Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 361/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22, art. 5b ust. 1,a rt. 6 ust. 1, ust. 4, ust. 5, art. 87 ust. 4, art. 92a
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 2 pkt 43
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi N. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 maja 2024 r. nr BP.501.1552.2023.2333.GD11.571008 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 czerwca 2023 r. nr WITD.DI.0152.XI1364/14/23 Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na N. A. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za naruszenie określone w lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 92a ust. 1 w związku z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.) – dalej powoływanej jako "u.t.d.".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 24 lutego 2023 r. przy drodze krajowej nr [...] zatrzymany do kontroli drogowej samochód marki Kia Rio o nr rej. [...], którym kierował N. K. W toku kontroli na podstawie oświadczenia pasażera stwierdzono, że kierowca wykonywał przewóz drogowy osób na rzecz przedsiębiorcy A. N. A. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu taksówką na obszar Miasta Gdańska dla przedsiębiorcy A. N. A., identyfikator kierowcy taxi, orzeczenie lekarskie, orzeczenie psychologiczne. Kierowca wykonywał przewóz na terenie gminy Pruszcz Gdański. Kierujący nie okazał wymaganej licencji na teren Gminy Pruszcz Gdański. Pasażerka przejazdu podpisała oświadczenie dotyczące zamówionego przejazdu i potwierdziła powyższe ustalenia. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 24 lutego 2023 r. nr [...]. W związku z tymi ustaleniami organ wszczął i przeprowadził postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

W dalszej części uzasadnienia organ opisał przebieg tego postępowania oraz powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy u.t.d., zauważył nadto, że odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie ponosi przedsiębiorca.

Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji. W zarzutach zawartych w piśmie z dnia 6 sierpnia 2023 r. strona podniosła:

- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 86, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej powoływanej jako "k.p.a.", polegające na powierzchownym zgromadzeniu i rozpatrzeniu niepełnego materiału dowodowego - brak przeprowadzenia dowodów wykazujących, że kontrolowany przewóz został wykonany w drodze powrotnej oraz dowiedzenia, że zamówiony przejazd z J. nie miał na celu przejazdu powrotnego do Gdańska, gdzie strona miała ważną i obowiązującą licencję na przewóz osób taksówką;

- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez doręczenie stronie decyzji, w której sporządzono długopisem znak graficzny niewyrażający nazwiska urzędnika organu pierwszej instancji;

- naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 123 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak wydania postanowień dowodowych, a tym samym zgromadzenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z treścią wskazanych norm procesowych.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 20 maja 2024 r. nr BP.501.1552.2023.2333.GD11 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy przytoczył stosowne regulacje zawarte w u.t.d. i wskazał, że ustalenia potwierdzone protokołem kontroli nie budzą wątpliwości. Wynika z nich, że przewóz pasażerki w dniu 24 lutego 2023 r. zamówiony został za pomocą aplikacji [...] na trasie J. - Pruszcz Gdański. Przewóz został wykonany w imieniu i na rzecz przewoźnika A. N. A. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr Uber na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszar miasta Gdańsk . Kierowca poruszał się pojazdem oznakowanym jako taxi. Kierowca nie okazał wypisu z licencji wydanego przez Wójta Gminy Pruszcz Gdański. Dnia 24 lutego 2023 r. pasażerka wypełniła i podpisała oświadczenie, iż zamówiła usługę przewozową za pomocą aplikacji mobilnej Uber. Oświadczyła, że za miejsce rozpoczęcia przewozu wskazała ul. [...] w J. Przejazd był realizowany do ul. [...] w Pruszczu Gdańskim. Przed rozpoczęciem przewozu nie zawarła umowy z kierowcą.

Z informacji od Urzędu Gminy Pruszcz Gdański z dnia 15 marca 2023 r. wynika, że wymieniony przedsiębiorca nie figuruje w ewidencji przedsiębiorców posiadających wydaną przez Wójta Gminy Pruszcz Gdański licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze gminy Pruszcz Gdański.

Nie ulega wątpliwości, że w dniu 24 lutego 2023 r kierowca przewoził pasażerkę pojazdem marki Kia Rio o nr rej. [...] z ul. [...] w J. pod adres ul. [...] w Pruszczu Gdańskim. Tym samym strona wykonująca transport drogowy powinna legitymować się uprawnieniami do wykonywania przewozu na obszarze gminy Pruszcz Gdański. Na dzień kontroli przedsiębiorca nie posiadał uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze gminy Pruszcz Gdański. Posiadane i okazane podczas kontroli uprawnienie do wykonywania transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wydane przez Prezydenta Miasta Gdańsk nie jest wystarczające. Nie ma znaczenia, że strona posiadała uprawnienie na obszar sąsiadujący z miejscowością, w której doszło do zatrzymania i której dotyczył przedmiotowy przewóz. Kurs powinien być w pełni zgodny z warunkami posiadanej licencji. W sprawie zaszły zatem przesłanki do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 1.1 załącznika nr 3 u.t.d. w wysokości 12.000 zł.

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji właściwie prowadził postępowanie i ustalił stan faktyczny sprawy. Nie można mówić o naruszeniu art. 6, art. 7, art. 77 czy art. 80 k.p.a., bowiem rozstrzygniecie organu pierwszej instancji zostało oparte o materiał dowodowy prawidłowo zebranym w toku kontroli i uzupełnionym o informacje z organu licencyjnego. Organ pierwszej instancji dokonał także prawidłowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa, a także uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa. Postanowienie oraz decyzja wydana w sprawie zostały podpisane w sposób umożliwiający weryfikację osoby i jej stanowiska służbowego.

Organ odwoławczy podkreślił w tym zakresie, że protokół kontroli z dnia 24 lutego 2023 r. stanowi istotny dowód w przedmiotowej sprawie, gdyż jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W związku z powyższym organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.

Z uwagi na ustalone okoliczności sprawy nie mógł znaleźć zastosowania art. 92c u.t.d. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.

W odniesieniu zaś do wysokości kary organ odwoławczy zauważył, że art. 92a ust. 3 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru naruszenia.

N. A. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżąca zarzuciła organom naruszenie:

art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 i 8 k.p.a. poprzez:

niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak:

ustalenie, czy kierowca kontrolowanego przewozu podpisał protokół kontrolny bez zastrzeżeń w sytuacji, w której z uwagi na swoje pochodzenie nie włada on językiem polskim na tyle biegle, aby móc potwierdzić okoliczności wykonywanego przewozu w szczególności jego trasę;

ustalenie czy samochód marki Kia Rio był pojazdem, którym wykonywany był kontrolowany przewóz w sytuacji, w której w zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazuję, iż numerem rejestracyjnym tego pojazdu był numer [...], a następnie, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że numerem rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu był numer [...];

ustalenie czy zawarte zostało porozumienie międzygminne w zakresie udzielenia licencji na transport drogowy taksówkami osobowymi na terenie sąsiednich gmin w sytuacji, w której zarówno Pruszcz Gdański jak i miasto Gdańsk, na obszar którego skarżąca posiadała ważną licencję, należą do aglomeracji trójmiejskiej;

zaniechanie ustalenia okoliczności złożenia zamówienia przez pasażerkę na kurs i przyjęcia tego zamówienia przez skarżącą, w sytuacji, gdy okoliczności te mogły mieć znaczenie dla zastosowania w sprawie art. 6 ust. 5 u.t.d. i zostały ustalone na podstawie oświadczenia pasażerki bez przesłuchania zarówno jej jak i kierowcy w charakterze świadka;

brak odniesienia się przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów wskazanych przez skarżącą w odwołaniu tj. braku wydania postanowień dowodowych, jak również możliwość wykonywania przejazdu na obszarze, na którym skarżąca nie posiadała licencji w kontekście wyjątków jakie dopuszcza art. art. 6 ust. 5 u.t.d.;

naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegającą na obciążeniu skarżącej konsekwencjami błędów w rzetelnym zgromadzeniu i ocenie materiału dowodowego, co w efekcie skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i przyjęciem, że skarżąca dopuściła się wskazanego naruszenia;

art. 7, art. 9, art. 24 § 1 pkt 5, art. 111 § 1 i art. 124 § 1 k.p.a. poprzez doręczenie pełnomocnikowi skarżącej postanowienia z dnia 25 lipca 2023 r. o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia 16 czerwca 2023 r. zawierającego pod treścią sporządzony długopisem znak graficzny, niewyrażający nazwiska urzędnika organu pierwszej instancji, niespełniający funkcji identyfikacyjnej, który można poczytać jako nieczytelny podpis zwłaszcza w braku podania stanowiska służbowego, oraz bez wskazania upoważnienia udzielonego osobie, która sporządziła znak graficzny pod treścią pisma, a tym samym brak ważnego wydania postanowienia i braku rozpoczęcia biegu terminu do zaskarżenia przedmiotowej decyzji;

rażące naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i nałożenie na skarżącą kary bez uwzględnienia okoliczności wyłączających charakter rzekomego naruszenia polegających na niewzięciu pod uwagę:

a) celu przewozu i regulacji u.t.d., skoro prawa pasażera mają być chronione to odmowa przewozu na wskazanej trasie nastąpiłaby ze szkodą dla konsumenta,

b) faktu przyznania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu taksówką przez Prezydenta Miasta Gdańska w dniu 1 grudnia 2022 r. (tj. niecałe dwa miesiące przed kontrolą),

c) faktu, że skarżąca jest obywatelką Ukrainy i działalność gospodarczą rozpoczęła 12 października 2022 r. (tj. niecałe cztery miesiące przed kontrolą) w związku z czym nie sposób oczekiwać, iż niczym profesjonalny przedsiębiorca powinna ona być zaznajomiona z szczegółowymi regulacjami prawnymi panującymi w Polsce w zakresie przyznawanych licencji transportowych.

4. naruszenie art. 6 ust. 5 u.t.d. poprzez błędną jego wykładnię stanowiącą, że przepis ten nie dopuszcza wykonania przewozu poza obszarem określonym w licencji, podczas gdy przepis ten w dwóch wypadkach - zdefiniowanych jako "wyjątki" - na przewóz taki pozwala, wprost stanowiąc, że korzystając z tych wyjątków przewóz można wykonać "poza" obszarem określonym w licencji pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów, których to weryfikacji zaniechały organy obu instancji.

Uzasadniając zarzuty skarżąca stwierdziła, że jedynie na podstawie oświadczenia pasażerki organ przyjął, że kierowca wykonał kontrolowany przewóz drogowy osób na wskazanej trasie. W zgromadzonym materiale dowodowym nie ma informacji, że powyższa trasa została potwierdzona również przez samego kierowcę, co w kontekście jego ukraińskiego obywatelstwa i możności niewładania językiem polskim i potwierdzenia trasy przejazdu stanowi istotną okoliczność mającą kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czego ustalenia zaniechały organy obu instancji. Dodatkowo w kontekście powyższych wątpliwości, organy nie przesłuchały w charakterze świadka ani pasażerki, ani kierowcy kontrolowanego przejazdu. Powyższa okoliczność nie została przez organy zbadana, mimo podniesienia w odwołaniu.

Ponadto w kontekście art. 6 ust 4 pkt 2 u.t.d. zgodnie z którym licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzielana jest na określony obszar obejmujący gminy sąsiadujące po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia stwierdzić należy, że organy nie zweryfikowały, czy Pruszcz Gdański jak i miasto Gdańsk nie zawarły przedmiotowego porozumienia zwłaszcza w sytuacji, gdy gminy te należą do aglomeracji trójmiejskiej. Nawet przy założeniu, że przedmiotowy przewóz odbywał się poza obszarem objętym licencją to miało to charakter incydentalny bowiem skarżącej nie został postawiony żaden inny zarzut dotyczący tożsamego naruszenia.

Trzeba również uwzględnić, że miejsce docelowe przejazdu na terenie nieobjętym licencją jest oddalone od Gdańska niespełna 10 km w związku z czym wykluczyć należy tezę, że skarżąca celem obejścia przepisów u.t.d. zlecała usługi przewozu na terenie nieobjętym licencją, gdyż w sytuacji w której zapotrzebowanie na tego typu usługi w sąsiedniej gminie byłoby znaczące wystąpiłaby o wydanie licencji również na tym obszarze.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie powtarzając swoja dotychczasową argumentację i wnioskował o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 5b ust. 1 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym (w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania kontroli, to jest 16 czerwca 2021 r.; tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "u.t.d." uzyskania odpowiedniej licencji wymaga podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką.

Zgodnie z art. 2 pkt 43 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania kontroli; tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.) taksówką jest pojazd samochodowy, odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu podręcznego za opłatą ustaloną na podstawie taksometru albo aplikacji mobilnej.

Okolicznością bezsporną było to, że w dniu 24 lutego 2023 r. kierowca N. K. wykonywał przejazd taksówką dla skarżącej, będącej przedsiębiorcą transportowym.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie wymagała rozważenia, czy skontrolowany przejazd odbywał się w ramach licencji na przewóz osób taksówką, o której mowa w art. 5 b ust. 1 pkt 3 u.t.d.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 u.t.d. licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką udziela się przedsiębiorcy, jeżeli spełnia wymagania określone ustawą.

Według art. 6 ust. 4 u.t.d., licencja, o której mowa w ust. 1, udzielana jest na określony pojazd i obszar obejmujący:

1) gminę;

2) gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia;

3) miasto stołeczne Warszawę.

Z kolei w myśl art. 6 ust. 5 u.t.d. dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru.

Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie licencję albo wypis z licencji (art. 87 ust. 4 u.t.d.). W myśl art. 4 pkt 22 u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.

Zgodnie z art. 92a u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie (ust. 1). Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 7).

W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł.

Zgodnie z powołanymi przepisami, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, przy czym licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką udzielana jest przedsiębiorcy na określony obszar. Licencja dotyczy zarówno określonego podmiotu (przedsiębiorcy), jak i przedmiotu (określonego obszaru). Wykonywanie transportu drogowego taksówką na podstawie wymaganej licencji oznacza korzystanie z licencji przez uprawniony podmiot na obszarze określonym w licencji. W przypadku, gdy transport drogowy taksówką jest wykonywany na obszarze niewymienionym w licencji, a zatem sprzecznie z treścią udzielonej licencji, dochodzi do wykonywania transportu bez wymaganej licencji.

Ustalając stan faktyczny sprawy, organy oparły się na protokole kontroli z 24 lutego 2023 r. oraz pisemnym oświadczeniu pasażerki taksówki. W trakcie kontroli, jak wynika z jej protokołu przybyła na miejsce skarżąca, która oprócz informacji, że działalność prowadzi dopiero 2 miesiące nie podniosła żadnych zastrzeżeń co do sposobu prowadzenia kontroli i jej ustaleń. Z protokołu kontroli i zdjęć zgromadzonych w aktach administracyjnych wynika, że kontrolowany pojazd to Kia Rio o nr rej. [...]. Omyłkowe wpisanie w decyzji organu drugiej instancji w jednym miejscu cyfry 2 zamiast cyfry 1 w oznaczeniu nr rejestracyjnego pojazdu nie może być uznane za błąd mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Jest to usterka podlegająca ewentualnemu sprostowaniu, skoro w tej samej decyzji podobnie jaki w decyzji organu I instancji numer rejestracyjny pojazdu został zapisany prawidłowo.

Należy podkreślić, że skarżąca nie zawarła w żadnym ze swoich pism procesowych, ani w skardze takiego przebiegu wydarzeń związanych z kontrolowanym przewozem, który wskazywałby na to, że przewóz ten był wykonywany na innej trasie niż wynikająca z oświadczenia pasażerki. Nie można w tej sytuacji uznać, że doszło do naruszenia prawa poprzez pominiecie dowodów wnioskowanych przez skarżącą, skoro nie wskazała ona tez dowodowych, które wskazywani przez nią świadkowie mieliby potwierdzić. Brak formalnych postanowień odnoszących się do wniosków dowodowych skarżącej nie stanowi istotnego naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, skoro z przedstawionych wyżej dowodów wynika, że wnioski te były niezasadne.

Na marginesie tylko należy wskazać, że odwołanie skarżącej, w którym zawarła swe wnioski dowodowe zawiera sformułowania wskazujące na brak związku ze sprawą, takie jak wskazanie Sosnowca jako miejsca zdarzenia. Równocześnie zaś w skardze wskazuje się na ukraińskie pochodzenie kierowcy, podczas, gdy z dokumentów wynika, że ma on obywatelstwo Azerbejdżanu.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi należy wskazać nadto, że żaden przepis prawa nie wymaga, by na pieczęci imiennej osoby podpisującej decyzję składała ona czytelny podpis. Funkcję identyfikacji osób wydającej decyzje spełnia w tym przypadku właśnie imienna pieczęć. Takie pieczęci znajdują się pod decyzjami organów obu instancji. Należy podkreślić także, że nieistnienie porozumienia międzygminnego, z którego mogłaby wynikać możliwość wykonywania przewozu na terenie sąsiedniej gminy należy do faktów, które organy Inspekcji Transportu Drogowego mogą i powinny znać z urzędu. Strona skarżąca nie przywołała żadnych faktów świadczących o istnieniu takiego porozumienia, a zatem kwestii tej nie sposób uznać za niewyjaśnioną.

Zatem uznać należy, że stany faktyczny, będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji został ustalony należycie i wynika z niego, że kierowca pojazdu marki Kia Rio o nr rej. [...] został zatrzymany do kontroli w R. i w chwili zatrzymania wykonywał przewóz pasażera z ul. [...] w J. na ul. [...] w Pruszczu Gdańskim a zatem poza obszarem objętym licencją nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta Gdańska, udzieloną na obszar Gdańska.

Cytowany wyżej art. 6 ust. 5 u.t.d. dopuszcza wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru.

Oznacza to, że kurs musi co najmniej zaczynać się lub kończyć na obszarze objętym licencją, a więc w tym przypadku w Gdańsku. W ramach posiadanego zezwolenia brak podstaw do wykonywania przewozu pasażerów poza obszarem objętym licencją w sytuacji, gdy początek i koniec kursu znajduje się poza tym obszarem por. wyrok NSA z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt. II GSK 1167/13).

W rozpoznawanej sprawie nie wystąpił opisany w art. 6 ust. 5 u.t.d wyjątek od zasady wykonywania transportu drogowego na określonym w licencji obszarze. Skoro licencja na transport drogowy wykonywany taksówką została udzielona skarżącej na obszar Gdańska, to co do zasady mogła ona wykonywać przewóz osób taksówką na tym obszarze, a w drodze wyjątku – poza tym obszarem – jedynie w przypadku, gdy punktem początkowym albo końcowym przewozu byłby obszar Gdańska. Przyjmując na obszarze Gdańska zlecenie wykonania usługi przewozu, kierowca wykonujący transport mógł wyruszyć z pasażerem do J. i powrócić stamtąd bezpośrednio na obszar Gdańska z innym pasażerem lub bez niego, bądź też na wezwanie spoza obszaru przewieźć pasażera na teren Gdańska. W ramach posiadanej licencji wydanej przez Prezydenta Miasta Gdańska, skarżąca nie była jednak uprawniona do wykonywania przewozu pasażerów taksówką, w sytuacji gdy początek i koniec kursu znajdował się na terenie Gminy Pruszcz Gdański.

Uwzględniając zatem, że zarówno początek, jak i koniec kursu miał miejsce na terenie Gminy Pruszcz Gdański organy prawidłowo uznały, że dla jego wykonania konieczne było posiadanie licencji na przewóz osób taksówką na terenie Pruszcza Gdańskiego. Takiej licencji niewątpliwie zaś skarżąca w dniu wykonywania przewozu nie posiadała.

Wykonywanie przewozów taksówką na określonym obszarze stanowi działalność reglamentowaną, a wykonanie przewozu bez posiadania licencji jest działaniem sprzecznym z prawem. Dopóki przedsiębiorca chcący realizować przewozy taksówką na określonym obszarze - w zakresie szerszym niż to wynika z wyjątków określonych w art. 6 ust. 5 u.t.d – nie otrzyma stosownej licencji – nie jest on uprawniony do realizacji tego rodzaju przejazdów.

W realiach sprawy, organy orzekające w oparciu o zebrany materiał dowodowy, prawidłowo ustaliły, że skarżąca w dniu 24 lutego 2023 r. skarżąca nie posiadała licencji na przewóz osób taksówką na terenie Gminy Pruszcz Gdański a skontrolowany w tym dniu przejazd, w całości miał miejsce na obszarze tej Gminy.

Strona nie przedstawiła dowodów przeczącym temu ustaleniu, ani też nie wskazała, by przejazd miał inny przebieg niż to ustalono na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów.

Odnosząc się do argumentów kwestionujących ustalenia organu w zakresie okoliczności faktycznych stanowiących podstawę nałożenia kary, wskazać należy, że w protokole kontroli jednoznacznie wskazano trasę przewozu na terenie Gminy Pruszcz Gdański. Kierowca pojazdu podpisując przedmiotowy protokół nie zakwestionował jego ustaleń. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół taki może być podważony jedynie przez konkretny dowód, iż dane w nim zgromadzone są nieprawdziwe (zob. w tej materii m.in. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r.; sygn. akt II GSK 1062/09). Treść protokołu kontroli znajdowała przy tym potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej - zdjęciu pojazdu, którym wykonano przewóz oraz pisemnym oświadczeniu pasażerki. Należy podkreślić, że to przedsiębiorca transportowy odpowiada za powierzenie wykonania przewozu osobie, która spełnia warunki umożliwiające należyte wykonywanie usługi przewozowej, a zatem także zna język polski w stopniu umożliwiającym spełnianie obowiązków w trakcie kontroli drogowej wykonywanej przez uprawnione organy. Jeszcze raz należy podkreślić, że jak wynika z protokołu kontroli – na jej miejsce przybyłą skarżąca, która nie wniosła uwag do czynności kontrolnych.

W ocenie Sądu, materiał dowodowy został zgromadzono w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy i wyczerpujący, organy właściwie oceniły całokształt zebranego materiału dowodowego i dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych na jego podstawie. W sprawie nie było konieczne przeprowadzanie rozprawy, bowiem okoliczności sprawy ustalono na podstawie dowodów nie budzących wątpliwości. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wszystkim wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd uznał zatem za nieuzasadnione podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca, jako przedsiębiorca wykonujący przewóz osób dopuściła się naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, za które organy administracji wymierzyły karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie powołanych wyżej właściwych przepisów prawa.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 1 pkt 1 u.t.d. wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 1 u.t.d., kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizuje przewozy drogowe. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 2460/11). Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą zdarzenia. Natomiast sama ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Należy wskazać, że nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (zob. w tej materii m.in.: wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r.; sygn. akt II GSK 716/10). Przepis ten ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków. Domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy możliwe jest do obalenia w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. W kontrolowanej sprawie art. 92b ust. 1 u.t.d. nie będzie miał zastosowania bowiem stwierdzone w toku kontroli naruszenie przepisów nie dotyczyło czasu pracy kierowcy.

Z kolei w myśl art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Treść tego uregulowania nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Za prawidłową należy przyjąć taką wykładnię art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., według której przepis ten dotyczy okoliczności wyjątkowych, nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy.

Nie należy do takich okoliczności fakt, że skarżąca prowadziła działalność polegającą na wykonywania przewozów taksówką w dacie kontroli dopiero od 2 miesięcy. Przedsiębiorcę transportowego od początku prowadzenia przez niego tego rodzaju działalności obciążają wszystkie obowiązki wynikające z przepisów prawa. Należy zakładać, że każdy przedsiębiorca prowadzący działalność polegającą na organizowaniu przewozów jest profesjonalistą. Polskie prawo nie przewiduje żadnego rodzaju ulg, czy przywilejów w zakresie stosowania prawa o transporcie drogowym przez przedsiębiorców rozpoczynających działalność w tej dziedzinie.

Prawidłowo organy przyjęły zatem, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami (zob.: wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2021 r.; sygn. akt II GSK 1462/18).

Skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek nadzwyczajne okoliczności mogące wykluczyć jej odpowiedzialność inne niż krótki czas prowadzenia działalności w Polsce. Podejmując jednak działalność jako przedsiębiorca operujący na rynku na podstawie licencji taksówkowej, skarżąca powinna wiedzieć, że wykonywanie przewozów taksówką poza tymi obszarami w podstawowy sposób narusza przepisy ustawy o transporcie drogowym. Powinna także spowodować, by kierowcy wykonujący działalność na jej rzecz przestrzegali powyższych przepisów.

Reasumując, Sąd podzielił ocenę organów, że w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy faktyczne i prawne do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. i jednocześnie brak było przesłanek do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d.. W toku prowadzonego postępowania w sposób prawidłowy ustalono okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów strony i prawidłowo wyjaśnił podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.

Spawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. gdyż organ zgłosił w odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pełnomocnik skarżącej w terminie czternastu dni od doręczenia tego wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).