Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 85/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18, art. 33 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 15 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2017 roku nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] września 2017 roku nr [...], 2. uchyla postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2017 roku nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. z [...] kwietnia 2016 roku nr [...], 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2017r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] września 2017r. uznające za nieuzasadnione wniesione przez K. N. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym obejmującym zaległości z tytułu nieuregulowania opłaty abonamentowej.

Podstawę rozstrzygnięcia organu stanowił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W toku postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 zawiadomieniem z [...] lipca 2015r. nr [...], dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę. Wszczęcie egzekucji wobec zobowiązanej nastąpiło w dniu [...] lipca 2015 poprzez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Korespondencja kierowana do zobowiązanej po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do organu egzekucyjnego, z uwagi na co należało przyjąć, iż zobowiązanej zawiadomienie o zajęciu doręczono w trybie art. 44 Kpa.

W związku z zastosowanym środkiem egzekucyjnym w dniu [...] lipca 2015 - do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wpłynęły zarzuty zobowiązanej na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne. Zdaniem strony brak było podstaw do prowadzenia postępowania z uwagi na nieistnienie obowiązku wynikającego z przedmiotowego tytułu.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] Poczta Polska S.A. uznała zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku wskazanego w przedmiotowym tytule wykonawczym za nieuzasadniony. W wyniku złożonego zażalenia postanowieniem z [...] lipca 2017r. Poczta Polska SA podtrzymała swoje rozstrzygnięcie.

W opinii Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał zaskarżone postanowienie, w oparciu o stanowisko wierzyciela - Poczty Polskiej S.A., zawarte w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], utrzymanym w mocy ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], w którym Poczta Polska S.A. uznała zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku wskazanego w przedmiotowym tytule wykonawczym za nieuzasadniony,

Organ zaznaczył, że jeżeli wierzyciel w ostatecznym postanowieniu uznał zarzut za bezzasadny to organ egzekucyjny jest takim stanowiskiem związany. Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela, co do istnienia i wymagalności egzekwowanego obowiązku. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ egzekucyjny wszczynając egzekucję administracyjną stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a., bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Uprawnienia te sprowadzają się do badania dopuszczalności pod względem formalnym. Organ nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. To wierzyciel w tytule wykonawczym oświadcza, iż obowiązek nim określony jest wymagalny. Oświadczenie wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego badającego dopuszczalność egzekucji wiążące. Przeprowadzone przez organ egzekucyjny, z urzędu, badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej powinno obejmować ustalenie czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie.

Podkreślono, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A w wydanym orzeczeniu wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników rtv i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie maja swoje źródło w przepisach ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005r. (tj. Dz. U z 2014 ze zm.). Ustawa ta nakłada na posiadaczy odbiorników rtv jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym dokonano rejestracji posiadanych odbiorników rtv. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Ustawa o opłatach abonamentowych poprzedzona była ustawą o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992r. (Dz. U . z 1993r. Nr 7 poz. 34), która poprzez zapis ujęty w art. 48 ust. 1 (jednobrzmiący z art. 2 ust 1 ustawy o opłatach abonamentowych) zobowiązywała użytkowników odbiorników rtv do wnoszenia opłat abonamentowych.

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A formalności związane z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 23 lipca 2015r. (Dz. U 2015r. poz. 1324). Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych, Poczta Polska S.A jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia niezaręjestrowania odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, przy zastosowaniu wprost przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym.

Odnosząc się do wniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym [...] z dnia [...] czerwca 2015 Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż jak stwierdza wierzyciel na imię i nazwisko K. N. zgłoszona została rejestracja odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: [...]. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat rtv o numerze [...], stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika. Kolejne książeczki przewidziane do opłat z tytułu abonamentu rtv nosiły numery: [...], [...] Rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. W sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U nr 187 z 2007r. Poz. 1342), K. N. został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny [...].

Użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992r, oraz z wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonamentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wprowadzona zmiana nie wymagała ponownego zgłoszenia rejestracji używanych odbiorników rtv.

Mając na uwadze przekazaną informację o niezamieszkiwaniu od 2008 r. pod adresem wskazanym w trakcie rejestracji odbiornika telewizyjnego wierzyciel wskazał w swym stanowisku, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników rtv zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik z odbiorników rtv nie korzysta lub opłaty z tytułu abonamentu rtv regulowane są przez osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązany jest dopełnić w urzędzie pocztowym formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników rtv.

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia 17 grudnia 2013r. (Dz. U z 2013r. poz 1676) o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego przez złożenie, w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, zgłoszenie wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub przesłania przesyłką listową z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. W okresie poprzedzającym zmiany związane z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r- o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym jak również o zaprzestaniu używania odbiorników rtv użytkownik powinien niezwłocznie powiadomić właściwość placówkę Poczty Polskiej poprzez złożenie "formularza zgłoszenia zmiany danych" (zgodnie z § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. W sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązującego do 31 grudnia 2013r. -Dz. U nr 187 z 2007r. poz 1342). Każdy z powołanych powyżej aktów prawnych jednoznacznie nakładał na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej obecnie Poczty Polskiej S.A o zmianie nazwy firmy, miejsca siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy fakcie zaprzestania używania odbiorników, a także o zmianie nazwiska oraz miejsca zamieszkania. Z akt sprawy wynika, iż na dzień wydania postanowienia z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Poczta Polska S.A nie dysponowała dokumentem, który stanowiłby o zgłoszeniu przez K. N. w urzędzie pocztowym aktualizacji danych adresowych czy też wyrejestrowania przedmiotowego odbiornika.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w kwestii zarzutu przedawnienia należności Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A wskazał, że do terminu przedawnienia zaległości w opłatach abonamentowych powstałych od dnia 16 czerwca 2005r. tj. dnia wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 70 § 1 w/w ustawy tj. Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc do końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W kwestii doręczenia upomnienia Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnia, iż jak wynika z akt sprawy Poczta Polska S.A wypełniła obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a., w dniu [...] marca 2015r. i wysłała na adres wskazany przez zobowiązaną przy rejestracji (za potwierdzeniem odbioru) upomnienie o numerze [...] Za dzień doręczenia K. N. w/w przesyłki uznano dzień [...] marca 2015 r. - zgodnie z art. 44 § 4 kpa - doręczenie zastępcze. Brak realizacji zobowiązania z tytułu abonamentu rtv spowodował, że Poczta Polska S.A przekazała do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. tytuł wykonawczy o numerze [...]

W skardze na powyższe postanowienie K. N. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzuciła:

- naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77 art. 78 § 1, art.81a, art.88, art. 125 § 3 k.p.a. w zw z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., mających wpływ na wynik sprawy, poprzez nie odniesienie się do zarzutu, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] września 2017 r. nr [...], zostało wydane przedwcześnie; błędne i bezpodstawne ustalenie, że skarżącej zostało doręczone upomnienie z wezwaniem do zapłaty; błędne i bezpodstawne ustalenie, że Skarżąca została powiadomiona o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego dla abonentów odbiorników radiowo-telewizyjnych; nie przeprowadzenie dowodu z dokumentów - zawiadomień o nadaniu numeru identyfikacyjnego i rejestracji "na nowo", a także nie ustalenie dlaczego organ egzekucyjny nie egzekwował zaległości wcześniejszych - przed 2010 r. z tytułu abonamentu; błędne nie ustalenie, że skarżąca miała obowiązek informowania Poczty Polskiej S.A. o zmianie miejsca pobytu, wobec braku zawiadomień "skutkujących dalszą rejestracją"; powzięcia przez zobowiązaną przekonania, że rejestracja wygasła, "a więc nie istniał jakikolwiek stosunek łączący ją z organem, który nakazywałby podawanie adresu"; błędne i dowolne ustalenie, "dalej trwającej rejestracji odbiornika TV";

- naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z § 5 ust. 2 i §6 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie trybu rejestracji odbiorników TV poprzez błędne przyjęcie i błędną wykładnię, że skarżąca była zobowiązana do uiszczania opłat abonamentowych w latach 2010-2015; błędne przyjęcie, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie wymaga potwierdzenia doręczenia ani potwierdzenia jego wysłania; naruszenie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez egzekwowanie należności przedawnionych - począwszy od 2010 roku;

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie argumenty okazały się słuszne.

Na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontroli sądu administracyjnego podlega również legalność postanowień wierzyciela w sprawie zasadności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element jego postanowienia w sprawie zgłoszonego zarzutu, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, wiążąco oddziałującego na postanowienie organu egzekucyjnego. Kontrola przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. W związku z tym ocenie zgodności z prawem poddano również postanowienia wierzyciela z [...] kwietnia 2016r. i [...] lipca 2017r.

W ocenie Sądu powyższe postanowienia wierzyciela naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, co powoduje konieczność uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu pierwszej instancji.

Zobowiązana w piśmie z [...] lipca 2015r., zawierającym zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazała nieistnienie obowiązku jako podstawę prawną zarzutu (art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a.), oraz brak skutecznego doręczenia upomnienia z wezwaniem do wykonania obowiązku (art. 33 § 1 pkt 7 p.e.a).

Zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W zakresie powyższego zarzutu stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące (art. 34 § 1 p.e.a.).

Zgodnie z treścią art. 15 § 1 p.e.a egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel przesłał pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku.

Jak wynika z dokumentów przedstawionych przez organ z aktami sprawy w grudniu 2009r. K. N. przejęła nieruchomość położoną w [...], gdzie według jej oświadczenia zamieszkała. Według stanowiska wierzyciela upomnienie przesłane zostało na dotychczasowy adres [...] w P.. W związku z nieodebraniem go w terminie korzystało z domniemania doręczenia. W aktach sprawy brak jest jednak nie tylko kopii samego upomnienia, lecz także zwróconej (nieodebranej) korespondencji, pomimo tego, że stanowi on niezwykle istotny i powoływany w stanowisku organu dokument. Choćby z tego powodu stwierdzić, że skarga okazała się skuteczna, albowiem brak w aktach wskazanych dokumentów uniemożliwia merytoryczną kontrolę zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. Zaskarżone postanowienia wobec braku możliwości weryfikacji stanowiska organu nie poddają się kontroli sądowej. W świetle przedstawionego materiału dowodowego bezpodstawne jest założenie prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej, skoro nie tylko nie można ocenić prawidłowości doręczenia, lecz nawet nie jest możliwe ustalenie czy upomnienie w ogóle zostało wysłane i na jaki adres, zwłaszcza, że skarżąca zaprzecza aby otrzymała jakiekolwiek wezwanie do odbioru korespondencji (awizo). Nie wiadomo także jakiego roszczenia dotyczyło przesłane jakoby upomnienie. W tej sytuacji postępowanie niewątpliwie obarczone jest wadą naruszenia przepisu art. 15 § 1 P.e.a, przy czym co najmniej stanowisko wierzyciela nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, co narusza także zasady ogólne postępowania wymienione w kodeksie postępowania administracyjnego (7,8,10,11 kpa) oraz tam wymienione reguły dotyczące sporządzania i uzasadniania orzeczeń (107§3 Kpa.).

Marginalnie zauważyć należy, że w sprzeczności z zasadą zawartą w art. 7 i 8 oraz 44 Kpa było także działanie organu egzekucyjnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżąca pismem z [...] lipca 2015r (doręczonym US w P. [...] lipca 2015r) poinformowała o adresie dla doręczeń. Tymczasem zarówno zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia z [...] lipca 2015r. a także postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego przesłane zostały na poprzedni adres. Zatem zastosowanie doręczenia zastępczego w przypadku tych pism nie było zasadne. Pozostaje to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy bez wpływu na jej wynik.

Zobowiązana nie kwestionowała rejestracji odbiornika. Przeciwnie - potwierdziła, że rejestracja nastąpiła, tym niemniej przed wejściem w życie ustawy o opłatach abonamentowych z 2005r. Później nie dokonywała rejestracji. Z chwilą zmiany miejsca zamieszkania – co nastąpiło w 2009r – nie posiada już odbiorników telewizyjnych ani radiowych.

Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy abonamentowej, które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia zobowiązania. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe. Po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08 (pkt 3.3.4. uzasadnienia).

Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. jeżeli w chwili wejścia w życie powyższego rozporządzenia (a więc w grudniu 2007 r.) skarżąca była zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny musiał nadać jej indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić ją o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika (§ 5 ust. 1 rozporządzenia).

W § 3 rozporządzenia z 2007 r. wskazano, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego powyżej) jest:

1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub

2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Rozporządzenie z 2007 r. zawierało załącznik nr 2 – wzór zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Wskazać należy, że ustawa abonamentowa nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści bądź formy dowodu rejestracji odbiornika rtv. Warunkiem wystarczającym a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika rtv. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu rtv. Zobowiązana posiadał odbiornik rtv, dokonała ich rejestracji, oraz że nie dokonała ich wyrejestrowania. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynikało, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników rtv zostały anulowane.

Sąd uznał, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Normodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2116/16). W ocenie Sądu, mimo obowiązek uiszczania opłaty wynika z ustawy abonamentowej i nie zależy w istocie od faktu rejestracji odbiornika to realizacja przez Pocztę Polską powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. miała istotne znaczenie. Poczta Polska miała przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom rtv (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki (https://centruminformacji.tvp.pl/15782205/nie-otrzymales-nowych-formularzy-oplat-abonamentowych-przeczytaj-co-zrobic; odpowiedź na interpelację poselską nr 1887-załączona do skargi).

Powyższa okoliczność jest wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów nie sposób jednoznacznie przyjąć, że wierzyciel wykonał względem skarżącej ww. obowiązek informacyjny.

Wyjaśnienia tej kwestii w uchylonych postanowieniach wierzyciela, w ocenie Sądu, były niewystarczające, albowiem nie tylko nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została skarżącej doręczona, ale również, że została nadana w Urzędzie Pocztowym.

Wierzyciel nie przedstawił wiarygodnego dowodu, iż poza wygenerowaniem przedmiotowego pisma w istocie doszło do jego wysłania skarżącej. Skarżąca zaś kategorycznie stwierdziła, że spornego pisma nie otrzymała. Wierzyciel nie dysponuje przy tym dowodem nadania przesyłki doręczycielowi, a w każdym razie w toku postępowania administracyjnego takowego nie przedstawił. Słuszne jest wprawdzie twierdzenie, że żaden przepis ustawy abonamentowej nie wymaga aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych – listów poleconych. Podkreślić jednak należy, iż w przypadku sporu ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej obowiązek informacyjny. Wierzyciel nie wykazał, że spełnił wobec skarżącej ww. obowiązek informacyjny, iż wysłał, a nie tylko wygenerował ww. pismo z systemu komputerowego. W ocenie Sądu, wierzyciel przedwcześnie przyjął, nie dysponując ku temu wystarczającym materiałem dowodowym, że doręczono skarżącej ww. sporne pismo, lub też wierzyciel nie dołożył wymaganej w tych okolicznościach staranności, aby adresat pisma informacyjnego mógł zaznajomić się z jego treścią.

Zauważyć należy, że nie jest zadaniem sądu oceniać sposób rozwiązania spornej kwestii w przepisach mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Tym niemniej nie ma żadnych podstaw, aby niedoskonałości przyjętych rozwiązań prawnych interpretować na niekorzyść strony skarżącej i nadawać oświadczeniu wierzyciela wyższą wartość dowodową niż oświadczeniu dłużnika. Dlatego oświadczenie skarżącej, że nie otrzymała przesyłki ma w ocenie sądu taką samą wartość jak oświadczenie poczty o jej wysłaniu (nie: doręczeniu).

Z tych powodów Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowienia-stanowiska wierzyciela oraz postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swe rozstrzygnięcia oparły na niepełnym materiale dowodowym, wynikającym ze stanowiska wierzyciela, a zatem doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Sąd wskazuje, że choć nie można organom egzekucyjnym zarzucić naruszenia prawa, gdyż podporządkowały się art. 34 § 1 u.p.e.a. to jednak wobec możliwości kontrolowania prawidłowości stanowiska wierzyciela w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, uchylenie wydanych postanowień organów egzekucyjnych obu instancji było konieczne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel zobowiązany będzie do wykazania, że spełnił obowiązek doręczenia upomnienia zgodnie z treścią 15§ 1 P.e.a., a także ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań sądu, tj. wykazania realizacji ww. obowiązku informacyjnego. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów skarżącej. W stosunku do wypowiedzi skarżącej, że nie posiada obecnie odbiornika telewizyjnego wskazać należy, że w tym zakresie winna ona dokonać jego wyrejestrowania np. w najbliższej placówce Poczty Polskiej.

Wskazane braki postępowania naruszają powołane w skardze przepisy postępowania, mogąc mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił w pkt I. sentencji zaskarżone postanowienie i postanowienie organu pierwszej instancji, a w pkt II. sentencji - postanowienia wierzyciela.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt III. sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a.