Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2417/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 217 § 1 i 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 1 a, 1b, ust. 2, ust. 3. ust. 5. ust. 6
journal: Dz.U. 2021 poz 1048
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 285/22 w sprawie ze skargi W. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokalu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 15 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 285/22 oddalił skargę W. z siedzibą w L. (dalej skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z [...] lutego 2022 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. z [...] grudnia 2021 r. o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w L.

Sąd Wojewódzki stwierdził w szczególności, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, albowiem przy niezmienionych okolicznościach prawnych i faktycznych wnioskodawca nie może domagać się ponownie od tego samego organu wydania zaświadczenia o treści, co do którego żądania organy wydały już rozstrzygnięcia.

2. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i przez niewłaściwe zastosowanie:

a) art. 2 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. 2021 r., poz. 1048, dalej uwl) poprzez jego niezastosowanie i odmowę wydania zaświadczenia podczas, gdy lokal przedszkolny spełnia warunki lokalu samodzielnego, a badanie kwestii samodzielności polegać powinno na ustaleniu, iż istnieje izba (lub zespół izb) wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku i jest wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne;

b) art. 2 ust. 1a uwl poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wydania zaświadczenia podczas, gdy badanie przesłanek z tego przepisu ma zastosowanie dla celów ustanowienia odrębnej własności lokalu, a badanie samodzielności lokalu jest jedynie jednym ze składników postępowania w celu stwierdzenia przesłanek do ustanowienia prawa odrębnej własności;

c) art. 2 ust. 3 uwl poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wydania zaświadczenia podczas, gdy zgodnie z przywołanym przepisem w formie zaświadczenia następuje stwierdzenie spełnienia wymagań dla potrzeb ustanowienia odrębnej własności lokalu poprzez weryfikację ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozwolenia na budowę, pozwolenia na użytkowanie, spełnienia wymogu samodzielności lokalu, zaś dla potrzeb samego wskazania, czy lokal jest samodzielny prowadzenie powyższych ustaleń nie jest konieczne;

d) art. 2 ust. 1a uwl poprzez przypisanie spółdzielni obowiązku udokumentowania wymagań przypisanych do ustanowienia odrębnej własności lokalu, w sytuacji gdy takie obowiązki ciążą jedynie na osobie mającej tytuł prawny do lokalu i zamierzającej dokonać ustanowienia odrębnej własności lokalu, podczas gdy spółdzielnia jest zainteresowana jedynie w ustaleniu, czy lokal spełnia przesłanki samodzielności;

e) art. 2 ust. 5 i ust. 6 uwl poprzez przypisanie skarżącej obowiązku załączenia rzutu kondygnacji lokalu w sytuacji, gdy skarżąca nie jest podmiotem do tego zobowiązanym, bo nie stara się o wydanie zaświadczenia w celu przedłożenia w kancelarii notarialnej dla potrzeb ustanowienia odrębnej własności lokalu, a jedynie wnosiła o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 2 uwl;

f) art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 1a, ust. 1b i ust. 2 uwl poprzez opracowanie i stosowanie przez Urząd Miasta L. druku pod nazwą wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, w sytuacji gdy wymagania sprecyzowane w druku wykraczają poza zakres kwestii samodzielności, a ustawa w ust. 3 w zakresie żądanych danych i dokumentów przez organ określa spełnienie wymagań do ustanowienia odrębnej własności, co powoduje, że organ w sposób nieuprawniony orzekł o katalogu przesłanek, koniecznych według organu, uzyskania zaświadczenia o samodzielności lokalu, czym organ naruszył przepisy ustawy;

g) art. 2 ust. 2 w zw. z ust. 3 uwl poprzez zaniechanie wydania przez Prezydenta Miasta Lublina zaświadczenia stricte o samodzielności lokalu w rozumieniu tego przepisu (argumentum a maiori ad minus jeśli ustawa dozwala czynić więcej, to tym bardziej dozwala czynić mniej);

h) art. 2 ust. 1a i art. 2 ust. 2 uwl poprzez zalecenie interpretacji o łącznym stosowaniu tych przepisów dla potrzeb wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, podczas gdy takie zalecenie dotyczyć może wyłącznie wydawania zaświadczenia dla potrzeb ustanowienia odrębnej własności, a badanie kwestii samodzielności jest tylko częścią składową procedury ustanawiania odrębnej własności i może być procedowane samodzielnie tylko w tym zakresie;

2. naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 217 § 2 ust. 2 w zw. z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej Kpa) poprzez zaniechanie ustalenia przez organ, iż strona miała swój interes prawny i żądała potwierdzenia określonych faktów, w zakresie danych, którymi dysponował organ w swoich ewidencjach tj. miejsca położenia lokalu, powierzchni lokalu, granic lokalu, numeru lokalu, danych osoby uprawnionej do lokalu, podczas gdy strona nie żądała od organu potwierdzenia stanu prawnego jak też innych danych, a w szczególności nie żądała danych zmierzających do ustanowienia odrębnej własności lokalu;

b) art. art. 217 § 3 w zw. z art. 12 Kpa poprzez prowadzenie postępowania o wydanie zaświadczenia w sposób nadmiernie je wydłużający i w kierunku odmowy załatwienia wniosku skarżącej w sytuacji, gdy organ dysponował wszelkimi danymi niezbędnymi do skutecznego aprobującego załatwienia wniosku spółdzielni w terminie 7 dni;

c) art. 218 § 1 w zw. z art. 7 i art. 8 Kpa poprzez zignorowanie przez organ obowiązku nałożonego tym przepisem co do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty, które znane są organowi w oparciu o posiadane ewidencje, podczas gdy organ na stronę nałożył obowiązek dostarczania dokumentacji, co nie ma uzasadnienia w przepisach;

d) art. 218 § 1 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 Kpa poprzez odmowę wydania zaświadczenia na skutek zaniechania przez organ pierwszej instancji prawidłowego wykorzystania materiału dowodowego, jaki jest w posiadaniu organu w celu wyjaśnienia sprawy i ustalenia okoliczności istotnych dla wydania zaświadczenia, co spowodowało nieodtworzenie pełnego stanu faktycznego na dzień wydania postanowienia, na skutek czego organ dokonał nieprawidłowej interpretacji prawa i odmówił wydania zaświadczenia;

e) art. 124 § 1 i § 2 Kpa w wyniku zaniechania przez organ w uzasadnieniu rzetelnego odniesienia się do stanu faktycznego i prawnego, co spowodowało, iż organ wydał postanowienie odmowne, co nie zostało należycie uzasadnione, bowiem brak w uzasadnieniu postanowienia konstatacji, iż tzw. trzy lokale usługowe nie miały pozwolenia na użytkowanie zgodnie z dokumentacją znajdującą się w posiadaniu organu, co spowodowało, że lokale nie miały samodzielności. Brak pozwolenia na użytkowanie co do trzech lokali powodował, iż nie była możliwa zmiana sposobu użytkowania lokali, co mimo to organ dokonał,

f) art. 140 w zw. z art.77 § 1 i art. 80 oraz z art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 Kpa poprzez uznanie, że organ II instancji prawidłowo skontrolował przeprowadzone postępowanie pierwszoinstancyjne, które było w jego ocenie zgodne z wymogami Kpa pomimo braku ku temu podstaw, w sytuacji, gdy organ powielił wadliwą interpretację organu pierwszej instancji, nie dokonując własnych ustaleń w tym zakresie;

g) art. 140 i art. 217 § 2 pkt 2 Kpa poprzez nieskontrolowanie przez Sąd, że organy administracji (I i II instancji) orzekają według stanu faktycznego i prawnego w sytuacji, gdy zaświadczenie wydaje się, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa co powoduje, że w sposób nieuprawniony organ stosuje dowolnie operatory logiczne koniunkcję zamiast alternatywy, co ma wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

3.2 Wobec tego, że skarżąca zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 2 i 3 Ppsa, skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

3.3. Ocenę zarzutów skargi kasacyjnej należy poprzedzić stwierdzeniem, że kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma ta okoliczność, że w niniejszej sprawie skarżąca złożyła kolejny wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokalu usługowego nr [...] w budynku przy ul. [...] w L., pomimo że żądanie takie zostało już rozstrzygnięte prawomocnymi i pozostającymi w obrocie prawnym orzeczeniami organów administracji, a także w przypadku wniosku z 22 stycznia 2021 r. prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sąd Administracyjnego z 8 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 182/22 oddalającym skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 14 września 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 551/21.

3.4. Z powołanego wyroku NSA z 8 marca 2023 r. oraz poprzedzającego go wyroku WSA w Lublinie z 14 września 2021 r. jednoznacznie wynika potwierdzenie prawidłowości stanowiska organów, które odmówiły wydania zaświadczenia o samodzielności dla lokalu nr [...] z uwagi na nieprzedłożenie rysunku rzutu kondygnacji z oznaczeniem samodzielnego lokalu nr [...], potwierdzonego za zgodność ze stanem aktualnym przez osobę posiadającą wymagane przygotowanie zawodowe, tj. uprawnienia budowlane. Tak więc, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie ma znaczenia, że pierwszy wniosek skarżącej dotyczył lokalu nr [...] o pow. 57,5 m2, drugi wniosek złożony został wraz z wydrukiem z księgi wieczystej poświadczającej istnienie lokalu nr [...], a trzeci zawierał załączenie rysunków połączonego lokalu przedszkolnego z trzech lokali. Cały czas pozostają bowiem aktualne przyczyny odmowy wydania zaświadczenia z uwagi na nieprzedłożenie wymaganej dokumentacji. Przesłanki tej nie spełnia przedłożona przez skarżącą dokumentacja rysunkowa składająca się z częściowych kopii rzutów kondygnacji parteru budynku, pochodzących z projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją z 22 marca 2006 r. Przedstawia stan istniejący lokalu usługowego przed zmianą sposobu użytkowania, rozwiązania technologiczne oraz projekt zmiany sposobu użytkowania. Natomiast aktualnie pierwotny lokal nr [...] nie jest już wydzielony trwałymi ścianami m.in. od lokalu nr [...], lecz stanowi, w ujęciu technicznym część większego lokalu, w którym prowadzone jest przedszkole niepubliczne.

3.5. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na tożsamość sprawy w całości podtrzymuje swoje stanowisko, co do prawidłowości wykładni i zastosowania w odniesieniu do żądania skarżącej art. 2 ust. 1a, 1b, ust. 2, ust. 3 oraz ust. 5 uwl. Natomiast art. 2 ust. 6 uwl w ogóle nie ma w sprawie zastosowania, ponieważ budynek został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę zawierającego taką dokumentację projektową. Wszystkie zarzuty naruszenia prawa materialnego są bezzasadne.

3.6. W konsekwencji nieskuteczne są również zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Nieprzedłożenie rysunku rzutu kondygnacji z oznaczeniem samodzielnego lokalu nr [...] uniemożliwiało bowiem wydanie zaświadczenia, zatem nie było jakichkolwiek podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie. Tym samym nie ma podstaw, aby zarzucić organom naruszenie art. 217 § 2 ust. 2 w zw. z art. 7 Kpa, art. art. 217 § 3 w zw. z art. 12 Kpa, art. 218 § 1 w zw. z art. 7 i art. 8 Kpa, art. 218 § 1 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 Kpa, art. 124 § 1 i § 2 Kpa, art. 140 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz z art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 Kpa oraz art. 140 i art. 217 § 2 pkt 2 Kpa w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania.

3.7. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił.