Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 187/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Asesor sądowy Jakub Polanowski (sprawozdawca) Protokolant specjalista Marta Wawrzecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 12 stycznia 2024 r. nr 0601-IEW.4261.30.2023.7 w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 12 stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor, organ odwoławczy, organ), po rozpatrzeniu odwołania M. J. (dalej: skarżący, strona, podatnik), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: O.p.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie (dalej: Naczelnik, organ I instancji, organ podatkowy) z 1 września 2023 r., nr 0611-SEW.4261.69.2023.6, o odmowie rozłożenia skarżącemu na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych (PPL) za 2022 r. w kwocie 43.190 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 879 zł, w ramach pomocy de minimis.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor wyjaśnił, że wnioskiem z 15 czerwca 2023 r. podatnik zwrócił się o rozłożenie na 25 rat zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych (PPL) za 2022 r. w kwocie 43.190 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 879 zł, w ramach pomocy de minimis. Na poczet zaległości 27 lipca 2023 r. dokonał wpłaty w wysokości 10.000 zł. Pismem doprecyzował swój wniosek w ten sposób, że wniósł o rozłożenie pozostałej do spłaty kwoty na raty 2.500 zł miesięcznie. Wniosek uzasadnił znacznym pogorszeniem się koniunktury gospodarczej bez winy podatnika – z uwagi na pandemię COVID-19, a następnie wojnę na Ukrainie. Wskazał na coraz mniejsze zamówienia, co wynika ze znacznego spowolnienia gospodarczego w sektorze, w którym funkcjonuje. Wyjaśnił, że jest podwykonawcą świadczącym usługi obróbki materiałowej w zakresie produkcji maszyn i urządzeń głównie na potrzeby przemysłu rolno-spożywczego oraz przetwórczego. W sektorach tych doszło do znacznego ograniczenia popytu na jego usługi, wskutek z zaniku eksportu na wschód (głównymi odbiorcami kontrahentów były [...]), braku unijnych środków pomocowych, co wynika z wstrzymania wypłat dla Polski w ramach Krajowego Planu Odbudowy (dalej: KPO) oraz braku nowych dotacji dla przemysłu rolnego.

Naczelnik przeprowadził postępowanie, w toku którego zgromadził i przeanalizował dokumenty, dotyczące sytuacji życiowo-materialnej strony, w wyniku czego stwierdził, że nie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku strony o rozłożenie zaległości podatkowej na raty wraz z odsetkami za zwłokę, o czym orzekł opisaną decyzją z 1 września 2023 r.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie:

- art. 67a § 1 pkt 2 O.p. poprzez odmowę rozłożenia na raty zaległości podatkowej, mimo że podatnik znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie dokonać spłaty zaległości podatkowej jednorazowo;

- art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz należytego załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności przez niekompletne zebranie materiału dowodowego, to jest: oparcie decyzji na niekompletnym materiale dowodowym; pomylenie wysokości udziałów kapitałowych przysługujących wspólnikom U. Sp. j. w P. (dalej: spółka U. ); przyjęcie, że skarżący nie zapłacił żadnej zaliczki w ciągu roku, podczas gdy 31 lipca 2023 r. zapłacił 10.000 zł, a 20 września 2023 r. – 2.500 zł; przyjęcie, że opłaty leasingowe i kredyty stanowią zobowiązania prywatnoprawne, choć skarżący przedstawił opłaty leasingowe i kredyty będące zobowiązaniami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą; przyjęcie, że skarżący nawiązał w 2023 r. kontrakty w Polsce na kwotę 7.791.350 zł oraz na kwotę 18.055.467,50 zł w krajach Unii Europejskiej, w sytuacji gdy ze względu na sytuację gospodarczą w kraju ograniczył od początku 2023 r. zatrudnienie o 6 osób z produkcji, co stanowi 27% całej załogi (33% z produkcji).

Ponadto podatnik zarzucił organowi I instancji dokonanie błędnej interpretacji zebranego w sprawie, niekompletnego materiału dowodowego, w wyniku czego błędnie przyjęto, że: strona dysponuje udziałem kapitałowym równym 75% w spółce U., podczas gdy jest to udział 50%; strona nie udowodniła, że spadek obrotów w spółce U. nastąpił wskutek niezależnych od niej czynników; sytuacja materialna strony jest dobra, a przedstawione dochody zapewniają zaspokojenie wszystkich koniecznych potrzeb życiowych strony. W konsekwencji tych uchybień organ I Instancji bezpodstawnie nie znalazł pozytywnych przesłanek do rozłożenia stronie na raty zaległości podatkowej w kwocie 43.190 zł z należnymi odsetkami. Oznacza to – zdaniem strony – że organ I Instancji pominął interes strony i interes publiczny, który nakazuje wspomóc podatnika, aby utrzymać w istnieniu jego przedsiębiorstwo, które daje zatrudnienie obecnie 16 osobom.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor podzielił w całości stanowisko w niej wyrażone. W pierwszej kolejności organ stwierdził, że ulga w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej stanowiłaby dla strony pomoc publiczną, skarżący spełnia wymogi do jej zastosowania (wymogi pomocy de minimis) oraz że pomoc ta jest dopuszczalna.

Następnie organ rozważał, czy w sprawie występują wymienione w art. 67a § 1 pkt 2 O.p. przesłanki rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej. Organ wskazał, że w tym zakresie należy uwzględnić nie tylko okoliczności powstania zaległości, ale przede wszystkim aktualną w dacie orzekania sytuację podatnika, w tym jego sytuację rodzinną, zdrowotną i ekonomiczną. Rozważając spełnienie tych warunków organ oparł się na informacjach posiadanych przez organy oraz dokumentach przedstawionych przez skarżącego, w tym na: wniosku z 15 czerwca 2023 r. (k. 3-5 akt adm.), oświadczeniu podatnika w sprawie aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej z 12 czerwca 2023 r. (k. 6-8 akt adm.), oświadczeniu o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (ORD-HZ) z 12 czerwca 2023 r. (k. 12-13 akt adm.). Dyrektor przedstawił w decyzji obszerną analizę sytuacji finansowej, materialnej i rodzinnej skarżącego.

Dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego pod kątem przesłanki ważnego interesu podatnika, mając na uwadze m.in. wysokość uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków, Dyrektor nie uznał sytuacji skarżącego za trudną. Organ odwoławczy stwierdził, że ponoszone przez stronę wydatki w pełni znajdują pokrycie w uzyskiwanym dochodzie. W budżecie rodziny pozostaje wolna kwota umożliwiająca zapłatę dużej części posiadanej zaległości podatkowej. Jednocześnie strona ma majątek ruchomy oraz majątek nieruchomy o znacznej wartości. Strona zamieszkuje z żoną w domu jednorodzinnym, którego jest właścicielem. W związku z tym organ uznał, że rodzina podatnika ma zaspokojone podstawowe potrzeby egzystencjalne i mieszkaniowe.

Zdaniem organu, skarżący nie wykazał, że ciążąca na nim zaległość podatkowa powstała w związku ze zdarzeniami niezależnymi od sposobu jego postępowania, bądź spowodowanymi działaniami czynników, na które nie miał on wpływu. Zaległość ta jest bowiem skutkiem nieuiszczenia w ustawowym terminie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. Dyrektor ocenił, że w sprawie nie występują okoliczności nadzwyczajne lub niespodziewane zdarzenia losowe, z których wynikałby brak możliwości uregulowania zaległości podatkowej. Natomiast brak możliwości zapłaty całej należnej kwoty jednorazowo nie może stanowić jedynego argumentu dla zastosowania ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Tym samym nie można stwierdzić wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika.

Organ rozważał także, czy w sprawie zaistniała przesłanka interesu publicznego. Dokonując tej oceny, wziął pod uwagę także konstytucyjną zasadę równości i powszechności opodatkowania, zgodnie z którą udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej nie leży w interesie publicznym. Zadaniem organów podatkowych jest stać na straży przestrzegania przepisów prawa podatkowego i pobierania należnych budżetowi wpływów z tytułu podatków będących źródłem finansowania szerokiego zakresu potrzeb społecznych. Wszelkie zwolnienia i ulgi stanowiące odstępstwo od realizacji obowiązku zapłaty danin publicznych, winny być odzwierciedleniem wyjątkowego położenia podatnika i nie mogą prowadzić do uprzywilejowania go, kosztem innych podatników znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej. Wskazał organ też, że przy ocenie występowania przesłanki interesu publicznego należy również uwzględnić wartości jak dobro rodziny, gwarantowanie zabezpieczenia społecznego i ustalić, czy realne jest wystąpienie ryzyka zagrożenia egzystencji podatnika i jego rodziny, która wymagałaby interwencji państwa i uruchomienia wydatków z budżetu związanych z pomocą społeczną oraz naruszenie wartości i zasad gwarantowanych konstytucyjnie, na przykład prawo do ochrony zdrowia. Zdaniem organu odwoławczego, odmowa rozłożenia na raty przedmiotowych zaległości nie zagrozi egzystencji rodziny strony, która ma zapewnione zarówno dochody, a także potrzeby mieszkaniowe. Skarżący nie uzyskuje także wsparcia pochodzącego z opieki społecznej czy innych instytucji. Podkreślił Dyrektor, że w toku prowadzonego postępowania skarżący nie wskazywał na jakiekolwiek problemy ze zdrowiem swoim lub żony. Organ nie stwierdził więc spełnienia w sprawie przesłanka interesu publicznego.

Mając powyższe na uwadze, Dyrektor podkreślił, że wobec niespełnienia w sprawie którejkolwiek z przesłanek z art. 67a § 1 pkt 2 O.p. – to jest ważnego interes podatnika ani interesu publicznego, nie dopatrzył się podstaw do orzeczenia o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego strona zarzuciła, że choć jej sytuacja finansowa jest trudna i nie jest ona w stanie dokonać spłaty zaległości podatkowej jednorazowo – to organ z naruszeniem:

- art. 67a § 1 pkt 2 O.p. arbitralnie uznał, że w sprawie nie występuje ważny interes podatnika, ani interes publiczny przemawiający za koniecznością rozłożenia na raty zaległości podatkowej;

- art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 O.p zaniechał podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i należytego załatwienia sprawy, w tym zebrał niekompletny materiał dowodowy, wskutek czego arbitralnie uznał, że w sprawie nie występuje ważny interes podatnika ani interes publiczny przemawiający za koniecznością rozłożenia na raty zaległości podatkowej;

- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymał w mocy wadliwą decyzję organu I instancji.

Strona zarzuciła również organowi, że dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego (niekompletnego), w wyniku czego błędnie przyjął, iż sytuacja materialna strony jest dobra, a przedstawione dochody zapewniają zaspokojenie wszystkich koniecznych potrzeb życiowych i w związku z tym wadliwie odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowej.

Strona podniosła, że organ odmówił rozłożenia na raty zaległości w sytuacji, gdy obroty spółki U. na przestrzeni 3 ostatnich lat wyraźnie zmalały i jest to spowodowane brakiem zamówień, co wynika z tego, że rynki wschodnie są zamknięte od 24 lutego 2022 r. z powodu wojny na Ukrainie, "rynek krajowy nie istnieje", gdyż rządowi RP – z uwagi na problemy z "praworządnością" nie udało się uzyskać środków z KPO oraz brak jest dotacji dla przemysłu przetwórstwa rolno-spożywczego, co spowodowało, że potencjalni klienci spółki U. (także współpracujący z nią od lat) nie mają środków na zakup maszyn.

Skarżący wskazał, że nie ma żadnego wpływu na działania Rosji ani na nierozważną politykę gospodarczą polskiego rządu, który umyślnie rujnował przedsiębiorców, podejmując działania w ramach programów gospodarczych "POLSKI ŁAD" oraz "POLSKI ŁAD 2.0".

W oparciu o te zarzuty i podniesioną argumentację skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W rozpoznawanej sprawie jest niekwestionowane, że ulga, o której przyznanie skarżący wnosił, to jest rozłożenie na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych (PPL) za 2022 r. w kwocie 43.190 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 879 zł, jest pomocą publiczną, skarżący spełnia wymogi do jej zastosowania (wymogi pomocy de minimis), a pomoc ta jest dopuszczalna. Przedmiotem sporu jest natomiast zasadność odmowy uwzględnienia przez organy obu instancji tego wniosku skarżącego z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 2 O.p.

Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek.

Omawiany przepis określa dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową, to jest "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Do zastosowania ulgi wystarczy spełnienie tylko jednej z nich. Jednak decyzje w przedmiocie ulg w spłacie zaległości, jako decyzje uznaniowe, podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi, a nadto ocenie, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie rozłożenia na raty zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z 16 lipca 2013 r., II FSK 2148/11).

Dlatego też przyjmuje się, że postępowanie dotyczące udzielenia opisanej ulgi podatkowej przebiega niejako w dwóch fazach. W pierwszej z nich organ powinien ocenić, czy w danej sprawie zaszła choćby jedna z dwóch wskazanych przesłanek przyznania tej ulgi. W razie stwierdzenia, że żadna z nich nie zaszła, powinien odmówić rozłożenia na raty zaległości podatkowych. W tym zakresie, to jest co do ustalenia materialnoprawnej przesłanki zastosowania ulgi, decyzja ma charakter związany. Postępowanie wchodzi w drugi etap dopiero wtedy, gdy organ uzna istnienie choćby jednej z opisanych przesłanek. Stwierdzenie tego nie oznacza jednak, że organ jest zobowiązany do rozłożenia na raty zaległości. W takim przypadku organ "może", lecz "nie musi" orzec o zastosowaniu tej ulgi (zob. A. Gomułowicz, Ważny interes podatnika – jako przesłanka ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych (art. 67a § 1 O.p.), [w:] A. Choduń, A. Gomułowicz, A. Skoczylas, Klauzule generalne i zwroty niedookreślone w prawie podatkowym i administracyjnym. Wybrane zagadnienia teoretyczne i orzecznicze, Warszawa 2013, s. 102).

Wobec tego, że brak jest ustawowych definicji wyżej wymienionych przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" ich rozumienia należy poszukiwać w orzecznictwie sądowym. Odczytując znaczenie pierwszej z tych przesłanek należy pamiętać, że jej ziszczenie się wymaga wykazania konkretnych, wyjątkowych okoliczności, które są niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika, a zarazem uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu tej przesłanki nie rozstrzygają subiektywne przekonania podatnika, lecz kryteria zobiektywizowane, odczytywane zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie oznacza to, że niejako automatycznie każda trudna sytuacja materialna strony obliguje organ do stwierdzenia istnienia tej przesłanki. Ważny interes podatnika musi cechować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika (zob. wyrok NSA z 7 października 2010 r., II GSK 1000/09).

Natomiast istnienia przesłanki interesu publicznego nie można wiązać tylko z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, uzależniać jej spełnienie od nadzwyczajności powstania zaległości podatkowej ani też przeciwstawiać jej przesłance ważnego interesu podatnika. Nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" zobowiązuje organ do podjęcia decyzji respektującej wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Rozstrzygnięcie, czy w określonym stanie faktycznym zachodzi ta przesłanka, wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, a drugą wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Dlatego organ rozpoznając sprawę jest obowiązany ustalić co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego – dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Niekiedy sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej, w szczególności gdy brak jest możliwości wyegzekwowania od podatnika podatku w pełnej wysokości, a jego sytuacja ekonomiczna wyklucza możliwość radykalnej poprawy kondycji finansowej w okresie dającym się przewidzieć. Dlatego rozważając która z obu tych wartości winna zadecydować o kierunku podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, organ uwzględnić powinien również inne dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa, w tym sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa. Pojęcia interesu publicznego nie można ograniczać do konieczności respektowania zasad równości i powszechności opodatkowania (zob. wyroki NSA z: 27 lutego 2013 r., II FSK 1351/11 oraz 5 marca 2024 r., III FSK 4885/21).

Trzeba mieć również na względzie, że ulga podatkowa wymieniona w art. 67a § 1 pkt 2 O.p. nie stanowi przywileju samego w sobie. Natomiast jest formą pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób od niego zależnych. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia.

W ocenie Sądu, organ rozpoznając wniosek skarżącego o rozłożenie na raty zaległości podatkowej dokonał prawidłowej oceny przesłanek wymienionych w powołanym przepisie i zasadnie stwierdził, że wobec braku ich wystąpienia w sprawie, należało odmówić skarżącemu rozłożenie na raty zaległości podatkowych objętych wnioskiem.

Analizując sytuację życiowo-materialną skarżącego w kontekście przesłanek udzielenia ulgi organ zasadnie wskazał, że strona prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą F. . Jednocześnie jest udziałowcem w spółce U., w której posiada 50% udziałów oraz w V. Sp. komandytowej, w której posiada 5% udziałów. Jak wynika ze złożonych zeznań podatkowych za lata 2020-2022, uzyskane przez stronę w 2022 r. przychody (4.995.947,53 zł) są znacznie mniejsze niż w 2021 r. (7.883.611,46 zł plus 1.912,52 zł), natomiast przewyższają przychody uzyskane w 2020 r. (4.660.016,99 zł). Organ przedstawił informacje wynikające z zestawienia VAT-7 oraz zestawienie przychodów, kosztów i dochodów w spółkach, których udziałowcem jest skarżący. Wskazał też organ, że: skarżący nie posiada zobowiązań i zaległości względem innych instytucji; na łączny miesięczny dochód netto jego rodziny składają się: dochody strony z tytułu udziałów w spółce U. – około 12.000 zł oraz dochody żony H. J. z prowadzonej działalności gospodarczej i emerytury w łącznej kwocie 14.400 zł; średniomiesięczny dochód w gospodarstwie domowym wynosi: 26.400 zł; łączne miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą: energia elektryczna 750 zł, gaz 600 zł, woda i kanalizacja 100 zł, wywóz nieczystości 20 zł, ubezpieczenie 50 zł, wydatki na lekarstwa i leczenie 300 zł, wydatki na wyżywienie 3.000 zł; stałe miesięczne wydatki gospodarstwa domowego wynoszą około 4.820 zł; skarżący właścicielem samochodu zabytkowego marki A. , nr rej. [...], rok produkcji 1969 – o szacunkowej wartości 900.000 zł, na którym ciąży zastaw prokuratorski i zakaz zbywania; skarżący jest właścicielem dwóch nieruchomości położonych w [...], o pow. 0,2267 ha, o szacunkowej wartości 1.300.000 zł (współwłasność małżeńska) oraz w [...], o pow. 1,7000 ha, o szacunkowej wartości 300.000 zł (udział 25% w prawie wieczystego użytkowania); skarżący nie posiada oszczędności w gotówce i na rachunkach bankowych, a jego majątek nie jest obciążony hipoteką ani zastawem skarbowym; odnośnie sytuacji zdrowotnej skarżący nie wskazał na jakiekolwiek dolegliwości i choroby, oświadczył, że w gospodarstwie domowym miesięcznie ponoszone są wydatki na lekarstwa i leczenie w wysokości 300 zł.

Organ słusznie również zwrócił uwagę w zaskarżonej decyzji na znajdujące oparcie w aktach sprawy informacje dotyczące spółki U., z których wynika, że: jej przychód w latach 2020-2022 wynosił odpowiednio: 9.115.909,04 zł, 15.767.222,82 zł i 9.991.895,00 zł, a dochód: 1.203.710,41 zł, 881.729,60 zł, 512.758,71 zł; zatrudnia kilkunastu pracowników etatowych; posiada stałych dostawców - V. , S. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o.; kredyty według stanu na 24 czerwca 2023 r. obejmują kredyt pomostowy (saldo: - 2.117.241,15 zł), kredyt inwestycyjny (saldo: - 6.079.400,00 zł), kredyt obrotowy odnawialny (saldo: - 999.900,00 zł); spółce przysługują wierzytelności od: B. – kwota należności 413.899,18 zł, dług zabezpieczony wpisem przymusowym na hipotekach prywatnych (za maszyny i urządzenia do przetwarzania owoców i warzyw) oraz A. Sp. z o.o. – kwota należności 3.706.250,86 zł, przy czym 10% potrącane z układu, 3.335.625,74 zł rozłożone na 60 rat po 55.593,76 zł miesięcznie – dług zabezpieczony postępowaniem układowym (za maszyny i urządzenia do przetwarzania owoców i warzyw); majątek nieruchomy spółki według złożonego oświadczenia obejmuje działkę nr ewid. [...], o pow. 1,1582 ha, zabudowaną budynkami o funkcji produkcyjno-magazynowej, o szacunkowej wartości 16.264.000 zł, obciążoną hipoteką na rzecz B. ; majątek ruchomy spółki według złożonego oświadczenia obejmuje samochód osobowy marki M. (rata leasingowa 5.534,40 zł brutto/miesięcznie do 26 kwietnia 2025 r.), samochód osobowo-dostawczy C. nr rej. [...], spawarkę laserową ręczną marki F. (rata leasingowa 575 euro + 600 zł do 15 stycznia 2025 r.), inne maszyny i urządzenia produkcyjne o wartości szacunkowej 500.000 zł; spółka planuje rozwijać działalność w zakresie produkcji żywności liofilizowanej.

Zdaniem Sądu, mając powyższe na uwadze celnie organ stwierdził, że przedstawiona sytuacja strony świadczy o tym, że nie została spełniona przesłanka "ważnego interesu podatnika", a przedstawionej sytuacji strony nie można uznać za trudną. Skoro miesięczny budżet rodziny wynosi 26.400 zł, a wydatki na utrzymanie rodziny – 4.820 zł, to wydatki te znajdują pokrycie w uzyskiwanym dochodzie. Ponadto w budżecie rodziny pozostaje wolna kwota umożliwiająca zapłatę dużej części przedmiotowej zaległości podatkowej. Jednocześnie strona posiada majątek ruchomy i nieruchomy o łącznej szacunkowej wartości 2.500.000 zł. Poza tym, znaczenie w tej kwestii ma to, że skarżący zamieszkuje wraz z żoną w domu jednorodzinnym, którego jest właścicielem, co znaczy, że strona i jej rodzina mają zaspokojone podstawowe potrzeby egzystencjalne i mieszkaniowe. Istotne jest w tym zakresie również, że w sprawie nie występują okoliczności nadzwyczajne (np. powódź, pożar, kradzież lub inne zdarzenia uznawane za wyjątkowe). Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby w rodzinie miały miejsce niespodziewane zdarzenia losowe ani, aby brak możliwości uregulowania zaległości podatkowej wynikał z okoliczności nadzwyczajnych, np. choroby. Wreszcie zasadnie ocenił organ, że w opisanych wyżej okolicznościach, brak środków do jednorazowego uregulowania należności nie jest wystarczającą podstawą do udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej strony.

Odnosząc się natomiast do przesłanki udzielenia ulgi w postaci "interesu publicznego", organ trafnie stwierdził, że zważywszy na ustalone w sprawie okoliczności, biorąc pod uwagę konstytucyjną zasadę równości i powszechności opodatkowania, udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej nie leży w interesie publicznym. Odmowa rozłożenia na raty zaległości niewątpliwie nie naruszy podstaw egzystencji rodziny podatnika, w sytuacji gdy rodzina strony ma zapewnione wysokie comiesięczne dochody oraz zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, zaś skarżący nie uzyskuje wsparcia pochodzącego ze środków organu pomocy społecznej i nie jest osobą ubogą. Sąd podziela przy tym ocenę organu, że w wyniku odmowy udzielenia ulgi inne zasady, wartości czy prawa gwarantowane konstytucyjnie nie zostaną naruszone. W tym zakresie istotny jest argument, iż w toku postępowania podatnik nie wskazywał na jakiekolwiek problemy ze zdrowiem swoim lub żony, deklarował przy tym wydatki na lekarstwa i leczenie rodziny w kwocie 300 zł miesięcznie. Organ prawidłowo jednocześnie ocenił, że fakt, iż zaległość podatkowa, o której rozłożenie na raty strona wnioskuje, powstała w związku z postępowaniem samej strony, ma istotne znaczenie w kontekście przesłanki interesu publicznego. W tych okolicznościach udzielenie podatnikowi żądanej ulgi byłoby przejawem uprzywilejowania go i preferencyjnego traktowania wobec osób, które terminowo regulują swoje zobowiązania. Zważywszy na zarzuty skargi oraz argumentację podniesioną na ich poparcie, ponownie podkreślić trzeba, iż w sprawie nie zachodzi ryzyko, że w przypadku odmowy udzielenia stronie wnioskowanej ulgi podatkowej, nastąpi zagrożenie egzystencji strony i jej rodziny.

Podsumowując wskazać należy, że Sąd podziela w całości argumentację przywołaną przez organ dla uzasadnienia przyjętego w zaskarżonej decyzji stanowiska, iż w sprawie nie zostały spełnione określone w art. 67a § 1 pkt 2 O.p. przesłanki "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Zdaniem Sądu, w sprawie organ wyczerpująco i obiektywnie odniósł się do zgromadzonego z urzędu oraz przedstawionego przez stronę materiału dowodowego, co pozwoliło na dokonanie wnikliwej i trafnej konstatacji co do braku zaistnienia wspomnianych przesłanek. W tym zakresie, jak wspomniano wyżej, organ odwołał się do konkretnych opisanych szeroko w uzasadnieniu decyzji okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej, życiowej, rodzinnej i zdrowotnej podatnika, wpływu realizacji zaległości podatkowej na jego indywidualną sytuację, ale także – co nie jest bez znaczenia w sprawie, w której podatnik ubiega się o udzielenie mu ulgi w spłacie zaległości podatkowej – okoliczności i przyczyn powstania tejże zaległości. W konsekwencji zaś prawidłowego stwierdzenia, że w sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych przepisem art. 67a § 1 pkt 2 O.p. przesłanek – ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego – organ nie był uprawniony do przyznania stronie wnioskowanej ulgi. Raz jeszcze bowiem podnieść trzeba, że w przypadku stwierdzenia, że żadna z tych przesłanek nie zaszła, organ musi odmówić rozłożenia na raty zaległości podatkowych – w tym zakresie nie działa w ramach uznania administracyjnego. Mając więc na uwadze dane wynikające ze złożonych przez stronę dokumentów oraz wynikające z informacji ustalonych przez organy, organ zasadnie ocenił, że w sprawie nie było podstaw, aby twierdzić, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, korzysta z pomocy społecznej, czy też z innych świadczeń socjalnych uzależnionych od posiadanych dochodów. Niewątpliwe jest też, że wydatki obciążające jego gospodarstwo domowe (4.820 zł) znajdują pełne pokrycie w uzyskiwanym dochodzie, który wynosi 26.400 zł, a zatem istotnie przekracza przeciętny dochód, co również nie może pozostawać bez znaczenia w sprawie. Skarżący niewątpliwie posiada znaczny majątek, który według jego szacunków jest warty 2.500.000 zł. Zarazem nie sposób pominąć też, że spółka handlowa, której skarżący wraz z żoną są udziałowcami, pomimo akcentowanej przez stronę obniżki obrotu w ostatnich trzech latach (przed data złożenia wniosku), ma stabilną sytuację ekonomiczną, a jak wynika z ustaleń organu jej przychód w latach 2020-2022 wynosił: 9.115.909,04 zł, 15.767.222,82 zł i 9.991.895,00 zł, zaś dochód: 1.203.710,41 zł, 881.729,60 zł, 512.758,71 zł.

Nie nosi więc znamion dowolności ocena organu, że podnoszone przez stronę okoliczności dotyczące działań wojennych na Ukrainie, "zamknięcia" rynków wschodnich dla polskich przedsiębiorców, polityki Federacji Rosyjskiej, czy akcentowanej przez stronę nieracjonalnej politykę gospodarczej organów władzy publicznej w Polsce, bezsprzecznie dotykają ogółu przedsiębiorców w Polsce i jako takie nie mogą mieć przesądzającego znaczenia dla udzielenia skarżącemu (przedsiębiorcy) pomocy, o której przyznanie on się ubiega. Organ należycie przeanalizował wszystkie istotne w sprawie okoliczności i zasadnie stwierdził, że podnoszone przez stronę okoliczności nie miały rangi nadzwyczajnych, a przekonanie strony o konieczności przyznania ulgi w spłacie, z uwagi na trudną sytuację finansową i brak możliwości spłaty zaległości jednorazowo, nie przemawiało za koniecznością udzielenia tej formy wsparcia. Zwrócić trzeba przy tym uwagę, że brak możliwości zapłaty całej należnej kwoty jednorazowo nie może stanowić wyłącznej podstawy dla rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Prowadziłoby to bowiem do wniosku, że w istocie każdy podatnik znajdujący się w sytuacji, która nie pozwala na uregulowanie zobowiązania podatkowego jednorazowo, spełniałby automatycznie przesłankę przyznania tej ulgi. Oczywiste jest zaś, że co do zasady z punktu widzenia interesu ekonomicznego podmiotu ubiegającego się o uzyskaniu ulgi w spłacie zobowiązania, niemal w każdej sytuacji dostrzec on mógłby ważny interes w udzieleniu mu tej formy wsparcia, polegającej w istocie na odłożeniu w czasie konieczności ponoszenia obciążeń podatkowych. Dlatego uwzględnienie wniosku strony w tym zakresie wymagało wykazania przez stronę (gdyż to niej w tym zakresie spoczywa ciężar dowodzenia), że jej sytuacja przemawiała za udzielaniem jej ulgi podatkowej stanowiącej wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, co ma szczególne znaczenie, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie, powstała zaległość podatkowa nie jest efektem wyjątkowych czy nadzwyczajnych okoliczności. Wobec prawidłowego stwierdzenia przez organ, że strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających takie okoliczności, a dowody zebrane przez organ z urzędu nie uzasadniały odmiennego stanowiska, nie było podstaw, aby przyznać stronie pomoc, o którą się ubiegała w sprawie.

Sąd stwierdził, że organy obu instancji przeprowadziły należycie postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia stanu faktycznego i wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy, przestrzegając przy tym przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 tej ustawy. Oceny zebranego materiału dowodowego organy te dokonały zgodnie z wymogami art. 191 O.p., a przeprowadzony w zaskarżonej decyzji przez Dyrektora wywód jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organy na podstawie zebranego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Natomiast fakt, że strona skarżąca nie akceptuje rozstrzygnięcia organu nie oznacza sam z siebie, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył wskazywane w skardze przepisy procesowe.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), Sąd skargę oddalił.