Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 607/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Asesor WSA Justyna Wtulich- Gruszczyńska, , Protokolant referent Maria Góraj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi J.L i M.P. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 4 kwietnia 2019 r. nr NG-O.025.9.2019.MM w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 kwietnia 2019 r., znak NG-O.025.9.2019.MM, Główny Geodeta Kraju, na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") odmówił stwierdzenia nieważności decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2016 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r., znak [...], w sprawie aktualizacji z urzędu danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla obrębu [...]gmina [...], dotyczących zmiany powierzchni działki nr [...]o powierzchni 0,05 ha, objętej księgą wieczystą nr [...] , stanowiącej własność J.L i M.P., na działkę nr [...]o powierzchni 0,0254 ha.

W uzasadnieniu decyzji Główny Geodeta Kraju wskazał, że pismem z dnia 8 stycznia 2019 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Del. do Prokuratury Okręgowej w [...] , na podstawie art. 184 § 1 k.p.a. złożył sprzeciw od decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2016 r., wnosząc o stwierdzenie nieważności tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] . W sprzeciwie podniesiono rażące naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., art. 39 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnienie tych baz.

Rozpoznając żądanie Prokuratora organ stwierdził, że podstawą prawną rozstrzygnięcia Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2016 r. były przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629, dalej: "p.g.i.k.") oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034).

Po przytoczeniu art. 2 pkt 8 p.g.i.k. organ podał, że aktualizacja informacji zawartych w operacie ewidencyjnym należy do zadań właściwego miejscowo starosty. Starosta wprowadza stosowne zmiany do bazy danych z urzędu, bądź na wniosek osób zainteresowanych, po uzyskaniu odpowiednich dokumentów stanowiących podstawę dokonania wpisów.

Powołując się na art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i ust. 2b pkt 2 p.g.i.k. oraz § 85 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Główny Geodeta Kraju wskazał, że podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, co do pola powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], gmina [...] , było opracowanie geodezyjne (operat techniczny) zawierające wykaz zmian danych ewidencyjnych, sporządzone przez Biuro Geodezji i Obrotu Nieruchomościami "[...], przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Starostę [...]w dniu 12 lipca 2016 r. i zaewidencjonowane pod nr P. [...] . Dokumentacja ta powstała w wyniku wykonania pracy geodezyjnej polegającej na wznowieniu znaków granicznych, o którym mowa w art. 39 ust. 1 p.g.i.k. Zgodnie z tym przepisem przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia.

W ramach przedmiotowej pracy – zgodnie z art. 39 ust. 4 p.g.i.k. – spisany został protokół wznowienia znaków granicznych z dnia 16 marca 2016 r., z którego treści wynika, że położenie znaków granicznych (z których część została odszukana na gruncie) wykonawca ustalił w oparciu o materiały pozyskane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (szkice polowe oraz wykaz współrzędnych punktów granicznych). Następnie, w oparciu o ustalone w trakcie wznowienia punkty graniczne, został dokonany pomiar sytuacyjno-wysokościowy oraz zostało obliczone pole powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. Z załączonego do operatu wykazu zmian danych ewidencyjnych wynika, że na skutek tych czynności pole powierzchni przedmiotowej działki zmieniło się z 0,05 ha na 0,0254 ha.

Uwzględniając taki stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa Główny Geodeta Kraju stwierdził, że decyzja Starosty [...]z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2016 r. nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności przepisów p.g.i.k. oraz powołanego rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutu Prokuratora, wskazującego, że dokumentacja geodezyjna powstała w wyniku wznowienia znaków granicznych w trybie art. 39 ust. 1 p.g.i.k., nie powinna być przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz nie powinna stanowić podstawy do aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, gdyż w odniesieniu do działki nr [...]istnieje spór co do położenia znaków granicznych i przebiegu granic, organ zauważył, że twierdzenia te nie wynikają wprost z przepisów prawa, lecz są wywodzone przez Prokuratora na podstawie interpretacji art. 39 ust. 1 p.g.i.k. Przepis ten przewiduje co prawda, że jeżeli w trakcie procedury wznawiania znaków granicznych wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy, jednakże nie wynika z niego jednoznacznie, że jest to przesłanka wstrzymująca czynności związane ze wznowieniem znaków granicznych w oparciu o dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia, na co zresztą powołał się Starosta [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]sierpnia 2016 r.

Główny Geodeta Kraju podkreślił, że ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych zawartej w art. 16 § 1 k.p.a., przesłanki do zastosowania tej instytucji, zwłaszcza rażące naruszenie prawa, nie mogą być wywodzone na podstawie interpretacji przepisów.

Analizując skutki kwestionowanych decyzji, nie można uznać, że wprowadzona zmiana w zakresie pola powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], wykazywanego w ewidencji gruntów i budynków, była nie do zaakceptowania w praworządnym państwie. Ze zgromadzonego materiału wynika, że pole powierzchni zostało obliczone w oparciu o współrzędne punktów granicznych, jakie zostały pozyskane przez wykonawcę z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Decyzja nie wprowadzała zmian w zakresie przebiegu granicy przedmiotowej działki, zaś okoliczność ujawnienia nowego pola jej powierzchni, nie przesądza o zasięgu prawa własności do nieruchomości i nie stanowi przeszkody do ustalenia granic działki w odrębnym trybie, np. w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Odnosząc się do zarzutu Prokuratora dotyczącego naruszenia § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz - Główny Geodeta Kraju wskazał, że decyzje organu wojewódzkiego i Starosty [...] nie dotyczyły przyjęcia materiałów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a rozporządzenie to już nie obowiązywało, ani w czasie przekazywania do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ww. operatu technicznego, ani w czasie orzekania przez organy o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Uchylenie tych przepisów wykonawczych nastąpiło na mocy ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Podsumowując, organ nie stwierdził istnienia żadnej z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., która skutkowałaby stwierdzeniem nieważności decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2016 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r.

W dniu 13 maja 2019 r. J.L. i M.P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Geodety kraju z dnia 4 kwietnia 2019 r. zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez pominięcie, że organu obu instancji w ramach aktualizacji z urzędu danych ewidencyjnych rażąco naruszyły:

a) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.i.k. poprzez przeprowadzenie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o ustalenia obarczonego licznymi wadami opracowania geodezyjnego (operatu technicznego);

b) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.i.k. przeprowadzenie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków pomimo sporu co do przebiegu granic;

c) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c. p.g.i.k. poprzez przeprowadzenie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o wyniki postępowania w przedmiocie wznowienia znaków granicznych, które prowadzone było bez wniosku uprawnionych podmiotów;

d) art. 24 ust 2a pkt 1 lit. c p.g.i.k. poprzez przeprowadzenie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków bez odniesienia się sporu co do przebiegu granic oraz licznych zastrzeżeń skarżącej w zakresie przebiegu prac geodety oraz ich efektu;

e) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadanie i niedostateczne wyjaśnienie sprawy, co doprowadziło do aktualizacji danych ewidencyjnych w oparciu o błędne i niezweryfikowane informacje;

f) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do ustaleń organu II instancji przed wydaniem decyzji;

g) art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony skarżącej będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pismem z dnia 7 sierpnia 2019 r. skarżąca, działając w imieniu własnym oraz M.P., podtrzymała twierdzenia i zarzuty zawarte w skardze. Ponadto przedstawiła szereg zarzutów wobec - w jej ocenie - wadliwie przeprowadzonego wznowienia znaków granicznych, którego efektem było sporządzenie operatu technicznego, przyjętego do zasobów. Opisała wieloletni spór z Gminą [...] na tle działki ewidencyjnej nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1329/19, oddalił skargę J.L. i M.P na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 4 kwietnia 2019 r. nr NG-O.025.9.2019.MM.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt I OSK 3303/19, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J.L. i M.P od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2019 r., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku sądu I instancji nie spełnia ustawowych wymogów, a przeprowadzona przez sąd wojewódzki kontrola zaskarżonej decyzji jest niepełna, skrótowa, nie odnosząca się zarówno do argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w skardze, a przez to nieprawidłowa.

Sąd I instancji poza częścią historyczną uzasadnienia, w części merytorycznej ograniczył się do stwierdzenia, że przedmiotem oceny w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją Głównego Geodety Kraju była decyzja organu wojewódzkiego orzekająca w sprawie aktualizacji z urzędu danych ewidencyjnych w zakresie zmiany pola powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...], a nie prawidłowość wykonania prac geodezyjnych polegających na wznowieniu znaków granicznych, których wyniki zgromadzone w operacie technicznym posłużyły do wydania decyzji. Dalej sąd I instancji stwierdził, że skarżący kwestionując dopuszczalność wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie pola powierzchni działki ewidencyjnej, w istocie swoje argumenty oparli na podważaniu materiału dowodowego, tj. opracowania geodezyjnego, które posłużyło do wydania decyzji. Nadto Sąd wskazał, że nie dopatrzył się naruszenia innych wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Część merytoryczna uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że nie tylko nie odniesiono się, ale nawet nie odwołano się do argumentów prawnych przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast Główny Geodeta Kraju wskazał na art. 39 p.g.i.k. i uregulowaną w tym przepisie instytucję wznowienia znaków granicznych, dokonał wykładni tego przepisu, gdyż przede wszystkim na naruszenie tego przepisu wskazywał Prokurator wnosząc sprzeciw od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2016 r.

Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Geodeta Kraju odwołał się do obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności do § 62 i załącznika nr 5a, § 85 ust. 1 i ust. 2 oraz § 46 ust. 3, wskazując na wynikające z nich rozwiązania dotyczące obliczania powierzchni działki, czy też wymogów i standardów technicznych dotyczących dokumentacji geodezyjnej. Do żadnego z tych przepisów sąd I instancji się nie odniósł. W uzasadnieniu wyroku sądu wojewódzkiego brak było prawidłowego odniesienia do zarzutów skargi, jak również do pisma skarżących z dnia 7 sierpnia 2019 r. stanowiącego odpowiedź na wniesioną przez organ odpowiedź na skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd zobowiązany będzie sporządzić uzasadnienie wyroku spełniające wymogi przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Dokonując ponownej kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, a także z uwzględnieniem wytycznych, zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2023 r., należało uznać, że decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia 4 kwietnia 2019 r. odpowiada prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej.

Zaskarżoną decyzją Główny Geodeta Kraju odmówił stwierdzenia nieważności decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2016 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r. o aktualizacji z urzędu informacji w ewidencji gruntów i budynków, w zakresie pola powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], gmina [...].

Powodem, dla którego Naczelny Sąd Administracyjnych uchylił wyrok sądu I instancji oddalający skargę od powyższej decyzji Głównego Geodety Kraju, było nieprawidłowe uzasadnienie wyroku, nie odnoszące się zarówno do argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w skardze.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji, okolicznością stanowiącą podstawę do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego i powiatowego było ustalenie, że kontrolowane w postępowaniu nieważnościowym decyzje nie naruszają rażąco przepisów obowiązujących w dacie ich wydania, w tym przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034).

Rzeczą Sądu, podczas ponownego rozpoznania skargi, było dokonanie oceny, prawidłowości stanowiska Głównego Geodety Kraju, wskazującego, że decyzje Starosty [...] i P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie naruszały rażąco prawa, a ponadto, że nie były obarczone żadną z innych wad, obligujących do stwierdzenia ich nieważności. W ocenie Sądu, Główny Geodeta Kraju zasadnie stwierdził, że kontrolowane w trybie nadzorczym decyzje nie są obarczone żadną z wad z art. 156 § 1 k. p. a., a przede wszystkim nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania administracyjnego, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego.

Celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji - według stanu prawnego i faktycznego istniejącego na dzień jej wydania - pod kątem wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., w tym m.in. rażącego naruszenia prawa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sytuacji wystąpienia wątpliwości co do ustalenia, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności decyzji. Decyzji ostatecznej służy swoiste domniemanie legalności i prawidłowości. Z domniemania tego wynika między innymi, że ewentualne wątpliwości co do legalności kwestionowanej decyzji ostatecznej powinny przemawiać za odmową stwierdzenie jej nieważności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2209/21).

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma miejsce wówczas, gdy kumulatywnie wystąpią przesłanki: 1) oczywistości naruszenia prawa; 2) charakteru naruszonego przepisu; 3) skutków, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo. Przy czym skutki te, należy rozumieć jako niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Są to więc takie gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Oczywistość naruszenia prawa polega natomiast na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Chodzi o działanie wbrew jednoznacznemu nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. O rażącym naruszenia prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.i.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z materiałów zasobu.

Z treści art. 24 ust. 2b p.g.i.k. wynika, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje bądź w drodze czynności materialno-technicznej, w przypadkach enumeratywnie wyliczonych w pkt 1, bądź – jak stanowi pkt 2 - w drodze decyzji administracyjnej, w pozostałych przypadkach.

Podstawą do przeprowadzenia w sprawie niniejszej z urzędu, aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, było włączenie w dniu 12 lipca 2016r. do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa w [...] (pod numerem P. [...]) operatu technicznego dotyczącego wznowienia znaków granicznych działki nr [...] położonej w obrębie [...], gmina [...].

Wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie prokuratorskim inicjującym kontrolowane postępowanie nadzwyczajne, jak i w skardze, nie można przyjąć, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 24a ust. 1 pkt 1 lit. c. oraz art. 39 ust. 1 p.g.i.k., gdyż dokonano aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o wadliwe opracowanie geodezyjne przyjęte do zasobu, sporządzone po nieprawidłowym wznowieniu znaków granicznych.

Dokonując kontroli decyzji organu wojewódzkiego oraz decyzji Starosty w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, Główny Geodeta Kraju zbadał, czy stanowiący podstawę dokonania aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, operat nie zawierał oczywistych, dostrzegalnych na pierwszy rzut oka wad, które dyskwalifikowałyby możliwość dokonania w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.i.k. aktualizacji na podstawie przyjętego do zasobu opracowania geodezyjnego.

Rażąco naruszyć można wyłącznie przepis oczywisty i niebudzący wątpliwości interpretacyjnych. W ocenie Sądu instytucja wznowienia znaków granicznych, uregulowana w art. 39 p.g.i.k. nie pozwalała na bezdyskusyjne stwierdzenie w kontrolowanym postępowaniu aktualizacyjnym prowadzonym przez Starostę [...], iż przyjęty w wyniku wznowienia do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem P. [...]- operat techniczny był tak oczywiście wadliwy, że nie mógł następczo stanowić podstawy do dokonania zmian w ewidencji.

Podstawy do stwierdzenia rażącej wadliwości przeprowadzonego wznowienia znaków granicznych nie można również, zdaniem Sądu, wywieść z braku złożenia podpisu przez zainteresowane podmioty pod protokołem wznowienia znaków granicznych. Odmowa złożenia podpisu nie unieważnia bowiem co do zasady czynności wznowienia znaków granicznych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1603/20). Podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji nie mogła być podnoszona w skardze kwestia podpisu na protokole z przeprowadzonego wznowienia granic przez osobę, nieobecną w ocenie strony skarżącej na gruncie. Ocenę tę należy odnieść również do podnoszonej wadliwości szkicu polowego z operatu poz. 62, będącego jednym z dokumentów, stanowiących podstawę do dokonania wznowienia znaków granicznych przez uprawnionego geodetę.

Sąd podzielił ocenę prawną dokonaną przez Głównego Geodetę Kraju, co do braku możliwości naruszenia przez organ powiatowy oraz wojewódzki przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz. Powyższy akt prawny nie obowiązywał bowiem zarówno w dacie przyjęcia do zasobów spornego operatu, jak i w trakcie prowadzonego z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji danych w ewidencji.

Dokonana w postępowaniu aktualizacyjnym zmiana w zakresie pola powierzchni działki była zgodna z wymogami § 46 ust. 3, § 62 oraz § 85 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie aktualizacyjne ma charakter rejestrowy, tj. wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Decyzja, wydana na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.i.k., ma charakter deklaratoryjny. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 1108/19, wyjaśniono, że decyzja w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Wszelkie spory powstałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące zasięgu prawa własności, w tym m. in. przebiegu granic i ustalenia powierzchni działki, nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu aktualizacyjnym, lecz w ramach innych prawem przewidzianych procedur.

Oceniając charakter kontrolowanych decyzji przez pryzmat rażącego naruszenia prawa, należy przyjąć, że nie wywołują one skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Kwestionowane decyzje nie wpływają na zakres, zasięg oraz ograniczenia prawa własności skarżących, a jak wynika ze stanowiska strony skarżącej, zainicjowano postępowanie rozgraniczeniowe, mające na celu rozstrzygnąć spór pomiędzy skarżącymi, a Gminą. Dokonana zmiana w ewidencji gruntów i budynków nie spowodowała zmiany faktycznej w zakresie korzystania z prawa własności, które dotychczas wykonywali skarżący, nie doszło do powstania nowego, bądź wygaśnięcia dotychczasowego prawa podmiotowego.

Organy ewidencyjne w postępowaniu aktualizacyjnym są uprawnione jedynie do zbadania, czy na postawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian wpisów istniejących w ewidencji. Tylko oczywista, dostrzegalna na pierwszy rzut oka wadliwość przyjętej do zasobów dokumentacji, stanowiłaby o rażącym naruszeniu obowiązującego porządku prawnego. W ocenie Sądu, sytuacja taka nie miała miejsca, a decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2016 r. oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Starosty [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r. nie są obarczone wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W konsekwencji, Główny Geodeta Kraju, mocą zaskarżonej decyzji prawidłowo orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.