Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3273/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 12 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1355
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA (del.) Paweł Mierzejewski Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 148/20 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w P. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 10 grudnia 2019 r., nr 118/2019/KM w przedmiocie ochrony środowiska I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 15 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Gl 148/20 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. w P. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie, Spółka) na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z 10 grudnia 2019 r., nr 118/2019/KM w przedmiocie ochrony środowiska, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że wobec zatrzymania, w dniu 3 września 2019 r. przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w Katowicach, pojazdu przewożącego odpady bez dokumentów dotyczących ładunku, powiadomiony został dyżurny w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony. Inspektorzy dokonali oględzin pojazdu, stwierdzając przewożenie pojazdem typu laweta 12 pojemników typu "mauzer" osadników ścieków. Po ustaleniu, iż odpady przekazane zostały Spółce oraz zwożenia ich do S. przy ulicy [...], gdzie znajduje się tzw. "baza przeładunkowa", Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął kontrolę w Spółce, w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej w S. Z kontroli tej, przeprowadzonej w dniach 3 i 27 września oraz 14 i 30 października 2019 r. spisany został protokół, w którym stwierdzono nieprawidłowości.

Do powyższego protokołu kontroli pismem z 6 listopada 2019 r. Spółka złożyła zastrzeżenia, podkreślając, że doszło do zatrzymaniu transportu, co spowodowało znaczące zakłócenia "logistyki Spółki dotyczącej transportu osadu pomiędzy wytwórcą a zakładem docelowym Spółki - miejscem przetwarzania osadu ściekowego, zlokalizowanego w G., gdzie przetwarzanie osadu dokonywane jest w oparciu o zezwolenie Starosty G. z 26 lutego 2014 r.". Podkreśliła, że w protokole jest wiele nieścisłości i nieprawdziwych informacji.

W 10 grudnia 2019 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach wydał zarządzenie pokontrolne nr 118/2019/KM skierowane do K.D. – Prezesa Zarządu Spółki. W podstawie prawnej przywołał art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1355 ze zm.) oraz odwołał się do ustaleń udokumentowanych protokołem nr WIOS-KATOW 367/2019 z kontroli w zakładzie zlokalizowanym w S. przy ulicy [...]. Zarządził:

1. zaprzestać zbierania odpadów w postaci ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych (19 08 05), termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia pokontrolnego;

2. dotrzymywać warunków określonych w decyzji Prezydenta Miasta S. z 1 sierpnia 2016 r. znak: RS.6233.20.2016 - zezwolenie na zbieranie odpadów z późniejszymi zmianami, termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia pokontrolnego.

Jednocześnie organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 23 grudnia 2019 r.

Na opisane powyżej zarządzenie pokontrolne pismem z 13 stycznia 2020 r. wniesiona została przez Spółkę skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze, reprezentowana przez pełnomocnika, Spółka zarzuciła zaskarżonemu zarządzeniu:

1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu przez organ: - że na terenie zakładu zlokalizowanego w S. Spółka rozpoczęła i prowadziła działalność w zakresie zbierania odpadów w postaci ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych (19 08 05);

- że Spółka magazynuje na terenie zakładu odpady o kodach 19 08 01 - skratki i 19 08 02 - zawartość piaskowników, niezgodnie z wydanym przez Prezydenta zezwoleniem na zbieranie odpadów;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i w konsekwencji wydanie wobec Spółki przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego.

Uwzględniając powyższe Spółka wniosła o uchylenia zarządzenia pokontrolnego oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia.

Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że badanie zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Według Sądu I instancji, nakazy sformułowane w zaskarżonym zarządzeniu stanowią w istocie przypomnienie praw i obowiązków w sposób oczywisty już przedtem istniejących (np. obowiązek dotrzymywania warunków określonych w posiadanej decyzji czy obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa - ustawy o odpadach). Zaskarżone zarządzenie nie wprowadza wobec Spółki żadnych nowych powinności, a jedynie wskazuje obowiązek przestrzegania tych, których naruszanie stwierdzono w trakcie kontroli. W ocenie Sądu I instancji, sformułowane w zarządzeniu nakazy ściśle i precyzyjnie odzwierciedlają ustalenia protokołu kontroli, odnosząc się jedynie do stwierdzonych w protokole naruszeń.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd I instancji stwierdził, że nie są one zasadne. Zgodnie z ustawą z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska do zadań Inspekcji Ochrony środowiska należy m.in. kontrola podmiotów korzystających ze środowiska, a do takich podmiotów należy niewątpliwie skarżąca Spółka, prowadząca na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S., działalność polegającą na zbieraniu odpadów o wskazanych kodach. Przeprowadzona w zakładzie przez inspektorów kontrola potwierdziła nieprawidłowości, co skutkować musiało zgodnie z art. 12 cytowanej ustawy wydaniem przewidzianego w przepisie zarządzenia pokontrolnego. Dokonując kontroli kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego Sąd dokonał m.in. oceny, czy treść wydanego w sprawie zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli oraz czy wydane one zostało w oparciu o obowiązujące przepisy. Sąd I instancji nie stwierdził w tym zakresie naruszenia.

Zdaniem Sądu I instancji, ustalenia poczynione w czasie oględzin przeprowadzonych w dniach 3 i 27 września oraz 14 i 30 października 2019 r. potwierdziły zlokalizowanie na terenie zakładu w pojemnikach typu "mauzer"- w ilości 20 sztuk - odpadów w postaci zawartości ustabilizowanych komunalnych osadników ściekowych (19 08 05), nieoznakowanych i usytuowanych na betonowych płytach. Potwierdzono także złożenie na terenie zakładu w dwóch boksach - odpadów w postaci zawartości piaskowników (19 08 02) oraz skratek (19 08 01). Ustalenia te potwierdził przedstawiciel skarżącej, przyznając, iż na przedmiotowym terenie zbiera się m.in. odpady wymienione powyżej celem następnie transportowania ich do innego zakładu skarżącej do przetworzenia.

W niniejszym przypadku potwierdzono, że na terenie zakładu bez wymaganego zezwolenia gromadzone są odpady o symbolu 19 08 05 - ustabilizowane komunalne osady ściekowe, pochodzące z sąsiednich oczyszczalni ścieków. W trakcie kontroli potwierdził ten fakt przedstawiciel zakładu, podpisując bez zastrzeżeń sporządzonych protokół. Kwestionowanie tego faktu w przedmiotowej skardze nie jest przekonujące.

W ocenie Sądu I instancji, w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w treści protokołu kontroli, brak jest uchybień procesowych, które miałyby wpływ na wiarygodność poczynionych przez organ ustaleń i prawidłowość wywiedzionych z nich wniosków i zastosowanych przepisów. Treść zarządzenia pokontrolnego odpowiada treści protokołu kontroli, a sformułowane w zarządzeniu zalecenia odpowiadają obowiązującemu prawu. W efekcie Sąd nie dopatrzył się ani wskazanych w skardze, ani też rozważanych z urzędu uchybień, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Wbrew twierdzeniom skargi zarządzenie, według Sądu I instancji, nie narusza ani art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, ani nie jest oparte na błędnych ustaleniach faktycznych.

W skardze kasacyjnej Spółka, reprezentowana przez r.pr., zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, a treść zarządzenia pokontrolnego organu z 10 grudnia 2019 r., nr 118/2019/KM jest prawidłowa, bowiem została oparta na treści protokołu przeprowadzonej kontroli, a w konsekwencji błędne przyjęcie za organem, że:

a. Spółka na terenie zakładu zlokalizowanego w S. przy ul. [...] rozpoczęła i prowadziła działalność w zakresie zbierania odpadów w postaci ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych (19 08 05),

b. Spółka magazynuje na terenie zakładu odpady o kodach 19 08 01 - skratki i 19 08 02 - zawartość piaskowników niezgodnie z wydanym przez Prezydenta Miasta S. dnia 1 sierpnia 2019 r. zezwoleniem na zbieranie odpadów, znak RS.6233.20.2016,

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, tj. naruszenie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o inspekcji ochrony środowiska (Dz.U. z 2019 r. poz. 1355) przez jego bezpodstawne zastosowanie i uznanie, iż istniały podstawy do wydania przez organ wobec Spółki zarządzenia pokontrolnego.

Mając powyższe na uwadze, wniesiono o:

1. na podstawie 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach,

2. na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

3. na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w ocenie Spółki, zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie wadliwie ustalonego przez organ stanu faktycznego w toku kontroli przeprowadzonych w dniach 3 i 27 września oraz 14 i 30 października 2019 r.

Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że nie zbiera i nigdy nie zbierała na terenie zakładu ustabilizowanych osadów ściekowych o kodzie 19 08 05. Zdarzenie, na podstawie którego organ błędnie przyjął, że Spółka magazynuje osady ściekowe w zakładzie polegało na jednorazowym, awaryjnym zestawieniu szczelnie zamkniętych pojemników z osadem na teren zakładu (na betonową nawierzchnię), w związku z zatrzymaniem w celu przeprowadzenia kontroli pojazdu transportującego osad. Dnia 3 września 2019 roku Policja zatrzymała na drodze pojazd przedsiębiorstwa [...] transportujący osad ściekowy. Kilkugodzinne oczekiwanie powyższego pojazdu na przyjazd pracowników organu i przeprowadzenie inspekcji przewożonego osadu doprowadziło do znaczącego zakłócenia logistyki Spółki związanej z transportem ustabilizowanego osadu ściekowego pomiędzy jego wytwórcą a zakładem Spółki zlokalizowanym w G., zajmującym się przetwarzaniem osadu zgodnie z zezwoleniem Starosty G. z 26 lutego 2014 r., znak OS.6233.26.2013. Przedłużające się działania Policji i Organu uniemożliwiły przeładowanie osadu na oczekujący na terenie zakładu pojazd. Założona logistyka transportu ustabilizowanego osadu ściekowego przewidywała, że przeładowanie nastąpi bez zestawiania pojemników z osadem na ziemię. Po przeładunku osad miał zostać przewieziony jeszcze tego samego dnia, tj. 3.09, do zakładu w G. W konsekwencji powyższych zakłóceń wywołanych zatrzymaniem pojazdu przez Policję i organu po stronie Spółki powstała konieczność zestawienia szczelnie zamkniętych pojemników transportowych typu "mauzer", w których znajdował się osad ściekowy, na teren zakładu (na betonową nawierzchnię), by następnie umożliwić kolejnego dnia ich transport w miejsce docelowe.

Incydentalnie zestawione pojemniki zawierające osady ściekowe nie zetknęły się z żadnym elementem instalacji zbierania w Zakładzie, a z pojemników nie została usunięta folia stretch izolująca ustabilizowane osady od czynników zewnętrznych. Osady były przygotowane do transportu, nie zaś magazynowania (o czym świadczy chociażby rodzaj pojemników, w których osady się znajdowały). WSA w Gliwicach całkowicie jednak pominął przedstawiane przez Spółkę stanowisko, w tym nie powziął żadnych wątpliwości co do ustalonego przez organ stanu faktycznego, mimo że zarówno z treści skargi, jak i pism Spółki znajdujących się w aktach sprawy jednoznacznie wynikało, iż protokół pokontrolny sporządzony przez organ i ujęte w nim ustalenia są niespójne, wewnętrznie sprzeczne, przez co nie mogą stanowić podstawy dalszych rozstrzygnięć.

Według skarżącej kasacyjnie, awaryjnego zestawienia pojemników nie można uznać za magazynowanie - osady nie były gromadzone na terenie zakładu, a wyłącznie zostały na nim jednorazowo, krótkotrwale zestawione, co było skutkiem działań kontrolującego organu. Ponadto, poza incydentalnym zestawieniem pojemników z osadem ściekowym dnia 3 września 2019 r., które było bezpośrednią konsekwencją działań organu, nie stwierdził jakichkolwiek innych sytuacji, w których doszłoby do "magazynowana" bądź "zbierania" osadów ściekowych na terenie zakładu.

Uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego wskazano, że w wyniku błędnych ustaleń kontroli, organ naruszył przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o inspekcji ochrony środowiska i wystosował do Spółki zarządzenie pokontrolne w sytuacji, gdy nie zaistniały ku temu żadne przesłanki. Powyższe stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego w wyniku ich bezpodstawnego zastosowania. Zdaniem Kolegium, nie można się zgodzić z przyjętą przez WSA w Gliwicach oceną, iż zarządzenie pokontrolne zawiera jedynie nakazy, które stanowią w istocie przypomnienie praw i obowiązków w sposób oczywisty już przedtem istniejących, a nie wprowadza wobec Spółki żadnych nowych powinności, lecz jedynie wskazuje obowiązek przestrzegania tych, których naruszenie stwierdzono w trakcie kontroli. Skoro w zarządzeniu pokontrolnym znalazły się zobowiązania do określonego działania wraz ze wskazaniem terminu na realizację powyższych zobowiązań, trudno uznać, iż zarządzenia pokontrolne stanowią jedynie "przypomnienie praw i obowiązków".

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach reprezentowany przez r.pr. wniósł o: 1) oddalenie skargi kasacyjnej; 2) zasądzenie od skarżącego na rzecz przeciwnika skargi kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odniósł się do zarzutów skargi kasacyjnej oraz uzasadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.

W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności co do zasady rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego, chyba, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).

Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt I. petitum skargi kasacyjnej.

Nietrafne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutów wskazać należy, że w zakresie dokonywanej przez wojewódzki sąd administracyjny kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego, sąd ten nie jest uprawniony do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. W takiej sytuacji, przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z tego względu do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów z ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) odnośnie ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9.05.2023 r., III OSK 2163/21, LEX nr 3557437 oraz powołane tam orzecznictwo). Zarządzenie pokontrolne, w przeciwieństwie do decyzji wymierzającej karę za naruszenie wymagań ochrony środowiska, ma formę sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzaniem podjął. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona może więc skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte postępowanie administracyjne przewidziane przepisami stosownej ustawy z zakresu materialnego prawa ochrony środowiska (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2479/17).

W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że zarządzenie pokontrolne jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W przypadku zaskarżenia ww. aktu, ewentualne uwzględnienie skargi opiera się na art. 146, a nie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (wyrok NSA z 31.03.2022 r., III OSK 935/21, LEX nr 3328862).

W art. 146 § 1 zd. 2 p.p.s.a. wprost wskazano, że art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Przez odpowiednie stosowanie przepisu należy rozumieć, w zależności od okoliczności faktycznych, możliwość zastosowania przepisu wprost, bez najmniejszych modyfikacji, z niezbędnymi zmianami lub niemożliwość jego zastosowania (por. T. Woś, w: Woś, Komentarz p.p.s.a., 2016, s. 960; wyr. NSA z 14 października 2014 r., II GSK 837/13, Legalis; wyr. NSA z 15 lipca 2014 r., II GSK 1535/14, Legalis; wyr. NSA z 7 marca 2014 r., II GSK 2090/12, Legalis). Art. 146 § 2 znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, (komentarz do art. 146 p.p.s.a.) Warszawa 2023).

Biorąc pod uwagę komplementarny charakter zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania przedstawionych w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu, podlegały one łącznemu rozpoznaniu. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że zarządzenie pokontrolne jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W przypadku zaskarżenia ww. aktu, ewentualne uwzględnienie skargi opiera się na art. 146 p.p.s.a., a nie na art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tego powodu zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny ustalonego w rozpoznawanej sprawie stanu faktycznego.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt II. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 12 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1355 ze zm., dalej: u.i.o.ś.). Skarżąca kasacyjnie zarzuca bezpodstawne zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Jako podstawę kasacyjną należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, gdyż sąd nie powinien domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem skarżonego wyroku (por. wyr. NSA z 4 grudnia 2012 r., II OSK 2193/12, Legalis). Niewłaściwe zastosowanie prawa wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość w tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. W przypadku zarzutu niewłaściwego zastosowania wskazanego przepisu prawa materialnego uzasadnieniem jest wyjaśnienie, dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis powinien być w sprawie zastosowany. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiono takiej argumentacji.

Nie można zarzucić Sądowi I instancji, że nie dostrzegł niewłaściwego zastosowania przez organ art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że kontrola została przeprowadzona przez organ do tego uprawniony, treść zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego koresponduje z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w protokole kontroli, a prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne stały się następnie podstawą do sformułowania zaskarżonego zarządzenia w oparciu o poprawnie zastosowane powszechnie obowiązujące przepisy prawa.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej kasacyjnie przedstawionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zgodzić należy się z Sądem I instancji, że przeprowadzona w zakładzie przez inspektorów kontrola potwierdziła nieprawidłowości, co skutkować musiało zgodnie z art. 12 cytowanej ustawy wydaniem przewidzianego w przepisie zarządzenia pokontrolnego. Dokonując kontroli kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego, Sąd m.in. ocenia, czy treść wydanego w sprawie zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli oraz czy wydane one zostało w oparciu o obowiązujące przepisy. Sąd I instancji prawidłowo nie stwierdził w tym zakresie naruszenia.

Ustalenia poczynione w czasie oględzin przeprowadzonych w dniach 3 i 27 września oraz 14 i 30 października 2019 r. potwierdziły zlokalizowanie na terenie zakładu w pojemnikach typu "mauzer"- w ilości 20 sztuk - odpadów w postaci zawartości ustabilizowanych komunalnych osadników ściekowych (19 08 05), nieoznakowanych i usytuowanych na betonowych płytach. Potwierdzono także złożenie na terenie zakładu w dwóch boksach - odpadów w postaci zawartości piaskowników (19 08 02) oraz skratek (19 08 01). Ustalenia te potwierdził przedstawiciel skarżącej, przyznając, iż na przedmiotowym terenie zbiera się m.in. odpady wymienione powyżej celem następnie transportowania ich do innego zakładu skarżącej do przetworzenia.

W słusznej ocenie Sądu I instancji, nie może więc budzić wątpliwości fakt, że na terenie przedmiotowego zakładu dochodzi do zbierania odpadów.

Zarządzenie pokontrolne nr 118/2019/KM z 10 grudnia 2019 r. zostało wydane na podstawie ustaleń zawartych w protokole kontroli nr WIOS-KATOW 367/2019. Istotne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia miało stwierdzenie, czy wyniki przeprowadzonej kontroli udokumentowanej ww. protokołem dawały podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w treści protokołu kontroli, brak jest uchybień procesowych, które miałyby wpływ na wiarygodność poczynionych przez organ ustaleń i prawidłowość wywiedzionych z nich wniosków i zastosowanych przepisów. Treść zarządzenia pokontrolnego odpowiada zawartości protokołu kontroli, a nakazy nałożone w tym zarządzeniu znajdują podstawę w obowiązujących przepisach prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.