Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 61/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art 58 par 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Sędziowie: WSA Piotr Fronc ASR WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2024 r. sprawy ze skargi E. W. na czynność Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 14 lutego 2011 r. w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku położonego w Z. przy ulicy [...] [...] do gminnej ewidencji zabytków postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (dwieście złotych).


UZASADNIENIE

E. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Burmistrza Miasta Zakopane polegającą na włączeniu karty adresowej budynku przy ul. [...] w Z. (dz. ew. nr[...] obr. [...]) do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Zakopane, wskazując przy tym z ostrożności procesowej, że przedmiotem skargi czyni ewentualnie zarządzenie nr 23/2011 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 14 lutego 2011 r. w sprawie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków Miasta Zakopane, czynność Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 1 grudnia 2018 r. polegająca na opracowaniu i włączeniu do zasobów GEZ karty adresowej budynku położonego przy [...] w Z. oraz zarządzenie nr 125/2021 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 7 czerwca 2021 r. w sprawie: aktualizacji Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Zakopane. Skarżący zaznaczył jednak, że jego intencją nie jest zaskarżenie wszystkich wymienionych czynności, bowiem jego zdaniem miała miejsce tylko jedna czynność organu, która wywołała skutek w postaci włączenia do GEZ aktualnej karty adresowej budynku, zaś problem sprowadza się właśnie do ustalenia, które ze zdarzeń stanowiło opisywaną czynność. Jednocześnie z uwagi pewne wątpliwości i kontrowersje strona skarżąca nie jest w stanie precyzyjnie określić tylko jednej czynności/zarządzenia organu będącej przedmiotem zaskarżenia, gdyż ustalenie tej okoliczności zależeć będzie zarówno od przyjętego przez Sąd orzekający w sprawie poglądu, jak również od oceny prawnej podjętych w sprawie czynności.

Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 22 ust. 4 i 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami polegające na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów przez

- bezpodstawne i dowolne uznanie spornego budynku za zabytek (podczas gdy nie ma on cech zabytku w myśl art. 3 pkt 1 i 2 ustawy)

- włączenie karty adresowej do GEZ bez przeprowadzania odpowiednich czynności wyjaśniających, czy budynek ten spełnia definicję legalną zabytku, a w szczególności nienależyte i niewystarczające zbadanie sprawy oraz brak stosownego udokumentowania przez organ okoliczności uzasadniających objęcie budynku szczególną formą ochrony ze względu na posiadane przez niego wartości historyczne, zabytkowe lub artystyczne;

2) § 17 pkt 8 i 9 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem polegające na ich niezastosowaniu przez brak zawarcia w karcie adresowej informacji na temat historii, opisu i wartości, stanu zachowania oraz postulatów dotyczących konserwacji zabytku;

3) w razie uznania, iż skarżoną czynność stanowi Zarządzenie Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 7 czerwca 2021 r. – naruszenie § 18b ww. rozporządzenia polegające na jego niezastosowaniu przez niezawiadomienie właściciela nieruchomości o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do GEZ, a następnie niezawiadomienie o włączeniu tej karty do ewidencji.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, względnie o stwierdzenie, iż skarżone zarządzenie w ww. zakresie zostało wydane z naruszeniem prawa. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi E. W. wskazał, że jest właścicielem wskazanej nieruchomości.

Pismem z dnia 31 sierpnia 2023 r. skarżący wystąpił o informację, czy sporny budynek figuruje w GEZ, a jeżeli tak, to jaka była podstawa prawna włączenia karty adresowej do GEZ, jakie było jej oznaczenie oraz w jakiej dacie nastąpiła.

Pismem z dnia 5 września 2023 r. Miejski Konserwator Zabytków poinformował, iż przedmiotowy budynek (karta adresowa) został włączony do GEZ w drodze Zarządzenia Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 14 lutego 2011 r. w załączniku pod pozycją nr [...] na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art 22 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Poza udzielonymi informacjami organ wskazał, że do pisma dołączył kserokopie dwóch kart adresowych GEZ, przy czym analiza w rzeczywistości przesłano tylko jedną kartę GEZ z dnia 1 grudnia 2018r. opracowaną przez K. I.. W dniu 4 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego osobiście udał się do Urzędu Miasta Zakopane w celu zweryfikowania, czy w zasobach GEZ Miasta Zakopane znajduje się jeszcze inna karta adresowa opracowana przed 2018 rokiem, jednak z informacji udzielonych przez pracownika organu w prowadzonym zbiorze brak takiego dokumentu.

Pismem z dnia 23 października 2023 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.

Skarżący zwrócił uwagę na pozostałe akty organu gminy, tj.:

- zarządzenie nr 7/2014 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 08.01.2014 r. w sprawie: aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Zakopane;

- zarządzenie nr 26/2017 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 09.02.2017 r. w sprawie: aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Zakopane o wpisy obszarowe;

- zarządzenie nr 163/2018 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 11.07.2018 r. w sprawie: aktualizacji Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Zakopane;

- zarządzenie nr 21/2020 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 29.01.2020 r. w sprawie: zmiany Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Zakopane;

- zarządzenie nr 166/2020 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 20.08.2020 r. w sprawie: zmiany Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Zakopane;

- zarządzenie nr 0050.16.2022 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 26.01.2022 r. w sprawie: zmiany Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Zakopane;

- zarządzenie nr 0050.9.2023 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 19.01.2023 r. w sprawie: zmiany Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Zakopane;

- zarządzenie nr 0050.18.2023 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 26.01.2023 r. w sprawie: zmiany Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Zakopane;

- zarządzenie nr 0050.30.2023 Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 13.02.2023 w sprawie: zmiany Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Zakopane.

Skarżący ocenił sposób postępowania Burmistrza Miasta Zakopane jako chaotyczny (wielość podjętych aktów niespójnych ze sobą, w których gubią się organy konserwatorskie) i nietransparentny (brak informowania właścicieli).

Następnie skarżący zwrócił uwagę na dwa konkurencyjne poglądy w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i podkreślił, że w zależności od tego, który z nich zostanie przyjęty, przedmiotem zaskarżenia będzie albo zarządzenie burmistrza w przedmiocie utworzenia GEZ, albo czynność opracowania karty adresowej zabytku i włączenia jej do GEZ. W niniejszej sprawie nie ma tożsamości między opracowaniem karty adresowej i włączeniem karty adresowej do GEZ, bo najpierw opracowano kartę adresową z 2009 r., a następnie wydano zarządzenie z 2011 r. Przyjęcie pierwszego poglądu prowadziłoby do wniosku, iż zdarzeniem wywołującym skutki prawne było zarządzenie z 2011 r. lub ewentualnie zarządzenie z 2021 r. (przy założeniu, że wszystkie wcześniejsze zarządzenia utraciły moc) i to właśnie ono podlega zaskarżeniu (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Z kolei przyjęcie drugiego poglądu prowadziłoby do wniosku, że włączenie karty adresowej zabytku do GEZ nastąpiło najwcześniej w dniu 14 lutego 2011 r. w drodze czynności materialno-technicznej polegającej na włączeniu karty adresowej zabytku do zasobu GEZ i to właśnie ta czynność podlega zaskarżeniu (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Skarżący podkreślił, że w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 49/23 Sąd przyjął, że skarżoną czynność stanowi czynność włączenia karty adresowej do GEZ z daty wydania zarządzenia, w którym po raz pierwszy wymieniono sporną nieruchomość.

Przechodząc do uzasadnienia zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, skarżący wskazał, że już samo to, że skarżona czynność została podjęta na podstawie niekonstytucyjnego art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z.o.z. (wyrok TK z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18), winno skutkować wyeliminowaniem jej i jej skutków z obrotu prawnego. Niezależnie od powyższego podkreślił, że nie ma jakichkolwiek dokumentów, które uzasadniałyby objęcie spornej nieruchomości ochroną konserwatorską. Karta informacyjna z 2009 r., poza jednym zdjęciem i przybliżoną datą powstania, nie zawiera żadnych innych danych, które pozwalałaby na kontrolę instancyjną poczynionych przez organ ustaleń. Brak jest jakichkolwiek informacji w rubrykach "historia, opis i wartości" (§ 17 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia) oraz "stan zachowania i postulaty dotyczące konserwacji" (§ 17 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia).

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Zakopane wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie.

Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ zwrócił uwagę, że niezależnie od tego, czy skarżący zaskarżył włączenie karty adresowej budynku, którego jest właścicielem do Gminnej Ewidencji Zabytków, czyli akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., czy Zarządzenie nr 23/2011 w sprawie przyjęcia GEZ, czy Zarządzenie nr 125/2021 w sprawie jej aktualizacji, czyli akt z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., to nie spełnił warunków albo nie zachował terminu do złożenie skargi.

Po pierwsze, budynek przy [...] w Z. został wpisany do GEZ jeszcze w 2011 r., a ewidencja ta jest jawna i została opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej.

Po drugie, jak wynika z odpisu z Kw [...] (dostarczonego przez samego skarżącego) podstawą wpisu jego prawa własności była umowa sprzedaży z dnia 14.02.2020r.

Po trzecie, dowody znajdujące się w aktach sprawy znak: BMKZ. 4120.52.2019 wskazują, że już w dniu 2.08.2019 r. skarżący wystąpił do organu o wydanie wytycznych konserwatorskich dla zamierzonej przebudowy, rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku, a więc uzyskał wtedy wiedzę o formie jego ochrony konserwatorskiej, jaką jest wpis do GEZ.

Po czwarte, skarżący w dniu 31.08.2023r. wystąpił o informację czy budynek jest ujęty w GEZ. W dniu 5.09.2023r. została mu przekazana informacja, że budynek figuruje w niej od 2011 r.

Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. w wersji obowiązującej do dnia 1.06.2017r. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.

Skarga został wniesiona z przekroczeniem 14-dniowego terminu na złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a zatem powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 lub pkt 6 p.p.s.a.

Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi organ wskazał, że sporny budynek jest przykładem "wilii w ogrodzie’' wzniesionej w Stylu Zakopańskim II z elementami powojennego postmodernizmu. Budynek zachowany jest w oryginalnej formie i substancji. Do chwili obecnej zachowały się również dekoracje rzeźby, polichromie oraz oryginalny wystrój i wyposażenie budynku, które stanowią spójny i integralny zespół form, w tym kamienna rzeźba górala przed wejściem, polichromowane dekoracje ścienne, płaskorzeźbione panele boazeryjne, balustrady i żyrandole, kratownice, stolarka okienna i drzwiowa, posadzki oraz meble z epoki.

Willa jest budynkiem parterowym, podpiwniczonym, nakrytym wysokim dachem wieloszczytowym z przysztychem, z mieszkalnym poddaszem i partią strychu. Dach kryty blachą w arkuszach, układaną na rąbek stojący.

Murowany, wzniesiony na rzucie składającym się z przenikających się prostokątów. Forma architektoniczna budynku jest zwarta, kubistyczna i geometryczna. Willa posiada istotne walory artystyczne, przejawiające się poprzez jej proporcje, formę, bryłę, oszczędny detal architektoniczny.

Podkreślono, że budynek jest również mocno osadzony w przestrzeni i układzie urbanistycznym tej części miasta, gdzie ostała się zabytkowa, historyczna zabudowa, podlegająca ochronie konserwatorskiej i mająca znaczenie dla historii miasta i etapów jego rozwoju. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w postanowieniu z dnia 19.05.2010 r. znak OZNT.JH.530-13/10 uzgadniającym ustalenia MPZP "Pardałówka-Antałówka" w treści uzasadnienia wskazał, że "W/w obszar wyróżnia się wysoką wartością historyczną i wysokim stopniem zachowania historycznie ukształtowanej willowo - zagrodowej ulicy. Na tym terenie znajduje się duża ilość obiektów znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków i wykazujących cechy zabytkowe. Ponadto, przy ul. [...] znajduje się "[...]" jedna z najpiękniejszych willi Zakopanego (...) jest szczytowym osiągnięciem Stylu Zakopiańskiego".

W piśmie procesowym z dnia 4 marca 2024 r. (k. 53) skarżący rozwinął argumentację skargi, koncentrując się w szczególności na kwestii terminowości wniesienia skargi.

Na rozprawie w dniu 11 marca 2024 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt o sygn. II SA/Kr 60/24, a konkretnie z pisma stanowiącego replikę na odpowiedź na skargę wraz z załącznikami na okoliczność zachowania przez skarżącego terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ewentualnie niezawinienia w niedochowaniu terminu.

W aktach o podanej sygnaturze brak jednak było pisma stanowiącego odpowiedź na skargę (które zostało wysłane pocztą). Sąd oddalił ten wniosek dowodowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie natomiast art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., kontrola sądowa obejmuje akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarżący jest właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem sporu, zatem - zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. - ma interes prawny do wniesienia skargi, albowiem z chwilą włączenia zabytku do gminnej ewidencji zabytków powstają obowiązki obciążające zarówno jego właściciela, jak i posiadacza nieruchomości, miedzy innymi takie jak wyszczególnione w art. 5 (opieka nad zabytkiem), czy też art. 28 ust. 1 (obowiązki informacyjne) ustawy o ochronie zabytków (u.o.z.).

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd jest obowiązany zbadać zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej dopuszczalność, tym bardziej, że w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.

W skardze określono jej przedmiot w sposób alternatywny podkreślając, że w orzecznictwie prezentowane są w tym zakresie dwa poglądy: według jednego z nich w omawianym przypadku przedmiotem skargi jest czynność materialno - techniczna (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) polegająca na wpisaniu zabytku czy też włączeniu jego karty adresowej do gminnej ewidencji zabytków, natomiast według drugiego przedmiotem skargi jest w takim przypadku zarządzenie jako akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Jednocześnie skarżący zauważa, że "aktualne orzecznictwo zdaje się skłaniać" ku przyjęciu, że przedmiotem skargi jest czynność materialno - techniczna.

W orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie już od wielu lat jednolicie przyjmuje się, że czynność polegająca na ujęciu w gminnej ewidencji zabytków stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (np. wyroki WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2017 r. sygn. II SA/Kr 1507/16; z dnia 14 września 2021 r. sygn. II SA/Kr 666/21, z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. II SA/Kr 1523/22, z dnia 9 stycznia 2024 r. sygn. II SA/Kr 1361/23 – te i inne orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Również w postanowieniu NSA z dnia 18 października 2022 r., sygn. II OZ 610/22 wskazano: "Zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych, włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 u.o.z., jest czynnością organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność ta ma charakter zewnętrzny i jest działaniem jednostronnym będącym elementem władczych działań administracji publicznej (zob. postanowienia NSA z 8 czerwca 2022 r., II OZ 335/22; z 18 maja 2021 r., II OZ 218/21; z 20 maja 2020 r., II OSK 753/20). Podobne stanowisko prezentowane jest w orzeczeniach dotyczących włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków (wyrok NSA: z 6 listopada 2020 r., II OSK 3996/19; 8 maja 2018 r., II OSK 1926/17)". Taki sam pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny również w późniejszym czasie, między innymi w wyrokach z dnia 18 października 2023 r. sygn. II OSK 2326/18 i sygn. II OSK 3029/18 oraz w wyroku z dnia 10 stycznia 2024 r. sygn. II OSK 1952/22.

Rozpoznając skargę Sąd przyjął zatem, że jej przedmiotem jest czynność Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 14 lutego 2011 r. polegająca na włączeniu karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków.

Trzeba w tym miejscu zauważyć, że w przesłanych do Sądu aktach brak jest wskazanej karty, a strona skarżąca twierdzi, że wedle informacji uzyskanych w urzędzie gminy "w prowadzonym zbiorze brak takiego dokumentu". Niemniej jednak w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 23/2011 z dnia 14 lutego 2011 r. "Gminna ewidencja Zabytków miasta Zakopanego" pod nr [...] wpisana jest "[...]" (w aktach administracyjnych). Nie ulega zatem wątpliwości, że określona w sentencji postanowienia czynność miała miejsce w dniu 14 lutego 2011 r. i to właśnie na tej podstawie budynek należący do skarżącego uzyskał status zabytku. Jak bowiem wskazał organ w odpowiedzi na skargę, zarządzeniem Burmistrza Miasta Zakopane nr 23/2011 z dnia 14 lutego 2011 r. w sprawie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków Miasta Zakopane (dalej GEZ) Burmistrz Miasta Zakopanego włączył do zbioru kart adresowych kartę adresową budynku przy [...] w Zakopanem, która to karta w tejże ewidencji od tego czasu pozostaje.

Konsekwencją ustalenia, że przedmiotem skargi jest czynność Burmistrza Miasta Zakopane musi być przyjęcie, że terminowość wniesienia skargi w tej sprawie ustalić należało na podstawie normy prawnej zawartej w art. 53 § 2 p.p.s.a. Ponieważ jednak zaskarżona czynność została dokonana 14 lutego 2011 r., należało zastosować ten przepis w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą dokonaną z dniem 1 czerwca 2017 r. na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 2 tej ustawy zmieniającej przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

W myśl art. 52 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

W aktach administracyjnych znajduje się przedwstępna umowa sprzedaży przedmiotowej nieruchomości z dnia 19 czerwca 2019 r., w której E. W. (działający przez pełnomocnika G. W.) zobowiązał się do kupna przedmiotowej nieruchomości.

W dniu 2 sierpnia 2019 r. E. W. (działający przez pełnomocnika G. W., który działał przez pełnomocnika M. S.) zwrócił się do Urzędu miasta Zakopane o wydanie wytycznych konserwatorskich w zakresie budynku położonego w Zakopanem przy [...] "w związku z faktem, iż w/w budynek jest wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków oraz planowaną jego przebudową, rozbudową i zmianą sposobu użytkowania z budynku mieszkalnego na budynek pensjonatowy". Burmistrz przeprowadził oględziny w dniu 4 września 2019 r., a następnie pismem z 20 września 2019 r. wydał "wytyczne konserwatorskie".

Nabycie nieruchomości przez E. W. nastąpiło w dniu 14 lutego 2020 r. (elektroniczna księga wieczysta nr [...]).

Oznacza to, ze już w dacie nabywania nieruchomości skarżący wiedział, że nieruchomość jest wpisana do gminnej ewidencji zabytków.

E. W. o zaskarżonej czynności wiedział w dniu skierowania wskazanego wyżej pisma do urzędu gminy tj. 2 sierpnia 2019 r. Ponieważ jednak przed nabyciem własności nie mógł wnieść skutecznie wezwania do usunięcia naruszenia prawa – należy uznać, że pierwszym dniem, w którym czynność ta mogła zostać dokonana był dzień nabycia własności przedmiotowej nieruchomości tj. 14 lutego 2020 r. Od tego dnia należy w niniejszej sprawie liczyć termin 14 dni, o którym mowa w przytoczonym wyżej art. 52 § 3 p.p.s.a.

Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało w niniejszej sprawie złożone w dniu 24 października 2023 r., a więc ponad trzy i pół roku później. Jest to tak znaczny okres, że nie sposób przyjąć, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (art. 52 § 3 p.p.s.a. in fine). Oceny tej nie zmieniają również wskazywane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie, czy też brak jednoznacznego stanowiska Prezydenta Miasta Zakopane w zakresie odpowiedzi, na jakiej podstawie nastąpił wpis obiektu do GEZ. O udzielenie odpowiedzi w tym przedmiocie skarżący zwrócił się dopiero pismem z 31 sierpnia 2023 r. (którego wprawdzie brak w aktach sprawy, niemniej jednak obie strony przyznały, że takie pismo zostało złożone), na które uzyskał odpowiedź pismem z 5 września 2023 r. (k. 27 akt sądowych). Zatem od momentu nabycia nieruchomości w lutym 2020 r. – kiedy to skarżący miał już wiedzę o tym, że budynek jest wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków - do podjęcia pierwszej czynności zmierzającej choćby do wyjaśnienia podstawy prawnej ujęcia budynku w GEZ minęły trzy i pół roku, co przekracza czternastodniowy okres wskazany w art. 52 § 3 p.p.s.a. tak znacznie, że nie jest możliwe uznanie tego przekroczenia za niezawinione, niezależnie od rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Przekroczenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa powoduje, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Wobec odrzucenia skargi w pkt II postanowienia Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.