Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1027/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 221 ust. 1  pkkt 4 art. 222 ust. 1 i 2, art. 38 ust. 1pkt 4, art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1064
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Op 236/22 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia 5 lipca 2022 r. nr 20/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od M.K. na rzecz Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 236/22, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. (dalej także jako "skarżący") na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] (dalej jako "Dyrektor" albo "organ odwoławczy") z dnia 5 lipca 2022 r. nr 20/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego, oddalił skargę.

U podstaw rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt III APa 3/21) zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w punkcie I w części, poprzedzające go orzeczenie nr 8/2018 Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia 18 czerwca 2018 r. oraz orzeczenie nr 2/2018 Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia 30 kwietnia 2018 r. w ten sposób, że za przewinienia służbowe wymienione w ww. orzeczeniach wymierzył M. K. karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2021 r. M. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego oraz odstąpienie od przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego, powołując się na wydanie w dniu 15 czerwca 2021 r. przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ww. wyroku, którym uchylono orzeczoną wobec niego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Jako podstawę żądania skarżący wskazał art. 221 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1064 ze zm.), dalej jako "ustawa".

Decyzją z dnia 9 listopada 2021 r. nr 12/2021 Dyrektor Zakładu Karnego w [...] odstąpił od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego wobec M. K. Ww. decyzja została uchylona przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia 21 lutego 2022 r. (bez numer) a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Dyrektor Zakładu Karnego w [...], działając na podstawie art. 222 ust. 5 w zw. z art. 39d pkt 5 ustawy oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.), dalej jako "k.p.a.", wydał w dniu 12 kwietnia 2022 r. decyzję nr 2/2022, mocą której odstąpił od dalszego prowadzenia i umorzył postępowanie kwalifikacyjne w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego wobec skarżącego.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania jak i treść wydanych rozstrzygnięć. Podkreślił, że po wszczęciu procedury ponownego przyjęcia skarżącego do służby powołana została komisja rekrutacyjna w składzie: z-ca dyrektora i trzech oficerów Służby Więziennej, której zadaniem było przeanalizowanie złożonych dokumentów oraz przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej. W rozmowie uczestniczył też radca prawny Zakładu Karnego w [...]. Organ pierwszej instancji wskazał, ze w wyniku podjętych prac komisja ustaliła, iż sądy obu instancji podzieliły stanowisko organów o dopuszczeniu się przez skarżącego zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych polegających na wydaniu zezwolenia na nielegalne kontakty pomiędzy osadzonymi oraz braku reakcji na przekazywanie przez osadzonych dokumentów w czasie wydawania posiłków w oddziale mieszkalnym, co mogło mieć wpływ na zapewnienie porządku i bezpieczeństwa jednostki penitencjarnej. Świadczy to o naruszeniu przez skarżącego złożonego ślubowania przez naruszenie zasad etyki zawodowej określonych w § 7 i § 8 Regulaminu nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, a także zasad określonych w § 17 i § 19 Regulaminu nr 2/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej. Tym samym naruszone zostały przepisy prawa wydane na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy, co polegało na zezwoleniu przez skarżącego na nielegalne kontakty pomiędzy osadzonymi.

Organ pierwszej instancji wskazał także, że podczas rozmowy kwalifikacyjnej skarżący wykazywał brak akceptacji zaistniałej sytuacji i konieczności przejścia procedury kwalifikacyjnej w pełnym zakresie. Ponadto nie godził się na ponowne uczestniczenie w szkoleniach zawodowych oraz specjalistycznych organizowanych przez Służbę Więzienną w przypadku ponownego ewentualnego przyjęcia, zaś w kwestii dyspozycyjności i delegowania do czasowego pełnienia służby w innych jednostkach wyraził niejednoznaczne stanowisko, wskazując na nierówne traktowanie względem pozostałych funkcjonariuszy. W tej sytuacji za uzasadnione organ pierwszej instancji uznał wątpliwości co do prawidłowości wykonywanych przez skarżącego zadań oraz jego lojalności i rzetelności postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ dodał, że komisja kwalifikacyjna jednogłośnie stwierdziła, iż skarżący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych zadań oraz zachowania tajemnicy służbowej.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik skarżącego wniósł m. in. o zmianę zaskarżonej decyzji i nakazanie Dyrektorowi Zakładu Karnego w [...] wydania aktu mianowania dla M. K. na określone stanowisko służbowe, zgodnie z art. 222 ust. 1 ustawy. Decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji zarzucono naruszenie:

1) art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79a § 1 i art. 84 § 1 k.p.a., przez uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepoinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz niewskazanie przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, a które skutkowały wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, a także niezwrócenie się do biegłego o wydanie opinii, lecz dopuszczenie do udziału w rozmowie kwalifikacyjnej psychologa;

2) art. 221 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 222 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 38 w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy, poprzez powołanie "komisji rekrutacyjnej, tudzież rekrutacyjnej", podczas gdy w toku postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 ustawy, nie przewidziano możliwości powołania takiej komisji, a co spowodowało, że decyzja de facto nie została podjęta przez organ, lecz przez anonimowych dla skarżącego członków komisji rekrutacyjnej, tudzież kwalifikacyjnej, na co wskazuje powołanie się przez organ w uzasadnieniu decyzji na głosowanie jej członków.

Decyzją z dnia 5 lipca 2022 r. nr 20/2022 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 38, art. 39, art. 218, art. 221 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 i art. 222 ust. 5 ustawy, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o umorzeniu wszczętego wobec skarżącego postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Dyrektor przywołał i omówił znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy ustawy oraz przedstawił i ocenił stan faktyczny sprawy. Odwołał się do stanowiska zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I OSK 163/13, podzielonego również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim - wyrok z dnia 26 września 2019 r.; sygn. akt II SA/Go 152/19 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - wyrok z dnia 12 lutego 2020 r.; sygn. akt IV SAB/Po 241/19), wedle którego w sytuacji, gdy decyzja o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej zostanie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, nie następuje ex lege reaktywacja stosunku służbowego, ale wszczęcie postępowania w sprawie ponownego nawiązania tego stosunku. Dopiero pozytywne zakończenie tego postępowania skutkuje ponownym wydaniem aktu mianowania na stanowisko służbowe równorzędne w zakresie uposażenia zasadniczego ze stanowiskiem zajmowanym przez funkcjonariusza bezpośrednio przed ustaniem stosunku służbowego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy wprowadza w miejsce przywrócenia do służby nową instytucję prawną, która nie eliminuje możliwości powrotu do służby. Powrót ten jest możliwy w sytuacji, gdy zwolniony funkcjonariusz spełnia wszystkie kryteria pozwalające na pełnienie służby w Służbie Więziennej. Inaczej mówiąc, może wrócić do służby, jeżeli służbę tę może w dalszym ciągu pełnić, bowiem daje rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych zadań. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że rękojmia prawidłowego wykonywania powierzonych zadań, o jakiej mowa w art. 38 pkt 4 ustawy, to podstawowy wymóg stawiany funkcjonariuszom w Służbie Więziennej.

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy, organ odwoławczy wskazał, że skarżący przed wydaleniem ze służby pełnił funkcję starszego oddziałowego na oddziale mieszkalnym dla pracujących osadzonych, recydywistów oraz osadzonych po raz pierwszy tymczasowo aresztowanych, był funkcjonariuszem doświadczonym, posiadającym odpowiednie przeszkolenie. Podczas wykonywania obowiązków służbowych dopuścił jednak do nielegalnych kontaktów między osadzonymi, mimo że miał świadomość, iż jego zachowanie jest nieprawidłowe i sprzeczne z podstawowymi zasadami pełnienia służby.

Organ odwoławczy stwierdził, że funkcjonariusz Służby Więziennej nie może ulegać namowom czy naciskom osadzonych do zachowania sprzecznego z prawem. W służbie niezbędna jest siła charakteru i odporność na namowy lub inne formy nacisku ze strony osadzonych. Charakter i warunki służby w jednostce penitencjarnej związane są ze stałym zagrożeniem ze strony osób pozbawionych wolności. Dla właściwego pełnienia służby konieczne są wzajemne zaufanie i szacunek między funkcjonariuszami, co pozwala na utrzymanie właściwej dyscypliny i porządku w jednostce. Naruszenie tych zasad może spowodować realne zagrożenie dla zdrowia i życia zarówno funkcjonariuszy, jak i osadzonych. Funkcjonariusz, który postępuje niezgodnie z przepisami prawa oraz wbrew poleceniom przełożonych za namową osadzonych, nie spełnia podstawowego wymogu - nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych mu zadań. Dyrektor podkreślił, że status funkcjonariusza Służby Więziennej wiąże się z nieskazitelnym charakterem i nieposzlakowaną opinią. Stosunek służbowy nie jest zwykłym stosunkiem pracy i wymagania stawiane funkcjonariuszom muszą być wyższe, zaś ważne z punktu widzenia interesu służby jest to, aby osoby pełniące służbę w sposób należyty wykonywały przydzielone im obowiązki. Dyrektor zaznaczył również, że Dyrektor Zakładu Karnego w [...] miał prawo oczekiwać, iż podlegli mu funkcjonariusze cechować się będą dyspozycyjnością, lojalnością i odpowiedzialnością. Natomiast Sąd Apelacyjny we Wrocławiu uznał w wyroku z dnia 15 czerwca 2021 r., że skarżący zezwolił na nielegalne kontakty pomiędzy osadzonymi, czym nie dopełnił swoich obowiązków służbowych. Sąd podkreślił nadto, że skarżący całkowicie zignorował polecenia przełożonych, aby funkcjonariusze zachowali szczególną czujność i obserwowali nastroje osadzonych.

W podsumowaniu Dyrektor stwierdził, że skarżący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych zadań. Wskazał także - odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuprawnionego powołania komisji kwalifikacyjnej - że komisję tę powołano prawidłowo, zgodnie z art. 39a ustawy.

Finalnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i zreformowanie podjętego przez ten organ rozstrzygnięcia w ten sposób, że należało postanowić o umorzeniu wszczętego wobec skarżącego postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego, na podstawie art. 222 ust. 5 ustawy.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił:

a) naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79a § 1 i art. 84 § 1 k.p.a., poprzez:

- uniemożliwienie skarżącemu przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;

- niepoinformowanie skarżącego przez organ pierwszej instancji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz niewskazanie przesłanek zależnych od skarżącego, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, a które skutkowały wydaniem przez organ decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącego;

- niezwrócenie się przez organ pierwszej instancji do biegłego o wydanie opinii, lecz dopuszczenie do udziału w rozmowie kwalifikacyjnej psychologa;

b) naruszenie art. 221 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 222 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 38 w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy, poprzez powołanie przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...] komisji rekrutacyjnej, tudzież kwalifikacyjnej, podczas gdy w toku postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 ustawy, nie przewidziano możliwości powołania takiej komisji, a co spowodowało, że decyzja de facto nie została podjęta przez organ, lecz przez anonimowych dla skarżącego członków komisji rekrutacyjnej, tudzież kwalifikacyjnej, na co wskazuje powołanie się przez organ w uzasadnieniu decyzji na głosowanie jej członków;

c) naruszenie art. 221 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 pkt 4 ustawy, poprzez uznanie, że skarżący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zadań z powodu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, podczas gdy Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III APa 3/21, uznał, że stopień naruszenia przez skarżącego obowiązków nie może skutkować wymierzeniem kary dyscyplinarnej wydalenia go ze służby, a wystarczająca jest kara dyscyplinarna wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", Sąd pierwszej instancji podniósł, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd meriti nie stwierdził bowiem nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, zaś ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Stosownie do treści art. 221 ust. 1 pkt 4 tej ustawy uchylenie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, a także uchylenie lub stwierdzenie nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Do prowadzonego postępowania stosuje się odpowiednio art. 38 i art. 39. W myśl art. 221 ust. 3 ustawy postępowanie, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza przełożony właściwy do stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego albo zwolnienia ze służby funkcjonariusza. Z kolei art. 38 ustawy określa wymagania wobec kandydatów do służby, stanowiąc w pkt 4, że w Służbie Więziennej może pełnić służbę osoba, która daje rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych zadań. Spełnienie m.in. tej przesłanki przez funkcjonariusza w momencie wszczęcia postępowania jest warunkiem ponownego nawiązania stosunku służbowego.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji zasadne jest wskazanie organu odwoławczego, odwołujące się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że z regulacji zawartych w ustawie wynika, iż przez prawomocne uchylenie orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby nie następuje ex lege reaktywacja stosunku służbowego, ale wszczęcie postępowania w sprawie nawiązania tego stosunku. Dopiero pozytywne zakończenie tego postępowania stanowi podstawę do wydania aktu mianowania, o którym mowa w art. 42 ust. 8 ustawy, na określone stanowisko służbowe co najmniej równorzędne w zakresie uposażenia zasadniczego ze stanowiskiem zajmowanym przez funkcjonariusza bezpośrednio przed ustaniem stosunku służbowego (art. 222 ust. 1 ustawy). Natomiast wedle art. 222 ust. 5 ustawy w przypadku negatywnego zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 221 (czyli stwierdzenia przez organ, że funkcjonariusz nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 38 ustawy), wydaje się decyzję o umorzeniu tego postępowania. Przepisy art. 218 stosuje się odpowiednio, w tym dotyczące prawa funkcjonariusza do wniesienia odwołania od decyzji o umorzeniu do wyższego przełożonego i zastosowania do omawianego postępowania przepisów k.p.a. oraz dotyczące prawa funkcjonariusza do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego na zasadach określonych w P.p.s.a.

W ocenie Sądu pierwszej instancji organy obu instancji słusznie uznały i wystarczająco uzasadniły, iż skarżący nie spełnia przewidzianego w art. 38 pkt 4 ustawy wymagania wobec kandydata do służby w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej. W szczególności organ odwoławczy wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną i odwołał się do okoliczności faktycznych związanych z wymierzeniem skarżącemu kary dyscyplinarnej.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie sposób zgodzić się z zarzutem skargi, że ocena organów w zakresie rękojmi prawidłowego wykonywania przez skarżącego powierzonych zadań nie była dostateczna. Dyrektor szczegółowo omówił pojęcie rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych zadań, w tym także w kontekście konkretnych zachowań skarżącego, które spowodowały wymierzenie mu kary dyscyplinarnej, słusznie zwracając przy tym uwagę, że ustawodawca - poprzez wprowadzenie szczegółowych ustawowych regulacji - zmierza do pozyskania utrzymania w Służbie Więziennej funkcjonariuszy gwarantujących właściwe funkcjonowanie systemu penitencjarnego. Co ważne w sprawie, skarżący był już funkcjonariuszem Służby Więziennej, a nie jedynie kandydatem do tej Służby, tj. osobą, która dopiero ubiega się o zatrudnienie, i w okresie pełnienia służby w tej formacji dopuścił się przewinień dyscyplinarnych.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w przywołanym wcześniej wyroku z dnia 15 czerwca 2021 r. nie zakwestionował faktu, iż skarżący dopuścił się zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, a jedynie uznał za zasadne zastosowanie łagodniejszej sankcji za ich popełnienie. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący dopuścił się przewinień dyscyplinarnych polegających na umożliwieniu osadzonym nielegalnych kontaktów oraz braku reakcji na przekazywanie przez osadzonych dokumentów w czasie wydawania posiłków w oddziałach mieszkalnych, co mogło mieć wpływ na zapewnienie porządku i bezpieczeństwa jednostki penitencjarnej.

Ponadto w ocenie Sądu meriti na ocenę w zakresie spełnienia wymogu z art. 38 pkt 4 ustawy miało wpływ i to, że skarżący naruszył opisanymi wyżej działaniami i zaniechaniami przepisy ustawy oraz przepisy - wydanych na podstawie ustawy - aktów wykonawczych (m.in. regulaminów Dyrektora Generalnego Służby Więziennej), choć zgodnie z art. 157 ust. 1 ustawy był zobowiązany postępować zgodnie ze złożonym ślubowaniem oraz przestrzegać przepisów prawa, zwłaszcza ustawy i przepisów wydanych na jej podstawie. Pamiętać trzeba, że składając ślubowanie, skarżący zobowiązał się do rzetelnego wykonywania powierzonych zadań i poleceń przełożonych, przestrzegając Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wszystkich przepisów prawa, jak również tajemnic związanych ze służbą, a także zasad etyki zawodowej. Stosownie zaś do treści § 5, § 7 i § 8 Regulaminu Nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej skarżący powinien zachowywać się w sposób praworządny, odpowiadający godności funkcjonariusza publicznego, wykonywać czynności służbowe z należytą starannością, dążyć do osiągnięcia najlepszych rezultatów swej służby, wykazując się odpowiedzialnością, powinien być też lojalny wobec Służby Więziennej, jak i współpracowników oraz przełożonych, gotów do wykonywania służbowych poleceń, dbając przy tym o to, aby nie zostało naruszone prawo. Stąd ustalenie w prawomocnym wyroku sądu powszechnego faktu popełnienia opisanych wyżej przewinień dyscyplinarnych w pełni usprawiedliwia przekonanie organów co do tego, że skarżący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych zadań służbowych w razie ponownego zatrudnienia. Natomiast w postępowaniu związanym z ponownym nawiązaniem stosunku służbowego brak jest podstaw do pominięcia tych przewinień oraz zachowania polegającego na zignorowaniu poleceń przełożonych, jak tego oczekuje skarżący.

Z przedstawionych względów za niezasadne Sąd pierwszej instancji uznał stawiane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 221 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 pkt 4 ustawy.

W ocenie Sądu meriti nieuprawnione są także pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, co - wedle skarżącego - miało polegać na powołaniu w prowadzonym postępowaniu komisji kwalifikacyjnej i wydaniu przez jej członków decyzji pierwszoinstancyjnej. Jak trafnie dostrzegł organ odwoławczy, powołanie komisji kwalifikacyjnej przez podmiot właściwy w sprawie przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego zostało przewidziane w art. 39a ust. 1 pkt 1 ustawy, zaś dokładna analiza treści decyzji z dnia 12 kwietnia 2022 r. przeczy twierdzeniu skarżącego o jej podjęciu "przez anonimowych dla powoda członków komisji rekrutacyjnej, tudzież kwalifikacyjnej". Badana decyzja została bowiem wydana (podpisana) przez Dyrektora, który w jej uzasadnieniu zrelacjonował przebieg prowadzonego postępowania, w tym ustalenia powołanej przez siebie komisji kwalifikacyjnej. Natomiast ocena tej komisji stanowiła tylko jedną z przyczyn uznania przez organ, że skarżący nie spełnia wymogu z art. 38 pkt 4 ustawy.

Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, Sąd pierwszej instancji podniósł, że skarżący nie wykazał, by niezawiadomienie go przez organ pierwszej instancji - przed wydaniem decyzji – o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz o możliwości składania wniosków uniemożliwiło mu dokonania konkretnych czynności procesowych. Tylko w razie wykazania wystąpienia takiej sytuacji zarzuty w tej mierze mogłyby odnieść skutek. Z tego względu zarzucane naruszenie czynnego udziału w postępowaniu należy uznać za uchybienie, które nie miało wpływu na wynik sprawy. Z kolei charakter sprawy nie wskazuje, by w przedmiotowej sprawie konieczne było uzyskanie przez organ wiadomości specjalnych, stąd zarzut braku zwrócenia się do biegłego psychologa o wydanie opinii nie zasługuje na uwzględnienie.

W opisanych okolicznościach faktycznych i prawnych, w przekonaniu Sądu pierwszej instancji, Dyrektor słusznie podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych zadań. Trafnie też uznał, że zaktualizowała się przesłanka z art. 222 ust. 5 ustawy i w konsekwencji prawidłowo - z powodów procesowych - uchylił decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie ponownego nawiązania przez skarżącego stosunku służbowego.

Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

a) naruszenie art. 221 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 222 ust. 1 i 2 w związku z art. 38 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 39 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, przez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że powołanie przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...] komisji rekrutacyjnej, tudzież kwalifikacyjnej, było prawidłowe, podczas gdy w toku postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 ww. ustawy, nie przewidziano możliwości powołania takiej komisji, a co spowodowało, że decyzja numer 2/2022 z dnia 12 kwietnia 2022 r. de facto nie została podjęta przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...], lecz przez anonimowych dla członków komisji rekrutacyjnej, tudzież kwalifikacyjnej, na co wskazuje powołanie się przez Dyrektora Zakładu Karnego w uzasadnieniu decyzji na głosowanie jej członków;

b) naruszenie art. 221 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 38 pkt 4 ww. ustawy, przez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżący M. K. nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zadań z powodu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, podczas gdy Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r. III APa 3/21 uznał, że stopień naruszenia przez skarżącego M. K. obowiązków nie może skutkować wymierzeniem kary dyscyplinarnej wydalenia skarżącego M. K. ze służby, a wystarczająca jest kara dyscyplinarna wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe,;

c) naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez jego niezastosowanie polegające na uznaniu, że art. 221 ust. 1 pkt 4, art. 222 ust. 1 i 2, art. 38 ust. 1 pkt 4 i art. 39 ust. 1 ww. ustawy spełniają zasady prawidłowej legislacji, w szczególności tzw. zasadę określoności prawa, gdyż norma wynikająca z ww. przepisów pozwala na kwestionowanie przez organ prawomocnego wyroku sądu uchylającego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, poprzez badanie tych samych przesłanek, które badane były w toku postępowania sądowego przed sądem pracy w wyniku odwołania od decyzji wymierzającej karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie oświadczył nadto, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie złożył stosowny wniosek, a organ nie przedstawił odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w treści art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki determinujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.),

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszym rzędzie odnotowania wymaga, że skarga kasacyjna w części zawierającej podniesione zarzuty została sporządzona niestarannie. Wniesiony środek odwoławczy nie przyporządkowuje bowiem sformułowanych w nim zarzutów do konkretnego punktu z art. 174 P.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, podjęta w pełnym składzie (publ.: ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz.1). Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2015 r.; sygn. akt II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2012 r.; sygn. akt I FSK 1679/11).

Odczytując zarzuty podniesione w petitum skargi kasacyjnej literalnie należy uznać, że skarżący kasacyjnie podniósł wyłącznie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Wskazać należy, że naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia.

Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiskiem ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Ponadto nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Wynika to bowiem z okoliczności, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2014 r., sygn. I OSK 1119/13).

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie nie sformułował zarzutów naruszenia przepisów postępowania, to należy przyjąć, że ustalenia faktyczne nie zostały podważone. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sądowi pierwszej instancji nie można z kolei zarzucić błędnej wykładni mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Zaistniały w sprawie spór dotyczy tego, czy istniały podstawy do ponownego nawiązania ze skarżącym kasacyjnie stosunku służbowego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie wydanie w dniu 15 czerwca 2021 r. wyroku przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych determinowało uznanie, że takie podstawy a limine istnieją. Z kolei zdaniem organów orzekających brak było ku temu podstaw, a postępowanie w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego winno być umorzone. W ocenie organów orzekających skarżący nie daje bowiem rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych zadań. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaistniałym sporze rację należy przyznać organom orzekającym.

Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III APa 3/21, zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w punkcie I w części i poprzedzające go orzeczenie nr 8/2018 Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia 18 czerwca 2018 r. oraz orzeczenie nr 2/2018 Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia 30 kwietnia 2018 r. w ten sposób, że za przewinienia służbowe wymienione w tych orzeczeniach wymierzył skarżącemu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafna jest argumentacja Sądu pierwszej instancji, że ustalenie w prawomocnym wyroku sądu powszechnego faktu popełnienia przewinień dyscyplinarnych może nasuwać uzasadnione wątpliwości, co do tego czy skarżący daje rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych zadań służbowych w razie ponownego zatrudnienia. Jakkolwiek sytuacja uprzedniego stwierdzenia popełnienia przez funkcjonariusza Służby Więziennej przewinienia dyscyplinarnego nie zamyka a priori możliwości nawiązania z nim ponownie stosunku służbowego, to jednak trudno jest uznać, że zachowuje on przymiot osoby o nieposzlakowanej opinii, a to waży przy ocenie spełniania przez niego warunku, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 4 ustawy. "Poszlaka" w języku polskim oznacza bowiem podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" - to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. W rozpoznawanej sprawie powyższe pojęcie należy odnieść do sfery życia zawodowego. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii powoduje nie tylko karalność danej osoby, czy rodzaj zastosowanej sankcji, ale już samo stwierdzenie w prawomocnym orzeczeniu faktu popełnienia przewinienia służbowego (zob. w tej materii wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 października 2022 r.; sygn. akt II SA/Op 188/22). Sąd pierwszej instancji uznał zatem w sposób prawidłowy, że ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, zaś dokonana ocena ma swe źródło w ustaleniach znajdujących umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Odnosząc się do argumentacji podniesionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zaznaczyć należy, że prawomocnym wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r. sąd powszechny jedynie obniżył karę dyscyplinarną wymierzoną skarżącemu. Sąd ten nie podważył faktu popełnienia przez skarżącego przewinień dyscyplinarnych. Aby wrócić do służby po prawomocnym uchyleniu kary wydalenia ze służby skarżący musiał poddać się procedurze, dotyczącej ponownego nawiązania stosunku służbowego. Podkreślenia wymaga, że w regulacjach zawartych w ustawie o Służbie Więziennej ustawodawca nie zawarł regulacji o treści analogicznej do art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1222), zgodnie z którą uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przywrócenie funkcjonariusza policji do służby następuje z mocy prawa, z datą prawomocności wyroku uchylającego decyzję zwolnieniową. Jeżeli w takiej sytuacji reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa, to oczywistym również jest, że samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta, czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie żadnych działań. Nie ma więc także podstaw do wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnej o przywróceniu do służby. Przepisy ustawy o Policji nie wprowadzają żadnych rozwiązań, od spełnienia których uzależnione byłoby przywrócenie do służby. Nie dają też jakichkolwiek podstaw do wydawania decyzji o przywróceniu do służby. Jakkolwiek samo reaktywowanie stosunku służbowego w omawianej sytuacji nie wymaga żadnej aktywności ze strony przywróconego do służby policjanta, to jednak dalsze istnienie takiego stosunku zależy już od podjęcia przez niego określonych działań, i to w ściśle wyznaczonym przez ustawodawcę terminie zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2024 r.; sygn. akt III OSK 302/23).

W dacie wydawania decyzji przez organy orzekające przepisy zawarte w ustawie o Służbie Więziennej przewidywały możliwość powrotu funkcjonariusza do służby po prawomocnym uchyleniu kary wydalenia ze służby tylko w sytuacji, gdy zwolniony funkcjonariusz spełniał wszystkie kryteria pozwalające na pełnienie służby w Służbie Więziennej. Organ został jednakże zobowiązany do ponownego rozstrzygnięcia tej kwestii i wydania decyzji w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie bowiem z art. 221 ust. 1 ustawy wyeliminowanie z obrotu prawnego określonych rozstrzygnięć (w tym prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby) stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Do prowadzonego postępowania stosuje się odpowiednio art. 38 i art. 39 (art. 221 ust. 1 zdanie drugie ustawy w brzmieniu z daty wydania decyzji przez organ odwoławczy). Zgodnie zaś z art. 222 ust. 5 tej ustawy (w brzmieniu z daty wydania decyzji przez organ odwoławczy) w przypadku negatywnego zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 221, wydaje się decyzję o umorzeniu tego postępowania. Z kolei zgodnie ze stosowanym w takim przypadku art. 39 ust. 1 ustawy (w brzmieniu z daty wydania decyzji przez organ odwoławczy) postępowanie kwalifikacyjne ma na celu ustalenie, czy kandydat spełnia warunki przyjęcia do służby w Służbie Więziennej, oraz określenie jego kwalifikacji, kompetencji i przydatności do pełnienia tej służby. Uznać tym samym należy, że dopiero pozytywne zakończenie postępowania w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego skutkuje ponownym wydaniem aktu mianowania, o którym mowa w art. 42 ust. 8 ustawy, na ostatnio zajmowane przez funkcjonariusza stanowisko służbowe lub na stanowisko równorzędne w zakresie uposażenia zasadniczego. Zgodnie z art. 222 ust. 5 ustawy (w brzmieniu z daty wydania decyzji przez organ odwoławczy), w przypadku negatywnego zakończenia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego - czyli stwierdzenia przez organ, że funkcjonariusz nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 38 ust. 1 ustawy - wydaje się decyzję o umorzeniu tego postępowania. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Organy orzekające wykazały bowiem w sposób prawidłowy z jakich względów skarżący nie może pełnić służby w Służbie Więziennej. W sprawie nie ma z kolei jakichkolwiek podstaw do uznania, że decyzja z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr 2/2022 nie została podjęta przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...] (a zatem przez organ pierwszej instancji), lecz przez członków komisji kwalifikacyjnej powołanej przez ten organ. Tym samym zarzuty naruszenia art. 221 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 222 ust. 1 i 2 w zw. z art. 38 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej jak i zarzut naruszenia art. 221 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 38 pkt 4 tej ustawy (winno być – art. 38 ust. 1 pkt 4 – uwaga Naczelnego Sądu Administracyjnego) nie zasługiwały na uwzględnienie.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez jego niezastosowanie polegające na uznaniu, że art. 221 ust. 1 pkt 4, art. 222 ust. 1 i 2, art. 38 ust. 1 pkt 4 i art. 39 ust. 1 ww. ustawy spełniają zasady prawidłowej legislacji, w szczególności tzw. zasadę określoności prawa, gdyż norma wynikająca z ww. przepisów pozwala na kwestionowanie przez organ prawomocnego wyroku sądu uchylającego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, poprzez badanie tych samych przesłanek, które badane były w toku postępowania sądowego przed sądem pracy w wyniku odwołania od decyzji wymierzającej karę dyscyplinarną wydalenia ze służby wskazać należy - uznając ten zarzut za a limine niezasadny z tej przyczyny, że nie można skutecznie zarzucać Sądowi pierwszej instancji braku działań, które pozostają poza kognicją przypisaną sądownictwu administracyjnemu na mocy art. 184 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) - że postępowanie w przedmiocie oceny prawidłowości orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy Służby Więziennej (prowadzone do dnia 28 września 2022 r. przez sądy powszechne) oraz postępowanie w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego mają zupełnie odrębny przedmiot. Co oczywiste, w postępowaniu w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego organ nie ma podstaw do kwestionowania wyroku wydanego przez sąd powszechny z uwagi na treść art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1222). W realiach rozpatrywanej sprawy taka sytuacja, wbrew zapatrywaniu autora skargi kasacyjnej, nie miała miejsca. Podkreślenia z kolei wymaga, że do dnia 28 września 2022 r., to jest do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2022 r. o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1933) z wyraźnej woli ustawodawcy organ prowadzący postępowanie w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego w Służbie Więziennej winien był poddać ocenie dotychczasową postawę funkcjonariusza w kontekście dawania przez daną osobę rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych zadań (art. 38 ust. 1 pkt 4 ustawy). Z tego obowiązku wywiązały się organy orzekające w niniejszej sprawie.

Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W realiach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, o jej oddaleniu.

Z kolei na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od skarżącego kasacyjnie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (orzeczenie jak w punkcie drugim sentencji wyroku) uznając, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie.