Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 714/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 43 ust. 1 pkt 12
journal: Dz.U. 2022 poz 931
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] alternatywna spółka inwestycyjna s.k.a. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej.

1.1. Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS/organ interpretacyjny) z dnia [...] stycznia 2024 r. w zakresie podatku od towarów i usług wydana na wniosek [...] sp. z o.o. F. alternatywna spółka inwestycyjna S.K.A. z siedzibą w W. (dalej: Spółka/Skarżąca/Strona).

1.2. Jak wynika z akt sprawy we wniosku z dnia 17 października 2023 r. Spółka zwróciła się do DKIS o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie zastosowania zwolnienia od podatku do zapłaty za zarządzanie, należnej Funduszowi od inwestorów. Pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. Strona uzupełniła wniosek.

W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbierania aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów, działając w oparciu o ustawę o funduszach inwestycyjnych. Skarżąca jest alternatywną spółką inwestycyjną (ASI) w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 681 ze zm., dalej: ufi).

Skarżąca podniosła, że w związku z prowadzoną działalnością będzie zawierać umowy o zarządzanie z podmiotem [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: [...] ), wpisaną do rejestru zarządzających ASI prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego pod numerem [...]. [...] posiada status zewnętrznie zarządzającego ASI w rozumieniu art. 8b ust. 2 pkt 2 ufi. Zgodnie z postanowieniami ww. umowy, do czynności [...] podejmowanych w ramach zarządzania Skarżącą będzie należeć w szczególności:

1) prowadzenie spraw Skarżącej poprzez bieżące zarządzanie, obejmujące zarówno sprawy z zakresu zwykłych czynności, czynności przekraczających zwykły zarząd, jak również czynności nagłych, nie przekazanych do kompetencji walnego zgromadzenia przez statut Skarżącej,

2) reprezentowanie Skarżącej poprzez dokonywanie w jej imieniu wszelkich czynności, zarówno sądowych, jak i pozasądowych,

3) zarządzanie Skarżącą, w tym:

a) wdrażanie wykonywania celów określonych w polityce inwestycyjnej Skarżącej,

b) zarządzanie inwestycjami Skarżącej na wszystkich etapach inwestycji,

c) realizację wyjścia z inwestycji,

d) zarządzanie ryzykiem,

e) działania o charakterze administracyjnym, marketingowym, a także wszelkie działania niezbędne do operacyjnej działalności Skarżącej;

4) zarządzanie majątkiem Skarżącej,

5) dokonywanie wypłat akcjonariuszom oraz [...] zgodnie z umową o zarządzanie, ramową umową inwestycyjną oraz statutem Skarżącej,

6) bieżąca analiza działalności Skarżącej,

7) terminowe i należyte wypełnianie obowiązków wobec akcjonariuszy oraz walnego zgromadzenia,

8) zwoływanie walnego zgromadzenia Skarżącej,

9) udzielanie akcjonariuszom informacji zarówno na walnym zgromadzeniu, jak i poza nim,

10) prowadzenie dokumentacji działalności oraz rachunkowości Skarżącej;

11) sporządzanie sprawozdania z działalności Skarżącej za rok obrotowy oraz przedstawiania powyższego sprawozdania do oceny walnemu zgromadzeniu Skarżącej,

12) sporządzanie sprawozdania finansowego za rok obrotowy oraz przedstawiania powyższego sprawozdania do oceny walnemu zgromadzeniu Skarżącej,

13) zatrudnianie doradców, konsultantów lub innych specjalistów, których zatrudnienie jest uzasadnione rodzajem działalności Skarżącej,

14) koordynacja działalności poszczególnych obszarów funkcjonalnych Skarżącej, w tym kadrowego, inwestycyjnego, marketingowego, finansowo-księgowego,

15) podejmowanie wszelkich działań, które [...] uzna za wskazane i właściwe celem prawidłowego i efektywnego prowadzenia spraw Skarżącej.

Skarżąca podniosła, że z tytułu wykonywania czynności w ramach umowy, [...] ma pobierać wynagrodzenie (dalej: Wynagrodzenie PZ). Na podstawie umowy zawartej przez Skarżącą z inwestorami na potrzeby pokrycia kosztów funkcjonowania Skarżącej, w tym kosztu wynagrodzenia z tytułu zarządzania Skarżącej na rzecz [...] , Akcjonariusze będą wnosić do Skarżącej opłatę, w wysokości określonej w umowie inwestycyjnej, proporcjonalnie według udziału procentowego w kapitale zakładowym Skarżącej. Opłata za zarządzanie pokrywała będzie, zgodnie z umową o zarządzanie, wszelkie koszty działalności Skarżącej ponoszone przez Fundusz, w tym Wynagrodzenie PZ.

Skarżąca uzupełniając powyższy stan faktyczny wskazała, że prowadzi wyłącznie działalność gospodarczą zdefiniowaną w art. 8a ust. 3 ufi, tj. działalność w zakresie zbierania aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów. W tym celu zamierza przeprowadzić kilka emisji akcji, z których środki zostaną przeznaczone na sfinansowanie kilku inwestycji. Skarżąca będzie dokonywała inwestycji kapitałowych w wybrane spółki, polegające na nabyciu lub objęciu jednostek uczestnictwa w wybranych spółkach w zamian za wkład pieniężny (dalej: Inwestycja). Środki na sfinansowanie Inwestycji będą pochodzić z wkładów pieniężnych wnoszonych przez akcjonariuszy Skarżącej na pokrycie jej akcji . W celu sfinansowania każdej Inwestycji, Skarżąca będzie emitowała akcje zwykłe imienne oddzielnej serii (dalej: Pierwsza Kapitalizacja Inwestycji). Opłata za zarządzanie będzie wynosiła 2% Pierwszej Kapitalizacji Inwestycji rocznie, a łączna wartość opłaty za zarządzanie dla każdej Inwestycji w całym okresie działalności Skarżącej nie będzie mogła przekroczyć 15% Pierwszej Kapitalizacji Inwestycji.

1.3. Skarżąca zwróciła się do DKIS z pytaniem czy przedstawiona w opisie zdarzenia przyszłego opłata za zarządzanie, należna Skarżącej od inwestorów, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 361 ze zm., dalej: uptu).

Według stanowiska Skarżącej, przedstawiona w opisie zdarzenia przyszłego opłata za zarządzanie, należna Skarżącej od inwestorów, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12) uptu.

Skarżąca powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7, art. 8 ust. 1 i 2a, art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b, art. 43 ust. 15 uptu wskazał, że przepisy uptu nie definiują pojęcia usług zarządzania. Jednakże przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 uptu stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z dnia 11 grudnia 2006 r. nr L 347, s. 1; dalej: Dyrektywa 112), zgodnie z którym, zwolnieniu od podatku VAT podlega zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.

Skarżąca podkreśliła, że w kontekście art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 112, TSUE wielokrotnie wskazywał, że jego wykładnia powinna być dokonywana z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej dyrektywy oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje. TSUE przypominał ponadto, że zwolnienia od podatku stanowią wyjątki od ogólnej zasady, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają wszystkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika, wobec czego należy dokonywać ich ścisłej wykładni. Ponadto zauważyła, że zwolnienia przewidziane w art. 13 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych — wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) (Dz.Urz. UE.L 145.1 z 1977 r. ze zm.; dalej: Szósta Dyrektywa) stanowiły autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a zatem powinny zostać zdefiniowane z punktu widzenia prawa wspólnotowego, co miało na celu uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich.

W ocenie Skarżącej art. 13 część B lit. d pkt 6 Szóstej Dyrektywy poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu zbiorowym portfelem obejmuje czynności, które polegały na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, takie jak te zamieszczone w załączniku II do zmienionej Dyrektywy Rady z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (Dz.U.UE.L. 375.3 z 1985 r. ze zm., dalej: Dyrektywa UCITIS), w rubryce "Administracja" które są czynnościami właściwymi przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania. Dyrektywa UCITIS została zastąpiona Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (Dz.U.UE.L.302.32 z 2009 r., dalej: Dyrektywa 65).

Skarżąca stwierdziła, że opisane we wniosku usługi mieściły się w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE. Opisane usługi zawierały się w załączniku II do Dyrektywy 65, a co za tym idzie spełniony został warunek przedmiotowy dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a uptu dla ww. usług.

Skarżąca wskazała, że drugim warunkiem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a uptu był warunek podmiotowy. Ww. zwolnieniu podlegały usługi zarządzania świadczone w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych lub zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Zdaniem Skarżącej pod pojęciem przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi należy rozumieć przepisy ustawy o funduszach, a także akty wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy.

Skarżąca powołując się na treść art. 1, art. 2 pkt 10a, art. 3 ust 1 i 4, art. 8a ust. 1 i 3, art. 8b ust. 1 i 2, art. 70a ust. 1 i 2 ufi wskazała, że jak wynikało z opisu sprawy [...] posiadająca status zewnętrznego zarządzającego alternatywną spółką inwestycyjną w rozumieniu art. 8b ust. 2 pkt 2 ufi świadczyła na postawie umowy o zarządzanie usługi w odniesieniu do Skarżącej będącej ASI zgodnie z art. 8a ufi.

Skarżąca wskazała, że ze stanowiska przedstawionego w interpretacji indywidualnej z dnia [...] kwietnia 2022 r. (nr [...]) wynikało, że brak jest podstaw do zawężania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) uptu jedynie do usług świadczonych w odniesieniu do ASI przez zarządzających ASI, co wskazywało jednoznacznie na stosowanie zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) uptu, usług świadczonych w odniesieniu do ASI przez zarządzających ASI.

W ocenie Skarżącej przesłanka podmiotowa uprawniająca do zastosowania zwolnienia od podatku, dotycząca świadczenia opisanych usług zarządzania na rzecz opisanego podmiotu będzie spełniona.

W konkluzji Skarżąca wskazała, że w usługi świadczone przez [...] będący zewnętrznie zarządzającym ASI na podstawie umowy o zarządzanie zawartej ze Skarżącą będącą ASI i przenoszone później przez nią na inwestorów, będą mieściły się w zakresie czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a uptu, a w konsekwencji będą korzystały ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie ww. artykułu również wtedy, kiedy Skarżąca przeniesienie koszt tych usług na inwestorów, w których interesie usługi te będą świadczone. Inwestorzy będą bowiem istotnie zainteresowani tym, aby Skarżąca była dobrze zarządzana.

1.4. DKIS wydanej interpretacji indywidualnej z dnia [...] stycznia 2024 r. uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.

Organ interpretacyjny wskazał, że świadczenie usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

DKIS podkreślił, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

DKIS mając na uwadze treść art. 15 ust. 1 i 2, art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b, ust. 15, ust. 22 oraz ust. 23 uptu wskazał, że przepisy uptu oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku. Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia. Stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji jedynie, gdy charakter czynności świadczonych przez niego w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W ocenie organu interpretacyjnego powyższe przepisy umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku, w tym m.in. właśnie usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i 23 uptu. Pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 uptu, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Zdaniem DKIS, przepisy uptu nie definiują pojęcia usług zarządzania. Jednakże przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 uptu stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112.

DKIS wskazał, że definicja zarządzania wskazana w art. 6 ust. 2 Dyrektywy ma zastosowanie również w odniesieniu do specjalnych funduszy inwestycyjnych innych niż objęte dyrektywą UCITS. Natomiast pod pojęciem przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, zdaniem DKIS - należy rozumieć przepisy ufi, a także akty wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy. Działalność alternatywnych funduszy inwestycyjnych jest regulowana przepisami ww. ustawy.

W ocenie DKIS opłata za Zarządzanie będąca wynagrodzeniem Skarżącej za działalność w zakresie zbierania aktywów od inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów nie będzie stanowić wynagrodzenia za usługi korzystające ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 uptu, gdyż usługi świadczone przez Skarżącą na rzecz Inwestorów nie mieszczą się w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE. Ponadto świadczone przez Skarżącą usługi nie będą spełniały warunku podmiotowego, albowiem usługi zarządzania powinny być świadczone w odniesieniu m.in. do funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych i zbiorczych portfeli papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, portfeli inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa wyżej lub ich części.

Zdaniem DKIS załączniku II do Dyrektywy 2009/65/WE wymienione zostały usługi zarządzania inwestycjami, jednakże jak wynika z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112 oraz implementacji tego przepisu, art. 43 ust. 1 pkt 12 uptu, zwolnieniu podlegają usługi zarządzania m.in. funduszami inwestycyjnymi i alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi, więc o ile zwolnieniu będą podlegały usługi zarządzania świadczone przez ZASI na rzecz ASI, to usługi świadczone przez Skarżącą na rzecz Inwestorów nie będą zwolnione od podatku, a w konsekwencji do otrzymywanego od inwestorów wynagrodzenia za świadczone na ich rzecz usługi nie znajdzie zastosowania zwolnienie od podatku.

W ocenie organu interpretacyjnego, nie ma znaczenia, że część otrzymanego wynagrodzenia za świadczone przez Skarżącą usługi, tzw. Opłata Za Zarządzanie, będą przeznaczone, zgodnie z Umową o Zarządzanie, na wszelkie koszty ponoszone przez Skarżącą, w tym wynagrodzenie [...] , gdyż to nie Skarżąca będzie podmiotem zarządzającym, a usługi Skarżącej nie będą spełniały definicji zarządzania, co warunkuje zastosowanie zwolnienia od podatku.

Nadto DKIS podkreślił, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 uptu, należy interpretować ściśle, ponieważ są to odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Natomiast usługi świadczone przez Skarżącą na rzecz Inwestorów nie będą spełniały warunków niezbędnych do tego, aby skorzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) lub b) uptu.

W konkluzji organ interpretacyjny wskazał, że świadczone przez Skarżącą usługi nie będą korzystały ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) lub b) uptu, tym samym do opłaty za zarządzanie, należnej Skarżącej od Inwestorów, również nie będzie miało zastosowania zwolnienie od podatku na podstawie ww. przepisu.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Nie zgadzając się z powyższą interpretacją Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania DKIS oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

2.2. Skarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie:

1) art. 14c § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: Op), poprzez:

a) nieodniesienie się przez DKIS w uzasadnieniu do wszystkich argumentów przedstawionych przez Skarżącą, oraz,

b) nieprawidłowe zmodyfikowanie przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego opisu zdarzenia przyszłego, w tym poprzez stwierdzenie, że opłata za zarządzanie jest "wynagrodzeniem za działalność w zakresie zbierania aktywów od inwestorów (...)", podczas gdy w złożonym wniosku w opisie zdarzenia przyszłego wskazano, że opłata za zarządzanie obejmuje całość działalności inwestycyjnej Skarżącej (a zatem zbieranie i lokowanie, co jest pojęciem szerszym), obejmując potrzeby pokrycia kosztów funkcjonowania Skarżącej, w tym przede wszystkim wynagrodzenie [...] , z tytułu wykonywania usług zarządzania aktywami,

- co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż niemożliwe jest dokonanie prawidłowe określenie podatkowych skutków opłaty, której przedmiot nie został przez organ interpretacyjny ustalony prawidłowo;

2) art. 43 ust. 1 pkt 12) uptu poprzez dopuszczenie się błędu w wykładni tego przepisu, polegające na przyjęciu, że:

a) pod pojęciem "usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi", w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE nie mieszczą się usługi świadczone przez alternatywną spółkę inwestycyjną w rozumieniu art. 8a ust. 1 ufi na rzecz inwestorów obejmujące zbieranie aktywów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną, oraz;

b) wskazane usługi alternatywnej spółki inwestycyjnej nie spełniają warunku podmiotowego wskazanego zwolnienia, tj. nie są "świadczone w odniesieniu m.in. do funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych";

- albowiem prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna polegać na przyjęciu, że wymienione usługi alternatywnej spółki inwestycyjnej dotyczą funduszu inwestycyjnego i mieszczą się w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE. Dla zakresu stosowania zwolnienia nie powinno przy tym mieć przy tym znaczenia, kto i na czyją rzecz świadczy usługi;

3) art. 43 ust. 1 pkt 12) uptu poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania (braku zastosowania) tego przepisu polegającą na przyjęciu, że usługi, których dotyczy Opłata za Zarządzanie, świadczone przez Skarżącą na rzecz inwestorów, nie mogą korzystać ze wskazanego zwolnienia z podatku VAT;

- albowiem prawidłowa ocena co do zastosowania tego przepisu powinna, w ocenie Skarżącej, polegać na przyjęciu, że usługi te mieszczą się w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE. W ocenie Skarżącej prawidłowe zastosowanie art. 43 ust. 1 pkt 12 uptu powinno doprowadzić do wniosku, że wskazany przepis ma zastosowanie w zdarzeniu przyszłym opisanym przez Skarżącą we wniosku o wydanie Interpretacji.

2.3. DKIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, uznając argumenty skargi za nieuzasadnione oraz podtrzymując zaprezentowane w interpretacji stanowisko. Nadto organ interpretacyjny wniósł o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym.

2.4. Pismem z dnia 24 kwietnia 2024 r., Skarżąca ustosunkowując się do wniosku DKIS o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oświadczyła, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

3.2. Na wstępie należy wskazać, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm., dalej: ppsa) w związku ze złożeniem przez DKIS wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, natomiast Skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

3.3. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 57a ppsa skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

3.4. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia uznania opisanej we wniosku o wydanie interpretacji opłaty za zarządzanie, należnej Spółce od inwestorów, za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług zwolnionych od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12) uptu.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że zaskarżona interpretacja nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania wskazanych w skardze. Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna, bowiem stanowisko organu zajęte w interpretacji jest prawidłowe.

3.5. Z przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji okoliczności wynika, że Skarżąca jest alternatywną spółką inwestycyjną w rozumieniu art. 8a ust. 1 ufi z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbierania aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów, działając w oparciu o ustawę o funduszach inwestycyjnych. W związku z prowadzoną działalnością Spółka zawrze umowę o zarządzanie z podmiotem [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wpisaną do rejestru zarządzających ASI prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego. Podmiot zarządzający posiada status zewnętrznie zarządzającego alternatywną spółką inwestycyjną w rozumieniu art. 8b ust. 2 pkt 2 ufi. Z tytułu wykonywania czynności w ramach umowy o zarządzanie, podmiot zarządzający będzie pobierać wynagrodzenie.

Na podstawie umowy zawartej przez Spółkę z inwestorami na potrzeby pokrycia kosztów funkcjonowania, w tym kosztu wynagrodzenia z tytułu zarządzania ASI na rzecz podmiotu zarządzającego, akcjonariusze będą wnosić do Funduszu opłatę, w wysokości określonej w umowie inwestycyjnej, proporcjonalnie według udziału procentowego w kapitale zakładowym. Opłata za zarządzanie pokrywa, zgodnie z umową o zarządzanie, wszelkie koszty działalności Spółki ponoszone przez nią, w tym wynagrodzenie podmiotu zarządzającego.

Spółka prowadzi wyłącznie działalność gospodarczą zdefiniowaną w art. 8a ust. 3 ufi i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, tj. działalność w zakresie zbierania aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów. W tym celu Spółka zamierza przeprowadzić kilka emisji akcji, z których środki zostaną przeznaczone na sfinansowanie kilku inwestycji. Skarżąca będzie dokonywała inwestycji kapitałowych w wybrane spółki polegających na nabyciu lub objęciu jednostek uczestnictwa w wybranych spółkach w zamian za wkład pieniężny (Inwestycja). Środki na sfinansowanie Inwestycji będą pochodzić z wkładów pieniężnych wnoszonych przez akcjonariuszy na pokrycie akcji. W celu sfinansowania każdej Inwestycji Spółka będzie emitowała akcje zwykłe imienne oddzielnej serii (Pierwsza Kapitalizacja Inwestycji). Opłata za zarządzanie będzie wynosić 2% Pierwszej Kapitalizacji Inwestycji rocznie, a łączna wartość opłaty za zarządzanie dla każdej Inwestycji w całym okresie działalności Strony nie może przekroczyć 15% Pierwszej Kapitalizacji Inwestycji.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy wątpliwości Skarżącej dotyczą kwestii, czy opłata za zarządzanie, należna Spółce od inwestorów, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12) uptu.

3.6. Sąd wbrew zarzutom skargi nie dopatrzył się naruszenia art. 14c § 1 i 2 Op. Strona zarzuca DKIS nieprawidłowe zmodyfikowanie przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, w tym poprzez stwierdzenie, że opłata za zarządzanie jest "wynagrodzeniem za działalność w zakresie zbierania aktywów od inwestorów (...)", podczas gdy w złożonym wniosku w opisie zdarzenia przyszłego wskazano, że opłata za zarządzanie obejmuje całość działalności inwestycyjnej Skarżącej (a zatem zbieranie i lokowanie, co jest pojęciem szerszym), obejmując potrzeby pokrycia kosztów funkcjonowania Skarżącej, w tym przede wszystkim wynagrodzenie [...] , z tytułu wykonywania usług zarządzania aktywami. Zdaniem Strony powyższa modyfikacja mogła mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż niemożliwe jest dokonanie prawidłowe określenie podatkowych skutków opłaty, której przedmiot nie został przez organ interpretacyjny ustalony prawidłowo.

W ocenie Sądu organ wydając zaskarżoną interpretację, dokonał analizy całego przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego (wszystkich jego elementów) oraz obowiązujących przepisów i przedstawił argumenty wskazujące, dlaczego w rozpatrywanej sprawie sporna opłata za zarządzanie jest wynagrodzeniem za działalność w zakresie zbierania aktywów od inwestorów. Organ wskazał bowiem, że nie ma znaczenia, że część otrzymanego wynagrodzenia za świadczone przez Spółkę usługi, tzw. opłata za zarządzanie, jest przeznaczona, zgodnie z Umową o Zarządzanie, na wszelkie koszty ponoszone przez Stronę, w tym wynagrodzenie podmiotu zarządzającego, gdyż to nie Skarżąca jest podmiotem zarządzającym, a usługi Spółki nie spełniają definicji zarządzania.

Wbrew zarzutom skargi DKIS nie naruszył przepisów art. 14c § 1 i 2 Op i nie wydał interpretacji, która odnosi się do samodzielnie przyjętego opisu zdarzenia przyszłego.

Skarżona interpretacja została wydana z zachowaniem reguł obowiązujących w sprawach o wydawanie interpretacji indywidualnej. Rozstrzygniecie wyraźnie wskazuje, w jakim zakresie stanowisko Skarżącej w świetle ustawy jest nieprawidłowe. W treści zaskarżonej interpretacji organ w pełni przytoczył opis zdarzenia przyszłego jaki został przedstawiony przez Skarżącą we wniosku, bez zmiany czy modyfikacji któregokolwiek z jego elementów. Na poparcie wadliwości stanowiska Skarżącej w spornym zakresie, organ powołał odpowiednie przepisy ustawy świadczące o błędnym stanowisku Skarżącej. Z kolei przytaczane w skardze stwierdzenie organu dotyczące zdarzenia przyszłego, stanowiły fragmenty jego stanowiska w kontekście przeprowadzonej analizy przepisów i orzecznictwa w zakresie danej kwestii będącej przedmiotem interpretacji, a nie zmianę zdarzenia przyszłego. Powyższe stanowiło również ocenę zaprezentowanego stanowiska przez Skarżącą, której należało dokonać w odniesieniu do przedstawionego zdarzenia przyszłego i nie może być odczytywane przez Skarżącą jako modyfikacja przedstawionego zdarzenia przyszłego. W tym kontekście należy wskazać, że wydana interpretacja, jest kompletna i wyczerpująca (uwzględnia przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego). Wskazany przez Skarżącą fragment nie przesądza o tym, że organ przyjął odmienny opis zdarzenia przyszłego, stanowi on bowiem wnioski wyciągnięte przez organ po analizie zaprezentowanego przez Stronę opisu okoliczności.

3.7. Sąd nie podziela także wskazanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Przypomnieć należy, że na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12) lit. a) i b) uptu zwalnia się od podatku usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (lit. a), a także portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią (lit. b).

Przepis ten stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112, zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają transakcje zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie. Podkreślenia wymaga, że zwolnienia przewidziane w art. 135 ust. 1 Dyrektywy 112 są autonomicznymi pojęciami prawa Unii, których celem jest uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich i które należy rozważać w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT (zob. w szczególności wyrok z dnia 9 grudnia 2015 r., F., C-595/13, EU:C:2015:801, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo). Pojęcia użyte do określenia zwolnień, o których mowa w art. 135 ust. 1 Dyrektywy, należy interpretować w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą VAT jest pobierany od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Z brzmienia art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 112 wynika m.in., że zakresem stosowania tego zwolnienia objęte są rodzaje działalności, które można uważać za zarządzanie.

Powołane wyżej przepisy definiują jasno jakie podmioty ustawodawca miał na myśli formułując art. 43 ust. 1 pkt 12) uptu. Powołane przepisy nie pozostawiają więc wątpliwości, usługi zarządzania jakimi podmiotami mogą korzystać ze zwolnienia zdefiniowanego w tym przepisie. Nie można zatem zgodzić się ze Skarżącą, że wystarczającym do uzyskania zwolnienia od podatku na podstawie ww. przepisu jest aby wymienione usługi alternatywnej spółki inwestycyjnej dotyczyły funduszu inwestycyjnego, usługi te powinny być świadczone na rzecz funduszu inwestycyjnego, nie innego podmiotu, który nie został wymieniony w powołanym artykule. Świadczone przez Skarżącą usługi nie spełniają więc warunku podmiotowego, który jest konieczny do zastosowania wskazanego zwolnienia.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącej podkreślić należy, że usługi zarządzania inwestycjami zostały jednoznacznie wskazane w załączniku nr II Dyrektywy 2009/65/WE podlegających zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT, jednakże jak jasno wynika z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2009/65/WE oraz implementacji tego przepisu, art. 43 ust. 1 pkt 12) uptu, zwolnieniu podlegają usługi zarządzania m.in. funduszami inwestycyjnymi i alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi, więc o ile zwolnieniu będą podlegały usługi zarządzania świadczone przez ZASI na rzecz ASI, to usługi świadczone przez Skarżącą, która jest ASI, na rzecz Inwestorów nie będą zwolnione od podatku, a w konsekwencji do otrzymywanego od inwestorów wynagrodzenia za świadczone na ich rzecz usługi nie znajdzie zastosowania zwolnienie od podatku. Nie ma tutaj znaczenia fakt, że wynagrodzenie to jest wykorzystywane na potrzeby pokrycia kosztów funkcjonowania Skarżącej, w tym przede wszystkim wynagrodzenia podmiotu zarządzającego z tytułu wykonywania usług zarządzania aktywami.

Zastosowana przez Skarżącą analogia wykonywanych czynności oraz twierdzenie, że o możliwości zastosowania zwolnienia decyduje zakres świadczonych czynności, bez względu na status usługodawcy czy też usługobiorcy, jest nieuprawniona. Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12) uptu, zwalnia się od podatku usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi a nie usługi dotyczące funduszy czy też wszystkie usługi świadczone przez fundusze. Zakres podmiotowy jest sprecyzowany jasno i nie podlega wykładni rozszerzającej.

Nie można zatem zgodzić się ze Skarżącą, że dla zakresu stosowania zwolnienia nie powinno mieć znaczenia kto i na czyją rzecz świadczy usługi, jest to bowiem jeden z dwóch podstawowych warunków do stosowania zwolnienia od podatku. Zwolnienie uregulowane w art. 43 ust. 1 pkt 12) uptu jednoznacznie określa, jakich podmiotów dotyczy i jest to katalog zamknięty, niepodlegający żadnym rozszerzeniom. W powołanym przepisie w żadnym miejscu nie zostały wymienione podmioty, na rzecz których Skarżąca świadczy wskazane we wniosku usługi. Podmioty, które są faktycznymi beneficjentami usług - Inwestorzy - w żadnym wypadku nie stanowią jednostek objętych tym zwolnieniem od podatku. Twierdzenia Skarżącej są bezzasadne, bowiem przepis obliguje DKIS do jego ścisłej interpretacja, nie dając możliwości dobrowolnego rozszerzania.

Podkreślić raz jeszcze należy, że zwolnieniu od podatku podlega wyłącznie określony rodzaj usług, wykonywanych przez zdefiniowany krąg podmiotów.

Zgodnie z orzecznictwem TSUE zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcia prawa Unii, które mają na celu dążenie do unikania rozbieżności w stosowaniu systemu podatku \/AT w poszczególnych państwach członkowskich. Wyrażenia użyte do określenia zwolnień przewidzianych w Dyrektywie 112 powinny podlegać ścisłej wykładni, ponieważ stanowią one wyjątki od wynikającej z art. 2 tej Dyrektywy 112 zasady ogólnej, zgodnie z którą VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie podkreślał, że zakres zwolnień przewidzianych w Dyrektywie 112 nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Czynności zwolnione zgodnie z Dyrektywą 112 stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a ich ujednolicona interpretacja ma służyć unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku od wartości dodanej w poszczególnych państwach członkowskich.

3.8. Reasumując wskazać należy, że zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12) uptu ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Oznacza to, że podlega mu określony rodzaj usług wykonywanych w określonym celu, przez zdefiniowany krąg podmiotów. Jeśli nie jest spełniona choćby jedna z powyższych przesłanek, usługi są opodatkowane podatkiem VAT. Taka sytuacja ma miejsce w okolicznościach przedstawionych przez Skarżącą - nie sposób uznać, że świadczone przez nią usługi spełniają przesłankę podmiotową. Słusznie też uznał organ, że usługi świadczone na rzecz inwestorów nie wpisują się również w definicję zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE.

3.9. Uznając stanowisko merytoryczne DKIS za zgodne z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.