Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2205/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art.185 § w zw z art 182 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Parafii [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1767/21 w sprawie ze skargi Parafii [...] w [...] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz Parafii [...] w [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 lutego 2022 r. (sygn. akt I SA/Wa 1767/21), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – oddalił skargę Parafii [...] w [...] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 maja 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia 15 marca 2021 r. nr [...] o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wpisaniu Parafii [...] w [...] - jako władającej na zasadach posiadania samoistnego działką ewidencyjną nr [...]z obrębu [...], położoną na terenie dzielnicy [...], w miejsce aktualnie figurującego wpisu Nadleśnictwa [...].

W motywach w/w wyroku Sąd Wojewódzki omówił treść przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393, czyli w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonych decyzji) i wyjaśnił, iż ponieważ skarżąca nie wykazała skutecznie, że była samoistnym posiadaczem całości działki nr [...], wobec tego organ I instancji zasadnie odmówił uwzględnienia jej wniosku o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, a organ odwoławczy prawidłowo, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, skarżąca błędnie przy tym próbowała przerzucić ciężar dowodzenia w niniejszej sprawie na organy, podczas, gdy postępowanie aktualizacyjne - co do zasady - służyło utrzymaniu aktualności ewidencji, a podmiot domagający się dokonania w niej zmian musiał być do tego uprawniony a więc był zobowiązany przedstawić w sposób niebudzący wątpliwości dokumenty świadczące o konieczności dokonania aktualizacji. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalniało zatem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczyło to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych mogło prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (vide: wyrok NSA z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 3719/17, Lex nr 3031035). Tym samym to na wnioskodawcy, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, ciążył w tym przypadku obowiązek wykazania, że dane zawarte w ewidencji należało zweryfikować zgodnie z jego żądaniem.

Uwzględniając powyższe, Sąd Wojewódzki uznał, że zebrany przez organy materiał dowodowy był kompletny, a dokonane na jego podstawie – analiza oraz wnioski - były prawidłowe.

Jednocześnie Sąd wyraził pogląd, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była, podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż wyrokiem z dnia 3 października 2003 r. Sąd Okręgowy w Warszawie (w sprawie o sygn. akt [...]) oddalił powództwo Skarbu Państwa – Nadleśnictwa [...] przeciwko skarżącej o wydanie nieruchomości. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącej, jak twierdził Sąd, powyższy wyrok nie usankcjonował władania skarżącej sporną działką nr [...]. Wniosku takiego nie można było bowiem wyprowadzić ani z sentencji tego wyroku, ani z jego uzasadnienia. Sąd Okręgowy oddalił powództwo Skarbu Państwa tylko z uwagi na nie wykazanie przez stronę powodową uprawnienia do objętego pozwem gruntu oraz z uwagi na brak dokładnego określenia, jakiej konkretnie części nieruchomości pozew dotyczył, choć początkowo powód wskazywał na działkę nr [...]. Z kolei zaś sama skarżąca podnosiła, że działka nr [...] została podzielona na dwie działki o numerach: [...]oraz [...] a co potwierdzała również znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja geodezyjna. W takiej zatem sytuacji – jak kontynuował Sąd - nie można było w sposób jednoznacznie rozstrzygnąć czy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3 października 2003 r. faktycznie dotyczył spornej działki nr [...], a tym bardziej, że potwierdzał on władanie tym gruntem przez skarżącą.

Ponadto Sąd Wojewódzki nie dopatrzył się również naruszenia w niniejszej sprawie prawa materialnego, w tym art. 8 ust. 3 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczypospolitą Polską oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. W postępowaniu w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków organy ewidencyjne nie mogły bowiem naruszyć wskazanych powyżej przepisów prawa, ponieważ ich nie stosowały a poza tym odmowa aktualizacji danych ewidencyjnych nie stała w żadnej mierze na przeszkodzie realizacji zadań skarżącej związanych z chowaniem zmarłych.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Parafia [...] w [...] zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie:

I. naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.), a w szczególności:

1/ art. 7 k.p.a. - polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez:

a/ rezygnację z zażądania z urzędu akt sprawy Sądu Okręgowego w Warszawie, sygn. akt [...] w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w tym zapoznania się z dokumentami ewidencji gruntów działki [...], z których in extenso wynika, że w dacie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 3 października 2003 r. o sygn. akt jw. skarżąca Parafia [...] w [...] była wpisana jako samoistnie władająca rzeczoną nieruchomością,

b/ oparcie się wyłącznie na wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3 października 2003 r. sygn. akt [...] i jego uzasadnieniu,

c/ niewyjaśnienie podstawowej okoliczności, dlaczego ówcześnie działający w w/w sprawie jako powód Skarb Państwa w toku procesu dokonał zmian w ewidencji gruntów poprzez wydzielenie z działki [...] działek [...] i [...], wskazując jednocześnie nową okoliczność, iż władającą tym terenem było Nadleśnictwo-[...], a nie jak dotychczas Nadleśnictwo [...], nie powiadamiając wszakże o owych zmianach pozwanej Parafii a przede wszystkim orzekającego Sądu Okręgowego w Warszawie,

2/ art.77§ 1 k.p.a. - polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów, w postaci akt sprawy [...], zwłaszcza w kontekście zarzutu naruszenia przez organy administracyjne w obu instancjach art. 366 k.p.c,

3/ art. 80 k.p.a. - polegające na nader swobodnej ocenie dowodów, nie przystającej do istoty sprawy i nie oparciu się na całokształcie materiału dowodowego, w tym na w/w aktach sprawy cywilnej , co pozwoliłoby na wyjaśnienie - kto ostatecznie był ujawniony w dokumentach ewidencji gruntów działki [...] jako władający samoistnie, co czyni, że można przypisać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, iż nie rozpoznał i nie rozważył istoty sprawy w całości,

4/ art. 109 p.p.s.a. - polegające na bezzasadnej odmowie odroczenia rozprawy, pomimo, że absencja pełnomocnika skarżącej, była spowodowana nadzwyczajnym wydarzeniem, wywołanym zakaźną chorobą /COVID-19/ i pobytem w związku z tym w dwóch szpitalach, poczynając od dnia 28 grudnia 2021 r. do dnia 28 stycznia 2022 r. i zwolnieniami lekarskimi ze szpitali, a następnie (po szpitalach) do dnia 1 kwietnia 2022 r., co dokumentują zaświadczenia lekarskie, dowodzące, że w dacie 16 lutego 2022 r. istniała obiektywna niemożliwość działania na rzecz strony skarżącej, co zaiste doprowadziło do ograniczenia jej prawa do obrony /reprezentacji w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym!, w tym prawa do składania wniosków dowodowych / art. 106 § 3 p.p.s.a./, co zostało wykluczone a limine przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, które zaiste miało na celu ochronę przed COVID-19, a któremu nota bene uległ pełnomocnik skarżącej w grudniu 2021 r. a więc przed terminem rozprawy;

II. nieważność postępowania t.j. art. 183 §2 pkt 5, a w szczególności:

- ze względu na pozbawienie strony skarżącej obrony swych praw, skutkiem bezzasadnej odmowy odroczenia rozprawy i prowadzenia jej na posiedzeniu niejawnym, pomimo wniosku pełnomocnika skarżącej i informacji o obłożnej chorobie pełnomocnika skarżącej, który - w okresie od dnia 28 grudnia 2021 r. do dnia 28 stycznia 2022 r. - przebywał w szpitalach, a następnie na zwolnieniach lekarskich do dnia 1 kwietnia 2022 r., a więc nie tylko w szpitalu w okresie od dnia 21 stycznia do dnia 28 stycznia 2022 r., co pełnomocnik dokumentuje przy niniejszej skardze kasacyjnej;

III. obrazę prawa materialnego tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a w szczególności:

1/ art. 8 ust. 3 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczypospolitą Polską podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. /Dz.U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318/ - poprzez nierespektowanie, tym razem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zasady nienaruszalności miejsca przeznaczonego, a następnie poświęconego przez Arcybiskupa Kościoła Metropolitalnego Warszawskiego dr A.K. 8 października 2017 r. - jako cmentarza grzebalnego, co pełnomocnik skarżącej dokumentuje przy niniejszym,

2/ art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych /Dz.U. z 2020 r. poz. 1947/ - poprzez nierespektowanie zasady, iż zarządzanie cmentarzem nie należy ani do Prezydenta [...] czy Skarbu Państwa reprezentowanego przez Nadleśnictwo [...], czy jakiekolwiek inne, a tym bardziej, gdy prawomocnie oddalono powództwo windykacyjne Skarbu Państwa o wydanie działki ew. [...] w dniu 3 października 2003 r., która została potajemnie podzielona na działki [...] i [...] na blisko 2 lata przed w/w wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. [...], bez wiedzy skarżącej i Sądu Okręgowego, z jednoczesnym wprowadzeniem - jako władającego Nadleśnictwa [...] - zamiast Nadleśnictwa [...], usuwając przy tym wpis jako władającej dotąd skarżącej, co dość jednoznacznie wskazuje, czemu miała służyć owa zmiana, może nie koniecznie "dobra".

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postepowania wg norm przepisanych.

Ponadto wnosiła również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc jednak z urzędu pod uwagę okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku zachodziły.

W analizowanej sprawie nie było sporne, że zarządzeniem Przewodniczącego I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2022 r. niniejsza sprawa została początkowo skierowana do rozpoznania na rozprawie - w trybie art. 15zzs 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) - o czym strony zostały powiadomione. Następnie jednak, z uwagi na sytuację epidemiczną, sprawa ta została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym - w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ww. specustawy covidowej - (vide: zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2022 r.).

Dodać jednak w tym miejscu trzeba, że pismem z dnia 10 lutego 2022 r. (data wpływu do Sądu – 16 lutego 2022 r.), pełnomocnik skarżącej wniósł o zdjęcie sprawy z wokandy i wyznaczenie nowego terminu rozprawy po lutym 2022 r. z uwagi na chorobę pełnomocnika skarżącej. Sąd Wojewódzki jednak wniosku tego nie uwzględnił.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że powyższe żądanie odroczenia terminu rozprawy zostało w tym przypadku umotywowane tym, iż z uwagi na niezdolność do pracy do dnia 25 lutego 2022 r., spowodowaną przebytą ciężką chorobą, udział w niej adwokata Jerzego Szaniawskiego jest niemożliwy. Tym niemniej, zdaniem Sądu, zgodnie z art. 109 p.p.s.a., rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecność. Obecność stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest też obowiązkowa, aczkolwiek jest ich uprawnieniem. Zgodnie natomiast z art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Odroczenie posiedzenia jawnego może nastąpić zatem wyjątkowo, wyłącznie w razie zaistnienia wskazanych przez ustawodawcę okoliczności.

W związku z tym, Sąd Wojewódzki podkreślił w tym miejscu, że z powodu wysokiej liczby zachorowań na Covid-19, co realnie zagrażało zdrowiu uczestników planowanej na dzień 21 lutego 2022 r. rozprawy, rozpoznanie niniejszej sprawy zostało skierowane na posiedzenie niejawne - w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (vide: zarządzenie z dnia 11 lutego 2022 r.).

Ponadto, niezależnie od tego, że sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, to z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego dotyczącego pełnomocnika skarżącej wynikało, że wprawdzie przebywał on w szpitalu w okresie od dnia 21 stycznia 2022 r. do dnia 28 stycznia 2022 r., ale dopiero w piśmie z dnia 10 lutego 2022 r. zdecydował się przesłać do Sądu powyższą informację (data wpływu do Sądu – 16 lutego 2022 r.). W ocenie więc Sądu Wojewódzkiego, obrona praw skarżącej była zaś możliwa chociażby poprzez przedstawienie stanowiska w sprawie w formie pisma procesowego bądź przez udzielenie substytucji innemu pełnomocnikowi do działania w imieniu skarżącej. Od momentu wniesienia skargi (2 lipca 2021 r.), ani pełnomocnik skarżącej, ani sama skarżąca nie przedłożyli natomiast w postępowaniu sądowym dodatkowych stanowisk czy pism procesowych (poza uzupełnieniem braków formalnych skargi). Poza tym – w ocenie Sądu - pełnomocnik skarżącej nie wykazał również, aby wskazanej przez niego przeszkody w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie można było przezwyciężyć. W konkluzji więc Sąd Wojewódzki uznał, że powyższy wniosek pełnomocnika skarżącej zmierzał w istocie rzeczy tylko do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania sądowego.

Z tym stanowiskiem nie zgadzała się natomiast strona skarżąca, która w skardze kasacyjnej (do której dołączono stosowną dokumentację medyczną) zwracała przede wszystkim uwagę na fakt pozbawienia jej w tym przypadku przez Sąd Wojewódzki prawa do obrony. Pomimo bowiem wniosku skarżącej o zdjęcie sprawy z wokandy

(i wyznaczenie rozprawy po lutym 2022 r.) z uwagi na obłożną chorobę jej pełnomocnika, który w okresie od dnia 28 grudnia 2021 r. do dnia 28 stycznia 2022 r. przebywał w szpitalach, a następnie do dnia 1 kwietnia 2022 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego, Sąd I instancji rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Powyższe stanowisko skarżącej, w ocenie składu orzekającego, było zasadne, gdyż zaskarżony wyrok został istotnie wydany w warunkach nieważności postępowania sądowego.

Wprawdzie niewątpliwie sąd administracyjny nie jest związany wnioskiem strony o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dany dzień i w związku z tym ma prawo dokonać oceny tego wniosku pod kątem spełniania przez niego przesłanek z art. 109 p.p.s.a., niemniej jednak to nie okoliczność braku uwzględnienia przez Sąd Wojewódzki wniosku o odroczenie rozprawy stanowiła w niniejszej sprawie o stwierdzonej wyżej nieważności postępowania. W analizowanym przypadku istotne było bowiem to, że zaskarżony wyrok ostatecznie został wydany nie na rozprawie a na posiedzeniu niejawnym. Zostało ono zaś wyznaczone na podstawie zarządzenia Przewodniczącego I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego

2022 r. a z jego treści wynikało, iż zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Zgodnie natomiast z tym przepisem, jeżeli przewodniczący uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku ani w siedzibie sądu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli nie sprzeciwiają się temu strony lub uczestnik postępowania. Z treści zatem w/w przepisu wynika, iż przewodniczący ma prawo wydać zarządzenie o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, ale tylko w przypadku, gdy takiej procedurze nie sprzeciwiają się strony lub uczestnik postępowania.

Odnosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, należy więc zauważyć, że powyższe zarządzenie Przewodniczącego I Wydziału z dnia 11 lutego 2022 r. nie zostało w ogóle doręczone żadnej ze stron niniejszego postępowania a więc – co do zasady – strony te nie miały nawet możliwości na ewentualne zgłoszenie sprzeciwu co do rozpoznania ich sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Ponadto, skoro w dniu 16 lutego 2022 r. wpłynęło do Sądu I instancji pismo strony skarżącej, w którym wnosiła ona o "zdjęcie sprawy z wokandy" wyznaczonej do rozpoznania na rozprawie w dniu 21 lutego 2022 r. (w oparciu o pierwsze z zarządzeń Przewodniczącego I Wydziału, to jest zarządzenie z dnia 18 stycznia 2022 r.) i skarżąca wskazywała jednocześnie, że wnosi o wyznaczenie kolejnej "rozprawy" i to "po lutym 2022 r.", to tego rodzaju pismo ewidentnie świadczyło o tym, że Parafia [...] w [...] domagała się rozpoznania sprawy, zainicjowanej wniesioną przez nią skargą na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 maja 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia 15 marca 2021 r. nr [...] o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie dzielnicy [...], na rozprawie a nie na posiedzeniu niejawnym.

W związku z tym, w takich warunkach rozpoznanie przez Sąd Wojewódzki przedmiotowej skargi na posiedzeniu niejawnym stanowiło o istotnym naruszeniu przepisu art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, bo prowadziło ono do pozbawienia strony możności obrony swoich praw (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).

To ostatnie pojęcie nie zostało wprawdzie zdefiniowane w ustawie, ale powszechnie przyjmuje się, że ów zwrot normatywny należy rozumieć jako pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu lub w istotnej jego części na skutek wad procesowych sądu lub strony przeciwnej (vide: Bogusław Dauter, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. 6 Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r. str. 848 i nast. ).

Powyższe, niezależnie od zarzutów i wniosków zawartych w skardze kasacyjnej, obligowało zatem skład orzekający do uchylenia z urzędu zaskarżonego wyroku celem ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie tym razem w warunkach zapewniających ważność postępowania. W tej więc sytuacji odniesienie się przez skład orzekający do zarzutów skargi kasacyjnej nie było możliwe.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 207 pkt 2 p.p.s.a. mając na uwadze okoliczność, że uchylenie wyroku Sądu I instancji nastąpiło ze względu na nieważność postępowania sądowego a nie merytoryczną wadliwość wyroku oddalającego skargę.