Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 795/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a, 92b, 92c
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: od art. 189a do art. 189f
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2020 r. o godz. 12:35 w miejscowości [...] dokonano kontroli samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem wykonywano krajowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorstwa "D" Sp. z o.o., u którego osobą zarządzającą transportem jest D.G.. W trakcie oględzin stanu technicznego ww. pojazdu stwierdzono usterki w postaci: niesprawnego sygnału dźwiękowego, wycieków płynów eksploatacyjnych, niesprawne światła przeciwmgłowe i światło "stop".

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1 w związku z art. 93 ust. 4 i 5 oraz art. 92 a ust. 2 i 4 oraz 8, art. 92b ust. 1 pkt 1 oraz ust 2, 92 c ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., dalej jako: u.t.d.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr: [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nałożył na D.G. zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie "D" Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 500 złotych.

Pismem z dnia [...] września 2020 r. D.G. wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. Strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niezastosowanie w niniejszej sprawie art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. dalej jako: k.p.a.). Nadto skarżący zawnioskował o zastosowanie w niniejszej sprawie art. 189f §2 k.p.a., tj. wyznaczenie stronie w drodze postanowienia terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa, ponieważ zdaniem strony pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: GITD) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 u.t.d., lp. 15.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 110, dalej jako: u.p.r.d.), art. 1, art. 2 oraz art. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 300, str. 51, , dalej jako: Rozporządzenie 1071/2009) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W treści powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że stosownie do art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych (art. 92a ust. 4 ww. ustawy). Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.

GITD wyjaśnił, że na podstawie art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 409),

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia łub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie powyższy przepis nie znajdzie zastosowania, bowiem nie stwierdzono podczas kontroli naruszenia dotyczącego czasu pracy kierowców.

Dalej organ podał, że zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Zdaniem GITD skarżący nie wskazał w toku postępowania okoliczności, których nie mógł przewidzieć oraz na które nie miał wpływu. Strona nie przedłożyła żadnych dowodów oraz nie przedstawiła okoliczności, na podstawie których organ mógłby ocenić zasadność odstąpienia od nałożenia kary. Organ odwoławczy zaznaczył, że to zarządzający transportem powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d., bowiem to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.

Organ II instancji, odnosząc się do żądań strony wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 4 pkt 22 u.t.d. definicja obowiązków lub warunków przewozu drogowego użyta w ustawie oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, natomiast zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej

– przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Organ odwoławczy podał również, że kary pieniężne nakładane są w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d., a treść tych przepisów oraz załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia tam wskazane, zatem nie można w przedmiotowej sprawie zastosować regulacji zawartych w art. 189d (przesłanek wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej) na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., który to przepis daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie zawartym w dziale IVa k.p.a. Nadto organ zauważył, że wskazana reguła kolizyjna oznacza, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a., określające przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia, bowiem uregulowano w przepisach ustawy o transporcie drogowym.

Organ odwoławczy wskazał także, że na podstawie art. 4 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która: a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa; b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty. GITD podkreślił, że wymagane kompetencje zawodowe u spółki posiada D.G., który jest zgłoszony jako osoba zarządzająca transportem, więc w świetle przepisów odpowiada za flotę pojazdów przewoźnika, w tym za stan techniczny pojazdów.

Odnośnie naruszenia lp. 15.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym GITD podał, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę. Zgodnie z art. 66 ust. 5 u.p.r.d. minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrami właściwym do spraw wewnętrznych oraz Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne pojazdów oraz zakres ich niezbędnego wyposażenia. Stosownie do treści § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego z dnia 5 listopada 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2141), pojazd wytypowany przez kontrolującego do drogowej kontroli technicznej podlega wstępnej lub szczegółowej drogowej kontroli technicznej. Drogowa kontrola techniczna obejmuje identyfikację pojazdu oraz sprawdzenie stanu technicznego co najmniej jednej pozycji z następujących obszarów: 1) układ hamulcowy; 2) układ kierowniczy; 3) widoczność; 4) światła i wyposażenie elektryczne; 5) osie, koła, opony i zawieszenie; 6) podwozie i elementy przymocowane do podwozia; 7) inne wyposażenie, w tym tachograf i ogranicznik prędkości; 8) uciążliwość, w tym emisję spalin oraz wycieki paliwa lub oleju; 9) warunki dodatkowe. Organ podniósł, że sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tej kontroli są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Usterki niewymienione w tym załączniku ocenia się pod względem zagrożenia, jakie stwarzają dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie:

1) usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu;

2) usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania;

3) usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.

GITD zaznaczył, że w przypadku stwierdzenia podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu usterek zaliczanych do więcej niż jednej kategorii, wynik tej kontroli klasyfikuje się na podstawie najpoważniejszej kategorii usterki. W przypadku stwierdzenia podczas drogowej kontroli technicznej kilku usterek w tych samych obszarach kontroli, o których mowa w ust. 2, wynik kontroli może być zaklasyfikowany na podstawie poważniejszej kategorii usterek, jeżeli ich skumulowany wpływ skutkuje wzrostem zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego stwarzanego przez pojazd.

Organ II instancji mając na uwadze wyżej przytoczone przepisy uznał, że nałożona kara pieniężna jest słuszna i wyjaśnił, że podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż pojazd marki [...] o nr rej. [...] posiadał m.in. usterki w postaci niesprawnego sygnału dźwiękowego, wycieku płynów eksploatacyjnych oraz niesprawnych świateł przeciwmgłowych i świateł "stop". Usterka w postaci niesprawnych świateł "stop" została zakwalifikowana jako niebezpieczna, zagrażająca bezpieczeństwu w ruchu drogowym, na podstawie Ip. 4.3.1 lit. a pkt. 3 załącznika 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że powyższe naruszenie jest związane z brakiem kontroli nad pojazdami, na co miał wpływ i mógł przewidzieć skarżący jako zarządzający transportem u przedsiębiorcy.

GITD w dalszej części zaskarżonej decyzji stwierdził, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem art. 7 i 77 k.p.a., organ I instancji zgromadził w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Nadto w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie dowodowe i ustalił stan faktyczny sprawy. W ocenie organu odwoławczego kontrolę przeprowadzono w sposób niebudzący wątpliwości, że strona dopuściła się naruszeń. Jednocześnie organ wskazał, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie dostarczył żadnych dokumentów świadczących, że ujawnione naruszenie powstało na skutek okoliczności niemożliwych do przewidzenia, dlatego też zarzut naruszenia przepisów postępowania dowodowego powołany przez skarżącego w odwołaniu uznać należy za bezzasadny. W ocenie organu II instancji postępowanie przeprowadzono z poszanowaniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a skarżący w sposób prawidłowy został powiadomiony o wszczęciu postępowania, strona miała więc zapewnione prawo do składania własnych wniosków dowodowych, mogła również odnieść się do zebranego przez organ materiału dowodowego.

Od powyższego rozstrzygnięcia D.G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia [...] lipca 2021 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 189f § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie oraz błędną wykładnię art. 92c u.t.d. w zw. z art. 189a § 2 i art. 189f § 2 k.p.a. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Zdaniem skarżącego organy obydwu instancji z góry przesądziły o braku możliwości zastosowania art. 189f § 2 k.p.a., twierdząc iż ustawa o transporcie drogowym zawiera odrębną regulację w tym zakresie w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, a zgodnie z regułą kolizyjną z art. 189a § 2 k.p.a. pierwszeństwo ma ustawa o transporcie drogowym. Strona podkreśliła, że doktryna taki sposób wykładni zanegowała i przedstawiła treść komentarzy, że odstąpienie od nałożenia kary nie jest tożsame z "nienakładaniem kary pieniężnej" czy też "niepodleganiem ukaraniu" dlatego należy uznać, że w przepisach ustawy o transporcie drogowym nie uregulowano odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z art. 92a (ani udzielenia pouczenia - zob. art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.). W związku z tym zastosowanie mają przepisy art. 189f § 1-3 k.p.a. wskazujące w jakich przypadkach organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu. Skarżący podał, że kodeks postępowania administracyjnego w art. 189f reguluje instytucję odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, której istota przejawia się w nienakładaniu kary pieniężnej na sprawcę deliktu i poprzestaniu wyłącznie na jego pouczeniu, pomimo że w konsekwencji naruszenia prawa doszło względem niego do aktualizacji odpowiedzialności deliktowej.

Strona zauważyła, że istotnie, wyrażenie zastosowane w art. 92c u.t.d. - "nie wszczyna się postępowania a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się" nie jest tożsame z pojęciem "wydanie decyzji o odstąpieniu przez organ od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu". Są to dwa odmienne rodzaje rozstrzygnięć organu administracji, co wskazuje, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie jest przepisem odrębnym w stosunku do regulacji kodeksowej. Strona zaznaczyła, że w jednym z komentarzy do kodeksu postępowania administracyjnego wskazano, że przepisem odrębnym w rozumieniu art. 189a § 2 będzie konkretny ustęp, a nawet punkt przepisu regulującego jeden z aspektów odpowiedzialności administracyjnej, natomiast w art. 92c ust. 1 pkt 1-3 u.t.d. zamieszczone zostały przesłanki egzoneracyjne korespondujące z odrębnymi instytucjami kodeksowymi, stąd też dopuszczalność zastosowania w sprawie art. 189f k.p.a. warunkowana jest tym, czy w przepisie odrębnym uregulowano instytucję odstąpienia od nałożenia kary. W ocenie strony brak jest podstaw, aby zakresowo wyłączyć zastosowanie przepisów działu IVa kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d, oraz art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. wykazują podobieństwo, to już, mając na uwadze tylko treść podejmowanego przez organ rozstrzygnięcia w obu przypadkach, należy wskazać, że pomimo pozornie tożsamej ich funkcji przepis ustawy o transporcie drogowym nie jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. Skarżący zwrócił uwagę, że tożsame stanowisko przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 2 lutego 2021 r., VI SA/Wa 1857/20. Zdaniem strony, przy uwzględnieniu wywiedzionej w skardze argumentacji uznać należy, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

Materialną podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., dalej jako: u.t.d.) oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm., dalej jako: p.r.d.) oraz akty wykonawcze do tych ustaw. Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy ustalono i oceniono prawidłowo, a wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego nie nasuwa zastrzeżeń. Zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych (art. 92a ust. 4 u.t.d.). Stosownie zaś do art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in. z przepisów p.r.d.

W sprawie poza sporem pozostaje, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2020 r. stwierdzono, ze pojazd marki [...] o nr rej. [...] posiadał m.in. usterki w postaci niesprawnego sygnału dźwiękowego, wycieku płynów eksploatacyjnych oraz niesprawnych świateł przeciwmgłowych i świateł "stop". Nie był również kwestionowany fakt, że to D.G. jest osobą zarządzającą transportem. Organy prawidłowo zakwalifikowały usterkę w postaci niesprawnych świateł "stop" jako niebezpieczną, zagrażającą bezpieczeństwu w ruchu drogowym (lp. 4.3.1 lit. a pkt 3 załącznika 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego). Z kolei lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. statuuje karę w wysokości 500 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne.

Zgodnie z art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Według ust. 1a cyt. regulacji przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2.

Sąd podziela także stanowisko organów co do braku przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Przepis ten pozwala na uniknięcie odpowiedzialności, wówczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Jednak przesłanki wskazane w tym przepisie nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się jednoznacznie, że z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wyraźnie wynika, że przesłanki uwalniające od odpowiedzialności organizatora transportu nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy dochowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć (por. wyrok NSA z 18 września 2019 r., II GSK 2128/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA) Przy czym podkreślenia wymaga, że organy administracji publicznej nie mają obowiązku samodzielnego poszukiwania argumentów na poparcie twierdzeń strony o konieczności wyłączenia jej odpowiedzialności za popełnione przez nią naruszenia prawa, w sytuacji gdy argumentów tych nie przytoczyła sama strona. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił takich okoliczności.

W skardze zarzucono organom, że błędnie uznały, iż w sprawie nie znajduje zastosowanie art. 189f § 2 k.p.a. W myśl art. 189a § 1 k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 ww. przepisu wskazano, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 września 2021 r., (II GSK 248/21, CBOSA) podniósł, że z przywołanej regulacji – i abstrahując od § 3 art. 189a k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej – jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021).

Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. NSA zwrócił uwagę w cyt. wyroku, że stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a – jak podkreślono na wstępie – dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę należy zatem uznać, że w sprawie nie znajduje zastosowanie instytucja odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej określona w art. 189f § 2 w zw. z § 3 tego przepisu.

W rozpatrywanej sprawie kara pieniężna jest nakładana na podstawie art. 92a ust. 2 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 2, 4 i 8 w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 4 do u.t.d. W tym zakresie GITD nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., art. 189e k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w Dziale IVa k.p.a. (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2020 r., VI SA/Wa 154/20, CBOSA).

Zdaniem Sądu postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie przepisy. Sąd nie dopatrzył się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.