Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 66/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 2 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu zgłoszonego w toku postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 listopada 2022 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) – wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000) - dalej: k.p.a. w związku z art. 33 § 1, art. 33 § 2 pkt 5, art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479) - dalej: u.p.e.a. – utrzymał w mocy zaskarżone przez M. T. stanowisko wierzyciela wyrażone w postanowieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia 25 sierpnia 2022 r. znak [...] o oddaleniu zarzutu zgłoszonego w toku postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcia te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

Wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. (dalej: ZUS I Odział w P.; wierzyciel), w związku ze stwierdzonymi zaległościami wynikającymi z nieopłacenia przez M. T. (dalej również: skarżący; zobowiązany; strona) składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy (dalej: FP), Fundusz Solidarnościowy (dalej: FS) i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: FGŚP) za okres od grudnia 2021 r. do marca 2022 r., wystawił w dniu 6 czerwca 2022 r. tytuły wykonawcze o kolejnych nr [...], nr [...] i [...] – i przekazał je do organu egzekucyjnego - Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. (dalej: Dyrektor I Oddziału ZUS w P.), który z kolei na ich podstawie 10 czerwca 2022 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A.

Zobowiązany wniósł w piśmie z dnia 29 czerwca 2022 r. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Podniósł, że opłacił należności objęte tytułami wykonawczymi. Organ potraktował stanowisko skarżącego w myśl art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. jako zarzut wygaśnięcia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o nr [...] do [...] z uwagi na spłatę zadłużenia.

Następnie ZUS I Oddział w P. postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2022 r. oddalił w całości zgłoszony zarzut wygaśnięcia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o nr [...] do [...] z dnia 6 czerwca 2022 r.

W zażaleniu na postanowienie z dnia 25 sierpnia 2022 r. zobowiązany zarzucił, że narusza ono art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie wygasł w wyniku wykonania obowiązku oraz naruszenie art. 34 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. poprzez wadliwe oddalenie wniesionego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Strona argumentowała podobnie jak we wcześniej wniesionym piśmie z dnia 29 czerwca 2022 r. w sprawie zarzutów.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej również: Zakład; organ), w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, uznał że, wskazane przez wierzyciela w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2022 r. fakty nie budzą wątpliwości, a zobowiązany nie przedłożył żadnych nowych dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 7 listopada 2022 r. Zakład wskazał na treść art. 33 § 2 i 4 u.p.e.a. i zaznaczył, że zobowiązany wniósł na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p,e.a. zarzut wygaśnięcia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o nr [...] do [...] z uwagi na spłatę zadłużenia. Wyjaśnił, że w zaskarżonym postanowieniu wierzyciel dokładnie wyjaśnił zasady opłacania i rozliczania składek oraz przedstawił sposób rozliczenia wpłat dokonanych przez stronę, na potwierdzenie których zostały złożone przez M. T. kserokopie dowodów wpłat: "• z 31.12.2021 r. tytułem składek za okres 12/2021 w kwocie 4.345,39 zł, • 3.03.2022 r. tytułem składek za okres 01/2022 w kwocie 4.545,00 zł, • z 7.04.2022 r. tytułem składek za okres 02/2022 w kwocie 4.765,00 zł, • z 22.04.2022 r. tytułem składek za okres 03/2022 w kwocie 4.763,93 zł, • z 19.05.2022 r. tytułem składek za okres 04/2022 w kwocie 4.763,93 zł". Wierzyciel wskazał, że od 1 stycznia 2018 r. zmieniły się zasady opłacania i rozliczania składek, dzięki czemu płatnik opłaca składki jednym przelewem; każda wpłata jest proporcjonalnie dzielona na wszystkie rodzaje opłacanych składek na podstaw: ich udziału w ostatniej deklaracji rozliczeniowej. Podzielona wpłata w pierwszej kolejności zostaje rozliczona na najstarsze zaległości.

Organ stwierdził, że dokonane przez M. T. wpłaty, których dowody wykonania w postaci kserokopie strona dołączyła do wniesionych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, zostały rozliczone zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2019 r., poz. 300) - dalej: rozporządzenie w sprawie rozliczania składek; rozporządzenie wykonawcze. Zakład przybliżył zasady określone w § 7 ust. 1, § 12 ust. 1, 2, 4 i 5 powyższego rozporządzenia, akcentując, że dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1; kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenia społeczne podlega zaliczeniu na fundusz emerytalny i otwarte fundusze emerytalne, fundusz rentowy, fundusz chorobowy oraz fundusz wypadkowy, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności, z uwzględnieniem § 13 ust. 1; kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenie zdrowotne podlega zaliczeniu na należności z tego tytułu, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności; kwota wpłaty w części przypadającej na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych podlega zaliczeniu na należności z tych tytułów, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności.

Dalej Zakład podniósł, że wierzyciel w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2022 r. szczegółowo przedstawił sposób rozliczenia wpłat strony, na potwierdzenie których M. T. przedłożył kopie dowodów wpłat, tj. szczegółowe rozliczenia wpłaty z 31 grudnia 2021 r. na kwotę 4345,39 zł, wpłaty z 3 marca 2022 r. na kwotę 4545 zł, wpłaty z 7 kwietnia 2022 r. na kwotę 4765 zł, wpłaty z 22 kwietnia 2022 r. na kwotę 4763,93 zł i wpłaty z 19 maja 2022 r. na kwotę 4763,93 zł.

Ponadto przypomniał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wierzyciel jest zobowiązany do przymusowego dochodzenia należności z tytułu składek, co wynika z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 poz. 1009 ze zm.) - dalej: u.s.u.s. i art. 6 ust. 1 u.p.e.a.

Zdaniem Zakładu, dokonane przez skarżącego wpłaty, o których mowa we wniosku z dnia 29 czerwca 2022 r. zostały ujęte w rozliczeniu indywidualnego konta płatnika składek, zgodnie z którym w dniu 6 czerwca 2022 r. wystawiono tytuły wykonawcze o nr [...] do [...] Organ wskazał też na wyniki przeprowadzonej analizy prawidłowości wdrożenia postępowania egzekucyjnego zostały szczegółowo wskazane w zestawieniu ujętym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 7 listopada 2022 r., jak i wcześniejszego postanowienia wierzyciela z dnia 25 sierpnia 2022 r.

Następnie organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 11 lipca 2012 r. znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. odmówił M. T. prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia wypadkowego za okres od 3 października 2003 r. do 7 listopada 2003 r., od 9 grudnia 7003 r. do 13 czerwca 2004 r. oraz od 16 czerwca 2004 r. do 2 września 2004 r. w związku z wypadkiem przy pracy, który miał miejsce 3 października 2003 r. Od powyższej decyzji M. T. złożył odwołanie do Sądu Rejonowego w P. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia 4 września 2018 r. sygn. akt V U 18/18 zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając zobowiązanemu prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okresy od 3 października 2003 r. do 7 listopada 2003 r. i od 9 grudnia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r. Zakład wniósł apelację, którą Sąd Okręgowy VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt VIII Ua 5/19 oddalił oraz przekazał wniosek skarżącego o spłatę należnego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami oraz o spłatę nadpłaconych składek do rozpoznania organowi rentowemu. Po otrzymaniu dokumentacji z Sądu, ZUS I Oddział w P. ustalił uprawnienia do zasiłku chorobowego za okres od 3 października 2003 r. do 7 listopada 2003 r., od 9 grudnia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r. oraz dokonał wypłaty świadczenia za pośrednictwem poczty na adres zamieszkania zobowiązanego w dniu 28 czerwca 2019 r. Zasiłek chorobowy został naliczony z ubezpieczenia wypadkowego w wysokości 100% w kwocie brutto 6319,80 zł, po odliczeniu kwoty podatku 1138 zł oraz kwoty potrącenia 1579,95 zł – potrącenia dokonano na podstawie wystawionego przez Dyrektora I Oddziału ZUS w P. w dniu 25 czerwca 2019 r. zawiadomienia nr [...] do [...] o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Z kolei otrzymana wpłata w wysokości 1579,95 zł została rozliczona na pokrycie "należności głównej na FUS za okres 10/2018 w wysokości 1505,65 zł" + odsetki za zwłokę 73,30 zł. Kwota do wypłaty wyniosła 3601,85 zł netto. Następnie 15 lipca 2019 r. wypłacono odsetki za opóźnienie w wypłacie przyznanego zasiłku chorobowego w kwocie 21,80 zł. M. T. w pismach z 2011 r. i 2012 r. domagał się wypłaty zasiłku chorobowego za powyższy okres, jednakże wypłata zasiłku została zrealizowana na podstawie wyroku sądowego z dnia 17 kwietnia 2019 r. W piśmie z dnia 14 czerwca 2021 r. pełnomocnik zobowiązanego przedstawił dokument potwierdzający zwrot zasiłku chorobowego dokonanego przelewem w dniu 20 maja 2021 r. w kwocie 3700 zł. Powyższy zwrot został zaksięgowany na rachunku indywidulanym płatnika. Zrealizowana 28 czerwca 2019 r. przez ZUS I Oddział w P. wypłata zasiłku chorobowego dla skarżącego za okres od 3 października 2003 r. do 17 listopada 2003 r. oraz od 9 grudnia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r. stanowiła podstawę do skorygowania deklaracji rozliczeniowych za okres "10/2003 do 04/2004". Sporządzenie 19 lipca 2019 r. korekt "uwolniło" środki za te miesiące i dopiero wówczas mogły zostać rozliczone na inne należności. Kwoty nadpłaty oraz ich rozliczenie Zakład przedstawił w formie tabeli w uzasadnieniu postanowienia.

Zakład wyjaśnił, że nadpłata, która powstała w wyniku skorygowania dokumentów rozliczeniowych, zarówno w związku z wyłączeniem z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, jak i wypłaconym zasiłkiem, została rozliczona na podstawie przepisów § 13-15, § 17-18, § 24 rozporządzenia w sprawie rozliczania składek. Organ wskazał na to, ż zgodnie z tymi przepisami, jeżeli zaległości na koncie płatnika objęte są postępowaniem egzekucyjnym, wówczas wpłata w pierwszej kolejności pokrywa należne koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności. Rozliczenie nadpłaty zostało zaprezentowane w zestawieniu zawartym w uzasadnieniu postanowienia.

Ponadto, odwołując się do treści art. 18 ust. 9 i 10 u.s.u.s., organ przedstawił zasady zmniejszania najniższej podstawy wymiaru składek w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku, co odnosi się wyłącznie do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i FP i FGŚP. Dodał, że pomniejszenia nie można zastosować do składki na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż składka ta jest miesięczna i niepodzielna, co wynika z art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1398).

Zakład wyjaśnił również, że aktualnie w Sądzie Okręgowym w P. VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygn. akt VIII U 1646/20 oraz VIII U 1830/21 toczy się postępowanie w sprawie odwołania M. T. od decyzji określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FS oraz FGŚP za okres "07/2019 do 01/2020", jednak toczące się postępowanie sądowe nie stanowi podstaw do zmiany obecnego rozliczenia konta płatnika składek dokonanego zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Nadto podkreślił, że Dyrektor I Oddziału ZUS w P. postanowieniem z dnia 31 maja 2022 r. znak [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. T. na podstawie wcześniej wystawionych tytułów wykonawczych [organ wskazał numery tytułów wykonawczych wystawione w latach 2012-2019], a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. (dalej: Dyrektor IAS] postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy to postanowienie.

Zdaniem Zakładu, przedstawiona przez wierzyciela w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2022 r. analiza wykazała, że wierzyciel - ZUS I Oddział w P. prawidłowo wystawił w dniu 6 czerwca 2022 r. tytuły wykonawcze o nr [...] do [...], które obejmowały prawidłowy stan należności. Weryfikacja postanowienia wierzyciela wykazała, że należy uznać za bezzasadny wniesiony zarzut wygaśnięcia obowiązku objętego wskazanymi tytułami wykonawczymi z uwagi na spłatę zadłużenia.

W takich okolicznościach Zakład podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia 25 dnia 2022 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu dotyczącego wygaśnięcia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi z dnia 6 czerwca 2022 r. o nr [...] do [...]

W skardze na postanowienie Zakładu z dnia 7 listopada 2022 r. M. T. zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie wygasł w wyniku wykonania obowiązku;

2. art. 34 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. poprzez wadliwe oddalenie wniesionego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej;

3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;

4. art. 24 ust. 6a-6d u.s.u.s poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało nieprawidłowym rozliczeniem konta skarżącego;

5. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że skarżący nie posiada "nadpłaconych składek" na ubezpieczenia społeczne, w tym dobrowolne ubezpieczenie chorobowe; należności objęte spornymi tytułami wykonawczymi istnieją i są wymagalne.

Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji lub ewentualnie umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych objętych zaskarżonym postanowieniem.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że we wniesionych zarzutach powołał się na wykonanie obowiązku określonego w doręczonym zobowiązanemu tytule wykonawczym, to jest zapłatę należności wskazanych w tytule, na co dołączył dowody wykonania obowiązku w postaci potwierdzenia wpłat, z których wynika, że zobowiązany zapłacił na rzecz wierzyciela całą kwotę należności pieniężnych. Skarżący potwierdził, że podstawą prawną zarzutu była przesłanka wskazana w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., gdyż wykonanie obowiązku jest równoznaczne z wygaśnięciem obowiązku. Skarżący zakwestionował sposób rozliczenia wpłat na poczet spornych składek, przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W jego ocenie, zaskarżone postanowienie zostało wydane wbrew zgromadzonym w sprawie dowodom, gdyż z przedłożonego dowodu bankowego wpłaty należności pieniężnej wynika jednoznacznie, że zobowiązanie zostało wykonane, dlatego też wierzyciel powinien stosownie do treści art. 34 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. uznać zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej w całości.

Za całkowicie nieuzasadnione uznał stwierdzenie organu rentowego, że prawidłowość rozliczeń konta ubezpieczonego nie budzi wątpliwości. Podkreślił, że "nie ma żadnej podstawy prawnej, aby przyjąć, że przed wydaniem wyroku przyznającego (...) prawo do zasiłku chorobowego na skutek wcześniejszego błędu organu istniały podstawy do wszczęcia i prowadzenia egzekucji, w tym naliczania odsetek i kosztów egzekucyjnych". Podniósł, że organ rentowy zapomniał również o tym, że skutkiem niewypłacenia zasiłku chorobowego w terminie było nie tylko to, że wierzyciel "dysponował" środkami na ewentualne zaległości, ale również w przedmiotowym okresie (...) [skarżący] był zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, czego organ nie uwzględniał i naliczał mu zaległości wraz odsetkami, kosztami itp.". Stwierdził, że wbrew licznym wnioskom, do tej pory wierzyciel nie dokonał prawidłowego rozliczenia konta skarżącego, w szczególności z uwzględnieniem nadpłaconych przez niego składek za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim wraz z odsetkami, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe od 1999 r. oraz przysługującego mu zasiłku chorobowego za okres od 3 października 2003 r. do 7 listopada 2003 r. oraz od 9 grudnia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r., a także świadczenia rehabilitacyjnego za okres od maja 2004 r. do lipca 2004 r. - i innych. Ponadto argumentował, że wcześniej wskazywał na to, że wnosi o zaliczenie przysługującego zasiłku chorobowego oraz przeksięgowanie nadpłaconych przez niego składek na poczet zaległości i przyszłych składek, co organ rentowy całkowicie pominął, pomimo, że obowiązek ten wynika z treści art. 24 ust. 6a i nast. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: u.s.u.s.).

Skarżący stwierdził, że nadal nie wyjaśniono, dlaczego na poczet należności nie zostały zaliczone kwoty z tytułu niezależnie opłaconych składek oraz zasiłku chorobowego, a także w jaki sposób ZUS dokonał rozliczenia nadpłaconych składek wraz z odsetkami, ponieważ zestawienia organu rentowego są nierzetelne, niejasne i nie uwzględniają wszystkich wpłat skarżącego oraz wyegzekwowanych od niego w drodze egzekucji kwot, w tym z tytułu zajęcia renty i emerytury. Zestawienie wpłat nie uwzględnia bowiem wszystkich wpłat i ich pełnej wysokości, wynikających z przedłożonych przez niego do akt sprawy potwierdzeń zapłaty należności z tytułu składek. Organ nie uwzględnił wszystkich wpłat skarżącego, ponieważ nie zostały one zaksięgowane na jego koncie. Przypomniał też o obowiązkach organu i skutkach wynikających z art. 34 ust. 1 u.s.u.s. oraz art. 51 § 1 [pkt 1] i art. 60 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 31 u.s.u.s., stwierdzając, że w dacie wpłaty gotówki w placówce pocztowej skarżący zapłacił wymagane składki na fundusze wskazane w zaskarżonym postanowieniu, co powodowało tym samym wygaśnięcie zobowiązania z tego tytułu.

Skarżący stwierdził również, że nadal nie zgadza się, że ze sposobem rozliczenia przez organ "uwolnionych" środków w wyniku korekt deklaracji, powstałych wskutek błędów organu (niewypłacane przez kilkanaście lat świadczenia). W jego ocenie, skoro na tamten okres nie było zaległości, które organ niesłusznie egzekwował, to korekty powinny dotyczyć również niesłusznie pobranych odsetek, kosztów egzekucyjnych itp. Powyższe okoliczności są istotne, ponieważ prawidłowe i terminowe rozliczenie wszystkich wpłat skarżącego oraz przysługujących mu ze strony organu rentowego świadczeń ma wpływ nie tylko na kwestie istnienia i wysokości spornych należności głównych, ale również bezpodstawnie naliczanych i egzekwowanych przez wierzyciela odsetek, kosztów upomnień i egzekucji. Zakwestionował także stanowisko organu, że nadpłaty składek z tytułu dokonanych korekt powinny zostać rozliczone zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r., ponieważ nadpłaty nie powstały w wyniku dokonanych korekt czy dopiero wypłaty należnego mu zasiłku chorobowego, lecz istniały już wcześniej, w związku z czym organ rentowy dysponował odpowiednimi kwotami do zaspokajania bieżących należności, a nadto przysługującymi skarżącemu odsetkami od nich. Mimo to organ wystawiał tytuły wykonawcze i niesłusznie obciążał skarżącego kosztami egzekucyjnymi.

Zdaniem strony, organ rentowy powinien wyjaśnić w sposób transparentny z czego wynika zadłużenie skarżącego, skoro organ dokonał korekty deklaracji skarżącego po blisko dwudziestu latach, kiedy w międzyczasie prowadził egzekucję; pozostaje również pytanie o zwrot na rzecz skarżącego niesłuszne naliczonych odsetek, kosztów egzekucyjnych, co do tej pory nie zostało wyjaśnione przez ZUS. Podkreślił, że ciężar wykazania zaległości względem organu i prawidłowego rozliczenia konta spoczywa na organie, a nie na ubezpieczonym.

Wyjaśnił, że aktualnie prowadzonych jest szereg postępowań sądowych i administracyjnych mających na celu prawidłowe rozliczenie jego konta. Przedmiotowe zobowiązania są zatem sporne, co dodatkowo naraża go na nieproporcjonalnie wysokie starty. Dodał, że postanowienie Dyrektora IAS z dnia 25 sierpnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora I Oddziału ZUS w P. z dnia 31 maja 2022 r. zostało przez niego zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pod sygn. akt II SA/Po 995/22.

Przedstawił także uwarunkowania dotyczące prowadzonej działalności budowlanej i dochodowej, stwierdzając, że zajęcie środków na rachunku bankowym będzie skutkowało całkowitą utratą możliwości zarobkowania i utratę płynności firmy - a co za tym idzie zwolnienie zatrudnionych osób i powiększenie zadłużenia.

Końcowo stwierdził, że wierzyciel od wielu lat prowadzi względem niego skuteczną egzekucję z różnych składników majątkowych i wszystkie informacje w tym zakresie się w posiadaniu wierzyciela, którego działania godzą w zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Brak transparentności rozliczeń naraża stronę na nieodwracalne szkody majątkowe.

W odpowiedzi na skargę Zakład, podtrzymując stanowisko wyrażone w zakwestionowanym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że zasadne jest stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, gdyż w toku postępowania wyjaśniającego organ rentowy rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia, co uzasadnił dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Należy stwierdził, że prawidłowa była kwalifikacja prawna okoliczności w rozstrzygnięciu, w którym wskazano na elementy stanu faktycznego.

W pismach procesowych z dnia 2 lutego 2023 r. i 25 maja 2023 r. strona podtrzymała w całości skargę, dodatkowo przedstawiając dalsze okoliczności związane w dużej mierze z kwestiami dotyczącymi egzekwowania wobec niego należności za wcześniejsze okresy, względem tych, które były przedmiotem tytułów wykonawczych wystawionych 6 czerwca 2022 r. W tym ostatnim piśmie, rozwijając dotychczasową argumentację, skarżący m.in. wskazał na okoliczności dotyczące wypadku w pracy, jakiemu uległ w październiku 2003 r. i związanych z tym konsekwencji w zakresie przyznania i wypłaty świadczeń, jak i zwłoki Zakładu w zakresie wypłaty zasiłku chorobowego. Skarżący wskazał również na kwestie związane z trudną sytuacją ekonomiczną wynikającą ze zdarzeń w 2009 r. (nieuczciwy klient; popadnięcie w długi, w tym względem ZUS). Podniósł, że liczył na to, że "organ rentowy w końcu spłaci mi zasiłek chorobowy i nadpłacone składki co pokryje zaległości w ZUS", ale się mylił, gdyż w 2010 r. ZUS wystawił pierwsze tytuły wykonawcze co do należności, których skarżący nie był w stanie spłacić; organ skutecznie przeprowadzał od 2010 r. egzekucję z jego renty i kont bankowych, lecz "do dzisiaj nie potrafi się rozliczyć" w sumie około 90 tys. złotych.

Ponadto przedstawił okoliczności związane z odwołaniem się od decyzji z dnia 11 lipca 2011 r. odmawiającej przyznania zasiłku chorobowego i wydanymi w tej sprawie wyrokami sądów powszechnych. Wskazał na zwrot wypłaconej mu kwoty zasiłku chorobowego i brak poinformowania do tej pory o tym, jak został on rozliczony, a także jak ZUS rozliczył skuteczne egzekucje z jego kont bankowych oraz renty i emerytury. Argumentował, że ZUS wypłacił mu zasiłek chorobowy wraz z odsetkami od 2003 r., a odmawia korekty rozliczenia jego konta, bo twierdzi, że zasiłek należał się stronie dopiero po wyroku sądu, zaś w jego ocenie zasiłek ten należał się z chwilą wystawienia zwolnienia z pracy przez leczącego lekarza w 2003 r. Dalej wywodził, że "ZUS rozlicza (...) [jego] nadpłaty pobrane niesłusznie, wymuszone (...) w 2003 roku na nielegalne koszty egzekucyjne za wystawione tytuły egzekucyjne na opłacone (...) składki z 2016 r. 2017 bez należnych (...) [mu] odsetek". Wskazywał też na niesprawiedliwość i pokrzywdzenie działaniami organu rentowego, który przez 20 lat odmawiał stronie wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami, przez co nie mógł brać udziału w przetargach, co zubożało jego firmę, a we wrześniu 2022 r., zajmując z konta środki na wypłaty pracownikom środki na podatki oraz składki ubezpieczeniowe, zmusił go do zamknięcia prowadzonej przez 37 lat firmy.

Z kolei w piśmie procesowym z dnia 26 maja 2023 r. pełnomocnik procesowy skarżącego w całości zakwestionował argumentację organu, również wskazując na toczące się aktualnie przed Sądem Okręgowym w P. postępowania w sprawie z odwołania skarżącego od decyzji ustalających wysokość zadłużenia z tytułu zaległych składek, objętych spornymi tytułami egzekucyjnymi. Ponadto wskazał na kolejne postępowanie o sygn. akt VIII U 1207/22 w sprawie ustalenia podlegania przez skarżącego dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu po 2012 r.

Pełnomocnik podniósł, że w załączonym do jego stanowiska piśmie z dnia 28 sierpnia 2019 r. sam organ rentowy wskazał, że po wydaniu decyzji z dnia 6 grudnia 2012 r. zaszły zdarzenia skutkujące wyłączeniem skarżącego z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w późniejszym okresie i ma on prawo wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie okresów podlegania ubezpieczeniom. Ponadto argumentował, że w załączonym piśmie z dnia 23 stycznia 2023 r. organ rentowy potwierdził natomiast, że nie jest w stanie precyzyjnie ustalić okresów podlegania przez skarżącego dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i wpłat skarżącego z tego tytułu. Dodał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 września 2018 r. sygn. akt V U 18/18 (skutek wyroku Sądu Okręgowego w P. VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt VIII Ua 5/19) przyznano skarżącemu prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego; prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt V U 1158/19 (skutek wyroku Sądu Okręgowego w P. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2023 r. sygn. akt VII Ua 31/22) przyznano skarżącemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Wyroki te mają wpływ na wydane decyzje w latach 2011-2012 r., które zostały zmienione, a tym samym organ rentowy powinien dokonać korekt rozliczenia kwot objętych wydanymi tytułami wykonawczymi. Podkreślił, że tytuły wykonawcze były wystawione przez wierzyciela jeszcze przed wydaniem decyzji o odmowie wypłaty zasiłków chorobowego i rehabilitacyjnego z dnia 11 lipca 2011 r. (8 lat po terminie do wspomnianych należności). W tym okresie organ niesłusznie naliczał odsetki (przez 8 lat). Dopiero po tym czasie, tj. po wydaniu decyzji skarżący miał możliwość wniesienia skargi do sądu. Istotne jest, że w tym okresie skarżący wielokrotnie zwracał się do wierzyciela z wnioskami o zaliczenie należnych mu kwot pieniężnych z tytułu zasiłków na poczet najstarszych i przyszłych należności, w tym przypadku od 2010 r. Pełnomocnik podkreślił, że skutkiem niewypłacenia zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego w terminie było nie tylko, to że wierzyciel "dysponował" środkami na ewentualne zaległości, ale również "w przedmiotowym okresie skarżący był zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, czego organ nie uwzględniał i naliczał mu zaległości wraz odsetkami, kosztami itp.". Zdaniem pełnomocnika, obrazuje to pismo z dnia 12 lipca 2012 r., z którego wprost wynika, że w momencie wystawienia pierwszych tytułów wykonawczych, w tym o nr Se 173/2011 – Se 229/2011 i wszczęcia egzekucji, to organ rentowy był dłużnikiem skarżącego z tytułu niewypłaconego zasiłku chorobowego za okres 2003-2004. Dalej wywodził, że organ także niesłusznie ustalił, że za przedmiotowy okres powinienem opłacać składki w pełnej wysokości, co skutkowało bezzasadnym naliczeniem względem skarżącego zaległości i w konsekwencji nieprawidłowym rozliczeniem wszelkich późniejszych wpłat skarżącego oraz zajęć egzekucyjnych. Pełnomocnik stwierdził, że "rencista prowadzący działalność jest zwolniony z opłacania składek z tego tytułu, poza zdrowotnymi", a organ nie uwzględnił, że od lutego 2005 r. skarżący pobierał rentę wypadkową, co nie zostało uwzględnione w przedstawionym rozliczeniu. Podobnie, jak skarżący pełnomocnik argumentował, że przez lata zobowiązany nie był informowany przez organ rentowy o sposobie rozpoznania wniosku o zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne ani o tym, że został wyłączony z ubezpieczenia chorobowego i w jaki sposób są rozliczane jego wpłaty z tego tytułu; organ rentowy za lata 2009-2011 bezzasadnie wystawiał przeciwko skarżącemu tytuły wykonawcze, pomimo że był w posiadaniu należnych mu środków. Organ powinien ponownie rozliczyć konto skarżącego, począwszy od dnia wystawienia przeciwko niemu pierwszego tytułu wykonawczego w 2009 r., z uwzględnieniem wskazanych w piśmie okoliczności i zdarzeń, w tym prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia 4 września 2018 r. sygn. akt V U 18/18.

Pełnomocnik podtrzymał stanowisko strony co do konieczności przejrzystego wyjaśnienia kwestii zadłużenie skarżącego, skoro skarżący w całości kwestionuje rozliczenie konta przedstawione przez organ rentowy. Nie rozliczono bowiem należnego mu za wsteczny okres zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, nadpłaconych składek z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, zajęć dokonanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz emerytury i renty na najstarsze zaległości. Zamiast tego organ naliczał odsetki i koszty egzekucyjne, co skutkowało bezpodstawnym "narastaniem" zaległości i tym samym niesłusznym wystawieniem spornych tytułów egzekucyjnych.

Na koniec pełnomocnik podniósł, że bieżące wpłaty skarżącego były i są źle księgowane, tj. na zaległości, które nigdy nie istniały, stąd należy uznać, że M. T. nie jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek, a tym samym postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie dalszych rozważań należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.

W wyniku kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, w granicach wynikających z art. 3 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz przepisów ustrojowych, Sąd stwierdził, że kwestionowane postanowienie nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie przedmiotowego aktu z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Wobec tego Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

Odnosząc się do samego rozstrzygnięcia sprawy, Sąd wyjaśnia, że przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest ocena prawidłowości stanowiska Zakładu jako wierzyciela, dotyczącego oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec skarżącego na podstawie wystawionych przez ZUS (wierzyciela) w dniu 6 czerwca 2022 r. tytułów wykonawczych nr [...] i [...], które odpowiednio dotyczą należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, składek na poszczególne fundusze i składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od grudnia 2021 r. do marca 2022 r., według podstaw prawnych wskazanych w tychże tytułach i zgodnie z deklaracjami płatnika składek. Wcześniej zaś należności te, jako wymagalne, zostały określone w doręczonych skarżącemu trzech upomnieniach z dnia 20 maja 2022 r., wskazujących wysokość należności za każdy z miesięcy z okresu grudzień 2021 r. - marzec 2022 r. z tytułu poszczególnych składek.

Skarżący w spornym okresie lub za sporny okres wpłacał wprawdzie określone kwoty, wskazując ich tytuły – a były to: 4345,39 zł z dnia 31 grudnia 2021 r. tytułem składek "za okres 12/2021"; 4545 zł z dnia 3 marca 2022 r. tytułem składek "za okres 01/2022"; 4765 zł z dnia 7 kwietnia 2022 r. tytułem składek "za okres 02/2022"; 4763,93 zł z dnia 22 kwietnia 2022 r. tytułem składek "za okres 03/2022" i 4763,93 zł z dnia 19 maja 2022 r. tytułem składek "za okres 04/2022" – jednakże organ rozliczył je, zarachowując na poczet najdalszych zaległości z tytułu poszczególnych składek od lipca 2014 do stycznia 2018 r., według tabeli zwartej w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2022 r. W konsekwencji, wobec stwierdzenia, że za okres od grudnia 2021 r. do marca 2022 r. poszczególne składki nie zostały opłacone, ZUS I Oddział w P. jako wierzyciel wystawił wspomniane upomnienia, a następnie tytułu wykonawcze, zaś na ich podstawie Dyrektor I Oddziału ZUS w P. (jako organ egzekucyjny) dokonał zajęcia rachunku bankowego.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 33 i art. 34 u.p.e.a. (w zw. z art. 83c ust. 1a i art. 83 ust. 4 u.s.u.s.).

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in. nieistnienie obowiązku (pkt 1) i wygaśnięcie obowiązku w całości (pkt 5). Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4). Ponadto, jak stanowi art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a. - organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, zaś wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Odnosząc przedstawione rozważania ogólne do niniejszej sprawy, zauważyć należy, że skarżący jako podstawę zarzutu wskazał art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., zatem podniósł wygaśnięcie obowiązku w całości w wyniku zapłaty wymagalnych należności z tytułu składek.

Zarzuty zażalenia (w istocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 83c ust. 1a w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s.), jak i skargi w znacznej mierze koncentrowały się też na argumentach dotyczycących nieprawidłowego zarachowania przez organ rentowy uzyskanych w toku postępowania egzekucyjnego środków pieniężnych, na podstawie wcześniej wystawionych tytułów wykonawczych. Trzeba mieć jednak na uwadze, że zasadniczo problematyki związanej z rozliczeniem wyegzekwowanych kwot pieniężnych dotyczą inne środki prawne przysługujące zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym. Podział kwoty uzyskanej z egzekucji jest czynnością egzekucyjną, na którą zobowiązanemu służy zgodnie z art. 54 i art. 54a u.p.e.a. skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2012 r. sygn. akt II FSK 142/11, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Co się tyczy możliwości kwestionowania rozliczenia należności w drodze zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć należy, że zgodnie z art. 46 ust. 1 u.s.u.s. na płatniku składek ciąży obowiązek obliczania, potrącania z dochodów, rozliczania oraz wpłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy według zasad wynikających z przepisów ustawy. Rozliczenie składek następuje w deklaracji rozliczeniowej, która zawiera między innymi zestawienie należnych składek na poszczególne rodzaje ubezpieczeń społecznych (art. 46 ust. 2 i 4 u.s.u.s.). Jednocześnie art. 47 ust. 1 u.s.u.s. wprowadza obowiązujące płatnika składek terminy składania deklaracji rozliczeniowych, imiennych raportów miesięcznych oraz opłacania składek za dany miesiąc. Upływ tych terminów uprawnia zaś wierzyciela do żądania zapłaty składek. Termin płatności, w razie nieopłacenia składek, oznacza datę powstania zaległości z tego tytułu – i to niezależnie od tego, czy i na ile prawidłowo został wykonany przez płatnika obowiązek wskazania podstawy wymiaru i opłacenia należnej składki. Ma to swoje potwierdzenie również w art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej (znajdującym odpowiednie zastosowanie z uwagi na art. 31 u.s.u.s.), który stanowi, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Przy tym decyzja wydana w trybie tej ustawy ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający zakres wynikającego z ustawy obowiązku i obrazuje stan konta płatnika po uwzględnieniu korekt dokumentów na dzień ich wydania. Z powyższego wynika, że jeżeli składki stały się wymagalne w terminie ich płatności, gdyż obowiązek ich uiszczenia wynikał z samego faktu objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, to odwołanie do sądu powszechnego od ewentualnej decyzji (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.) nie wpływa na dopuszczalność zaliczenia na poczet zaległych składek wpłat za późniejsze okresy. Składki stają się bowiem wymagalne w terminie ich płatności niezależnie od tego, czy zostały prawidłowo rozliczone i wskazane w deklaracji rozliczeniowej, a także wtedy, gdy taka deklaracja nie została złożona. I nie jest w tej kwestii konieczne wydanie decyzji wymiarowej (patrz: wyroki NSA z dnia 13 stycznia 2021 r. sygn. akt I GSK 898/20, 19 stycznia 2021 r. sygn. akt I GSK 1530/20 i 15 września 2021 r. sygn. akt I GSK 223/21, dostępne jw.). W konsekwencji należności z tytułu składek, nieopłacone w terminie, mogą być dochodzone przez Zakład w drodze potrącenia ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez lub ściągnięcie w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.).

Dopełnieniem powyższego są zaś przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1831 ze zm.). Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, Zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1. Z kolei § 7 ust. 1 tego aktu stanowi, że dokonaną przez płatnika składek wpłatę na numer rachunku składkowego Zakład rozdziela na pokrycie należności z tytułu składek na poszczególne fundusze, z uwzględnieniem: 1) proporcjonalnego procentowego podziału wpłaty według kwot składek przypadających do zapłaty na poszczególne fundusze na podstawie danych zawartych w deklaracji złożonej za ostatni miesiąc kalendarzowy albo 2) w przypadku gdy płatnik składek nie złożył deklaracji - według procentowego udziału składek na poszczególne fundusze w kwocie wpłaty, na podstawie stóp procentowych składek na poszczególne fundusze dla płatnika składek opłacającego składki na własne ubezpieczenia.

Trzeba też mieć na uwadze, że organ konsekwentnie wskazywał, że sporne wpłaty dokonane przez skarżącego (w aktach sprawy znajdują się druki potwierdzające ich dokonanie) na zaległe składki ubezpieczeniowe, funduszowe i zdrowotne zostały rozliczone przez ZUS zgodnie z przepisami przywołanego rozporządzenia w sprawie rozliczania składek. Niezależnie zaś od kolejnych wersji przedmiotowego aktu, zawsze w nim była wyrażana zasada zaliczania kwoty wpłaty w części przypadającej na dane składki lub fundusz, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności (patrz: § 12 ust. 2-5). Ponadto, § 24 rozporządzenia przewiduje szczegółowy sposób rozliczania w stosunku do wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne objętych danym tytułem wykonawczym. Zasady określone w tym przepisie (ust. 1-8) mają zaś zastosowanie do rozliczenia wpłat dokonanych przez płatnika składek odpowiednio po doręczeniu upomnienia lub wszczęciu postępowania egzekucyjnego (§ 24 ust. 9). W niniejszej sprawie tytuły takie zostały zaś wcześniej wystawione i było prowadzone postępowanie egzekucyjne do tych zaległych należności, na poczet których zaliczono wpłaty dokonane przez skarżącego w okresie od grudnia 2021 r. do maja 2022 r.

Co się jeszcze tyczy tych wszystkich twierdzeń strony i jej pełnomocnika, które wprost wskazują na zachodzenie podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, należy przypomnieć, że WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Po 995/22 (nieprawomocnym) oddalił skargę M. T. na stanowienie Dyrektora IAS w P. z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora I Oddziału ZUS w P. z dnia 31 maja 2022 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego (na podstawie art. 59 u.p.e.a.), prowadzonego na podstawie wcześniejszych tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2012-2019. Tytuły te obejmowały inne, wcześniejsze należności niż te, których dotyczą tytuły wykonawcze nr [...], nr [...] i [...] z dnia 6 czerwca 2022 r. Te ostatnie tytuły dotyczą należności z tytułu składek (na ubezpieczenia społeczne, odpowiednie fundusze, jak i składek zdrowotnych) za okres od grudnia 2021 r. do marca 2022 r.

W tej części postępowania egzekucyjnego, w której to wierzyciel wypowiada się co do zasadności zarzutu wniesionego w trybie art. 33 u.p.e.a., nie może też bezpośrednio dojść do umorzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem do tego uprawniony jest tylko organ egzekucyjny. Poza przypadkami określonymi przede wszystkim w art. 59 § 1 u.p.e.a. umorzenie postępowania może mieć miejsce w związku z postępowaniem w sprawie zarzutów, jednakże nadal leży to w gestii organu egzekucyjnego, a uzależnione jest od wyniku rozstrzygnięcia zarzutów, co wynika z art. 34 § 4 pkt 3 u.p.e.a. Nadto, przepis art. 34a u.p.e.a. przewiduje, że wierzyciel z urzędu występuje do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości albo w części w przypadku wystąpienia przyczyny określonej w: 1) art. 33 § 2 pkt 1-5; 2) art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej. Poza tym nadmienić jeszcze należy, że od 25 marca 2024 r. (art. 59 § 1a dodany ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2023 r., poz. 556) wejdzie w życie przepis art. 59 § 1a, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na wniosek wierzyciela albo z urzędu, jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, w przypadku wystąpienia analogicznych przyczyn, jak wskazane w art. 34a u.p.e.a. w art. 33 § 2 pkt 1-5, a także pkt 6, jeżeli w tym ostatnim przypadku przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej.

Z kolei te wszystkie argumenty, które dotyczą kwestii spornych w zakresie podlegania ubezpieczeniom, jak i wysokości należności z tego tytułu [nie ma potrzeby ich tutaj ponownie przytaczać, bowiem zostały przedstawione w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia] zostaną rozstrzygnięte przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniach, na które powołał się skarżący i jego pełnomocnik. W następstwie takich orzeczeń może zaś dojść do zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów art. 28b i art. 28c u.p.e.a. i zmiany tytułu wykonawczego, względnie wystąpienia przez wierzyciela z wnioskiem wskazanym w przywołanym wcześniej art. 34a u.p.e.a. Przepis art. 28b u.p.e.a. stanowi bowiem, że jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydana decyzja, postanowienie lub inne orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym albo zostanie złożona korekta dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, powodująca zwiększenie wysokości należności pieniężnej, wierzyciel niezwłocznie sporządza zmieniony tytuł wykonawczy (§ 1). Natomiast w przypadku złożenia korekty dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, powodującej zmniejszenie wysokości należności pieniężnej organ egzekucyjny kontynuuje postępowanie egzekucyjne, przy czym czynności egzekucyjne ograniczają się do kwoty pozostałej do wyegzekwowania (§ 2). W zmienionym tytule wykonawczym wierzyciel wskazuje wysokość należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie oraz kosztów upomnienia należnych na dzień wystawienia zmienionego tytułu wykonawczego. Poza tym w tytule wykonawczym wskazuje się dane dotyczące pozostałych należności pieniężnych, które nie uległy zmianie (§ 3). Zgodnie zaś z art. 28c u.p.e.a. dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy, a uprzednio wszczęta egzekucja administracyjna jest kontynuowana przez realizację zastosowanych środków egzekucyjnych oraz stosowanie kolejnych środków egzekucyjnych. Nadto, przepisy art. 32a i art. 32aa u.p.e.a. statuują m.in. obowiązki informacyjne wierzyciela o okolicznościach dotyczących wszczęcia postępowanie w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, a także o zmianie wysokości należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym wynikającej z jej wygaśnięcia w całości albo w części.

Na płaszczyźnie niniejszej sprawy, która dotyczy oceny zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, Sąd nie znalazł zaś dostatecznych podstaw do przyjęcia, że organ nieprawidłowo przedstawił sposób zaliczenia dokonanych wpłat i wyegzekwowanych należności na niezapłacone wcześniej składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. W szczególności, organ w wystarczający sposób umotywował stanowisko, że wpłacone przez skarżącego w okresie od grudnia 2021 r. do maja 2022 r. kwoty zostały zaliczone na wcześniejsze, istniejące zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych z lat ubiegłych, wobec czego należności objęte tytułami wykonawczymi z dnia 6 czerwca 2022 r. nie zostały uiszczone i nie wygasły. To zaś było istotą zgłoszonego przez stronę zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Jeżeli z kolei skarżący poprzez uzyskanie odpowiednich rozstrzygnięć organów administracyjnych lub sądowych w tym zakresie doprowadzi do uwolnienia się od obowiązków dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym, będzie to stanowiło podstawę do niezębnych korekt co do rodzaju i wysokości należności oraz rozliczenia dotychczas wyegzekwowanych należności, co też finalnie może skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Natomiast skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mogła w tym względzie przynieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu.

W konsekwencji Sąd uznał, że wierzyciel – z zachowaniem wymogów wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – prawidłowo przyjął brak podstaw do uznania zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. i w konsekwencji zasadnie na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Zdaniem Sądu, nie można zasadnie przyjąć, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy. Organ w wystarczający sposób, poprzez przestawienie rozważań faktycznych i prawnych, a także zamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odpowiednich tabel dotyczących rozliczenia poszczególnych wpłat, przedstawił i wyjaśnił istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oparte na materiale procesowym z akt postępowania. Warto jeszcze raz zwrócić chociażby uwagę na szczegółowe tabele zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia 7 listopada 2022 r., jak i szczegółowe tabele dotyczące każdego z wcześniej wystawionych tytułów wykonawczych i rozliczenia wyegzekwowanych na ich poczet kwot. Podobnie, jak w przedstawionych również w znajdującym się w aktach sprawy ostatecznym postanowieniu Dyrektora I Oddziału ZUS w P. z dnia 31 maja 2022 r. znak [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec skarżącego na podstawie wcześniej wystawionych tytułów wykonawczych [organ wskazał numery tytułów wykonawczych wystawione w latach 2012-2019], a które to postanowienie Dyrektor IAS w P. utrzymał w mocy postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2022 r.

W ocenie Sądu, wyniki postępowania przeprowadzonego w sprawie zgłoszonego zarzutu znalazły swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wyjaśnienia organów rentowych (jako wierzyciela rozpatrującego zarzut) co do stanu faktycznego i prawnego są w tym względzie wyczerpujące, jak i wystarczające dla wydania zakwestionowanych rozstrzygnięć. Wniosku takiego nie zmieniają podnoszone przez pełnomocnika skarżącego okoliczności związane z toczącymi się aktualnie przed Sądem Okręgowym w P. postępowaniami w sprawie z odwołania skarżącego od decyzji ustalających wysokość zadłużenia z tytułu zaległych składek, objętych spornymi tytułami egzekucyjnymi, jak i kolejne postępowanie o sygn. akt VIII U 1207/22 w sprawie ustalenia podlegania przez skarżącego dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu po 2012 r. Wynik tychże postępowań będzie bowiem stanowił podstawę do odpowiednich działań korekcyjnych w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie przywołanych wcześniej przepisów.

Ponadto warto zauważyć, że wypowiedź pełnomocnika co do interpretacji stanowiska organu rentowego wyrażonego w skierowanym do strony piśmie z dnia 28 sierpnia 2019 r. nie uwzględnia kontekstu tego pisma. W piśmie tym organ rentowy wskazał, że na podstawie analizy konta skarżącego do lipca 2019 r. stwierdzono uchybienia w opłacie składki na ubezpieczenia społeczne, w tym na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Zarazem wyjaśniono, że organ uznał, iż z tytułu prowadzenia działalności skarżący nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu – opatrzono to wskazaniem daty "01.09.2008 r.". Natomiast co do wcześniejszych okresów "podlegania/niepodlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu" organ wyjaśnił, że zostały one potwierdzone w decyzji nr [...] z dnia 5 grudnia 2012 r. Przy tym organ zauważył, że korekty dokumentów rozliczeniowych i zgłoszeniowych zostaną sporządzone z urzędu na podstawie własnych ustaleń, zatem skarżący nie musi podejmować żadnych działań, a jeśli nie zgadza się z tym stanowiskiem w sprawie okresów podlegania ubezpieczeniom należy złożyć wniosek o wydanie decyzji administracyjnej. W takiej sytuacji należy zatem przyjąć, że rozliczenia przedstawione na użytek rozpatrzenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym zawierały już odpowiednie korekty należności z tytułu składek na to ubezpieczenie. Z kolei w piśmie z dnia 23 stycznia 2023 r., sporządzonym na potrzeby odpowiedzi Sądowi Okręgowemu w sprawie o sygn. akt VIII U 1207/22, organ rentowy wyjaśnił za jakie okresy i z jakiego powodu – z uwagi na zbiorczy charakter części uiszczanych należności ("składki z kilku miesięcy") w latach 2002-2003 oraz zadeklarowanie lub nie przez płatnika składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – organ mógł wskazać rozliczenie nadpłat powstałych w związku z wyłączeniem z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Niniejsza sprawa nie jest płaszczyzną, na której może zaś dojść do ustalenia, czy i jaka nadpłata z tego tytułu faktycznie nastąpiła. Ta kwestia zostanie bowiem rozstrzygnięta w przywołanej sprawie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych.

Natomiast kwestie związane z korektą rozliczenia konta płatnika, związane przyznaniem skarżącemu prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego, którego dotyczy wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt VIII Ua 5/19, zostały odpowiednio wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, miało to miejsce przed rozstrzygnięciem w sprawie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Co się zaś tyczy należności z tytułu przyznanego skarżącemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego (skutek wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 lutego 2023 r. sygn. akt VII Ua 31/22), to z uwagi na datę rozstrzygnięcia w tym przedmiocie mogły one zostać skorygowane dopiero po wydaniu zaskarżonego postanowienia z dnia 7 listopada 2022 r. Stanowisko pełnomocnika, że ze względu na wspomniane wyroki organ rentowy powinien dokonać korekt rozliczenia kwot objętych wystawionymi tytułami wykonawczymi może być zatem słuszne, jednak co do pierwszego wyroku korekta taka w świetle wyjaśnień organu została już poczyniona przed rozstrzygnięciem sprawy, natomiast co do drugiego - zasadniczo nie mogła mieć miejsca przed 7 listopada 2022 r., skoro prawomocne rozstrzygnięcie sądowe zapadło dopiero w 2023 r.

Z tych samych powodów zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 24 ust. 6a-6d u.s.u.s poprzez ich niezastosowanie (przepisy te dotyczą zasad zaliczania przez Zakład nadpłaty na poczet zaległych lub bieżących, względnie przyszłych składek), co według strony skutkowało nieprawidłowym rozliczeniem konta skarżącego, nie mógł wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia.

Wobec tak przedstawionych i ocenionych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, zaszły podstawy do oddalenia skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.