Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 593/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2024 poz 145
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
article: par. 7 ust. 2, par. 9, par. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1574
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji  z dnia 11 września 2020 r. w sprawie czasu służby policjantów
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 6 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 29 maja 2024 roku nr 17 w przedmiocie przyznania rekompensaty pieniężnej z tytułu przekroczenia normy czasu służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 29 maja 2024 r., nr 17 Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 15 kwietnia 2024 r., nr 9/2024 w zakresie odmowy przyznania K.K. prawa do rekompensaty pieniężnej w wymiarze 240 godzin z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 września 2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (tekst jedn.: Dz. U. poz. 1574 ze zm.) za okres od 1 września 2019 r. do 1 lutego 2023 r. oraz odmówił K.K. przyznania prawa do rekompensaty pieniężnej w łącznym wymiarze 225 godzin z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów w związku z żądaniem z 6 lipca 2023 r.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że wnioskiem z 6 lipca 2023 r. aspirant sztabowy w stanie spoczynku K.K. wniósł o wypłacenie rekompensaty pieniężnej łącznie w wysokości 7 493,37 zł z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby uwzględniającej czas przeznaczony na czynności bezpośredniego przygotowania do służby i jej zadania za okres od 1 września 2019 r. do 1 lutego 2023 r. za 240 nadgodzin, tj. od 1 września do 31 grudnia 2019 r. 26 nadgodzin – kwota 675 zł; od 1 stycznia do 30 czerwca 2020 r. 29 nadgodzin – kwota 855,79 zł; od 1 lipca do 31 grudnia 2020 r. 37 nadgodzin – kwota 1 09,87 zł; od 1 stycznia do 30 czerwca 2021 r. 35 nadgodzin – kwota 1 152,20 zł; od 1 lipca do 31 grudnia 2021 r. 31 nadgodzin – kwota 1 020,52 zł; od 1 stycznia 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. 33,5 nadgodzin – kwota 1 099,23 zł; od 1 lipca do 31 grudnia 2022 r. 40,5 godzin – kwota 1 349 zł; od 1 stycznia do 1 lutego 2023 r. 7,5 nadgodzin – kwota 249,82 zł.

W uzasadnieniu wniosku były funkcjonariusz wskazał, że od 1 września 2019 r. do 1 lutego 2023 r. pełnił funkcję zastępcy dyżurnego. Z uwagi na specyfikę pracy jego służba nie trwała 12 godzin, lecz 12,5 godziny ze względu na dodatkowy czas niezbędny do przygotowania się do służy oraz jej zdanie.

Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że suma nadgodzin wskazana przez skarżącego wynosi łącznie 239,5 godziny. We wniosku skarżący sformułował jednak żądanie wypłaty rekompensaty pieniężnej z tytułu nadpracowanych godzin służby w ilości 240.

Pismem z 27 listopada 2023 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącego, m. in. o przysługującym na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., prawie do czynnego udziału na każdym stadium toczącego się postępowania. Skarżący skorzystał z przysługujących mu uprawnień, m. in. złożył wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci grafików pełnionej przez siebie służby w latach 2019-2023 oraz list swojej obecności w służbie w latach 2019-2023 na okoliczność wykazania ilości pełnionych służb, ilości godzin przepracowanych ponad normę, przekroczenia ustawowej normy czasu służby przy uwzględnieniu czasu służby przeznaczonego na czynności bezpośrednio przygotowania się do służby i jej zdania. Dodatkowo skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, tj. funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w Łodzi w osobach asp. szt. D.J. oraz asp. szt. M.M. na okoliczność: wykazania faktu czasu potrzebnego na bezpośrednie przygotowanie się do służby i jej zdania; zasad otrzymywania rekompensat z tytułu nadgodzin przez dyżurnych i zastępców dyżurnych; braku naliczania nadgodzin z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby przy uwzględnieniu czasu służby przeznaczonego na czynności bezpośrednio przygotowania do służby i jej zdania w czasie bycia zastępcą dyżurnego; naliczania nadgodzin z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby przy uwzględnieniu czasu służby przeznaczonego na czynności bezpośrednio przygotowania do służby i jej zdania w czasie bycia dyżurnym; braku zasadności odmiennego postępowania w naliczaniu nadgodzin w stosunku do dyżurnych i zastępców dyżurnych. Przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji umożliwił stronie wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów. 11 kwietnia 2024 r. skarżący zapoznał się z całością akt postępowania administracyjnego.

Decyzją z 15 kwietnia 2024 r. Komendant Miejski Policji w Łodzi odmówił przyznania K.K. prawa do rekompensaty pieniężnej w wymiarze 240 godzin z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby za okres od 1 września 2019 r. do 1 lutego 2023 r. oraz przyznał prawo do rekompensaty pieniężnej w wymiarze 15 godzin za okresy: od 1 stycznia do 30 czerwca 2020 r. – 7 godzin; od 1 lipca do 31 grudnia 2020 r. – 1 godzina; od 1 stycznia do 30 czerwca 2021 r. – 1,5 godziny; od 1 lipca do 31 grudnia 2021 r. – 1 godzina; od 1 stycznia do 30 czerwca 2022 r. – 0,5 godziny; od 1 lipca do 31 grudnia 2022 r. – 3,5 godziny; od 1 stycznia do 21 lutego 2023 roku – 0,5 godziny.

W odwołaniu K.K. zaskarżył decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 15 kwietnia 2024 r. w zakresie, w jakim nie przyznaje ona prawa do rekompensaty pieniężnej z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby pełnionej jako zastępca dyżurnego za okres od 1 września 2019 r. do 1 lutego 2023 r.

Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego; art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego; art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zawarcia w decyzji uzasadnienia faktycznego (brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej) oraz uzasadnienia prawnego (brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa). Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji obrazę przepisów prawa materialnego, tj.: art. 33 ust. 3 i ust. 3d w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 145) oraz § 7 ust. 1 pkt 1 w związku z § 11 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów, ewentualnie ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy mówiące o czasie służby policjantów i wliczaniu czasu bezpośrednio potrzebnego na przygotowanie się do służby zezwalają na różnicowanie prawa do rekompensaty z uwagi na zajmowane stanowisko; art. 508 k.c. poprzez niezastosowanie, względnie błędną wykładnię polegająca na przyjęciu przez organ, że oświadczenie odwołującego w formie złożonego podpisu i sformułowania "zapoznałem się bez uwag" na dokumencie dotyczącym rozliczenia godzin stanowiących czas służby ponad normę – może być uznane za zwolnienie organu z długu.

Organ drugiej instancji wydając przywołaną na wstępie decyzję z 29 maja 2024 r. stwierdził, że w uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że ewidencjonowanie czasu służby w [...] Komisariacie Policji Komendy Miejskiej Policji w Łodzi do 31 stycznia 2021 r. odbywało się na mocy decyzji nr 331/14 Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 22 grudnia 2014 r. w sprawie rozkładu czasu służby obowiązującego w Komendzie Miejskiej Policji w Łodzi oraz zasad prowadzenia ewidencji czasu służby, a do jej prowadzenia stosowana była karta obecności funkcjonariuszy i pracowników oraz ewidencja czasu służby/pracy przekraczającego określoną normę. Natomiast od 1 lutego 2021 r., zgodnie z § 10 ust. 2 decyzji nr 7/2021 Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 28 stycznia 2021 r. w sprawie czasu służby policjantów Komendy Miejskiej Policji w Łodzi, zmienionej decyzją nr 65/2022 Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 29 kwietnia 2022 r., Komendant Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Łodzi jest odpowiedzialny za prowadzenie ewidencji czasu służby funkcjonariuszy Komisariatu Policji w sposób pozwalający na rozliczenie wymiaru czasu służby obowiązującego policjantów w okresie rozliczeniowym. Ewidencja ta między innymi obejmuje: harmonogram służby (grafik służby), listę obecności, ewidencję przedłużonego czasu służby, na którą składa się: rzeczywisty grafik służby oraz imienne rozliczenie czasu służby przekraczające określoną normę. W toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji zgromadził obszerny materiał dowodowy w postaci m. in.: wydruków z ewidencji wejść i wyjść strony z jednostki przy użyciu karty dostępowej; elektronicznego systemu kontroli dostępu KADE za okres od 1 września 2019 r. do 15 grudnia 2021 r.; list obecności potwierdzających obecności skarżącego w służbie od miesiąca września 2019 r. do miesiąca lutego 2023 r.; ewidencji czasu służby skarżącego przekraczającego określoną normę (imienne rozliczenie czasu służby przekraczającego określoną normę) umożliwiające analizę czasu służby w okresie objętym wnioskiem, tj. od 1 września 2019 r. do 1 lutego 2023 r.; grafików służby dyżurnej [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Łodzi za okres od miesiąca września 2019 r. do miesiąca lutego 2023 r.; pism obecnego Komendanta [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Łodzi opatrzonych datami: 19 grudnia 2023 r., 1 lutego 2024 r. oraz 1 marca 2024 r.; protokołu przesłuchania świadka D.J. z 19 marca 2024 r.; protokołu przesłuchania świadka M.M. z 19 marca 2024 r. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji szczegółowo wytłumaczył, że asp. szt. w stanie spoczynku K.K. pełnił służbę w Zespole Dyżurnych Wydziału Prewencji [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Łodzi od 1 września 2019 r. do dnia zwolnienia ze służby w Policji tj. do 21 lutego 2023 r. Policjant w okresie od 1 września do 31 października 2019 r., zajmując stanowisko asystenta Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego [..] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Łodzi, pełnił służbę dyżurną w ramach rezerwy kadrowej. Od 1 listopada 2019 r. do 31 marca 2020 r. miał powierzone obowiązki służbowe zastępcy dyżurnego, a z dniem 1 kwietnia 2020 r. został mianowany na stanowisko zastępcy dyżurnego. Służba w Zespole Dyżurnych Wydziału Prewencji [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Łodzi była pełniona w dwunastogodzinnym systemie zmianowym, tj. zmiana dzienna trwająca od godziny 9.00 do godziny 21.00 oraz zmiana nocna trwająca od godziny 21.00 do godziny 9.00. W ocenie organu drugiej instancji ze zgromadzonego materiału dowodowego (w szczególności grafików służby dyżurnej [...] Komisariatu Policji, ale także i zeznań świadków) bezspornie wynika, że w trakcie jednej zmiany, zarówno dziennej, jak i nocnej, służba pełniona była przez dwóch funkcjonariuszy. Jeden z funkcjonariuszy pełnił służbę w charakterze dyżurnego, drugi zaś w charakterze zastępcy dyżurnego. W wyjątkowych sytuacjach – z uwagi na braki kadrowe – w celu zapewnienia ciągłości służby obowiązki dyżurnego wykonywał zastępca dyżurnego, natomiast obowiązki zastępcy dyżurnego – sporadycznie funkcjonariusz z rezerwy kadrowej. Powyższych okoliczności skarżący nie podważał na żadnym etapie rozpoznawanej sprawy. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w okresie pełnienia przez skarżącego służby w zespole dyżurnych obowiązywały ustne polecenia ówczesnego kierownictwa [...] Komisariatu Policji w zakresie doliczania do czasu służby czasu na bezpośrednie przygotowanie do służby: od 1 lutego 2020 r. do 31 marca 2020 r. – doliczano 30 minut do każdej służby zarówno dziennej, jak i nocnej, na stanowisku dyżurnego, jak i zastępcy dyżurnego (czas służby w zespole dyżurnych dla obu stanowisk wynosił 12,5 godziny), w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. – doliczano 30 minut do służby zarówno dziennej, jak i nocnej pełnionej na stanowisku dyżurnego (czas służby na stanowisku dyżurnego wynosił 12,5 godziny, a na stanowisku zastępcy dyżurnego 12 godzin), od 1 stycznia 2021 r. do 1 lutego 2023 r. – doliczano 30 minut do służby dziennej pełnionej na stanowisku dyżurnego (czas służby na stanowisku dyżurnego wynosił 12,5 godziny na zmianie dziennej i 12 godzin na zmianie nocnej, czas służby zastępcy dyżurnego wynosił 12 godzin). Natomiast w okresie od 1 września 2019 r. do 31 stycznia 2020 r. służba dyżurna nie miała doliczanego czasu na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie. Zmiany decyzji w zakresie wliczania czasu służby na bezpośrednie przygotowanie do służby dla stanowiska zastępcy dyżurnego, które nastąpiły w okresie od 1 lutego 2020 r. do 31 marca 2020 r. wynikały z faktu, że funkcjonariusze zajmujący stanowiska zastępcy dyżurnego, w najbliższym czasie planowani byli przez kierownictwo [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Łodzi do pełnienia służby na stanowisku dyżurnego.

W ocenie organu drugiej instancji organ pierwszej instancji wnikliwie zebrał w sprawie materiał dowodowy świadczący o tym, że zakres zadań wykonywany przez dyżurnego różni się wyraźnie od zakresu zadań przypisanego do realizacji przez zastępcę dyżurnego. Specyfika służby na stanowisku dyżurnego uzasadnia wliczenie do czasu służby 30 minut niezbędnych do bezpośredniego przygotowania do służby i jej zdania. Komendant Miejski Policji w Łodzi wskazał, że funkcjonariusz realizujący zadania służbowe w charakterze dyżurnego (w odróżnieniu od zastępcy dyżurnego) m. in. ponosi odpowiedzialność za jednostkę w przypadku nieobecności komendanta komisariatu, obsługuje zdarzenia na terenie podległym i informuje na bieżąco komendanta o zaistniałych wydarzeniach, sprawuje nadzór nad sporządzaną przez funkcjonariuszy realizujących zdarzenia dokumentacją, sprawuje nadzór nad poprawnością przyjmowanych spraw procesowych, uczestniczy w porannej odprawie z komendantem celem przekazania informacji o zdarzeniach, które zaistniały w ciągu ostatniej doby, zdaje dokumentację w kancelarii komisariatu. Organ pierwszej instancji wyraźnie podkreślił, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że dyżurny rozpoczynający służbę na zmianie dziennej jest zobowiązany do stawienia się do służby 30 minut przed jej planowanym rozpoczęciem. Celem takiego rozwiązania jest przejęcie stanowiska z uwagi na nieobecność dyżurnego z poprzedniej zmiany, który w powyższym czasie przekazuje sprawy kierownikowi jednostki. Zeznania świadka asp. szt. M.M. również potwierdzają fakt występowania różnic w zakresie zadań związanych z przyjęciem oraz zdaniem służby dla stanowiska dyżurnego i zastępcy dyżurnego. Świadek wskazuje, że w jego ocenie zastępcy dyżurnego mieli mniej obowiązków przy przejmowaniu i zdawaniu służby, określa je liczbą 1/3 zadań dyżurnego wskazując, że nie dostrzega różnic w przejmowaniu służby między zmianą dzienną a zmianą nocną. Do katalogu zadań dyżurnego zalicza: referowanie bieżących spraw i wydarzeń dyżurnemu przyjmującemu służbę, przegląd broni w szafie, sprawdzenie stanu osobowego komisariatu, sprawdzenie harmonogramu planowanych na podległym terenie imprez. Do obowiązków zastępcy dyżurnego zalicza: zawiadywanie petentami stawiającymi się do komisariatu, prowadzenie książki interwencji, obsługę faksu i telefonogramu, poczty mailowej. Świadek asp. szt. w stanie spoczynku D.J. potwierdził brak różnic między przejmowaniem służby na zmianie dziennej i nocnej, a w zakresie różnic pomiędzy obowiązkami dyżurnego i zastępcy dyżurnego wskazuje, że "większość obowiązków przejmował i zdawał dyżurny, choćby przez fakt referowania spraw komendantowi". Świadek wyraźnie podkreślił, że zastępca dyżurnego nie uczestniczył w odprawie z komendantem komisariatu, w trakcie której to czynności referowane były sprawy zaistniałe na terenie działania jednostki. Jednocześnie w kontekście przejęcia służby na stanowisku zastępcy dyżurnego wskazuje na zadania: przejęcie książki interwencji, przejęcie książki faksów, zaznaczając, że również dyżurny przejmował służbę w wyżej wymienionym zakresie zadań. Zastępca dyżurnego nie dokonywał przejęcia służby w zakresie sprawdzenia magazynu broni, jeżeli te czynności zostały wykonane przez dyżurnego. Obaj świadkowie w zakresie czasu niezbędnego na przejęcie i zdanie służby w odniesieniu do stanowiska dyżurnego wskazują na czas pomiędzy 10, a 30 minut i nie mają wiedzy, ile czasu zajmuje przejęcie i zdanie służby na stanowisku zastępcy dyżurnego.

Organ drugiej instancji za bezsporne uznał, że za całokształt funkcjonowania służby dyżurnej podczas trwania zmiany odpowiedzialny jest funkcjonariusz realizujący zadania w charakterze dyżurnego. Organizacja służby w tym zakresie jest odzwierciedleniem hierarchicznej istoty funkcjonowania całej formacji, jaką jest Policja. Odpowiedzialnym za kierowanie jednostką w trakcie nieobecności komendanta jest dyżurny jednostki. Dyżurny jest odpowiedzialny za przekazywanie komendantowi wiedzy co do zaistniałych na terenie działania jednostki zdarzeń oraz stanu jednostki podczas nieobecności kierownictwa. Taka organizacja działania służy zapewnieniu ciągłości i sprawności dowodzenia jednostką. To właśnie zatem od dyżurnego jednostki zdającego służbę kierownictwo pozyskuje wiedzę co do całego funkcjonowania jednostki podczas swojej nieobecności. Natomiast od dyżurnego jednostki przejmującego służbę kierownictwo w naturalny sposób oczekuje, że w momencie rozpoczęcia służby będzie dysponował, na skutek czasu poświęconego na przygotowanie do tej służby, pełną wiedzą z zakresu funkcjonowania jednostki, co ma przełożyć się na zapewnienie ciągłości działania na tak istotnym dla funkcjonowania jednostki organizacyjnej Policji stanowisku służbowym. Okoliczność, jaką jest potrzeba zapewnienia ciągłości zadań na danym stanowisku służbowym oraz zapewnienia ciągłości funkcjonowania całej jednostki organizacyjnej Policji prowadzi do odmiennej niż w stosunku do dyżurnego konstatacji, że zakres zadań na stanowisku zastępcy dyżurnego, jak również fakt, że za całokształt funkcjonowania służby dyżurnej w jednostce organizacyjnej Policji odpowiada dyżurny tej jednostki, nie uzasadnia wliczenia do czasu służby zastępcy dyżurnego 30 minut potrzebnych na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie.

Według organu drugiej instancji, skoro dyżurny przyjmujący służbę stawiał się do służby na minimum 30 minut przed "grafikową godziną" jej rozpoczęcia celem przygotowania się do niej (a jak wykazano w przypadku dyżurnych czas ten podlegał wliczeniu do czasu służby, więc formalnie policjant przygotowujący się do służby rzeczywiście podejmował już w tym czasie obowiązki dyżurnego), to tym samym służbę pełniło dwóch funkcjonariuszy w charakterze dyżurnego oraz co najmniej jeden w charakterze zastępcy dyżurnego. Nawet gdyby założyć, że w sytuacji, gdy dyżurny zdający służbę udawał się poza pomieszczenia służby dyżurnej celem udziału w odprawie z kierownictwem jednostki, to w pomieszczeniach służby dyżurnej pozostawał dyżurny, który przygotowywał się do rozpoczęcia służby, a tym samym faktycznie sprawował funkcję dyżurnego jednostki przez co mógł zapewnić i faktycznie zapewniał z racji wykazanego materiałem dowodowym w niniejszej sprawie, szerszego zakresu zadań na swoim stanowisku, ciągłość zadań przypisanych do realizacji zastępcy dyżurnego. Z materiałów sprawy nie wynika, aby skarżący, jako podwładny, w jakikolwiek sposób zgłaszał swoim przełożonym trudności lub niemożność terminowej realizacji zleconych zadań służbowych w charakterze zastępcy dyżurnego w obowiązującym go dwunastogodzinnym wymiarze pełnionej służby. Zupełnie chybionym wydaje się być rozumowanie skarżącego, że samo wcześniejsze stawienie się policjanta do służby determinuje zasadność przyznania rekompensaty pieniężnej z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby. Organ drugiej instancji również stwierdził, że docenia dyspozycyjność skarżącego oraz jego gotowość do podejmowania działań w czasie wolnym, niemniej skarżący nie działał zgodnie z obowiązującymi poleceniami przełożonych, a tym samym jego ewentualne wcześniejsze stawianie się w jednostce organizacyjnej Policji nie determinuje uznania takiego działania, jako faktyczny czas służby strony. Organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął i ustalił dwunastogodzinny wymiar czasu służby skarżącego w sytuacjach wykonywania przez policjanta na zajmowanym stanowisku służbowym zadań w charakterze zastępcy dyżurnego. Ustalony wymiar czasu służby wynikał wyłącznie z zakresu zadań przewidzianych do realizacji w charakterze zastępcy dyżurnego. Zakres ten formułował, do czego był w pełni uprawniony, przełożony policjanta, który nie dostrzegał jakiejkolwiek zasadności wydania polecenia dla zastępców dyżurnego do wcześniejszego stawiania się do służby w celu podjęcia czynności ukierunkowanych na przygotowanie się funkcjonariuszy do tej służby, bądź jej zdanie, w inny sposób niż wynikający ze stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy (za wyjątkiem okresu 1 luty – 31 marca 2020 r. – kiedy skarżący stawiał się do służby wcześniej na wyraźne polecenie ówczesnego przełożonego). Organ drugiej instancji zaznaczył przy tym, że w żaden sposób nie kwestionuje faktu, że skarżący w okresie służby w Zespole Dyżurnych Wydziału Prewencji [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Łodzi, pomimo zajmowania stanowiska etatowego zastępcy dyżurnego, pełnił służby w charakterze dyżurnego lub wykonywał zadania dyżurnego w ramach przygotowania do objęcia w przyszłości stanowiska dyżurnego. Sytuacje, kiedy faktycznie realizował zadania w charakterze dyżurnego (przygotowywał się do wykonywania tych zadań) wynikały z potrzeby zapewnienia ciągłości służby, np. gdy okazywało się, że funkcjonariusz, który mając ze stroną, podczas jednej zmiany, realizować zadania dyżurnego, zadań tych realizować nie mógł z przyczyn obiektywnych. Wówczas zadania dyżurnego z takiej zmiany przejmował skarżący. Sytuacje takie, zostały przez organ pierwszej instancji w toku postępowania szczegółowo rozliczone. Organ pierwszej instancji nie uchylił się od stwierdzenia, że skarżący w poszczególnych okresach rozliczeniowych wypełniała zadania w charakterze dyżurnego. Przypadki takich służb, kiedy policjantowi należne było doliczenie do czasu służby 30 minut niezbędnych na przygotowanie do służby i jej zdanie zostały szczegółowo zweryfikowane na podstawie ewidencji czasu służby przekraczającego określoną normę (imienne rozliczenie czasu służby przekraczającego określoną normę) od 1 września 2019 r. do 1 lutego 2023 r. Za ten czas skarżący otrzymał rekompensatę pieniężną. Organ pierwszej instancji prawidłowo określił, w poszczególnych okresach rozliczeniowych, wymiar przysługującego skarżącemu prawa do rekompensaty pieniężnej z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby w związku z § 11 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów.

Organ drugiej instancji stwierdził dalej, że wobec sformułowanego przez skarżącego żądania wypłaty rekompensaty pieniężnej w wymiarze 240 godzin z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby w związku z § 11 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów, wobec przyznanego prawa do wypłaty rekompensaty pieniężnej w wymiarze 15 godzin należało uchylić w zaskarżonej części decyzję i na zasadzie wynikającej z treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzec co do istoty sprawy, tj. odmówić przyznania skarżącemu prawa do rekompensaty pieniężnej w łącznym wymiarze 225 godzin z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby w związku z § 11 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów w związku z żądaniem z 6 lipca 2023 r.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.K. wniósł o uchylenie w części decyzji organu drugiej instancji (tiret 2), tj. w zakresie, w jakim odmawia prawa do rekompensaty pieniężnej w łącznym wymiarze 225 godzin z tytułu przekroczenia ustawowej normy czasu służby w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów w związku z żądaniem z 6 lipca 2023 r., a w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji z jednoczesnym wskazaniem przez sąd sposobu załatwienia sprawy lub rozstrzygnięcia, ewentualnie o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji z jednoczesnym wskazaniem przez sąd sposobu załatwienia sprawy lub rozstrzygnięcia, tj. zobowiązanie organu do wydania decyzji przyznającej skarżącemu rekompensatę pieniężną w wymiarze, w jakim sąd uzna, że rekompensata się skarżącemu należy.

Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj. wydruków rejestru ewidencji wejść i wyjść z jednostki przy użyciu karty dostępowej – elektronicznego systemu dostępu KADE za cały okres objęty wnioskiem o wypłatę rekompensaty, tj. okres od 1 września 2019 r. do 1 lutego 2023 r. – na fakt pełnienia przez skarżącego służby ponad dopuszczalną normę.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:

1. art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego poprzez brak ustalenia przez organ drugiej instancji i w konsekwencji brak wskazania faktycznego czasu służby ponad normę skarżącego w konkretnych okresach wskazanych przez skarżącego we wniosku z 6 lipca 2023 r.;

2. art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania przez organ drugiej instancji na podstawie całokształtu materiału dowodowego poprawnej oceny dowodów, tj. ocena negatywna co do okoliczności warunkujących przyznanie prawa do rekompensaty pieniężnej w zamian za wypracowane nadgodziny wynikające zarówno z przygotowania do służby jak i jej zdania, w sytuacji, gdy zarówno skarżący, jak i świadek M.M. wskazali, że skarżący stawiał się każdorazowo 30 minut przed rozpoczęciem służby, a także pomimo faktu, że stanowisko dyżurnego i zastępcy dyżurnego w aspekcie czynności takich jak przebranie się w mundur, pobranie broni, zalogowanie się do systemu – są tożsame;

3. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zawarcia w decyzji organu pierwszej instancji uzasadnienia faktycznego i prawnego, tj. w przypadku uzasadnienia faktycznego – brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w przypadku uzasadnienia prawnego – brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa;

4. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącemu przez organ drugiej instancji czynnego udziału w postępowaniu tj. uniemożliwienie mu wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie żądań przed wydaniem zaskarżonej decyzji;

II. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:

1. § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów w związku z art. 33 ust. 3 i ust. 3d w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w związku z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów poprzez niezastosowanie przez organ drugiej instancji wskazanych przepisów, względnie poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy mówiące o czasie służby policjantów i wliczaniu czasu bezpośrednio potrzebnego na przygotowanie się do czasu służby wskazane w zarzucie powyżej, zezwalają na różnicowanie prawa do rekompensaty z uwagi na zajmowane stanowisko (dyżurny/zastępca dyżurnego) abstrahując od faktycznego czasu pełnienia tej służby, w sytuacji gdy zakres czynności potrzebnych do wykonania, aby służbę rozpocząć, jest w większym zakresie tożsamy między dwoma wyżej wskazanymi stanowiskami (tj. przebranie się w mundur przez zastępcę dyżurnego, przejęcie i zapoznanie się z dokumentacją taką jak: książka interwencji, książka faksów, a także nierzadko sprawdzenie magazynu broni, w sytuacji, gdy dyżurny tego nie dokonał oraz dokonanie logowania do systemu), a także w sytuacji, gdy skarżący jako zastępca dyżurnego każdorazowo stawiał się na służbę 30 min wcześniej celem wykonania powyższych czynności tj. służba skarżącego w każdym przypadku faktycznie trwała o 30 min dłużej;

2. § 7 ust 1 i 2 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszym stanie faktycznym nie zachodzi "przedłużenie służby", o którym mowa w tym przepisie, lecz zachodzi sytuacja z § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów, który w swojej treści nie przewiduje konieczności polecenia kierownika odpowiedniej komórki organizacyjnej.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 6 grudnia 2024 r., postanowieniem wydanym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd oddalił zawarty w skardze wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów: wydruków rejestru ewidencji wejść i wyjść z jednostki przy użyciu karty dostępowej – elektronicznego systemu dostępu KADE za cały okres objęty wnioskiem o wypłatę rekompensaty, tj. okres od 1 września 2019 r. do 1 lutego 2023 r. – na fakt pełnienia przez skarżącego służby ponad dopuszczalną normę.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności z uwagi na sformułowany w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów należy zwrócić uwagę, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a) nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), przy czym nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.), co w rozpoznanej sprawie nie miało miejsca. Sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów, poza dowodami z dokumentów jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 30 września 2005 r., FSK 2282/04, LexPolonica nr 401546; zob. także T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2009, s. 462). Sąd administracyjny nie przeprowadza zatem postępowania dowodowego w pełnym lub znacznym zakresie. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Innymi słowy istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., winny być związane z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś z ustalaniem na nowo stanu faktycznego. O takich wątpliwościach można mówić, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2020 r., II FSK 1560/18).

W rozpoznawanej sprawie do skargi nie zostały załączone przez skarżącego żadne dokumenty, z których sąd mógłby, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadzić dowód. Dokumenty znajdujące się w przekazanych przez organ administracji aktach sprawy stanowiły natomiast podstawę wydania zaskarżonej decyzji, która stanowi obecnie przedmiot kontroli sądu. Wobec tego sąd stwierdził brak podstaw do przeprowadzenia dowodów z wymienionych we wniosku dokumentów i dlatego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosek ten oddalił.

Dalej wskazać należy, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, stosownie do art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji według powyższych kryteriów wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest to, czy zasadnie organy administracji odmówiły skarżącemu przyznania prawa do rekompensaty pieniężnej z tytułu przekroczenia ustawowej normy służby.

Wobec tego wskazać należy, że problematykę czasu służby w Policji reguluje art. 33 ustawy o Policji.

Jak stanowi art. 33 ustawy o Policji, czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku (ust. 1). Zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w okresach rozliczeniowych od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca danego roku oraz od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia danego roku (ust. 2). Liczba godzin służby przekraczających normę określoną w ust. 2 nie może przekraczać 8 godzin tygodniowo w okresie rozliczeniowym (ust. 2a). Przepisu ust. 2a nie stosuje się do realizacji zadań o szczególnym charakterze dla ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności mających na celu zapobieżenie zdarzeniom, o których mowa w art. 18 ust. 1 (ust. 2b). W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi przysługuje w okresie rozliczeniowym czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo po zakończeniu okresu rozliczeniowego rekompensata pieniężna, o ile w terminie 10 dni od zakończenia okresu rozliczeniowego nie wystąpi z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze (ust. 3). Rekompensatę pieniężną, o której mowa w ust. 3, przyznaje się w wysokości 1/172 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na stanowisku zajmowanym w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego za każdą godzinę służby przekraczającą normę określoną w ust. 2. Łączny czas służby przekraczający normę w danym okresie rozliczeniowym zaokrągla się w górę do pełnej godziny (ust. 3a). Przyznanie rekompensaty pieniężnej, o której mowa w ust. 3, może nastąpić także na podstawie porozumienia, o którym mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1, jeżeli przekroczenie normy określonej w ust. 2 nastąpiło w związku z realizacją tego porozumienia. Rekompensata pieniężna przysługuje policjantowi za każdą pełną godzinę służby przekraczającą normę określoną w ust. 2 (ust. 3b). W razie śmierci lub zaginięcia policjanta należną mu rekompensatę pieniężną, o której mowa w ust. 3, wypłaca się małżonkowi policjanta, który pozostawał z nim we wspólności małżeńskiej, a w dalszej kolejności jego dzieciom oraz rodzicom, jeżeli w dniu śmierci policjanta spełniali warunki do uzyskania renty rodzinnej na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. 3c. Rekompensatę pieniężną, o której mowa w ust. 3, wypłaca się: do końca kwartału następującego po okresie rozliczeniowym, o którym mowa w art. 33 ust. 2, lecz nie później niż w dniu zwolnienia ze służby (ust. 3d pkt 1); w przypadku śmierci albo zaginięcia policjanta – niezwłocznie po wydaniu rozkazu personalnego o wygaśnięciu stosunku służbowego (ust. 3d pkt 2). Przepisu ust. 3 nie stosuje się do policjanta uprawnionego do dodatku funkcyjnego (ust. 4). Liczba godzin służby przekraczających normę określoną w ust. 2, za którą przyznano rekompensatę pieniężną, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1, nie może przekraczać 1/4 tygodniowego wymiaru czasu służby policjanta w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym (ust. 5). Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, podstawowy i zmianowy rozkład czasu służby, dzienny i tygodniowy wymiar czasu służby, przypadki przedłużenia czasu służby ponad ustaloną normę, sposób ewidencjonowania i rozliczania czasu służby, tryb oraz warunki przyznawania i termin wypłaty rekompensaty pieniężnej, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1, sposób pełnienia przez policjantów dyżurów domowych oraz grupy policjantów zwolnionych z pełnienia służby w porze nocnej, niedziele i święta, mając na względzie zapewnienie całodobowej i sprawnej realizacji zadań przez Policję (ust. 6).

W wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w powołanym art. 33 ust. 6 ustawy o Policji 11 września 2020 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie w sprawie czasu służby policjantów.

Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów do czasu służby wlicza się nie więcej niż 30 minut na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie. Stosownie zaś do § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów przedłużenie czasu służby policjanta może nastąpić ze względu na konieczność: 1) wykonania rozpoczętych czynności: dochodzeniowo-śledczych, operacyjno-rozpoznawczych oraz administracyjno-porządkowych, jeżeli nie mogą one zostać przerwane; 2) zapewnienia ciągłości służby na danym stanowisku; 3) realizacji innych spraw niecierpiących zwłoki. W myśl § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej lub dyżurnego jednostki organizacyjnej Policji, w której policjant pełni służbę. O wydanym poleceniu kierownik lub dyżurny zawiadamia kierownika jednostki organizacyjnej Policji, a w Komendzie Głównej Policji – dyrektora biura (równorzędnej komórki organizacyjnej). Jak stanowi § 8 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów czasu wolnego od służby w zamian za czas służby przekraczający normę, o której mowa w art. 33 ust. 2 ustawy, w tym za służbę pełnioną w dniu wolnym od służby, udziela się w tym samym wymiarze w dniach, godzinach lub minutach. Z kolei zgodnie z § 9 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów przełożony właściwy w sprawach osobowych prowadzi ewidencję czasu służby policjantów przy pomocy wskazanych przez niego kierowników komórek organizacyjnych (ust. 1). Ewidencja czasu służby policjantów obejmuje w szczególności listę obecności, ewidencję wyjść w godzinach służbowych, ewidencję urlopową, ewidencję przedłużonego czasu służby i harmonogram służby. Ewidencja czasu służby policjantów może być prowadzona w postaci elektronicznej (ust. 2). Ewidencję czasu służby udostępnia się policjantowi na jego żądanie (ust. 3). Ewidencję czasu służby policjantów prowadzi się w sposób pozwalający na rozliczenie wymiaru czasu służby obowiązującego policjantów w okresie rozliczeniowym (ust. 4).

Zasadą zatem jest, że do czasu służby wlicza się nie więcej niż 30 minut na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie. Bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie winno więc nastąpić wyłącznie w ramach ustalonego czasu służby, a czynności te są wliczane do jej czasu. Przy czym w ramach czasu służby nie powinny one zajmować więcej niż 30 minut.

Przedłużenie czasu służby może natomiast nastąpić w sytuacjach określonych w § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów i na polecenie kierownika komórki organizacyjnej lub dyżurnego jednostki organizacyjnej Policji, w której policjant pełni służbę. Przy czym o wydanym poleceniu kierownik lub dyżurny zawiadamia kierownika jednostki organizacyjnej Policji, a w Komendzie Głównej Policji – dyrektora biura (równorzędnej komórki organizacyjnej), o czym wprost stanowi § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów. Ewidencja czasu służby policjantów obejmuje ewidencję przedłużonego czasu służby, co wynika wyraźnie z treści powołanego § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów.

Przedłużenie czasu służby ma zatem charakter sformalizowany. Następuje na wyraźne polecenie, a nie za wiedzą, kierownika komórki organizacyjnej lub dyżurnego jednostki organizacyjnej Policji, w której policjant pełni służbę. Wydanie takiego polecenia zobowiązuje kierownika komórki organizacyjnej lub dyżurnego jednostki organizacyjnej Policji, w której policjant pełni służbę, do zawiadomienia o tym fakcie kierownika jednostki organizacyjnej Policji, a w Komendzie Głównej Policji – dyrektora biura (równorzędnej komórki organizacyjnej). Przedłużony czas służby jest ewidencjonowany w ewidencji czasu służby policjantów. Wyłącznie więc praca w wymiarze ponadnormatywnym wykonana na polecenie kierownika komórki organizacyjnej lub dyżurnego jednostki organizacyjnej Policji, w której policjant pełni służbę, jest ewidencjonowana (§ 9 rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów) i wyłącznie za nią udziela się policjantowi czasu wolnego (§ 8 rozporządzenia w sprawie czasu policjantów). Wykonywanie czynności służbowych w czasie ponadnormatywnym w związku z określoną organizacją własnego czasu pracy przez funkcjonariusza, spowodowane jego osobistym zaangażowaniem, czy też nawet w związku z ogólną potrzebą danej komórki organizacyjnej, ale bez polecenia kierownika tej jednostki, nie uprawnia do udzielenia funkcjonariuszowi czasu wolnego od służby, a w konsekwencji do przyznania rekompensaty pieniężnej.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji uwzględnił w części wniosek skarżącego wobec ustalenia, że doliczenie 30 minut do czasu służby – jego przedłużenie o 30 minut miało miejsce w sytuacji pełnienia przez niego służby na stanowisku dyżurnego podczas zmiany dziennej oraz w okresie od 1 lutego do 31 marca 2020 r., kiedy skarżący stawiał się wcześniej do służby na wyraźne polecenie przełożonego.

Z akt sprawy nie wynika, aby poza tymi sytuacjami zostało wydane polecenie, o którym stanowi § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie czasu pracy policjantów. Brak jest w aktach sprawy dokumentów potwierdzających, aby o wydaniu takiego polecenia został zawiadomiony kierownik jednostki organizacyjnej Policji. Wydania takiego polecenia nie potwierdzają także zeznania świadków M.M.iego oraz D.J. z 19 marca 2024 r. (t. II akt administracyjnych k. 63-72). O terminie i miejscu przeprowadzeniu dowodu z zeznań tych świadków skarżący został zawiadomiony w piśmie z 14 lutego 2024 r., doręczonym 23 lutego 2024 r. (t. II akt administracyjnych k. 50-51). Na piśmie Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 13 lutego 2023 r., według którego skarżący wypracował 28,5 nadgodzin, tj. 8,30 za okres od 1 stycznia do 21 lutego 2023 r. oraz 20 za okres od 1 lipca do 31 grudnia 2022 r., skarżący złożył oświadczenie, że zapoznał się i nie wnosi uwag (k. 248 t. II akt administracyjnych). Z ewidencji czasu służby nie wynika, aby zaewidencjonowano w spornych okresach przedłużenie pełnienia przez skarżącego służby w ewidencji przedłużonego czasu służby.

Jeżeli zatem skarżący stawiał się wcześniej do służby bez takiego polecenia, tj. polecenia odpowiadającego wymogom określonym w § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie czasu pracy policjantów, to nie można tego czasu zakwalifikować jako przedłużenia czasu służby, za który należy się obecnie rekompensata pieniężna.

Organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i dokonały jego trafnej oceny w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a. Organ pierwszej instancji zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu zapoznając go ze zgromadzonym materiałem dowodowym i umożliwiając tym samym ustosunkowanie się do zgromadzonych dowodów w sprawie (zawiadomienie z 27 listopada 2023 r., doręczone 30 listopada 2023 r., postanowienie z 19 grudnia 2023 r. o przedłużeniu terminu prowadzenia postępowania administracyjnego, doręczone 27 grudnia 2023 r., postanowienie z 18 stycznia 2024 r. o przedłużeniu terminu prowadzenia postępowania administracyjnego, doręczone 25 stycznia 2024 r., postanowienie z 21 lutego 2024 r. o przedłużeniu terminu prowadzenia postępowania administracyjnego, doręczone 27 lutego 2024 r., zawiadomienie z 28 marca 2024 r., doręczone 3 kwietnia 2024 r. – t. I akt administracyjnych k. 33-34, k. 43-40, t. II akt administracyjnych k. 43-47, k. 56-60, k. 73-74). 11 kwietnia 2024 r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy (protokół t. II akt administracyjnych k. 109-110). W postępowaniu przed organem drugiej instancji nie podejmowano żadnych nowych czynności i nie uzupełniano materiału dowodowego. Uchybienie przez organ drugiej instancji obowiązkowi określonemu w art. 10 § 1 k.p.a. nie miało zatem w tym stanie rzeczy istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z tych względów sąd, biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności, uznał, że zaskarżona decyzji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

bg