Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 871/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 30 par. 4, art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 134
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 27 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2012 roku sprawy ze skargi U. R. i A. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy waloryzacji wysokości odszkodowania za wywłaszczaną nieruchomość 1. stwierdza nieważności zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz U. R. i A. H. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zwraca z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi solidarnie na rzecz U. R. i A. H. w Łodzi kwotę 2.300,00 (dwa tysiące trzysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi, zaksięgowanej w dniu 18 lipca 2011r. pod pozycją [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak [...] Wojewoda Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania H. H. i A. H. od decyzji Starosty P., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w K. przy ul. Z. 13, oznaczonej według stanu na dzień wywłaszczenia jako działki: nr 116/1, nr 116/2, o pow. 3505 m2- utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2007 r. H. H. i A. H. reprezentowani przez pełnomocnika – adwokata G. M. zwrócili się do Starosty P., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, o waloryzację odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w K. przy ul. Z. 13, przyznanego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia 24 lutego 1982 r., argumentując, że do chwili obecnej wywłaszczeni nie uzyskali zapłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia. Podkreślili, że od daty wydania decyzji o wywłaszczeniu do chwili obecnej nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza, co uzasadnia waloryzację, a nadto, że do wypłaty ustalonego odszkodowania nie doszło z winy wywłaszczającego. Decyzją z dnia 9 sierpnia 2007 r. nr GG.7221-4/07 Starosta P., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, umorzył postępowanie w sprawie waloryzacji. Decyzja ta po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawców została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Ł. z dnia 12 listopada 2007 r. nr GN.IV.7724/87/2007/ID. Powyższe rozstrzygnięcia organów obu instancji na skutek uwzględnienia skargi A. H. i H. H. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Łd 22/08 zostały usunięte z obrotu prawnego, bowiem skład orzekający uznał, że organy administracyjne bezpodstawnie przyjęły, iż w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania i umorzyły postępowanie, czym naruszyły przepis art. 105 § 1 k.p.a.

Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne Starosta P., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), odmówił waloryzacji odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik wnioskodawców wniósł o jej uchylenie i zarzucił naruszenie art. 3581 § 3 k.c., przez błędne przyjęcie, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania waloryzacji, w sytuacji gdy odszkodowanie nie zostało wypłacone. Według pełnomocnika złożenie odszkodowania do depozytu było nieuzasadnione, gdyż adres stron był znany Ambasadzie Niemieckiej, a wywłaszczający nie wykazał należytej staranności przy ustalaniu adresu małżonków H. Dodatkowo podkreślił, że odszkodowanie zostało wypłacone do depozytu po upływie kilku lat od uprawomocnienia się decyzji wywłaszczeniowej i wywłaszczający nie powiadomił małżonków H. o złożeniu odszkodowania do depozytu sądowego. W tej sytuacji zastosowanie waloryzacji uzasadnia inflacja oraz zasady współżycia społecznego.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że ostateczną decyzją z dnia 24 lutego 1982 r. Prezydent Miasta Ł., rozpatrując odwołanie A. i H. małż. H. od decyzji Naczelnika Miasta K. z dnia 12 lutego 1980 r. nr GKM-8221/1/80 w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania, działając na podstawie art. 7, 8 i 12 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) oraz art. 120 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odszkodowania i ustalił odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość o pow. 3505m2 położoną w K. przy ul. Z. 13, oznaczoną na planie geodezyjnym jako działki: nr 116/1, nr 166/2, w wysokości 1.013.048,00 zł oraz przyznał ustalone odszkodowanie na rzecz A. i H. małż. H. w równych częściach tj. po 506.524,00 zł, a także zobowiązał Rejonowy Zarząd Gospodarki Terenami w Ł. do wypłaty uprawnionym przyznanego odszkodowania za grunt i budowlane części składowe nieruchomości w trybie i na zasadach określonych w art. 12 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, tj. jednorazowo w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji, zaś za roślinne części składowe nieruchomości w trybie art. 12 ust. 2 powołanej ustawy, tj. w ciągu 30 dni od dnia wydania decyzji. Kwota ustalonego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia w dniu 26 listopada 1985 r. została wpłacona do depozytu sądowego, sygn. akt I Ns 610/84, przez Urząd Dzielnicowy Ł.-Ś. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami, czego dowodem jest pismo Sądu Rejonowego w P. I Wydział Cywilny z dnia 6 czerwca 2007 r.

Następnie Wojewoda przytoczył treść art. 133 pkt 1, art. 132 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 470 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) oraz tezy wyroków: Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2006 r. sygn. akt: II CK 403/05 i z dnia 14 maja 2004 r. sygn. akt IV CK 237/03, Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 maja 2006 r. sygn. akt: I ACa 594/06 i wskazał, że w przedmiotowej sprawie wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który w wyroku z dnia 21 lutego 2008r. sygn. akt: II SA/Łd 22/08 podniósł, że ocena skuteczności prawnej złożenia kwoty odszkodowania do depozytu sądowego wykracza poza ramy niniejszego postępowania. Zgodnie z regulacją art. 6932 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, złożenie kwoty do depozytu sądowego następuje po uzyskaniu zezwolenia sądu. W niniejszej sprawie złożenie do depozytu nastąpiło na mocy zezwolenia Sądu Rejonowego w P. I Wydziału Cywilnego wydanego w dniu 15 kwietnia 1985 r. sygn. akt: I Ns 610/84. Dopóki rozstrzygnięcie to nie zostanie wyeliminowanie z obrotu prawnego, organy administracji nie mają podstaw prawnych do kwestionowania jego ważności. Sąd zauważył również, że materiał dowodowy zebrany w sprawie w żadnym stopniu nie stanowi potwierdzenia, jakoby zainteresowani wystąpili z powództwem do sądu, w następstwie którego sąd wydał stosowne orzeczenie zgodne z wolą stron, a wszak w razie sporu, czy złożenie do depozytu było ważne, jedyną drogą rozstrzygnięcia tego sporu jest postępowanie sądowe z powództwa wierzyciela. Wojewoda powołując się wobec tego na regulację art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził, że w aktualnym stanie sprawy nie jest możliwe orzeczenie w przedmiocie dokonania waloryzacji odszkodowania. Niemożność waloryzacji rozciąga się także na podniesioną przez pełnomocnika stron okoliczność wpłacenia należnej kwoty do depozytu "po upływie kilku lat od uprawomocnienia się decyzji wywłaszczeniowej". W tej sytuacji, jak wyjaśnił organ mogą ewentualnie mieć zastosowanie przepisy dotyczące skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie. Także kwestie dotyczące sposobu prowadzenia postępowania wywłaszczeniowo-odszkodowawczego wykraczają poza ramy postępowania prowadzonego na wniosek o waloryzację odszkodowania.

W skardze, na wspomnianą wyżej decyzję, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi U. R. i A. H. reprezentowane przez adwokata G. M. wniosły o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Skarżące zarzuciły Wojewodzie naruszenie prawa materialnego t.j. art. 132 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 3581 § 3 k.c., poprzez odmowę waloryzacji odszkodowania, w sytuacji, gdy waloryzacja winna zostać zastosowana z uwagi na to, że od daty wydania decyzji o wywłaszczeniu do chwili obecnej nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza. Nadto zarzucono organowi brak ustosunkowania się do zawartej umowy cesji wierzytelności A. H. na rzecz U. R. i oceny jej skuteczności oraz zgodności z prawem, a w konsekwencji brak wskazania osób uprawnionych w tym postępowaniu do waloryzacji odszkodowania i doręczenie decyzji jedynie U. R., podczas gdy A. H. nadal jest stroną niniejszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w motywach zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2012 r. stawiła się skarżąca U. R. wraz z pełnomocnikiem oraz uczestniczka postępowania G. W. Pełnomocnik skarżących poparł skargę, natomiast skarżąca U. R. przyłączyła się do stanowiska pełnomocnika i wyjaśniła, że jej ojciec H. H. zmarł w dniu 12 kwietnia 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której wyżej mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sąd kontrolując w tak zakreślonych graniach legalność decyzji Wojewody Ł. z dnia [...] r. orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej H.H. i A. H. waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stwierdził, iż dotknięta jest ona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.- przywoływanej dalej w tekście jako "k.p.a."), co w rezultacie musiało skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Według Sądu decyzja organu II instancji zapadła po rozpoznaniu odwołania podmiotów, nie będących stronami w sprawie, albowiem organ orzekający nie dostrzegł, że w trakcie niniejszego postępowania po stronie pierwotnych wnioskodawców i następnie odwołujących się, to jest, H. H. i A. H., nastąpiły zmiany podmiotowe i obecnie stronami postępowania o dokonanie waloryzacji odszkodowania są ich następcy prawni.

Stosownie do treści art. 30 § 4 k.p.a., w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

Przypomnieć wobec tego trzeba, że jak wynika z akt sprawy H. H. i A. H. reprezentowani przez pełnomocnika w dniu 25 kwietnia 2007 r. zwrócili się do organu I instancji z wnioskiem o waloryzację odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, zaś organ ten decyzją z dnia 9 sierpnia 2007 r. umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wspomniana decyzja po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawców została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Ł. z dnia 12 listopada 2007 r. Legalność rozstrzygnięć organów obu instancji była następnie przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Łd 22/08 usunął je z obrotu prawnego. W toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia [...] r. po rozpatrzeniu wniosku H. H. i A. H. – odmówił waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Odwołanie od tej decyzji złożył w imieniu H. H. i A. H., ich pełnomocnik, który następnie pismem z dnia 1 września 2008 r. (data wpływu do organu – 2 września 2008 r.) powiadomił Wojewodę Ł. o śmierci wnioskodawcy H. H. i wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nabycia praw do spadku po H. H., co też się stało na mocy postanowienia z dnia 23 października 2008 r. Postanowienie to zapadło również z naruszeniem prawa, na wniosek stron (w tym zmarłej strony), zamiast z urzędu, po ustaleniu zgonu strony, w oparciu o akt stanu cywilnego. Ale wobec późniejszego podjęcie i prowadzenia tego postępowania, zbędna stała się eliminacja tych aktów z obrotu prawnego.

Pismem z dnia 2 marca 2011 r. (data wpływu do organu – 9 marca 2011 r.) działający w imieniu A. H. i U. R. pełnomocnik wnosząc o podjęcie zawieszonego postępowania, domagał się prowadzenia go z udziałem następców prawnych – U. R. i G. W. oraz rozpoznania odwołania, podnosząc że w przypadku cofnięcia odwołania w zakresie dotyczącym G. W. wnosi o rozpoznanie odwołania na rzecz U. R. z uwzględnieniem, że przysługuje jej prawo do odszkodowania w wysokości 50 % całości. Do pisma załączono: oryginał postanowienia Sądu Rejonowego w P. I Wydział Cywilny z dnia 6 grudnia 2010 r. sygn. akt I Ns 171/09 o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po H. H., zgodnie z którym spadek po zmarłym wnioskodawcy nabyła w całości córka G. W. oraz oryginał umowy cesji z dnia 15 października 2008 r. wraz z tłumaczeniem na język polski.

Wojewoda Ł., po podjęciu zawieszonego postępowania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. po rozpatrzeniu odwołania H. H. i A. H., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Sąd koncentrując się w pierwszej kolejności na następstwie prawnym po H. H.

zauważył, że organ odwoławczy pomimo powzięcia informacji o śmierci wnioskodawcy, a co za tym idzie o utracie przez niego statusu strony rzeczonego postępowania, nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia kiedy, to jest w jakiej dacie zmarł H. H.. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, czyli organ przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach lub obowiązkach organ rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność prawną w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, czyli innymi słowy ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków. Według art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci, co w konsekwencji oznacza, że osoba zmarła nie mając zdolności prawnej nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Zatem wyjaśnienie tej okoliczności, poprzez wystąpienie do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego lub też pełnomocnika stron o nadesłanie skróconego odpisu aktu zgonu było – w przekonaniu Sądu - niezwykle istotne dla dalszego bytu postępowania odwoławczego, bowiem ewentualne ustalenie przez organ, że H. H. zmarł zanim jeszcze pełnomocnik złożył w jego imieniu odwołanie od decyzji organu I instancji, obligowało Wojewodę do umorzenia postępowania odwoławczego w stosunku do zmarłego wnioskodawcy.

Tożsame stanowisko w tej kwestii zaprezentował także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1812/06 (Lex nr 453991), podnosząc, że w imieniu osoby fizycznej można skutecznie wnieść odwołanie do czasu ustania jej zdolności do czynności prawnych, która ustaje wraz z jej zdolnością prawną, a więc w chwili śmierci. W razie śmierci osoby fizycznej w toku postępowania w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w jej miejsce wstępują jej następcy prawni (art. 30 § 4 k.p.a.). Wniesienie odwołania przez pełnomocnika osoby fizycznej po jej śmierci nie wywołuje skutku w postaci wszczęcia postępowania odwoławczego, co uzasadnia wydanie decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze wobec jego bezprzedmiotowości ze względów podmiotowych.

Natomiast, w sytuacji gdyby okazało się, że strona zmarła po złożeniu odwołania od decyzji organu I instancji, obowiązkiem Wojewody było prowadzenie rzeczonego postępowania z udziałem jej następcy prawnego, czyli w tym wypadku z udziałem córki H. H. - G. W., po uprzednim wyjaśnieniu, czy następczyni prawna H. H. jest zainteresowana waloryzacją odszkodowania i podtrzymuje złożone przez zmarłego ojca odwołanie. Rozpoznanie zaś odwołania H. H. i wydanie decyzji w stosunku do osoby nieżyjącej wypełnia - w ocenie składu orzekającego - dyspozycję art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ oznacza skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą skład orzekający w pełni podziela przyjmuje się, że Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy, która wprost, w sposób ogólny regulowałaby kwestie skutków prawnych skierowania decyzji do osoby zmarłej. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa jednak - jak wyżej wskazano - z jej śmiercią. W stosunku do osoby nieżyjącej nie można wszcząć i prowadzić postępowania, a w konsekwencji wydać decyzji administracyjnej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1290/09 - LEX nr 589870, Wspólnota 2010/32/24).

Przechodząc w następnej kolejności do następstwa prawnego po stronie A. H., na uwagę zasługuje fakt, iż w dniu 15 października 2008 r. zawarła ona notarialną umowę przeniesienia praw - cesji z córką U.R. W myśl postanowień wspomnianej umowy A. H. przeniosła na U.R. wszelkie roszczenia związane z wypłatą odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przy ul. Z. 13 w K., na mocy decyzji Zarządu Miasta Ł. z dnia 24 lutego 1982 r. nr GKL.III-8221-2/22/80, zaś U. R. cesję przyjęła. Jednocześnie, z treści umowy wynika, że U.R., od chwili przyjęcia cesji, upoważniona była do występowania przed polskimi urzędami i sądami, w sprawie wszelkich roszczeń dotyczących odszkodowania za tę nieruchomość. Oryginał wspomnianej umowy wraz z tłumaczeniem na język polski został załączony do wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania.

W przekonaniu Sądu, zawarcie umowy cesji, stosownie do treści przywołanego wcześniej art. 30 § 4 k.p.a. nakładało na organ administracji publicznej obowiązek prowadzenia tegoż postępowania z udziałem następcy prawnego A. H. – U. R., a w konsekwencji rozpoznanie odwołania i wydanie decyzji w stosunku do U. R., a nie jak błędnie uczynił to Wojewoda, A. H..

Strona postępowania, co z całą stanowczością należy podkreślić, ma prawo do zbycia swoich uprawnień, czy to w trakcie toczącego się postępowania, czy też po jego zakończeniu i jej czynności wiążą organy administracyjne, które nie mogą w drodze decyzji administracyjnej kwestionować ważności umowy cywilnoprawnej, na mocy której strona rozporządziła przysługującym jej w postępowaniu administracyjnym prawem. W rozumieniu art. 509 k.c. przelew, zwany też cesją jest umową, mocą której wierzyciel przenosi wierzytelność na osobę trzecią. Zamierzonym skutkiem umowy cesji - przelewu jest utrata wierzytelności przez cedenta i uzyskanie jej przez cesjonariusza. Z art. 509 k.c. jednoznacznie wynika, że wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa. Innymi słowy, na nabywcę wierzytelności przechodzi ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego jaki wiązał go z dłużnikiem. Stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie, natomiast zmienia się osoba uczestnicząca w nim po stronie wierzyciela.

W rozpoznawanej sprawie bez wątpienia na mocy umowy cesji wierzytelności, dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, zmieniła się osoba wierzyciela z A. H. na U.R., która notabene we wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania podtrzymała odwołanie od decyzji organu I instancji, pierwotnie wniesione przez A. H. i domagała się jego rozpatrzenia. Zatem z mocy art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych, a do takich należą niewątpliwe sprawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości, w razie zbycia prawa w toku postępowania, co w tym wypadku nastąpiło w drodze umowy cesji na miejsce dotychczasowej strony – A. H. wstępuje jej następca prawny – córka U. R. W konsekwencji zawarcia umowy cesji, zbywca prawa utracił uprawnienia strony w tym postępowaniu na rzecz nabywcy. Reasumując, organ administracji powinien wykluczyć z postępowania administracyjnego osobę zbywcy, nabywca zaś wstępuje w jego prawa, stając się stroną tego postępowania, z tym że wstąpienie to następuje z mocy prawa i jest niezależne od woli stron, czy też organu.

W judykaturze sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sytuacji przejścia osobistego prawa podmiotowego, na przykład skutkiem przeniesienia własności rzeczy, dana osoba traci w postępowaniu administracyjnym swój interes prawny wypływający z prawa własności, natomiast ten interes uzyskuje następca prawny takiej osoby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 199/09 - Lex nr 600119, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Katowicach z dnia 29 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 657/01).

Skoro zatem w przedmiotowej sprawie doszło do rozpoznania odwołania, a więc i wydania (skierowania) decyzji w stosunku do osób, które bez wątpienia utraciły status stron postępowania, bowiem jedna z nich zmarła, natomiast druga zbyła przysługujące jej roszczenia odszkodowawcze, to zasadny jest - w przekonaniu Sądu - wniosek, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkować musiało stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wady tej nie mogło sanować prawidłowe doręczenie decyzji pełnomocnikowi dla doręczeń G. W. i pełnomocnikowi U. R. Bowiem "skierowanie decyzji" w rozumieniu wskazanego przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. oznacza rozstrzygnięcie w decyzji o prawach i obowiązkach danej osoby, a nie zaznaczenie w rozdzielniku, kto ją otrzymuje. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że rozstrzygnięto o prawach H. H. i A. H., w sytuacji gdy w toku postępowania wstąpili na ich miejsce następcy prawni.

Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, Sąd nie oceniał jej merytorycznie i nie rozważał zasadności podniesionych w skardze zarzutów.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art.134 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w trybie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaś o zwrocie nadpłaconego wpisu sądowego od skargi, na mocy art. 225 p.p.s.a.

B.C.

-----------------------

9