Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 610/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 § 1 , art. 145 § 1 pkt 4, 149 § 3, art. 148 § 1, art. 7 i 77
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 2 , ust.3, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich na 2017 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: "organ odwoławczy") z dnia 8 lipca 2022 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S. (dalej: "organ I instancji") z dnia 31 marca 2022 r., nr [...]

w przedmiocie wznowienia postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2017 r. podjętego z wniosku A. K.-S..

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W dniu 4 marca 2022 roku wpłynął do organu I instancji wniosek Strony z dnia 2 marca 2022 roku o wznowienie postępowania administracyjnego, które toczyło się w wyniku wniosku A. K.-S. o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2017 w zakresie płatności do działek stanowiących jego własność tj. działki nr [...] (obręb Ś. , gmina Z.) oraz nr [...] (obręb N. , gmina Z.), których jest jedynym użytkownikiem. Wnioskodawca wskazał, że jako właściciel i jedyny użytkownik powinien mieć status strony w tym postępowaniu, a mimo to nie poinformowano go o tym postępowaniu i nie mógł w nim brać udziału. Wnioskodawca wskazał również, iż z jego wiedzy wynik, że postępowanie prawdopodobnie zakończyło się już ostateczną decyzją, ale nie ma co do tego pewności. W treści wniosku opisano dodatkowo kwestie związane z użytkowaniem spornych działek.

Organ I instancji w dniu 31 marca 2022 roku postanowieniem odmówił wznowienia postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2017 podjętego z wniosku A. K.-S.. Organ wskazał, iż w dacie 12 lipca 2021 roku Strona otrzymała od organu odwoławczego postanowienia nr [...] z dnia 7 lipca 2021 roku, w którym został poinformowany, że postępowanie

w sprawie przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2017, podjęte z wniosku A. K.-S. zostało zakończone i się nie toczy. W ocenie organu I instancji było to jednoznaczne z uzyskaniem w tej dacie wiedzy o wydanej decyzji w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017. Tym samym jako podstawę odmowy uznano uchybienie jednomiesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.

W dniu 13 kwietnia 2022 roku Strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie, w którym nie zgodziła się ze stwierdzeniem uchybienia terminu na złożenie wniosku

o wznowienie postępowania, gdyż z postanowienia z dnia 7 lipca 2021 roku wynikało jedynie, że postępowanie się zakończyło i się nie toczy. Dodatkowo wskazała, iż postanowienie z dnia 7 lipca 2021 roku zostało wydane bez podstawy prawnej i jest dotknięte wadą nieważności, na co wskazał WSA w Szczecinie w wyroku z dnia

3 listopada 2021 roku (sygn. akt: I SA/Sz 695/21 oraz I SA/Sz 697/21), a co wskazuje, że postanowienie to nie wywołuje konsekwencji prawnych. Do dnia doręczenia postanowienie o odmowie wznowienia w ogóle nie miał żadnej wiedzy, czy postępowanie, którego wznowienia się domaga, zakończyło się decyzją. Wiedzę tę powziął dopiero z zaskarżonego postanowienie z dnia 31 marca 2022 roku, w której mowa jest o decyzji. Dalej w zażaleniu Strona wskazała, iż w obecnym momencie ma wiedzę tylko o samym fakcie, że taka decyzja istnieje, nie zna natomiast ani jej treści ani nawet osnowy (czy była odmowna czy nie). W ocenie Skarżącego jest to o tyle istotne, że w sytuacji odmowy przyznania płatności A. K.-S. mógłby nie mieć interesu prawnego we wniesieniu środka za zgodność z oryginałem zaskarżenia, gdyż byłoby to zgodne z interesem Skarżącego, który jako właściciel i rolniczy użytkownik uważa, że płatności bezpośrednie przysługują jemu.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 31 marca 2022 r

Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w sposób niewystarczający przyjął za wystarczającą informację przekazaną w postanowieniu z dnia 7 lipca 2021 roku), iż postępowanie się zakończyło i się nie toczy, jako rozpoczynającą bieg terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a co za tym idzie wydanie na tej podstawie odmowy wznowienia postępowania. Mając jednak na względzie okoliczności sprawy wskazał, iż wydane przez organ

I instancji rozstrzygniecie winno się ostać w obrocie prawnym z innych przyczyn, aniżeli wskazanych przez organ I instancji.

Organ dalej wyjaśnił, że jak wynika z wyjaśnień Strony, nie posiada ona żadnej wiedzy na temat zapadłego rozstrzygnięcia w sprawie, a więc czy była to decyzja przyznająca płatność czy decyzja odmowna, co świadczy, iż nie można w sposób skuteczny złożyć wniosku o wznowienie postępowania we wnioskowanym zakresie.

O powyższym świadczy również stwierdzenie w treści zażalenia, iż w przypadku decyzji odmownej nie miałby on interesu prawnego.

Następnie organ wskazał, że tym samym przepis art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a." nie dopuszcza żadnej innej możliwości rozpoczęcia biegu jednomiesięcznego terminu do wniesienia żądania o wznowienie postępowania jak dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji, której jej nie doręczono. Termin do złożenia wniosku o wznowienie nie biegnie od momentu dowiedzenia się o trybie czy możliwości złożenia wniosku, lecz od dowiedzenia się o decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. Skoro więc Strona nie posiada wiedzy o rozstrzygnięciu decyzji, należało przyjąć, iż nie został zachowany jednomiesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie, a co za tym idzie wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a.

Strona zaskarżyła w całości postanowienie organu odwoławczego zarzucając mu naruszenie art. 148 §1 i 2 w zw. z art. 145 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że jednomiesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie rozpoczął jeszcze swojego biegu, tj. że złożony przez Stronę wniosek

o wznowienie postępowania jest przedwczesny, oparty na założeniu, że aby mówić

o "dowiedzeniu się o decyzji" konieczne jest posiadanie przez Skarżącego wiedzy nie tylko o organie, który ją wydał, przedmiocie postępowania (czyli czego decyzja dotyczyła), tego, że zakończyło się decyzją, ale dodatkowo "wiedza na temat zapadłego rozstrzygnięcia w sprawie, a więc czy była to decyzja przyznająca płatność czy też decyzja odmowna", mimo że dwa akapity wcześniej organ przytacza orzecznictwo sądów administracyjnych, sam wskazując, że nie jest konieczne dowiedzenie się przez Skarżącego o treści decyzji. Organ błędnie także interpretuje zawartą w orzeczeniach sądów przesłankę dowiedzenia się o "sposobie rozstrzygnięcia" - uznając, że chodzi o to, czy decyzja była np. pozytywna czy też odmowna, tymczasem "sposób rozstrzygnięcia" w postępowaniu administracyjnym dotyczy tego, czy sprawa została rozstrzygnięta decyzją, postanowieniem czy ugodą, a nie tego, jaka była ich treść; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do odmowy wznowienia postępowania;

Skarżący jednocześnie wniósł o:

1) uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia;

2) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania;

3) orzeczenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowo-administracyjnego.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, ewentualnie

o odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Bowiem postanowienie organu odwoławczego z dnia 8 lipca 2022 roku zostało skutecznie doręczone w dniu 15 lipca 2022 roku. Termin na złożenie skargi upłynął w dniu 16 sierpnia 2022 roku. Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie skargi została nadana w dniu 19 sierpnia 2022 roku.

Pismem z 18 sierpnia 2022 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, natomiast postanowieniem z dnia 19 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił Stronie przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Na skutek wniesionego 25 października 2022 r. zażalenie na postanowienie

z dnia 19 października 2022 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 grudnia 2022 r. uchylił powyższe postanowienie organu odwoławczego i przywrócił Skarżącemu termin na złożenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei, art. 134 § 2 p.p.s.a. ustanawia tzw. zasadę reformationis in peius czyli zasadę nieorzekania na niekorzyść skarżącego. Naruszenie zakazu reformationis in peius w postępowaniu sądowoadministracyjnym może wystąpić na skutek uchylenia aktu lub czynności w części niezaskarżonej, zastosowania środka ostrzejszego od tego, o który wnosił skarżący, lub takiego sformułowania oceny prawnej, która w ponownym postępowaniu przez organem administracji zdeterminowałaby wydanie aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości odmowy skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności w bezpośrednich na 2017 r. prowadzonego z wniosku A. K.-S.. Skarżący powołał się na podstawę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. wniosek o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Stosownie natomiast do art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne.

Na wstępie należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (por. W. Dawidowicz: Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230; W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu. Warszawa 1983, 242). Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych została określona przepisami art. 145 - 152 K.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione.

Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega zatem na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania w drodze postanowienia (art. 149 § 3 K.p.a.) następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym, w tym nie dochowano terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Odmowa taka jest zatem w istocie odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały (powołane we wniosku o wznowienie) podstawy wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez "dowiedzenie się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi więc o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 168/18). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zatem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Wystarczające jest aby strona wiedziała czego dana decyzja dotyczy (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 16, Warszawa 2019, s. 852 -853). Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy zatem rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania.

W badanej sprawie Organ I instancji stanął na stanowisku, że skarżący dowiedział się o zapadłej decyzji z postanowienia Dyrektora ARiMR z 7 lipca 2021 r., doręczonego mu 12 lipca 2021 r. w którym został poinformowany, że postępowanie w sprawie przyznanie ww. płatności, podjęte z wniosku A. K.-S. zostało zakończone i się nie toczy. W związku z czym wg Organu I instancji wniosek o wznowienie z dnia 4 marca 2022 r. został złożony z uchybieniem terminu wynikającego z art. 148 k.p.a. Z kolei, organ odwoławczy zaakceptował powyższe rozstrzygnięcie jednak z uzasadnieniem, w którym wyjaśnił, że skoro skarżący nie posiadał w istocie wiedzy o rozstrzygnięciu (za co organ odwoławczy uważa szczegółową wiedzę na temat wydanej decyzji np. czy była to decyzja przyznająca płatność, czy odmowna), należało przyjąć, iż nie został zachowany jednomiesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie.

Abstrahując jednak od powyższych stanowisk organów, których Sąd, rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela, wyjaśnić należy, że wstępna faza postępowania o wznowienie polega również na badaniu przyczyn podmiotowych umożliwiających uruchomienie takiego postępowania.

A zatem, w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, z powodu określonego w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., konieczne jest też ustalenie czy wnioskodawca jest stroną takiego postępowania. W przypadku bowiem ustalenia, że stroną nie jest, również możliwe jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. (por. m.in. wyrok NSA z 6 października 2022 r. II OSK 1414/21).

Według Sądu w analizowanej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Skarżący domaga się bowiem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, która toczyła się z wniosku A. K.-S. o przyznanie płatności bezpośrednich na 2017 r.

Sąd wskazuje, że skarżący w postępowaniu prowadzonym z wniosku A. K.-S. o przyznanie jej płatności nie posiada statusu strony. Kwestia "przedstawienia szczegółowego stanowiska, w tym argumentów merytorycznych jak i wniosków", na którą skarżący wskazuje we wniosku o wznowienie postepowania, nie implikuje bowiem udziału skarżącego w charakterze strony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. K.-S..

Kwestia ta wiąże się z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1551 ze zm. – dalej "u.s.w.b." który stanowi, iż w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Natomiast stosownie do art. 3 ust. 3 u.s.w.b. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z treści powyższych przepisów wynika, że organ działa, co do zasady, na podstawie przepisów K.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy m.in. brak związania przepisem art. 7 i 77 K.p.a.

Bliższe zasady przyznawania płatności określała na 2017 rok u.s.w.b. wskazując między innymi w art. 6, że płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie.

W art. 7 ust. 1 u.s.w.b. ustanowiono, że płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Płatności były przyznawane mimo niespełnienia wymogu o którym mowa w ust. 1 pkt 2 także w przypadku o którym mowa w ust. 2.

Z kolei w myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 u.s.w.b. jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", były przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Już z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że w aspekcie podmiotowym w postępowaniu o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego organ ma obowiązek zbadać, czy płatność należy się wnioskującemu rolnikowi, tj. czy wnioskujący rolnik spełnia określone prawem warunki do przyznania tej płatności.

Organ rozstrzyga zatem wyłącznie w zakresie interesu prawnego tego rolnika, przyznając bądź też odmawiając przyznania płatności wnioskującemu rolnikowi we wskazanym w decyzji zakresie. Nie jest tak, jak wskazuje się we wniosku o wznowienie postepowania, że organ mógł w ramach jednego postępowania przyznać płatności jednemu rolnikowi, a drugiemu odmówić. W postępowaniu z wniosku A. K.-S. organ mógł jedynie odmówić bądź przyznać płatność tej właśnie osobie. Nie mógł natomiast jednocześnie przyznać płatności skarżącemu. W ramach prowadzonego postępowania, w toku którego organ może dokonywać kontroli i przesłuchiwać świadków, możliwe jest ustalenie przez organ, że płatność ta w istocie należy się innemu rolnikowi, co będzie skutkować odmową przyznania płatności wnioskującemu rolnikowi. Podkreślić bowiem należy, że jeżeli organ ustali, że płatność przysługuje np. przesłuchanemu w charakterze świadka rolnikowi, to nie sprawia, że świadek ten staje się stroną toczącego się postepowania z wniosku innego rolnika. Może on być stroną jedynie w postępowaniu, w którym sam ubiega się o określoną płatność. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których występuje tzw. konflikt krzyżowy, tj. złożono więcej niż jeden wniosek o tę samą płatność w stosunku do tożsamych działek. W tym wypadku organ rozpoznaje osobno wniosek każdego z rolników w drodze decyzji indywidualnej, której zgodność z prawem, w wyniku wniesienia skargi, może zbadać sąd administracyjny. Kwestia wzięcia pod uwagę stanowiska rolnika, który również ubiega się o tożsamą płatność dotyczy zatem prawidłowego przeprowadzenia przez organ postepowania wyjaśniającego, a nie posiadania statusu strony w tym postępowaniu wszczętym wnioskiem innego rolnika, który również ubiega się o tożsamą płatność.

Sąd zwraca uwagę, że skarżący powinien być w pełni świadomy takiego pojęcia "strony" w postępowaniu o przyznanie płatności. Ilekroć bowiem skarżący sam wnioskował o przyznanie mu płatności (ONW, płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, płatności ekologicznej) w stosunku do działek nr [...] (obręb Ś., gmina Z.) oraz nr [...] (obręb N., gmina Z.) otrzymywał indywidualne decyzje w zakresie przyznania mu wnioskowanych płatności, które w przypadku decyzji odmownych zaskarżał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w odniesieniu do spornych działek oraz posiadania uprawnienia do ubiegania się o płatności trwa wieloletni konflikt pomiędzy skarżącym, który jest właścicielem spornych gruntów a A. K.-S., która zawarła ze skarżącym umowę ich dzierżawy. Każdorazowo jednak w odniesieniu do wniosków o płatności składanych przez skarżącego bądź też A. K.-S., organy rozstrzygają w drodze odrębnych, indywidualnych decyzji, w których danemu wnioskującemu przyznają, bądź też odmawiają przyznania konkretnej płatności.

Powyższej konstatacji nie zmieniają przywołane w skardze wyroki WSA w Szczecinie z 3 listopada 2021 r. wydane w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 695/21 oraz I SA/Sz 697/21, w których Sąd stwierdził nieważność postanowień organu odwoławczego oraz organu I instancji o niedopuszczeniu skarżącego do udziału w charakterze strony w postępowaniu o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oraz płatności bezpośrednich na 2021 r. Sąd, badając w tamtych sprawach zaskarżone postanowienia pod względem zgodności z prawem uznał, że postanowienia organów zostały wydane bez podstawy prawnej, tj. że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje rozstrzygania w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w prowadzonym postępowaniu, jak również nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na akt wydany w tym przedmiocie.

Sąd wskazuje zatem, że skarżący w postępowaniu wynikłym z wniosku A. K.-S. o przyznanie jej płatności na 2017 r. ze względów oczywistych nie posiada statusu strony. Kwestia bycia właścicielem spornych działek czy "przedstawienia szczegółowego stanowiska, w tym argumentów merytorycznych jak i wniosków", na którą skarżący wskazuje we wniosku o wznowienie postępowania, nie implikuje bowiem udziału skarżącego w charakterze strony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. K.-S.. Organy co prawda nie wskazały na powyższą przesłankę odmowy skarżącemu wznowienia postępowania, jednak w sprawie nie doszło do naruszenia zasady nieorzekania na niekorzyść skarżącego (kolei art. 134 § 2 p.p.s.a.) ponieważ sformułowana ocena prawna nie mogła, w ponownym postępowaniu prowadzonym przez organem administracji, zdeterminować wydania aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonego aktu lub czynności.

A zatem, pomimo odmiennego uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego od przedstawionych powyżej wywodów Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie należało zaaprobować jako prawidłowe, bowiem wskazana wadliwość uzasadnienia organu odwoławczego nie miała wpływu na treść weryfikowanego rozstrzygnięcia.

Z tego względu skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl.