Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 99/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24b, art. 24g, art. 24j
journal: Dz.U. 2020 poz 2028
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Teza: Taryfa obowiązuje przez okres, na jaki została zatwierdzona. Tylko ten okres może zostać skrócony przez organ regulacyjny w nadzwyczajnych przypadkach przewidzianych w art. 24j ustawy. Przepis art. 24g ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków reguluje sytuację szczególną – gdy nowa taryfa na kolejny okres 3 lat z różnych przyczyn nie wejdzie w życie przed upływem 3-letniego okresu obowiązywania poprzedniej taryfy. Zgodnie z treścią tego przepisu, dotychczasową taryfę stosuje się do dnia wejścia w życie nowej taryfy albo tymczasowej taryfy. Regulacja ta ma na celu zapobieżenie sytuacji, w której – z uwagi na wygaśnięcie dotychczasowej taryfy (ze względu na upływ 3 lat) i brak nowej taryfy – nie byłyby stosowane żadne publicznie ogłoszone ceny i stawki opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Mocą tego przepisu taryfa dotychczasowa już nieobowiązująca jest jedynie stosowana do czasu wejścia w życie nowej taryfy albo tymczasowej taryfy. (…) Nadzwyczajny tryb przewidziany w art. 24j ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków znajduje zastosowanie jedynie do taryfy obowiązującej w chwili rozpatrywania przez organ regulacyjny wniosku o skrócenie okresu jej obowiązywania. Tryb ten nie znajduje zastosowania w przypadku przewidzianym w art. 24g tej ustawy, tj. w odniesieniu do taryfy już nieobowiązującej a jedynie stosowanej do dnia wejścia w życie nowej taryfy lub tymczasowej taryfy.

TEZY

Taryfa obowiązuje przez okres, na jaki została zatwierdzona. Tylko ten okres może zostać skrócony przez organ regulacyjny w nadzwyczajnych przypadkach przewidzianych w art. 24j ustawy. Przepis art. 24g ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków reguluje sytuację szczególną – gdy nowa taryfa na kolejny okres 3 lat z różnych przyczyn nie wejdzie w życie przed upływem 3-letniego okresu obowiązywania poprzedniej taryfy. Zgodnie z treścią tego przepisu, dotychczasową taryfę stosuje się do dnia wejścia w życie nowej taryfy albo tymczasowej taryfy. Regulacja ta ma na celu zapobieżenie sytuacji, w której – z uwagi na wygaśnięcie dotychczasowej taryfy (ze względu na upływ 3 lat) i brak nowej taryfy – nie byłyby stosowane żadne publicznie ogłoszone ceny i stawki opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Mocą tego przepisu taryfa dotychczasowa już nieobowiązująca jest jedynie stosowana do czasu wejścia w życie nowej taryfy albo tymczasowej taryfy. (…) Nadzwyczajny tryb przewidziany w art. 24j ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków znajduje zastosowanie jedynie do taryfy obowiązującej w chwili rozpatrywania przez organ regulacyjny wniosku o skrócenie okresu jej obowiązywania. Tryb ten nie znajduje zastosowania w przypadku przewidzianym w art. 24g tej ustawy, tj. w odniesieniu do taryfy już nieobowiązującej a jedynie stosowanej do dnia wejścia w życie nowej taryfy lub tymczasowej taryfy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1087/22 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w M. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 1 marca 2022 r. nr KZT.70.143.2021 w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji dotyczącego odmowy skrócenia okresu obowiązywania taryfy oraz odmowy zatwierdzenia nowej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "WSA" lub "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1087/22, oddalił skargę Zakładu Gospodarki Komunalnej w M. Sp. z o.o. z siedzibą w M., zwanego dalej "skarżącym", na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, zwanego dalej "Prezesem PGWWP" lub "organem odwoławczym", z dnia 1 marca 2022 r., KZT.70.143.2021, w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania organu pierwszej instancji.

Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2020 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody polskie z siedzibą w Bydgoszczy, zwanego dalej "organem Pierwszej instancji", o skrócenie okresu obowiązywania taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków i tym samym o zatwierdzenie nowej taryfy. Organ pierwszej instancji, decyzją z dnia 9 listopada 2020 r. odmówił skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy i zatwierdzenia nowej dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy M.

Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie zainicjowanej opisanym wyżej wnioskiem, złożonym na podstawie art. 24j ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r. poz. 2028 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", stało się bezprzedmiotowe i w konsekwencji uchylił zaskarżoną decyzję oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

Prezes PGWWP wyjaśnił, że na mocy art. 24g ustawy zastosowanie znajduje nadal dotychczasowa taryfa, tj. taryfa za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy M., zatwierdzona na mocy decyzji z dnia 22 maja 2018 r. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że podstawę dla dalszego stosowania dotychczasowej taryfy, po upływie okresu jej obowiązywania stanowi art. 24g ustawy, zgodnie z którym dotychczasową taryfę stosuje się do dnia wejścia w życie nowej taryfy albo tymczasowej taryfy. Prezes PGWWP wziął także pod uwagę fakt, iż po złożeniu przez skarżącego wniosku taryfowego w trybie art. 24j ustawy, ten sam skarżący wnioskiem z dnia 22 lutego 2021 r. w trybie przewidzianym art. 24b ust. 1-2 ustawy, zainicjował przed Dyrektorem RZGW postępowanie o zatwierdzenie na nowy okres taryfowy taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy M. na okres (kolejnych) 3 lat. Ten zaś, decyzją z dnia 28 maja 2021 r. utrzymaną w mocy decyzją Prezesa PGWWP z dnia 23 sierpnia 2021 r., odmówił zatwierdzenia taryfy.

W decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i umarzającej postępowanie z dnia 1 marca 2022 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie prowadzone w trybie przepisów art. 24b ust. 1-2 ustawy odnosi się do zatwierdzenia taryfy, która w swoim zakresie obejmuje zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków dla terenu Gminy M. — tak jak dotychczasowa taryfa stosowana obecnie na podstawie art. 24g ustawy. Tym samym projekt taryfy przedłożony przez skarżącego do zatwierdzenia w trybie art. 24b ust. 1-2 ustawy po wydaniu uprzedniej decyzji Prezesa PGWWP w niniejszej sprawie, obejmuje całościowy zakres dotychczasowej taryfy odnoszący się do Gminy M., a więc i całościowy zakres projektu taryfy przedłożonego do zatwierdzenia w miejsce dotychczasowej taryfy w związku z jej skróceniem.

Oddalając skargę na decyzję z dnia 1 marca 2022 r., Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z ustawą zasadą jest, że zatwierdzona taryfa obowiązuje przez okres trzyletni i i nowa taryfa zatwierdzana jest w związku z następującym upływem okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy. Oznacza to, że skrócenie okresu obowiązywania aktualnej taryfy w celu wcześniejszego zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy na podstawie art. 24j ustawy ma charakter wyjątku ustawowego od standardowego trybu zatwierdzania taryf wynikającego z regulacji właściwych przepisów ustawy, a w szczególności art. 24b ust. 2 ustawy w związku z art. 20 ust. 1 ustawy. Wyjątek taki nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej, a jego granice winny być ściśle przestrzegane. Dalej Sąd wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie zaszła sytuacja, że w toku postępowania odwoławczego od decyzji odmawiającej skrócenia okresu obowiązywania taryfy upłynął jej termin obowiązywania i skarżący zwrócił się do organu regulacyjnego z wnioskiem o zatwierdzenie taryfy na kolejne trzy lata. Doszło więc do jednoczesnego prowadzenia dwóch postępowań - w przedmiocie skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy oraz o zatwierdzenie nowej taryfy w związku z upływem terminu jej obowiązywania. Dlatego postępowanie w przedmiocie skrócenia okresu obowiązywania taryfy stało się bezprzedmiotowe. Upłynął bowiem termin obowiązywania dotychczasowej taryfy i do organu wpłynął wniosek o zatwierdzenie nowej na kolejne trzy lata. Stanowisko to potwierdza określony w ustawie sposób, w jaki zatwierdzona taryfa wchodzi w życie. Obowiązujące przepisy nie przewidują sytuacji, że taryfa może obowiązywać wstecz lub że można wstecznie skrócić okres obowiązywania. Oznacza to, że upływ terminu okresu obowiązywania taryfy przed zakończeniem postępowania w przedmiocie skrócenia okresu jej obowiązywania czyni bezprzedmiotowym to postępowanie.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".

Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art 24j ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nadal zwanej "ustawą", poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że przepis ten wyklucza wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o skrócenie obowiązywania taryfy po upływie okresu jej obowiązywania.

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 105 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że upływ czasu obowiązywania taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, o skrócenie którego wnosił skarżący, stanowi wystarczającą przesłankę do umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.

W oparciu o powyższe zarzuty sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Sformułowano również wniosek o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 P.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.

Jak wynika z art. 193 P.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 P.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) P.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach.

Ze względu na zakres i konstrukcję zarzutów oraz sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 P.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną.

Z art. 176 P.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczenia wymaga, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także – co istotne – wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony.

Ocena czy doszło do niewłaściwego zastosowania przepisów prawa może nastąpić na podstawie stanu faktycznego, który nie podlega zakwestionowaniu. Jak powszechnie przyjmuje się w literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa, to wadliwe przyporządkowanie stanu faktycznego do określonej normy prawa. W tym wypadku nie chodzi jednak o jakikolwiek stan faktyczny, lecz ten, który został ustalony przez organ podatkowy i przyjęty następnie przez Sąd I instancji za podstawę orzekania. Niedopuszczalne jest zatem kwestionowanie za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego ustaleń faktycznych w sprawie i kreowania ich według własnych oczekiwań, do czego jak się wydaje zmierza autor skargi kasacyjnej podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego.

Treść uzasadnienia wyroku Sądu I instancji oraz treść zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wskazują, że między stronami nie są sporne ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Przedmiotem sporu jest natomiast wzajemna relacja między przepisami art. 24g i art. 24j ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz kwestia tego czy upływ okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, o skrócenie którego wystąpił skarżący, stanowi wystarczającą przesłankę do umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie skrócenia tego okresu.

Standardowy tryb zatwierdzania taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków wynika z przepisów art. 24b ust. 2 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym unormowaniem, następuje to na wniosek przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego przekazany do organu regulacyjnego w terminie 120 dni przed dniem upływu okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy. Przy czym przedsiębiorstwo określa tę taryfę na okres 3 lat. Stosownie do treści art. 24c ust. 2 ustawy, jeżeli wynik oceny, weryfikacji lub analizy projektu taryfy jest pozytywny, organ regulacyjny zatwierdza taryfę w drodze decyzji w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku. Zgodnie z art. 24f ust. 1 ustawy zatwierdzone taryfy wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia decyzji ostatecznej w trybie przewidzianym w art. 24e ustawy. W myśl art. 24f ust. 2 ustawy, jeżeli organ regulacyjny nie wyda decyzji zatwierdzającej taryfę, w terminie, o którym mowa w art. 24c ust. 1 ustawy (tj. 45 dni od daty otrzymania wniosku o zatwierdzenie taryfy), taryfa wchodzi w życie po upływie 120 dni od dnia doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie.

Taryfa obowiązuje przez okres, na jaki została zatwierdzona. Tylko ten okres może zostać skrócony przez organ regulacyjny w nadzwyczajnych przypadkach przewidzianych w art. 24j ustawy. Przepis art. 24g ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków reguluje sytuację szczególną – gdy nowa taryfa na kolejny okres 3 lat z różnych przyczyn nie wejdzie w życie przed upływem 3-letniego okresu obowiązywania poprzedniej taryfy. Zgodnie z treścią tego przepisu, dotychczasową taryfę stosuje się do dnia wejścia w życie nowej taryfy albo tymczasowej taryfy. Regulacja ta ma na celu zapobieżenie sytuacji, w której – z uwagi na wygaśnięcie dotychczasowej taryfy (ze względu na upływ 3 lat) i brak nowej taryfy – nie byłyby stosowane żadne publicznie ogłoszone ceny i stawki opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Mocą tego przepisu taryfa dotychczasowa już nieobowiązująca jest jedynie stosowana do czasu wejścia w życie nowej taryfy albo tymczasowej taryfy.

Stosownie do treści art. 24j ust. 1 ustawy, W uzasadnionych przypadkach, w szczególności jeżeli wynika to z udokumentowanych zmian warunków ekonomicznych oraz wielkości usług i warunków ich świadczenia, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w trakcie obowiązywania dotychczasowej taryfy może złożyć do organu regulacyjnego wniosek o skrócenie okresu obowiązywania tej taryfy wraz z projektem nowej taryfy oraz uzasadnieniem, jednak nie później niż przed rozpoczęciem biegu terminu 120 dni od planowanego dnia wejścia w życie nowej taryfy. Przepisy art. 24b-24e i art. 24f ust. 1 stosuje się odpowiednio. Nadzwyczajny tryb przewidziany w art. 24j ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków znajduje zastosowanie jedynie do taryfy obowiązującej w chwili rozpatrywania przez organ regulacyjny wniosku o skrócenie okresu jej obowiązywania. Tryb ten nie znajduje zastosowania w przypadku przewidzianym w art. 24g tej ustawy, tj. w odniesieniu do taryfy już nieobowiązującej a jedynie stosowanej do dnia wejścia w życie nowej taryfy lub tymczasowej taryfy.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skarżący w dniu 28 kwietnia 2020 r. złożył w trybie art. 25j ustawy wniosek o skrócenie obowiązywania taryfy zatwierdzonej ostateczną decyzją organu regulacyjnego z dnia 22 maja 2018 r. Decyzją z dnia 9 listopada 2020 r. organ pierwszej instancji odmówił wnioskowanego skrócenia obowiązywania taryfy. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji. Niezależnie od tego w dniu 22 lutego 2021 r. złożył wniosek do organu regulacyjnego o zatwierdzenie nowej taryfy na 3 lata w trybie art. 24b ust. 1 i 2 ustawy. Decyzją z dnia 28 maja 2021 r. Dyrektor RZGW odmówił zatwierdzenia nowej taryfy. Rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne utrzymał w mocy Prezes PGWWP decyzją z dnia 23 sierpnia 2021 r. W chwili podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie skrócenia obowiązywania taryfy przez organ odwoławczy (1 marca 2022 r.) nie obowiązywała już taryfa zatwierdzona decyzją z dnia 22 maja 2018 r., nie obowiązywała także nowa taryfa ani tymczasowa taryfa, w odniesieniu do których mogłoby się toczyć postępowanie o skrócenie ich obowiązywania. W tych okolicznościach przestała istnieć podstawa do procedowania w trybie art. 24j ustawy. Jak bowiem wyjaśniono wyżej, instytucja przewidziana w art. 24j ustawy nie odnosi się do taryfy jedynie stosowanej na podstawie art. 24g ustawy do czasu wejścia w życie nowej taryfy albo tymczasowej taryfy. W postępowaniu odwoławczym przestał istnieć w sprawie podstawowy element stosunku materialnoprawnego tj. obowiązująca taryfa. Postępowanie w toku instancji stało się zatem bezprzedmiotowe i jako takie podlegało obligatoryjnemu umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a., co też organ odwoławczy prawidłowo uczynił, a Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował to stanowisko.

Ze wskazanych wyżej powodów postawione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się chybione. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.