Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1816/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1 , art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 226b, art. 276 ust. 1 i ust. 5, art. 277
journal: Dz.U. 2023 poz 615
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant referent Edyta Brzezicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Krajowej Administracji Skarbowej (Szef KAS) decyzją z [...] lipca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a., po rozpoznaniu odwołania P. K., uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] maja 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Pismem z 31 marca 2023 r. P. K. wystąpił do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] o wydanie decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego na podstawie art. 226b ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o KAS".

Decyzją z [...] maja 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 226b ust. 1 w zw. z art. 145 ust. 1 ustawy o KAS, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], odmówił przyznania funkcjonariuszowi świadczenia motywacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że z przeprowadzonej analizy akt osobowych wynika, że funkcjonariusz zatrudniony był w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] w okresie od [...] marca 1993 r. do [...] sierpnia 2003 r., następnie był zatrudniony w Izbie Celnej w [...] od [...] września 2003 r. do [...] stycznia 2007 r., w Izbie Celnej w [...] od [...] lutego 2007 r. do [...] czerwca 2010 r., w Służbie Celnej oraz w Służbie Celno-Skarbowej od [...] lipca 2010 r.

W ocenie organu pierwszej instancji ustalono również, że okresy zatrudnienia w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...], w Izbie Celnej w [...] oraz w Izbie Celnej w [...] nie stanowią okresów równorzędnych ze służbą w rozumieniu art. 13 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową". Na dzień [...] marca 2023 r. staż służby P. K. wyniósł 12 lat, 8 miesięcy oraz 1 dzień i obejmował okres służby w Służbie Celnej i w Służbie Celno-Skarbowej od 1 lipca 2010 r.

Pismem z 15 czerwca 2023 r. P. K. złożył odwołanie od ww. decyzji do Szefa KAS wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie rozstrzygnięcia przyznającego mu świadczenie motywacyjne od 1 marca 2023 r. i zarzucając naruszenie art. 226b ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS, art. 226 ust. 2 pkt 1, art. 99 ust. 8 ustawy o Służbie Celnej, art. 150 ust. 8 i 8a ustawy o KAS, art. 13 ustawy zaopatrzeniowej oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Po rozpoznaniu odwołania Szef KAS decyzją z [...] lipca 2023 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe. Zwrócił uwagę, iż aby można było zastosować w danej dziedzinie procedurę administracyjną, uregulowaną przez K.p.a., postępowanie musi dotyczyć sprawy administracyjnej, w tym w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a. Przepis ten stanowi, że K.p.a. normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Oznacza to, że przepis prawa materialnego (normujący dane uprawnienie) musi wskazywać, że w tym zakresie organ administracji publicznej rozstrzyga władczo w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy prawa materialnego przewidują formę załatwienia danej sprawy administracyjnej w sposób bezpośredni, przez wyraźne wskazanie, iż w sprawie wydawana jest decyzja administracyjna, albo że do rozpoznania sprawy stosuje się przepisy K.p.a., ale także w sposób pośredni, na przykład przez wyrażoną w formie czasownikowej kompetencję organu administracji publicznej do rozstrzygania sprawy, np. "przyznaje", "zezwala". W sytuacji, gdy ustawodawca nie określi wyraźnie w jakiej formie prawnej sprawa powinna być załatwiona to w ocenie Szefa KAS rozstrzygające znaczenie ma charakter sprawy oraz treść przepisów będących podstawą działania organu administracji publicznej, do którego właściwości należy załatwienie sprawy. W ocenie Szefa KAS, zagadnienie stanowiące przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], nie stanowi indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, do której miałyby zastosowanie przepisy K.p.a. (art. 1 i 2 K.p.a.).

Z ust. 3 ww. art. 226b ustawy o KAS wynika, że decyzja o przyznaniu lub odmowie prawa do świadczenia motywacyjnego wydawana jest przez kierownika jednostki organizacyjnej, o którym mowa w art. 145 ustawy o KAS, nie później niż w terminie 30 dni od osiągnięcia przez funkcjonariusza wymaganego stażu służby. Powyższa decyzja jest wydawana z urzędu, niezależnie od inicjatywy funkcjonariusza, w oparciu wyłącznie o okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 6 art. 226b ustawy o KAS. W ust. 6 powołanego przepisu enumeratywnie zaś wskazano przesłanki uniemożliwiające przyznanie świadczenia motywacyjnego, których zaistnienie w odniesieniu do funkcjonariusza posiadającego wymagany staż służby, o którym mowa w art. 226b ust. 1 i 2, warunkuje wydanie decyzji odmownej.

Szef KAS stwierdził, że w sytuacji kiedy funkcjonariusz nie posiada stażu służby wymaganego dla nabycia uprawnień do świadczenia motywacyjnego, brak jest "sprawy" podlegającej rozpoznaniu na drodze administracyjnej.

Jednocześnie wyjaśnił, że w sytuacji wniesienia wniosku przez funkcjonariusza, który nie legitymuje się wymaganym stażem służby uprawniającym do przyznania świadczenia motywacyjnego, kierownik jednostki powinien w formie pisemnej, niestanowiącej władczego rozstrzygnięcia organu administracji, poinformować funkcjonariusza, iż nie wypełnia on przesłanki wymaganego stażu służby, a zatem przedmiotowe świadczenie obecnie mu nie przysługuje.

Powyższa decyzja Szefa KAS stała się przedmiotem skargi wniesionej przez P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił on naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a., podczas gdy istnieją podstawy do merytorycznego rozpatrzenia sprawy;

2. art. 226b ust. 3 ustawy o KAS polegające na tym, że Szef KAS odmawia swoim podwładnym badania merytorycznego w ramach kontroli instancyjnej a przez to również sądowej ustaleń dokonywanych przez kierowników jednostek administracyjnych w zakresie oceny stażu w Służbie Celno-Skarbowej;

3. art. 7 K.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej, poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu wyjaśniającym, podczas którego organ był obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

4. art. 8 § 1 K.p.a., poprzez złamanie nakazu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa czego przejawem było prowadzenie postępowania bez zebrania wystarczającego materiału dowodowego (akt osobowych), oraz brak weryfikacji ustaleń organu pierwszej instancji, przez organ odwoławczy, które jak wykazałem okazały się nieprawdziwe;

5. art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., poprzez brak rozpatrzenia i odniesienia się do argumentacji zaprezentowanej w odwołaniu oraz brak zebrania całego materiału dowodowego (akta osobowe lub przesłuchanie strony) a więc zaniechania czynności koniecznych;

6. art. 78 § 1 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z akt osobowych skarżącego, mających kluczowe znaczenie dla sprawy, a zostały zgłoszone w odwołaniu;

7. art. 86 K.p.a., poprzez niezastosowanie tego przepisu w stosunku do strony w sytuacji gdy sprawa nie pozostała niewyjaśniona i nie przeprowadzono dowodu z akt osobowych;

8. art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wskazania przyczyn, dla których organa obu instancji odmówiły skarżącemu (bez badania merytorycznego) wliczenia do Służby Celnej jego stażu w okresie od 22 marca 1993 r. do 1 marca 2023 r., na podstawie art. 99 ust. 8 ustawy o Służbie Celnej;

9. art. 226b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o KAS, poprzez przyjęcie bez badania merytorycznego, że staż liczony do świadczenia motywacyjnego wynosi 12 lat, 8 miesięcy oraz 1 dzień zamiast 30 lat, 10 miesięcy oraz 26 dni;

10. art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach policyjnych (a w ślad za nim art. 226b ust. 2 pkt 3 ustawy o KAS), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przypisaniu skarżącemu znaczenia innego niż wynika to z jego faktycznego brzmienia); organ pierwszej instancji a w ślad za nim bez badania merytorycznego organ drugiej instancji użytemu w art. 99 ust. 8 ustawy o Służbie Celnej czasownikowi "wliczyć’" (do okresu służby) nadają brzmienie wynikające z art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach policyjnych — tj. traktować (jako równorzędne).

Mając na względzie podniesione zarzuty wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w zakresie umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji w całości, a także zobowiązanie organu do wydania decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy i jej rozstrzygniecie poprzez wydanie rozstrzygnięcia przyznającego mu świadczenie motywacyjne od [...] marca 2023 r. w kwocie 2 500 zł miesięcznie.

Jako żądanie ewentualne skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji wskazujący sposób załatwienia sprawy i jej rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Skarga jest zatem dopuszczona, bowiem kognicji sądów administracyjnych, w świetle art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., podlegają decyzje administracyjne. W ocenie organu odwoławczego stosującego ten przepis i rozstrzygającego aktem formalnie kończącym postępowanie administracyjne, sprawa z wniosku skarżącego nie ma charakteru administracyjnego rozpoznawanego na podstawie przepisów K.p.a. i z tej przyczyny podlega umorzeniu. Bezsprzecznie zatem przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja administracyjna mająca swoje oparcie w przepisach K.p.a.

W doktrynie podkreśla się, że w demokratycznym państwie prawnym jednostka ma zagwarantowane zasadą konstytucyjną prawo do obrony na drodze postępowania regulowanego przepisami prawa. Naruszenie tej zasady przez pozbawienie prawa do obrony w regulowanym prawem postępowaniu stanowi naruszenie prawa. Dokonanie autorytatywnej konkretyzacji materialnej normy prawa poza postępowaniem administracyjnym (ogólnym lub szczególnym) ma znaczenie prawne dla oceny prawidłowości działania administracji publicznej, a nie dla oceny dopuszczalności postępowania przed sądem administracyjnym. Wskazuje się także na konieczność zagwarantowania stronie prawa do sądu nawet wówczas, "gdy wykonując administrację publiczną organ zastosuje formę decyzji administracyjnej w sprawach, w których zastrzeżona jest forma umowy cywilnej, sąd administracyjny nie może uchylić się od kontroli, stanowi to bowiem kwalifikowane naruszenie prawa" – tak Adamiak Barbara, Borkowski Janusz, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Lex/el.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia Szefa KAS stanowi art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Przepis ten może znaleźć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy po otrzymaniu odwołania organ odwoławczy uzna, iż postępowanie organu I instancji było bezprzedmiotowe.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący wystąpił do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] o wydanie decyzji przyznającej świadczenie motywacyjne na podstawie art. 226b ustawy o KAS.

Zgodnie z art. 226b ust. 1 powołanej ustawy, funkcjonariuszowi przyznaje się świadczenie motywacyjne po osiągnięciu: 1) 25 lat służby w Służbie Celno-Skarbowej, ale nie więcej niż 28 lat i 6 miesięcy - w wysokości 1500 zł miesięcznie albo 2) 28 lat i 6 miesięcy służby w Służbie Celno-Skarbowej - w wysokości 2500 zł miesięcznie. Decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego kierownik jednostki organizacyjnej wydaje nie później niż w terminie 30 dni po osiągnięciu przez funkcjonariusza stażu służby, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2. (ust. 3). Jeżeli po przyznaniu świadczenia motywacyjnego wystąpią okoliczności, o których mowa w ust. 6, niezwłocznie wydaje się decyzję stwierdzającą ustanie prawa do wypłaty tego świadczenia (ust. 7).

W świetle art. 226b ust. 8 zd. pierwsze tej ustawy, od decyzji o odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego oraz od decyzji stwierdzającej ustanie prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji.

Stosownie do art. 226b ust. 10 powołanej ustawy, świadczenie motywacyjne wypłaca się w każdym kolejnym miesiącu kalendarzowym, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydano decyzję o przyznaniu świadczenia motywacyjnego.

W świetle natomiast art. 276 ust. 1 ustawy o KAS, w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko, przeniesieniu na inne lub równorzędne stanowisko służbowe w związku z reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS, określeniu warunków pełnienia służby w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej KAS bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ust. 2 tego art. stanowi, iż w przypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć odwołanie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W przypadku gdy decyzję o zwolnieniu ze służby wydaje Szef Krajowej Administracji Skarbowej, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 3).

W art. 276 ust. 5 ustawy o KAS ustawodawca zadecydował, że do postępowań w sprawach, o których mowa w ust. 1-3, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185). Zaś od decyzji wydanej w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydanej w wyniku odwołania przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego (ust. 6).

Zgodnie z art. 277 ustawy o KAS, spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 276 ust. 1 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.

Analiza powyższych regulacji prawnych prowadzi do wniosku, że ustawodawca wprowadził dwa niezależne od siebie tryby procedowania i załatwiania spraw ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Służby Celno – Skarbowej.

Decyzje kształtujące stosunek służbowy począwszy od mianowania (z mocy konkretnej decyzji administracyjnej funkcjonariusz zyskuje określone uprawnienia wynikające z aktu mianowania i zostaje mianowany na określone stanowisko służbowe), poprzez zmianę istotnych warunków tego stosunku, tj. przeniesienie, powierzenie pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesienie na niższe stanowisko, przeniesienie na inne lub równorzędne stanowisko służbowe w związku z reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS, określenie warunków pełnienia służby w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej KAS, zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych, aż po zwolnienie funkcjonariusza ze służby, czyli elementy stosunku służbowego najściślej związane z podległością służbową, z dyskrecjonalną władzą kształtowania sytuacji prawnej podwładnego, zostały poddane reżimowi Kodeksu postępowania administracyjnego i kontroli sądowoadministracyjnej. Świadczy o tym wprost brzmienie art. 276 ustawy o KAS, w szczególności zakreślone przez ustawodawcę terminy do wniesienia odwołania i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zbieżne z w tym zakresie z K.p.a. (ust. 2 i 3 ) oraz odesłanie do stosowania w tych sprawach przepisów K.p.a. (ust. 5), a także prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego (ust. 6).

W pozostałych sprawach ze stosunku służbowego, do których należy świadczenie motywacyjne z art. 226b ustawy o KAS, nie wydaje się "decyzji administracyjnych" w rozumieniu K.p.a. Świadczy o tym odmienny tryb procedowania sprowadzających się do zakreślenia krótszych niż w K.p.a. terminów do wniesienia odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – 7 dni (ust. 8), brak odesłania do stosowania przepisów K.p.a. jak to uczynił prawodawca w art. 276 ust. 5 ustawy o KAS oraz poddanie tego typu spraw ze stosunku służbowego kontroli sądów właściwych w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 277 ustawy o KAS).

Choć w powołanym art. 226b ustawodawca posłużył się pojęciem decyzji, nie jest to jednak decyzja administracyjna w rozumieniu art. 104 K.p.a., od której przysługuje stronie odwołanie według reguł procesowych określonych w Rozdziale 10 K.p.a. i prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akt określony w art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. W tej sytuacji, prawidłowo Szef KAS jako organ odwoławczy uznał, że wydanie decyzji administracyjnej załatwiającej sprawę co do istoty nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Przedmiotem niniejszego postępowania nie była sprawa w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a.

W myśl art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Stwierdzenie w trakcie postępowania, że nie istnieje jego przedmiot skutkuje obowiązkiem umorzenia tego postępowania. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że poglądy na istotę umorzenia są uwarunkowane przyjmowanym stanowiskiem wobec przedmiotu postępowania. Na ogół przyjmuje się, że przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a. Tym samym, postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy zatem do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. (zob. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2024). Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce, gdy w sposób oczywisty organ administracji publicznej stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy (zob. wyrok NSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94). Istotne jest także to, że umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu - organ ten jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Okoliczności powodujące bezprzedmiotowość muszą być stwierdzone i wykazane w decyzji o umorzeniu postępowania (M. Wolanin, Bezprzedmiotowość a bezzasadność roszczenia o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, PS 2000, nr 7-8, s. 18).

Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie przed organem pierwszej instancji w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jeżeli postępowanie to było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli istniały podstawy jego umorzenia przez organ pierwszej instancji. Dzieje się tak m.in. wówczas, gdy sprawa nie podlega załatwieniu poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Szefa KAS z [...] lipca 2023 r. odpowiada prawu. Nie jest to równoznaczne z odmową przeprowadzenia przez organu drugiej instancji kontroli inicjacyjnej, a następnie uniemożliwienie kontroli sądowej, co zasygnalizował funkcjonariusz w skardze. Skarżący działaniem organu nie został pozbawiony ochrony prawnej, bowiem roszczeń we wskazanym przedmiocie może dochodzić przed sądem właściwym w sprawach z zakresu prawa pracy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.