Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 1573/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 1, 3 i 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K. L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 666/14 w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 17 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

W dniu 4 maja 2015 r. K. L. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2015 r.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada środków finansowych pozwalających na wykonanie decyzji, w której zobowiązanie podatkowe od osiągniętych w 2005 r. dochodów z kapitałów pieniężnych określono na kwotę 519 190 zł. Argumentował, że na jego majątek składa się nieruchomość położona w G. (w której zamieszkuje), jak również majątek ruchomy w postaci dwóch samochodów osobowych: marki S. oraz H., przy czym oba pojazdy zostały zajęte w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. Podkreślił ponadto, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia jego świadczenia emerytalnego. W tych okolicznościach w ocenie skarżącego zachodzi przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, gdyż z powodu braku środków pieniężnych zaległość podatkowa mogłaby zostać uregulowana wyłącznie wskutek zbycia w trybie egzekucyjnym zajętych ruchomości oraz potencjalnie możliwej do zajęcia nieruchomości, a skutek tych czynności nie będzie możliwy do odwrócenia.

Skarżący podkreślił ponadto, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach została mu udzielona ochrona tymczasowa na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przez organ albo sąd pierwszej instancji upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, co świadczy o tym, że rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają charakter tymczasowy (por. M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009 r., s. 210).

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, a zatem postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji upadło. Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony na etapie postępowania kasacyjnego zobligowany jest do jego oceny przez pryzmat wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 193 powołanej ustawy, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, NSA stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego nie zawiera argumentacji wystarczającej do udzielenia mu ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Aby wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji mógł być uwzględniony, strona powinna wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. To w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie ograniczył się do powołania trzech okoliczności: zajęcia świadczenia emerytalnego, zajęcia egzekucyjnego ruchomości w postaci samochodów oraz potencjalnej groźby zajęcia nieruchomości. Zaniechał jednak wykazania w jakiej wielkości obciążone jest jego świadczenie emerytalne, jakie są roczne dochody jego i osób wspólnie z nim prowadzących gospodarstwo domowe, choć z akt sprawy wynika, że skarżący mieszka wraz z małżonką.

Odnosząc się do powołanej przez skarżącego możliwości zajęcia nieruchomości wskazać należy, że bez wątpienia sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Niemniej jednak na tym etapie postępowania – wbrew temu co podnosi skarżący – nie jest pewne, czy dojdzie do zajęcia lub późniejszej sprzedaży nieruchomości. Sama tylko możliwość dokonania w przyszłości egzekucji z nieruchomości nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżącemu zajęto świadczenie emerytalne oraz ruchomości (samochody), natomiast w świetle art. 1a pkt 12 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej: u.p.e.a.) środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych obejmują egzekucję: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości, z nieruchomości.

Zasadą postępowania egzekucyjnego jest ta właśnie kolejność stosowania środków egzekucji, co oznacza, że egzekucja z nieruchomości jest, jako najdotkliwszy środek, stosowana dopiero po bezskutecznym wykorzystaniu (lub braku możliwości wykorzystania) poprzednich środków. Są one bowiem uszeregowane od najłagodniejszego do najbardziej dolegliwego. Ponadto podkreślić należy, że samo zajęcie nieruchomości nie prowadzi do jej natychmiastowej licytacji.

Ponadto nadmienić należy, że sama wysokość zobowiązania podatkowego nie stanowi dostatecznego argumentu przemawiającego za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Niewątpliwie przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji, której obawia się skarżący, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy jednak zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.

Z tego względu na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.