Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1892/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałej części skargę kasacyjną oddalono
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36 § 1, art. 37 § 1 pkt 1, art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant: starszy asystent sędziego Izabela Kucharczyk-Szczerba po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Kr 33/23 w sprawie ze skargi S.P. na bezczynność Wójta Gminy T. w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego zagospodarowania terenu 1. uchyla punkt I. zaskarżonego wyroku w części stwierdzającej bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa i stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. uchyla punkt II. zaskarżonego wyroku; 3. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Kr 33/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S.P. na bezczynność Wójta Gminy T. w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego zagospodarowania terenu, stwierdził że Wójt Gminy T. dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt I), zobowiązał Wójta Gminy T. do załatwienia wniosku skarżącego z 1 grudnia 2022 r. przez wydanie aktu w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt II) i zasądził od Wójta Gminy T. na rzecz skarżącego S.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt III).

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

10 stycznia 2023 r. S.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wójta Gminy T. w sprawie rozpoznania jego wniosku z 1 grudnia 2022 r., domagając się zobowiązania Wójta Gminy T. do bezzwłocznego wykonania tego wniosku w trybie przewidzianym, tj. obowiązku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz orzeczenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi S.P. podał, że wnioskiem z 1 grudnia 2022 r. zwrócił się do Wójta Gminy T. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania części działki nr [...] w T.

Skarżący wyjaśnił, że sprawa dotyczy samowoli budowlanej dokonanej przez Gminę T., zakończonej ostateczną decyzją MWINB w Krakowie z 8 grudnia 2021 r., którą Wójt Gminy T. dysponuje. Dlatego też sprawa winna być załatwiona bezzwłocznie, nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i powinna być rozstrzygnięta w oparciu o fakty i dowody przedstawione przez stronę, a znane organowi do którego złożono wniosek.

Wskazał także, że 28 grudnia 2022 r., za pośrednictwem Wójta Gminy T., wniósł ponaglenie (bez potwierdzenia odbioru pisma) do organu wyższego stopnia, zaś 5 stycznia 2023 r., tym razem za potwierdzeniem odbioru pisma, skarżący ponownie wniósł ponaglenie do SKO w Krakowie za pośrednictwem Wójta Gminy T.

W odpowiedzi na skargę (pismo z 8 lutego 2023 r.) Wójt Gminy T. wyjaśnił, że pismo S.P. z 1 grudnia 2022 r. zakwalifikował jako wniosek o zmianę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy T. Pismem z 16 grudnia 2022 r. zawiadomił S.P., że obecnie wniosek o zmiany w planie miejscowym nie może zostać uwzględniony i zostanie rozpatrzony przy kolejnej procedurze zmiany planu. Zarzucił również, że ponaglenie z 28 grudnia 2022 r. na bezczynność Wójta w postępowaniu zostało wniesione przed upływem miesięcznego terminu do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. oraz że na dzień wniesienia ponaglenia wniosek został już rozpoznany. Wójt Gminy T. wskazał także, że postanowieniem z 13 stycznia 2023 r., wydanym na podstawie art. 37 § 3a k.p.a. pozostawił wniesione ponaglenie bez rozpoznania z uwagi na fakt, że strona otrzymała odpowiedź na wniosek z 1 grudnia 2022 r. w wymaganym terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd rozważył dopuszczalność wniesionej skargi. Stosownie do art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Pierwsze ponaglenie skierowane do SKO w Krakowie, za pośrednictwem Wójta Gminy T., S.P. wniósł pismem z 28 grudnia 2022 r., które wpłynęło do organu I instancji 29 grudnia 2022 r. Następnie przy piśmie z 5 stycznia 2023 r. S.P. ponownie doręczył Wójtowi Gminy T. "Ponaglenie z dnia 28.12.2022 r.", nadane w placówce P. S.A. 5 stycznia 2022 r., tym razem za potwierdzeniem odbioru. Pismo to wpłynęło do organu 9 stycznia 2023 r.

Według Sądu S.P. domagał się wydania decyzji w trybie art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r. poz. 503 z poźn. zm., dalej: "u.p.z.p."), stanowiącym że w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.

Jedynie złej woli organu – zdaniem Sądu – należy przypisać zakwalifikowanie tego wniosku jako "wniosku dotyczącego zmiany planu i przy najbliższej procedurze planistycznej wzięcie go pod uwagę". Sąd nie dostrzegł bowiem żadnej okoliczności przemawiającej za takim jego odczytaniem.

Wskazał też, że postępowanie w sprawie administracyjnej zostało wszczęte w dniu doręczenia żądania organowi administracji publicznej, czyli 5 grudnia 2022 r. Sprawa powinna być załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3, 3a i 4 k.p.a. Terminy załatwiania spraw, o których mowa w powołanych przepisach to okresy, w ciągu których sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji. Pismo Wójta Gminy T. z 16 grudnia 2022 r., informujące skarżącego, że wniosek został zarejestrowany jako wniosek dotyczący zmiany planu, wbrew twierdzeniom organu, nie zakończyło sprawy. Wójt Gminy T. nie nadał wnioskowi skarżącego dalszego biegu procesowego, bezpodstawnie odmawiając mu charakteru żądania, o jakim mowa w art. 61 § 1 k.p.a. Pomimo otrzymania ponaglenia 29 grudnia 2022 r. i 9 stycznia 2023 r., organ nie podjął żadnej czynności w sprawie. Sąd zauważył, że w dacie wpływu do organu drugiego ponaglenia upłynął już 30-dniowy termin załatwienia sprawy określony w art. 35 § 3 k.p.a.

Ponadto Sąd podniósł, że stanowisko Wójta jest wewnętrznie sprzeczne, ponieważ uznając wniosek skarżącego z 1 grudnia 2022 r. za wniosek o dokonanie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, który z natury rzeczy nie może wszcząć postępowania administracyjnego, rozpoznał w trybie art. 37 § 3a k.p.a. ponaglenie na bezczynność, które wnosi się w toku postępowania administracyjnego.

Sąd uznał, że bezczynność Wójta Gminy T. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa ponieważ: po pierwsze, organ dowolnie oraz sprzecznie z treścią wniosku skarżącego z 1 grudnia 2022 r. przyjął, że skarżący wnosi o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; po drugie, nawet wniesienie skargi na bezczynność, nie wzbudziło w organie żadnej refleksji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Wójt Gminy T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.

Wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a to:

1. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022, poz. 2492 z późn. zm.) przez:

a. bezzasadne uwzględnienie skargi na bezczynność Wójta Gminy T. w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego zagospodarowania terenu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i uznanie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

b. oraz zobowiązanie Wójta Gminy T. do załatwienia wniosku skarżącego z 1 grudnia 2022 r. przez wydanie aktu w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem,

podczas gdy prawidłowa analiza sprawy i prawidłowe wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej powinny były doprowadzić do oddalenia skargi na bezczynność organu,

co odpowiada również zarzutowi naruszenia art. 151 p.p.s.a., który błędnie nie został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zastosowany.

2. Art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a w zw. z art. 37 § 3a k.p.a. przez uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że skarżący kasacyjnie dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ dowolnie zakwalifikował wniosek strony jako wniosek o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz pozostawił wniesione ponaglenie bez rozpoznania, podczas gdy:

a. pierwsze ponaglenie strony wpłynęło do organu 29 grudnia 2022 r., a więc zostało wniesione przed upływem miesięcznego terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a., bądź w art. 244 § 1 k.p.a. w zw. z art. 237 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy Wójt Gminy T. 16 grudnia 2022 r. zawiadomił stronę o sposobie załatwienia jej wniosku, a ponadto wobec braku zastosowania przepisów o ponagleniu do działu VIII k.p.a. Wójt nie mógł podjąć innych czynności w stosunku do ponaglenia niż pozostawienie go bez rozpoznania,

b. drugie ponaglenie strony wpłynęło do organu 9 stycznia 2023 r., w sytuacji gdy Wójt Gminy T. 16 grudnia 2022 r. zawiadomił stronę o sposobie załatwienia jej wniosku, a zatem ponaglenie skierowane przez stronę było bezprzedmiotowe i Wójt właściwie pozostawił powyższe ponaglenie bez rozpoznania, wobec braku zastosowania przepisów o ponagleniu do działu VIII k.p.a.

3. Art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że skarżący kasacyjnie celowo uchylał się od rozpoznania wniosku strony, pomimo wniesienia skargi na bezczynność i nie załatwił sprawy w drodze decyzji administracyjnej, podczas gdy organ:

a. nie mógł podjąć żadnej merytorycznej decyzji w sprawie z wniosku S.P. po wniesieniu skargi na bezczynność, gdyż nie dysponował całymi aktami sprawy, które zostały przekazane zarówno do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a więc jest to opóźnienie niezależne od organu i nie można mu przypisać lekceważącego stosunku lub braku woli w załatwieniu wniosku strony,

b. niezwłocznie po zwróceniu akt przez SKO w Krakowie i stosownie do jego zobowiązania z 2 lutego 2023 r. wszczął postępowanie w sprawie tzw. samowoli urbanistycznej, a następnie załatwił sprawę decyzją z 28 lutego 2023 r. z zachowaniem ustawowego terminu.

Przedmiotowe naruszenie przepisów prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby WSA w Krakowie dokonał prawidłowej analizy całokształtu okoliczności sprawy, to zauważyłby, że w niniejszej sprawie nie można Wójtowi Gminy T. zarzucić stanu bezczynności z rażącym naruszeniem przepisów prawa, co powinno skutkować oddaleniem skargi na bezczynność w całości.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a to:

1. art. 61 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 3 u.p.z.p. przez niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że na wniosek skarżącego zostało wszczęte postępowanie w sprawie administracyjnej dotyczącej nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania przestrzennego, a organ błędnie zakwalifikował żądanie skarżącego jako wniosek dotyczący zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy:

a. w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany zagospodarowania przestrzennego nieruchomości nr [...], która była użytkowana w sposób zgodny z przeznaczeniem wskazanym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy T. z dnia [...] 2004 r. oraz uchwałą nr [...] Rady Gminy T. z dnia [...] 2008 r. i jest obecnie użytkowana w sposób zgodny z przeznaczeniem wskazanym w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy T. z dnia [...] 2019 r.,

b. konsultacje społeczne, tj. opiniowanie i uzgadnianie, miały miejsce po etapie składania wniosków o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem obecnie trwająca procedura zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na tym etapie zaawansowania nie dopuszcza już konsultacji społecznych,

c. Wójt Gminy T. nie może niniejszej sprawy załatwić w formie decyzji nakazującej lub odmawiającej nakazania właścicielowi działki nr [...] – tj. Gminie T. przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania przestrzennego, albowiem jako przedstawiciel Gminy T. nie może orzekać o jej prawach i obowiązkach,

wobec powyższego zakwalifikowanie pisma skarżącego z 1 grudnia 2022 r. jako wniosku o zmianę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako wniosku w rozumieniu art. 241 k.p.a. było prawidłowe, a termin załatwienia wniosku skarżącego został dotrzymany przez skierowanie przez Wójta Gminy T. do skarżącego pisma z 16 grudnia 2022 r.

Ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd, ze zarzut naruszenia prawa materialnego ad II. 1. nie zasługuje na uwzględnienie, niniejszym zarzucono:

2. naruszenie art. 59 ust. 3 u.p.z.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że Wójt Gminy T. winien załatwić sprawę poprzez wydanie decyzji w przedmiocie przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania działki nr [...] w miejscowości T. w ustawowym terminie, przy jednoczesnym pominięciu art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. albo 24 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 26 § 3 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 3 u.p.z.p. w sytuacji gdy Wójt jako pracownik samorządowy oraz przedstawiciel Gminy T., a także wszyscy upoważnieni przez niego pracownicy są wyłączeni z mocy prawa od udziału w postępowaniu, co czyni organ ten niezdolnym do załatwienia sprawy w przedmiocie wydania przez Wójta Gminy T. decyzji nakazującej lub odmawiającej nakazania właścicielowi nieruchomości nr [...] – Gminie T. przywrócenie poprzedniego stanu zagospodarowania, a zatem Wójt Gminy T. nie mógł załatwić sprawy w ustawowym terminie, tj. wydać decyzji, wobec czego nie można organowi zarzucić stanu bezczynności.

Na podstawie powyższych zarzutów, na podstawie art. 188 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2023 roku (sygn. akt II SAB/Kr 33/23) i oddalenie skargi S.P. z 10 stycznia 2023 r., względnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2023 roku (sygn. akt II SAB/Kr 33/23) i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania, z ostrożności procesowej, uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II SAB/Kr 33/23) i w przypadku stwierdzenia, że Wójt Gminy T. dopuścił się bezczynności, o orzeczenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w każdym przypadku w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a. wnoszę o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.

S.P., odpowiadając na skargę kasacyjną, zakwestionował podniesione w niej zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zostały uwzględnienie.

Sąd I instancji słusznie uznał, że w kontrolowanym postępowaniu organ dopuścił się bezczynności. Jak wynika to z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., do bezczynności dochodzi w przypadku, gdy sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Skoro zatem kontrolowane postępowanie zostało wszczęte 5 grudnia 2022 r. (zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej), zaś decyzja o umorzeniu postępowania, której kopia została dołączona do skargi kasacyjnej, nosi datę 28 lutego 2023 r., to nie ma wątpliwości, że została ona wydana z naruszeniem terminów, o których mowa w art. 35 k.p.a. Wypada przy tym zaznaczyć, że pismo, w którym organ zawiadamia o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz wskazuje nowy termin załatwienia sprawy, wykorzystując konstrukcję przewidzianą w art. 36 § 1 k.p.a., zostało sporządzone 13 lutego 2023 r., a więc również po terminie przewidzianym do załatwienia sprawy w pierwszej instancji.

Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym, stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie (wyrok NSA z 26.03.2024 r., III OSK 659/23, LEX nr 3710414). Do nich zaś zalicza się między innymi: oczywistość, uporczywość, długotrwałość (por. przykładowo wyroki NSA z: 28.08.2023 r., II OSK 113/23, LEX nr 3636880; 13.12.2023 r., II OSK 529/23, LEX nr 3695561; 7.03.2024 r., I OSK 2655/23, LEX nr 3710180).

Oceniając bezczynność Wójta pod kątem rażącego naruszeniem prawa należy wziąć pod uwagę, że pomiędzy datą wszczęcia postępowania administracyjnego, za którą należy przyjąć dzień doręczenia organowi wniosku o przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania (5 grudnia 2022 r.), a stwierdzeniem przez Sąd I instancji bezczynności z rażącym naruszeniem prawa (6 kwietnia 2023 r.), organ: 1) poinformował stronę (choć niewątpliwie błędnie, przyjmując że wniosek o wydanie decyzji jest wnioskiem o zmianę planu) o braku możliwości uwzględnienia wniosku (pismo z 16 grudnia 2022 r.); 2) wydał postanowienie o pozostawieniu ponaglenia z 28 grudnia 2022 r. bez rozpoznania (datowane na 13 stycznia 2023 r. ); 3) wraz z pismem przewodnim z 24 stycznia 2023 r. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Krakowie odpisy akt sprawy dotyczącej przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu; 4) zawiadomił o wszczęciu postępowania (pismo z 13 lutego 2023 r.); 5) zawiadomił o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu do jej załatwienia (pismo z 16 lutego 2023 r.); 6) wydał decyzję z 28 lutego 2023 r. o umorzeniu postępowania.

Powyższe działania nie usprawiedliwiają niezałatwienia sprawy w terminie i nie kwestionują uznania, że organ dopuścił się bezczynności, ale równocześnie sprawiają, że zaistniała bezczynności nie miała miejsca z rażącym naruszenie prawa. Z tego też względu podniesione przez skarżący kasacyjnie organ zarzuty naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 oraz § 1a p.p.s.a. należało uznać za uzasadnione, natomiast niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Nie mogły również odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego.

Należy bowiem wyjaśnić, że skarga na bezczynność ma na celu jedynie spowodowanie ustania stanu bezczynności, zatem kwestie merytoryczne dotyczące prawa materialnego nie mogą być rozstrzygane w sprawie, której przedmiotem jest bezczynność (por. wyrok NSA z 2.02.2024 r., II GSK 1779/23, LEX nr 3696573). Niezależnie od powyższego wypada też odnieść się do zawartego w zarzucie naruszenia art. 59 ust. 3 u.p.z.p., pominięcia przez Sąd I instancji przepisów art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. albo 24 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 26 § 3 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 3 u.p.z.p., które zdaniem skarżącego kasacyjnie, czynią Wójta jako pracownika samorządowego oraz przedstawiciela Gminy, a także wszystkich upoważnionych przez niego pracowników niezdolnymi do załatwienia sprawy.

Otóż uchylenie art. 27a § 1 k.p.a. (według którego organy gminy podlegały wyłączeniu od załatwienia sprawy, w której stroną jest gmina) przez art. 25 pkt 3 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U.94.122.593) z dniem 6 grudnia 1994 r., sprawia że obecnie przepisy k.p.a. nie wyłączają organu wykonawczego gminy od orzekania w postępowaniach, w których stroną jest gmina. Ponadto twierdzenie, że Wójt powinien być wyłączony na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., nie znajduje uzasadnienia, ponieważ przepisy te odnoszą się do pracownika organu, a nie do organu (w tym przypadku Wójta).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.