Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 726/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 420/19 w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2018 r. nr 1709/18 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 420/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej P. C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", dla m.st. Warszawy z dnia 20 lipca 2018 r., nr IIOT/378/2018, nakazującą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202), zwanej dalej "P.b.", skarżącej wykonanie robót budowlanych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Warszawie polegających na odtworzeniu pierwotnej konstrukcji pionu kominowego wentylacji grawitacyjnej.

Sąd I instancji uznał za prawidłowo ustalony przez organy obu instancji stan faktyczny zaistniały w sprawie, a mianowicie, że ww. lokalu mieszkalnym doszło do przebudowy, która wymagała pozwolenia na budowę. Wykonanie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę wymagało wdrożenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 P.b. Celem tego postępowania jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy potwierdził zmianę przez inwestora przebiegu kanałów wentylacji grawitacyjnej. Z oceny technicznej z października 2017 r., wynika m.in., że dokonano zmiany przebiegu dwóch istniejących kanałów wentylacji grawitacyjnej. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego kontrola przewodów kominowych, (w tym badań sondą wideo), wykazała, że kanały wentylacji grawitacyjnej przynależne i obsługujące lokale nr [...] (II piętro) oraz nr [...] (IV piętro) są niedrożne. Jest to skutkiem zmiany trasy ich przebiegu oraz zmiany średnicy (inwestor wykonał pętlę z rur o średnicy wewnętrznej ø 100 mm (str. 12). W ocenie technicznej wskazano, że rozbiórka części pionu kanałów wentylacji grawitacyjnej (które są konstrukcją samonośną) spowodowała, że część pionu biegnącego powyżej rozebranej części wisi w powietrzu, zaś rozbiórka nadbetonu części płyty stropowej osłabiła statykę konstrukcji płyty. Pętla o dwóch odcinkach poziomych i jednym pionowym stanowi na odcinku łącznym wynoszącym ok. 420 cm przewężenie istniejącego pionu wentylacji grawitacyjnej. Przewężenie i brak pionu powoduje brak drożności kanałów wentylacji grawitacyjnej przynależnych do lokali nr [...] i nr [...] (str. 13 oceny).

Sąd wskazał, że WINB prawidłowo ocenił, iż ustalenia te potwierdza także protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych z 14 listopada 2016 r. Taki stan jest niewątpliwie niezgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym budynku przy ul. [...] w Warszawie, czego wyrazem był sprzeciw Prezydenta m.st. Warszawy oraz z warunkami technicznymi wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w oparciu o które sporządzono powyższą ocenę techniczną. Wprawdzie we wnioskach końcowych rzeczoznawca wskazał, że rozbiórka ścianek działowych nie ma wpływu na bezpieczeństwo konstrukcji i użytkowania, jednakże stwierdził, że zmiany w konstrukcji budynku oraz parametrów i przebiegu trasy pionów kanałów wentylacji grawitacyjnej spowodowały powstanie zjawisk negatywnych polegających na: a) zagrożeniu zdrowia i życia ludzi; b) zagrożeniu bezpieczeństwa użytkowania; c) bezpieczeństwa konstrukcji. Zalecenia wynikające z oceny technicznej są jednoznaczne – należy odtworzyć konstrukcję pierwotną pionu kominowego wentylacji grawitacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia art. 10 K.p.a. Sąd wskazał, że naruszenie ww. przepisu oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Przy czym na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (por. wyroki NSA z 11 stycznia 2013 r., II GSK 1142/11, z 18 grudnia 2012 r., II OSK 1490/11). W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, aby organ II instancji uniemożliwił jej dokonanie konkretnej czynności procesowej, zaś organ I instancji informował skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia (zawiadomienie z dnia 16 maja 2018 r. o kontynuacji postępowania). Pełnomocnik skarżącej został poinformowany przez organ odwoławczy o uzupełniającym postępowaniu wyjaśniającym w trybie art. 136 K.p.a., w następstwie czego brał udział w oględzinach lokalu w dniu 15 listopada 2018 r. Wprawdzie "Ocena techniczna prawidłowości robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie", opracowana przez mgra inż. arch. T. P. i mgra inż. arch. T. P., została doręczona pełnomocnikowi skarżącej po wydaniu decyzji przez WINB, jednakże – co istotne w sprawie – stanowiła ona podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji, a z materiałem dowodowym zgromadzonym przed tym organem skarżąca miała możliwość zapoznania się i wypowiedzenia, o czym świadczy wyżej wskazane zawiadomienie z 16 maja 2018 r.

Reasumując Sąd uznał, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia postanowień spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej uznał ustalenia organów za prawidłowe w szczególności w zakresie, iż w lokalu wykonano inny zakres robót, niż został faktycznie wykonany w szczególności poprzez przyjęcie, iż w lokalu dokonano zmiany przebiegu pionu wentylacji grawitacyjnej w sytuacji, gdy zmianie uległ przebieg instalacji kanalizacyjnej, ponadto oparcie rozstrzygnięcia na ocenie technicznej sporządzonej przez mgra inż. arch. T. P. z dnia 16 października 2017 r., który sporządzając opinię nie dokonał własnych ustaleń co do zakresu robót w lokalu, którego postępowanie dotyczy, oraz nieuwzględnienie oceny stanu technicznego lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w Warszawie sporządzonej przez mgra inż. R. G.;

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 [p.p.s.a.] przez brak odniesienia do wszystkich zarzutów skargi w szczególności zarzutu naruszenia – art. 7 i art. 77 [K.p.a.] przez dowolne przeprowadzenie postępowania dowodowego i ocenę materiału dowodowego prowadzące do przyjęcia, iż w lokalu wykonano inny zakres robót, niż został faktycznie wykonany w szczególności poprzez przyjęcie, iż w lokalu dokonano zmiany przebiegu pionu wentylacji grawitacyjnej w sytuacji, gdy zmianie uległ przebieg instalacji kanalizacyjnej, ponadto oparcie rozstrzygnięcia na ww. ocenie technicznej sporządzonej przez mgra inż. arch. T. P., który sporządzając opinię nie dokonał własnych ustaleń co do zakresu robót w lokalu, którego postępowanie dotyczy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego, ponieważ za ich pomocą nie podważono dokonanych w sprawie ustaleń stanu faktycznego w zakresie przebudowy lokalu mieszkalnego, co doprowadziło do nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji grawitacyjnej (brak drożności).

Przede wszystkim w skardze kasacyjnej nie wykazano aby w sprawie istniały dowody, które pozwalałyby na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie nieprawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy. Jeżeli, po pierwsze, ustalono, że kanał wentylacji grawitacyjnej nie działa prawidłowo; po drugie, w przedmiotowym lokalu mieszkalnym dokonano przebudowy; po trzecie, wskazano w jaki dokładnie sposób przebudowa miała wpływ na przebieg kanału wentylacyjnego – to brak przedstawienia przez skarżącą dowodów, które wskazywałyby na inny stan faktyczny niż ustalono, czyni argumentację skargi kasacyjnej gołosłowną, a tym samym jej zarzuty pozbawione są usprawiedliwionych podstaw. Dla tej oceny nie ma znaczenia, że opinia techniczna sporządzona przez mgra inż. arch. T. P. nie opierała się na własnych ustaleniach. Istotne jest bowiem to czy opinia ta opiera się na prawidłowych ustaleniach, a tego w skardze kasacyjnej nie podważono. Na przykład nie przedstawiono kontropinii, która udowodniałaby innych przebieg kanału wentylacyjnego. Ponadto należy wskazać, że organ odwoławczy oparł się na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (co odpowiada zasadom postępowania wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a.), tj. nie tylko na ww. opinii technicznej, lecz także – innych opiniach, w tym sporządzonej przez mgra inż. R. G.. To w oparciu o te wszystkie dowody organ stwierdził, że w lokalu nr [...] wykonano roboty budowlane polegające na: rozbiórce ścianek działowych pomiędzy wc, a przedpokojem i pokojem, likwidacji wyodrębnionego wc, likwidacji ścianki działowej pomiędzy kuchnią, a przedpokojem, zamurowaniu otworu drzwiowego z przedpokoju do łazienki, wykuciu otworu drzwiowego w ścianie działowej pomiędzy pokojem, a łazienką, likwidacji podejścia wodociągowego i kanalizacyjnego do zlikwidowanego wc. Ponadto wykonano roboty w zakresie instalacji gazowej – w zakresie licznika gazowego, instalacji wodociągowej w łazience oraz instalacji kanalizacyjnej. Co też symptomatyczne w kontrze do stanowiska zawartego w skardze kasacyjnej, dokonano kontroli przewodów kominowych sondą wideo. Ujawniono, że kanały wentylacji grawitacyjnej przynależne i obsługujące lokale nr [...] (II piętro) oraz nr [...] (IV piętro) są niedrożne, ponieważ w ramach przebudowy tych kanałów wykonano pętlę o dwóch odcinkach poziomych i jednym pionowym, a w tych warunkach już chociażby z wiedzy powszechnie znanej wynika, że taka konstrukcja kanału wentylacyjnego nie mogła prawidłowo działać skoro część kanału wentylacyjnego grawitacyjnego w dwóch odcinkach biegła praktycznie poziomo, a nie pionowo. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Ponadto brak jest podstaw do stwierdzenia, że Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi "zwykłej", a w szczególności zarzutu naruszenia – art. 7 i art. 77 [K.p.a.]. Sąd I instancji posłużył się bowiem ogólną formułą, która pozwala na stwierdzenie, że swoją oceną objął wszystkie zarzuty skargi, w tym dotyczący naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. Zasadniczo Sąd I instancji ma rację, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Tego rodzaju ocena Sądu związana była niewątpliwie z treścią art. 7 i art. 77 K.p.a., w których została wyrażona "zasada prawdy obiektywnej". Zgodnie z tymi przepisami organ administracyjny obowiązany jest bowiem podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Poza tym sformułowanie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga wykazania, że wskazywane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała aby w sprawie zaistniała jakakolwiek wada prawa procesowego, nie wspominając o naruszeniu prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w sprawie dokładnie wykazano z jakich względów uznano, że wentylacja grawitacyjna nie działa prawidłowo, o czym wyżej była mowa, i oceny tej w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 [p.p.s.a.] nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.