Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 140/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 c, art. 22a, art. 24a, art. 8a
journal: Dz.U. 2022 poz 1626
law: Ustawa  z dnia   18  lutego   1994   r.   o  zaopatrzeniu   emerytalnym  funkcjonariuszy Policji,   Agencji   Bezpieczeństwa   Wewnętrznego,    Agencji   Wywiadu,   Służby Kontrwywiadu   Wojskowego,   Służby   Wywiadu   Wojskowego,   Centralnego   Biura Antykorupcyjnego,   Straży    Granicznej,   Straży   Marszałkowskiej,   Służby   Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2024 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. D. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ") z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku D. W. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r. poz. 1626), dalej: "ustawa zaopatrzeniowa".

Z akt sprawy wynika, że D. W. pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wystąpił do Ministra SWiA, na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Minister SWiA odmówił wyłączenia stosowania wobec Wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu organ powołał art. 8a ust. 1 ww. ustawy. Wskazał, że warunkiem wyłączenia stosowania ww. przepisów ustawy jest spełnienie łącznie obu przesłanek wymienionych w tym przepisie, tj. krótkotrwała służba funkcjonariusza przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (punkty 1 i 2). Wnioskodawca nie spełnia tego warunku, bowiem służba pełniona przez niego przed dniem 31 lipca 1990 r. (tzw. służba na rzecz totalitarnego państwa) nie jest krótkotrwała. Wnioskodawca pełnił bowiem tę służbę przez okres 5 lat i 11 miesięcy, co stanowi około 15,4% ogółu jego służby. Wobec niespełnienia ww. przesłanki niecelowa jest analiza potencjalnego spełnienia drugiej z ww. przesłanek. Podanie o wyłączenie stosowania ww. przepisów ustawy nie może być załatwione pozytywnie.

Pismem z dnia 5 września 2022 r. D. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie:

- art. 8a ustawy zaopatrzeniowej poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności umożliwiające wyłączenie wobec D. W. stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej,

- art. 15c oraz art. 22a ww. ustawy przez ich zastosowanie w sytuacji, w której przebieg, charakter oraz zakończenie służby przemawiają za zastosowaniem art. 8a ustawy, a w konsekwencji za przywróceniem Wnioskodawcy prawa do zaopatrzenia emerytalnego w pełnym wymiarze,

- art. 7, art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkującą uznaniem, że w niniejszej sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności umożliwiające wyłączenie wobec Wnioskodawcy stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej,

- art. 2 i art. 67 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieproporcjonalne i nieuzasadnione naruszenie przysługującego Wnioskodawcy prawa do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego mimo tego, że Wnioskodawca nabył to prawo.

W związku z powyższymi zarzutami D. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji wyłączającej stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu wniosku opisano szczegółowo przebieg służby D. W.. Podniesiono, że Wnioskodawca nigdy nie współpracował ze służbami komunistycznymi, ani nie angażował się w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego. Wskazano również, że okres jego służby na rzecz totalitarnego państwa wynosił ok. 15,4% ogółu służby i jest krótkotrwały. Podniesiono, że organ nie zweryfikował czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" oraz czy Wnioskodawca pełnił służbę rzetelnie, z narażeniem zdrowia i życia.

Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] Minister SWiA, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, umorzył postępowanie prowadzone z wniosku D. W. w całości.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] marca 2023 r. do Ministerstwa SWiA wpłynęło pismo Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA informujące o śmierci D. W. w dniu [...] lutego 2023 r. (akt zgonu nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r.).

Podniósł, że w świetle art. 105 § 1 k.p.a. bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (brak strony lub przedmiotu rozstrzygnięcia). Bezprzedmiotowość postępowania należy rozpatrywać w łączności z przepisem art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Zatem w przypadku, gdy postępowanie toczy się w sprawie praw lub obowiązków osobistych, które nie przechodzą na następców prawnych, bo są związane z określoną osobą, jej kwalifikacjami osobistymi, działalnością prowadzoną osobiście, śmierć strony daje podstawę do umorzenia postępowania. Przy czym nie będzie stanowić następstwa prawnego, wyłączającego bezprzedmiotowość postępowania, nabywanie przez inne osoby uprawnień pochodnych (np. uprawnienia pozostałych przy życiu małżonków lub sierot).

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, iż D. W., będący stroną postępowania zmarł, a prowadzone postępowanie dotyczy praw bezpośrednio z nim związanych, stąd też zaistniałe okoliczności czynią je bezprzedmiotowym.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. D., zarzucając naruszenie:

- art. 30 § 4 k.p.a. poprzez nieumożliwienie Skarżącej, jako następczyni prawnej zmarłego D. W., udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony,

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania prowadzonego z wniosku D. W., w sytuacji, gdy w jego miejsce powinna wstąpić jego następczyni prawna.

W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów:

- odpisu skróconego aktu zgonu D. W. - celem wykazania daty śmierci D. W.,

- Aktu poświadczenia dziedziczenia - Repertorium [...] numer [...] - celem wykazania spadkobierców po zmarłym w dniu [...] lutego 2023 r. D. W. i udziałów w spadku,

- Aktu poświadczenia dziedziczenia - Repertorium [...] numer [...]- celem spadkobierców po zmarłej w dniu [...] marca 2023 r. T. W. i udziałów w spadku.

Nadto Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że D. W. zmarł w dniu [...] lutego 2023 r. Spadek po zmarłym na podstawie ustawy nabyły córka K. D. w 1/2 części oraz żona T. W. w 1/2 części. W dniu [...] marca 2023 r. zmarła T. W., po której spadek na podstawie ustawy w całości nabyła córka K. D.. Aktualnie jedynym spadkobiercą po zmarłym D. W. jest jego córka K. D..

Podniosła, że decyzja Ministra SWiA z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] o umorzeniu postępowania jest nieprawidłowa. Zgodnie bowiem z art. 30 § 4 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym praw dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. W postępowaniu administracyjnym miano strony nowej można przypisać osobie, która nabywa taki przymiot z powodu śmierci poprzednika prawnego. Skutek ten następuje automatycznie i nie zależy od woli strony nowej, przy czym zasadą jest, że w przypadku śmierci strony postępowanie ulega zawieszeniu. Podstawa umorzenia postępowania wyprzedza przyczynę jego zawieszenia w tym znaczeniu, że nie ma potrzeby zawieszania postępowania, w sytuacji gdy jego kontynuowanie jest trwale niemożliwe.

W niniejszej sprawie kontynuowanie postępowania jest możliwe. Skarżąca, jako jedyna spadkobierczyni po zmarłym D. W., nabyła wszelkie prawa mu przysługujące i podlegające dziedziczeniu. Roszczenie będące przedmiotem niniejszej sprawy jest roszczeniem majątkowym, bowiem w przypadku wydania decyzji wyłączającej stosowanie wobec D. W. art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, przysługiwałoby mu prawo do wyższej emerytury. Wyższa emerytura, która opiewa na konkretną kwotę pieniędzy, jako niezrealizowane świadczenie, do którego D. W. był uprawniony przed śmiercią, a które - z uwagi na opieszałe działanie organów - nie zostało mu wypłacone, wchodzi do spadku po zmarłym i podlega dziedziczeniu. To zaś przesądza, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 30 § 4 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Rozpatrując skargę wedle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że podlega ona oddaleniu ze względu na brak po stronie Skarżącej - K. D. legitymacji skargowej do wniesienia skargi na decyzję Ministra SWiA z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...].

Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

W świetle ww. przepisu legitymację do wniesienia skargi mają podmioty, które mają interes prawny w jej wniesieniu, we własnej sprawie administracyjnej. Istotą legitymacji skargowej jest uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu, czynności organu administracji publicznej, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Interes prawny wyraża się zatem w żądaniu dokonania przez sąd oceny zgodności przedmiotu zaskarżenia z obiektywnym porządkiem prawnym. Skarga może przy tym dotyczyć jedynie własnej sprawy administracyjnej skarżącego, zatem interes prawny, o którym mowa, ma charakter materialnoprawny w tym znaczeniu, że musi być oparty - w przeważającej większości spraw - na normach administracyjnego prawa materialnego (por. T. Woś [w:] Postępowanie sądowoadministracyjne, red. T. Woś, Warszawa 2017, s. 163–164). Skarga może być wniesiona także przez podmioty, których prawa lub obowiązki zostały uregulowane przepisami prawa procesowego lub ustrojowego.

Sformułowanie "każdy, kto ma w tym interes prawny" oznacza, że ustawa przy określaniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi odeszła od pojęcia strony, które związane jest z załatwieniem sprawy w postępowaniu administracyjnym. Rozwiązanie to jest konsekwencją tego, że właściwością rzeczową sądów administracyjnych objęto nie tylko akty podejmowane w postępowaniu administracyjnym, lecz także inne akty i czynności występujące poza tym postępowaniem. Natomiast, jeśli przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja administracyjna, wydawana w ogólnym postępowaniu administracyjnym, interes prawny - w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. - jest w zasadzie tożsamy z tym, o jakim mowa w art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1553/20; CBOSA).

Z treści skargi wynika, że Skarżąca (córka i jedyna spadkobierczyni D. W. - jak wynika z załączonych do skargi dokumentów, tj. kopii skróconego odpisu aktu zgonu D. W. oraz Aktów poświadczenia dziedziczenia Repertorium nr [...] oraz Repertorium nr [...], z których to dokumentów Sąd przeprowadził dowód uzupełniający na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.) swój interes prawny wywodzi z następstwa prawnego po zmarłym D. W. podnosząc, że Minister SWiA nie miał do podstaw do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy powinna ona - jako następczyni prawna - wstąpić w miejsce zmarłego D. W. i uzyskać status strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Uwzględniając powyższe wskazać należy, że sukcesja procesowa w postępowaniu administracyjnym może mieć miejsce wyjątkowo, gdy przedmiotem postępowania są prawa i obowiązki, które mogą przechodzić i przeszły na inne osoby w związku ze śmiercią strony. Zasadą na gruncie prawa administracyjnego jest bowiem brak klasycznej sukcesji pod tytułem ogólnym, charakterystycznej dla prawa cywilnego. Przejście praw i obowiązków publicznoprawnych jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy prawo materialne wprost wskazuje podmioty, na które przechodzą prawa i obowiązki będące przedmiotem konkretnej sprawy administracyjnej, albo gdy podmioty te uda ustalić się na podstawie charakteru konkretnej sprawy, tj. gdy sprawa nie dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłą (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt III OSK 1714/21; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 1014/21, publ. CBOSA).

Przedmiot postępowania wszczętego z wniosku D. W., którego podstawę stanowił art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z jego osobą. Rozstrzygnięcia wymaga jednak to, czy K. D. w świetle przepisów ustawy zaopatrzeniowej ma interes prawny w zaskarżeniu do Sądu decyzji Ministra SWiA z dnia [...] listopada 2023 r., a więc czy istnieje związek pomiędzy jej interesem chronionym przez przepisy prawa materialnego a zaskarżonym aktem administracyjnym.

Na gruncie ustawy zaopatrzeniowej interes prawny członków rodziny zmarłego funkcjonariusza należy oceniać w świetle art. 23 i art. 24a tejże ustawy. Z przepisów tych wynika, że uprawniony członek rodziny zmarłego funkcjonariusza może ubiegać się o przyznanie renty rodzinnej, jednakże wysokość tego świadczenia będzie pomniejszona w związku z dokonanym wobec zmarłego funkcjonariusza obniżeniem świadczenia emerytalnego.

Zgodnie bowiem z art. 24a ust. 1 ustawy w przypadku renty rodzinnej przysługującej po osobie, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24, z zastrzeżeniem, iż wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15c lub art. 22a. Wysokość renty rodzinnej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty rodzinnej wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 2). W celu ustalenia wysokości renty rodzinnej, zgodnie z ust. 1 i 2, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 3).

Osoba, której przysługuje renta rodzinna, może co prawda w postępowaniu zainicjowanym jej wnioskiem zwrócić się o nieuwzględnienie art. 15c ustawy zaopatrzeniowej i wypłatę świadczenia w zwiększonej wysokości - o czym stanowi art. 24a ust. 4 ww. ustawy. Jednakże przesłanki, na mocy których osoba uprawniona do renty rodzinnej może żądać wyłączenia stosowania przepisów ustawy, nie pokrywają się z przesłankami, które podlegają analizie w postępowaniu z wniosku samego funkcjonariusza.

Przepis art. 24a ust. 4 ww. ustawy - dotyczący wniosku osoby uprawnionej do renty rodzinnej - stanowi, iż przepisów o obniżeniu wysokości świadczenia nie stosuje się, jeżeli osoba uprawniona do renty rodzinnej udowodni, że osoba, o której mowa w tych przepisach, przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego.

Z kolei art. 8a ustawy - dotyczący wniosku funkcjonariusza - stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Porównanie powyższych przesłanek prowadzi do wniosku, iż interes prawny w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi tego funkcjonariusza na decyzję o odmowie wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej, wydaną na podstawie art. 8a ustawy, może mieć uprawniony członek rodziny zmarłego funkcjonariusza (pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w odrębnych przepisach). O ile bowiem funkcjonariusz może wnosić o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej z uwagi na zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku, o tyle przesłanki odmowy wyłączenia stosowania przepisów wskazane w art. 24a ust. 4 ustawy są węższe od tych wskazanych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Jeśli funkcjonariusz zainicjował postępowanie administracyjne dotyczące legalności decyzji o odmowie wyłączenia stosowania przepisów ustawy, to po jego śmierci uprawniony do renty rodzinnej członek rodziny może wstąpić do tego postępowania administracyjnego. Gdyby bowiem przyjąć interpretację przeciwną, to umorzenie postępowania administracyjnego doprowadziłoby do uzyskania przez decyzję Ministra SWiA odmawiającą zastosowania art. 8a ustawy statusu ostateczności i prawomocności. W takiej sytuacji - pomimo złożenia wniosku przez funkcjonariusza - uprawnionemu członkowi rodziny zamknięto by możliwość domagania się wyłączenia stosowania przepisów ustawy z uwagi na "szczególnie uzasadniony przypadek". Jednocześnie uprawniony członek rodziny funkcjonariusza nie mógłby już dążyć do wykazania spełnienia tej przesłanki, a przedmiot postępowania administracyjnego byłby ograniczony do spełnienia niewątpliwie węższej przesłanki podjęcia przez funkcjonariusza współpracy i czynnego wsparcia osób lub organizacji działających na rzecz niepodległości Państwa Polskiego.

W świetle powyższego uprawnione jest stanowisko, zgodnie z którym w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie rozpatrzenia wniosku złożonego na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej następstwo prawne uprawnionego do renty rodzinnej członka rodziny zmarłego funkcjonariusza wynika z art. 24a ww. ustawy, ponieważ wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15c lub art. 22a.

Wskazać w związku z tym należy, że zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1251 ze zm.) w związku z art. 24 ustawy zaopatrzeniowej, do renty rodzinnej, z uwzględnieniem warunków określonych w art. 68 - 71, uprawnione są następujące osoby: 1) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione; 2) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka; 3) małżonek (wdowa i wdowiec); 4) rodzice.

Stosownie natomiast do art. 68 ust. 1 dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej: 1) do ukończenia 16 lat; 2) do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo 3) bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2. Jeżeli dziecko osiągnęło 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty rodzinnej przedłuża się do zakończenia tego roku studiów (ust. 2).

W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że K. D. spełnia którąkolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, w tym w szczególności przesłankę wymienioną w art. 68 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Nie wynika to ani z treści argumentacji przedstawionej w skardze, ani z załączonych do skargi dokumentów. Nie można zatem uznać, że przedmiot postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Ministra SWiA w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej dotyczy interesu prawnego Skarżącej.

Brak interesu prawnego Skarżącej czyni skargę nieuzasadnioną. O istnieniu legitymacji procesowej strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 50 ust. 1 p.p.s.a.) decyduje bowiem interes prawny, którego istotę stanowi żądanie oceny przez właściwy sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu z obowiązującym stanem prawnym. Musi jednak istnieć związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem lub czynnością. W niniejszej sprawie, jak wykazano powyżej, taki związek nie zachodzi, co skutkowało oddaleniem skargi.

Powyższej oceny nie podważają zarzuty skargi. W szczególności nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 30 § 4 k.p.a. Przepis ten znajdzie bowiem zastosowanie wyłącznie wobec tych osób, którym można przypisać przysługiwanie interesu prawnego lub obowiązku w sposób wynikający z art. 28 k.p.a. Przepis art. 30 § 4 k.p.a. nie stanowi odrębnej, konkurencyjnej wobec art. 28 k.p.a., podstawy prawnej definiującej przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, lecz jest pochodną art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie zaś interesu prawnego, jak już wyżej wskazano, ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Stwierdzenie interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (por. wyroki NSA: z dnia 13 marca 2001r., sygn. akt I SA 2312/99; z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2622/19; publ. j.w.).

W niniejszej sprawie interes prawny Skarżącej nie został wykazany, zaś osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie stwierdzenie w toku postępowania, że osoba wnosząca skargę nie legitymuje się interesem prawnym - powoduje oddalenie skargi.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.