Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4708/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 141 par 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par 1, art. 80, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia W. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 837/20 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia W. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Narodowego Instytutu Leków z siedzibą w Warszawie z dnia 6 marca 2020 r., nr DN/115/20 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Dyrektora Narodowego Instytutu Leków z siedzibą w Warszawie na rzecz Stowarzyszenia W. z siedzibą w W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 837/20 oddalił skargę Stowarzyszenia W. z siedzibą w W. (dalej także jako: Stowarzyszenie) na decyzję Dyrektora Narodowego Instytutu Leków z siedzibą w Warszawie (dalej także jako: Dyrektor Instytutu) z dnia 6 marca 2020 r., nr DN/115/20 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 24 lutego 2020 r. Stowarzyszenie, powołując się na art. 61 Konstytucji RP oraz ustawę o dostępie do informacji publicznej, zwróciło się do Narodowego Instytutu Leków o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przeprowadzonego przez Instytut badania (analizy rynku), o którym mowa w artykule pt. "Wydajemy miliardy na suplementy, które nie działają. NIL przebadał ich składy", autorstwa K. K. i P. O., opublikowanym w dniu [...] 2020 r. na stronie internetowej G.

Decyzją z dnia 6 marca 2020 r., nr DN/115/20 Dyrektor Narodowego Instytutu Leków, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, art. 28 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia, odmówił udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Instytutu wyjaśnił, że tajemnica przedsiębiorstwa zdefiniowana została w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jako nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Następnie Dyrektor Instytutu, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2003 r., sygn. akt IV CKN 211/01 wskazał, że informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej przez osoby trzecie.

W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że wolę zachowania informacji z badań suplementów diety jako nierozpoznawalnej przez osoby trzecie wyrażono poprzez ograniczenie dostępu do treści całego "Raportu z badań suplementów diety pobranych z rynku" wyłącznie do Dyrektora Instytutu, Zastępcy Dyrektora ds. Badań Kontrolnych oraz eksperta Narodowego Instytutu Leków w zakresie suplementów diety. Ponadto Dyrektor Instytutu zwrócił uwagę na to, że badania suplementów diety zostały przeprowadzone przez pracowników Narodowego Instytutu Leków, w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, a zatem zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Narodowy Instytut Leków nabył prawa autorskie majątkowe do wyników przedmiotowych badań. W związku z tym, w ocenie Dyrektora Instytutu, wyniki te stanowią prawnie chronioną własność intelektualną Narodowego Instytutu Leków, przedstawiającą znaczną wartość gospodarczą, której ujawnienie stanowiłoby naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa. Dyrektor Instytutu dodał także, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych instytuty badawcze mogą użyczać, w zakresie swoich zadań statutowych, egzemplarze wyłącznie utworów rozpowszechnionych, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy, utworem rozpowszechnionym jest utwór, który za zezwoleniem twórcy został w jakikolwiek sposób udostępniony publicznie, a będący przedmiotem wniosku raport nigdy publicznie udostępniony nie został.

Biorąc powyższe pod uwagę, Instytut uznał, że nie ma podstaw prawnych do przekazania Stowarzyszeniu wnioskowanych informacji, gdyż spowodowałoby to naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa Narodowego Instytutu Leków oraz przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Stowarzyszenie w piśmie z dnia 20 marca 2020 r. wywiodło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Dyrektora Instytutu i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od Dyrektora Instytutu zwrotu kosztów postępowania na rzecz Stowarzyszenia wedle norm przepisanych, zarzuciło wydanej decyzji naruszenie art. 61 ust. 1 i art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają podstawy ograniczania prawa do informacji ze względu na m.in. ochronę wolności i praw podmiotów gospodarczych, przy spełnieniu przesłanki proporcjonalności i konieczności, poprzez ograniczenie prawa do informacji w niniejszej sprawie, podczas gdy nie zachodzi w istocie potrzeba ochrony wolności i praw podmiotu gospodarczego, a przez to dokonanie ograniczenia prawa do informacji, niespełniającego konstytucyjnych warunków, a także naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez błędne uznanie, że wnioskowana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podkreśliło, że uzyskanie żądanej od Dyrektora Instytutu informacji pozwoliłoby na otwarcie merytorycznej i mogącej doprowadzić do istotnych wniosków dyskusji o rynku produktów medycznych. W ocenie Stowarzyszenia dostęp do takich informacji może wprost przekładać się na zdrowie osób takie środki stosujących oraz na dokonywane przez nich wydatki na wyroby medyczne. Stowarzyszenie podkreśliło, że jeżeli państwowy instytut badawczy, którego misją jest "prowadzenie rozległej i różnorodnej działalności na rzecz ochrony zdrowia w Polsce" znajduje się w posiadaniu informacji o nieprawidłowo oznaczonym składzie najpopularniejszych suplementów (dodatkowo dostępnych w aptekach, które w powszechnej optyce gwarantują wyższy poziom bezpieczeństwa sprzedawanych produktów), to informacje takie powinny być szeroko rozpowszechniane, a brak udostępnienia tych informacji jest zdaniem Stowarzyszenia próbą tłumienia konstruktywnej debaty w tej sferze i godzi jednocześnie w prawa konsumentów-nabywców tych produktów, którzy nie mając dostępu do specjalistycznych metod badań, samodzielnie nie są w stanie dostrzec wadliwości sprzedawanych im produktów.

Następnie, odnosząc się do przywołanej przez Dyrektora Instytutu definicji "tajemnicy przedsiębiorstwa", Stowarzyszenie podkreśliło, że w obecnym stanie prawnym znajduje się ona w nieco zmienionym brzmieniu w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a nie w ust. 4 – tak jak wskazuje Dyrektor Instytutu przywołując podstawę prawną decyzji, a także w jej uzasadnieniu. Jednocześnie Stowarzyszenie podniosło, że niezależnie od powyższego w jego ocenie błędne jest w ogóle powoływanie się na tak wskazaną regulację jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Stowarzyszenie wskazało, że w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej posłużono się autonomicznym pojęciem "tajemnicy przedsiębiorcy" i ze względu na brak legalnej definicji tego pojęcia w ustawie o dostępie do informacji publicznej, interpretując je należy odwoływać się do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i zawartego w niej pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa", jednak przy założeniu, że nie są to pojęcia tożsame, a znaczenie autonomicznego pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy" zostało ukształtowane przez wieloletnią praktykę orzeczniczą.

Stowarzyszenie, powołując się na art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, podniosło, że niezbędnym elementem definicji zawartego w tym przepisie pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa" jest to, że dane informacje, aby zostały objęte tajemnicą mają dotyczyć funkcjonowania i organizacji przedsiębiorcy, tj. podmiotu prowadzącego na własny rachunek działalność gospodarczą, a choć państwowe instytuty badawcze w określonych sytuacjach rzeczywiście mogą działać w charakterze przedsiębiorcy, to zdaniem Stowarzyszenia nie wydaje się jednak właściwe przypisywanie podobnych cech podejmowanej przez instytucję aktywności. Nie ma ona bowiem zarobkowego charakteru i jest przeprowadzana w ramach wypełniania zadań publicznych. W ocenie Stowarzyszenia, raport przygotowany przez instytucję służącą ochronie zdrowia publicznego, działającą na podstawie przepisów prawa i finansowaną z publicznych środków, nie może w przedstawionych okolicznościach zostać objęty tajemnicą przedsiębiorcy. Stowarzyszenie wskazało, że podobna sytuacja byłaby możliwa, gdyby przykładowo Instytut odpłatnie udostępniał taki dokument zainteresowanym podmiotom, jednak z treści odpowiedzi wynika, że wgląd do raportu miały jedynie osoby zatrudnione przez Instytut, a tym samym nie ma podstaw, by twierdzić, że w zakresie tworzenia raportu Instytut działał jako przedsiębiorca. Ponadto, Stowarzyszenie podkreśliło również, że badanie zostało przeprowadzone w ramach pełnionych przez Instytut zadań publicznych, a jego przeprowadzenie nie miało celu ekonomicznego.

Jednocześnie Stowarzyszenie wskazało, że nawet gdyby uznać, że podobny dokument mógłby stanowić tajemnicę przedsiębiorcy, to w praktyce orzeczniczej i doktrynie wskazuje się, że powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy nakłada na podmiot zobowiązany obowiązek wykazania, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanka materialna, jak i formalna objęcia informacji tajemnicą. Tymczasem w ocenie Stowarzyszenia, Dyrektor Instytutu nie wykazał należycie istnienia ani przesłanki materialnej, ani formalnej, powołując się jedynie, co do pierwszej z nich - bardzo ogólnie - na możliwość naruszenia praw autorskich, a co do drugiej, na ograniczenie rozpowszechniania całości raportu do trzech zatrudnionych w Instytucie osób, Stowarzyszenie uznało to uzasadnienie ograniczenia prawa do informacji za niepełne i nieczyniące zadość zasadom ogólnym działania administracji publicznej, jak chociażby wynikająca z art. 11 k.p.a. zasada wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi organ się kieruje.

Odnosząc się z kolei do argumentacji związanej z prawem autorskim, Stowarzyszenie podniosło, że Instytut nie przeprowadził badań w celach komercyjnych, a w ramach działalności Instytutu na rzecz zdrowia publicznego, a więc trudno przypisywać im jakąś potencjalną wartość ekonomiczną, jaka miałaby zostać utracona w razie ich ujawnienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Instytutu wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wywodząc jak w jej uzasadnieniu i podkreślając, że Dyrektor Instytutu nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, a w treści zaskarżonej decyzji zawarto wszystkie niezbędne elementy wymagane w art. 107 § 3 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 837/20 oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję Dyrektora Narodowego Instytutu Leków z siedzibą w Warszawie z dnia 6 marca 2020 r., nr DN/115/20 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, gdyż Dyrektor Instytutu miał podstawy, aby w sprawie tej przyjąć, że przesłankę ograniczenia dostępu do żądanej informacji publicznej stanowi art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z kolei uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwalało w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na dokonanie jej sądowej kontroli. Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie ograniczenie dostępu do informacji publicznej, w żądanej we wniosku postaci, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy nie narusza przepisów konstytucyjnych.

Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Natomiast stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (w decyzji powołano się na art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w brzmieniu przed zmianą treści przepisu), tajemnicą przedsiębiorstwa są informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny oraz formalny (v. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 195/13; wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 759/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że z kolei tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób, związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji, jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji.

W ocenie Sądu I instancji w zaskarżonej decyzji Dyrektor Instytutu wyjaśnił w sposób wystarczający, że badania suplementów diety zostały przeprowadzone przez pracowników Instytutu w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, a Narodowy Instytut Leków nabył prawa autorskie majątkowe do wyników przedmiotowych badań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skoro wyniki badań stanowią prawnie chronioną własność intelektualną Narodowego Instytutu Leków, a nadto, jak wskazano w decyzji, spełniony został też element formalny, albowiem dostęp do treści całego "Raportu z badań suplementów diety pobranych z rynku" ograniczony jest do Dyrektora Instytutu, Zastępcy Dyrektora ds. Badań Kontrolnych oraz eksperta Narodowego Instytutu Leków w zakresie suplementów diety, to organ miał podstawy do zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie już bowiem samo przejawienie woli zachowania informacji (całego Raportu) jako niepoznawalnej dla osób trzecich stanowi podstawę ograniczenia dostępu do informacji publicznej (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa).

W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że badania naukowe, których udostępnienia domaga się Stowarzyszenie w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie zostały opublikowane przez instytut badawczy, a nadto dostęp do nich, jak wskazano w decyzji, został ograniczony przez Instytut do trzech osób, a więc nie ma podstaw, aby na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, Stowarzyszeniu przyznać szersze uprawnienie w zakresie publikacji badań naukowych niż ma w tym zakresie Instytut na podstawie ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych.

Sąd I instancji zwrócił uwagę na to, że Dyrektor Instytutu powołał się nadto w zaskarżonej decyzji na tajemnicę przedsiębiorstwa wskazując, że wyniki badań zawarte w raporcie przedstawiają dla Instytutu znaczną wartość gospodarczą, przy czym w samej decyzji Dyrektor Instytutu nie wskazał wprost w czym dokładnie tę wartość gospodarczą upatruje. Jednakże w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższe uchybienie nie ma wpływu na wynik tej sprawy, bowiem w odpowiedzi na skargę Dyrektor Instytutu jednoznacznie wskazał, że wyniki badań powstały w ramach działalności naukowej Instytutu. Nie sposób zatem zdaniem Sądu I instancji nie zgodzić się z Dyrektorem Instytutu, że rezultaty działalności naukowej Instytutu mają wartość gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył ponadto, że Dyrektor Instytutu w odpowiedzi na skargę dodał, czego zabrakło w decyzji, a co nie stanowi podstawy do jej uchylenia, że rezultaty działalności naukowej Instytutu stanowią jeden z elementów finansowania jego działalności, w szczególności poprzez ich sprzedaż, udzielanie licencji, czy inne metody komercjalizacji, a także mogą stanowić podstawę do prowadzenia dalszych badań naukowych.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że tajemnicą przedsiębiorstwa są nie tylko informacje techniczne, technologiczne, czy organizacyjne, ale także inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Zdaniem Sądu I instancji na tym etapie sprawy Dyrektor Instytutu wykazał, że cały Raport zawierający wyniki badań, mający dla niego wartość gospodarczą, nie został upubliczniony i że dostęp do niego mają tylko określone osoby. Skoro zaś wyniki badań, o które Stowarzyszenie wnioskowało w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią rezultat projektu naukowego zrealizowanego w ramach działalności Instytutu, nie są wynikiem realizowania przez niego funkcji kontrolnej, to w sprawie zaistniały podstawy do zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w realiach niniejszej sprawy nie ma podstaw do podważenia stanowiska Instytutu, co do tego, że żądane informacje posiadają dla Instytutu wartość gospodarczą. Jednocześnie Sąd I instancji zauważył, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie w pełni odpowiada przepisowi art. 107 § 3 k.p.a., jednakże uchybienie to, zdaniem WSA w Warszawie, nie ma wpływu na wynik sprawy, bowiem bezsporne jest, że w sprawie wykazano wolę zachowania w poufności treści Raportu z badań, który jako całość nie jest powszechnie znany. W ocenie Sądu I instancji choć podnoszone w piśmie procesowym Stowarzyszenia z dnia 15 czerwca 2020 r. zagadnienie interesu publicznego, z uwagi na ochronę zdrowia obywateli, jest zrozumiałe, nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Stowarzyszenie W. z siedzibą w W. zaskarżając wyrok w całości i wniosło o przeprowadzenie w sprawie rozprawy, a także o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez uchylenie decyzji w całości i orzeczenie o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. Rozstrzygnięciu zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to: art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób wadliwy i powielający błędną ocenę przez organ materiału dowodowego oraz braki w uzasadnieniu decyzji;

2) naruszenie prawa materialnego, a to art. 2, art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, art. 4 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców i art. 2 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o instytutach badawczych w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez ich niewłaściwe zastosowanie, to jest uznanie za dopuszczalne powoływanie się na klauzulę tajemnicy przedsiębiorstwa przez organ, który przedsiębiorcą nie jest;

3) naruszenie prawa materialnego, a to: art. 11 ust. 4 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu tego pierwszego, w sytuacji gdy definicję tajemnicy przedsiębiorstwa zawiera ten drugi;

4) naruszenie prawa materialnego, a to: art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na powołaniu się na tajemnicę przedsiębiorstwa, w sytuacji niewykazania formalnych i materialnych elementów tejże;

5) naruszenie prawa materialnego, a to: art. 4 pkt 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że dokument urzędowy stanowi przedmiot prawa autorskiego;

6) naruszenie prawa materialnego, a to: art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż przepis ten odnosi się do dokumentów wytworzonych w organie, a nie wyłącznie do utworów pozyskanych na zewnątrz.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie zauważyła na wstępie, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest de facto powieleniem rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji i wskazała, że w sprawie nie ustalono na etapie wydawania decyzji, czy Instytut jest przedsiębiorcą, czy też nie, a uzupełnienie rozważań w tym zakresie w odpowiedzi na skargę i przyjmowanie tego rodzaju wywodów i wyjaśnień przez Sąd I instancji jest nieuzasadnione i niedopuszczalne. Strona skarżąca kasacyjnie dodała także, że w sprawie nie ustalono, jakie są zasady ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w Instytucie, o ile takie w ogóle istnieją, a dopiero ustalenie, że istnieją i że in concreto je zastosowano pozwalałoby na ewentualną ocenę zaistnienia przesłanki formalnej tajemnicy przedsiębiorstwa.

Strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miesza kwestie prawa autorskiego z kwestiami znaczenia gospodarczego wnioskowanych informacji dla Instytutu i podkreśliła, że w jej ocenie fakt, iż jakiś materiał jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego, przy czym jej zdaniem dokumenty urzędowe nie mają takiego przymiotu, nie sprawia jeszcze, iż taki materiał ma znaczenie gospodarcze. W związku z tym strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła, że w sprawie nie wyjaśniono, na czym polega znaczenie gospodarcze wnioskowanych informacji dla Instytutu, a zarówno uzasadnienie decyzji, jak i uzasadnienie wyroku jest szalenie lakoniczne i ogranicza się w zasadzie do przytoczenia, czasem błędnego, przepisów, bez próby odniesienia ich do stanu faktycznego sprawy.

Ponadto, strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji wadliwe w jej ocenie uznanie, że dopuszczalne jest powoływanie się na klauzulę tajemnicy przedsiębiorstwa przez Instytut, który przedsiębiorcą nie jest, a ani w uzasadnieniu decyzji, ani wyroku nie ma śladu argumentacji mającej przemawiać za tym, że Instytut jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a więc, że można powoływać się na klauzulę tajemnicy przedsiębiorstwa w niniejszej sprawie.

Strona skarżąca kasacyjnie podniosła także pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie faktu, że Instytut powołał jako podstawę prawną decyzji niewłaściwy przepisu prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 4, zamiast art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a ponadto wskazała na niewykazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zaistnienia formalnych i materialnych elementów tajemnicy przedsiębiorstwa mającej stanowić podstawę ograniczenia prawa do informacji publicznej w realiach niniejszej sprawy. W związku z tym strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że tajemnica jest wyjątkiem od zasady jawności, a więc powinna być wszechstronnie i wnikliwie uzasadniona. Tymczasem w niniejszej sprawie nie wykazano elementu formalnego tajemnicy, gdyż fakt, że autorzy raportu wnioskowanego przez Stowarzyszenie przekazali go swoim przełożonym jest zdaniem strony skarżącej kasacyjnie niewystarczający, a w sprawie nie wykazano nawet, aby rzeczony raport był opatrzony klauzulą tajemnicy przedsiębiorstwa. Ponadto, w ocenie strony skarżącej kasacyjnie, w realiach niniejszej sprawy nie wykazano również elementu materialnego, gdyż nie jest wiadome, jakie elementy zawarte w rzeczonym raporcie miałyby mieć znaczenie gospodarcze i dlaczego.

Wreszcie, w ocenie strony skarżącej kasacyjnie, w realiach niniejszej sprawy powoływanie się przez Instytut, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rzekomą ochronę prawnoautorską żądanego raportu, nie znajduje jakichkolwiek podstaw prawnych.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie.

W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).

W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024, poz. 572) – zwanej dalej k.p.a., którego upatruje w sporządzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnienia wyroku w sposób wadliwy i powielający błędną ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Dyrektora Instytutu, a także braki w uzasadnieniu decyzji.

Powyższy zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się skuteczny. Analiza kontrolowanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w kontekście zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i argumentacji skargi kasacyjnej skutkowała koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podstawę uznania wydanej w niniejszej sprawie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej za prawidłową stanowiło stwierdzenie przez Sąd I instancji, że w realiach niniejszej sprawy słusznie zakwalifikowano żądane przez Stowarzyszenie informacje w postaci sporządzonego przez Instytut "Raportu z badań suplementów diet pobranych z rynku" jako objęte tajemnicą przedsiębiorstwa i tym samym niepodlegające udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej z uwagi na przesłankę ograniczenia dostępu do żądanej informacji wyrażoną w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że: "Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich". Jednocześnie Sąd I instancji wskazał także, że w jego ocenie już samo przejawienie woli zachowania informacji jako niepoznawalnej dla osób trzecich stanowi podstawę ograniczenia dostępu do informacji publicznej i nie jest w takiej sytuacji jego zdaniem wymagane spełnienie przesłanki gospodarczej wartości informacji, jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa. Odnosząc powyższe twierdzenia do realiów niniejszej sprawy, Sąd I instancji uznał, że za ograniczeniem prawa dostępu do żądanej przez Stowarzyszenie informacji na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. świadczy to, że wyniki badań będące przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie stanowią prawnie chronioną własność intelektualną Narodowego Instytutu Leków, a nadto dostęp do treści całego "Raportu z badań suplementów diety pobranych z rynku" ograniczony jest do Dyrektora Instytutu, Zastępcy Dyrektora ds. Badań Kontrolnych oraz eksperta Narodowego Instytutu Leków w zakresie suplementów diety.

W związku z powyższym przypomnieć należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Skoro z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika, że uzasadnienie wyroku musi zawierać opis stanu faktycznego sprawy oraz stanowisk stron postępowania, w tym wskazanie zarzutów skargi i argumentację strony przeciwnej oraz stanowisko sądu wraz z właściwie uzasadnioną podstawą prawną, to należy przyjąć, że zamieszczenie w uzasadnieniu tych elementów ma umożliwić odtworzenie sposobu rozumowania sądu, które doprowadziło do danego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zrealizował wymogu czytelnego skonstruowania uzasadnienia wyroku, nie jest bowiem jednoznaczne, czy Sąd I instancji przyjął, że aby uznać dane informacje za podlegające ochronie jako objęte tajemnicą przedsiębiorcy, wystarczające jest przejawienie przez podmiot woli zachowania jej jako nierozpoznawalnej dla osób trzecich i podjęcie w stosunku do takiej informacji środków ochrony w celu zachowania ich w poufności, czy też konieczne jest spełnienie obok przesłanki formalnej także przesłanki materialnej objęcia danych informacji tajemnicą przedsiębiorcy. Niezależnie od tego, należy stanowczo podkreślić, że ugruntowane jest już stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym nie wystarcza samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny, nawet przy wyraźnym zamanifestowaniu tego przekonania, a więc obok przesłanki formalnej musi jeszcze zostać spełniona przesłanka materialna. Określone informacje, aby mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy, muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację danego podmiotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie spełnienia przesłanki materialnej objęcia żądanych danych tajemnicą przedsiębiorcy w niniejszej sprawie nie wykazał. Podkreślić bowiem należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest wyczerpującej analizy, która uzasadniałaby wniosek o spełnieniu w realiach niniejszej sprawy przesłanki materialnej objęcia dokumentu, o którego udostępnienie ubiegało się Stowarzyszenie, ochroną wynikającą z tajemnicy przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ograniczył się bowiem do stwierdzenia, że w realiach niniejszej sprawy wystarczające było wskazanie przez Dyrektora Instytutu, że wyniki badań będące przedmiotem wniosku stanowią prawnie chronioną własność intelektualną Instytutu. Biorąc powyższe pod uwagę, raz jeszcze należy podkreślić, że tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego podmiotu. Nie wystarczy bowiem, aby żądana informacja dotyczyła podmiotu, tj. aby odnosiła się do prowadzonej przez niego działalności i aby z jego woli była objęta tajemnicą. W takim bowiem przypadku tajemnicą przedsiębiorcy objęte byłoby wszystko, co przedsiębiorca arbitralnie uzna za taką tajemnicę, także na podstawie czynności kwalifikowanych (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1301/21; wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2016, sygn. akt I OSK 2950/14; wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022, sygn. akt III OSK 1258/21). Ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych wskazuje, że przesłanki nieudzielenia informacji publicznej ze wskazanego powodu muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1993/16).

W realiach niniejszej sprawy Sąd I instancji nie zrealizował wymogu czytelnego skonstruowania uzasadnienia wyroku, nie jest bowiem jednoznaczne, jak już wskazywano, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że podstawę ograniczenia dostępu do informacji publicznej stanowić może już samo przejawienie woli zachowania informacji jako nierozpoznawalnej dla osób trzecich, czy też aby uznać dane informacje za objęte tajemnicą przedsiębiorcy konieczne jest wykazanie nie tylko elementu formalnego objęcia informacji tajemnicą, ale także materialnego. Niezależnie od tego, jeśli uznać, że Sąd I instancji przyjął, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się obligatoryjnie zarówno element materialny, jak i formalny, to uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części odnoszącej się do elementu materialnego uznać należało za lakoniczne i niewystarczające. Sąd I instancji stwierdził bowiem, że wystarczające dla uznania żądanych informacji za objęte tajemnicą przedsiębiorcy było to, że stanowią prawnie chronioną własność intelektualną Instytutu. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał, że Dyrektor Instytutu nie wskazał wprost w zaskarżonej decyzji w czym dokładnie upatruje wartość gospodarczą żądanych przez Stowarzyszenie informacji. Jednak w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wystarczające w tym zakresie było powołanie się przez Dyrektora Instytutu dopiero na etapie odpowiedzi na skargę na to, że rezultaty działalności naukowej Instytutu stanowią jeden z elementów finansowania jego działalności, w szczególności poprzez ich sprzedaż, udzielanie licencji, czy inne metody komercjalizacji i mogą także stanowić podstawę do prowadzenia dalszych badań naukowych. W ocenie Sądu I instancji argumentacja powołana przez Dyrektora Instytutu w odpowiedzi na skargę stanowi wystarczające uzasadnienie dla przyjęcia, że rezultaty działalności naukowej Instytutu mają wartość gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał przy tym, że powyższych twierdzeń zabrakło w zaskarżonej decyzji, jednak w jego ocenie nie stanowi to podstawy do jej uchylenia. Stanowisko to uznać należało za nieprawidłowe.

W realiach niniejszej sprawy nie jest możliwe skontrolowanie procesu myślowego, który doprowadził Sąd I instancji do wniosku, że żądane przez Stowarzyszenie informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorcy. Niejasne jest stanowisko Sądu I instancji w zakresie rozumienia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy, nie zostały przedstawione również wystarczające argumenty świadczące o tym, że w sprawie rzeczywiście wykazano, że dokument będący przedmiotem wniosku Stowarzyszenia posiadał wartość gospodarczą dla Instytutu. Powyższe prowadzi do uznania za słuszny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaniechał wytłumaczenia zajętego stanowiska, co w istocie powoduje taką wadliwość uzasadnienia wyroku, która usprawiedliwia uznanie, że nie pozostało to bez wpływu na wynik sprawy.

Skoro trafny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., to przedwczesne byłoby wyrażanie przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska w kwestiach objętych pozostałymi zarzutami skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że wadliwość uzasadnienia wyroku czyni przedwczesną ocenę pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej (postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14; wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2015 r., I GSK 465/15; wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2021 r., I OSK 1880/19). Konieczne jest bowiem wykazanie przez Sąd I instancji, z uwzględnieniem prawidłowego rozumienia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy i elementów świadczących o tym, że dana informacja podlega ochronie z tego powodu, przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku, że w sprawie zaistniała również przesłanka materialna objęcia "Raportu z badań suplementów diety pobranych z rynku" tajemnicą przedsiębiorcy, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że nie jest wystarczające dla uznania, że raport będący przedmiotem wniosku posiada wartość gospodarczą dla Instytutu z uwagi na to, że wyniki zawartych w nim badań stanowią własność intelektualną Instytutu.

Z wyżej wymienionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaszły podstawy do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a.