Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 3434/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 869
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Ewa Gmurczyk, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 2814/19 w sprawie ze skargi "B." na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 października 2019 r. nr 1401-IOR.4001.5.2019.6/JB w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania identyfikatora podatkowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 27 sierpnia 2020 r., III SA/Wa 2814/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "B." na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 10 października 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania identyfikatora podatkowego.

B. B. w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2019 r., poz. 63 ze zm., dalej: "ustawa o NIP") poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż współwłaściciele budynku nie mogą być podmiotem podlegającym obowiązkowi ewidencyjnemu.

Skarżąca wniosła o:

a) na podstawie art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zwrócenie się z wnioskiem do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, o rozpatrzenie pytania prejudycjalnego, czy zaniechanie uregulowania w ustawodawstwie państwa członkowskiego statusu podatnika grupy osób powiązanych pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym nie stoi w sprzeczności z art. 11 Dyrektywy nr 2006/112/WE RADY z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, wskutek czego podlegają ograniczeniu w prowadzeniu działalności w stosunku do innych podobnych podmiotów,

b) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i poprzedzających go decyzji,

c) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Przede wszystkim niezasadny jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy o NIP. Zgodnie z jego brzmieniem osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu (ust. 1). Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków (ust. 2). Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych (ust. 3). Czytając ten przepis literalnie należy przyjąć, że każdy podmiot, który należy do jednej z ww. kategorii, jest obowiązany do złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela argumentacji skargi kasacyjnej, że powyższy przepis wyczerpująco odnosi się wyłącznie do podmiotów, które podlegają obowiązkowemu zgłoszeniu. Przepis nie wymienia natomiast podmiotów, które mogą zostać wpisane, a obowiązkowi nie podlegają. Takiemu rozumieniu przeczy przede wszystkim treść art. 3a ustawy o NIP, zgodnie z którym w przypadku gdy z odrębnych przepisów wynika obowiązek podawania NIP, obowiązek ten dotyczy wyłącznie podmiotów, które są obowiązane posiadać NIP na podstawie przepisów niniejszej ustawy. Innymi słowy numerem identyfikacji podatkowej nie mogą posługiwać się inne podmioty, niż te o których mowa w art. 2 ustawy o NIP.

Zasadnie w związku z tym przyjął sąd pierwszej instancji, jak też organy podatkowe, że dla rozstrzygnięcia sprawy należało ustalić, czy składający zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2 podmiot mieści się w katalogu podmiotów wymienionych w art. 2, tj. ma tak ukształtowaną strukturę organizacyjnoprawną, że pozwala ona na przypisanie mu statusu podatnika, płatnika podatku lub płatnika składek ubezpieczeniowych, niezależnie od posiadania czy też braku posiadania osobowości prawnej.

Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący uzasadnił dlaczego zgłoszony podmiot nie mieścił się w żadnym katalogu podmiotów wymienionych w art. 2 ustawy o NIP, a co się z tym wiąże nie było podstaw do nadania mu identyfikatora podatkowego NIP. Co istotne takiej konkluzji nie kwestionuje sama strona skarżąca, skoro we wniosku o zadanie pytania prejudycjalnego wskazała na zaniechanie uregulowania w ustawodawstwie państwa członkowskiego statusu podatnika grupy osób powiązanych pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było także podstaw do zwrócenia się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskowanym pytaniem prejudycjalnym, po pierwsze dlatego, że strona skarżącego takiego uprawnienia nie posiada, a po wtóre, co zasadnie podniósł sąd pierwszej instancji stanowisko organów podatkowych nie stoi w sprzeczności z przepisami prawa wspólnotowego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 szóstej dyrektywy (77/388/EWG) w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, "podatnikiem" jest każda osoba wykonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania działalność gospodarczą. Natomiast działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących usługi włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów. Za działalność gospodarczą uznaje się również wykorzystywanie, w sposób ciągły, własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 1, obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 112, która ma zastosowanie w niniejszej sprawie, "podatnikiem" jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. "Działalność gospodarcza" obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Jak słusznie podniósł sąd pierwszej instancji współwłaściciele nieruchomości nie podlegają ograniczeniu w prowadzeniu działalności gospodarczej, w każdej bowiem chwili mogą zawrzeć umowę spółki cywilnej i tę formę prawną wykorzystać do prowadzenia działalności w oczekiwanym przez siebie zakresie.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia del. WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska