Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 898/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i  c, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak asesor WSA Nina Beczek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2023 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 lutego 2023 r. nr KOA/576/Sr/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. dnia 2 stycznia 2023 r. nr SP.1.2023; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz T. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania T. G., decyzją z 23 lutego 2023 r. nr KOA/576/Sr/23 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 2 stycznia 2023 r. nr SP.1.2023 orzekającą o odmowie przyznania T. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną A. G.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 2 grudnia 2022 r. T. G. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną A. G. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, która jest osobą niepełnosprawną od 9 października 2020 r.

Organ I instancji, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazując, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki uregulowanej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w toku przeprowadzonego w dniu 15 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że do zadań wnioskodawcy należy: przygotowywanie i podawanie posiłków, podawanie leków, kąpiel, zmiana ubrań, pomoc w ćwiczeniach, robienie zakupów, prawnie, sprzątanie, załatwianie spraw urzędowych. Z ustaleń organu wynika, że wnioskodawca w okresie od 1 maja 2008 r. do 16 kwietnia 2014 r. prowadził działalność gospodarczą. Obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad bliską osobą niepełnosprawną a niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia, co powoduje brak możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż wnioskodawca nie podejmował zatrudnienia oraz nie musiał zrezygnować z zatrudnienia w celu sprawowania osobistej opieki nad żoną.

Od powyższej decyzji T. G. wniósł odwołanie, w którym podał, że żona jest osobą niepełnosprawną od 20 lat. Stan zdrowia żony ulegał pogorszeniu z roku na rok, dlatego zmuszony był zrezygnować w 2014 r. z prowadzenia działalności gospodarczej. Zaznaczył, że zona nie porusza się sama. Wszystkie czynności dnia codziennego przy żonie i w domu wykonuje codziennie sam, co ustalono podczas wywiadu przeprowadzonego w dniu 15 grudnia 2022 r. przez pracownika socjalnego. Nadto skarżący oświadczył, że świadczenie rentowe jakie otrzymuje żona nie zabezpiecza podstawowych potrzeb dnia codziennego.

Kolegium rozpatrując odwołanie stwierdziło, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, że potwierdzono istnienie związku pomiędzy sprawowaną przez wnioskodawcę opieką nad żoną a niepodejmowaniem zatrudnienia. W obliczu oświadczeń składanych przez samego zainteresowanego (brak aktywności zawodowej od 2014 r.) Kolegium nie widzi podstaw do uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy taki związek istnieje. Kolegium wskazało, że przepisy ustawy o świadczeniach nie ograniczają możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego do sytuacji, w której wnioskodawca pracuje, a następnie formalnie rezygnuje z pracy na rzecz sprawowania opieki. Ustawodawca wprost dopuszcza takie stany faktyczne, w których wnioskodawcy nie podejmują zatrudnienia (pomimo posiadanych ku temu formalnie możliwości i kwalifikacji) ze względu na to, że sprawują opiekę nad osobą niepełnosprawną w wymiarze uniemożliwiającym zatrudnienie. Jednakże w niniejszej sprawie Kolegium podzieliło wywody organu I instancji w zakresie tego, że brak zatrudnienia jest w sytuacji zainteresowanego praktycznie stanem stałym, nie zmieniającym się od 2014 r. Z ustaleń wywiadu środowiskowego, w szczególności wyjaśnień samego wnioskodawcy, nie sposób wnioskować, że zainteresowany zrezygnował z zatrudnienia tudzież nie podejmuje go z przyczyn dotyczących wyłącznie opieki nad żoną. W okolicznościach sprawy ustalono, że odwołujący nie pracuje od 2014 r. Nie jest zatem wiarygodne i możliwe do przyjęcia, że chęć podjęcia pracy pojawiła się dopiero w związku ze złożeniem wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium stwierdziło, że nie widzi podstaw do kwestionowania zarówno oświadczeń odwołującego, ale również - po części - stanowiska organu I instancji, zgodnie z którym w okolicznościach sprawy wnioskodawca sprawuje całodobową opiekę nad żoną. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało istnienia związku pomiędzy rezygnacją (nie podejmowaniem) z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną małżonką. Na koniec Kolegium podkreśliło, że ze zrozumieniem odnosi się do niewątpliwie trudnej sytuacji życiowej z jaką boryka się wnioskodawca w związku z opieką nad żoną. Sama ta okoliczność, do której należy odnosić się z najwyższym współczuciem, nie może jednak być podstawą do wydania decyzji pozytywnej wobec odwołującego w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy.

Skargę na decyzję Kolegium wniósł T. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez skarżącego i związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a opieką nad żoną, co ostatecznie skutkowało odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;

2. art. 11 i art. 107 § 3 kpa z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia i ograniczenie się jedynie do stwierdzenia, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a opieką nad żoną.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ppsa wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci historii zdrowia i choroby Poradni Zdrowia Psychicznego z Centrum Zdrowia [...] sp. z o.o., albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z 10 lipca 2023 r. nie zgłosił sprzeciwu co do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym i nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 października 2023 r. postanowieniem oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu załączonego do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, albowiem organy orzekające w sprawie dopuściły się zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że decyzja organu I instancji jest wadliwa już tylko z tego powodu, że odmawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą". Sąd wskazuje, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznał art. 17 ust. 1b ustawy za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutki tego wyroku mają znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy. Mimo bowiem, że wyrok Trybunału nie doprowadził do wyeliminowania przez ustawodawcę niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, to jego treść wiąże wszystkich – w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP – stanowi zatem dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. Co więcej, przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie może nadal stanowić podstawy rozstrzygnięć. Skoro zatem Trybunał Konstytucyjny kategorycznie przyjął, że art. 17 ust. 1b ustawy narusza prawa opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała odpowiednio po ukończeniu 18 oraz 25 roku życia, to nie sposób uznać, że orzeczenie to nie ma żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącego. Wręcz przeciwnie – data ustalenia niepełnosprawności żony skarżącego nie mogła być bowiem negatywną przesłanką do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji, rozstrzygając w zakresie przedmiotowego wniosku, miał obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem niekonstytucyjnej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy. Dokonaną wykładnię art. 17 ust. 1b ustawy skutkującą pominięciem tego przepisu w związku z utratą przez niego domniemania konstytucyjności w zakresie wskazanym w powyższym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., rozstrzygniętą w sposób wiążący, organy orzekające w sprawie wezmą pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w związku z uchyleniem przez Sąd obu wydanych w sprawie decyzji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Niewątpliwie mąż jest osobą na której, w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ciąży obowiązek alimentacyjny wobec żony. Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie art. 17 ust. 1 ustawy w żaden sposób nie dookreśla pojęcia opieki. Ustawodawca nie posłużył się żadnym przymiotnikiem konkretyzującym zakres lub charakter sprawowanej opieki. Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi o stałość opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego, udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość jej niesienia. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, tj. 24 godziny na dobę (zob.: B. Chludziński [w:] P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, WKP 2021, uwagi do art. 17; wyroki: NSA z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 786/2; WSA w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 590/19; WSA we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 287/19; WSA w Gliwicach z dnia 25 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 970/19). Także wspólne zamieszkiwanie osoby niepełnosprawnej i jej opiekuna nie jest warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego (wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 270/20; z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 3946/18; z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1049/19). Opiekun nie musi bowiem zamieszkiwać z podopiecznym. W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący zamieszkuje wspólnie z żoną i sprawuje nad nią opiekę. Przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, przy czym chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową, a nie tylko o opiekę rozumianą jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę. W rozpoznawanej sprawie jest okolicznością niesporną, że żona skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, który datuje się od 9 października 2020 r. Jak wynika z orzeczenia A. G. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że treść orzeczenia o niepełnosprawności jest wiążąca dla organów orzekających w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Natomiast do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne znajduje się w kręgu podmiotów legitymowanych do przyznania świadczenia i czy faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności (zob. wyrok NSA z dnia 15 października 2021 r., sygn. akt I OSK 643/21). Legitymowanie się przez osobę pozostającą pod opieką innej osoby, która występuje o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oznacza, że osoba niepełnosprawna wymaga w codziennym funkcjonowaniu takiego rodzaju wsparcia ze strony innych osób. Konsekwentnie zatem, wykonywanie codziennych czynności pomocy i opieki względem takiej osoby w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności może stanowić przyczynę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy. Zaliczenie osoby do znacznego stopnia niepełnosprawności oznacza, że wymaga ona, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (zob. wyroki NSA: z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1854/19; z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19 oraz z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt I OSK 448/15). Jak wyżej zaznaczono opieka musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej, a zakres tych potrzeb jest określony w orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla ustalenia, czy w danym przypadku sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną spełnia wymogi z art. 17 ust. 1 ustawy zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka (zob. wyroki NSA: z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 3946/18 i z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19).

W rozpoznawanej sprawie organy nie kwestionowały samego faktu sprawowania opieki przez skarżącego nad żoną. Jak wynika z przeprowadzonego w dniu 15 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego żona skarżącego wymaga całodobowej opieki innej osoby, uzależniona jest w funkcjonowaniu codziennym od pomocy osób drugich, tj. od męża, który przy żonie wykonuje wszelkie czynności higieniczno-pielęgnacyjne: poranna kąpiel, ubieranie, pomoc w przygotowywaniu posiłków, pomoc podczas ćwiczeń rehabilitacyjnych, pomoc w dojściu do ławeczki, robienie zakupów, prace domowe porządkowe (pranie, sprzątanie), odbiór z dializ, załatwianie spraw urzędowych, pilnowanie dawkowania leków. Żona skarżącego nie porusza się samodzielnie i nie może wykonać wokół siebie żadnych czynności. W ocenie Sądu, tego rodzaju sytuacja świadczy o konieczności zapewnienia opieki w znacznie szerszym wymiarze, gdyż wykonywane przez skarżącego czynności nie są standardowymi, zwykłymi czynnościami dnia codziennego, które wykonuje się w każdym przeciętnym gospodarstwie domowym, jak przygotowywanie posiłków, zakupy, sprzątanie, czy pranie. Organy uznały, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem przez skarżącego a sprawowaną opieką nad żoną, ponieważ skarżący jest osobą nieaktywną zawodowo od 2014 r. i sytuacja ta jest stanem stałym od 2014 r. Znaczny stopień niepełnosprawności żony datuje się od 9 października 2020 r., co wynika z aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 30 stycznia 2023 r. ważnego do dnia 31 stycznia 2028 r. (poprzednie orzeczenie z 16 listopada 2020 r. wydane było do dnia 30 listopada 2022 r., a w międzyczasie wydane było orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 18 października 2022 r. z datą obowiązywania do 31 marca 2024 r.). Z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżący wystąpił 2 grudnia 2022 r., a więc w okresie, kiedy żona legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności. Zważyć należy, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy nie zakreśla ram czasowych, co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia, czy też jego niepodejmowania z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek i to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie – po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia – wystąpi on o świadczenie pielęgnacyjne. Wobec tego brak jest podstaw do kwestionowania prawa strony do wyboru momentu, w którym chce wystąpić z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia (por. wyroki: NSA z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1939/21; WSA w Gdańsku z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 19/22; WSA w Łodzi z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 218/20). Ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy powinna być dokonywana adekwatnie do czasu, w którym wnioskodawca występuje o przyznanie świadczenia. Istotne jest więc, czy w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżący spełnia ustawowe przesłanki do jego przyznania. Dla odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest zatem wystarczające ustalenie, że skarżący w przeszłości był zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny lub jest bezrobotny oraz że od roku 2014 jest nieaktywny zawodowo i ta sytuacja jest stanem stałym, niezmieniającym się od 2014 r. Kluczowym jest, że stan zdrowia żony skarżącego, w chwili złożenia wniosku, doprowadził do konieczności sprawowania nad nią stałej opieki (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1655/22). Zgodnie z art. 17 ust. 6 ustawy zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślić należy, że z ustawowej definicji terminu "bezrobotny", uregulowanej w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 735) wynika, że jedną z przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej jest pozostawanie w zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy). Uznać zatem należy, że składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osoba bezrobotna de facto rezygnuje z gotowości do podjęcia zatrudnienia (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt I OSK 1468/22). Niewątpliwie konieczność objęcia niepełnosprawnego członka rodziny opieką i jej permanentne sprawowanie (co, jak wyżej zaznaczono nie oznacza opieki całodobowej) uniemożliwia podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Wskazać należy, że system świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny, wymuszającej rezygnację z zatrudnienia lub niepodejmowaniem tego zatrudnienia. Nie tylko więc rezygnacja z zatrudnienia stanowi o spełnieniu przesłanki niezbędnej do uzyskania świadczenia, ale też warunki do przyznania świadczenia należy uznać za spełnione, jeżeli wnioskujący nie podejmuje zatrudnienia w związku z obiektywnie zaistniałą koniecznością sprawowania opieki.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Organy orzekające w sprawie nie dokonały właściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, naruszając tym samym podstawowe zasady postępowania określone w art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.). Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 tej ustawy.

O kosztach postępowania zasądzonych w punkcie 2. sentencji wyroku orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które obejmują wysokość kosztów zastępstwa prawnego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wyrażoną powyżej ocenę prawną stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sposób staranny i uwzględniający dyrektywy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa dokona oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, istotnych z punktu widzenia regulacji prawnej odnoszącej się do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym w szczególności dokona ponownej analizy i oceny zakresu czynności wykonywanych przez skarżącego przy niepełnosprawnej żonie i ustaleń pracownika socjalnego dokonanych w wywiadzie środowiskowym.

Jednocześnie Sąd wskazuje, że wszystkie powołane orzeczenia w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).