Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1060/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/916/2023/7941 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 8 lutego 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2023 r. K. N. (dalej: "skarżąca") wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem – J. N. (ur. [...] r.), który na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności od dnia [...] 2019 r.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia 8 lutego 2023 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 17, art. 20 ust. 3, art. 24 i art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej: "u.ś.r."), odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem powołując się na fakt, że jego niepełnosprawność nie powstała do ukończenia 18 roku życia jak również w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Dodatkowo, w uzasadnieniu decyzji zaznaczył, że skarżąca nie mieszka z ojcem i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego, a także cztery dni w tygodniu, gdy przebywa w szpitalu na [...], zajmuje się nim dopiero od godziny 13 do godzin wieczornych. Tylko czasami zostaje u niego na noc (oświadczenie z dnia 3 lutego 2023 r.), zatem zakres świadczonej pomocy nie wyczerpuje znamion całodobowej opieki.

W odwołaniu skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. i przyjęcie, że niepodejmowanie przez nią pracy zarobkowej nie wypełnia przesłanek w tym przepisie wymienionych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 24 kwietnia 2023 r., nr SKO.PSŚ/41.5/916/2023/7941, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 8 lutego 2023 r. W uzasadnieniu przedstawiło stan faktyczny sprawy i zacytowało przepisy u.ś.r. Odnosząc się do kwestii momentu powstania niepełnosprawności nie podzieliło stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji w zakresie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi brak możliwości ustalenia momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Okoliczność ta nie może stanowić negatywnej przesłanki w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż z dniem 23 października 2014 r. art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 oraz na utrwalone stanowisko judykatury). Podkreśliło, że nie neguje stanu zdrowia osoby wymagającej opieki, jednakże świadczenie pielęgnacyjne nie jest wynagrodzeniem za sprawowanie faktycznej opieki, ale rekompensatą za utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny, która wymusza rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. W ocenie organu odwoławczego zakres opieki jakiej wymaga ojciec skarżącej nie jest tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie przez nią zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Czynności skarżącej związane z opieką ograniczają się jedynie do wspomagania ojca w czynnościach życia codziennego, takich jak: prowadzenie gospodarstwa domowego, sprzątanie czy przygotowywanie posiłków. Nie musi zatem całodobowo wykonywać takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jej stałej obecności i nieustannego zaangażowania. Nadto skarżąca, mieszka z mężem i córką, stąd też nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub z innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad ojcem.

W skardze, pełnomocnik skarżącej wywiódł, że w sprawie został naruszony przepis prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r., poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że sprawowana przez skarżącą opieka nie polega na zaspokajaniu podstawowych i codziennych potrzeb życiowych ojca oraz nie nosi cechy opieki stałej i długotrwałej. Z tej przyczyny skarżąca wnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bądź też ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zacytowana została treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. i obszerne cytaty orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w postaci uzasadnień wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia 16.09.2021 r. sygn. akt III SA/Gd 577/21; w Krakowie z dnia 9.12.2019 r. sygn. akt III SA/Kr 1164/19; w Rzeszowie z dnia 2.07.2019 r. sygn. akt II SA/Rz 535/19.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniło, że sprawowanie stałej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym stanowi jedynie jedną z przesłanek wymienionych w u.ś.r. Aby nabyć prawo do tego świadczenia koniecznym jest aby skarżąca w związku z koniecznością sprawowania tej opieki (w celu jej sprawowania) nie podejmowała lub rezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Opieka musi spełniać przede wszystkim cechę stałości lub długotrwałości. Sprawowanie czynności opiekuńczych sporadycznie nie oznacza bowiem opieki całodobowej. Równie istotnym czynnikiem wpływającym na zasadność przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest ustalenie, że jej sprawowanie w sposób rzeczywisty uniemożliwia podjęcie lub dalsze wykonywanie pracy zarobkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 775/22). Zasadniczą podstawą przyznania przedmiotowego świadczenia jest ustalenie, że zakres opieki jest tego rodzaju, że skutkuje koniecznością niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tymczasem zakres opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym ojcem skarżącej nie jest tego rodzaju, aby wykluczał zatrudnienie lub inną pracę zarobkową choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Czynności skarżącej, związane z opieką nad ojcem, wykonywane są powszechnie w ramach zwykłego prowadzenia gospodarstwa domowego, także przez osoby zatrudnione lub wykonujące inną pracę zarobkową. Ojciec skarżącej legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym z dnia [...] r. wydanym na stałe, zgodnie z którym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] 2019 r. Natomiast skarżąca do dnia [...].2021 r. prowadziła działalność gospodarczą, następnie od dnia [...]2022 r. do dnia [...]2022 r. przebywała na zasiłku chorobowym, a od dnia [...]2022 r. do dnia [...]2023 r. na świadczeniu rehabilitacyjnym. Okoliczności powyższe wskazują, że rezygnacja skarżącej z zatrudnienia nie miała związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, ale wynikała z własnych jej problemów zdrowotnych, co nie może uzasadniać przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a.

Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym, z uwagi na złożony w treści skargi wniosek w tym przedmiocie, przy jednoczesnym braku żądania organu odwoławczego przeprowadzenia rozprawy, w terminie czternastu dni od zawiadomienia o jego złożeniu (art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.).

Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie są zgodne z prawem. Nie można bowiem podzielić stanowiska orzekających w sprawie organów w zakresie interpretacji i wykładni obowiązujących w sprawie przepisów u.ś.r.

Na wstępie zaznaczyć przyjdzie, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednocześnie, na mocy art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 17 u.ś.r. Zgodnie z jego ust. 1 świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu (pkt 1), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 2), osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (pkt 3), innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 4) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Prawidłowe rozumienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. musi uwzględniać przede wszystkim cel świadczenia pielęgnacyjnego, którym jest rekompensata za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodującej w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 1038/21). Sprawowanie opieki nie oznacza, aby była ona sprawowana przez siedem dni w tygodniu i przez 24 godziny na dobę (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 482/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 840/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 989/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 951/21). Omawiane świadczenie przyznawane jest więc w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów (zob. B. Chludziński w: P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Lex el. 2021).

W rozpatrywanej sprawie wyjaśniając przyczynę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organ I instancji wskazał na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). W tym zakresie wskazać należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym uznano, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1079/17, jeżeli Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie omawiane orzeczenie, powołany art. 17 ust. 1b nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny. Tym samym rozważania organu odwoławczego w tym zakresie ocenić należy za prawidłowe.

Organ odwoławczy uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wskazał, że zakres opieki jakiej wymaga ojciec skarżącej nie jest tego rodzaju, że uniemożliwia podjęcie przez nią jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Zatem podejmowane przez skarżącą w ramach opieki czynności mogą być realizowane również w warunkach zatrudnienia. W konsekwencji stwierdził, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo skutkowy między rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki.

Nie mniej jednak skarżąca wykonuje szereg czynności związanych z opieką, takich jak pomoc w czynnościach dnia codziennego, toalecie, załatwianiu potrzeb fizjologicznych, przygotowaniu posiłków, podaniu leków, przynoszeniu zakupów, opłacaniu rachunków, załatwianiu spraw urzędowych, zakupie leków i opiece w trakcie wizyt lekarskich. Zgodzić należy się z tym, że niektóre wymienione w wywiadzie środowiskowym czynności wykonywane w ramach opieki na przykład: robienie zakupów, umawianie wizyt lekarskich, porządki domowe, zasadniczo nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Odmiennie jednak mogą być ocenione, jeśli pozostają w kumulacji z innymi czynnościami wykonywanymi w ramach indywidulanie sprawowanej opieki.

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy pomija całkowicie okoliczność, że ojciec skarżącej od dnia [...] lipca 2020 r. jest bez [...] kończyny [...] i porusza się na wózku inwalidzkim (por. treść oświadczenia skarżącej z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 5 akt administracyjnych). Nie ma zatem możliwości samodzielnego poruszania się. Jednocześnie cztery razy w tygodniu (poniedziałek, wtorek, czwartek, sobota) musi wychodzić z domu na [...] (por. treść oświadczenia skarżącej z dnia 3 lutego 2023 r., k. bez numeru oraz część[...] pkt [...] wywiadu środowiskowego z dnia 3 lutego 2023 r.).

W tym miejscu należy wskazać, iż norma art. 17 ust. 1 u.ś.r. w żaden sposób nie precyzuje pojęcia opieki, ani jakich wykonywanych czynności ona dotyczy. Ustawodawca nie posłużył się bowiem jakimkolwiek twierdzeniem konkretyzującym zakres lub charakter sprawowanej opieki. Co istotne, nie określił, aby opieka musiała być stała, rozumiana pod pojęciem opieki całodobowej.

Istota świadczenia pielęgnacyjnego wskazuje, iż w powyższym przepisie chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną, a punkt ciężkości w tym zakresie jest w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Powyższe oznacza, że opieka powinna być sprawowana codziennie. Nadto, opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego, udzielając mu pomocy i wykazując ciągłą gotowość niesienia tej pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, oraz że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 196/22).

Opieka rozumiana przez pryzmat art. 17 ust. 1 u.ś.r., w sposób oczywisty winna jednak stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Powyższe oznacza, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest bezpośredni i ścisły związek między rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem go przez opiekuna, a sprawowaną opieką (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1333/21).

Analiza akt administracyjnych dokonana przez Sąd pozwala stwierdzić, iż nie została wyjaśniona zasadnicza kwestia, czy opieka sprawowana przez skarżącą jest tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej musiałoby się odbyć ze szkodą dla wymagającego opieki ojca. Powyższe wymagało szczegółowych ustaleń zakresu sprawowanej opieki, a także oddziaływania posiadanych przez ojca schorzeń na codzienne jego funkcjonowanie, w tym potrzeby wsparcia opiekuna. Konieczne pozostawało również ustalenie, jakie czynności jest w stanie wykonywać samodzielnie, czego w ustaleniach faktycznych zabrakło, przez co nie jest możliwe dokonanie ich oceny.

Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy, zważywszy na oświadczenia skarżącej nie został należycie oceniony przez organ I instancji, jak również organ odwoławczy.

Nie ulega wątpliwości, że ojciec skarżącej wymaga pomocy przy ubieraniu się, spożywaniu posiłków, czy też załatwianiu potrzeb fizjologicznych, a więc w wielu czynnościach życia codziennego. Jednakże wymaga również szczególnej opieki z racji przemieszczania się na ratujące życie procedury medyczne ([...]). Sprawowana wówczas opieka wymaga pełnej dyspozycyjności a nawet pomocy osoby trzeciej, gdyż porusza się na wózku inwalidzkim.

W sprawie nie oceniono w sposób wyczerpujący tej okoliczności, jak również nie dokonano analizy szczegółowej, czy wykonywana przez skarżącą opieka jest na tyle absorbująca, że wymaga przynajmniej 4 razy w tygodniu nieustającego nadzoru z jej strony, bądź też innych osób (np. ratowników medycznych transportu sanitarnego). [...] wymienione w oświadczeniu skarżącej muszą być bowiem wykonywane w sposób cykliczny, z pewnym wyprzedzeniem czasowym, co więcej nie stanowią zasadniczo czynności związane z codziennym prowadzeniem każdego gospodarstwa domowego, w związku z tym mogą usprawiedliwiać niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zatem faktyczny zakres opieki skarżącej nad ojcem nie został wyjaśniony w sposób pozwalający na podjęcie rozstrzygnięcia. Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia, w realiach niniejszej sprawy, pozostaje co najmniej przedwczesna. Powyżej wymienione okoliczności wskazują na możliwość istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaną opieką, co nie zostało w sposób należyty ocenione.

Nadmienić przyjdzie, że jeśli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (por. art. 84 § 1 k.p.a.).

Zdaniem Sądu, w okolicznościach każdej sprawy, w stosunku do zaistniałego stanu faktycznego należy odnieść się w indywidualny sposób, bowiem nie każda rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w połączeniu ze sprawowaniem opieki, nawet nad osobą, względem której posiada się obowiązek alimentacyjny, stanowi przesłankę do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wobec powyższego zawarty w skardze jeden zarzut, dotyczący błędnej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy uznać za uzasadniony.

W ocenie Sądu organy naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w odniesieniu do regulacji art. 17 ust. 1 u.ś.r. Przeprowadzone w sprawie postępowanie obarczone jest wadami wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów postępowania, w szczególności postępowania dowodowego.

Jak już na wstępie zaznaczono, uznanie decyzji organu administracji za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa wymaga zbadania kolejnych etapów działania organu, w ramach których następuje zgromadzenie materiału dowodowego, oraz uwzględnienie zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w tym ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy, a następnie wszechstronne i wnikliwe rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

W rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które miały istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę obowiązany jest uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie wskazanym powyżej, oraz dokonać oceny przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą, jak też związku przyczynowego wykazanych okoliczności z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem, aby następnie po rozważeniu wszelkich przesłanek warunkujących przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia, podjąć decyzję, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku), zasądzając na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 480 zł., tj. wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).

Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).