Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 33/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 12 § 6 pkt 2, art.122, art. 187 , art. 223  §1 i 2, art. 228 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 1 § 1 i 2,
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 24 sierpnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2023 roku sprawy ze skargi F. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z 24 sierpnia 2022 r. ZM "[...]" określił F. B. (dalej: strona, skarżąca) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w [...] nr [...].

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie.

Postanowieniem z 3 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu SKO podniosło, że zaskarżona decyzja doręczona została podatnikowi w dniu 7 września 2022 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Odwołanie natomiast złożono w siedzibie organu podatkowego w dniu 22 września 2022 r. Tymczasem ostatnim dniem na skuteczne zaskarżenie opisanej wyżej decyzji, był dzień 21 września 2022 r. Zgodnie bowiem z art. 223 § 2 w zw. z art. 12 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. dalej: "o.p.") odwołanie od decyzji podatkowej wnosi się w terminie dni czternastu, przy czym jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło.

Pismem z 12 grudnia 2022 r. skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- niedostrzeżenie, że postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie prowadzone nie było w sposób prawidłowy, a mianowicie organ podatkowy nie podjął wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie podjął wszelkich działań aby zebrać cały materiał dowodowy, począwszy od wystosowanego przez organ podatkowy zawiadomienia z 08 kwietnia 2016 r. o konieczności oznaczenia pojemników nazwą firmy do czasu przysądzenia nieruchomości w dniu 31 stycznia 2020 r. na rzecz licytanta F. sp. z o. o. [...] a znajdujący się w aktach cały materiał dowodowy nie rozpatrzył co do istoty sprawy w sposób wyczerpujący, budzący zaufanie do organu podatkowego,

- niedostrzeżenie, że organ podatkowy w sposób dowolny, a nie swobodny ocenił zgromadzony w aktach materiał dowodowy, albowiem został on zebrany nie wszechstronnie co wpłynęło na wynik sprawy,

- niedostrzeżenie, że przesłane postanowienie zawarte na dwóch stronach nie spełnia ustawowych wymogów odnośnie jego zawartości albowiem jest niekompletne, co potwierdza treść ostatniego wiersza pierwszej strony i treść drugiej strony,

- niedostrzeżenie, że organ podatkowy wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie ocenił materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezałatwienia sprawy w oparciu o przedłożone przez podatnika dowody, wskazujące na zaistniałe zdarzenie, potwierdzające rzeczywisty brak podstawy do ustalenia opłaty za odpady komunalne. Zdaniem skarżącej w sprawie nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

W skardze wniesiono m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przeprowadzenie dowodu ze wskazanych przez skarżącą dokumentów oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła ponadto, że pismem z 20 września 2022 r. wniosła odwołanie od decyzji z 24 sierpnia 2022 r. Odwołanie nadała listem poleconym w dniu 21 września 2022 r. W trakcie wizyty w Urzędzie Miejskim [...] w dniu 22 września 2022 r. skarżąca mając na uwadze, że być może odwołanie nie zostało jeszcze doręczone organowi podatkowemu za pośrednictwem poczty, przekazała dodatkowy egzemplarz odwołania do znajdującego się w tym samym budynku biura Z. M. "[...]".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc dotychczasowe argumenty.

W uzupełnieniu skargi z 9 lutego 2023 r. skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie poprzez uniemożliwienie wglądu do całości akt przedmiotowej sprawy oraz nie włączenie do akt sprawy wskazanych przez nią dowodów. W związku z powyższym wniosła, jak w skardze, o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przeprowadzenie dowodu uzupełniającego.

W piśmie skarżąca zwróciła m.in. uwagę, że w dniu 12 października 2022 r. doręczone zostało jej pismo ZM "[...]" z dnia 28 września 2022 r. skierowane do SKO [...] w sprawie przekazania odwołania od decyzji z dnia 24 sierpnia 2022 r. wraz z aktami sprawy stwierdzające, że odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2023, poz. 259 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa.

Istotą sporu w kontrolowanej sprawie jest ocena, czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z 24 sierpnia 2022 r.

Materialnoprawną podstawą postanowienia będącego przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest art. 228 § 1 pkt 2 o.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W orzecznictwie wskazuje się, że organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 228 § 1 pkt 2 o.p.

Sposób i termin wniesienia odwołania unormowany jest w art. 223 o.p., zgodnie z którym odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję (art. 223 § 1). Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1). Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Warunkiem wydania zatem rozważanego postanowienia jest w pierwszej kolejności bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i ustalenie daty w której podatnik złożył odwołanie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno być więc poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 223 § 2 o.p. w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art.122 i art. 187 o.p. Naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia.

Natomiast zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 o.p. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim U. E. lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza U. E. albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.

Decyzja organu I instancji z 24 sierpnia 2022 r. została skutecznie doręczona w dniu 7 września 2022 r., czego żadna ze stron nie kwestionuje. Zatem ostatnim dniem na złożenie odwołania od tej decyzji był dzień 21 września 2022 r. W tym dniu skarżąca nadała do Z. M. "[...]" przesyłkę pocztową zawierającą odwołanie od decyzji z 24 sierpnia 2022 r., które wpłynęło do organu w dniu 22 września 2022 r. - w aktach administracyjnych znajduje się koperta, na której jest stempel pocztowy z datą 21 września 2022 r., informacją, że zawiera odwołanie z 20 września oraz prezentatą ZM "[...]" z datą wpływu 22 września 2022 r. (brak oznaczenia numeru karty w aktach). Następnie w dniu 22 września 2022 r. skarżąca w trakcie wizyty w Urzędzie Miejskim w [...] mając na uwadze, że być może odwołanie nie zostało jeszcze doręczane organowi podatkowemu za pośrednictwem poczty, przekazała dodatkowy egzemplarz odwołania do znajdującego się w tym samym budynku biura Z. M. "[...]". Z. M. "[...]" przekazał SKO odwołanie wraz z aktami sprawy i informacją, że zostało ono wniesione w terminie pismem z dnia 28 września 2022 r., które wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 29 września 2022 r.

SKO wydając zaskarżone postanowienie, oparło się wyłącznie na odwołaniu złożonym osobiście przez skarżącą. Pominięty został natomiast fakt, że pierwotnie odwołanie zostało nadane przesyłką pocztową w dniu 21 września 2022 r. W aktach administracyjnych sprawy są dwa egzemplarze odwołania z 20 września 2022 r., oba mają ten sam nr i datę wpływu do organu, z tą różnicą, że do jednego z nich załączona jest wyżej opisana koperta, na której umieszczono stempel pocztowy z datą 21 września 2022 r.

Reasumując, skoro odwołanie od decyzji podatkowej organu I instancji zostało ponad wszelką wątpliwość złożone w terminie, to niezasadnie stwierdzono uchybienie terminu do jego wniesienia. W tym stanie rzeczy skarga zasługuje na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., jak w pkt II sentencji wyroku.