Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 711/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 119 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] Burmistrz Miasta (dalej: organ I instancji) - działając na podstawie m.in. art. 17 ust. 1b i art. 19 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390, dalej: u.ś.r.) - odmówił przyznania D.S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką W.S..

Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ II instancji), decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wyjaśniając że przy wykładni przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie można obecnie pominąć skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, a ponadto wskazując, że organ I instancji nie pozyskał wszystkich informacji stanowiących podstawę decyzji, np. dokumentów potwierdzających uzyskiwane świadczenia (decyzji o przyznaniu zasiłku stałego, czy innych świadczeń).

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] – działając na podstawie m.in. art. 17 ust. 1b i art. 19 u.ś.r. - odmówił przyznania D.S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką W.S..

Na skutek odwołania SKO decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ponownie wyjaśniając, że przy wykładni przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie można obecnie pominąć skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, a ponadto wskazując na naruszenie przez organ I instancji art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy w zw. z art. 37 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...] – działając na podstawie m.in. art. 17 ust. 1b i art. 19 u.ś.r. - odmówił przyznania D.S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką W.S..

Na skutek odwołania SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2021 r., znak: [...] i orzekło o:

1. przyznaniu D.S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką W.S. od dnia [...] marca 2021 r. na czas określony do dnia [...] listopada 2021 r. w wysokości 1971 zł, pomniejszonej o kwotę zasiłku stałego otrzymanego przez D.S. w okresie od [...] marca 2021 r. do dnia [...] listopada 2021 r.,

2. przyznaniu D.S. składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z zastrzeżeniem, iż nie opłaca się składki jeżeli strona podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innych tytułów,

3. przyznaniu D.S. składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, w przypadku, gdy jest to konieczne do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), z zastrzeżeniem art. 87 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 53 ze zm.).

W wyniku skargi D.S. wniesionej na powyższą decyzję do sądu administracyjnego organ II instancji decyzją z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] - działając na podstawie m.in. art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:

1. uchyliło w całości decyzję SKO z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] uchylającą w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2021 r., znak [...],

2. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2021 r., znak [...],

i w tym zakresie orzekło o:

1. przyznaniu D.S. świadczenia pielęgnacyjnego na czas nieokreślony od dnia [...] marca 2021 r. w wysokości 1970 zł, w latach następnych w wysokości która zostanie określona przez ustawodawcę, z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką W.S.,

2. przyznaniu D.S. składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z zastrzeżeniem, iż nie opłaca się składki jeżeli strona podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innych tytułów,

3. przyznaniu D.S. składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, w przypadku, gdy jest to konieczne do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), z zastrzeżeniem art. 87 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 53 ze zm.).

Następnie SKO decyzją z dnia [...] października 2022 r., nr [...] - po zapoznaniu się z pismem przekazanym przez organ I instancji w sprawie nowych okoliczności dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego D.S. decyzją SKO z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej k.p.a.), z uwzględnieniem art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego D.S. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką W.S., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności:

1. uchyliło decyzję SKO z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] w sprawie przyznania D.S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od [...] marca 2021 r. na czas nieokreślony z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką W.S., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

2. uchyliło w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania D.S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką W.S., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

i w tym zakresie orzekło o:

1. przyznaniu D.S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką W.S. od dnia [...] marca 2021 r. na czas określony do dnia [...] grudnia 2021 r. w wysokości 1971 zł,

2. przyznaniu D.S. składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z zastrzeżeniem, iż nie opłaca się składki jeżeli strona podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innych tytułów,

3. przyznaniu D.S. składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, w przypadku, gdy jest to konieczne do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), z zastrzeżeniem art. 87 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 53 ze zm.).

Pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. D.S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucił jej naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., przez błędne uznanie, że pobieranie przez skarżącego renty socjalnej wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną przez niego opieką nad niepełnosprawną matką.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 2 marca 2023 r., II SA/Go 53/23, uchylił decyzję SKO z dnia [...] października 2022 r., nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że na gruncie przedmiotowej sprawy te same osoby wydały decyzję w postępowaniu zwykłym (decyzja z dnia [...] marca 2021 r.) oraz następnie w postępowaniu objętym wznowieniem postępowania (decyzja z dnia [...] października 2022 r.). Zatem wobec naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art.27 § 1 k.p.a. wystąpiła przesłanka wznowieniowa przewidziana w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Nie dostrzeżono powyższego uchybienia, czym naruszono także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Te uchybienie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie zostały zapewnione standardy bezstronnego rozpoznania sprawy.

Sąd wskazał także na pominięcie przy uchyleniu decyzji SKO z dnia [...] marca 2022 r. i decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2021 r., że decyzja SKO z dnia [...] marca 2021 r. była decyzją tzw. autokontrolą. Taka decyzja wydawana jest na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy po wniesieniu przez D.S. skargi do Sądu na decyzję SKO z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego D.S. i przyznającą skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne na czas określony od [...] marca 2021 r. do dnia [...] listopada 2021 r., SKO decyzją autokontrolną z dnia [...] marca 2021 r. uchyliło decyzję własną z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz decyzje organu I instancji z dnia [...] października 2021 r. i przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne do [...] marca 2021 r. na czas nieokreślony. Następnie więc kiedy SKO w ramach postępowania wznowieniowego uchyliło decyzję z dnia [...] marca 2022 r., która wbrew sentencji zaskarżonej decyzji nie dotyczyła tylko przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, ale też uchylenia poprzedniej decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2021 r. i decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2021 r., spowodowało to, że niejako "odżyła" decyzja SKO z dnia [...] grudnia 2021 r., a co do tej SKO w zaskarżonej decyzji w żaden sposób się nie odniosło i nie orzekło co niej.

Po przejęciu sprawy do ponownego rozpoznania na skutek ww. wyroku, SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r., nr [...]:

1. uchyliło w całości decyzję SKO nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego D.S. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką - W.S., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

2. uchyliło w całości decyzję SKO nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. w sprawie uchylenia całości decyzji nr [...] z dnia [...] października 2021 r. wydanej przez Zastępcę Naczelnika Spraw Społecznych z upoważnienia Burmistrza Miasta i przyznania D.S. świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] listopada 2021 r. – w miesięcznej wysokości 1.971,00 zł,

3. uchyliło w całości decyzję nr [...] z dnia [...] października 2021 r. wydaną przez Zastępcę Naczelnika Spraw Społecznych z upoważnienia Burmistrza Miasta w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego D.S. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką – W.S., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

4/ i w tym zakresie orzekło o:

1) przyznaniu D.S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką – W.S., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, na okres od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021 r. w miesięcznej wysokości 1.971,00 zł, pomniejszonej o kwotę zasiłku stałego otrzymanego przez D.S. w okresie od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021 r.,

2) przyznaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z zastrzeżeniem, że nie opłaca się składki, jeżeli strona podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innych tytułów,

3) przyznaniu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), zastrzeżeniem, że nie opłaca składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, jeżeli podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów lub jest ubezpieczona na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 208 ze zm.).

Uzasadniając decyzję SKO wskazało, że w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r, - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

SKO zaznaczyło, że z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że stwierdzenie niepełnosprawności oraz daty jej powstania powinno być zawarte w orzeczeniu wydanym w innym postępowaniu, poprzedzającym postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji organy rozpoznające wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie są kompetentne do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności, ponieważ związane są - co do daty powstania niepełnosprawności i co do jej stopnia- orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę. Jak wynika z niespornego w sprawie stanu faktycznego, strona wniosła o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że strona jest opiekunem dorosłej osoby niepełnosprawnej. Przy rozważaniu tej kwestii konieczne jest wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 oraz utrwalonego orzecznictwa sądowego w tych sprawach. W niniejszej sprawie organ I instancji uznał, że strona nie spełnia warunku do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 15 u.ś.r., ponieważ warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia jest powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkołę lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, co wynika wprost z treści art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Organ II instancji podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny w punkcie drugim sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, czyli takim, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. Skutkiem tego wyroku jest utrata przez ten przepis we wskazanym w wyroku zakresie domniemania konstytucyjności. Innymi słowy, skutkiem wydanego orzeczenia jest stwierdzenie niekonstytucyjnością art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności to począwszy od dnia ogłoszenia wyroku (23 października 2014 r.). W świetle poczynionych rozważań nie można uznać, że wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok nie zmienia sytuacji prawnej strony. Przeciwnie, wynika z niego, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, to jest z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

W dalszej części uzasadnienia decyzji SKO wskazało, że w rozpoznawanej sprawie strona ma ustalone prawo do renty socjalnej w związku z czym przedłożyła oświadczenie z dnia [...] września 2022 r., że nie zawiesi uprawnień swoich uprawnień do renty socjalnej i wnosi o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy, pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a otrzymywaną rentą socjalną. Wskazać należy, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia, wybranego przez osobę uprawnioną. Norma taka została wprowadzona w art. 27 ust. 5 u.ś.r., zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego lub świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dalej jako: "u.e.r.f.u.s.". Przepisy każdej z wymienionych ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. czy art. 96 ust. 1 i ust. 2 u.e.r.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z nich. Natomiast jedyną regulacją prawną dotyczącą zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury czy renty z tytułu niezdolności do pracy, przyznawanych i wypłacanych - przez różne organy jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. W świetle wykładni tego przepisu znajdującej potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, potwierdzonej wyrokiem TK sygn. SK 2/17, należy uznać, że istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla rencisty, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. musi być interpretowana jako związana nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty tego świadczenia. Warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego ze świadczeń. Strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 31 marca 2021 r. - stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r. - prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. SKO rozpatrując sprawę, biorąc pod uwagę stan faktyczny uznało, iż zaistniała przesłanka do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego do dnia uzyskania przez stronę prawa do renty socjalnej (strona uzyskała prawo do renty socjalnej od dnia 1 stycznia 2022 r.). Ponadto, zgodnie z przepisami art. 66 ust. 1 pkt 28a, art. 75 ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, skład SKO orzekło o przyznaniu stronie składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości określonej przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, z zastrzeżeniem, że nie opłaca się składki jeżeli strona podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innych tytułów. Nadto na podstawie art. 6 ust. 2a - 2c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), z zastrzeżeniem art. 87 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jeżeli wypłaca osobie świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie informacji o przebiegu ubezpieczenia oraz za jaki okres za tę osobę powinien opłacać składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

Organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W przedmiotowej sprawie, w dacie wydawania decyzji (to jest w dniu [...] marca 2022 r.) o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego stronie, SKO nie posiadało informacji, że strona ma prawo do renty socjalnej od dnia [...] stycznia 2022 r., jest to nowa okoliczność, istniejąca w dacie wydawania decyzji z dnia [...] marca 2022 r. nr [...], która wyszła na jaw dopiero w dniu [...] czerwca 2022 r. Wobec powyższego, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a wobec tego uzasadnione jest jej uchylenie, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W zakresie, w jakim WSA w wyroku z dnia 2 marca 2023 r. wydanym w sprawie ocenił, że orzekanie przez SKO w ramach postępowania wznowieniowego o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] marca 2022 r., która dotyka - obok przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego - również poprzedniej decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2021 r. i decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2021 r., to aktualnie zadaniem organu odwoławczego nałożonym przez WSA jest również rozstrzygnięcie o decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2021 r., która w ocenie WSA "odżyła" w obrocie prawnym. Aktualnie zatem SKO za niezbędne uznało: 1) uchylenie w całości - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 KPA - własnej decyzji autokontrolnej z dnia [...] marca 2022 r., nr [...]; 2) uchylenie w całości - na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. - własnej decyzji zwykłej, odwoławczej, która w ocenie WSA "odżyła" tj. decyzji z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...]; 3) uchylenie w całości - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2021 r., nr [...]. W tak ukształtowanej sytuacji, w związku z uchyleniem w całości decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2021 r., nr [...], odmawiającej stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, skład SKO rozstrzygnęło aktualnie sprawę co do istoty orzekając o przyznaniu stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką – W.S., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, na okres od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021 r. w miesięcznej wysokości 1.971,00 zł, pomniejszonej o kwotę zasiłku stałego otrzymanego przez Stronę w okresie od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021 r., a także o przyznaniu składek na ubezpieczenie zdrowotne i na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.

Powyższa decyzja SKO stała się przedmiotem skargi D.S., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący zaskarżył punkt 4 decyzji SKO. Zaskarżonej w części decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnie, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przez błędne uznanie, że pobieranie przez skarżącego renty socjalnej wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną przez niego opieką nad niepełnosprawną matką W.S..

Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej w części decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r. o sygn. akt [...] oraz zwrot kosztów przedmiotowego postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie ma możliwości zawieszenia na wniosek uprawnionego renty socjalnej. Renta socjalna ulega jedynie zawieszeniu lub zmniejszeniu w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (zatrudnienie, służba lub inna praca zarobkowa albo prowadzenie pozarolniczej działalności), przy czym dotyczy to także rencistów osiągających przychód za granicą. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie organ II instancji bezzasadnie wzywał skarżącego do zawieszenia pobieranej renty socjalnej, co z prawnego punktu widzenia było niemożliwe do zrealizowania.

Skarżący przytoczył również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie I OSK 1416/20, zgodnie z którym brak jest przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne, oraz wykładnia literalna powoduje dyskryminację osób, które zrezygnowały z pracy zawodowej w celu podjęcia opieki i z tego tytułu mają ustalone prawo do emerytury/renty w stosunku do osób, które nigdy pracy zawodowej nie podjęły i nie nabyły prawa do emerytury/renty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego celowe jest odstąpienie od rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, na rzecz takiego sposobu rozumienia tego przepisu, które koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych naruszała by jednak konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że podmioty, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, pozbawiono świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie tym podmiotom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei podmiotom, które otrzymują inne dochody niż wymienione w przywołanych przepisach, przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń. W związku z tym zróżnicowaniem należy podkreślić, że wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 19 kwietnia 2011 r., P 41/09, z 18 czerwca 2013 r., K 37/12, z 5 listopada 2013 r., K 40/12 i z 17 czerwca 2014 r., P 6/12). Jednocześnie należy zauważyć, że w zakresie zróżnicowania poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 21 października 2015 r., K 38/13, wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. W świetle powyższych wywodów należy przyznać rację, że brak jest przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne bowiem wykładnia literalna powoduje dyskryminację osób, które zrezygnowały z pracy zawodowej w celu podjęcia opieki i z tego tytułu mają ustalone prawo do emerytury/renty w stosunku do osób, które nigdy pracy zawodowej nie podjęły i nie nabyły prawa do emerytury/renty. Celem przeciwdziałania tej nieuzasadnionej dyskryminacji Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 stanął na stanowisku, że zastosowanie powyższych reguł interpretacyjnych w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury/renty. W orzeczeniach tych uznano, że wykładnia powyższego przepisu powinna uwzględniać kontekst historyczny pojawienia się tej normy w systemie prawa, co przesądza o konieczności zastosowania reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej. W dacie uchwalenia ustawy o świadczeniach rodzinnych wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego była niższa niż najniższe ówczesne wysokości świadczeń wyłączających prawo do tego świadczenia. Tym samym wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, którego celem jest zrekompensowanie danej osobie strat, jakie ponosi w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, było uzasadnione i zgodne z systemem aksjologicznym wyrażonym w Konstytucji. W przypadku osób, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego było konsekwencją posiadania źródła utrzymania, którego wysokość przewyższała pierwotnie wysokość tego świadczenia. Ta relacja ekonomiczna przedmiotowych świadczeń utrzymywała się do [...] maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie różnica ta jest jeszcze większa. Intencją ustawodawcy wprowadzającego przedmiotowe wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Odczytanie znaczenia przepisu ar. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w obecnych realiach - jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe - pozostaje w sprzeczności z wynikami wykładni systemowej oraz funkcjonalnej. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych powinien być zatem interpretowany z taki sposób, że pozbawia przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 ustawy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymanej emerytury/renty. Skarżący spełnia więc wszelkie przesłanki do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego za dalszy okres , tj. od dnia [...] stycznia 2022 r., na czas nieokreślony pomniejszoną o rentę socjalną.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do renty socjalnej. Skarżący ma ustalone prawo do renty socjalnej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co potwierdza pismo Zakładu z dnia [...] maja 2022 r., znak [...]. Jednak jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2022 r., I OSK 227/22: "Nie można znaleźć przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne." (LEX nr 3442380).

W wyrokach z dnia 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19, z dnia 8 stycznia 2020 r., I OSK 2392/19 oraz z dnia 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1546/19, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, zgodnie z którym zastosowanie powyższych reguł interpretacyjnych w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury. Zatem, zgodnie z tym stanowiskiem, osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w powyższym przepisie, należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym .

Aktualnie jednak jednolicie w orzecznictwie NSA wskazuje się na konieczność umożliwienia osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalnego/rentowego (por. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20, z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19, z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20, z dnia 18 sierpnia 2020 r., I OSK 766/20, z dnia 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20, z dnia 17 grudnia 2020 r., I OSK 2010/20, z dnia 24 sierpnia 2020 r., I OSK 650/20, z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19, z dnia 24 listopada 2020 r., I OSK 1416/20, z dnia 10 sierpnia 2021 r., I OSK 433/21, z dnia 10 sierpnia 2021 r., I OSK 433/21, z dnia 16 marca 2022 r., I OSK 1242/21, z dnia 19 maja 2022 r., I OSK 1388/21).

Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty socjalnej. W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, jak słusznie wskazało SKO, ustawodawca wprowadził bowiem zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną (art. 27 ust. 5 u.ś.r.). Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 504, dalej: u.e.r.f.u.s.) zgodnie z którym, w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego (zob. wyrok NSA z dnia 24 marca 2021 r., I OSK 2631/20, LEX nr 3163339).

Z treści oświadczenia złożonego w dniu [...] września 2023 r. (pismo z dnia [...] września 2023 r.) przez skarżącego, wynika, że skarżący nie złoży wniosku o zawieszenie renty socjalnej, gdyż w jego ocenie nie ma takiej prawnej możliwości, zgodnie z ustawą o rencie socjalnej. Skarżący w ww. piśmie wskazał, że jego wolą jest pobieranie renty socjalnej oraz świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy "kwotą bazową" świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą pobieranej renty socjalnej.

Odnosząc się do tego stanowiska skarżącego wskazać należy, iż owszem, zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r., poz. 2194 ze zm., dalej: ustawa o recie socjalnej), prawo do renty socjalnej ulega zawieszeniu lub świadczenie to ulega zmniejszeniu w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, na zasadach określonych w art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednak zgodnie z art. 15 tej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio art. 133-135 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisy wydane na podstawie art. 128a tej ustawy (pkt 1). Wybór jednego świadczenia można zatem zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o wstrzymanie wypłaty renty socjalnej zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. w zw. z art. 15 pkt 1 ustawy o rencie socjalnej, co skutkuje wstrzymaniem wypłaty renty socjalnej poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty, jeżeli wcześniejsze wstrzymanie wypłaty nie było możliwe (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). W razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczenia, wypłatę wznawia się od miesiąca ustania tej przyczyny, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano z urzędu decyzję o jej wznowieniu, z uwzględnieniem ust. 2 (art. 135 ust. 1 u.e.r.f.u.s.). Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osoby pobierającej rentę socjalną, czy inne świadczenie wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi być interpretowana jako wiążąca się, nie z samym prawem do świadczenia, lecz z jego realizacją w postaci jego wypłaty. Należy uznać, że wstrzymanie wypłaty renty socjalnej eliminuje negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 stycznia 2022 r., II SA/Ke 971/21, LEX nr 3325666).

Skarżący, jak wynika z akt sprawy, wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożył w dniu [...] marca 2021 r. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zasadnie zatem SKO rozpatrując sprawę prowadzoną w trybie wznowieniowym, biorąc pod uwagę stan faktyczny (skarżący sprawuje stałą opiekę nad matką), uznało, że zaistniała przesłanka do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] marca 2021 r., tj. począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do dnia [...] grudnia 2021 r., tj. do dnia uzyskania przez skarżącego prawa do renty socjalnej (skarżący uzyskał prawo do renty socjalnej od dnia [...] stycznia 2022 r.).

W konsekwencji - wbrew zarzutowi skarżącego - zaskarżona decyzja nie narusza art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

W tym stanie rzeczy skoro podniesiony w skardze zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

SWSA Michał Ruszyński SWSA Grażyna Staniszewska SWSA Jarosław Piątek