawia zarzut niewyjaśnienia sprawy w związku z brakiem odliczenia od dochodu jego rodziny ponoszonych przez niego świadczeń na rzecz Funduszu Alimentacyjnego. W jego ocenie, gdyby organy dokonały stosownego pomniejszenia, obraz jego rodziny byłby zupełnie inny i to przełożyłoby się na rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącego jest całkowicie niezasadne. W tym bowiem kontekście stan faktyczny został należycie ustalony i wyjaśniony, a w grę mogłaby wchodzić jedynie kwestia prawidłowości oceny prawnej dokonanej przez organy. Jednak z racji wskazanych wyżej, zdaniem Sądu, ocena prawna przeprowadzona przez organy zasługuje na uwzględnienie.

Dodatkowo skarżący twierdzi, że organy wyliczając dochód rodziny w oparciu o art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nie rozważyły w pełni kwestii, iż jego syn, mieszkający z nim, otrzymuje stypendium oraz alimenty od matki, czym naruszyły art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 179 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Z jednej więc strony skarżący twierdzi, że zarówno wskazane stypendium i alimenty syna winny być zaliczone do dochodu rodziny skarżącego, z drugiej zaś strony, powołując się na szczególny charakter tych świadczeń, zmierza do wykazania, że tak naprawdę organy tych świadczeń do dochodu rodziny nie powinny uwzględniać.

Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącego w powyższej kwestii jest całkowicie nieuzasadnione. Organy bowiem przy ustalaniu dochodu rodziny skarżącego kierowały się ustawowymi kryteriami określonymi w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Nie mogły zatem pominąć składników w postaci stypendium i alimentów syna, bo byłoby to sprzeczne z cytowanym przepisem. Bez znaczenia zatem dla rozstrzygnięcia pozostawała kwestia charakteru tych świadczeń na gruncie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Działania organów nie można w żadnej mierze uznać za naruszające przepisy wskazanych ustaw, gdyż inne są przedmioty regulacji tych ustaw oraz art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

Niezasadny jest także zarzut skarżącego dotyczący oparcia przez organy rozstrzygnięcia o Wytyczne MOPR "Zespół Pracowników Socjalnych [...], [...]; Korekta do wcześniejszych wytycznych pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne". Działanie na podstawie prawa, to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Zasada praworządności nakłada zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Po ustaleniu mocy obowiązującej przepisu prawa, organy powinny podjąć czynności w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie, do którego zastosowany zostać powinien przepis obowiązujący w dniu orzekania.

Sąd podziela argumentację organów, że po pierwsze prawidłowo zastosowały art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, a ponadto, że przedmiotowe wytyczne nie stanowiły żadnego dowodu w rozumieniu art. 75 k.p.a., w oparciu o który organy dokonałyby wydania przedmiotowych decyzji. Ani z sentencji decyzji, ani z ich uzasadnienia nie wynika, aby organy rozstrzygnęły sprawę i wydały decyzje powołując się na te wytyczne. Stąd też, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o żądanie tych wytycznych od organu i dopuszczenia ich jako dowodu w sprawie na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.