Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 166/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7d pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 17 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2017 roku sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks  postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 poz. 23), art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 poz. 1629), po rozpatrzeniu odwołania Ł. K. oraz Gminy B. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Starosty [...] z dnia [...]  znak [...] w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków, polegającej na usunięciu z bazy danych ewidencji gruntów i budynków rezultatów pracy geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 22 sierpnia 2013 roku oznaczonej numerem [...], dotyczącej położenia  punktów granicznych wspólnych dla działek 67/2 i 222 położonych w obrębie S. gminy  B. oraz o oznaczeniu odcinka granicy pomiędzy działkami 67/2 i 222 jako granicy  spornej.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (przekazanym do rozpoznania do Starosty [...]), Ł. K. zwrócił się o unieważnienie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 22 sierpnia 2013 roku oznaczonego numerem [...], dotyczącego położenia  punktów granicznych wspólnych dla działek 67/2 i 222 położonych w obrębie S. gminy B. oraz przywrócenie kształtu linii granicznej działki 67/2, od jej strony wschodniej, w kształcie z dnia zakupu – zgodnie z aktem  notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] .

Postanowieniem z dnia [...] Starosta[...] zobowiązał stronę do dostarczenia  wymaganych prawem dokumentów mogących stanowić podstawę zmiany położenia punktów  granicznych wspólnych dla działek 67/2 i 222 obrębu. Takie dokumenty nie wpłynęły.

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 7d pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2b i 2c ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Starosta [...] odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr 67/2 położonej w obrębie S., gminy B., polegającej na ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków linii granicznych według stanu sprzed dnia 22 sierpnia 2013 roku - daty przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pracy geodezyjnej określonej numerem [...].

Od powyższej decyzji Ł. K. złożył odwołanie. Wniósł o uchylenie decyzji Starosty [...] i przywrócenie linii granicznej działki nr 67/2 położonej w miejscowości S., zgodnie z jej przebiegiem z dnia zakupu.

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy stwierdził, że ponieważ obecnie wschodnia granica działki nr 67/2 jest uwidoczniona w ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu [...] i jest to operat najbardziej aktualny, zaś wnioskodawca nie przedstawił innej dokumentacji mogącej stanowić podstawę zmiany położenia punktów granicznych wspólnych dla działek nr 67/2 i nr 222 obrębu S., gmina B., żądanie nie może być spełnione.

Ponadto organ wyjaśnił, że powierzchnia nieruchomości jest rzeczą wtórną do ustalonego przebiegu granic. W pierwszej kolejności ustala się położenie punktów załamania linii granicznych, następnie oblicza się współrzędne tych punktów, a dopiero wtedy na podstawie tych danych oblicza się powierzchnie. O tym natomiast - skąd należy pozyskiwać dane o przebiegu granic mówi § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a mianowicie, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie wszystkich decyzji i postanowień oraz wycofanie wprowadzonych niezgodnie z prawem zmian przebiegu wschodniej linii granicznej działki nr 67/2 w obrębie S. w państwowych zasobach geodezyjno-kartograficznych w Starostwie Powiatowym w B. Wniósł również o zobowiązanie Urzędu Gminy w B. do wszczęcia procedury rozgraniczeniowej między działką nr 67/2 a drogą działką nr 222.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. sygn. III SA/Łd 68/15 uchylił decyzje organów I i II instancji oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w świetle art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ponadto Sąd odwołał się do treści art. 24 ust. 2b ustawy wskazując, że kiedy następuje aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

WSA wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zmian danych ewidencyjnych zostało wszczęte na wniosek skarżącego, który nie zgadza się z wprowadzeniem zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków na podstawie protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic z dnia 4 czerwca 2013 r., w tym działki nr 67/2, której jest właścicielem. W rezultacie tych czynności doszło do pomniejszenia działki skarżącego.

Sąd przypomniał, że istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się także, usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych.

W ocenie WSA organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie działając z urzędu wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczące przebiegu granic, w tym granic działki nr 67/2, mimo że powołał się na pracę geodezyjną nr [...]. Protokół z czynności przyjęcia przebiegu granic (załączony do akt sądowych – k.30-32), w ocenie sądu, nie mógł stanowić podstawy wprowadzenia zmian, gdyż po pierwsze geodeta zmienił położenie punktów granicznych w stosunku do uprzedniego ustalenia, po drugie protokół z tych czynności nie został podpisany przez wszystkie strony, których ustalenie przebiegu granic dotyczyło. Podkreślić bowiem należy, że kwestia przebiegu granic ustalona w trakcie ww. czynności geodety jest sporna. Tymczasem zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy - przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd wskazał, że z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że wznowienie granic nieruchomości polega na odnalezieniu, na podstawie dowodów w postaci znaków i śladów granicznych oraz miarodajnych dokumentów, istniejącej i obowiązującej linii granicznej oraz zaznaczenie jej na gruncie znakami granicznymi. Wznowienie granic jest zatem czynnością techniczną, a nie postępowaniem administracyjnym i w odróżnieniu od niego nie dokonuje go organ administracji, lecz geodeta działający na zlecenie właścicieli sąsiadujących gruntów. Ma ono miejsce wówczas, gdy granice między sąsiadującymi nieruchomościami zostały już wcześniej prawnie ustalone.

WSA podkreślił, że skoro istotą wznowienia znaków granicznych jest ich fizyczne odtworzenie, a więc przywrócenie stanu, jaki istniał przed ich przesunięciem, uszkodzeniem lub zniszczeniem, w sytuacji gdy niesporny jest przebieg granicy i potrzeba zabezpieczenia ich przed zatarciem, to w rozpoznawanej sprawie w trakcie czynności geodety przeprowadzanych w dniu 4 czerwca 2013 r., z uwagi na spór co do przebiegu granic, nie mogło nastąpić wznowienie punktów granicznych poprzez ustalenie nowej linii granicznej pomiędzy działkami nr 222 i nr 67/2.

Sąd podkreślił, że w piśmie z dnia 16 maja 2014 r. Starosta [...] wskazał, że przebieg linii granicznej przyjęto według ostatniego spokojnego stanu posiadania, ponieważ brak jest jakichkolwiek dokumentów pozwalających na wyznaczenie z wymaganą dokładnością innego przebiegu granicy w myśl § 39 rozporządzenia. Wobec powyższego w myśl § 45 ust. 3 oraz § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z urzędu zaktualizowano operat ewidencji gruntów w zakresie współrzędnych punktów granicznych przedmiotowych działek, tj. nr 222 i nr 67/2. W tym samym piśmie wskazano też, że linia graniczna pomiędzy działkami nr 67/2 i 222 obrębu S. do dnia 22 sierpnia 2013 r. ujawniona była na podstawie digitalizacji mapy ewidencyjnej w skali 1:5000.

Sąd zauważył, że powyższe nie zostało powtórzone przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Jednocześnie organ nie wyjaśnił, skoro dokonał aktualizacji, jaki był dotychczasowy przebieg granicy ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków, dlaczego nie wziął pod uwagę dokumentacji źródłowej załączonej przez skarżącego, tj. map według których zdaniem skarżącego wschodnia linia graniczna działki nr 67/2 przebiega tak jak z dnia jej zakupu, tj. z dnia 24 kwietnia 2008 r., a przedmiotowa działka zgodnie z aktem notarialnym ma powierzchnię 3,36 ha, oraz dlaczego geodeta przyjął, że brak jest jakichkolwiek dokumentów pozwalających na wyznaczenie z wymaganą dokładnością innego przebiegu granicy, skoro skarżący twierdzi, że takie dokumenty są. Przypomnieć należy, że znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia (art. 39 ust. 1 powołanej ustawy).

Powyższe wskazuje na wadliwość sporządzonego operatu technicznego, stanowiącego podstawę orzekania przez organ pierwszej instancji. Co prawda przywołana dokumentacja geodezyjna została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...], jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podnoszono (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008r., sygn. IIISA/Kr 119/08 LEX nr 510289), że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego – materiału źródłowego – mającego stanowić podstawy wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot.

Tymczasem w przedmiotowej sprawie w przypadku ustalenia granicy pomiędzy działkami nr 222 i 67/2 wskazany przez geodetę przebieg nie został porównany z żadnym dokumentem, ponadto ma charakter sporny (właściciel działki nie zgadza się z zaproponowanym przebiegiem linii granicznej). Powyższe prowadzi do wniosku, że wprowadzając zmiany do operatu Starosta [...] ustalił nowy stan prawny nieruchomości, bowiem na nowo ustalił granice działki, co jest możliwe jedynie w toku postępowania o rozgraniczenie – gdy, tak jak w tym przypadku, granice są sporne.

Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] znak [...] Starosta [...] orzekł  o odmowie aktualizacji współrzędnych punktów granicznych wspólnych dla działek 67/2  i 222 położonych w obrębie S. gminy B. oraz o oznaczeniu odcinka granicy  pomiędzy działkami 67/2 i 222 jako granicy spornej.

W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niewystarczającego wyjaśnienia sprawy.

Następnie Starosta [...] decyzją z dnia [...] orzekł o aktualizacji  danych ewidencji gruntów i budynków, polegającej na usunięciu z bazy danych ewidencji  gruntów i budynków rezultatów pracy geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu  geodezyjnego i kartograficznego dnia 22 sierpnia 2013 r. oznaczonej numerem  [...], dotyczącej położenia punktów granicznych wspólnych dla działek 67/2 i 222  położonych w obrębie S. gminy B., oraz o oznaczeniu odcinka granicy pomiędzy  działkami 67/2 i 222 jako granicy spornej. Tym samym Starosta [...] dokonał czynności, o którą wnioskował skarżący we wniosku z dnia 16 czerwca 2014 r. - o przywrócenie kształtu działki 67/2  od strony wschodniej w kształcie z dnia jej zakupu. Podstawę decyzji stanowiły art. 7d pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2b i 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

W uzasadnieniu organ I instancji opisał szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania. Oran wyjaśnił, że skarżący złożył pismem z dnia 18 marca 2014 r. skargę do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na czynności Geodety Uprawnionego P. K., który przeprowadzał czynności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych na gruncie - opisane następnie w dokumentacji nr[...]. Na podstawie art. 7b w związku z art. 46 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wszczął postępowanie wyjaśniające (odrębne od niniejszego). Przeprowadzona w ramach postępowania kontrola operatu technicznego nr [...] zaowocowała stwierdzeniem naruszenia przepisów prawa, co stanowiło podstawę do skierowania wniosku [...] z dnia 2 czerwca 2014 r. do Głównego Geodety Kraju. Postępowanie przed Głównym Geodetą Kraju zostało zakończone decyzją [...] z dnia 16 kwietnia 2015 r., na podstawie której nałożono karę dyscyplinarną na geodetę uprawnionego P. K. - przeprowadzającego czynności w terenie opisane w dokumentacji technicznej nr[...]. Postępowanie prowadzone przed Głównym Geodetą Kraju było odrębne od niniejszego. Starosta [...] informację o wyżej opisanej decyzji powziął na podstawie pisma WINGiK z dnia 12 lutego 2016 r. Główny Geodeta Kraju w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że wykonane przez geodetę uprawnionego czynności związane z określeniem położenia punktów granicznych, bez zachowania odpowiedniego trybu powoduje, że czynności te nie mogą wywoływać żadnych skutków prawnych. Następstwem tego są negatywne konsekwencje dla zleceniodawcy, gdyż powstała w wyniku takiej pracy dokumentacja nie może stanowić podstawy do jakichkolwiek działań np. wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków, opracowania projektu podziału, czy uznania, że został wyznaczony punkt graniczny.

Organ I instancji wyjaśnił, że linia graniczna pomiędzy działką 222 i 67/2 obrębu S. gminy B. oraz działkami 258 i 271 obrębu K. Gminy D. ujawniona była w bazie danych ewidencji gruntów do dnia 22 sierpnia 2013 r. na podstawie digitalizacji mapy ewidencyjnej w skali 1:5000 (operat 29/2003). Mapa ta powstała w 1965 r. poprzez przetwarzanie fotomechaniczne zdjęć lotniczych w skali przybliżonej 1:5000. Założenie ewidencji gruntów nastąpiło na podstawie operatu nr [...] z dnia 7 listopada 1966 r., który wykonano bez ustalania przebiegu granic działek na gruncie, oraz geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych punktów granicznych. Zdjęcia lotnicze dla całego powiatu, oraz powstałe na ich podstawie zarysy granic dostępne są do wglądu i stanowią część państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Organ wskazał, że zgodnie z § 61 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów numerycznego opisu działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej I klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi. Jednocześnie zgodnie z § 82 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, przy przeprowadzaniu konwersji mapy ewidencyjnej prowadzonej w postaci nieelektronicznej (papierowej) do postaci elektronicznej, w przypadku braku możliwości określenia położenia punktów granicznych w sposób, o którym mowa w § 61 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji, numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej klasy wyznaczone zostanie na podstawie istniejących materiałów państwowego zasobu geodezyjnego kartograficznego z błędami średnimi mogącymi wynosić 3,0 m - w przypadku gdy punkty graniczne należą do działek ewidencyjnych obejmujących grunty położone na obszarach wiejskich poza zwartą zabudową. Organ I instancji wskazał, że taka właśnie sytuacja miała miejsce w przypadku omawianego terenu, w roku 2003 (oznaczenie operatu 29/2003) nastąpiła konwersja papierowej mapy ewidencji gruntów do postaci elektronicznej.

Zgodnie z ust. 3 § 82 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów dane, określające położenie punktów granicznych z błędem średnim większym niż 0,30 m względem osnowy geodezyjnej I klasy, które użyte zostały do numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych, zastępuje się, zgodnie z zasadami określonymi w § 45-47 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów lub w procesie modernizacji ewidencji, dostępnymi dla organu danymi dokładniejszymi.

Dane ewidencyjne określające położenie punktów granicznych wspólnych dla działek 67/2 i 222 obrębu S. nie spełniają wymagań określonych w § 60-62, § 86 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oraz obowiązujących standardów technicznych. Zrealizowany zostaje zatem podstawowy warunek wymieniony w § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, otwierający możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie.

Organ I instancji podkreślił, że dnia 11 września 2015 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego przeprowadzono rozprawę administracyjną w obecności pełnomocnika skarżącego - L. K., oraz przedstawicieli gminy B. Stronom postępowania starano się wyjaśnić, że skoro w rozpatrywanej sprawie podczas czynności na gruncie nie doszło do zgodnych oświadczeń stron, co do przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami - zgodnie z § 39 rozporządzenia sprawie ewidencji gruntów, a później jedna ze stron zgłosiła sprzeciw co do położenia punktów granicznych - to jest to stan sporu o przebieg granicy, który może być rozwiązany tylko i wyłącznie w postępowaniu rozgraniczeniowym zgodnie z art. 29 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Organ I instancji wskazał, że w toku rozprawy przedstawiciel Gminy stwierdził, że nie ma podstaw sądzić, aby droga asfaltowa usytuowana na działce 222 w S. wchodziła swoim przebiegiem na działki sąsiednie zaś L. K. pełnomocnik skarżącego podtrzymał swoje stanowisko, iż jezdnia asfaltowa na odcinku około 400 m częściowo znajduje się w działce 67/2. Podczas rozprawy ustalono również, że w dniu 24 kwietnia 2008 roku, w chwili zakupu działki 67/2 przez Ł. K. jezdnia asfaltowa był wykonana w dzisiejszym kształcie.

Starosta [...] odwołał się do treści § 39 ust. 8 zgodnie, z którym informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych ujawnia się w bazie danych ewidencyjnych oraz na wyrysach z mapy ewidencyjnej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Ł. K. oraz Gmina B.

Ł. K. zakwestionował ustalenie decyzji, że granica pomiędzy działkami 67/2 i 222 jest sporna, a także podniósł, że skoro praca geodezyjna geodety P. K. przyjęta do zasobu 2 sierpnia 2013 r. oznaczona numerem [...] jest błędna to decyzja powinna dotyczyć również innych działek, których praca ta dotyczyła tj. 258 i 271.

Natomiast Gmina B. wskazała, że decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż od dnia 22 sierpnia 2013 r. ponosi nakłady finansowe na utrzymanie drogi.

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że działka 67/2 w obrębie S. gminy B. powstała z podziału działki 67,  zgodnie z operatem [...] wykonanym w 2007 r. W ramach tego opracowania,  pomiarowi i ustaleniu podlegały tylko granice wydzielanej działki 67/1, natomiast granice nowopowstałej działki 67/2 nie były mierzone, jak również granica z działką 222 stanowiącą  drogę.

Organ wyjaśnił, że aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 24 kwietnia 2008 r. skarżący zakupił działkę 67/2. W ewidencji gruntów i budynków granica wschodnia działki  67/2, a wcześniej działki 67, ujawniona była na podstawie digitalizacji mapy ewidencyjnej  w skali 1:5000, która powstała w 1965 r. poprzez przetwarzanie fotomechaniczne zdjęć  lotniczych w tej samej skali (operat 198/41117/66 z dnia 7 listopada 1966 roku). Błąd położenia punktów tak pozyskanych może dochodzić do 3 m. Inspektor Nadzoru wskazał, że zgodnie z rejestrem zgłoszonych prac geodezyjnych prowadzonym przez Starostę [...], jedyną zarejestrowaną pracą geodezyjną zawierającą wznowienie znaków granicznych, wyznaczenie  punktów granicznych lub ustalenie przebiegu linii granicznych (art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) jest operat [...] - jedyna praca dotycząca granicy pomiędzy działkami 67/2 i 222. Został on skontrolowany przez starostę  i przyjęty do zasobu, a na jego podstawie zaktualizowano operat ewidencji gruntów  i budynków w dniu 22 sierpnia 2013 r. przyjmując granice tam wyznaczone.

Organ wyjaśnił, że na skutek skargi Ł. K. na czynności geodezyjne dokonane przez  geodetę uprawnionego P. K. , na podstawie art. 7b w związku z art. 46  Prawa geodezyjnego i kartograficznego, organ odwoławczy wszczął postępowanie wyjaśniające  (odrębne od niniejszego) poprzez wykonanie kontroli doraźnej sporządzonego przez geodetę  operatu technicznego, przyjętego w dniu 22 sierpnia 2013 r. za nr ew. [...] do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w B. Stwierdzone w wyniku kontroli naruszenia przepisów prawa były podstawą wystąpienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego  i Kartograficznego z wnioskiem, o którym mowa w art. 46 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne  i kartograficzne do Głównego Geodety Kraju  (wniosek z dnia 2 czerwca 2014 r.[...]).

Postępowanie przed Głównym Geodetą Kraju zostało zakończone decyzją  z dnia 16 kwietnia 2015 r. znak [...] , w której organ nałożył na geodetę uprawnionego karę poprzez zawieszenie możliwości wykonywania uprawnień zawodowych na okres 1 roku. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji Główny Geodeta Kraju stwierdził, że powstała  w wyniku tej pracy geodezyjnej (nr ew. [...] zgłoszenie KREG 985-39/2013)  dokumentacja nie może stanowić podstawy dla jakichkolwiek działań, np. wprowadzenia  zmian w ewidencji gruntów i budynków, opracowania projektu podziału, czy też uznania,  że został wyznaczony punkt graniczny.

Z uwagi na powyższe, pismem z dnia 29 września 2015 r. [...] WINGiK wystąpił  do Starosty [...] o rozważenie możliwości wyłączenia tego operatu  (nr ew.[...]) z zasobu, z czego Starosta częściowo skorzystał wydając zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, że otwartą pozostaje kwestia pozostałych ustaleń poczynionych w efekcie tej roboty. Mając na uwadze treść art. 1 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że rozpatrywana sprawa dotyczy tylko wniosku Ł. K. w stosunku do granicy pomiędzy działkami 67/2 i 222. Dlatego usunięcie rezultatów pracy geodezyjnej nr ew. [...] w stosunku do innych nieruchomości może być dokonane tylko odrębną decyzją lub  decyzjami, które będą dotyczyły ich właścicieli.

Odnosząc się do zarzutu Ł. K., że granica ta nie jest granicą sporną, organ wyjaśnił, że stan sporu występuje kiedy dwie strony nie zgadzają się co do jej przebiegu.  W tym przypadku zarówno Ł. K. (właściciel działki 67/2) jak i gmina B. (właściciel działki 222)  wskazują odmienny jej przebieg, więc jest to granica sporna.

[...]WINGiK zaznaczył, że ww. granica nie posiada, jak podkreśla Starosta,  punktów granicznych oznaczonych z odpowiednią dokładnością (do 0,30 m), a wręcz błąd  ich położenia może sięgać nawet 3 m. Dlatego w celu jednoznacznego uregulowania  jej przebiegu należy przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe, zgodnie z art. 29  ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Postępowanie takie prowadzi wójt,  burmistrz lub prezydent na wniosek właściciela nieruchomości.

W skardze Ł. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji. Skarżący odwołał się do wyroku WSA w Łodzi sygn. III SA/Łd 68/15 oraz decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia 16 kwietnia 2015 r. i wskazał, że mówi się w nich bardzo wyraźnie o naruszeniu prawa geodezyjnego przez geodetę p. K. w pracy geodezyjnej nr [...]. W wyniku takiej pracy powstała dokumentacja, która nie może stanowić podstawy do jakichkolwiek prawnych działań, więc skarżący uważa tę dokumentację za nieważną, a rezultaty takiej pracy w całości do usunięcia z archiwów Starostwa Powiatowego w B. Skarżący podkreślił, że nie było innej pracy uczciwego geodety, na podstawie której można było zamieszczać zapisy w archiwach. W ocenie skarżącego treść decyzji powinna brzmieć "aktualizacja danych ewidencji gruntów i budynków powinna polegać na usunięciu z bazy danych ewidencji gruntów i budynków w całości rezultatów pracy geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 21 sierpnia 2013 r. oznaczonej nr [...] tj. dotyczącej położenia punktów granicznych wspólnych dla działek 67/2 i 22 oraz położenia punktów granicznych wspólnych dla działek 271, 258 i 222 bez jakichkolwiek zapisów o oznaczeniu odcinka granicy między działkami 67/2 i 222 jako granicy spornej". Zdaniem strony w decyzji powinna być informacja, że "po ww. czynnościach linia graniczna wraca na właściwe stare miejsce i będzie przebiegała po starych punktach wspólnych dla działek o numerze 67/2 i 222 tj. od strony południowej od punktu o numerze 168, następny punkt w kierunku północnym nr 187, odległość między tymi punktami to 330,67 m. Następny punkt w kierunku północnym o numerze 409 oddalony od numeru 187 o 79,08 m. Linia graniczna w punkcie 187 będzie wypukła o około 2,45 m w kierunku wschodnim. Automatycznie opis powinien też dotyczyć wschodniej linii granicznej drogi gminnej dz. nr 222 z działką rolną nr 271 i leśną 258".

Skarżący wyjaśnił, że tak przywrócone właściwe linie graniczne będą przebiegały dokładnie tak jak w dniu zakupu i zgodnie z wydanymi przez Starostwo Powiatowe dokumentami z 2008 r. z Godłem Polski dotyczące działki nr 67/2 i obowiązywały do dnia 4 czerwca 2013 r., kiedy to geodeta p. K. w wyniku prywatnej wizji tworzył inną bezprawną linię graniczną.

Skarżący podkreślił, że na szczególną krytykę zasługuje próba pozostawienia zapisu o "granicy spornej" między działką 67/2 i 222, którym to zapisem pozbawia się właściciela działki nr 67/2 planowania jakichkolwiek inwestycji, a co za tym idzie zmuszenia go do dokonania na własny koszt rozgraniczenia.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji.

W piśmie z dnia 14 lutego 2017 r. skarżący załączył napę na podstawie, której Gmina B. założyła księgę wieczystą nr [...] z dnia 26 sierpnia 1998 r. z pieczęcią o treści geodeta wykonywał "pomiary na gruncie" oraz ortofotomapę z ARiMR w R., gdzie od strony wschodniej działki nr 67/2 biała linia przerywana wyznacza część ww. działki zajętą pod asfalt.

Natomiast w piśmie z dnia 3 marca 2017 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko i podkreślił, że Starosta wydał decyzję przywracającą kształt wschodniej linii granicznej, ale bezprawnie wpisał, że ta linia jest granicą sporną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 718 dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu sądowym kontrola wydanych w sprawie decyzji wykazała, że nie tkwią w nich kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem nieważności, czy wznowieniem postępowania. Przy ich wydawaniu organy nie naruszyły też, ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego w stopniu skutkującym ich uchyleniem.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ((Dz. U. z 2016 r. poz. 1629, ze. zm.) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy - rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034, zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 2 ust. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach i innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Analiza art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego prowadzi do wniosku, że dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania).

Zgodnie z art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie : a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Jak wynika natomiast z treści art. 24 ust. 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Sama ustawa, choć określa przedmiot ewidencji i podstawowe wymagania co do jej zawartości, nie reguluje szczegółowo trybu i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Zasady dokonywania wpisów w ewidencji, wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji określa wydane - na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy - ww. rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia, obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, należy do zadań własnych starosty - jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że z istoty ewidencji jako urzędowego zbioru danych na temat gruntów, budynków i lokali wynika, że może ona spełniać swe funkcje tylko przy założeniu aktualności danych ewidencyjnych (por. wyrok NSA z 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1434/08; wyrok WSA w Lublinie z 21 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 327/10; dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio § 35 i § 36

Z powyższych regulacji wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji odzwierciedlającym aktualny stan prawny danej nieruchomości. Rejestruje ona stan prawny zaistniały uprzednio, ale w żadnym wypadku stanu prawnego nie tworzy. Nie rozstrzyga także sporów o prawa do gruntów, ani żadnych kwestii spornych związanych z ustaleniem tytułu własności. Stąd też, poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji, nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt l OSK 1004/11, dostępny na stronie internetowej CBOSA). Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma więc charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych.

Zauważyć również trzeba, że usankcjonowany przez ustawodawcę w cytowanym wyżej art. 24 ust. 2b ustawy, pogląd o dwojakim trybie wprowadzania zmian ewidencyjnych – który wszedł w życie z dniem 12 lipca 2014 r. – już wcześniej był powszechnie przyjmowany w orzecznictwie. Dowodzi tego np. wyrok WSA w Krakowie z 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 119/08, w którym wskazano, że: "Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany." (podobnie w wyroku NSA z 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 343/10, dostępny na ww. stronie CBOSA). Z kolei na wniosek może być przeprowadzone przed organem ewidencji gruntów i budynków jedynie postępowanie aktualizacyjne, wprowadzające do ewidencji zmiany objęte nowym zdarzeniem prawnym, powstałym już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Jednakże katalog podmiotów mogących wystąpić z wnioskiem o zmianę zapisów w ewidencji gruntów i budynków jest katalogiem zamkniętym.

Podkreślenia wymaga, iż w analizowanej sprawie postępowanie w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynku zostało wszczęte na skutek pisma skarżącego z dnia 16 czerwca 2014 r. skierowanego do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (przekazanego do rozpoznania do Starosty [...]), w którym Ł. K. zwrócił się o unieważnienie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 22 sierpnia 2013 roku oznaczonego numerem [...], dotyczącego położenia  punktów granicznych wspólnych dla działek 67/2 i 222 położonych w obrębie S. gminy B.  oraz przywrócenie kształtu linii granicznej działki 67/2, od jej strony wschodniej, w kształcie z dnia zakupu zgodnie z aktem  notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 24 kwietnia 2008 r.

Mając więc na względzie treść złożonego wniosku oraz wyniki przeprowadzonego postępowania Sąd stwierdza, że orzekające organy prawidłowo ustaliły które z przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego i przepisów wykonawczych do ustawy mają zastosowanie, a następnie właściwie je zinterpretowały i poprawnie zastosowały.

Trzeba przede wszystkim podkreślić, że uwzględniono wniosek skarżącego w zakresie unieważnienie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 22 sierpnia 2013 roku oznaczonego numerem [...], dotyczącego położenia  punktów granicznych wspólnych dla działek 67/2 i 222 położonych w obrębie S. Istotnie na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji przedmiotowy operat został wykonany z naruszeniem przepisów prawa w zakresie ustalenia przebiegu granicy i ostatecznie zgodnie z sentencją zaskarżonej decyzji orzeczono o aktualizacji  danych ewidencji gruntów i budynków, polegającej na usunięciu z bazy danych ewidencji  gruntów i budynków rezultatów pracy geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu  geodezyjnego i kartograficznego z dnia 22 sierpnia 2013 r. oznaczonej numerem  [...], dotyczącej położenia punktów granicznych wspólnych dla działek 67/2 i 222  położonych w obrębie S. gminy B. Kwestią sporną pozostała sprawa przebiegu linii granicznej działki 67/2, od jej strony wschodniej. W tym zakresie skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem decyzji, o oznaczeniu odcinka granicy pomiędzy działkami 67/2 i 222 jako granicy spornej i żąda jej usankcjonowania w kształcie z dnia zakupu na podstawie aktu  notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 24 kwietnia 2008 r.

W tym miejscu godzi się więc zacytować fragmenty uzasadnienia wyroku WSA w Łodzi z dnia 11 marca 2015 r. sygn.akt III SA/Łd 68/15 dotyczącego przedmiotowej sprawy. Jak wynika z treści uzasadnienia ww wyroku, w ocenie WSA organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie działając z urzędu wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczące przebiegu granic, w tym granic działki nr 67/2, mimo że powołał się na pracę geodezyjną nr [...]. Protokół z czynności przyjęcia przebiegu granic (załączony do akt sądowych – k.30-32), w ocenie sądu, nie mógł stanowić podstawy wprowadzenia zmian, gdyż po pierwsze geodeta zmienił położenie punktów granicznych w stosunku do uprzedniego ustalenia, po drugie protokół z tych czynności nie został podpisany przez wszystkie strony, których ustalenie przebiegu granic dotyczyło. Podkreślić bowiem należy, że kwestia przebiegu granic ustalona w trakcie ww. czynności geodety jest sporna. Tymczasem zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy - przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. WSA podkreślił, że skoro istotą wznowienia znaków granicznych jest ich fizyczne odtworzenie, a więc przywrócenie stanu, jaki istniał przed ich przesunięciem, uszkodzeniem lub zniszczeniem, w sytuacji gdy niesporny jest przebieg granicy i potrzeba zabezpieczenia ich przed zatarciem, to w rozpoznawanej sprawie w trakcie czynności geodety przeprowadzanych w dniu 4 czerwca 2013 r., z uwagi na spór co do przebiegu granic, nie mogło nastąpić wznowienie punktów granicznych poprzez ustalenie nowej linii granicznej pomiędzy działkami nr 222 i nr 67/2.(...) Tymczasem w przedmiotowej sprawie w przypadku ustalenia granicy pomiędzy działkami nr 222 i 67/2 wskazany przez geodetę przebieg nie został porównany z żadnym dokumentem, ponadto ma charakter sporny (właściciel działki nie zgadza się z zaproponowanym przebiegiem linii granicznej). Powyższe prowadzi do wniosku, że wprowadzając zmiany do operatu Starosta [...] ustalił nowy stan prawny nieruchomości, bowiem na nowo ustalił granice działki, co jest możliwe jedynie w toku postępowania o rozgraniczenie – gdy, tak jak w tym przypadku, granice są sporne.

Jak wyjaśniono wyżej usunięto z bazy danych ewidencji  gruntów i budynków rezultaty pracy geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu  geodezyjnego i kartograficznego z dnia 22 sierpnia 2013 r. oznaczonej numerem  [...], dotyczącej położenia punktów granicznych wspólnych dla działek 67/2 i 222  położonych w obrębie S. gminy B., w powyższym więc zakresie uwzględniono wniosek skarżącego. Wobec powyższego do rozpoznania pozostała kwestia zasadności twierdzenia skarżącego o wyeliminowaniu z sentencji decyzji zapisu o granicy spornej. Oznacza to konieczność dokonania oceny zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z punktu widzenia przepisów regulujących kwestie ustalenia przebiegu granic w kontekście twierdzenia strony co do podstaw ustalenia tego przebiegu w kształcie z dnia zakupu działki nr 67/2 w 2008 r.

Na wstępie rozważań dotyczących tej kwestii należy wskazać, że w świetle § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym;

2) w celu podziału nieruchomości;

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów;

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości;

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej;

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków;

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji;

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Z kolei zgodnie z § 37 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Natomiast jak wynika z § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych (ust. 1 ).

W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (ust. 2 § 38).

W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (ust. 3 § 39).

Informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych ujawnia się w bazie danych ewidencyjnych oraz na wyrysach z mapy ewidencyjnej (ust. 8 § 39).

Odnośnie przebiegu spornej granicy organ odwoławczy przede wszystkim podkreślił, że działka 67/2 w obrębie S. gminy B. powstała z podziału działki 67,  zgodnie z operatem [...] wykonanym w 2007 r. W ramach tego opracowania,  pomiarowi i ustaleniu podlegały tylko granice wydzielanej działki 67/1, natomiast granice nowopowstałej działki 67/2 (zakupionej przez skarżącego – przy. Sądu) nie były mierzone, jak również granica z działką 222 stanowiącą drogę. Dalej wyjaśniono, że linia graniczna pomiędzy działką 222 i 67/2 obrębu S. gminy B. oraz działkami 258 i 271 obrębu K. Gminy D. ujawniona była w bazie danych ewidencji gruntów do dnia 22 sierpnia 2013 r. (tzn. do dnia przyjęcia do zasobu geodezyjnego spornego operatu – wyeliminowanego przedmiotową decyzją – przy. Sądu) na podstawie digitalizacji mapy ewidencyjnej w skali 1:5000. Mapa ta powstała w 1965 r. poprzez przetwarzanie fotomechaniczne zdjęć lotniczych w tej samej skali. Założenie ewidencji gruntów nastąpiło na podstawie operatu nr 198/4/117/66 z dnia 7 listopada 1966 r., który wykonano bez ustalania przebiegu granic działek na gruncie, oraz geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych punktów granicznych. Zgodnie z rejestrem zgłoszonych prac geodezyjnych prowadzonym przez Starostę [...] jedyną zarejestrowaną pracą geodezyjną dotyczącą przebiegu granicy pomiędzy działkami 67/2 i 222 był wyeliminowany operat nr [...] .

Przypomnieć należy, że organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 61 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów numerycznego opisu działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej I klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi. Jednocześnie zgodnie z § 82 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, przy przeprowadzaniu konwersji mapy ewidencyjnej prowadzonej w postaci nieelektronicznej (papierowej) do postaci elektronicznej, w przypadku braku możliwości określenia położenia punktów granicznych w sposób, o którym mowa w § 61 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji, numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej klasy wyznaczone zostanie na podstawie istniejących materiałów państwowego zasobu geodezyjnego kartograficznego z błędami średnimi mogącymi wynosić 3,0 m - w przypadku gdy punkty graniczne należą do działek ewidencyjnych obejmujących grunty położone na obszarach wiejskich poza zwartą zabudową. Organ I instancji wskazał, że taka właśnie sytuacja miała miejsce w przypadku omawianego terenu, w roku 2003 (oznaczenie operatu 29/2003) nastąpiła konwersja papierowej mapy ewidencji gruntów do postaci elektronicznej.

Zgodnie z ust. 3 § 82 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów dane, określające położenie punktów granicznych z błędem średnim większym niż 0,30 m względem osnowy geodezyjnej I klasy, które użyte zostały do numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych, zastępuje się, zgodnie z zasadami określonymi w § 45-47 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów lub w procesie modernizacji ewidencji, dostępnymi dla organu danymi dokładniejszymi.

Organ stwierdził, że dane ewidencyjne określające położenie punktów granicznych wspólnych dla działek 67/2 i 222 obrębu Syberia nie spełniają więc wymagań określonych w § 60-62, § 86 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oraz obowiązujących standardów technicznych. Zrealizowany został zatem podstawowy warunek wymieniony w § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, otwierający możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie, jednak wykonany w tym trybie sporny operat geodezyjny został uznany za sporządzony niezgodnie z przepisami - wbrew bowiem stanowisku skarżącego, który nie podpisał protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic, o czym pisał WSA w Łodzi w uzasadnieniu orzeczenia w sprawie III SA/Łd 68/15. W tej sytuacji oznacza to, że w tym postępowaniu, po wyeliminowaniu operatu nr [...], organy nie dysponowały zgodną z prawem dokumentacją umożliwiającą uwzględnienie wniosku skarżącego co do przebiegu granicy między zakupioną przez niego działką 67/2, a działką 222 stanowiącą drogę i takiej dokumentacji (tzn. odpowiadającej przesłankom z § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów) nie przedstawił również skarżący. Zasadnie w świetle obowiązujących przepisów prawa, co wyjaśniono wyżej [...] WINGiK skonstatował, że ww. granica nie posiada punktów granicznych oznaczonych z odpowiednią dokładnością (do 0,30 m), a wręcz błąd  ich położenia może sięgać nawet 3 m. Dlatego w celu jednoznacznego uregulowania jej przebiegu, wobec zaistniałego sporu, należy przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe, zgodnie z art. 29  ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W tym miejscu na uwagę zasługuje również zapis znajdujący się na kserokopii mapy zasadniczej z dnia 10 marca 2014 r. załączonej przez skarżącego do pisma z dnia 15 maja 2014 r. o treści "Widoczne na mapie linie graniczne, które nie były ustalane w procesie bezpośrednich pomiarów geodezyjnych wymienionych w § 36 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków mogą nie odzwierciedlać przebiegu granic działek w terenie".

Organ I instancji podkreślił, że dnia 11 września 2015 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego przeprowadzono rozprawę administracyjną w obecności pełnomocnika skarżącego - L. K., oraz przedstawicieli gminy B. Stronom postępowania starano się wyjaśnić, że skoro w rozpatrywanej sprawie podczas czynności na gruncie nie doszło do zgodnych oświadczeń stron, co do przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami - zgodnie z § 39 rozporządzenia sprawie ewidencji gruntów, a później jedna ze stron zgłosiła sprzeciw co do położenia punktów granicznych - to jest to stan sporu o przebieg granicy, który może być rozwiązany tylko i wyłącznie w postępowaniu rozgraniczeniowym zgodnie z art. 29 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

W tej sytuacji zapis w sentencji decyzji o oznaczeniu odcinka granicy pomiędzy działkami 67/2 i 222 jako granicy  spornej jest zgodny z § 39 ust. 8 rozporządzenia, w świetle którego informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych ujawnia się w bazie danych ewidencyjnych oraz na wyrysach z mapy ewidencyjnej.

Prawidłowo podnoszą organy obu instancji, że ustalenie przebiegu tej spornej granicy może nastąpić w postępowaniu rozgraniczeniowym. Granica nieruchomości wyznacza zasięg przysługiwania do niej prawa własności, dlatego spór o tę granicę jest w istocie sporem o zasięg prawa własności, którego rozstrzygnięcie nie należy do postępowania ewidencyjnego, lecz rozgraniczeniowego, w sposób określony przez ustawodawcę w art. 29 i następnych Prawa geodezyjnego i kartograficznego (wyrok NSA z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1347/10). W świetle tego przepisu rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów.

W niniejszej sprawie skarżący ubiegając się o przywrócenie jak twierdzi granicy z dnia zakupu wskazuje jednocześnie, że zmiana granic spowodowała zmniejszenie powierzchni jego działki, która w dniu zakupu zgodnie z aktem notarialnym wynosiła 3,36 ha. W tym miejscu godzi się jednak podkreślić, że przed zawarciem aktu notarialnego nie dokonano zmierzenia granic działek 67/2 i 222. Jak wynika z wyjaśnień organów, działka 67/2 w obrębie S. gminy B. powstała z podziału działki 67, zgodnie z operatem [...] wykonanym w 2007 r. W ramach tego opracowania, pomiarowi i ustaleniu podlegały tylko granice wydzielanej działki 67/1, natomiast granice nowopowstałej działki 67/2 (zakupionej przez skarżącego – przy. Sądu) nie były mierzone, jak również granica z działką 222 stanowiącą drogę. Również jak wynika z akt sprawy – wypowiedzi podczas rozprawy administracyjnej – droga asfaltowa, która zdaniem skarżącego zajmuje część jego działki przebiegała już w aktualnym (spornym) kształcie w momencie zakupu nieruchomości 67/2 przez skarżącego. Z treści protokołu z tej rozprawy wynika, że kwestia ułożenia asfaltu na aktualnej działce 67/2 budziła już wątpliwości poprzednich właścicieli tej działki. Jednocześnie w ocenie Gminy droga, z którą graniczy działka 67/2 przebiega w granicach działki 222. Ponownie podkreślić należy, że poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisu oznacza, że nie kształtuje on nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie dają zatem podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanymi z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Organy dokonały poprawnej oceny dowodów stanowiących podstawę do dokonania aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków. W obliczu prawidłowych wyjaśnień orzekających organów, zwłaszcza wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej oraz decyzji organu I instancji, co do charakteru postępowania aktualizacyjnego i jakimi rządzi się ono prawami, zawartej ocenie wyników postępowania, znajdującej odzwierciedlenie w sentencji zaskarżonych decyzji, nie można zarzucić, że została dokonana z naruszeniem przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

d.j.