Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 475/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2014 r. sprawy ze skarg M. C. i B. M. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych skargi oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. decyzją z dnia 29 sierpnia 2013 r., znak [...] nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 oraz w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zmian.) oraz art. 104 k.p.a. po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budynku mieszkalno - handlowego położonego na działce nr [...] w S. w zakresie obejmującym roboty budowlane wykonane w poziomie I piętra i poddasza użytkowego, zrealizowanego na podstawie decyzji udzielających pozwolenia na budowę, których nieważność stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawomocną i ostateczną decyzją z dnia 26 kwietnia 2007 r. znak [...] - nałożył na B. M. - inwestora przedmiotowej budowy budynku mieszkalno - handlowego położonego na działce nr [...] w S., zrealizowanego na podstawie decyzji udzielających pozwolenia na budowę, których nieważność stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawomocną i ostateczną decyzją z dnia 23 października 2007 r. znak [...] obowiązek wykonania następujących robót budowlanych w zakresie obejmującym roboty budowlane wykonane w poziomie I piętra i poddasza użytkowego budynku mieszkalno - handlowego położonego na działce nr [...] w S:

- w poziomie I piętra należy:

1. usunąć drzwi wejściowe do lokalu nr [...], nr [...] i nr [...] wraz z ościeżnicami,

2. usunąć ścianę działową wewnętrzną pod spocznikiem pomiędzy pomieszczeniami kuchni znajdującymi się w lokalu nr [...] i nr [...], tworząc jedno pomieszczenie kuchenne,

- w poziomie poddasza należy:

3. usunąć drzwi wejściowe do lokalu nr [...] i nr [...] wraz z ościeżnicami,

w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z obowiązującym prawem tj. Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Skawina, zatwierdzonym Uchwałą Nr IX N/310/06 Rady Miejskiej w Skawinie z dnia 15 maja 2006 r., poprzez wykonanie jednego, dwupoziomowego lokalu mieszkalnego w obrębie I piętra budynku i poddasza użytkowego budynku mieszkalno - handlowego, położonego na działce nr [...] w S., gmina [...] - w terminie do dnia 30.10.2013 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że toczy się przed nim postępowanie wszczęte z urzędu, znak: [...], dotyczące budynku mieszkalno - handlowego zlokalizowanego na działce nr [...] w S.. Roboty budowlane prowadzono na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Mianowicie decyzją z dnia 3 października 2002 r. Burmistrz Miasta i Gminy zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. M. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego na mieszkalno-handlowy na działce nr [...] położonej ul. O. w S. Następnie na wniosek inwestora decyzją z dnia 15 kwietnia 2005 r. Starosta [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1 i 2, art. 36a, art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a., zmienił decyzję o pozwoleniu na budowę w ten sposób, że anulował projekt budowlany rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego na mieszkalno-handlowy oraz zatwierdził zamienny projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego na mieszkalno-handlowy, kategoria obiektu I, XVII z zachowaniem warunków określonych w art. 36 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego.

Nieważność obu tych decyzji stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26 kwietnia 2007 r. znak [...]. Decyzja GINB kontrolowana była przez WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 23 października 2007 r. oddalił skargę B. M. oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r. sygnatura akt II OSK 306/08, oddalił skargę kasacyjną B. M.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] - Ziemskiego w K. w odrębnym postępowaniu znak: [...], decyzją nr [...] z dnia 6 czerwca 2005 r. znak: [...] udzielił B. M. pozwolenie na użytkowanie częściowe budynku mieszkalno - handlowego położonego na działce nr [...] w S. ul. O. w zakresie parteru - pomieszczeń handlowych.

Organ I instancji stwierdził, iż przedmiotem niniejszego postępowania są roboty budowlane zrealizowane na I piętrze i poddaszu w budynku mieszkalno - handlowym zlokalizowanym na dz. nr [...] w S., ponieważ roboty budowlane obejmujące parter ww. objęte są decyzją PINB nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie z dnia 6 czerwca 05 r. znak: [...]. Decyzja PINB dla Powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 6 czerwca 2005 r. znak: [...] o pozwoleniu na użytkowanie parteru pozostaje w obrocie prawnym.

PINB zobowiązał B. M. do przedłożenia m.in. inwentaryzacji architektoniczno -budowlanej z oceną aktualnego stanu technicznego przedmiotowej zabudowy oraz aktualnie obowiązującymi przepisami, a w przypadku ich naruszenia zawierającej zalecenia i sposób usunięcia nieprawidłowości w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, dającej podstawę do dalszego prowadzenia postępowania i wydania decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.

W dniu 28 czerwca 2013 r. B. M. złożyła do akt sprawy wymagane dokumenty.

Inwentaryzacja architektoniczno - budowlana wskazuje, że w budynku mieszkalno -handlowym położonym na działce nr [...] w S. ul. O. w obrębie I piętra i poddasza użytkowego znajduje się pięć samodzielnych lokali mieszkalnych, do których prowadzą schody zewnętrze dobudowane od strony elewacji zachodniej budynku, a następnie wewnętrzna klatka schodowa. Na I piętrze budynku znajdują się trzy lokale mieszkalne o numerach [...], [...], [...] natomiast na poddaszu zlokalizowane są dwa lokale mieszkalne o numerach [...] i [...]. Każdy lokal mieszkalny składa się z holu, łazienki, kuchni oraz jednego pokoju mieszkalnego (mieszkanie nr 1) lub dwóch pokoi mieszkalnych (mieszkania nr [...], [...], [...]).

W dniu 3 lipca 2013 r. inspektorzy PINB przeprowadzili oględziny na terenie działki nr [...] w S. w zakresie I piętra i poddasza budynku mieszkalno - handlowego, które potwierdziły stan faktyczny opisany w inwentaryzacji. Podczas oględzin dokonano również kontrolnych pomiarów budynku z zewnątrz oraz wewnętrznych pomieszczeń. Odległości pomiędzy ścianą zachodnią przedmiotowego budynku a znajdującym się w granicy z działką nr [...] wynoszą ok.: 4,011 m, 4,025 m i 4,120 m. Odległość ściany zachodniej budynku od ogrodzenia znajdującego się w granicy z działką nr [...] wynosi ok. 3,998 m. Dokonano również pomiarów odległości od zewnętrznej ściany pomocnej budynku do ogrodzenia znajdującego się w granicy z działką nr [...] w S., pomiary te wynoszą ok. 3,95 m i 4,25 m.

Zgodnie z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Skawina, zatwierdzonym Uchwałą Nr IX N/310/06 Rady Miejskiej w Skawinie z dnia 15 maja 2006 r., działka nr [...] w S. zlokalizowana jest w całości na terenie oznaczonym symbolem A 25 MU (A-Skawina, MU - tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej). Jako przeznaczenie podstawowe terenów MU w MPZP ustalono.:

1) zabudowę mieszkaniową jednorodzinną

2) zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z częścią usługową mieszczącą się w budynku mieszkalnym lub wolnostojącym,

3) zabudowę usługową.

Organ podkreślił, iż zgodnie z definicją budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zawartą w przepisach Prawa budowlanego (art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane) "Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku."

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji nakazał B. M. wykonanie robót budowlanych w zakresie I piętra i poddasza użytkowego, określonych w sentencji decyzji, mających na celu doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie robót budowlanych, w wyniku których powstanie jeden lokal mieszkalny, dwupoziomowy, obejmujący I piętro i poddasze. Zakres nałożonych niniejszą decyzją obowiązków, ograniczonych do robót budowlanych w zakresie I piętra i poddasza, z uwagi na pozostające w obiegu prawnym pozwolenie na użytkowanie parteru, musi jednak uwzględniać przeznaczenie obiektu jako całości. Obiekt ten będzie się zatem składał z jednego lokalu mieszkalnego (dwupoziomowego, obejmującego I piętro i poddasze) oraz części usługowej na parterze, o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku, co z kolei spowoduje, iż obiekt stanowić będzie budynek mieszkalny jednorodzinny w rozumieniu art.3 pkt 2a ustawy prawo budowlane. Tylko takie rozwiązanie jest zgodne z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego.

Organ wskazuje także, iż z uwagi na fakt ograniczenia przedmiotu postępowania tylko do robót budowlanych wykonanych w zakresie I piętra i poddasza, nie ma podstaw do stwierdzenia, że wpłynęły one na istniejącą powierzchnię biologicznie czynną, zatem organ nie prowadził postępowania w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe PINB dla Powiatu [...] w K. w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznał za uzasadnione zastosowanie przepisu określonego art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane tj. nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, poprzez wykonanie wskazanych w sentencji niniejszej decyzji czynności. Organ wyjaśnił, iż w sytuacji, kiedy z obrotu prawnego wyeliminowana została decyzja o pozwoleniu na budowę zastosowanie znajdują nie przepisy art. 48-49 ustawy Prawo budowlane, lecz przepisy art. 50-51 tej ustawy.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 29 stycznia 2014 r., znak [...] po rozpatrzeniu odwołania M. C. oraz odwołania B. M. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 k.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt. 2 i ust. 7 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 oraz z art. 80 ust. 2 pkt 21 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) oraz art. 104 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na B. M. - inwestora przedmiotowej budowy budynku mieszkalno-handlowego położonego na działce nr [...] w S., zrealizowanego na podstawie decyzji udzielających pozwolenia na budowę, których nieważność stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawomocną i ostateczną decyzją z dnia 23.10.2007 r. znak: [...] obowiązek wykonania następujących robót budowlanych w zakresie obejmującym roboty budowlane wykonane w poziomie I piętra i poddasza użytkowego budynku mieszkalno-handlowego położonego na działce nr [...] w S:

- w poziomie I piętra należy usunąć drzwi wejściowe do lokalu nr [...], nr [...] i nr [...] wraz z ościeżnicami,

- w poziomie poddasza należy usunąć drzwi wejściowe do lokalu nr [...] i nr [...] wraz z ościeżnicami,

w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z obowiązującym prawem tj. Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Skawina, zatwierdzonym Uchwałą Nr IX N/310/06 Rady Miejskiej w Skawinie z dnia 15 maja 2006 r., poprzez wykonanie jednego, dwupoziomowego lokalu mieszkalnego w obrębie I piętra i poddasza użytkowego budynku mieszkalno-handlowego, położonego na działce nr [...] z S., gmina [...]; termin wykonania wskazanych robót budowlanych wyznaczono do dnia 30 kwietnia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest weryfikacja prawidłowości nałożenia przez PINB dla powiatu [...] w K. obowiązku wykonania robót budowlanych wskazanych w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną dokonaną w sprawie przez organ I instancji. Wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane w zakresie pierwszego piętra i poddasza przedmiotowego budynku. Postępowanie to obejmuje doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, a więc również z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Następnie przytoczono definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartą w art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane. Z przepisu tego wprost wynika, iż w budynku mieszkalnym dopuszcza się wydzielenie albo maksymalnie dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego. Wobec powyższego skoro w parterze budynku mieszkalno-handlowego na działce [...] w S. znajduje się już część usługowa, zatem aby przedmiotowy budynek mieszkalny spełniał definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego w pozostałej części obiektu tj. w obrębie I piętra i poddasza użytkowego może znajdować się tylko jeden lokal mieszkalny.

Wobec powyższego cały budynek mieszkalny (parter, I piętro i poddasze), aby mógł być uznany za zgodny z przepisami mpzp dla działki nr ewid. [...] w S., musi spełniać warunki wskazane w definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W ocenie tut. Organu nakaz wskazany w skarżonej decyzji tj. wykonanie robót budowlanych w celu uzyskania jednego dwupoziomowego lokalu mieszkalnego na poziomie I piętra i poddasza, doprowadzi budynek mieszkalno-usługowy do stanu zgodnego z zapisem mpzp w części dotyczącej przeznaczenia obiektu tj. budynku mieszkalnego jednorodzinnego z jednym lokalem mieszkalnym i lokalem usługowym.

Wskazano, że w przedłożonej inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej autor opracowania wyjaśnił, iż "Powierzchnia biologicznie czynna wynosi obecnie około 14,00 m2 co stanowi 4,50% powierzchni działki [...]. Minimalna powierzchni biologicznie czynnej działki w terenach zabudowy mieszkaniowej i usług (MU) nie może być mniejsza niż 25% powierzchni działki czyli nie mniej niż 77,50 m2 (...) Należy doprowadzić stan istniejący do zgodnego z prawem poprzez zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej do minimum 77,50 m2". Podkreślić jednak należy, iż w niniejszym postępowaniu z uwagi na przyjęcie do użytkowania poziomu parteru budynku mieszkalno-usługowego, nie ma możliwości badania powierzchni biologicznie czynnej działki nr ewid. [...] w S., gdyż niniejsze postępowanie administracyjne prowadzone jest jedynie w zakresie I piętra i poddasza obiektu.

W odniesieniu do uwagi B. M. zawartej w odwołaniu, iż "niezrozumiałym pozostaje nakazanie usunięcia ściany działowej wewnętrznej pod spocznikiem pomiędzy pomieszczeniami kuchni znajdującymi się pomiędzy lokalami 2 i 3", organ odwoławczy uznał nakaz zawarty w punkcie 2 skarżonej decyzji za bezzasadny. Powyższe wynika z faktu, iż ani przepisy ustawy Prawo budowlane, ani też przepisy wykonawcze do tej ustawy nie wskazują ograniczeń odnośnie ilości posiadanych pomieszczeń o tym samym przeznaczeniu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Zatem brak jest konieczności likwidacji ściany działowej w celu utworzenia jednego pomieszczenia kuchennego z punktu widzenia konieczności doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami planistycznymi, poprzez wykonanie jednego, dwupoziomowego lokalu mieszkalnego w obrębie I piętra i poddasza użytkowego budynku mieszkalno-handlowego, położonego na działce nr [...] z S.

W odniesieniu do uwagi wskazanej w odwołaniu M. C., a dotyczącej naruszenia § 12 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), organ odwoławczy wskazał, iż budynek mieszkalno-usługowy został zrealizowany w oparciu o decyzję pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku istniejącego, zatem do przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego winien mieć zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 3 w brzmieniu "rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudową tak usytuowanego budynku o nie więcej jedną kondygnacją, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych", a nie wskazany przez skarżącą w/w przepis dotyczący sytuowania całkiem nowego obiektu.

W odniesieniu do pozostałych uwag zawartych zarówno w odwołaniach M. C. i B. M. WINB w K. wyjaśnił, iż przedstawione powyżej motywy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia stanowią odpowiedź na zarzuty zgłoszone przez skarżących, zarówno w kwestii zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, jako podstawy materialno-prawnej skarżonego rozstrzygnięcia, jak również innych przepisów prawa, mających zastosowanie do przedmiotowego obiektu budowlanego.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jego rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Jednak organ odwoławczy był zobligowany do zreformowania skarżonej decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, z uwagi na konieczność doprecyzowania zakresu nakazanych robót budowlanych oraz terminu wykonania nałożonych obowiązków. Powyższa reformacja nie narusza art. 139 Kpa.

Powyższą decyzję zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. C. oraz B. M..

M. C. w skardze zarejestrowanej pod sygn. II SA/Kr 475/14 wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającej przepisy art. 51, art.84 ust. 1 pkt 1 i art.84a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane. Ponadto wniosła o uznanie naruszenia prawa za mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego oraz wskazanie, okoliczności które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i dające podstawę do uchylenia skarżonej decyzji, a także o wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych przewidzianych w art. 48 Prawa budowlanego jako właściwych w dalszym rozpatrywaniu sprawy. Skarżąca wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że na przedmiotowy budynek mieszkalno-handlowy została wydana decyzja o pozwoleniu na rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na mieszkalno handlowy w S. na dz. nr [...], natomiast inwestor dokonał całkowitej rozbiórki istniejącego budynku, a następnie jego odbudowy i rozbudowy z naruszeniem norm zawartych w § 12 ust 6 p 2 lit "b" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Takiej realizacji nie sposób uznać za wykonaną ze zmianami istotnymi w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę gdyż w efekcie powstało całkiem inne zamierzenie. Obecnie obiekt został przystosowany do funkcji hotelowej, a pierwotna decyzja stała się tylko przykrywką dla całości samowolnych działań inwestora.

Dowody zarówno na rozbiórkę istniejącego budynku jak i wybudowanie go z naruszeniem wskazanych norm znajdują się w aktach sprawy. Ponadto podczas realizacji robót został uszkodzony budynek należący do skarżącej w związku z niewłaściwie wykonanymi robotami fundamentowymi.

Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie odnieśli się do znanych im z urzędu innych dowodów, przedstawionych przez skarżącą, w szczególności dowody z opinii biegłych z zakresu budownictwa i geodezji (Z. Sambora, M. Ficek) powołanych na wniosek Prokuratury Rejonowej w Wieliczce sygn. akt [...], opinii rzeczoznawcy M. P. sporządzonej na żądanie PINB wraz z stanowiącym do niej załącznikiem w postaci oświadczenia inspektora nadzoru J. B., nie przesłuchano również projektanta I. P., mimo, iż jak zeznał w postępowaniu przygotowawczym sporządzając projekt zamienny zaprojektował pięć samodzielnych lokali mieszkalnych a więc budynek wielorodzinny, który PINB dopuścił do użytkowania.

Przedmiotem prowadzonego postępowania organ uczynił nie cały budynek, lecz tylko jego część - piętro i poddasze. Takie zawężenie postępowania wszczętego, co do zasady w stosunku do budynku jest niezgodne z definicją zawartą w art. 3 pkt 2 Ustawy prawo budowlane jaki i z wykładnią językową. Wydane rozstrzygnięcie administracyjne w sprawie budynku odnoszące się jedynie do jego części tj. piętra i poddasza z pominięciem parteru nie powoduje po realizacji wskazanych robót doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem - brak wystarczającej ilości powierzchni biologicznie czynnej oraz wystarczającej ilości miejsc parkingowych.

B. M. w skardze zarejestrowanej pod sygn. II SA/Kr 497/14 zarzuciła zaskarżonej decyzji

- naruszenie przepisu art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na błędnym ustaleniu okoliczności faktycznych poprzez przyjęcie, iż objęty postępowaniem budynek stanowi w całości budynek mieszkalny jednorodzinny a nie budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z częścią usługową,

- naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż:

(a) drzwi, których organ nakazał usunięcie nie mogą stanowić drzwi wewnętrznych oraz uznanie, iż jedynie ich usunięcie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem,

(b) ościeżnice, których organ nakazał usunięcie nie mogą zostać zastosowane wewnątrz lokalu.

Skarżąca podniosła, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie przyjął, iż przedmiotowy budynek w całości - wraz częścią, dla której jest wydane prawomocne pozwolenie na użytkowanie - jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Zgodnie z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Skawina, zatwierdzonym Uchwała Nr IX N/310/06 Rady Miejskiej w Skawinie z dnia 15 maja 2006 roku działka nr [...] w S., na której znajduje się przedmiotowy budynek w całości zlokalizowana jest na terenie oznaczonym symbolem A 25 MU — tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Jako przeznaczenie podstawowe dla terenu zabudowy mieszkaniowej i usługowej wskazano trzy możliwości:

1. Zabudowę mieszkaniową jednorodzinną,

2. Zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z częścią usługową mieszczącą się w budynku mieszkalnym lub wolnostojącym,

3. Zabudowę usługową.

W obecnej sytuacji zastosowanie ma zacytowany powyżej podpunkt 2 bowiem przedmiotowy budynek w zakresie I piętra i poddasza stanowi zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z częścią usługową mieszczącą się w budynku zlokalizowaną w obrębie parteru. W związku z powyższym niezrozumiałe jest dlaczego organ jako przeznaczenie niemniejszego budynku uznał jedynie podpunkt l - zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W związku z mylnym ustaleniem przeznaczenia przedmiotowego budynku organ niewłaściwie zastosował definicje budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartą w art. 3 pkt 2a prawa budowlanego. Należy wskazać, iż ta definicja będzie miała odzwierciedlenie, ale jedynie co do części budynku obejmującej I piętro i poddasze, bowiem cześć usługowa zlokalizowana na parterze nie wchodzi w jej zakres.

Po drugie, niezrozumiałe jest nakazanie usunięcia drzwi wewnętrznych w budynku, nazwanych przez organ wejściowymi do lokali wraz z ościeżnicami, bowiem pozostaje to bez wpływu na ocenę czy w danym lokalu są wyodrębnione lokale mieszkalne czy tez nie. Wskazywane przez organ drzwi są drzwiami wewnętrznymi o podwyższonej izolacji akustycznej. W przypadku gdyby uznać, iż przedmiotowe drzwi są drzwiami zewnętrznymi i właściwym jest usunięcie przedmiotowych drzwi to jako takie pozostaje jedynie skrzydło drzwi a nie ich futryna - ościeżnica, w związku z powyższym niezrozumiałym pozostaje nakazanie jej usunięcia.

W odpowiedziach na skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o ich oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odniesieniu do skargi M. C. stwierdzono, że wobec pozostawania w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie parteru przedmiotowego budynku należało przyjąć, że przedmiotem postępowania naprawczego może być jedynie pozostała część budynku tj. pierwsze piętro i poddasze. To czyni bezzasadnym zarzuty dotyczące wybiórczego zgromadzenia dowodów i braku analizy zgodności wykonania całości obiektu z przepisami prawa.

Odnosząc się do zarzutów B. M. organ nadzoru budowlanego wskazał, że do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem niezbędne jest wykonanie robót budowlanych ukierunkowanych na powstanie jednego lokalu mieszkalnego. Dla takiego rezultatu niezbędne jest usunięcie drzwi wejściowych zewnętrznych do poszczególnych lokalu, powstałych na poziomie pierwszego piętra i poddasza wraz z ościeżnicami. Dopuszczenie pozostawienia drzwi wejściowych o funkcji drzwi wewnętrznych (co sugeruje skarżąca) stanowiłoby fikcję doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2014 r. Sąd połączył obie te sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 475/14.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja jest prawidłowa a skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Organy obu instancji słusznie zakreśliły przedmiot postępowania, którym jest zgodność z obowiązującymi przepisami robót budowlanych wykonanych w poziomie I piętra i poddasza użytkowego na działce nr [...] w S. - a to z uwagi na pozostającą w obrocie prawnym ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie parteru tego budynku. Z tego też względu - na co zwrócił uwagę organ odwoławczy - nie było możliwości orzeczenia o doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem budynku na przykład w zakresie powierzchni biologicznie czynnej na działce. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze przez M. C. postępowanie takie było prawidłowe. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie parteru budynku przesądza o legalności wykonanych w tym zakresie robót budowlanych oraz uniemożliwia ponowne orzekanie w tym przedmiocie przez organ nadzoru budowlanego. To właśnie ponowne rozstrzyganie o robotach budowlanych w części parterowej budynku stanowiłoby naruszenie prawa, a ewentualna decyzja rozstrzygająca o legalności całego budynku byłaby nieważna w części już wcześniej rozstrzygniętej decyzją ostateczną o pozwoleniu na użytkowanie. O ile więc co do zasady wszystkie roboty budowlane wykonane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego powinny być przedmiotem jednego postępowania prowadzonego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, o tyle w sytuacji, gdy udzielono już pozwolenia na użytkowanie części powstałego w ten sposób obiektu budowlanego - nie jest możliwe ponowne orzekanie w tym zakresie w ramach postępowania legalizacyjnego. Mimo oczywistej sprzeczności z obowiązującym planem miejscowym w zakresie powierzchni biologicznie czynnej działki, z uwagi na pozostawanie w obrocie prawnym pozwolenia na użytkowanie części budynku organ nadzoru budowlanego nie może wypowiadać się w tym temacie wydając decyzję w omawianym trybie.

Prawidłowo również zastosowano tryb legalizacyjny z art. 50 i 51 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego. Pogląd o zastosowaniu tego trybu w sytuacji, gdy inwestor utracił pozwolenie na budowę po zrealizowaniu na jego podstawie robót budowlanych jest utrwalony w orzecznictwie. Oprócz orzeczeń cytowanych w decyzjach I i II instancji można wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2286/12 (LEX nr 1447263), gdzie stwierdzono: "W sytuacji, gdy stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, czy też je uchylono, po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych), powstaje stan, w którym wykonane roboty budowlane w całości lub w części nie mają oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji. Taka sytuacja oznacza zaś, że może być stosowany odpowiednio przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., który pozwala, po nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, dokonanie następnie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 i 6 p.b. To, czy będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3, czy art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 p.b., zależy od okoliczności rozpoznawanej sprawy. (...) Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i 51 p.b., polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 p.b., doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego, a polegający na tym, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym albo prawidłowo dokonanym zgłoszeniem".

W sprawie sporządzono prawidłowo i czytelnie inwentaryzację architektoniczno budowlaną opracowaną przez arch. P. L. i na jej podstawie organy administracyjne zobowiązały inwestora do wykonania obowiązków.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dokonał przy tym prawidłowej wykładni przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru. Budynek znajduje się w terenie objętym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Skawina zatwierdzony uchwałą Rady Miasta z dnia 11 lipca 2006 r. Działka nr [...] znajduje się w terenie oznaczonym symbolem A 25 MU – teren zabudowy mieszkaniowej i usługowej - gdzie, jako przeznaczenie podstawowe wskazano zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z częścią usługową mieszczącą się w budynku mieszkalnym lub budynku wolnostojącym lub zabudowę usługową.

Wprawdzie przedmiotem kontrolowanego postępowania były roboty budowlane tylko na pierwszym piętrze i poddaszu budynku, jednakże określone w planie miejscowym przeznaczenie dotyczy całości istniejącego obiektu budowlanego. Organ odwoławczy słusznie powołał się przy tym na definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartą w art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane. Z przepisu tego wprost wynika, iż w budynku mieszkalnym jednorodzinnym dopuszcza się wydzielenie albo maksymalnie dwóch lokali mieszkalnych, albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego. Budynek jako całość, aby był zgodny z prawem, musi spełniać warunki wskazane w definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Istniejący na części parterowej lokal użytkowy należy zakwalifikować jako "część usługową mieszczącą się w budynku mieszkalnym", a zatem zapewnienie zgodności z planem miejscowym wymaga, aby w tym samym budynku znajdował się wyłącznie jeden dodatkowy lokal mieszkalny. Z powołanego przepisu ustawy Prawo budowlane wynika bowiem jednoznacznie, że w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą zostać wyodrębnione maksymalnie dwa lokale (obydwa mieszkalne albo jeden mieszkalny i jeden użytkowy). Dlatego też zawarty w zaskarżonej decyzji nakaz wykonania robót budowlanych celem uzyskania jednego dwupoziomowego lokalu mieszkalnego na poziomie i piętra i poddasza doprowadzi budynek do stanu zgodnego z obowiązującym planem miejscowym. Takie sformułowanie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i jasne - jednoznacznie wskazuje konkretne czynności, do wykonania których zobowiązano inwestora.

Skarżąca B. M. zarzuciła w skardze błędną wykładnię przepisów planu miejscowego. Jej argumentacja prowadzi do konkluzji, że skoro przepisy prawa miejscowego dopuszczają "zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z częścią usługową mieszczącą się w budynku mieszkalnym", a budynek jednorodzinny może posiadać wyodrębniony lokal mieszkalny oraz lokal usługowy, to w istocie przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczają na tym terenie wyodrębnienie w poszczególnych budynkach trzech lokali, w tym dwóch usługowych i jednego mieszkalnego. Taka argumentacja nie może zostać zaakceptowana. Przepis planu miejscowego określający przeznaczenie terenu oznaczonego symbolem A 25 MU jako "zabudowę jednorodzinną z częścią usługową" należy rozumieć jako tożsamy z dopuszczonym w art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane wydzieleniem w budynku jednego lokalu mieszkalnego i jednego lokalu użytkowego (przeznaczonego pod usługi).

Bezzasadny jest również zarzut dotyczący bezpodstawnego nakazania usunięcia ościeżnic, podczas gdy - zdaniem skarżącej - wystarczające byłoby usunięcie jedynie skrzydeł drzwiowych z pozostawieniem ościeżnic, bądź też pozostawienie tych drzwi jako drzwi wewnętrznych. Jak słusznie wskazał organ nadzoru budowlanego w odpowiedzi na skargę dopuszczenie pozostawienia drzwi wejściowych o funkcji drzwi wewnętrznych, jak również pozostawienie ościeżnic stanowiłoby fikcję doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Dopiero całkowita likwidacja tych drzwi wraz z ościeżnicami zapewni zgodność budynku z planem miejscowym to jest da gwarancję, że w przedmiotowym budynku będzie istniał tylko jeden, dwupoziomowy lokal mieszkalny (w części piętra i poddasza) oraz jeden lokal użytkowy w części parterowej.

Na zakończenie należy przypomnieć, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W myśl ust. 3 powołanego przepisu po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:

1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo

2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Z przepisu tego wynika, że inwestor nie musi wykonać robót budowlanych objętych decyzją. Sankcją za niewykonanie tego obowiązku będzie wydanie nakazu rozbiórki niezalegalizowanej części budynku bądź też doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego - z czym inwestor powinien się liczyć.

Uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty podniesione w obu skargach są bezzasadne należało orzec o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.).