Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2711/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 2 ust 1 pkt 3, § 29, § 35 pkt 8
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 592/13 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II GSK 2711/14

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 12 marca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalił skargę A. S. ( dalej: Skarżąca), na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. ( dalej: Dyrektor OR ARiMR) z dnia [...] maja 2013 r., wydaną w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, z tytułu programu rolnośrodowiskowego.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że:

W latach 2008 i 2009 Skarżąca realizowała program rolnośrodowiskowy w ramach dwóch pakietów: rolnictwo ekologiczne (wariant 2.2. – uprawy rolnicze w okresie przestawiania) oraz ekstensywne trwałe użytki zielone (wariant 3.1. – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach). Z tytułu realizacji obu pakietów uzyskała wsparcie finansowe w kwotach – odpowiednio – 54.380,09 zł (na 2008 r.) oraz 67.252,40 zł (na 2009 r.).

Pismem z dnia 18 maja 2010 r. poinformowała organ, że nie może realizować w dalszym ciągu zobowiązania rolnośrodowiskowego, ponieważ właściciel gruntów, na których zobowiązanie było realizowane, zerwał pięcioletnie umowy dzierżawy. Wypowiedzenie tych umów nastąpiło w dniu 11 maja 2010 r.

Do akt sprawy, w dniu 8 czerwca 2010 r. dołączyła dwie umowy dzierżawy oraz umowy o ich rozwiązaniu, za porozumieniem stron, ze względu na nie uiszczenie czynszu dzierżawnego, podpisane przez pełnomocnika Skarżącej

Skarżąca informując organ o braku możliwości dotrzymania zobowiązania rolnośrodowiskowego, kwestionowała umocowanie swojego pełnomocnika do zawierania i rozwiązania umów dzierżawy. Wskazała również, że czynsz dzierżawny za 2008 i 2009 r. został zapłacony przez jej pełnomocnika, który był upoważniony do dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na jej koncie.

Decyzją z dnia 28 lutego 2013 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L., ustalił Skarżącej kwotę przypadającą do zwrotu, z tytułu pobranych płatności rolnośrodowiskowych (za rok 2008 i 2009 łącznie), w wysokości 121.632,49zł.

Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie. Po jego rozpatrzeniu Dyrektor OR ARiMR we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając podjętą decyzję podkreślił, iż składając wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za lata 2008 i 2009 Skarżąca podpisała oświadczenie, że znane są jej zasady oraz tryb realizacji płatności i jest świadoma konsekwencji niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Dyrektor OR ARiMR zwrócił uwagę, iż do rozwiązania umów dzierżawy doszło za porozumieniem stron, przy czym Skarżąca była reprezentowana przez swojego pełnomocnika. Twierdziła, że pełnomocnik przekroczył zakres udzielonego mu pełnomocnictwa. Jednakże zdaniem Dyrektora ARiMR nie uzasadnione są jej twierdzenia, że wypowiedzenie umów nastąpiło bez winy Skarżącej. Natomiast roszczenia Skarżącej wobec pełnomocnika, który podjął działania, w jej ocenie nieprawidłowe godzące w jej interes, winne być rozstrzygane na drodze cywilnoprawnej. Nie mają one wpływu na wynik postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy.

Zdaniem Dyrektora OR ARiMR stan faktyczny sprawy nie wypełniał żadnej z okoliczności wymienionych w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) – Dz. U. UE. L. 2006.368.15 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1974/2006), bądź w § 35 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 z poźn. zm., dalej: rozporządzenie z dnia 26 lutego 2009r.), które mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia przez organy od dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła skargę wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2013 poz. 261 z późn. zm., dalej .k.p.a.), poprzez zastosowanie tego przepisu,

- art. 136 k.p.a., poprzez niezastosowanie tego przepisu,

- art. 6, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie faktu, iż rozwiązanie umów dzierżawy gruntów rolnych, na których Skarżąca realizowała swoje zobowiązanie, nastąpiło wskutek bezprawnych działań osób trzecich, na co nie miała wpływu i czego nie mogła przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego,

- art. 7 i art. 11 k.p.a., poprzez niewyczerpujące odniesienie się do wszystkich twierdzeń Skarżącej i dowodów zebranych w postępowaniu i nieuwzględnienie dowodów odnoszących się do bezprawności działania osób trzecich, związanych z rozwiązaniem umów dzierżawy,

- art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 z póżn. zm.), poprzez uznanie wypłaconych płatności za nienależne, podczas gdy zaniechanie realizacji zobowiązań przez było niezawinione, bowiem nastąpiło wskutek bezprawnych działań osób trzecich,

- art. 47 rozporządzenia nr 1974/2006, poprzez jego niewłaściwą interpretację i niezastosowanie, w związku z § 35 pkt 8 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r.,

- § 35 pkt 8 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. poprzez niezastosowanie tego przepisu.

Rozszerzając zarzuty skargi, w piśmie z dnia 24 lutego 2014r.Skarżąca zarzuciła również naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, to jest § 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b), a także § 35 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na zawężeniu interpretacji pojęcia realizacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w okresie 5 lat i przyjęciu, że w przypadku złożenia oświadczenia o zaprzestaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, a następnie prowadzenia nieprzerwanie takiego samego programu rolnośrodowiskowego przez kolejnego posiadacza gospodarstwa rolnego, na tych samych gruntach, o tym samym areale, następuje skutek w postaci zwrotu płatności rolnośrodowiskowej, w sytuacji spełnienia celu całej regulacji dotyczącej przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, polegających na utrzymaniu preferowanych upraw przez ściśle określony czas 5 lat,

- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2012 poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), w związku z art. 136 i art. 138 pkt 1 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia naruszenia prawa w zakresie wskazanym przez Skarżącą w jej odwołaniach, to jest niewyjaśnienia przez organ nieprzerwanego wykonywania zobowiązania rolnośrodowiskowego przez kolejnego posiadacza gospodarstwa rolnego, w identycznym zakresie jak Skarżąca i ograniczenie postępowania dowodowego jedynie do jej oświadczenia o zaprzestaniu zobowiązania rolnośrodowiskowego, w sytuacji gdy nowe dowody wskazane przez Skarżącą oraz dowody, które uzyskała po wydaniu zaskarżonej decyzji, wskazują na fakt przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego przez kolejnego posiadacza gospodarstwa rolnego.

Wyrokiem z dnia 12 marca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powyższą skargę oddalił.

Sąd wskazał, że w świetle § 28 ust. 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., zaprzestanie realizacji programu na całym zgłoszonym wcześniej areale, skutkuje zwrotem całej przyznanej płatności.

Podkreślił jednocześnie, iż nie zachodzą żadne okoliczności wykluczające możliwość żądania zwrotu płatności, wskazane w § 28 ust. 2a rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., jak również wskazane w art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006.

W jego ocenie bezzasadne były twierdzenia Skarżącej, co do całkowitego wywłaszczenia nieruchomości, które dzierżawiła. Wywłaszczenie bowiem to przymusowe odjęcie prawa własności (ewentualnie innego prawa) do nieruchomości, dla realizacji określonego celu publicznego, co wynika z postanowień art. 112-142 w związku z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Natomiast wyłączną przyczyną uniemożliwiającą Skarżącej dalsze realizowanie podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego było rozwiązanie umów dzierżawy gruntów za porozumieniem stron umowy, na których program ten miał być wykonywany, a w konsekwencji, objęcie tych gruntów w posiadanie przez ich właścicieli.

Wskazał, że w § 35 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r wymieniono osiem okoliczności, które mogłyby zwalniać rolnika od powinności zwrotu wcześniej uzyskanych płatności. Przedstawiając każdą z tych okoliczności uznał, iż nie zaszły one w niniejszej sprawie.

Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organów, że w realiach tej konkretnej sprawy nie może być mowy o tym, że wypowiedzenie umów dzierżawy nastąpiło z przyczyn niezależnych od Skarżącej. Wspomniane umowy zostały bowiem rozwiązane za porozumieniem obu stron.

Odnosząc się do twierdzenia Skarżącej o nierzetelnym działaniu pełnomocnika, który jej zdaniem przekroczył zakres umocowania wskazał, iż istotą każdej formy przedstawicielstwa, także pełnomocnictwa, jest działanie pełnomocnika w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej. Czynności prawne pełnomocnika skutkują bezpośrednio w sferze interesów mocodawcy. Wybór osoby, która ma występować w roli pełnomocnika należy do mocodawcy i opiera się na zaufaniu mocodawcy do wybranej osoby. To mocodawca decyduje, kogo takim zaufaniem obdarzy. Powinien mieć w związku z tym świadomość, iż skutki, także te negatywne, wynikające z nierzetelnego wykonywania obowiązków przyjętych przez pełnomocnika, będą obciążać bezpośrednio samego mocodawcę. Posługując się pełnomocnikiem przy załatwianiu swoich spraw, mocodawca nie może skutecznie twierdzić, iż działanie pełnomocnika jest niezależne od woli Skarżącej, w rozumieniu § 35 pkt 8 in fine rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. Mocodawca może bowiem z tego tytułu podnosić ewentualne roszczenia cywilnoprawne (np. odszkodowawcze), co dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia.

W ocenie Sądu I instancji również przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego Skarżącej przez kolejnego posiadacza dzierżawionych przez nią wcześniej gruntów nie miało miejsca. Przepis § 29 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., przewiduje sformalizowany tryb dokumentowania przejęcia. Jak wskazał, żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie została w sprawie zachowana, mimo że Skarżąca dołączyła do pisma uzupełniającego skargę kopię dokumentu zatytułowanego "Oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych na lata 2007-2013". Dokument ten nie zawiera jednak dwóch istotnych elementów, nie został opatrzony datą jego sporządzenia, jak również nie wskazano daty przejęcia działek od Skarżącej. Nadto, Skarżąca nie przedłożyła tego dokumentu Kierownikowi BP Agencji w L., co jest wymagane zgodnie z § 29 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. Brak jest bowiem oryginału dokumentu w aktach administracyjnych, jak również na kopii dokumentu brak jest "prezentaty", która dowodziłaby faktu przyjęcia oryginału dokumentu przez organ oraz termin jego złożenia.

Zwrócił uwagę również, iż przejęcie gruntów przez inny podmiot nastąpiło na skutek utraty posiadania nieruchomości przez Skarżącą, wobec rozwiązania umów dzierżawy, za porozumieniem stron.

Od powyższego wyroku Skarżąca wniosła skargę kasacyjną zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego, to jest art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art.151 p.p.s.a. i § 35 pkt 8 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że utrata tytułu prawnego do gruntów zgłoszonych przez Skarżącą, do realizacji programu rolno –środowiskowego, na skutek przekroczenia przez jej pełnomocnika zakresu umocowania i rozwiązania przez niego wbrew woli Skarżącej umów dzierżawy gruntów zgłoszonych do płatności rolno - środowiskowej, nie stanowi okoliczności wyłączającej żądania zwrotu płatności, w sytuacji gdy była to okoliczność niezależna od Skarżącej, a Skarżąca nie mogła tego przewidzieć,

- naruszenie prawa materialnego to jest art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 29 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu, że dla zwolnienia z obowiązku zwrotu płatności rolno - środowiskowej w kontekście § 29 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., decydujące znaczenie ma wyłącznie to, czy złożenie oświadczenia o kontynuacji programów rolno - środowiskowych nastąpiło w sformalizowanym trybie opisanym w § 29 rozporządzenia i to przez rolnika wcześniej uprawnionego do płatności, a pozostaje obojętna okoliczność złożenia takich oświadczeń o przejęciu zobowiązań samodzielnie przez następnych posiadaczy (na gruncie niniejszej sprawy przez T.-A. sp.z o.o. i E. sp. z o.o.) i faktyczna kontynuacja programów rolno-środowiskowych na gruntach wcześniej dzierżawionych przez Skarżącą,

- naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art.145 § 1 pkt b i c) p.p.s.a. w. zw. z art. 145 § 1 pkt k.p.a. i art.7 k.p.a. oraz 9 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu nowych faktów i dowodów, które złożyła strona do akt postępowania sądowego, a w szczególności oświadczeń i pism wskazujących na przejęcie i kontynuację w okresie od marca 2010 r. do lutego 2013 r. programów rolno - środowiskowych przez następnych posiadaczy gruntów dzierżawionych wcześniej przez Skarżącą, a więc wskazujących na możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu płatności przez Skarżącą zgodnie z § 29 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r, co uzasadniało wznowienie postępowania przed organami administracyjnymi i winno skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Wobec podniesionych zarzutów wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Nadto, Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów wskazując, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istoty sprawy, a nie spowoduje nadmiernej przewlekłości postępowania, to jest:

1. kopii oświadczenia T. –A. sp. z o.o. ( bez daty) wraz z kopią pełnomocnictwa notarialnego dla A. J. na okoliczność przejęcia programów rolno- środowiskowych od Skarżącej,

2. kopii pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia 16.02.2014 r.,

3. pisma Wielkopolskiego Oddziału ARiMR, Biura Powiatowego w O. .z dnia 16.06.2014 r.,

4. kserokopii treści pisma spółek E. i T. ( bez podpisu) złożonych( jak wynika z treści dowodu zawnioskowanego w pkt.3) do Wielkopolskiego Oddziału ARiMR, Biura Powiatowego w O.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był skuteczny.

Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art.151 p.p.s.a i § 35 pkt 8 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że utrata tytułu prawnego do gruntów zgłoszonych przez Skarżącą do realizacji programu rolno - środowiskowego na skutek przekroczenia przez jej pełnomocnika zakresu umocowania i rozwiązania przez niego wbrew woli Skarżącej umów dzierżawy gruntów zgłoszonych do płatności rolno - środowiskowej, nie stanowi okoliczności wyłączającej żądanie zwrotu płatności rolno – środowiskowej, w sytuacji gdy była to okoliczność niezależna od Skarżącej, a Skarżąca nie mogła tego przewidzieć.

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego Skarżąca realizowała w latach 2008 i 2009 program rolnośrodowiskowy.

Zgodnie z § 2 ust 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.

Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w przypadkach określonych w § 28 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r, a więc również w przypadku gdy rolnik zaprzestał realizacji podjętego zobowiązania. W takim wypadku rolnik jest zobowiązany do zwrotu wcześniej udzielonej pomocy. Przepisy rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. przewidują również sytuacje ( inne niż przewidziane w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006) w których zwrot płatności nie jest wymagany.

Zgodnie z § 35 pkt 8 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. zwrot płatności rolnośrodowiskowej nie jest wymagany w przypadku wystąpienia innej okoliczności, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mającej wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będącej wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego Skarżąca realizowała zobowiązanie rolnośrodowiskowe na nieruchomościach będących przedmiotem dzierżawy. Umowy te zostały rozwiązane za porozumieniem stron w dniu 8 października 2009r., na skutek braku terminowej zapłaty czynszu dzierżawnego, po uprzednim wezwaniu do zapłaty zaległości i wyznaczeniu trzymiesięcznego terminu do jego zapłaty. Porozumienie o rozwiązaniu umów dzierżawy zostało podpisane przez pełnomocnika Skarżącej, A. J.

Skarżąca udzieliła bowiem w dniu 12 maja 2008r., szerokiego pełnomocnictwa A. J., do reprezentowania jej interesów związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Pełnomocnictwo obejmowało zastępowanie i reprezentowanie Skarżącej oraz działanie w jej imieniu i na jej rzecz przed wszystkimi osobami, instytucjami i władzami, w tym przed Urzędem Skarbowym, organami administracji rządowej i samorządowej, w tym Agencją Nieruchomości Rolnych oraz Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, bankami, a także sądami - we wszystkich sprawach związanych z treścią tego pełnomocnictwa oraz składanie wszelkich oświadczeń i wniosków zmierzających do realizacji niniejszego pełnomocnictwa.

Jak wynika z przepisu § 35 pkt 8 przesłanki tam wymienione muszą byc spełnione łącznie. Tak więc zwrot pomocy nie jest wymagany w przypadku wstąpienia innej okoliczności niż wymienione w § 35 ust. 1 – 7, a której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, będącej wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.

Sąd I instancji zasadnie więc przyjął, że o ile Skarżąca nie mogła przewidzieć, w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, "innej okoliczności mającej wpływ na jego realizację" ( rozwiazania umów dzierżawy), to rozwiązanie umowy przez jej pełnomocnika nie było przyczyną niezależną od Skarżącej. Skarżąca bowiem udzielając tak szerokiego pełnomocnictwa godziła się z wszelkimi działalniami pełnomocnika, które sa objęte udzielonym pełnomocnictwem, a niewątpliwie pełnomocnik zawierając porozumienie o rozwiązaniu umów dzierżawy działał w jego granicach. Tym samym Skarżąca nie może powoływać się na tą okoliczność jako okoliczność zwalniająca ją od zwrotu płatności.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie prawa materialnego to jest art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 29 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu, że dla zwolnienia z obowiązku zwrotu płatności rolno - środowiskowej w kontekście § 29 przywołanego rozporządzenia decydujące znaczenie ma wyłącznie to, czy złożenie oświadczeń o kontynuacji programów rolno - środowiskowych nastąpiło w sformalizowanym trybie opisanym w § 29 rozporządzenia i to przez rolnika wcześniej do płatności uprawnionego, a pozostaje obojętna okoliczność złożenia takich oświadczeń o przejęciu zobowiązań samodzielnie przez następnych posiadaczy i faktyczna kontynuacja programów rolno-środowiskowych na gruntach wcześniej dzierżawionych przez Skarżącą,

Jak stanowi § 29 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., mimo wystąpienia okoliczności określonych w § 28 ust. 1 lub 2 w/w rozporządzenia ( przypadki w których następuje zwrot płatności) płatność rolnośrodowiskowa nie podlega zwrotowi w części przyznanej do działek rolnych lub stada zwierząt, których posiadanie zostało przeniesione na rzecz innego podmiotu, jeżeli rolnik, któremu została przyznana ta płatność:

1. złożył, niezwłocznie po przeniesieniu posiadania tych działek rolnych lub stada zwierząt, do kierownika biura powiatowego Agencji, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie podmiotu, na rzecz którego zostało przeniesione posiadanie tych działek lub stada zwierząt, o zobowiązaniu tego podmiotu do:

a. kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez tego rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem na tych działkach rolnych i w tym stadzie,

b. zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 28 ust. 1 lub 2,

nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma Agencji wzywającego do złożenia wyjaśnień, a gdy przeniesienie posiadania nastąpiło do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej - nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji;

2. dołączył do oświadczenia, o którym mowa w pkt 1, dokumenty potwierdzające przeniesienie posiadania działek rolnych lub stada zwierząt.

Brzmienie przepisu § 29 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. nie budzi wątpliwości. Ustawodawca wskazuje bowiem jednoznacznie, iż to rolnik któremu przyznano płatność ( a więc Skarżąca), składa niezwłocznie po przeniesieniu posiadania do kierownika biura powiatowego Agencji oświadczenie podmiotu na rzecz którego przeniesiono posiadanie zawierającym zobowiązanie podmiotu do wypełnienia obowiązków wskazanych w § 29 pkt. 1 a) i b) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., jak również dołącza dokumenty potwierdzające przeniesieniu posiadania działek rolnych lub stada zwierząt.

Należy również zauważyć, odnosząc się do powyższego zarzutu, iż Skarżąca nie podważyła ustaleń co do tego, że złożyła kopię dokumentu oznaczonego jako "Oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych na lata 2007-2013". dopiero a etapie uzupełnienia skargi do Sądu I instancji Nie podważyła również twierdzeń Sądu I instancji co do tego, iż dokument powyższy nie zawierał daty sporządzenia, oraz daty przejęcia gruntów, a Skarżąca nie przedłożyła powyższego dokumentu Kierownikowi BP Agencji, o czym świadczy brak dokumentu w aktach administracyjnych jak i prezentaty na powyższych dokumencie.

Z powyższym zarzutem wiąże się zarzut naruszenia przepisów postępowania mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art.145 § 1 pkt b i c) p.p.s.a. w. zw. z art. 145 § 1 pkt k.p.a. i art.7 k.p.a. oraz 9 k.p.a., polegający na nieuwzględnieniu nowych faktów i dowodów, które złożyła Skarżąca do akt postępowania sądowego, a w szczególności oświadczeń i pism wskazujących na przejęcie i kontynuację od marca 2010 r. do lutego 2013 r. programów rolno - środowiskowych przez następnych posiadaczy gruntów dzierżawionych wcześniej przez Skarżącą, a więc wskazujących na możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu płatności przez Skarżącą zgodnie z § 29 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r, co uzasadniało wznowienie postępowania przed organami administracyjnymi i winno skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy zauważyć, iż przedstawienie przez Skarżącą dopiero w toku postępowania sądowo-administracyjnego nowych faktów i dowodów, może ewentualnie uzasadniać wzruszenie zaskarżonej decyzji w administracyjnym trybie nadzwyczajnym, tj. w drodze wznowienia postępowania, a nie w trybie kontroli sądowo-administracyjnej. Stosownie bowiem do art. 1 § 2 ustawy z 25.7.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2014 poz. 1647 z późn. zm.) wspomniana kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wobec tego podstawę orzekania stanowi dla sądu administracyjnego stan faktyczny ustalony przez organ i dlatego bez znaczenia dla jego oceny pozostają fakty i dowody powołane już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Z tego też względu przedstawione fakty i dowody mogą stać się ewentualnie podstawą do wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania przez organ ARiMR.

Nie uzasadniony okazał się również wniosek o przeprowadzenie uzupełniających dowodów wskazanych w skardze kasacyjnej.

Podkreślić bowiem należy, iż zasada związania granicami skargi kasacyjnej determinuje zakres kontroli instancyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega więc na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie wskazanym w zarzutach przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach powołanych podstaw kasacyjnych. Z tego też względu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co do zasady, wyłączone jest stosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. Należy mieć na względzie, że "odpowiednie" stosowanie przepisów może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt III ZP 25/01). Dodać należy, iż przedstawione dowody mogą być zaoferowane przez Skarżącą organowi ARiMR w ewentualnie wszczętym postępowaniu w trybie nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sad Administracyjny zgodnie z art. 184 p.p.s.a. skargę oddalił.