Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 950/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 7
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 129 ust. 1, art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 233
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 3 § 1, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Asesor Sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2023 roku sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia 30 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania dotyczącego odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 30 września 2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. – dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania K. S. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 21 kwietnia 2022 r. nr [...]

Przedstawiając przebieg postępowania organ wyjaśnił, że na podstawie zawiadomienia z 8 stycznia 1962 r. [...] Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady N. miasta [...] wszczął postępowanie wywłaszczeniowe do części nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] należącej między innymi do Z. S. (nieruchomość o powierzchni 0,3810 ha, zapisana w KW nr [...]).

Na podstawie orzeczenia z 10 kwietnia 1962 r. Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady N. miasta [...] znak [...], dokonano wywłaszczenia bez odszkodowania, w trybie art. 11 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 - zwanej dalej "ustawą z 1958 r.").

Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone m.in. przez Z. S. do Komisji Odwoławczej ds. Wywłaszczenia przy Urzędzie Spraw Wewnętrznych, która to decyzją z 30 września 1962 r. nie uwzględniła odwołania.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z 8 października 1998 r., sygn. akt [...] spadek po zmarłej Z. S. nabył w całości [...] - K. S..

Na wniosek K. S. wszczęte zostało postępowanie o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], zapisaną dawniej w księdze wieczystej Kw nr [...], stanowiącą dawniej parcelę nr [...] o powierzchni 3.810 m2.

Prezydent Miasta [...] jako prezydent miasta na prawach powiatu, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z 21 kwietnia 2022 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ulicy [...], zapisaną dawniej w księdze wieczystej Kw nr [...], stanowiącą parcelę nr [...] o powierzchni 0,3810 ha w związku z wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z 10 kwietnia 1962 r. przez Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady N. miasta [...] znak [...], w trybie art. 1, 22 i 14 ustawy z 1958 r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że w sprawie nie może być mowy o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, bowiem zarówno w ówczesnym, jak i w aktualnym stanie prawnym brak jest podstaw do wypłaty odszkodowania na rzecz wnioskodawcy.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. zarzucił uchybienia formalne i nieprawidłową interpretację zgromadzonego materiału dowodowego.

Wojewoda w powołanej na wstępie decyzji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, bowiem obowiązująca na dzień wywłaszczenia ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie przewidywała ustalenia odszkodowania za przejęte na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości.

W obecnym stanie prawnym do dochodzenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm. – dalej: "u.g.n.").

Organ wyjaśnił, że co do zasady art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie do tzw. "starych" wywłaszczeń, które miały miejsce przed wejściem w życie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednak za każdym razem należy wziąć pod uwagę specyfikę konkretnej sprawy i to, że podstawy do ustalenia takiego odszkodowania nie stanowi wyłącznie sam art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.

Do wywłaszczenia nieruchomości w przedmiotowej sprawie doszło w trybie ustawy z 1958 r. Na podstawie art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r. jeżeli wywłaszczenie gruntu w mieście lub osiedlu następuje na cele budowy lub poszerzenia ulicy lub placu albo na wyrównanie granic zieleni publicznej, wywłaszczenie części działki budowlanej nieprzekraczającej 25% jej obszaru odbywa się bez odszkodowania. Zgodnie z uzasadnieniem orzeczenia nieruchomość wywłaszczona została pod budowę ulicy [...] w P., stąd wywłaszczenie nastąpiło bez odszkodowania.

Słusznie wskazał organ I instancji, że powierzchnia wywłaszczonej parceli wynosiła 3.810 m2, a więc zaledwie 6% powierzchni całej nieruchomości, tak więc zgodnie z art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r. wywłaszczenie nastąpiło bez odszkodowania.

W ocenie Wojewody nie można było przyjąć, iż w każdym przypadku odjęcia własności, należne jest odszkodowanie. Przede wszystkim dlatego, że nie było podstawy prawnej do jego wypłaty, a pozbawienie prawa do odszkodowania odbyło się zgodnie z obowiązującym poprzednio porządkiem prawnym. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 233 u.g.n. do spraw wszczętych, lecz niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. (tj. przed 1 stycznia 1998 r.) postępowanie prowadzi się na podstawie jej przepisów. W odniesieniu do przedmiotowego postępowania, nie ma wątpliwości, iż sprawa dotycząca bezpłatnego odstąpienia nieruchomości zakończona została ostatecznie przed wejściem w życie u.g.n. Ówcześnie obowiązujące przepisy nie przewidywały bowiem kontynuacji w postaci ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Z uwagi na powyżej przytoczoną argumentację nie jest możliwe ustalenie odszkodowania w przedmiotowej sprawie, przez co postępowanie w tym zakresie zostało przez organ I instancji umorzone jako bezprzedmiotowe.

W skardze z 15 listopada 2022 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 128 ust 1 w zw. z art. 129 ust. 1 i 5 pkt 3, art. 233 u.g.n., art. 1 Pierwszego Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 20 marca 1952 r., ratyfikowanego przez P. 10 października 1994 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 26, poz. 175) oraz art. 105 w zw. z art 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez uznanie, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania i ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację zarzutów.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jej uchylenia. Analiza akt sprawy i wydanych decyzji nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

Kluczową kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zasadność stanowiska organów, co do podstaw zastosowania art. 105 § 1 K.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.

Na wstępie rozważań Sąd zauważa, że w orzecznictwie istnieją odmienne linie orzecznicze, z których jedna opowiada się za brakiem możliwości ustalania i przyznawania odszkodowania za nieruchomości przejęte na rzecz Państwa. Z tego względu organy administracyjne zobowiązane są do umorzenia postępowania, gdyż brak jest przepisu materialnoprawnego dającego podstawę do ustalenia i przyznania odszkodowania (tak np.: wyroki NSA: z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1516/21; z 24 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 820/21; z 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2724/19; z 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 624/11 i wyrok WSA w Warszawie z 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2753/13 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku są dostępne na stronie internetowej: CBOSA). Natomiast zgodnie z drugą linią orzeczniczą, istnieje możliwość ustalenia odszkodowania w zależności od celu, na który dokonano przejęcia na rzecz Skarbu Państwa 33% powierzchni działki dzielonej (tak wyroki NSA: z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2031/19; z 17 września 2015 r., sygn. akt I OSK 90/14; z 19 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 713/13; z 25 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2263/15).

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pierwsze z ww. stanowisk, zaznaczając, że w ostatnim czasie stanowisko to jest dominujące.

W ocenie Sądu zaskarżone decyzje są zgodne z prawem. Sąd podziela stanowisko organów, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, bowiem obowiązująca na dzień wywłaszczenia ustawa z 1958 r. nie przewidywała ustalenia odszkodowania za przejęte na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości.

Jak wynika z art. 129 ust. 1 u.g.n. co do zasady odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może również wydać odrębną decyzję o odszkodowaniu między innymi w sytuacji, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. W takiej sytuacji muszą zostać spełnione dwa warunki, aby aktualnie możliwe było ustalenie odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone w przeszłości, mianowicie musi nastąpić pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania (1), a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie (2). Wskazać należy, że o ile w przedmiotowej sprawie pierwsza ze wskazanych przesłanek została spełniona, to jednak - biorąc pod uwagę specyfikę przedmiotowej sprawy - nie może być mowy o spełnieniu drugiej z nich.3

Zaznaczenia wymaga, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. został wprowadzony do u.g.n. ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), która weszła w życie z dniem 22 września 2004 r. W uzasadnieniu jej projektu podkreślono "że nowa regulacja dotyczy sytuacji, gdy wywłaszczenie już nastąpiło, ale bez ustalenia odszkodowania lub gdy nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego bez decyzji o wywłaszczeniu, np. z mocy prawa. W takich sytuacjach będzie wydawana odrębna decyzja tylko w sprawie odszkodowania (wywłaszczenie bowiem już nastąpiło), na co obecnie obowiązujące przepisy nie zezwalają. Propozycja ta pozwoli na rozwiązywanie konkretnych występujących problemów i umożliwi w ww. przypadkach realizację konstytucyjnej zasady słusznego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości" (zmiana 76 do art. 129) - Sejm RP IV kadencji, Nr druku: 1421.

W judykaturze wyrażono słuszny pogląd, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie zawęża podstaw prawnych, na jakich może dojść do pozbawienia praw do nieruchomości, co pozwala brać pod uwagę szeroki zakres przypadków, ale nie jest on jednocześnie normą upoważniającą bezpośrednio do wydania aktu o odszkodowaniu (por. wyrok NSA z 24 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 4107/18, wyrok NSA z 8 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 632/21).

Należy także zwrócić uwagę, że przepis art. 129 ust. 5 u.g.n. ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny. Nie jest samoistną podstawą do ustalenia odszkodowania, ale materialnoprawny obowiązek ustalenia odszkodowania musi wynikać z odrębnych i obowiązujących podstaw prawnych, zwłaszcza w przypadkach ujętych w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepis ten stanowi podstawę do przyznania odszkodowania za już dokonane pozbawienie prawa do nieruchomości i tym samym może być on stosowany do spraw zaszłych, w których doszło do pozbawienia prawa do nieruchomości bez ustalonego odszkodowania. Przepis ten "uaktualnia" regulacje prawne, które przewidywały przyznanie odszkodowania za odjętą nieruchomość, a do wydania aktu o odszkodowaniu nie doszło. Obowiązek ustalenia odszkodowania musi wynikać z odrębnych podstaw prawnych, zatem ustalenie odszkodowania może nastąpić, jeżeli przepisy prawa przewidują i przewidywały przyznanie odszkodowania za określony sposób lub formę pozbawienia praw do nieruchomości. W każdym przypadku należy zatem ocenić, czy pozbawienie prawa przed wejściem w życie u.g.n. nastąpiło w takiej formie prawnej lub przy zastosowaniu takiej instytucji prawnej, która znajduje odzwierciedlenie w obecnie obowiązującej formie przejmowania praw do nieruchomości na cel publiczny (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2011/20).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga, że dla zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. do stanu, jaki zaistniał w przeszłości, konieczne jest by nastąpiło pozbawienie prawa do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania mimo, że obowiązujące w tej dacie przepisy przewidywały ustalenie odszkodowania. Ponadto taki obowiązek musi również wynikać z przepisów, które obecnie obowiązują. W każdym zatem przypadku należy m.in. ocenić, czy pozbawienie praw przed wejściem w życie u.g.n. nastąpiło w takiej formie prawnej lub przy zastosowaniu takiej instytucji prawnej, która znajduje odzwierciedlenie w obecnie obowiązującej formie przejmowania praw do nieruchomości pod cel publiczny. W sytuacji zatem, gdy utrata własności nieruchomości następowała w oparciu o przepis, który przewidywał przejęcie jej na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania, nie można do skutków takiego przejęcia stosować art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. (por. wyrok NSA z 19 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2472/17, wyrok NSA z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 624/11).

Ponadto należy zaakcentować, że pozbawienie prawa do nieruchomości (wywłaszczenie) bez odszkodowania, to jednak tylko jedna z przesłanek określonych w art.129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Z przepisu tego wynika jeszcze jeden warunek, a mianowicie aby obowiązujące obecnie przepisy przewidywały ustalenie odszkodowania. W tej części przepis ma wyraźnie charakter blankietowy, nakazując wskazanie normatywnej podstawy do ustalenia odszkodowania w obowiązującym stanie prawnym (por. wyrok NSA z 24 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 845/21).

Wychodząc z powyższych założeń Sąd stwierdza, że do wywłaszczenia nieruchomości w przedmiotowej sprawie doszło w trybie ustawy z 1958 r. W świetle art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r., jeżeli wywłaszczenie gruntu w mieście lub osiedlu następuje na cele budowy lub poszerzenia ulicy lub placu albo na wyrównanie granic zieleni publicznej, wywłaszczenie części działki budowlanej nieprzekraczającej 25% jej obszaru odbywa się bez odszkodowania. Zgodnie z uzasadnieniem orzeczenia nieruchomość wywłaszczona została pod budowę ulicy [...] w P., stąd wywłaszczenie nastąpiło bez odszkodowania.

Prawidłowo wskazały organy, że powierzchnia wywłaszczonej parceli wynosiła 3.810 m2, a więc zaledwie 6% powierzchni całej nieruchomości, tak więc zgodnie z art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r. wywłaszczenie nastąpiło bez odszkodowania.

W konsekwencji, na gruncie rozpatrywanej sprawy, nie było podstawy prawnej do wypłaty odszkodowania, a pozbawienie prawa do odszkodowania odbyło się zgodnie z obowiązującym poprzednio porządkiem prawnym. W kontekście niniejszej sprawy na względzie należy mieć również art. 233 u.g.n. zgodnie z którym do spraw wszczętych, lecz niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. (tj. przed 1 stycznia 1998 r.) postępowanie prowadzi się na podstawie jej przepisów. W odniesieniu do przedmiotowego postępowania, nie ma wątpliwości, iż sprawa dotycząca bezpłatnego odstąpienia nieruchomości zakończona została ostatecznie przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ówcześnie obowiązujące przepisy nie przewidywały bowiem kontynuacji w postaci ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Mając zatem na względzie, że w sytuacji, gdy utrata własności nieruchomości następowała w oparciu o przepis, który przewidywał przejęcie jej na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania, nie można do skutków takiego przejęcia stosować art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 624/11). Tym samym za chybiony należy uznać zarzut naruszenia ww. przepisu.

Niezasadne okazały się również te zarzuty, które do odnosiły się do art. 1 Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Powołany przepis, abstrahując już od faktu, że sama Konwencja w stosunku do kraju weszła w życie dopiero w dniu 19 stycznia 1993 r., to wyznaczając granice ingerencji państw w prawo własności poprzez formułowanie zasad: poszanowania mienia, pozbawienia mienia i korzystania z prywatnej własności w interesie publicznym - jak przyjmuje się w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka - chroni prawo do korzystania i poszanowania mienia a nie prawo do jego nabywania (vide: np. orzeczenie ETPCz z dnia 13 czerwca 1979 r. w sprawie Marckx vs Belgia, wyrok ETPCz z dnia 23 listopada 2000 r. nr 25701/94 Król Grecji vs Grecja). Trudno zatem z treści wskazanych przepisów, wywodzić materialnoprawnego źródła dla postulowanego przez skarżącego uprawnienia do przyznania przedmiotowego odszkodowania.

W kontekście poczynionych powyżej rozważań stwierdzić zatem należy, że organy obu instancji słusznie uznały, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 105 § 1 K.p.a., a wobec tego postępowanie powinno być umorzone.

Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiekolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że bezprzedmiotowość, o której mowa w tym przepisie, oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Zachodzi ona zatem w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. Zawsze jednak oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Organ umarza więc postępowanie w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przyjmuje się także, że istota bezprzedmiotowości postępowania polega na nastąpieniu takiego zdarzenia prawnego lub faktycznego, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy (por. wyrok NSA z 6 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 818/20, i powołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 2078/19). Umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu - organ ten jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty, jest więc orzeczeniem formalnym kończącym sprawę bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia i jest wyjątkiem, który należy traktować jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z 2 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2771/19).

Reasumując, Sąd uznał, że organy zgromadziły w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.