Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 188/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2023 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 13 stycznia 2023 r., nr 2401-IOA.48.94.2022.KL w przedmiocie kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 13 stycznia 2023 r. nr 2401-IOA.48.94.2022.KL Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 27 października 2022 r. nr [...] nakładającą na T. Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 10.000,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

15 listopada 2021 r. o godzinie 09:25 w Oddziale Celnym C. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. rozpoczęli kontrolę przewozu drogowego towarów wrażliwych dokonywanego zespołem pojazdów o nr rej. [...] oraz [...]. Kontrola obejmowała przestrzeganie obowiązków wynikających z przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U. z 2021 r., poz. 1857 ze zm. – dalej jako ustawa o SENT). W trakcie kontroli kierujący pojazdem udostępnił dokumenty stwierdzające, że towar przez niego przewożony to propan butan, o nazwie handlowej UN 1965 Węglowodory Gazowe Mieszanina Skroplona (Mieszanina C), klasyfikowany pod pozycją CN 2711, w ilości 19240,00 kg podlegający obowiązkowej rejestracji w systemie SENT. Podmiotem wysyłającym była firma P., [...], [...], Niemcy, a odbiorcą towaru była firma P. A.S., [...], [...], Słowacja. Przewoźnikiem była firma T. Sp. o.o. ul. [...], [...], Polska. Do kontroli okazano dokument przewozowy CMR z 2 listopada 2021r., wypis z licencji nr [...] oraz dowód rejestracyjny ciągnika samochodowego seria i nr [...] oraz naczepy seria i nr [...]. W ramach prowadzonych czynności kontrolnych polegających na sprawdzeniu zgodności danych zawartych w zgłoszeniu SENT[...] ze stanem faktycznym oraz zweryfikowaniu danych w systemie SENT GEO prezentujących ostatnią zapisaną lokalizację urządzenia GPS stwierdzono nieprawidłowość polegającą na braku zapisu aktualnych danych z lokalizatora GPS na całej trasie przewozu. Według wskazań lokalizatora o numerze [...] kontrolowane pojazdy znajdują się na terytorium Niemiec w okolicach autostrady A4. Po skontaktowaniu się kierowcy ze spedytorem w firmie kontrolującym przekazano informację, że doszło do pomyłki i błędnego przypisania lokalizatora do pojazdu. Po przypisaniu odpowiedniego nr lokalizatora do pojazdu oraz zaktualizowaniu zgłoszenia w systemie SENT GEO pojawiła się prawidłowo zaznaczona trasa przejazdu.

Ustalenia z przeprowadzonej kontroli zawarte zostały w protokole z 15 listopada 2021 r., do którego nie zgłoszono uwag.

Pismem z 31 grudnia 2021 r. Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach wystąpił do C. - jako administratora systemu SENT GEO - z zapytaniem czy od dnia zgłoszenia przewozu towaru do rejestru, system SENT GEO działał prawidłowo lub czy były przerwy w działaniu systemu, które mogły przyczynić się do stwierdzonej nieprawidłowości.

W odpowiedzi z 10 stycznia 2022 r. Dyrektor Centrum Informatyki Resortu Finansów (dalej CIRF) potwierdził, że w bazach danych systemu SENT GEO nie odnotowano danych geolokalizacyjnych przekazywanych z terytorium RP przez urządzenie ZSL nr [...], przypisanego do zgłoszenia SENT[...]. Ponadto poinformował, że w systemie SENT GEO zarejestrowano przekazywanie danych przez urządzenie o nr ZSL nr [...], które zastąpiło 15 listopada 2021 r. o godz. 10:04 urządzenie ZSL nr [...] oraz, że w dniach od 12 do 22 listopada 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL. Nie stwierdzono również w programie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał jakiekolwiek problemy w działaniu systemu.

W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach (dalej jako organ I instancji), po wszczęciu postępowania, decyzją z 27 października 2022 r. nr [...] nałożył na przewoźnika T. Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 10.000 zł z tytułu naruszenia ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.

Decyzję tę na skutek złożonego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy (vide: decyzja z 13 stycznia 2023 r. nr 2401-IOA.48.94.2022.KL).

W uzasadnieniu wskazał, że nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Niemniej jednak nie podzielił w niej stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie kwalifikacji prawnej dokonanych przez przewoźnika naruszeń. W jego ocenie zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, że doszło do wskazania nieprawidłowego numeru lokalizatora GPS w zgłoszeniu SENT Doprowadziło to naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT, a sankcja nałożona za naruszenie tego przepisu wynika wprost z art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

Dalej organ wyjaśnił, że ustawodawca nie zróżnicował wysokości kar w zależności od tego, czy uchybienie polegało na zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innym niż dotyczącym towaru (art. 24 ust. 1 pkt 2), czy też na niewykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 polegającym na przekazywaniu podczas całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT, jednakże zawarł je w dwóch odrębnych przepisach ustawy SENT - art. 22 ust. 2a oraz art. 24 ust. 1 pkt 2. O ile wykonywanie obowiązku przesyłania danych geolokalizacyjnych jest ściśle i nierozerwalnie związane z prawidłowym uzupełnieniem zgłoszenia SENT, to nieuzupełnienie bądź niezaktualizowanie danych dotyczących numeru lokalizatora albo urządzenia GPS ma bezpośrednie przełożenie na dane geolokalizacyjne - w takim przypadku nie są one przekazywane do rejestru prowadzonego przez Szefa KAS. W sytuacji nałożenia kary za nieuzupełnienie/niezaktualizowanie numeru urządzenia GPS, jak i za nieprzesyłanie danych geolokalizacyjnych do rejestru można uznać, że w pewnym sensie dochodziłoby do podwójnego ukarania. W interesie publicznym nie leży to, by w sytuacji (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) gdy drugie naruszenie jest de facto konsekwencją pierwszego, nakładać dwie kary pieniężne. Podanie w zgłoszeniu przewozu nieprawidłowego numeru lokalizatora było naruszeniem, które spowodowało wystąpienie drugiego naruszenia (nieprzesyłania danych geolokalizacyjnych do rejestru). Nałożenie jednej kary w kwocie 10.000,00 zł na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT uznał zatem za uzasadnione.

Fakt naruszenia przepisów ustawy SENT jest bezsporny. Podstawowym dowodem wskazującym, że w trakcie przewozu, geolokalizator nie przekazywał danych o pozycji geograficznej kontrolowanego pojazdu był załączony do protokołu kontroli zrzut ekranu mapki SENT GEO - monitorowanie lokalizacji pojazdów, sporządzone w czasie kontroli. Dane z wydruku wskazywały, że lokalizator [...] przypisany do zgłoszenia SENT[...] nie przekazywał aktualnych danych położenia pojazdu, gdyż według wskazań ww. lokalizatora kontrolowany pojazd znajdował się w chwili kontroli na terytorium Niemiec, w pobliżu autostrady A4, a więc nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych. Dopiero po przypisaniu prawidłowego numeru lokalizatora do kontrolowanego pojazdu na mapce systemu SENT GEO - monitorowanie lokalizacji pojazdów pojawiła się prawidłowo wyrysowana trasa przejazdu kontrolowanego pojazdu. Powyższe w ocenie organu odwoławczego stanowiło naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy o SENT. Zgodnie z tym przepisem przewoźnik obowiązany jest zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. W przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w powyższym artykule, na przewoźnika nakładana jest kara pieniężna w wysokości przewidzianej w art. 22 ust. 2a ustawy SENT, czyli w wysokości 10.000,00 zł. Natomiast w myśl przepisu art. 22 ust. 2b odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru. Ponieważ z informacji przesłanych przez Dyrektora CIRF wynikało, że w podanym okresie nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. Dodatkowo Dyrektor CIRF przekazał informację, że w bazach danych systemu SENT GEO nie odnotowano danych geolokalizacyjnych, przekazywanych z terytorium RP przez urządzenie ZSL nr [...], przypisanych do zgłoszenia SENT[...]. Natomiast w systemie SENT GEO zostało stwierdzone przekazywanie danych przez urządzenie ZSL nr [...], które zastąpiło ww. urządzenie w zgłoszeniu SENT[...] w dniu 15 listopada 2021 r. o godz. 10:04. Dlatego nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w kwocie 10.000,00 zł było prawidłowe. W niniejszej sprawie doszło bowiem do uchybienia w postaci nie dopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, a mianowicie nie zapewnienia w trakcie całej trasy przewozu objętego zgłoszeniem przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Uchybienia tego nie można rozpatrywać w kategoriach omyłki, drobnego i nieistotnego uchybienia. "Oczywista omyłka" polega bowiem na niezamierzonym przekręceniu, opuszczeniu wyrazu, błędzie logicznym, pisarskim lub mającym postać innej, przypadkowej niedokładności. W zakresie tego pojęcia mieszczą się jedynie te niedokładności, które widoczne są dla każdego, bez przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej dogłębnej analizy. Powinna ona być możliwa do poprawienia bez odwoływania się do innych dokumentów, sprawdzania, weryfikowania. Tymczasem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności z wyjaśnień przesłanych przez zespół CIRF wynikało, że do uchybienia doszło z powodu błędnego przypisania lokalizatora do pojazdu przez przewoźnika, który w trakcie całej trasy przewozu towaru nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT. Sam fakt wyposażenia pojazdu w geolokalizator i przeszkolenie pracownika jest niewystarczające do uznania, że przedsiębiorca zapewnił prawidłową realizację obowiązków nałożonych ustawą SENT. Urządzenie musi zostać włączone, trasa rejestrowana a pojazd możliwy do lokalizacji w danej chwili przejazdu. Zarówno kierowca jak i przewoźnik mają możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Przewoźnik w dowolnym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS na stronie internetowej. Natomiast możliwość weryfikacji aktualnej odnotowanej pozycji geolokalizacyjnej w rejestrze SENT GEO istnieje z poziomu Aplikacji Mobilnej Kierowcy. To oznacza, że o oczywistej omyłce nie może być mowy, a o braku należytej staranności przewoźnika w prowadzonej działalności gospodarczej. Istotą rejestru i monitorowania przewozu jest aby zgłoszenie posiadało wypełnione wszystkie wymagane pola odpowiednią treścią. Zgłoszenie jest prawidłowe wtedy, gdy podane w nim dane odpowiadają stanowi faktycznemu, stwierdzonemu podczas kontroli drogowej, o której mowa w art. 13 ustawy SENT. Za prawidłowe wypełnienie zgłoszenia odpowiada przewoźnik i jego pracownicy, którzy powinni brać pod uwagę sytuację w przedsiębiorstwie oraz wszelkiego rodzaju zmiany organizacyjne, np. to czy kierowcy nie są na stałe przypisani do jednego pojazdu i wykonują przewozy różnymi pojazdami, albo gdy dochodzi do zmiany urządzeń między pojazdami o podobnych numerach rejestracyjnych jak to miało w miejsce niniejszej sprawie. Obowiązkiem przewoźnika było kontrolowanie zmian, panowanie nad nimi, wiązanie ich ze sobą i dokonywanie zgłoszeń zgodnych ze stanem faktycznym. Obowiązkom tym przewoźnik w przedmiotowej sprawie nie sprostał.

W świetle przepisów ustawy SENT bez znaczenia są okoliczności z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości. Organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Stosując przepisy ustawy SENT nie relatywizuje stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony. Stwierdzając naruszenie obowiązku nałożonego na danego uczestnika obrotu towarami wrażliwymi (tu przewoźnika) i wymierzając karę pieniężną organ nie ma możliwości miarkowania wysokości tej kary, lecz jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę. Wprawdzie ustawodawca dał organowi możliwość - na wniosek strony lub z urzędu - odstąpienia od nałożenia kary w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, niemniej jednak ten w rozpoznawanej sprawie nie wystąpił. Z dokumentów finansowych firmy nie wynikało bowiem, jakoby istniały okoliczności, które wskazywałyby na zagrożenie w dalszym kontynuowaniu działalności, co oznacza, że zapłata kary w wysokości 10.000,00 zł jest możliwa do uregulowania, a względy ekonomiczne nie stanowią podstawy do odstąpienia od jej nałożenia.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem, pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji zarzucił im naruszenie:

1) art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 104) przez błędną wykładnię pojęcia "ważny interes podatnika" i "ważny interes publiczny" i zawężenie tych pojęć do sytuacji zupełnie wyjątkowych, szczególnych, nadzwyczajnych, a nadto odniesienie ich wyłącznie do sytuacji finansowej skarżącego, z pominięciem okoliczności samego zdarzenia, podczas gdy z treści przepisu jasno wynika, że pojęcia te powinny być rozpatrywane w relacji do konkretnego przypadku i odstąpienie od nałożenia kary ma być motywowane okolicznościami zdarzenia oraz relacją tych okoliczności do ważnego interesu podatnika oraz publicznego;

2) art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez nieodstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, pomimo drobnego, tj. nieumyślnego i bez skutkowego uchybienia w działaniu geolokalizatora, które nie miało wpływu na realizację celów ustawy o SENT, tj. zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i monitorowania przewozu towarów, a nadto niezwłocznej poprawki uchybienia i dokonanie wczytania właściwych danych przewozu do systemu jeszcze w trakcie kontroli;

3) art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004r. Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm.) przez błędne przyjęcie, że odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej jest pomocą publiczną, kiedy kara ta jest sankcją administracyjną za nieprzestrzeganie przepisów ustawy SENT, a odstąpienie od jej wymierzenia za drobne i nieistotne uchybienie nie zakłóca i nie zagraża żadnej konkurencji i nie sprzyja żadnemu przedsiębiorstwu lub produkcji żadnych towarów.

Powołując się na powyższe zarzuty wniósł o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) dowodu z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2022 r. sygn. akt II GSK 13/22 na okoliczność, że prowadzona przez stronę skarżącą działalności w zakresie przewozów towarów odznacza się starannością i profesjonalizmem, a jednorazowe przypadki niewielkich uchybień nie godzą w realizację celów ustawy SENT oraz, że uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zajął w tej sprawie następujące stanowisko.

Skarga w całości oparta jest na zarzucie naruszenia prawa materialnego – art. 22 ust. 3 ustawy SENT oraz art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z zasadniczym stwierdzeniem, że pomimo zaistnienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary, organ nie skorzystał z tej instytucji.

W tej sytuacji Sąd przyjmuje jako bezsporne ustalenia faktyczne, które stały się podstawą nałożenia kary na skarżącą, a które przedstawiono w części wstępnej uzasadnienia wyroku. Ustalenia te dotyczą niewywiązywania się przez przewoźnika z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, zgodnie z którym Przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

Przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisu art. 22 ust. 2a ustawy SENT określone zostały w ust. 3 tego przepisu. Brzmi on następująco W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Pora zatem przejść do zarzutu skargi, który dotyczy naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek wadliwej wykładni pojęcia "ważny interes podatnika" i "ważny interes publiczny". Oczywiście w przepisie tym mowa o ważnym interesie przewoźnika, nie podatnika, jak napisano w skardze, ale nie zmienia to konieczności odniesienia się przez Sąd do zarzutu naruszenia przepisu w takim brzmieniu, w jakim on obowiązuje.

Z uzasadnienia skargi wynikają dalsze zarzuty o naruszeniu przepisu art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r., poz. 1292) przez naruszenia prawa do wolności działalności gospodarczej, naruszenie zasady proporcjonalności oraz zapisu preambuły do ustawy zapowiadającej wspieranie i ochronę przez Państwo Polskie swobody działalności gospodarczej i przedsiębiorców.

Zdaniem strony organ zawęził rozumienie pojęć "ważny interes przewoźnika" oraz "interes publiczny" do wyjątkowych, nadzwyczajnych okoliczności, a ponadto powiązał je wyłącznie z jej sytuacją finansową, zamiast rozpatrzyć je całościowo, w okolicznościach konkretnego przypadku. Strona wyraziła jednocześnie pogląd, że jej uchybienie obowiązkowi wynikającemu z przepisu ustawy SENT było drobne, nieumyślne, "bezskutkowe" i zostało natychmiast naprawione w trakcie kontroli. Nałożona kara jest nieproporcjonalna do stopnia zawinienia, nadmiernie rygorystyczna i nie uwzględnia faktu, że nie było możliwe uszczuplenie należności podatkowych i innych danin publicznych. Organ powinien był uwzględnić sytuację firmy, która prowadzi działalność gospodarczą na dużą skalę, odprowadza podatki w setkach milionów złotych, a uchybienia, które jej się zdarzyły nie przekraczają 1% wykonywanych przez nią przewozów.

Pora zatem przejść do oceny tych zarzutów.

Ocena, czy doszło do naruszenia przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT musi w pierwszej kolejności uwzględnić fakt, o którym tu już wspomniano, mianowicie uznaniowy charakter takiej decyzji. Polega on na tym, że nawet przy spełnieniu przesłanek do wydania decyzji, uznaniu organu pozostawiono rozstrzygnięcie o tym, czy ją podjąć, czy nie. W takiej sytuacji ocena legalności decyzji uznaniowej przez sąd polega na ustaleniu, czy przesłanki podjęcia decyzji mieszczą się w porządku prawnym, a to, na bliższym poziomie konkretyzacji, oznacza w pierwszej kolejności ocenę, czy organ prawidłowo zinterpretował przesłanki wydania decyzji uznaniowej wynikające z konkretnego przepisu. W przypadku przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanki te określone zostały terminami niedookreślonymi, ogólnymi, ich wypełnienie treścią również należy do orzekającego organu i jest elementem uznaniowości decyzji. Ingerencja sądu w taką decyzję jest uzasadniona wówczas, gdy organ przekracza granice uznaniowości, orzeka z uwzględnieniem przesłanek, których przepis nie przewiduje lub z uwzględnieniem przesłanek, które są sprzeczne z ratio legis konkretnego przepisu lub ustawy albo też orzeka na podstawie wadliwie ustalonych faktów. Respektowanie przez sąd przyznanego organowi uznania znalazło swój wyraz w przepisie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, w skrócie jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, uchylając decyzję sąd może wskazać organowi sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, ale nie wtedy, gdy rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.

Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd nie znajduje podstaw do zarzucenia organowi naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez jego wadliwe zastosowanie.

Przesłanki odmowy odstąpienia od nałożenia kary zostały szeroko omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatruje się w argumentacji organu takich treści, które wskazywałyby na myślenie nie do pogodzenia z porządkiem prawnym, postanowieniami ustawy SENT, interesem publicznym i uzasadnionym interesem przewoźnika.

Należy w tej sprawie mieć na uwadze to, że celem wprowadzenia w życie ustawy SENT było zapobieżenie nielegalnym praktykom w obrocie towarami "wrażliwymi", wymienionymi w art. 3 ustawy, poprzez kontrolę ich transportu. Z tego powodu ustawa ma charakter restrykcyjny. Sankcje za naruszenie zasad kontroli przewidziane w ustawie są oderwane od kwestii umyślności, zawinienia, jak również od kwestii narażenia na uszczuplenie należności podatkowych. Tego rodzaju warunki nie są zamieszczone w art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Generalnie ustawa ta nie jest ustawą podatkową, jej celem bezpośrednim jest kontrolowanie przewozu towarów "wrażliwych" i pod tym kątem oceniać należy wagę naruszeń jej przepisów. W tym kontekście naruszenie przez stronę skarżąca obowiązku z art. 10a ust. 1 ma charakter zasadniczy, ponieważ przekreśla osiągnięcie podstawowego celu tych regulacji. Nie jest to zatem, jak napisano w skardze, drobne i "bezskutkowe" uchybienie, które nie miało wpływu na realizację celów ustawy SENT. Wręcz przeciwnie. Gdyby nie czynności odpowiednich służb, przewóz towaru w ogóle nie podlegałby kontroli. Waga uchybienia powinna być brana pod uwagę przy ocenie możliwości odstąpienia od nałożenia kary. Ten aspekt mieści się w ocenie interesu publicznego, rozumianego jako realizacja celów obowiązującego prawa.

Waga uchybienia rzutuje również na kwestię proporcjonalności orzeczonej kary, kara nie została nałożona za błahe przewinienie, nieistotną pomyłkę, a za błąd istotny.

Oceniając kwestie proporcjonalności kary do przewinienia trzeba też mieć na uwadze to, że sam ustawodawca wyznaczył wysokość kary w sposób zamknięty i wskazał, że wynosi ona 10.000 zł. Nie ma tu miejsca na jej miarkowanie we wskazanym przedziale od - do. Ustawa przewiduje więcej tego typu kar, za różne przewinienia, zróżnicowanych co do wysokości, co oznacza, że kwestia proporcjonalności kary w stosunku do konkretnego przewinienia została przesądzona przez ustawodawcę. Twierdzenie w takiej sytuacji, że kara jest nieproporcjonalnie wysoka w stosunku do przewinienia adresowane jest do ustawodawcy jako postulat de lege ferenda, a nie do organu stosującego dany przepis.

Organ odniósł się także do takich kwestii, jak kondycja finansowa przedsiębiorcy, ewentualny wpływ orzeczonej kary na jego byt ekonomiczny. Ustalenie, że wysokość orzeczonej kary nie zagraża funkcjonowaniu przedsiębiorcy, jest istotne z punktu widzenia interesu publicznego, a przynajmniej uzasadnia twierdzenie, że nie narusza tego interesu, rozumianego w tym przypadku jako wola zachowania przedsiębiorstwa i kontynuacji jego działalności.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi o tym, że wymierzenie skarżącej kary narusza art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 12 ustawy - Prawo przedsiębiorców. Wymierzenie kary nie jest wyrazem ograniczania wolności działalności gospodarczej. Nikt tu nikomu niczego nie zabrania ani nie ogranicza. Kara jest sposobem wymuszenia na przedsiębiorcy prowadzenia działalności w sposób zgodny z obowiązującym prawem. Wspieranie przez Państwo swobody działalności gospodarczej nie może być rozumiane jako prawo do uchylenia się od sankcji za prowadzenia tej działalności niezgodnie z prawem.

Wszystkie przedstawione tu aspekty sprawy i miarkowanie ich pomiędzy uzasadnionym interesem przewoźnika a interesem publicznym pozwalają stwierdzić, że interes przewoźnika sprowadzałby się do woli uniknięcia kary. To nie jest uzasadniony interes o jakim mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT i nie przeważa on względów, o których tu Sąd napisał.

Do kwestii proporcjonalności orzeczonej kary Sąd już się odniósł.

Zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej staje się bezprzedmiotowy, ponieważ odmowa odstąpienia od nałożenia kary jest uzasadniona bez względu na to, czy byłaby to niedopuszczalna pomoc publiczna.

Sumując, Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w skardze o tym, że przekroczone zostały granice uznania administracyjnego i decyzja nie jest swobodna, a dowolna. Generalnie Sąd nie widzi podstaw do ingerowania w sferę uznania administracyjnego orzekających w sprawie organów, ponieważ przedstawione przez nie motywy uznania mieszczą się w granicach wynikających z porządku prawnego, w tym z przepisów ustawy SENT, jej art. 22 ust. 3.

Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.