Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 589/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 17 ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 21 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2024 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lipca 2023 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia 16 maja 2023 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 lipca 2023 r., działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 570 ) i § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) w związku z art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r. poz. 775 t.j.) art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U, z 2023r. poz. 390), rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki społecznej z dnia 27 lipca 201 Ir. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017r., poz. 1466), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta D. odmawiającą przyznania A. K. świadczenia pielęgnacyjnego I instancji.

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w D., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta D., decyzją z dnia 16 maja 2023 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z póżn. zm., dalej: K.p.a.), art. 1, art. 2 pkt 2, art. 3, art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, ust. 5, art. 20 ust. 1- 3, art. 23 ust. 1-4, ust. 4aa, ust. 5a-5c, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm., dalej: U.ś.r.), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466), zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta D. z dnia 31 grudnia 2018r. w sprawie upoważnienia pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. do prowadzenia postępowań administracyjnych i wydawania decyzji odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. A. K. (dalej również jako skarżący), reprezentowany przez adw. K. G., złożył w dniu 18 kwietnia 2023 r. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną. Z treści wniosku wynika, iż skarżący jest osobą obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym wobec siostry na podstawie art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wnioskodawca nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad swoją siostrą – H. K., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności która jest osobą niepełnosprawną, trwale niezdolną do pracy, zaś opieka nad nią jest całodobowa. Siostra Wnioskodawcy legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że orzeczenie zostało wydane przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. w dniu 2023-04-06 nr [...] na stałe. Niepełnosprawność istnieje od urodzenia, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 10 stycznia 2023 r. Z orzeczenia wynika, że wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Siostra Wnioskodawcy jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną. Postanowieniem Sądu Rejonowego w K. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 14 listopada 2003 r. sygn. akt III RNs [...] A. K. ustanowiony został opiekunem prawnym siostry H. K.. Z wniosku wynika również, iż skarżący pobiera rentę rolniczą.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2023 r. organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania o ustalenie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pismem tym organ wezwał skarżącego do uzupełnienia następujących dokumentów: decyzji zawieszającej prawo do renty rolniczej oraz orzeczenia o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, a także do poprawienia złożonego wniosku o świadczenie pielęgnacyjne poprzez wpisanie poprawnego nr PESEL oraz daty urodzenia H. K..

W odpowiedzi, pismem z dnia 17 maja 2023 r., skarżący wskazał, iż zgodnie z utrwaloną już linią orzeczniczą sądów administracyjnych, organy rozpatrując sprawę powinny zweryfikować, czy występują wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (z pominięciem samej okoliczności pobierania renty). Następnie, w przypadku stwierdzenia, że wszystkie pozostałe przesłanki przyznania świadczenia są spełnione organ winien poinformować skarżącego o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie wypłaty świadczenia emerytalnego lub rentowego na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 291 ze zm., dalej: "U.e.r."), i w przypadku przedłożenia decyzji właściwego organu - wydać decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne. W niniejszej sprawie organ nie zapewnił strony, że w przypadku zawieszenia prawa do renty zostanie wydana decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne. Jednocześnie skarżący oświadczył, iż gotowy jest do zawieszenia renty rolniczej, jednak jedynie w przypadku, gdy organy zapewnią szybkie przejście z systemu świadczeń emerytalno - rentowych do systemu świadczeń rodzinnych. W piśmie tym skarżący wskazał prawidłowe dane H. K..

Z przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu 12 maja 2023 r. wywiadu środowiskowego wynika, że H. K. ma 58 lat, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem A. K., matką J. K. oraz dziećmi brata: P. , P. i P. . H. K. jest całkowicie ubezwłasnowolniona, posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności orzeczonym od dn. 10 stycznia 2023 r., niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Pracownik socjalny w trakcie wywiadu ustaliła również, że H. K. jest upośledzona umysłowo w stopniu znacznym. Nie podejmuje kontaktu z osobami obcymi, nie umie pisać, czytać liczyć, nie potrafi przygotować sobie posiłku, nie robi zakupów. H. K. cierpi na głuchotę, osteoporozę, porusza się o własnych silach ale samodzielnie nie potrafi się ubrać ani uczesać. Z uwagi na stan zdrowia siostry – H. K. oraz matki – J. K. całodobową opiekę nad H. K. sprawuje A. K.. Wnioskodawca przygotowuje posiłki, dba o porządek w domu, robi zakupy, dawkuje lekarstwa, pomaga siostrze w czynnościach higienicznych. Matka H. K., J. K., posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nr [...] wydane przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. w dniu 6 kwietnia 2023 r., z kolei ojciec H. K. – A. K. – nie żyje.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a U.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Przepis ten wymienia osoby nieuprawnione do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, wśród nich ustawodawca wymienił m.in. osobę posiadającą prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy i nie przewidział możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem rentowym a świadczeniem pielęgnacyjnym. Organ zauważył w tym kontekście, że prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy A. K. ma ustalone na okres od 1 marca 2022 r. do 31 maja 2024 r., co powoduje wykluczenie go z kręgu uprawnionych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem organu, fakt posiadania przez Wnioskodawcę prawa do renty z KRUS stanowi negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie bez znaczenia pozostaje także, iż Wnioskodawca pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy rolniczej. Co więcej, organ wskazał, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można mówić, że Wnioskodawca zrezygnował lub nie podejmuje zatrudnienia (pracy w gospodarstwie rolnym) z powodu opieki nad siostrą. Jego stan zdrowia, jest bowiem taki, iż została mu przyznana renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. A. K. legitymuje się orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy KRUS nr akt [...] z dn. 4 maja 2022, z którego wynika, że stopień naruszenia sprawności organizmu powoduje u niego całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. W takiej sytuacji, nie sposób dopatrzyć się związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia (czy niepodejmowaniem pracy w gospodarstwie rolnym), a opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Pismem z dnia 8 czerwca 2023 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Decyzji tej skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji tj. art. 17 ust. 1 U.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez wnioskodawcę, a także naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a U.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, iż Organ formułując wskazane w decyzji tezy nie wziął w ogóle pod uwagę ustaleń wywiadu środowiskowego, w trakcie którego pracownik socjalny w żaden sposób nie zakwestionował samego faktu sprawowania opieki jak i zakresu czynności opiekuńczych deklarowanych przez samego skarżącego w złożonym oświadczeniu. Co więcej, zdaniem skarżącego, organ dokonał pobieżnej oceny oświadczenia wnioskodawcy odnoszącego się do zakresu i harmonogramu sprawowanej opieki. Zdaniem wnioskodawcy wskazane dokumenty w wystarczający sposób potwierdzają, że siostra wnioskodawcy potrzebuje w opisanym w tych dokumentach zakresie codziennej, stałej opieki. Co więcej, skarżący podniósł, iż wykładni zawartej w przepisie art. 17 ust 1 pkt 4, a spornej w tej sprawie przesłanki wyrażonej sformułowaniem "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności" należy - w ocenie skarżącego - dokonywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań (tak wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 stycznia 2018 r., II SA/Łd 1008/17). Skarżący podniósł również, iż w aktualnie obowiązujących przepisach (mowa o ich literalnym brzmieniu) brak jest regulacji – odnoszącej się do osób spełniających przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy – uzależniającej przyznanie im pierwszego świadczenia od skutecznej rezygnacji z renty. Brak jest również regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia. Zdaniem skarżącego, niniejsza sprawa wpisuje się wprost w kontekst prawny objęty skutkami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17 (Dz.U., poz. 1257, OTK z 2019 r., seria A, poz. 36). W wyroku tym stwierdzono, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a U.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia 20 lipca 2023 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, iż pobieranie przez Stronę renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy – wyklucza przyznanie odwołującemu się prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na siostrę. Co więcej, słusznie w ocenie organu II instancji, Burmistrz Miasta D. stwierdził, że w wypadku odwołującego niespełniona jest przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (niepodejmowania zatrudnienia), w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą. Z powołanego art. 17 ust. 1 U.ś.r. wynika, że jednym z wymogów uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jest faktyczna rezygnacja/niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Treść powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki nad osobą wskazaną w ustawie.

Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że skarżący pobiera od 1 marca 2022 r. rentę rolniczą z tytułu uznania za niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestał on pracy wskutek obiektywnych okoliczności związanych z jego stanem zdrowia, a dopiero później wystąpił oświadczenie pielęgnacyjne na siostrę. Siostra odwołującego jest osobą niepełnosprawną od urodzenia i strona, co nie jest kwestionowane, opiekuje się nią, lecz z uwagi na zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego od marca 2022r. nie jest możliwe przyznanie jemu świadczenia pielęgnacyjnego. Na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (19 kwietnia 2023r.) niepodejmowanie przez odwołującego zatrudnienia (pracy w gospodarstwie) jest zatem rezultatem obiektywnych okoliczności uniemożliwiających jemu wykonywanie pracy tj. stanu zdrowia. Nie można więc uznać, że istnieje "niezbędny" związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez odwołującego pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą. Podkreślić należy, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz tylko do osób które z tego właśnie powodu – a nie z innych powodów – zaprzestają aktywności zawodowej. Wyklucza to przyznanie świadczenia osobom uznanym za niezdolne do pracy. Powyższe odzwierciedla wyrok WSA w Poznaniu z dnia z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 773/21. Organ podniósł, iż wbrew zarzutom odwołania prawidłowo ocenił, że nie zachodzi związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 U.ś.r. Za odmową przyznania odwołującemu świadczenia nie przemawiał wiec sam fakt pobierania przez niego renty, lecz właśnie brak ww. związku przyczynowego związanego z okolicznościami w jakich przeszedł on na rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym - orzeczenie z dnia 04 maja 2022 r. Organ zwrócił również uwagę na fakt, iż w odwołaniu Strona wskazała na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn.. akt Sk 2/17 w którym TK uznał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem organu wyrok ten nie odnosi się do okoliczności zawartych w przedmiotowej sprawy, gdyż skarżący ma ustalone prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, co uniemożliwia mu przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w jakiejkolwiek części.

Skargę na powyższą decyzję wniósł w dniu 10 sierpnia 2023 r. skarżący. Decyzji tej skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a U.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17. W uzasadnieniu skargi skarżący w znacznej mierze powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu. Skarżący podniósł, iż w aktualnie obowiązujących przepisach (mowa o ich literalnym brzmieniu) brak jest regulacji – odnoszącej się do osób spełniających przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy – uzależniającej przyznanie im pierwszego świadczenia od skutecznej rezygnacji z renty. Brak jest również regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia. Zdaniem skarżącego, niniejsza sprawa wpisuje się wprost w kontekst prawny objęty skutkami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17 (Dz.U., poz. 1257, OTK z 2019 r., seria A, poz. 36). W wyroku tym stwierdzono, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a U.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego, wobec braku jakiegokolwiek innego przepisu szczególnego regulującego sytuację prawną osób sprawujących opiekę, które mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w zakresie przysługiwania im uprawnienia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, jak też przepisów uzależniających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od sytuacji majątkowej osoby uprawnionej, względnie braku osiągania przez nią dochodów ze źródeł innych niż zatrudnienie lub inna praca zarobkowa bądź źródła wskazane w art. 17 ust. 5 pkt 1 U.ś.r., uznać należy, iż osoby mające ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach ogólnych, to jest po spełnieniu wymogów wynikających z art. 17 ust. 1 lub ust. 1a U.ś.r. i w wysokości wynikającej z jednoznacznego brzmienia art. 17 ust. 3 U.ś.r. Co więcej, skarżący podniósł, iż sam Trybunał w punkcie 3.3.2. wyroku SK 2/17 dostrzegł to zagadnienie, gdy akcentował, że osoby posiadające ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy są osobami, które mogą podjąć pracę. Sąd konstytucyjny zauważył, że wobec takich osób ustawodawca przewidział mechanizm zapobiegający pobieraniu renty (zmniejszeniu lub zawieszeniu) w przypadku osiągnięcia określonego przychodu. Z argumentacji Trybunału można więc pośrednio wnioskować, że zdawał on sobie sprawę i uwzględniał w wyrokowaniu, że cechą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest to, że na skutek aktywności osoby uprawnionej może się ona kumulować z jej innymi dochodami lub świadczeniami i że kolizja ta jest przedmiotem regulacji prawnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ w całości powtórzył argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej – P.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lipca 2023, utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia 16 maja 2023 r. nr [...], stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisami postępowania.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17 U.ś.r., w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 U.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W świetle art. 17 ust. 1a U.ś.r. osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 U.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż zgodnie z art. 17 ust. 5 lit. a U.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia, bądź b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Organ I instancji, jako przyczynę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia wskazały niespełnienie warunków, o których mowa w art. 17 ust. 5 U.ś.r., ponieważ Skarżący ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na okres od 1 marca 2022 r. do 31 maja 2024 r., co powoduje wykluczenie go z kręgu uprawnionych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ wskazał, iż powyższy fakt świadczy o braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną siostrą. Podobnie uznał organ odwoławczy, wskazując że przyczyny niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie stanowi konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą, ponieważ skarżący ma ustalone prawo do renty na okres od 1 marca 2022 r. do 31 maja 2024 r., z tytułu całkowitej niezdolności do pracy rolniczej.

Rozważając powyższą kwestię Sąd przyjął, iż wykładnia przepisów art. 17 ust. 1 U.ś.r. w oderwaniu od całej regulacji tej ustawy i wartości przyjętych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowić może w konsekwencji naruszenie prawa materialnego mogące mieć wpływ na treść decyzji (tak wyrok NSA z dnia 12 maja 2017 r., I OSK 328/16). Celem tej regulacji jest natomiast udzielenie przez państwo pomocy osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym zrekompensować jej utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjonalnego dochodu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., I OSK 829/16). Zatem osoba ubiegająca się o przyznanie tego świadczenia albo, będąc zdolną do podjęcia pracy zarobkowej, rezygnuje z podjęcia takiej pracy, albo rezygnuje z faktycznie wykonywanej pracy zarobkowej. Niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej ma jednak służyć opiece nad osobą niepełnosprawną. Istotą tego świadczenia jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej lub jej nie podejmującym po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne ma na celu m.in. rekompensatę dla osób, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na znaczną niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez Państwo osób opiekujących się członkami rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby się wywiązać z obowiązku opieki nad swoim obywatelem. Stąd też w judykaturze prezentowany jest pogląd, że przepis art. 17 ust. 1 U.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres wykonywanej opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, gdyż realizacja tego celu nie jest możliwa bez powstrzymania się od podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (por. powoływany w późniejszym orzecznictwie wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2454/11, dostępny jw.). Zdaniem Sądu, nie chodzi tu jednak o niemożliwość fizyczną podjęcia jakiejkolwiek innej aktywności, lecz przeszkodę życiowo-organizacyjną związaną z koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych w określonych porach dnia i tygodnia, jak również stałego czuwania i pozostawania w pełnej gotowości do wykonywania niezbędnej pomocy w ramach wykonywanej opieki.

Z akt sprawy wynika, iż skarżący faktycznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawną siostrą. Fakt ten nie jest kwestionowany przez organy.

W ocenie organów, przeszkodą dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącemu opiekującemu się niepełnosprawną matką jest fakt, że ma on ustalone prawo do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy rolniczej.

Mając to na uwadze, wskazać należy, że ustawodawca w przywołanym wcześniej art. 17 ust. 5 U.ś.r. enumeratywnie wymienił przesłanki negatywne, których zaistnienie skutkuje odmową przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wśród przesłanek tych wymieniony został m. in. fakt, iż osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Niemniej jednak, w ocenie Sądu prawo do renty, niezależnie od organu, który ustalił prawo do tego świadczenia, nie może automatycznie przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 U.ś.r.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a U.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym, która ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, może faktycznie pracować. W konsekwencji, wyłączenie przez ustawodawcę możliwości uzyskania przez opiekuna-rencistę świadczenia pielęgnacyjnego, a przez to również obarczenie rodziny osoby niepełnosprawnej kosztami związanymi z opieką nad osobą niepełnosprawną oraz pozbawienie w tym zakresie niepełnosprawnego członka rodziny pomocy socjalnej, stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione różnicowanie. Brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2511/20 stwierdził, że brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a U.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a U.ś.r. naruszałaby jednak konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że podmioty, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a U.ś.r., zostały pozbawione świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie tym podmiotom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 U.ś.r., umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego.

Należy zauważyć, że w świetle art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r., poz. 266 dalej: "U.u.s.r."), renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki: 1) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, o którym mowa w ust. 2; 2) jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym; 3) całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

Zgodnie z art. 21 ust. 5 U.u.s.r., za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uważa się ubezpieczonego, który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił zdolność do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Art. 21 ust. 5 U.u.s.r. wskazuje w tym kontekście, iż całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za trwałą, jeżeli ubezpieczony nie rokuje odzyskania zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Z kolei, zgodnie z art. 21 ust. 7 U.u.s.r., całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za okresową, jeżeli ubezpieczony rokuje odzyskanie zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Warto nadmienić, iż art. 22 ust. 1 U.u.s.r. stanowi, iż rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy przyznaje się jako rentę stałą, jeżeli całkowita niezdolność ubezpieczonego do pracy w gospodarstwie rolnym jest trwała i nie orzeczono celowości przekwalifikowania zawodowego. W pozostałych przypadkach renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje jako renta okresowa przez okres wskazany w decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Ponadto na gruncie niniejszej sprawy należy pamiętać, iż stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 grudnia 2004 r. w sprawie orzecznictwa lekarskiego w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2005 r., nr 6, poz. 46) przy orzekaniu o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym bierze się pod uwagę łącznie:

1) charakter i przebieg procesów chorobowych oraz ich wpływ na stan czynnościowy organizmu, a w sprawach o ustalenie prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy z powodu następstw wypadku przy pracy rolniczej lub choroby zawodowej - także ich związek z tym wypadkiem lub tą chorobą;

2) sprawność psychofizyczną organizmu, stopień przystosowania organizmu do ubytków anatomicznych, kalectwa oraz skutków choroby;

3) wiek oraz rodzaj i zakres prac dotychczas wykonywanych przez zainteresowanego w gospodarstwie rolnym;

4) możliwość przywrócenia zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym przez leczenie i rehabilitację oraz zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne, protezy i środki pomocnicze.

W wyroku z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt I UK 433/15, Sąd Najwyższy mając na względzie powyższe przepisy wskazał, iż w odróżnieniu od osób objętych powszechnym systemem ubezpieczeń społecznych, osoby objęte ubezpieczeniem społecznym rolników to osoby, które nie tylko utrzymują się z pracy wykonywanej osobiście, ale świadczą tę pracę w posiadanym gospodarstwie rolnym, będącym konkretnym zespołem środków produkcji. Jeżeli zatem objęcie specjalnym, "branżowym" systemem ubezpieczenia społecznego rolników jest spowodowane spełnieniem zarówno przesłanek podmiotowych, jak i przedmiotowych, zgodnie z tymi kryteriami należy dokonywać oceny wystąpienia wykreowanej wyłącznie na potrzeby ubezpieczenia emerytalno-rentowego "całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym", odnosi się ją do konkretnego gospodarstwa rolnego, które rolnik posiada, w którym mieszka i prowadzi osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą. Zatem ocena niezdolności do pracy dokonuje się w stosunku do możliwości pracy w gospodarstwie rolnym, z całkowitym pominięciem zdolności do pracy poza rolnictwem, a ponadto z uwzględnieniem warunków funkcjonowania danego gospodarstwa rolnego, tj. zakresu oraz rodzaju prac dotychczas w nim wykonywanych.

Co więcej, zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 grudnia 2004 r. w sprawie orzecznictwa lekarskiego w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o celowości przekwalifikowania zawodowego orzeka się, jeżeli osoba ubiegająca się o rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy trwale utraciła zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i może po przekwalifikowaniu nabyć zdolność do pracy zarobkowej w zawodzie pozarolniczym. Należy mieć zatem na uwadze, iż sam ustawodawca dopuścił możliwość podjęcia zatrudnienia przez osobę pobierająca rentę rolniczą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, że zgodnie z art. 12 U.e.r., za całkowicie niezdolnego do pracy uznaje się osobę, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, a za częściowo niezdolnego do pracy uznaje się osobę, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

Powyższe zaś oznacza, iż nie w każdym przypadku osoba mająca ustalone prawo do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym winna być traktowana na równi z osobą całkowicie niezdolną do pracy. Innymi słowy, orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, a więc zdolności wykonywania pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami, nie oznacza całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu U.e.r. To z kolei oznacza, że ustalenie na rzecz opiekuna osoby niepełnosprawnej prawa do świadczenia rentowego z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym nie jest racją wystarczającą do tego, by uznać, iż pomiędzy nie podejmowaniem przez opiekuna zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy

Mając zatem na uwadze stanowisko Trybunału Konstytucyjnego oraz przytoczone przepisy U.u.s.r. oraz U.e.r., stwierdzić należy, że ustalenie na rzecz opiekuna osoby niepełnosprawnej prawa do świadczenia rentowego z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym nie przekreśla automatycznie możliwości ubiegania się przez niego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z art. 17 ust. 1 U.ś.r.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ mając na uwadze stanowisko zawarte w niniejszym uzasadnieniu winien podjąć działania mające na celu ustalenie czy pobieranie przez Skarżącego renty rolniczej oznacza, że nie może on podejmować jakiegokolwiek zatrudnienia, czy też raczej mamy tu do czynienia z częściową niezdolnością do pracy, która w świetle przywołanego wyroku TK nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Na marginesie Sąd wskazuje, iż po dokonaniu pełnych ustaleń faktycznych należy dokonać prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) U.ś.r. pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji) obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji). Organy wezmą pod uwagę, że skoro Skarżący ma jeszcze fizyczne możliwości, by opiekować się całodobowo niepełnosprawną, dorosłą siostrą, to potencjalnie mógłby w innej sytuacji podjąć podobne czynności w ramach zatrudnienia.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz Skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się wynagrodzenie reprezentującego go adwokata ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.), pamiętając przy tym, iż na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych.