Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 635/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Stwierdzono bezskuteczność czynności wydanej na podstawie przepisów szczególnych
Powołane przepisy: article: art. 18  ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2029
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Asesor WSA Anetta Makowska – Hrycyk (sprawozdawca), Anna Kuczyńska – Szczytkowska, Protokolant Referent Tomasz Gołębiowski, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2023 r., sprawy ze skargi Fundacja S. w S., na czynność Wójta Gminy Domaniów, z dnia 27 września 2019 r. nr RO.0330.14.2019, w przedmiocie wstrzymania wypłaty dotacji za maj 2022 r., , , stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności;, zasądza od Gminy Domaniów na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego., , , ,


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Fundacji "S." w S. (dalej: skarżąca, Fundacja) jest czynność Wójta Gminy D. (dalej: organ dotujący, organ, Wójt) polegająca na niedokonaniu wypłaty na rzecz skarżącej dotacji oświatowej za maj 2022 r. w odniesieniu do oddziału przedszkolnego prowadzonego przez skarżącą przy Publicznej Szkole Podstawowej Fundacji ‘S." w G.

Sąd przyjął w sprawie następujący stan faktyczny.

Na podstawie umowy zawartej w dniu 4 czerwca 2013 r. Gmina D. (dalej: Gmina) przekazała Fundacji "S." w S. prowadzenie publicznej szkoły podstawowej z oddziałem przedszkolnym w G..

Decyzją nr PZ.5580.8.5.2019 z 26 czerwca 2019 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Oławie (dalej: Komendant PPSP) zakazał eksploatacji związanej z prowadzeniem oddziałów przedszkolnych, pomieszczeń znajdujących się na 2 i 3 kondygnacji nadziemnej w budynku szkoły prowadzonej przez stronę ze względu na zagrożenie dla życia ludzi. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że kontrolowany budynek będący w posiadaniu Gminy, zgodnie z umową użyczenia zawartą w dniu 4 czerwca 2013 r. jest używany przez Fundację, która prowadzi w nim szkołę podstawową i przedszkole. Z uwagi na to należy go zakwalifikować do kategorii zagrożenia ludzi ZL II (przeznaczony do użytkowania przez osoby o ograniczonej zdolności poruszania się – dzieci w wieku od 3-6 lat). Podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w budynku szkoły w dniach 25 i 26 kwietnia 2019 r. funkcjonariusze PPSP ujawnili m.in.: przekroczenie długości dojścia ewakuacyjnego (od wyjścia z pomieszczenia na zewnątrz budynku), brak zapewnienia oddymiania klatki schodowej i brak oświetlenia ewakuacyjnego, ze względu na co stwierdzono, że oddziały przedszkolne nie mogą być prowadzone w pomieszczeniach na kondygnacjach 2 i 3.

W odpowiedzi na wszczęcie przez Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) postępowania w sprawie stanu technicznego budynku będącego własnością Gminy, w której prowadzona jest szkoła oraz przedszkole, Fundacja oświadczyła w piśmie z 17 lipca 2019 r., że oddział przedszkolny 3-5-latków, którego lokalizacja planowana jest na parterze budynku szkoły nie jest i nie był użytkowany, a w protokole z oględzin niewłaściwie stwierdzono, że oddział przedszkolny został przeniesiony na parter. Do tego pomieszczenia miały zostać tylko wniesione meble, zabawki oraz pomoce dydaktyczne.

Postanowieniem z 18 września 2019 r. PINB na podstawie art. 71a ust. 1 i ust. 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, wydanym w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń klasowych na przedszkole, a zlokalizowanych w budynku szkoły prowadzonej przez Fundację, wstrzymał użytkowanie części obiektu budowlanego, w którym zorganizowano oddział przedszkolny oraz nałożył na stronę obowiązek dostarczenia określonych w postanowieniu dokumentów. Uzasadniając postanowienie PINB podniósł, że podczas kontroli przeprowadzonej 1 lipca 2019 r. stwierdzono, że w pomieszczeniu zlokalizowanym na poziomie wysokiego parteru zorganizowano oddział przedszkolny, który wg oświadczenia prezesa Fundacji został przeniesiony z wyższych kondygnacji. Podkreślono, że w budynku szkoły nie ma pomieszczeń sanitarnych przystosowanych dla dzieci w wieku 3-5 lat, wyodrębnionego pomieszczenia do spożywania posiłku oraz kuchni. Odnosząc się do pisma Fundacji z 17 lipca 2019 r. PINB wskazał, że w celu weryfikacji oświadczenia o nieprowadzeniu przedszkola przeprowadził kontrolę prewencyjną, podczas której stwierdzono, że w pomieszczeniu, w którym zgromadzono meble i zabawki oraz pomoce dydaktyczne dla dzieci prowadzone były zajęcia z grupą 15 dzieci w wieku 3-5 lat, a w pomieszczeniach sanitarnych zlokalizowanych na poziomie wysokiego parteru zastosowano nietrwałe podesty zamontowane przy urządzeniach sanitarnych. Stosowanie do art. 71 Prawa budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkości i układu obciążeń. PINB podkreślił, że w omawianej sprawie mowa jest o zmianie warunków higieniczno-sanitarnych (podesty) oraz pożarowych z uwagi na wydaną decyzję Komendanta PPSP. Organ nadzoru budowlanego zaznaczył, że brak jest też uzgodnień w zakresie warunków sanitarnych dla nowej funkcji pomieszczeń zlokalizowanych na parterze budynku, jak również decyzji administracyjnej w zakresie wykonania robót budowlanych, pozwalającej na przystosowanie pomieszczeń sanitarnych dla potrzeb dzieci w wieku 3-5 lat.

Pismem z 27 września 2019 r. (nr [...]) organ dotujący, powołując się na wydane w sprawie rozstrzygnięcia Komendanta PPSP i PINB oraz oświadczenie Fundacji złożone 17 lipca 2019 r., wstrzymał wypłatę dotacji dla oddziału przedszkolnego, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2082 r., dalej: u.f.z.o.) zaznaczając, że w przypadku wywiązania się przez Fundację z obowiązków opisanych w postanowieniach Komendanta PPSP oraz PINB, a co za tym idzie przywrócenia funkcjonowania oddziału przedszkolnego – wypłata dotacji zostanie ponownie uruchomiona.

W odpowiedzi na pismo organu z 8 listopada 2019 r. skarżąca oświadczyła, że oddział przedszkolny został przeniesiony na parter budynku zgodnie ze wskazaniami Komendanta PPSP. Zajęcia dydaktyczno-wychowawcze odbywają się w sali oddziału przedszkolnego, a zajęcia zabawowe w sali zabaw, które to sale znajdują się na parterze budynku.

W skardze na czynność Wójta, tj. nieprzekazania dotacji za maj 2022 r. w kwocie 31 881, 07 zł dla uczniów oddziału przedszkolnego skarżąca - na podstawie art. 50, art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych i wniosła o: 1) uznanie bezskuteczności czynności polegającej na braku przekazania należnej dotacji oświatowej oraz uznanie obowiązku organu wypłaty tej dotacji; 2) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu fundacja podniosła, że jest organem prowadzącym Publiczną Szkołę Podstawową Fundacji "S." w G. (dalej: szkoła). Fundacja podkreśliła, że w celu zaplanowania dotacji w budżecie gminy na 2022 r. złożyła w 2022 r. do Wójta wniosek o udzielenie dotacji wraz ze wskazaniem 33 uczniów oddziału przedszkolnego, wobec których realizowano zadania oświatowe. Deklarację złożono w trybie i z zachowaniem terminów oraz wymogów określonych w obowiązującej uchwale Rady Gminy D. z dnia 28 grudnia 2017 r. (nr XXXVII/251/17) w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych szkół, przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego, trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania oraz terminu i sposobu rozliczenia wykorzystania dotacji (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z dnia 9 stycznia 2018 r., poz. 133 ze zm.). Ponadto skarżąca podniosła, że dopełniła obowiązku określonego w art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. przekazując dane do Systemu Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego i informacje te na bieżąco aktualizowała, a pomimo powyższego Wójt przekazał w maju 2022 r. jedynie dotację na uczniów szkoły podstawowej, która na rachunek bankowy szkoły wpłynęła w dniu 31 maja 2022 r. i to w tym dniu Fundacja dowiedziała się, że kwota dotacji na uczniów oddziału przedszkolnego nie została jej przekazana.

Do skargi Fundacja dołączyła m.in: umowę przekazania prowadzenia szkoły (dalej: umowa przekazania), kopię wniosku o udzielenie dotacji dla oddziału przedszkolnego na 2022 r., informację o aktualnej licznie uczniów oddziału przedszkolnego w maju 2022 r., informację o przekazanych w maju 2022 r. dotacjach dla szkoły, potwierdzenie przelewu dotacji za maj 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ) p.p.s.a, względnie - o jej oddalenie.

Organ uzasadniał wniosek o odrzucenie skargi wniesieniem jej z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a wskazując, że Fundacja powzięła wiadomość o wstrzymaniu dotacji "rocznej" w zakresie dotyczącym oddziału przedszkolnego najpóźniej w dniu 27 września 2019 r., bowiem została wówczas powiadomiona pismem nr [...] o fakcie wstrzymania wypłaty oraz przyczynach takiego stanu rzeczy.

Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że istotnie wstrzymał wypłatę dotacji oświatowej, w tym za maj 2022 r. w części dotyczącej oddziału przedszkolnego, a to z uwagi na ostateczne postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) nr 39/2019 z 18 września 2019 r., którym wstrzymano użytkowanie części obiektu budowlanego, w którym skarżąca zorganizowała oddział przedszkolny. Wójt powołał się również na decyzję nr PZ.5580.8.5.2019 z 26 czerwca 2019 r., którą Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Oławie (dalej: KPPSP) zakazał eksploatacji związanej z prowadzeniem oddziałów przedszkolnych ze względu na zagrożenie dla życia ludzi.

Uznając, że działania nielegalne nie podlegają dotowaniu, organ - do czasu wywiązania się przez Fundację z wymogów wynikających z ww. orzeczeń - wstrzymał się z wypłacaniem dotacji dla oddziału przedszkolnego. Zdaniem Wójta wypłacenie skarżącej w tych okolicznościach dotacji przypadającej dla przedszkola naruszałoby wskazane orzeczenia nadzoru budowlanego i straży pożarnej i pozostawałoby w sprzeczności z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych. Powołując się na treść art. 18 u.f.z.o. wyjaśnił, że otrzymanie dotacji dotyczy tych podmiotów, "w których zorganizowano oddział przedszkolny", co oznacza stan polegający na przygotowaniu oddziału i zapewnieniu jego dalszego funkcjonowania zgodnie z przepisami prawa. Organ podkreślił, że samo zawarcie z Fundacją umowy o prowadzenie szkoły, obejmującej oddział przedszkolny, nie może determinować wypłat dotacji na ten oddział, w sytuacji nie spełnia on szeregu wymogów oraz działa nielegalnie. Z Umowy przekazania wynika wprost m.in., że oddział przedszkolny funkcjonuje na zasadach określonych w ustawie o systemie oświaty oraz że Fundacja bierze na siebie odpowiedzialność za działanie szkoły, za zapewnienie warunków jej działania, bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, za bieżące remonty. Wójt zaznaczył również, że na kierowane do Fundacji pytania o to, gdzie (w ramach budynku szkoły) obecnie funkcjonuje oddział przedszkolny, skarżąca nie odpowiedziała, zaś organowi nadzoru budowlanego przekazywała na te temat sprzeczne informacje. Wójt podkreślił, że z przekazywanych Fundacji dotacji oświatowych skarżąca w 2022 r., a także w maju 2022 r., finansowała również funkcjonowanie oddziału przedszkolnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) dalej "p.p.s.a." uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych obejmują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie bądź czynność odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do ich podjęcia nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Rozpoznając skargę na taką czynność, zgodnie z treścią art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Natomiast w myśl art. 146 § 2 p.p.s.a. w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.

Złożona w sprawie skarga dotyczy w istocie czynności zaniechania/odmowy wypłaty dotacji oświatowej dla przedszkola, która przez Wójta została określona jako wstrzymanie wypłaty dotacji.

Czynność taka podlega kognicji sądów administracyjnych. W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd prawny wyrażony w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu: z dnia 1 lutego 2023 r. o sygn. akt 658/21 i III SA/Wr 80/21, z dnia 2 lutego 2023 r. o sygn. akt III SA/Wr 885/21, III SA/Wr 479/21, III SA/Wr 11/22 i III SA/Wr 207/22, z dnia 7 lutego 2023 r. o sygn. akt III SA/Wr 543/21 i III SA/Wr 561/21 oraz z dnia 9 lutego 2023 r. o sygn. akt III SA/Wr 2023/21 (wszystkie dostępne Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA).

Zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2029 ze zm., dalej: u.f.z.o.) czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zagadnienie dopuszczalności drogi sądowej było przedmiotem rozważań sądów administracyjnych i obecnie ugruntowany jest pogląd, który Sąd podziela, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwroty "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnoszą się do określenia organów dotujących oraz rodzajów dotacji, a nie do opisania rodzajów czynności. Tak więc czynności organu dotującego polegające na ustaleniu wysokości dotacji, jak i jej przekazaniu, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako takie poddane są kognicji sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: sygn. akt I GSK 1713/20, I GSK 650/21, I GSK 427/21, I GSK 1168/21, dostępne w CBOSA).

Wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania fizycznego środków finansowych, a finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu dokonanego na podstawie konkretnych regulacji. Czynności te zawierają element konkretyzacji normy prawnej dokonywane w sposób władczy i jednostronny, a zatem podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W granicach pojęcia "przekazanie dotacji" mieści się m.in. przekazanie dotacji w zaniżonej wysokości, a także dokonanie aktualizacji dotacji. Aktualny stan prawny (art. 47 u.f.z.o.) nie pozostawia wątpliwości, że czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości, w tym po aktualizacji, lub przekazania dotacji oświatowej, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne. Skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest przyznanie dotacji, to w zakresie działań organu z tym związanych wchodzi ustalenie jej wysokości i przekazanie dotacji (z uzasadnienia postanowienia o sygn. akt I GSK 1414/20 dostępny w CBOSA). Przepis art. 47 u.f.z.o. nie stanowi, że czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. są wyłącznie te, które realizowane są na podstawie przepisów w nim enumeratywnie wymienionych, a zatem nie można doszukiwać się braku wymienienia czynności z art. 35 u.f.z.o. w art. 47 u.f.z.o. jako podstawy do wyłączenia kognicji sądów administracyjnych (wyrok o sygn. akt I GSK 1713/20, CBOSA).

Wbrew argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, skarga została wniesiona w terminie.

Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W sprawie spór dotyczył dotacji, jaka powinna być wypłacona za maj 2022 r. W skardze strona skarżąca podała i wykazała, że dotacja za maj 2022 r. (dla szkoły) wpłynęła na jej rachunek w dniu 31 maja 2021 r. i w tym dniu Fundacja dowiedziała się, że miesięczna kwota dotacji na uczniów oddziału przedszkolnego za maj 2022 r nie została przekazana. Tym samym wniesienie skargi w dniu 29 czerwca 2022 r. nastąpiło z zachowaniem terminu.

Przechodząc natomiast do merytorycznego rozpoznania skargi w zakresie odmowy wypłaty dotacji oświatowej za maj 2022 r., to skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na mocy art. 18 ust. 1 u.f.z.o. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne szkoły podstawowe, w których zorganizowano oddział przedszkolny, niebędące szkołami specjalnymi otrzymują na każdego ucznia oddziału przedszkolnego z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla szkół podstawowych, w których zorganizowano oddział przedszkolny, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej w części oświatowej subwencji ogólnej gminy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu w przypadku braku na terenie gminy szkoły podstawowej prowadzonej przez gminę, w której zorganizowano oddział przedszkolny, w którym zaplanowane wydatki bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej nie przekraczają 50% jego zaplanowanych wydatków bieżących, niebędącej szkołą specjalną, kwotę dotacji, o której mowa w ust. 1, określa się w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla szkół podstawowych, w których zorganizowano oddział przedszkolny, w najbliższej gminie prowadzącej szkołę podstawową, w której zorganizowano oddział przedszkolny, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej w części oświatowej subwencji ogólnej gminy. Zgodnie zaś z art. 33 ust.1 pkt 2 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i 28-31a i art. 32, są przekazywane pod warunkiem, że przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego. W myśl natomiast art. 34 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.

Regulacje powyższe określają więc jasno warunki otrzymania dotacji na ucznia przedszkola przez organ prowadzący publiczną szkołę podstawową, w której zorganizowano oddział przedszkolny. Należy do niech zaliczyć: zorganizowanie oddziału przedszkolnego (art. 18 u.f.z.o.) oraz przekazanie przez placówkę stosowanych informacji do systemu informacji oświatowej, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2. Spełnienie tych warunków rodzi więc po stronie organu jednostki samorządu terytorialnego obowiązek wypłaty dotacji na zasadach określonych w art. 34 u.f.z.o, przy czym można zauważyć, że nawet w przypadku nieprzekazania danych, o których mowa w art. 33 ust.1 pkt 2, na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego ( art. 33 ust. 4 u.f.z.o.).

W rozpoznawanej sprawie Wójt nie przekazał skarżącej dotacji w części odnoszącej się do oddziału przedszkolnego. Powody takiego zaniechania wyjaśnia jedynie treść pisma z dnia 27 września 2019 r. skierowanego do Fundacji i na tę argumentację wskazuje organ w odpowiedzi na skargę. Wójt uznał, że ma podstawę do "wstrzymania" tej części dotacji do czasu wywiązania się przez Fundację z obowiązków opisanych w postanowieniach Komendanta PPSP oraz PINB, a co za tym idzie po przywróceniu funkcjonowania oddziału przedszkolnego, wypłata dotacji zostanie ponownie uruchomiona.

Sąd stwierdza po pierwsze, że czynność ta w ogóle nie mogła być kwalifikowana i rozpatrywana jako czynność "wstrzymania dotacji". Wstrzymanie dotacji jest ściśle uregulowane przepisach prawa i niewątpliwie tryb ten nie został w sprawie zastosowany.

Z kolei zaniechanie czy odmowa wypłaty dotacji w drodze czynności Wójta nie ma umocowania w obowiązujących przepisach prawa.

Sąd dostrzega obowiązek organu dbałości o środki, którymi gospodaruje, a które są następnie przekazywane w formie dotacji. Organ ma zatem prawo podjąć czynności zmierzające do weryfikacji kwoty wypłacanej części dotacji oświatowej w trakcie roku budżetowego i przed złożeniem rozliczenia w oparciu o określone w ustawie o finansach publicznych zasady gospodarowania środkami publicznymi, jak również przepis art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 289 ze zm.). Okoliczności faktyczne i dokonane ustalenia z zachowaniem praw procesowych strony mogą być powodem zmiany kwoty wypłacanej dotacji zapobiegawczo, poza tzw. trybem decyzyjnym, które określa u.f.z.o. W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd prawny wyrażony w wyrokach tut. Sądu – np. III SA/Wr 633/22, III SA/Wr 152/22 (CBOSA).

Jednakże okoliczności faktyczne przedstawione w sprawie – w odpowiedzi na skargę i wskazywanym piśmie z 27 września 2019 r. - nie uprawniają do podjęcia przez Wójta zaskarżonej czynności.

Argument Wójta o "niezorganizowaniu przedszkola" przez Fundację wskutek stwierdzonych przez ww. organy (PPSP i PINB) nieprawidłowości nie może być uwzględniony jako powód zaniechania wypłaty/nieprzekazania dotacji w sprawie.

Z akt sprawy administracyjnej wynika, że umowa Fundacji z Gminą o prowadzenie szkoły, obejmująca oddział przedszkolny nie została skutecznie rozwiązana, zaś przedszkole (w formie oddziału przedszkolnego) niewątpliwie zostało zorganizowane, funkcjonowało w szkole i były w nim realizowane zadania z zakresu oświaty przewidziane w takiej placówce. Nie można więc mówić o braku zorganizowania przedszkola – nawet gdyby jego prowadzenie odbywało się z naruszeniem przepisów np. budowlanych czy przeciwpożarowych. Niespełnienie warunków wskazanych przez Komendanta PPSP i PINB może wywołać skutki prawne w zakresie przepisów u.f.z.o., lecz dla takich sytuacji przewidziane jest odpowiednie postępowanie (kończące się np. wykreśleniem z ewidencji), które nie mieści w sobie zaniechania wypłaty dotacji w drodze czynności organu.

Organ nie kwestionuje też spełnienia warunku, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o., a skarżąca – jak wynika z akt administracyjnych oraz dokumentów załączonych do skargi – przedłożyła również informacje o aktualnej liczbie uczniów w maju 2022 r.

Organ błędnie zatem powołuje się na instytucję wstrzymania dotacji, przy czym jednocześnie jej w rzeczywistości nie stosuje.

Przesłanki wstrzymania przekazywania dotacji oświatowej zostały uregulowane - w odniesieniu do szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2 (niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki) oraz niepublicznych placówek - w przepisie art. 36 ust. 6 i 7 u.f.z.o. Zgodnie z treścią tych przepisów w przypadku utrudniania lub udaremniania przez szkołę, o której mowa w art. 26 ust. 2, niepubliczną placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, lub przez organ prowadzący tę szkołę lub placówkę czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2, organ dotujący wzywa dyrektora tej szkoły lub placówki lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę do zaprzestania tych działań w wyznaczonym terminie. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6, organ dotujący wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, przekazywanie szkole, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepublicznej placówce, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, dotacji do dnia umożliwienia przeprowadzenia w tej szkole lub placówce czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2. Natomiast w myśl art. 37 ust. 1 i 2 u.f.z.o. jeżeli szkoła, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepubliczna placówka, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe:

1) nie przekazała rozliczenia wykorzystania dotacji za rok bazowy lub nie dokonała w rozliczeniu korekty błędów w terminie wskazanym przez organ dotujący,

2) nie przekazała informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, na których jest udzielana dotacja zgodnie z art. 34 ust. 2, w terminie określonym w uchwale, o której mowa w art. 38 ust. 1,

3) nie wykonała decyzji administracyjnej lub prawomocnego wyroku sądu wydanych w związku z przekazaną dotacją

- organ dotujący wzywa dyrektora szkoły lub placówki lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę do wykonania działań, o których mowa w pkt 1-3, w wyznaczonym terminie. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w ust. 1, organ dotujący wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, przekazywanie szkole, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepublicznej placówce, o której mowa w2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, dotacji do dnia wykonania działań, o których mowa w ust. 1.

Uzasadnieniem dla "wstrzymania" przekazywania na rzecz Fundacji dotacji oświatowej organ uczynił kwestie związane z wydaniem przez Komendanta PPSP decyzji w dniu 26 czerwca 2019 r. oraz wydaniem przez PINB postanowienia w dniu 18 września 2019 r. dotyczących – odpowiednio – zakazu eksploatacji związanej z prowadzeniem oddziału przedszkolnego oraz wstrzymania użytkowania części obiektu budowlanego, w której mieści się oddział przedszkolny. Nie przesądzając skutków prawnych tych ustaleń, nie stanowią one podstawy do wstrzymania przekazywania dotacji oświatowej w rozumieniu tych przepisów, a organ trybu tego w sprawie nie zastosował, jak również nie wyjaśnił podstawy prawnej w tym zakresie.

Zaskarżona czynność nie została w istocie uzasadniona ustawowymi kompetencjami organu i z tego względu należało stwierdzić jej bezskuteczność.

Przedmiotowa czynność, mimo potraktowania jej przez organ w kategoriach wstrzymania wypłaty dotacji, sprowadza się w istocie do zaniechania/nieprzekazania dotacji za wskazany okres – zaś organ nie wykazał, że zaistniały podstawy niewypłacenia dotacji.

Inną rzeczą -jak Sad już wskazał - są kwestie związane z nieprawidłowościami stwierdzonymi przez Komendanta PPSP i PINB, które winny być usuwane w ramach odrębnych procedur stosowanych przez te organy. Nie stanowią one jednak przesłanek zaniechania wypłaty/nieprzekazania dotacji oświatowej i to w drodze czynność organu, poza trybem przewidzianym ustawą i bez uwzględnienia gwarancji procesowych strony.

Ponadto, z uwagi na to, że ustalenie kwoty dotacji odbywa się na podstawie przedłożonych dokumentów i wymaga określonych operacji rachunkowych, Sąd doszedł do przekonania, że na obecnym etapie przedwczesne byłoby uznanie obowiązku organu co do wypłaty konkretnych rat dotacji. Organ winien bowiem przeprowadzić w tej mierze postępowanie wyjaśniające.

Z powyższych przyczyn Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.