Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 578/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 578/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 sierpnia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, WSA Urszula Zięba (spr), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006r., sprawy ze skargi "S. C." Sp. z o.o. w K., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 18 marca 2004r. nr [...], w przedmiocie określenia wysokości straty za 2001 rok, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

I SA/Kr 578/04

UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Krakowie decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku nr [...]określił "S." Spółka z o.o. w Krakowie wysokość straty poniesionej w roku podatkowym 2001 w podatku dochodowym od osób prawnych w kwocie 2.239.040,17 złotych.

W zeznaniu CIT-8 za 2001 rok Spółka wykazała stratę o 160.945,04 złote wyższą. W wyniku przeprowadzonej kontroli zwiększono jednak przychody o kwotę 152.945,04 złote tj. o wartość nieodpłatnie otrzymanych świadczeń oraz zmniejszono koszty uzyskania przychodów o kwotę 8.000 złotych.

Wyniki przeprowadzonego postępowania pozwoliły bowiem na przyjęcie, iż w roku 2001 Spółka otrzymywała od udziałowca - firmy T.Inc. z siedzibą w V., Kanada - środki finansowe, które wykorzystywała na zakupy inwestycyjne oraz na bieżącą działalność.

W trakcie 2001 roku, uchwałą Zgromadzenia Wspólników o zmianie umowy spółki podjętą[...] czerwca 2001 roku, część otrzymanych środków w kwocie 6.710.115,12 złotych przeznaczono na podwyższenie kapitału zakładowego natomiast do końca roku kalendarzowego 2001 do Spółki od tego samego podmiotu wpłynęło dodatkowo, łącznie 5.566.135,16 złotych.

Zdaniem kontrolujących Spółka otrzymała od udziałowca do swej dyspozycji środki pieniężne z których korzystała nieodpłatnie a zatem spełnione zostały przesłanki z art. 12 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku /tekst jednol. Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654 ze zm./. Przepis ten, za przychody podlegające opodatkowaniu uznaje wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń. Przez nieodpłatne świadczenie należy bowiem rozumieć wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne tj. nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku osoby je otrzymującej, mające konkretny wymiar finansowy. Wartość nieodpłatnych świadczeń została określona w oparciu o dyspozycję art. 12 ust 6 cytowanej ustawy. Jako ceny rynkowe przyjęto wartość oprocentowania pożyczki, którą uzyskano by w 2001 roku od podmiotu niepowiązanego, w wysokości 13 % rocznie. Skoro Spółka korzystała nieodpłatnie z cudzego kapitału, wartość tego nieodpłatnego świadczenia odpowiada kosztowi uzyskania takiego kapitału na rynku finansowym, czyli wartości odsetek, które Spółka musiałaby zapłacić przy zaciąganiu kredytu lub pożyczki. Według zestawienia sporządzonego w postępowaniu kontrolnym wartość nieodpłatnych świadczeń otrzymanych przez Spółkę od swego udziałowca wyniosła kwotę 152.945,04 złote, o którą zwiększono przychód za 2001 rok.

Niezależnie od powyższego w toku kontroli ustalono, że Spółka w 2001 roku zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów wydatki inwestycyjne w łącznej kwocie 8000 złotych poniesione na dokonanie wyceny systemów telewizji kablowych, które to wydatki miały celu ocenę opłacalności inwestycji a zatem które zgodnie z treścią art. 16 ust 1 pkt 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zw. z art. 16g ust 3 ustawy powinny stanowić element ceny nabycia środków trwałych. Ta kwestia nie stała się przedmiotem zarzutów kontrolowanego podmiotu natomiast stała się nim kwestia podwyższenia przychodów o wartość nieodpłatnych świadczeń.

W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów art. 12 ust 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i wniosła o uchylenie wydanej decyzji. Podniosła, iż fakt przekazania środków pieniężnych przeznaczonych wyłącznie na podwyższenie kapitału zakładowego bezpodstawnie uznany został za nieodpłatne świadczenie, kwoty były wpłacane sukcesywnie czego żaden z przepisów Kodeksu spółek handlowych nie zabrania i nie wymaga aby kwoty przeznaczone na pokrycie kapitału zakładowego mogły wpłynąć do Spółki dopiero po podjęciu uchwały o podwyższeniu tego kapitału. Nadto za całkowicie dowolne uznała zastosowanie przez analogię konstrukcji pożyczki gdyż pożyczka ze swej istoty zakłada zwrot udzielonych środków, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Spółka zwiększyła kapitał zakładowy a tym samym nie uzyskała nieodpłatnego świadczenia.

Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie decyzją z dnia 18 marca 2004 roku nr [...] po ponownym przeanalizowaniu sprawy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji i podzielił zarówno poczynione ustalenia faktyczne jak i ich ocenę prawną.

W uzasadnieniu wskazał, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa gdyż przepis art. 7 ust 1 i 2 w zw. z art. 12 ust 1 pkt 2 oraz ust 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wyraźnie stanowią, iż przychodem do opodatkowania jest także wartość nieodpłatnych świadczeń z wyłączeniem przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego. Spółka otrzymywała natomiast systematyczne wpłaty od swego udziałowca zarówno przed jak i po podjęciu uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego z czego tylko kwotę 6.710.186,00 złotych przeznaczyła na pokrycie kapitału zakładowego natomiast pozostałe 5.566.135,16 złotych zasiliło jej środki obrotowe w 2001 roku. W tej sytuacji zarówno fakt otrzymania, jak i wartość nieodpłatnych świadczeń zostały prawidłowo ustalone.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi podatnika skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Żądanie skargi jak i sformułowane zarzuty były tożsame ze wskazanymi w treści wcześniejszego odwołania.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika zaś, że sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego a zatem złożona skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie stać się musiały dwie kwestie. Pierwszą było stwierdzenie czy skarżąca otrzymała w istocie w 2001 roku nieodpłatne świadczenie a drugą -w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie - jaka była wartość otrzymanego, nieodpłatnego świadczenia.

Stosownie do przepisów art. 7 ust 1 i 2 ustawy z 15.02.1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. z 1993r nr.106 poz.482 ze zm./ przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów z jakich został osiągnięty, zaś dochodem jest - z zastrzeżeniem wyjątków nie mających znaczenie w niniejszej sprawie- nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Przychodami w rozumieniu art. 12 ust 1 ustawy jest - między innymi - wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń oraz przychodów w naturze. Ustawa nie zawiera definicji pojęcia nieodpłatnego świadczenia, ograniczając się jedynie do wskazania w art. 12 ust 6 ustawy sposobu i kryteriów ustalenia jego wartości. Za uprawnione należy zatem uznać odwołanie się w tym zakresie do takiego rozumienia pojęcia jakie jest mu nadawane w prawie cywilnym oraz wykładni tego pojęcia przyjmowanej w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 13 kwietnia 2005 roku sygn. III SA/Wa 928/04 [Lex nr 166046] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż termin "nieodpłatne świadczenie" w rozumieniu przepisów podatkowych ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym i obejmuje nie tylko świadczenia w sensie cywilistycznym lecz także zdarzenia gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2003 roku sygn. akt I SA/Po 2708/01 [POP 2003/5/139] zawarł natomiast tezę, iż w sytuacji gdy spółka rozporządzała oddanymi jej w depozyt nieprawidłowy pieniędzmi nieodpłatnie to uzyskała - zgodnie z art. 12 ust 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - przychód, którego wartość sprowadza się do wysokości odsetek, jakie skarżąca musiałaby zapłacić w przypadku zaciągnięcia kredytu bankowego. Podobne stanowisko wyrażane było we wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2001 roku sygn. akt SA/Sz 1192/00 [Lex nr 78310] gdzie stwierdzono, że skoro spółka nie naliczyła ani nie wypłaciła udziałowcom należnych im odsetek z tytułu pożyczek, to korzystając nieodpłatnie z obcych środków pieniężnych uzyskała przychód z nieodpłatnego świadczenia.

Poglądy te, jako potwierdzające prawidłowość rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonych decyzjach w pełni podziela sąd orzekający w niniejszej sprawie. Przeprowadzone postępowanie potwierdziło, że strona skarżąca na przestrzeni 2001 roku korzystała nieodpłatnie z cudzego kapitału, otrzymując od swego udziałowca systematyczne wpłaty przeznaczane na bieżącą działalność, dokonywane zarówno przed jak i po podjęciu uchwały o podwyższeniu kapitału, z których tylko część zadysponowana została na podwyższenie kapitału. Praktyka ta stosowana była przez Spółkę także w innych latach podatkowych np. 2000 i 2002, co wynika z wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz innych dokumentów zebranych w postępowaniu kontrolnym.

Określając, że wartość otrzymanych nieodpłatnie świadczeń stanowi podlegający opodatkowaniu przychód, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych w art. 12 ust 6 nakazuje ustalać tą wartość w różny sposób, w zależności od rodzaju tych świadczeń. Art 12 ust 6 pkt 4 cytowanej ustawy nakazuje uwzględnić - w przypadkach wyraźnie nie uregulowanych w dyspozycji przepisu - ceny rynkowe, stosowane w danej miejscowości w dacie otrzymania świadczenia. Zdaniem Sądu, przyjęty przez organ sposób wyliczenia jest prawidłowy gdyż odnosi się w istocie do cen obowiązujących inne podmioty działające na rynku finansowym. Za wartość nieodpłatnego świadczenia, słusznie więc przyjęto koszt uzyskania takiego kapitału na rynku finansowym czyli wartość odsetek, które Spółka musiałaby zapłacić przy zaciąganiu kredytu lub pożyczki. W świetle powołanego wyżej przepisu oraz cytowanych orzeczeń sądów administracyjnych, za bezpodstawne uznać należy zarzuty strony skarżącej o dowolnym odwołaniu się przez prowadzących postępowanie do konstrukcji pożyczki. Prawidłowo też oceniono skutki podatkowe podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału uznając, iż dopiero z datą podjęcia uchwały, przekazane wcześniej środki mogły zostać uznane za wpłacone na poczet podwyższenia kapitału zakładowego, co znalazło odzwierciedlenie w wyliczeniu wartości nieodpłatnego świadczenia.

Ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - orzekł o oddaleniu skargi.