Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 13/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 § 6 pkt 2 oraz art. 70 § 7 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi C. N. i B. Ż. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 listopada 2022 r. sygn. akt SKO Gd/5135/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 7 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1634 – dalej: u.f.p.) oraz w zw. z art. 70 § 6 pkt 2 oraz art. 70 § 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 - dalej: O.p.), po rozpoznaniu odwołania A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej jako Spółka lub Skarżąca) od decyzji Starosty Kwidzyńskiego (dalej: Starosta lub organ I instancji) z dnia 13 września 2022 r. w sprawie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji SKO z dnia 7 marca 2017 r.: SKO Gd/4753/16, SKO Gd/4754/16 oraz SKO Gd/4755/16, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

W uzasadnieniu SKO stwierdza, że w dniu 15 lipca 2022 r. do organu I instancji wpłynął wniosek spółki z dnia 14 lipca 2022 r. o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji SKO:

1. z dnia 07.03.2017 r. znak SKO Gd/4753/16, co do pkt 2;

2. z dnia 07.03.2017 r. znak SKO Gd/4754/16, co do pkt 2;

3. z dnia 07.03.2017 r. znak SKO Gd/4755/16, co do pkt 2.

Wniosek umotywowany został tym, że zobowiązanie wynikające z ww. decyzji uległo przedawnieniu.

Zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia ww. decyzji organu II instancji.

W odwołaniu od ww. decyzji spółka zarzuciła naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 70 § 6 pkt 2 i art. 70 § 7 pkt 2 O.p.

SKO utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, powołując treść art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. na wstępie podkreśliło, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej należy do "organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji" (art. 162 § 1 k.p.a.). Ponieważ wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji wydanych przez SKO, zgodnie z powyższym przepisem orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia należało do organu I instancji, którym był Starosta.

Wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia dotyczył trzech decyzji SKO z dnia 7 marca 2017 r.: SKO Gd/4753/16, SKO Gd/4754/16 oraz SKO Gd/4755/16. SKO podkreśliło, że w każdej tych spraw toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne. Zainicjowały je skargi na decyzje SKO wniesione, zgodnie z twierdzeniem spółki, w dniu 18 kwietnia 2017 r.

W sprawie SKO Gd 4753/16 zapadły następujące wyroki:

1. I SA/Gd 741/17 z dnia 25 października 2017 r.; WSA w Gdańsku, na skutek skargi spółki uchylił decyzji organu I i II instancji;

2. I GSK 1833/18 z dnia 8 kwietnia 2021 r.; NSA na skutek skargi kasacyjnej SKO, uchylił wyrok WSA w Gdańsku;

3. I SA/Gd 862/21 z dnia 30 listopada 2021 r.; WSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję SKO;

4. I GSK 477/22 z dnia 25 maja 2022 r.; NSA na skutek skargi kasacyjnej spółki oddalił skargę kasacyjną.

Wyrok ten został doręczony SKO w dniu 3 sierpnia 2022 r.

W sprawie SKO Gd 4754/16:

1. I SA/Gd 742/17 z dnia 25 października 2017 r.; WSA w Gdańsku, na skutek skargi spółki uchylił decyzji organu I i II instancji;

2. I GSK 1834/18 z dnia 8 kwietnia 2021 r.; NSA na skutek skargi kasacyjnej SKO, uchylił wyrok WSA w Gdańsku;

3. I SA/Gd 863/21 z dnia 30 listopada 2021 r.; WSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję SKO;

4. I GSK 478/22 z dnia 25 maja 2022 r.; NSA na skutek skargi kasacyjnej spółki oddalił skargę kasacyjną.

Wyrok ten został doręczony SKO w dniu 8 lipca 2022 r.

W sprawie SKO Gd 4755/16:

1. I SA/Gd 743/17 z dnia 25 października 2017 r.; WSA w Gdańsku, na skutek skargi spółki uchylił decyzji organu I i II instancji;

2. I GSK 1835/18 z dnia 8 kwietnia 2021 r.; NSA na skutek skargi kasacyjnej SKO, uchylił wyrok WSA w Gdańsku;

3. I SA/Gd 778/21 z dnia 30 listopada 2021 r.; WSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję SKO;

4. I GSK 546/22 z dnia 24 maja 2022 r.; NSA na skutek skargi kasacyjnej spółki oddalił skargę kasacyjną.

Wyrok ten został doręczony SKO w dniu 7 lipca 2022 r.

SKO podkreśla, że nie budzi wątpliwości spółki, że termin przedawnienia zobowiązania z tytułu zwrotu dotacji za rok 2012 został zawieszony z chwilą wniesienia przez nią skarg na decyzje wydane przez SKO, co miało miejsce w dniu 18 kwietnia 2017 r. Problematycznym stało się określenie, do kiedy bieg terminu przedawnienia został wstrzymany.

Zgodnie z art. 70 § 7 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. W ocenie SKO twierdzenie spółki, że chodzi tu o wyroki NSA z dnia 8 kwietnia 2021 r. jest całkowicie bezpodstawne i błędne.

Termin "prawomocność" odnosi się zarówno do orzeczeń sądów administracyjnych I instancji jak i NSA. Rzecz jednak w tym, że w przywołanym przepisie ustawodawca posłużył się sformułowaniem "odpis orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności." W ocenie SKO dla prawidłowego zrekonstruowania wyrażonej w przepisie normy prawnej konieczne staje się przypomnienie, że czym innym jest pojęcie "orzeczenia prawomocnego", a czym innym "orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności". Orzeczenia NSA stają się prawomocne z mocy prawa z chwilą ich wydania, nie stwierdza się ich prawomocności.

W związku z powyższym SKO stwierdza, że analizowany przepis art. 70 § 7 pkt 2 O.p. nie odnosi się do tych orzeczeń. Przepis ten odnosi się do sytuacji doręczenia organowi wyroku sądu pierwszej instancji ze stwierdzeniem jego prawomocności, którą to prawomocność stwierdza na wniosek strony oraz w przypadku, o którym mowa w art. 286 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym, a dopóki akta sprawy znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym - ten Sąd (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z 9.09.2015 r., III SA/Wa 3365/14, LEX nr 1972235 oraz wydany w tej sprawie NSA z 26.06.2018 r., I FSK 522/16, LEX nr 2523730.).

W świetle powyższego, w opinii SKO, nie ma racji spółka twierdząc, że datą istotną dla ustania okoliczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia w świetle art. 70 § 7 pkt 2 O.p. był wpływ do tego organu wyroków NSA z dnia 8 kwietnia 2021 r. Wyroki te uchylały wcześniej wydane orzeczenia WSA i przekazywały mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie sądowe nie zostało zatem ukończone przez wydane w sprawie wyroki NSA z dnia 8 kwietnia 2021 r., zakończyły je późniejsze wyroki WSA w Gdańsku, które po ich uprawomocnieniu się zostały przekazane do organu ze stwierdzeniem ich prawomocności oraz aktami sprawy w dniach wskazanych powyżej. A zatem termin zawieszenia biegu przedawnienia należałoby liczyć całkowicie odmiennie od tego, jak uczyniła to spółka. Termin ten był zawieszony przez okres:

-1933 dni w sprawie decyzji SKO Gd 4753/16, bieg wznowiony od 3 sierpnia 2022 r.,

-1907 dni w sprawie decyzji SKO Gd 4754/16, bieg wznowiony od dnia 8 lipca 2022 r.,

-1906 dni w sprawie decyzji SKO Gd 4755/16, bieg wznowiony od dnia 7 lipca 2022 r.,

W związku z tym żądanie przez spółkę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na skutek upływu terminu przedawnienia zobowiązania SKO uznaje za całkowicie bezzasadne, albowiem nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że termin ten nie upłynął.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję, Skarżąca wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 162 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, w sytuacji, gdy stały się one bezprzedmiotowe na skutek wygaśnięcia zobowiązania nimi określonego z uwagi na upływ terminu przedawnienia i podczas gdy spełnione zostały przesłanki obligujące organ do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji;

2. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, w szczególności poprzez:

a) pominięcie w ślad za organem I instancji faktu, że wyroki NSA z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawach za sygn. akt: I GSK 1833/18, I GSK 1834/18 i I GSK 1835/18 zostały doręczone organowi odwoławczemu w dniach odpowiednio 2 czerwca 2021 r., 14 maja 2021 r. i 1 czerwca 2021 r., co wprost wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy pisma SKO z dnia 19 sierpnia 2022 r.;

co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż ustalenia organu I instancji, że zobowiązania określone decyzjami, co do których strona wnosiła o ich wygaśnięcie nie uległy przedawnieniu.

3. naruszenie art. 70 § 6 pkt 2 w zw. z art. 70 § 7 pkt 2 O.p. w zw. w zw. z art. 286 § 1 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zawieszony bieg terminu przedawnienia rozpoczyna dalej swój bieg dopiero po dniu następującym po dniu doręczenia organowi odpisu wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego ze stwierdzeniem prawomocności, a nie już po doręczeniu prawomocnego wyroku NSA, który stosownie do treści art. 168 §1 p.p.s.a. jest prawomocny od daty wydania.

Nie zgadzając się z treścią wydanego rozstrzygnięcia Skarżąca wskazuje, że organ II instancji błędnie uznał za prawidłowe ustalenie, że zobowiązanie określone w/w decyzjami nie ulegało przedawnieniu, a w konsekwencji nie przyjął, iż decyzje te stały się bezprzedmiotowe, co oznaczało konieczność stwierdzenia ich wygaśnięcia.

Organ II instancji nie przyjął bowiem, że bieg terminu przedawnienia po zawieszeniu na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 O.p. stosownie do treści art. 70 § 7 pkt 2 O.p. rozpoczął dalej swój bieg po doręczeniu SKO odpisu prawomocnego orzeczenia, tj. wyroków NSA z dnia 8 kwietnia 2021 r. wydanych w sprawach za sygn. akt: I GSK 1833/18, I GSK 1834/18 i 1835/18, co nastąpiło w dniach odpowiednio 2 czerwca 2021 r., 14 maja 2021 r. i 1 czerwca 2021 r. i co wprost wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy pisma SKO z dnia 19 sierpnia 2022 r. - a więc z materiału dowodowego, który powinien być wyczerpująco rozpatrzony przed wydaniem decyzji i co świadczy o naruszeniu art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W opinii Skarżącej, organ II instancji dokonał przy tym błędnej wykładni przepisu art. 70 § 7 pkt 2 O.p., albowiem nie wziął pod uwagę literalnego brzmienia zapisów ustawowych w zakresie terminów przedawnienia w poszczególnych punktach art. 70. Skoro zatem w pkt 2 § 7 tego przepisu ustawodawca wskazał, iż bieg terminu przedawnienia biegnie dalej od dnia doręczenia odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, nie wskazując tak jak w pkt 1, iż mowa o orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, uznać należy, iż bieg terminu przedawnienia biegnie dalej po doręczeniu wyroków NSA doręczonych organowi, tj. SKO w tej sprawie. Zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a. wyroki wydane przez NSA jako, że nie przysługuje od nich środek odwoławczy są prawomocne od daty ich wydania. W konsekwencji zdaniem Skarżącej nie sposób przyjąć, za prawidłowe, iż analizowany przepis art. 70 § 7 pkt 2 O.p. odnosi się wyłącznie do sytuacji doręczenia organowi wyroku sądu pierwszej instancji ze stwierdzeniem jego prawomocności.

W świetle powyższego zobowiązanie uległo już przedawnieniu, gdyż upłynął okres przewyższający okres na jaki doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

W konsekwencji organ dopuścił się naruszenia art. 70 § 6 pkt 2 w zw. z art. 70 § 7 pkt 2 O.p. w zw. z art. 286 § 1 p.p.s.a.

Efektem przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego w decyzji jest powrót do stanu prawnego, istniejącego przed wszczęciem postępowania administracyjnego, gdyż ustawowym skutkiem upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest jego wygaśnięcie, co wynika z art. 59 § 1 pkt 9 O.p.

W konsekwencji decyzja taka nie wywołuje skutków prawnych, a jeśli nie została ona dotychczas wyeliminowana z obrotu prawnego, uzasadnione jest uznanie za bezprzedmiotową decyzji określającej takie zobowiązanie, gdyż traktować należy ją za zbędną. Przedawnienie zobowiązania podatkowego powoduje zmianę sytuacji prawnej podmiotu określonego w decyzji, ponieważ nie jest on już zobowiązany do zapłaty podatku w niej określonego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona do sądu decyzja odpowiada prawu.

W rozważanej sprawie kwestia sporna sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie: od jakiej daty po zawieszeniu postępowania termin przedawnienia biegnie dalej w rozumieniu art. 70 § 7 pkt 2 O.p. Według Skarżącej bieg terminu przedawnienia stosownie do treści art. 70 § 7 pkt 2 O.p. rozpoczął swój bieg po doręczeniu SKO wyroków NSA z dnia 8 kwietnia 2021 r. wydanych w sprawach I OSK 1833-1835/18 (uchylających wyroki WSA w Gdańsku z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 741-743/17 i przekazujących sprawy do ponownego rozpoznania).

Według SKO postępowanie sądowe nie zostało zakończone przez wyżej wskazane wyroki NSA, zakończyły je dopiero późniejsze wyroki WSA w Gdańsku z dnia 30 listopada 2021 r. (sygn. akt I SA/Gd 862-863/22 i I SA/Gd 778/21), od których skargi kasacyjne Skarżącej NSA oddalił wyrokami z dnia 24 i 25 maja 2022 r. (I GSK 477-478/22 i I GSK 546/22). Przepis art. 70 § 7 pkt 2 O.p. odnosi się zatem do doręczenia SKO wyroku sądu pierwszej instancji ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Sąd stanowiska Skarżącej nie podziela i uznaje za prawidłowe stanowisko SKO. W myśl przepisu art. 70 § 7 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności. Trafnie Skarżąca podnosi, że termin "prawomocność" odnosi się zarówno do orzeczeń sądów administracyjnych jak i NSA. Rzecz jednak w tym, że w komentowanym przepisie ustawodawca posłużył się sformułowaniem "odpis orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności". Dla prawidłowego zdefiniowania znaczenia rzeczonego stwierdzenia, konieczne wydaje się przypomnienie, że czym innym jest pojęcie "orzeczenia prawomocnego", a czym innym "orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności". Orzeczenia NSA stają się prawomocne z mocy prawa, z chwilą ich wydania. Nie stwierdza się ich prawomocności. W związku z powyższym należy stwierdzić, że komentowany przepis odnosi się do sytuacji doręczenia organowi wyroku sądu pierwszej instancji ze stwierdzeniem jego prawomocności, którą to prawomocność stwierdza na wniosek strony oraz w przypadku, o którym mowa w art. 286 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym, a dopóki akta sprawy znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym - ten Sąd. (art. 169 p.p.s.a.).

W świetle powyższego nie ma racji Skarżąca twierdząc, że datą istotną dla ustania okoliczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia w świetle art. 70 § 7 pkt 2 O.p. był wpływ do organu wyroków NSA z dnia 8 kwietnia 2021 r.

SKO trafnie wywiodło, że w sprawie decyzji SKO Gd/4753/16, bieg terminu przedawnienia został wznowiony od dnia 3 sierpnia 2022 r., w sprawie decyzji SKO Gd/ 4754/16 od dnia 8 lipca 2022 r., a w sprawie decyzji SKO Gd/4755/16 od dnia 7 lipca 2022 r.

W konsekwencji skoro termin przedawnienia nie upłynął, żądanie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na skutek upływu terminu przedawnienia zasadnie SKO jako bezzasadne oddaliło.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), skargę jako niezasadną oddalił.