Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 75/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2022 poz 1191
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 maja 2023 r sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 30 listopada 2022 r. znak SOC-OP.621.1.70.2022.DT w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. S. (dalej skarżący, strona, wymeldowany) oprotestował skargą wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 30 listopada 2022 r., nr SOC-OP.621.1.70.2022.DT w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych wynika, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących uwarunkowaniach prawnych i faktycznych.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Prokuratora Prokuratury Rejonowej W.-[...] z dnia 3 stycznia 2022 r., którym wystąpił on do Prezydenta Wrocławia o wymeldowanie J. S. zameldowanego przy ul. [...] we W. Na uzasadnienie wniosku podano, że Prokuratura prowadziła postępowanie wyjaśniające dotyczące wymeldowania J. S. w związku z postępowaniami karnymi, w toku których ustalono, że nie mieszka on pod wskazanym adresem.

Prezydent Wrocławia w dniu 25 maja 2022 r. wydał decyzję nr WSO-DDA-5343.1.26.2022.VB, którą na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej – k.p.a.) oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. 2021 r. poz. 510 ze zm., dalej u.o.e.l.) orzekł o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że w toku postępowania wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, a w odpowiedzi otrzymał plik dokumentów, które zdaniem strony dowodzą, że jej centrum życiowe znajduje się we W., gdzie płaci podatki, prowadzi działalność gospodarczą ma zarejestrowane samochody, jest ubezpieczony, korzysta z opieki medycznej, dokonuje transakcji kartą płatniczą. Na wszystkich rachunkach i we wszystkich instytucjach widnieje jego adres - ul. [...] W.

Prezydent Wrocławia ocenił, że przedstawione dokumenty dowodzą jedynie, że strona przebywa na terenie W. i nie stanowią dowodu na jej zamieszkiwanie w lokalu przy ul. [...] we W., a widniejący na dokumentach ten właśnie adres jest adresem jej zameldowania, co nie jest równoznaczne z zamieszkiwaniem. Zwrócono uwagę, że wezwano wymeldowanego do złożenia wyjaśnień i wskazania świadków, którzy mogliby potwierdzić jego zamieszkiwanie w lokalu lecz nie zastosował się on do wezwania i nie zgłosił się do organu, nie złożył żadnych wyjaśnień i nie wskazał żadnych świadków. Oceniono, że wyraźnie unika on kontaktu z organem meldunkowym. Z Komisariatu Policji W. [...] organ uzyskał potwierdzenie, że J. S. nie mieszka w lokalu zameldowania, a z Ministerstwa Sprawiedliwości, że jest osobą oskarżoną w postępowaniu karnym, za którą wystawiono list gończy.

Prezydent Wrocławia odnotował zapoznanie się przez pełnomocnika strony z materiałem dowodowym i złożenie wniosku o umorzenie postępowania oraz alternatywnego wniosku o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się w sądzie postępowanie o naruszenie posiadania. Organ nie uwzględnił złożonych wniosków.

Uzasadniając orzeczenie o wymeldowaniu organ I instancji podał, że J. S. bezwzględnie nie mieszka w lokalu zameldowania. W lokalu tym zameldowana jest jego żona, z którą pozostaje w separacji sądowej, jego syn i ojciec. Wskazano również na ustalenia Prokuratury, że nie mieszka on w tym lokalu, a nadto ukrywa się przed organami ścigania, stąd wystawiony za nim list gończy. Organ odniósł się do wniosku strony dotyczącego umorzenia postępowania lub jego zawieszenia wobec braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu i postępowanie prowadzone w sprawie naruszenia posiadania. Wedle Prezydenta Wrocławia nawet udowodnione niedobrowolne opuszczenie lokalu nie czyni postępowania meldunkowego bezprzedmiotowym, ale prowadzi do jego merytorycznego zakończenia decyzją, z kolei zawieszenie postępowania jest możliwe jeżeli istnieje bezpośrednia zależność pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, a taka zależność nie zachodzi.

Końcowo organ ocenił, że Prokuratura prowadząc postępowanie karne przeciwko skarżącemu ustaliła, że nie mieszka on w tym lokalu, a nadto ukrywa się przed organami ścigania. W tej sytuacji nie ma istotnego znaczenia sposób opuszczenia lokalu przez stronę, albowiem to z własnej woli ukrywa się i unika kontaktu z organami ścigania, przez które jest poszukiwana. Nie można z zawinionej sytuacji wywodzić pozytywnych skutków prawnych.

W odwołaniu złożonym od decyzji organu I instancji skarżący wniósł o jej uchylenie zarzucając wydanie decyzji w sposób stronniczy bez dokładnego zbadania sprawy. Odwołujący się nie zgodził się z zaistnieniem przesłanek wymeldowania. W obszernym odwołaniu opisał stan sprawy uzasadniając okoliczności i przesłanki wykluczające dobrowolność opuszczenia domu. Argumentował, odwołując się do przedkładanych dowodów, że w lokalu pozostawił wszystkie swoje rzeczy, opisywał związek z lokalem i podawał okoliczności świadczące o nieprzerwanym posiadaniu nieruchomości od 1998 r.

W dniu 30 listopada 2022 r. Wojewoda Dolnośląski wydał decyzję nr SOC-OP.621.1.70.2022.DT, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W decyzji organu odwoławczego zrelacjonowano ustalenia poczynione przez organ I instancji oraz zwrócono uwagę na okoliczności uwzględnione przez Prezydenta Wrocławia w wydanej decyzji, a także opisano motywy odwołania. W ramach własnych rozważań Wojewoda Dolnośląski opisał obowiązek wymeldowania się z miejsca pobytu stałego w przypadku jego opuszczenia w myśl art. 33 ust. 1 u.o.e.l.. Następnie organ uznał, za udowodniony fakt, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, gdyż zostało to wykazane przez organ I instancji, a potwierdził to też odwołujący się i jego pełnomocnik, stwierdzając, że do opuszczenia lokalu doszło w marcu 2021 r., kiedy właściciel lokalu dokonał wymiany zamków uniemożliwiając dostęp do lokalu. Wskazano też na ustalenia Prokuratury, że wymeldowany od 2019 r. ukrywa się przed organami ścigania i nie można ustalić jego miejsca pobytu.

Oceniając przesłankę dobrowolności opuszczenia lokalu Wojewoda wskazał także na ustalenia Prokuratury, że za wymeldowanym wystawiono list gończy. Odniesiono się też do oświadczenia strony, że w lokalu znajdują się jego rzeczy osobiste i dokumenty firmowe i jest to jego centrum życiowe. Nie opuścił lokalu dobrowolnie, a właściciel lokalu usiłuje go z niego wyrzucić. Według organu II instancji ze względu na zebrany materiał dowodowy brak jest podstaw do uznania, że właściciel lokalu niezgodnie z prawem zrealizował swoje prawo do lokalu i odwołujący się w sposób bezprawny został pozbawiony możliwości zamieszkania w nim. Zasygnalizowano, że żona wymeldowanego złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez właściciela lokalu, lecz treść zawiadomienia wskazuje, że nie dotyczy ono wymeldowanego. Dodatkowo może to świadczyć, że nie mieszka on w przedmiotowym lokalu. Zatem opuścił on mieszkanie jeszcze przez zajęciem go przez właściciela.

Odnosząc się do złożonego przez skarżącego powództwa o naruszenie posiadania organ podał, że świadczy to o tym, że nie pogodził się on z faktem opuszczenia lokalu lecz zgodnie z informacją przekazaną przez Sąd Rejonowy dla W.-[...] sprawa jest w toku i nie zapadło jeszcze prawomocne rozstrzygnięcie. W tych okolicznościach Wojewoda uznał, że samo żądanie ochrony posesoryjnej ma wpływ na ocenę przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu lecz organ nie jest zobowiązany oczekiwać na rozstrzygnięcie sądu, bo nie stanowi to zagadnienia wstępnego. Korzystny dla skarżącego wyrok może spowodować, że odwołujący wprowadzi się do lokalu i wówczas nie będzie przeszkód do jego ponownego zameldowania.

Zagadnienie trwałości opuszczenia lokalu zostało ocenione przez organ II instancji w ten sposób, że powoływano się na opuszczenie lokalu co najmniej w 2019 r. i lokal ten nie stanowi centrum życiowego skarżącego, gdyż nie wykonuje w nim żadnej czynności właściwej dla miejsca pobytu stałego. Przedstawione dokumenty wedle Wojewody nie wskazują, że lokal jest jego centrum życiowym lecz potwierdzają, iż dokonuje takich czynności jak zakupy, leczenie, uiszczanie opłat parkingowych we W. Nie podzielono też twierdzeń związanych z pozostawieniem rzeczy w mieszkaniu, gdyż okoliczność ta nie stanowi przeszkody do wymeldowania, zaś sam zamiar powrotu do mieszkania określono jako przyszły i niepewny.

W ramach oceny twierdzeń odwołania Wojewoda nie zgodził się z podnoszonymi zarzutami związanymi z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej ze względu na covid oraz niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Organ skonkludował, że odwołujący się w sposób trwały i dobrowolny opuścił miejsce zameldowania.

W skierowanej do sądu skardze wniesiono o wznowienie postępowania lub o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i przedstawienie go niezgodnie z rzeczywistością. Treścią skargi były znacznie poszerzone twierdzenia przedstawione w złożonym w toku postępowania odwołaniu. Z pisma procesowego wynika jednoznaczne zanegowanie ziszczenia się ustawowych przesłanek wymeldowania w postaci trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego zameldowania przez skarżącego. W załączeniu do skargi przedstawiono kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla W.-[...] z dnia 25 maja 2023 r., (sygn. akt [...]), którym w sprawie z powództwa wymeldowanego nakazano pozwanym na czas trwania postępowania umożliwić powodowi dostęp oraz korzystanie z nieruchomości położonej we W. przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ponawiając argumentację zamieszczoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej – p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 35 u.o.e.l., który stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 4 u.o.e.l., zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Z treści przywołanych przepisów wynika, że obowiązek wymeldowania powstaje w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności. Warto w tym miejscu przywołać stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w kwestii charakteru i celu obowiązku meldunkowego oraz ewidencji ludności, zaprezentowane w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (OTK- A 2002, Nr 3, poz. 34), w którym wskazano, że: "ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu".

Mając na uwadze treść art. 28 ust. 4 u.o.e.l. oraz zaprezentowane stanowisko Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić należy, że celem instytucji wymeldowania (jak i zameldowania) jest przede wszystkim zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością. Kwestia dobrowolności opuszczenia lokalu - w kontekście wymeldowania w oparciu o przepisy u.o.e.l. - została wypracowana m.in. przez orzecznictwo sądowoadministracyjne (także na gruncie uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych; tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.).

Zauważyć trzeba, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.o.e.l.). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.o.e.l., jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09 , Baza NSA). Dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego musi wynikać z własnej woli zainteresowanej osoby, a nie z powodu presji, czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy, o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym, czy też finansowym osób trzecich. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania z art. 35 u.o.e.l., winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że "rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów". Do okoliczności, wskazujących na wolę swobodnego opuszczenia lokalu przez daną osobę, należeć będą także: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.

Oceniając w tym kontekście wydane w niniejszej sprawie decyzje zarówno zaskarżaną jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, Sąd stwierdził, że mimo rozstrzygnięcia traktującego o wymeldowaniu skarżącego nie zostało w sposób wystarczający wykazane kumulatywne ziszczenie się ustawowych przesłanek wymeldowania wynikających z art. 35 u.o.e.l..

W pierwszym rzędzie należy mieć na uwadze fakt, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla W.-[...] , który podał, że w trakcie prowadzonych postępowań karnych ustalono, że skarżący nie mieszka pod wskazanym adresem. Stanowisko Prokuratora zostało zasadniczo przez organy obu instancji przyjęte jako wystarczające potwierdzenie ziszczenia się wszelkich ustawowych przesłanek decydujących o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Oczywistym pozostaje, że Prokurator w toku prowadzonych postępowań ustalił, że skarżący nie przebywa w lokalu przy ul. [...] we W., lecz informacji tej nie można analizować w oderwaniu od pozostałych okoliczności istniejących w sprawie, które w istocie nie zostały uwzględnione i zweryfikowane. Jak bowiem wskazuje Prokurator, skarżący unika kontaktu z organami ścigania i został wystawiony za nim list gończy. Obiektywnie rzecz ujmując, świadczy to jedynie o tym, że skarżący nie został zatrzymany przez organy ścigania i nie zastano go w miejscu zameldowania ani też w żadnym innym. Prokurator nie wskazał przecież ile razy, w jakim terminie czy w jakich okolicznościach podejmowano próby zatrzymania skarżącego przed pozbawieniem go przez właściciela lokalu dostępu do lokalu, co miało miejsce w dniu 12 marca 2021 r. Co więcej organy też nie dociekały czy i kiedy takie okoliczności miały miejsce. Nadto organy, wobec tego, że skarżący unika kontaktu z organami ścigania oceniły, że nie mieszka on w miejscu zameldowania. Analiza akt administracyjnych dowodzi, że organy zasadniczo oparły się wyłącznie na okolicznościach wskazanych we wniosku inicjującym postępowanie, sprowadzając własne ustalenia do minimum. Co więcej nawet twierdzenia wymeldowanego podnoszone w toku postępowania nie spotkały się z reakcją, jaka winna mieć miejsce przy uwzględnieniu zasad procesowych zawartych w art. 7, art. 8 czy art. 77 k.p.a., które to warunkują legalność każdego postępowania administracyjnego.

Mimo, że Wojewoda Dolnośląski stwierdził dobrowolne i trwałe opuszczenie przez skarżącego miejsca zameldowania, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza tych okoliczności w stopniu dostatecznym. Zadaniem orzekających w sprawie organów jak i rolą Sądu rozpoznającego skargę jest ocena wyłącznie kwestii wymeldowania skarżącego przez pryzmat potwierdzenia materiałem dowodowym dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez stronę miejsca zameldowania. Tymczasem w niniejszej sprawie orzekające organy względem dobrowolności i trwałości opuszczenia przez stronę nie wykazały tej okoliczności w sposób przekonywujący i co więcej pewne twierdzenia strony nie doczekały się weryfikacji.

W ocenie Sądu, zarówno element przedmiotowy - fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy - zamiar zlokalizowania centrum życiowego w innym miejscu niż miejsce stałego pobytu - winny być ustalone przez organ w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu i cel, w jakim to miejsce, na pewien czas, zostało opuszczone, a także o przyczynę opuszczenia miejsca pobytu. Jest to o tyle istotne, że w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego z powodu przymusu fizycznego, psychicznego, czy też uniemożliwienia dostępu do lokalu z powodu wymiany zamków w drzwiach, nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643). Okoliczności tego rodzaju zostały jednak w ocenie Sądu przez organy I i II instancji ocenione nieprawidłowo.

W niniejszej sprawie wymeldowany zareagował stosownymi krokami prawnymi w sytuacji gdy uniemożliwiono mu wejście do domu ze względu na wymianę zamków. Organy dysponowały informacją o wywiedzeniu stosownego powództwa posesoryjnego. Oceniły jednak tę okoliczność niewłaściwie zdaniem Sądu, gdyż twierdzono, że korzystne orzeczenie sądu powszechnego i wprowadzenie się do lokalu umożliwi stronie ponowne zameldowanie i jest to okoliczność przyszła i niepewna. Jednocześnie organ II instancji, mimo iż deklaruje w uzasadnieniu decyzji, że skorzystanie przez stronę ze środka prawnego umożliwiającego powrót do lokalu stanowi element stanu faktycznego, który ma obowiązek uwzględnienia przy ocenie zaistnienia przesłanek uzasadniających wymeldowanie – nie czyni takiej oceny z uwzględnieniem tejże okoliczności. Podkreślenia wymaga, że podnoszony w toku postępowania argument dotyczący zawiadomienia organów ścigania o popełnieniu przestępstwa został zinterpretowany w sposób dość specyficzny. Mimo, że żona skarżącego złożyła rzeczone zawiadomienie w celu wykazania m.in. naruszenia posiadania nieruchomości, Wojewoda uznał, że skoro zawiadomienie to nie zostało złożone przez skarżącego, to jest ono dowodem na to, że nie przebywał on w lokalu już w marcu 2021 r. Kolejna konkluzja organu dotycząca tego dowodu, wskazanego w uzasadnieniu decyzji, jawi się jako zdecydowanie nieprzemyślana, gdyż organ podał, że skarżący dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal ukrywając się przed organami ścigania. Nie rozróżnia przy tym organ, że zgoła odmienne przesłanki uwzględnia organ w prowadzonym postępowaniu dotyczącym wymeldowania od tych, które wiążą się w postępowaniem karnym, czy też wystawieniem listu gończego. W tym miejscu zaznaczyć przyjdzie, że organy meldunkowe w swoich decyzjach wielokrotnie podkreślały, że brak podjęcia stosownych kroków prawnych zmierzających do przywrócenia naruszonego posiadania lokalu poczytywany jest jako potwierdzenie dobrowolności opuszczenia lokalu. W sytuacji istniejącej w niniejszym przypadku organ pomija fakt wywiedzenia powództwa posesoryjnego i wyjaśnia jaki wpływ ewentualne korzystne rozstrzygnięcie dla wnioskodawcy może mieć w przyszłości (możliwość ponownego zameldowania), uchylając się od oceny tych działań jako spełnienia bądź wykluczenia przesłanki z art. 35 u.o.e.l.

Materiał dowodowy sprawy nie odpowiada na zasadnicze pytania jak choćby kiedy faktycznie skarżący opuścił przedmiotowy lokal. Wiadomym jest, że po wymianie zamków przez właściciela skarżący dostępu do lokalu nie posiadał. Niezbędne było jednak podjęcie działań zmierzających do zweryfikowania tej problematyki. Niewystarczające jest przytoczenie stanowiska skarżącego i jego pełnomocnika, że w marcu 2021 r. dokonano wymiany zamków, co ma uzasadniać fakt, że ,,wyżej wymieniona osoba nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu".

Skarżący w toku postępowania wykazywał, że zostawił w lokalu rzeczy osobiste, dokumenty, itd. Tymczasem organ odwoławczy nie zweryfikował tych twierdzeń i nie mając wiedzy jakie to są rzeczy, gdyż ustaleń w tym względzie zabrakło w toku postępowania, ocenił trwałość opuszczenia lokalu, w sytuacji gdy skarżący został pozbawiony dostępu do lokalu.

W istocie poza wnioskiem Prokuratora, informacją z Komisariatu Policji W. [...] i z Krajowego Rejestru Karnego, organy nie przeprowadziły innych dowodów. Nadto w uzasadnieniu decyzji Wojewody prezentowane są twierdzenia związane z brakiem przedstawienia przez skarżącego dowodów potwierdzających jego zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu. Organ wskazuje nawet, że strona miała bardzo dużo czasu na zapoznanie się z materiałem dowodowym. Tymczasem jak trafnie ujął to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2022 r., (sygn. akt I OSK 1811/21) ,,Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi istotę postępowania wyjaśniającego. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego.", patrz LEX nr 3365362.

W badanej sprawie organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w istonym z punktu widzenia zakresie, oczekując, że to wymeldowany wskaże wszelkie dowody braku dobrowolności i trwałości w opuszczeniu miejsca zameldowania. Tymczasem w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności. W tej sytuacji niezrozumiałe pozostaje dlaczego przykładowo nie przeprowadzono dowodów z przesłuchania świadków choćby właściciela lokalu lub członków rodziny wymeldowanego. Tego rodzaju dowód mógłby przyczynić się do ustalenia kiedy faktycznie wymeldowany opuścił lokal, w jakich okolicznościach oraz jakie rzeczy pozostały w mieszkaniu.

W realiach niniejszej sprawy, przynajmniej w oparciu o już zebrany materiał dowodowy, trudno podzielić stanowisko organów o ziszczeniu się przesłanek w postaci trwałości i dobrowolności opuszczenia przez wymeldowanego miejsca stałego pobytu. Z tej też przyczyny, Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Wrocławia i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art.135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Wobec uchylenia wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 141 § 1 p.p.s.a. Sąd za zasadne uznaje zalecenie organom przeprowadzenie poszerzonego postępowania dowodowego, przy uwzględnieniu szerokiego spektrum dowodowego przewidzianego w art. 77 § 1 k.p.a., nakierowanego na jednoznaczne potwierdzenie lub wykluczenie ziszczenia się w niniejszej sprawie ustawowych przesłanek wymeldowania, o jakich mowa w art. 35 u.o.e.l.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a (pkt 2 sentencji wyroku) uwzględniając kwotę uiszczonego wpisu od skargi.