Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 717/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2024 poz 219
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: Art. 24, 24a
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi T. G., K. G. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 22 lutego 2024 r. znak IG-II.7221.185.2023.KU w przedmiocie odmowy aktualizacji w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Zaskarżoną przez T. G. i K. G., zwanych dalej skarżącymi, decyzją z dnia 22 lutego 2024 r., znak: IG-II.7221.185.2023.KU, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 735 ze zm. w skrócie - k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Suskiego z dnia 8 grudnia 2023 r., znak: WG.6621.9.30.113.2019, o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu Ż., jednostka ewidencyjna Gmina M., w zakresie danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] z działką nr [...].

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 17 listopada 2022 r.(k. 3 akt administracyjnych, zielony segregator) skarżący wnieśli o "dokonanie pomiaru granic działki [...] z działka [...] stanowiącej własność O.

Skarżący wnieśli również pismo z dnia 31 maja 2023 r. (k. 5 akt administracyjnych, zielony segregator), zatytułowane odwołanie od decyzji starosty z dnia 19 maja 2023 r., w związku z otrzymanym, jak wskazali zawiadomieniem o czynnościach ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych dokonanych w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków działki: [...] z działkami: [...], [...], [...], [...], [...], [...].

W piśmie tym wskazali, że: "...odwołanie dotyczy granicy działki [...] z działką [...]."

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zawiadomieniem z dnia 14 lipca 2023 r. przekazał zatem skan tego "odwołania od decyzji Starosty z 19 maja 2023 r. i nakazał ustalenie przebiegu granic, str. 3 odwołania.

Zawiadomieniem z dnia 25 września 2023 r.(k. 18 akt administracyjnych, zielony segregator) Starosta zawiadomił natomiast strony o wszczęciu postępowaniu – w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków – z wniosków skarżących z dnia 17 listopada 2022 r. oaz z dnia 31 maja 2022 r., odnośnie przebiegu, jak wynika z jego treści, granic pomiędzy działkami [...] i [...] obrębu Ż., jednostka ewidencyjna Gmina M.

Decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r., znak: WG.6621.9.30.113.2019, Starosta Suski, po rozpatrzeniu wniosków T. G. i K. G. z dnia 17 listopada 2022 r. oraz z dnia 31 maja 2023 r., orzekł o odmowie aktualizacji w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Ż., jednostka ewidencyjna Gmina M., w zakresie danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] z działką nr [...].

W odwołaniu od tej decyzji T. G. i K. G. podnieśli, że ogrodzenie nie jest granicą z działkami: [...], [...], [...], [...]. Wnieśli więc o dokonanie pomiaru działki [...] z działką [...].

Opisaną na wstępie decyzją Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że przepisami prawa materialnego regulującymi kwestie prowadzenia przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz obowiązującego od 31 lipca 2021 r. rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r., poz. 219 – zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków).

Dalej organ podniósł, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego) informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali.

Z art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika ponadto, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości,

a w przypadkach wyszczególnionych pod lit. a i lit. b tego przepisu inne wskazane

tam podmioty.

Zgodnie z art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Jak wynika z akt sprawy dla obrębu Ż., jednostka ewidencyjna M., na podstawie art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego przeprowadzono modernizację operatu ewidencji gruntów i budynków.

Od 17 stycznia do 14 lutego 2022 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w Suchej Beskidzkiej wyłożono do publicznego wglądu projekt operatu opisowo -kartograficznego.

27 stycznia 2022 r. uwagę do danych w projekcie zgłosiła T. G., wnosząc o odłączenie działki [...] w części która jest własnością P. i D. O. od mojej działki [...]. Ww. nigdy nie była w moim użytkowaniu. Uwaga ta została przez organ prowadzący ewidencję odrzucona.

Opisany wyżej projekt stał się z dniem 28 lutego 2022 r. operatem ewidencji gruntów i budynków, a informację o tym fakcie Starosta Suski zamieścił w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z 23 marca 2022 r., poz. 1965.

W piśmie z 26 marca 2022 r. T. G. zgłosiła zarzuty do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. Ponownie zwróciła się w nim o odłączenie od mojej działki nr [...] części działki nr [...], a także stwierdziła, że wycofuje złożony podpis dotyczący części granicy działki [...] z granicą działki [...]. W notatce służbowej sporządzonej 12 lipca 2022 r. podczas wizyty T. G. w Starostwie w celu zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy zawarta jest dodatkowa informacja, że w piśmie z 26 marca błędnie wskazała działkę nr [...] zamiast działki nr [...].

Dalej organ odwoławczy wskazał, że Starosta Suski zobligowany przepisem art. 24a ust. 10 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, stanowiącym, iż o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji, przeprowadził postępowanie administracyjne, znak: WG.6621.9.30.104.2019, zakończone wydaniem decyzji o odrzuceniu zgłoszonych zarzutów. Od decyzji tej odwołanie złożyła T. G., ponownie wskazując na błąd w zakresie włączenia terenów działki nr [...] do działki nr [...], będącej jej własnością. W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, jako organ drugiej instancji, decyzją z dnia 4 października 2022 r., znak: IG-II.7221.137.2022.MR uchylił decyzję Starosty oraz przekazał ją do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując, że uchybienia popełnione podczas sporządzania operatu opisowo-kartograficznego powodują, że dokumentacja sporządzona w toku modernizacji dotycząca granicy działki nr [...] z działką nr [...] nie może stanowić podstawy do ujawnienia jej przebiegu w ewidencji gruntów i budynków.

W nawiązaniu do ww. decyzji organu drugiej instancji T. G. i K. G. wystosowali do Starosty Suskiego pismo z dnia 17 listopada 2022 r., w którym wnieśli m.in. o dokonanie pomiaru granic działki [...] z działką [...] stanowiącą własność O.

Natomiast Starosta Suski decyzją z 19 maja 2023 r. orzekł m.in. o zmianie przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami ewidencyjnymi nr: [...], [...], [...], (...) na podstawie operatu technicznego wpisanego do ewidencji materiału zasobu w dniu 27.03.2023 r. za numerem [...]. Operat ten w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] odnosił się jedynie do punktu trójmiedzy z działką nr [...], oznaczonego w operacie numerem 1. W związku z brakiem rozstrzygnięcia w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...], gdyż zgłoszone zarzuty nie dotyczyły tej granicy, T. G. i K. G. wystosowali do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pismo z dnia 31 maja 2023 r. zawierające jednoznaczny wniosek o ustalenie granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Z uwagi na treść zostało ono przekazane Staroście Suskiemu celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy oraz decyzji organu pierwszej instancji oba wnioski, z dnia 17 listopada 2022 r. i z dnia 31 maja 2023 r., odnosiły się do danych przedstawionych w operacie opisowo-kartograficznym modernizacji obrębu Ż.

Jak zaznaczył Starosta w swojej decyzji, pisma te zostały złożone po terminie przewidzianym na składanie zarzutów, dlatego uznał je jako wnioski o aktualizację granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...].

Organ podkreślił, że istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do sprzeciwu T. G. i K. G. wobec granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] ustalonej operatem modernizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...].

Organ wyjaśnił, że w ramach prac składających się na ten operat dokonano m.in. ustalenia wszystkich granic działki nr [...]. Jak wynika z protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych w trakcie ustalania granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] w terenie obecni byli T. G. oraz P. O. i D. O. Granicę tę ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie. Na szkicu granicznym, będącym integralną częścią protokołu, przedmiotową granicę przedstawiono jako linię biegnącą po ogrodzeniu, o czym świadczy również stosowna adnotacja na tym szkicu. Taki przebieg granicy został zaakceptowany przez wszystkie obecne w terenie strony, co potwierdza stosowna adnotacja: Ustaloną granicę akceptuję bez zastrzeżeń oraz podpisy stron. W odniesieniu do argumentów podnoszonych przez strony odwołujące się od decyzji Starosty Suskiego oraz w pismach kierowanych do Starosty organ stwierdził, że przedmiotem ich żądań nie jest wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian na podstawie nowych dokumentów, zgodnie z § 30 rozporządzenia z 2021 r., gdyż takich nie przedłożono, lecz zmiana przebiegu granic działek na zgodny ze wskazaniami odwołujących się stron poprzez ponowny pomiar tej granicy i przeprowadzenie kolejnej procedury ustalenia w ramach prac związanych z zakończoną modernizacją ewidencji gruntów i budynków.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie podzielił uprzedniego, pierwotnego stanowiska organu pierwszej instancji. W decyzji, znak: IG-II.7221.137.2022.MR z dnia 4 października 2022 r. organ odwoławczy wskazał mianowicie swoje zastrzeżenia odnośnie do granicy działki nr [...] z ówczesną działką nr [...].

Organ odwoławczy w odniesieniu do powyższego podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zarówno wykonawca prac modernizacyjnych, jak i Starosta Suski, ustosunkowali się do wskazanych przez organ odwoławczy błędów w pełnym zakresie, co zostało udokumentowane operatem nr [...] oraz decyzją Starosty z dnia 19 maja 2023 r. Ponadto podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków pełni funkcje rejestrowo -techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów lub ich części i nie nadaje prawa własności do tych gruntów. Rejestruje jedynie stany prawne ustalane w innym trybie lub przez inne organy. Granica ustalana w postępowaniu ewidencyjnym nie ma zatem charakteru granicy prawnej. Nie budzi zastrzeżeń tut. organu również sposób oraz podstawa prawna przywołana w opracowaniu nr [...], który przedstawia przebieg przedmiotowej granicy w aktualnym operacie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 33 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w przypadku, gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia odnośnie do przebiegu granicy to przebieg ten, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania jest zgodny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach. Taka właśnie sytuacja nastąpiła w przypadku ustalenia granic działki nr [...] z działką nr [...], o czym świadczą wpisy w protokole ustalenia granic działek ewidencyjnych oraz dokumenty geodezyjne obrazujące przebieg przedmiotowej granicy. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że pomiędzy właścicielami działek nr [...] i nr [...] istnieje spór graniczny, którego nie rozstrzygnie postępowanie ewidencyjne. Spory graniczne nie wstrzymują jednak czynności prowadzonych w związku z aktualizacją ewidencji, a informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych zamieszcza się na szkicu granicznym (§ 33 ust. 6 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Przebieg granicy ustalony w trybie przepisów § 33 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie ma charakteru granicy prawnej i nie jest wyłączone rozstrzygnięcie sporu o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielami sąsiednich działek w trybie postępowania rozgraniczeniowego. Rozgraniczenie nieruchomości służy ustaleniu przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzeniu odpowiednich dokumentów. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby wobec istnienia sporu granicznego strony wystąpiły do wójta (burmistrza) o rozgraniczenie i ustalenie granicy prawnej pomiędzy nieruchomościami w trybie przepisów Rozdziału 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne na wniosek i koszt zainteresowanych stron.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie od decyzji Starosty Suskiego z dnia 8 grudnia 2023 r., znak: WG.6621.9.30.113.2019, należało uznać za bezzasadne. W realiach rozpoznawanej sprawy zmiana przebiegu granic przedmiotowych działek nie jest możliwa. Do dokonania takiej zmiany konieczna jest dokumentacja techniczna, zawierająca opis granic (współrzędne punktów granicznych) odmienny od zawartego w operatach nr [...] i [...], a dokumentacji takiej zainteresowani nie przedłożyli. W ocenie organu odwoławczego, co przedstawiono w niniejszym uzasadnieniu, nie zaszły również okoliczności do zlecenia z urzędu ponownego ustalania przedmiotowej granicy. W świetle przytoczonych powyżej faktów sprawy nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługiwały na uwzględnienie. W ocenie organu odwoławczego okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione przez organ pierwszej instancji. W sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono czynny udział stronom na każdym etapie postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego organ odwoławczy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty Suskiego uznał za prawidłowe, wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i w związku z tym orzekł, jak w sentencji decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia 22 lutego 2024 r., znak: IG-II.7221.185.2023.KU, skarżący – T. G. i K. G. - zarzucili organowi:

- naruszenie prawa materialnego art. 24 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędne zastosowanie,

i wnieśli o:

- zmianę zaskarżonej decyzji poprzez aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków wsi Ż. w zakresie danych ewidencyjnych dotyczących granicy dz. ewid. nr [...] z działką ewid. nr [...], polegającą na przywróceniu odkopanego pierwotnego punktu granicznego po zachodniej stronie dz. ew. [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że zaskarżoną decyzją Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie utrzymał mocy decyzję Starosty Suskiego z 8 grudnia 2023 r., znak: WG.6621.9.30.113.2019, o odmowie aktualizacji w operacie ewidencji gruntów i budynków obręby Ż. jedn. ew. Gmina M., w zakresie danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granicy działki nr [...] z dz. ew. nr [...].

Skarżący przedstawili następującą argumentację za zasadnością ich skargi, mianowicie, że modernizacja ewidencji gruntów nie ma na celu ustalenia przebiegu granic działek, lecz wypełnienie oraz modyfikację istniejących danych ewidencyjnych w celu dostosowania ich do wymogów rozporządzenia.

W przypadku stwierdzenia, że EGiB stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Jednym z "narzędzi" realizacji powyższego celu jest modernizacja ewidencji. Zgodnie z § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, celem modernizacji jest uzupełnienie bazy danych ewidencyjnych i utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie i wymogami rozporządzenia oraz modyfikacja istniejących danych ewidencyjnych.

Obowiązek starosty utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, nie może być rozumiany jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie właściciela, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego. Prawo geodezyjne i kartograficzne precyzuje kiedy i pod jakimi warunkami jest możliwa aktualizacja operatu, a brak wymaganej prawem dokumentacji musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie.

W judykaturze podkreśla się, że modernizacja EGiB nie służy do rozstrzygania spornych stanów na gruncie, jeżeli chodzi o przebieg granicy. W sytuacji, gdy powstaje spór co do przebiegu granicy, a także co do położenia znaków granicznych, to spór taki może być rozstrzygnięty wyłącznie w drodze postępowania rozgraniczeniowego. Zmiana przebiegu granic byłaby zatem możliwa po przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nowej dokumentacji sporządzonej w odrębnym postępowaniu - sądowym lub administracyjnym przeprowadzonym na wniosek strony.

Z powyższego wynika, że celem i zadaniem aktualizacji operatu ewidencji gruntów nie jest zmiana przebiegu granicy działek, rozstrzyganie o zasięgu prawa własności i sporów granicznych.

Podkreślili, że najważniejszą okolicznością w niniejszej sprawie ustalenie co jest przedmiotem postępowania i w jakim trybie jest ono procedowane.

W omawianej sprawie skarżący zażądali przywrócenia granicy działki ewidencyjnej według danych ujawnionych przed modernizacją, tj. przed 2021r. ewidencji gruntów i budynków (EGiB). Nadto zgłosili zarzuty do ujawnionego po modernizacji EGiB przebiegu granic przedmiotowej działki. Zarówno Starosta, to jest organ l instancji, jak i Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego określili, iż ich pisma wniesione w tej sprawie traktowane są jako wnioski o aktualizację granicy pomiędzy działkami [...] i [...].

Skarżący rozumieją to w ten sposób, iż chodzi o tzw. modernizację gruntów i budynków między tymi działkami. W zaskarżonej decyzji wskazuje się na operat modernizacyjny wykonany w 2021r., w ramach którego dokonano m.in. ustalenia wszystkich granic działki [...]. Podkreśla się przy tym, iż uczestniczyliśmy w tym postępowaniu i złożyliśmy stosowne oświadczenia. Otóż, zdaniem skarżących, tzw. modernizacja nie może prowadzić do zmiany przebiegu granic, a jedynie do uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami Rozporządzenia oraz modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych o czym była mowa powyżej. Podkreślili, że pomiędzy działkami [...] i [...] znajduje się od strony zachodniej punk graniczny, który został odkopany, a który został ustabilizowany kilkadziesiąt lat temu, pomiędzy poprzednimi właścicielami. W związku z powyższym, tzw. modernizacja z 2021 r. nie mogła "utworzyć" nowego punktu granicznego pomiędzy tymi działkami, a jedynie odtworzyć ten punkt i nanieść dane geodezyjne w jakości wymaganej przez Rozporządzenie.

Zatem, jakiekolwiek przesunięcie, ustalenie, czy złożenie oświadczeń, które zmieniają granice na tzw. "granice po ogrodzeniu", czyli w innym miejscu - są niedozwolone. Odebrane od nas oświadczenie nie ma skutku prawnego. Zresztą, okoliczności odebrania od nas oświadczenia, byty co najmniej dyskusyjne, z powodów opisanych wcześniej, zachowania geodety, gdzie próbowano wywrzeć na nas presję, gdzie najpierw chciano "wyprostować granice" w taki sposób, że całe nasze ogrodzenie między tymi działkami miałoby być u sąsiada. W szczególności, próbowano namierzyć granice po linii prostej, od punktu po stronie zachodniej 1556 do punktu l po stronie wschodniej.

Stoją więc na stanowisku, że operat modernizacyjny w 2021 r. był błędnie zrobiony, nie uwzględniał odkopanego, zastabilizowanego kilkadziesiąt lat temu znaku granicznego, a obecne żądanie (skarżących) dotyczy przywrócenia tego punktu granicznego jaki istniał pierwotnie. Ogłoszenie i opublikowanie wyników modernizacji nie może służyć legalizacji czynności modernizacyjnych, które nie powinny mieć miejsca. Jeszcze raz podkreślili, że modernizacja z 2021 r. powinna jedynie odtworzyć punkt, który został odkopany po stronie zachodniej, a nie zmieniać przebiegu granicy pomiędzy naszymi działkami. Być może, sytuacja byłaby inna gdyby po stronie zachodniej nie było punktu granicznego, ale to nie może być przedmiotem rozważań, i ten punkt tam był i nadal się tam znajduje. Historycznie rzecz ujmując, z wyrysu z mapy ewidencyjnej z 19 lipca 2000 r., w skali 1:2880, której zgodność stwierdzono z materiałami ewidencji PODGiK w Suchej Beskidzkiej nr: [...] z dnia 11 lutego granica pomiędzy dz.ew.nr [...] a [...] przebiega po linii prostej. Podobnie po linii prostej przebiega ta sama granica pomiędzy tymi samymi działkami na szkicu sytuacyjnym z dnia 20 sierpnia 1987 r. dla dz. ew. [...] przez geodetę S. B. Oba dokumenty przedłożyli w załączeniu. Organ pierwszej instancji, jak podnieśli skarżący, wskazuje na str 4 i 5 uzasadnienia, iż w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Suchej Beskidzkiej istnieje dokumentacja, w której wymienia się różne cztery operaty techniczne z lat 2000 (w załączeniu), 2004, 2006 oraz wskazuje się m.in., na istnienie operatu pomiarowego z 2004r. [...]) z dnia 29.12.2004 dotyczący aktualizacji mapy sytuacyjno-wysokościowej dz. ewid. [...], [...]. Powstała w jego wyniku mapa do celów projektowych w skali 1:500 zawiera wpis granice działek zmierzono na gruncie i wkartowano na podstawie dokumentów ewidencji punktów. Południowa granica działki [...] pokazana jest jako linia łamana pokrywająca się z linią ogrodzenia. Zdaniem skarżącej jest to moment, w którym nieprawidłowo zmieniono przebieg granicy pomiędzy dz.ew.nr [...] a [...] z jej dotychczasowego przebiegu po linii prostej, obecny przebieg po linii na mapie po ogrodzeniu. Nastąpiło to w sposób nieprawny i błędny, bez udziału skarżących, myśmy w tych czynnościach nie uczestniczyli i skutkują nieuprawnioną zmianą przebiegu granicy i zmianą konfiguracji obu działek. Mapa sytuacyjno - wysokościowa sporządzana jest do innych celów, a nie do celów "granicznych". Przebieg tej, łamanej" granicy był punktem wyjścia do dalszych błędnych założeń i wyników tzw. modernizacji z 2021r. Nie zmienia to jednak faktu, że prawidłowym zastabilizowanym punktem granicznym był punkt po zachodniej stronie naszej działki i wnosimy o przywrócenie tego punktu granicznego. Wobec powyższego wnieśli, jak na wstępie.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Organ podkreślił w szczególności, ze skarżący wyrażają sprzeciw wobec granicy działki pomiędzy dz. ewid [...] a dz. Ewid. [...], ustalonej operatem modernizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...].

W ramach prac składających się na ten operat dokonano ustalenia wszystkich granic działki nr [...]. Jak wynika z protokołu ustalenia zbiegu granic działek ewidencyjnych w trakcie ustalania granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] w terenie obecni byli T. G. oraz P. O. i D. O. Granice tę ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie. Na szkicu granicznym, będącym integralną częścią protokołu, przedmiotową granicę przedstawiono jako linię biegnącą po ogrodzeniu, o czym świadczy również stosowna adnotacja na tym szkicu. Taki przebieg granicy został zaakceptowany przez wszystkie obecne w terenie strony, co potwierdza stosowna adnotacja: Ustaloną granicę akceptuję bez zastrzeżeń oraz podpisy stron.

Podnieść należy, że nie budzi zastrzeżeń sposób oraz podstawa prawna przywołana w opracowaniu nr [...], który przedstawia przebieg przedmiotowej granicy w aktualnym operacie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 33 pkt 2 wskazanego j rozporządzenia w przypadku, gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia odnośnie do przebiegu granicy to przebieg ten, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania jest zgodny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w przypadku ustalenia granic działki nr [...] z działką nr [...], o czym świadczą wpisy w protokole ustalenia granic działek ewidencyjnych oraz dokumenty geodezyjne obrazujące przebieg przedmiotowej granicy. Podnieść należy, że istniejący pomiędzy właścicielami działek [...] i nr [...] spór graniczny nie może zostać rozstrzygnięty w ramach postępowania ewidencyjnego. Spory graniczne nie wstrzymują czynności prowadzonych związku z aktualizacją ewidencji, a informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych zamieszcza się na szkicu granicznym (§ 33 ust. 6 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przebieg granicy ustalony w trybie przepisów § powołanej wyżej regulacji nie ma charakteru granicy prawnej i nie jest wyłączone rozstrzygniecie sporu o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielami sąsiednich działek r trybie postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego przed wójtem (burmistrzem).

Aktualnie zmiana przebiegu granic przedmiotowych działek nie jest możliwa. Do dokonania takiej zmiany konieczna jest dokumentacja techniczna, zawierająca opis granic (współrzędne punktów granicznych) odmienny od zawartego w operatach [...] i [...], a dokumentacji takiej skarżący nie przedstawili. Podkreślił organ rejestrowy charakter ewidencji gruntów i budynków. Podniósł organ obowiązek spoczywający na skarżących przedstawienia dokumentacji geodezyjnej, zgodnej z przepisami, na poparcie swych twierdzeń, w tym zakresie powołał się organ na orzeczenia III SA/Kr 1544/17 i III SA/Kr 1499/17.

W związku z zobowiązaniem organu na poprzedniej rozprawie o uzupełnienie akt sprawy i wyjaśnienie wskazanych wówczas okoliczności w piśmie procesowym z dnia 11 września 2024 r. organ wyjaśnił, że w piśmie z dnia 26 marca 2022 r. T. G. zgłosiła zarzuty do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie opisowo -kartograficznym. Ponownie zwróciła się w nim o (cyt.) odłączenie od mojej działki nr [...] części dzialki nr [...], a także stwierdziła. Że wycofujemy złożony podpis dotyczący części granicy dz. [...] z granicą działki [...]'. W Notatce służbowej sporządzonej 12 lipca 2022 r. podczas wizyty T. G. w Starostwie w celu zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy zawarta jest dodatkowa informacja, że w piśmie z 26 marca 2022 r. błędnie wskazała działkę nr [...] zamiast działki nr [...]. Starosta Suski zobligowany przepisem art. 24a ust. 10 ustawy powołanej wyżej ustawy stanowiącym, że o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji przeprowadził postępowanie administracyjne znak: WG.6621.9.30.104.2019 zakończone wydaniem decyzji z 18 sierpnia 2022 r. o odrzuceniu zgłoszonych zarzutów.

Od decyzji tej odwołanie złożyła T. G. ponownie wskazując na błąd w zakresie włączenia terenów działki nr [...] do działki nr [...] będącej jej własnością. W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, jako organ drugiej instancji, decyzja z 4 października 2022 r., znak: IG-II.7221.137.2022.MR uchylił decyzję Starosty oraz przekazał ją do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji wskazując, że uchybienia popełnione podczas sporządzania operatu opisowo-kartograficznego powodują, że dokumentacja sporządzona w toku modernizacji dotycząca granicy działki nr [...] z działką nr [...] nie może stanowić podstawy do ujawnienia jej przebiegu w ewidencji gruntów i budynków.

W nawiązaniu do decyzji organu drugiej instancji T. G. i K. G. wystosowali do Starosty Suskiego pismo z 17 listopada 2022 r., w którym wnieśli o dokonanie pomiaru granic działki [...] i odłączenie od granicy działki [...] oraz o dokonanie pomiaru granic działki [...] z działką [...] stanowiącą własność O.

Starosta Suski, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia 19 maja 2023 r. orzekł m.in. o zmianie przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami ewidencyjnymi nr: [...], [...] [...]. (...) na podstawie operatu technicznego wpisanego do ewidencji materiału zasobu w dniu 27.03.2023 r. za numerem [...]. Działka nr [...] to działka mająca przed modernizacja i wykonaniem operatu nr [...] numer [...].

T. G. i K. G. wystosowali do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pismo z 31 maja 2023 r., będące odwołaniem od decyzji Starosty z 19 maja 2023 r., zawierające m.in. nowy, wcześniej nie podnoszony wniosek o ustalenie granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...].

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 12 lipca 2023 r. znak: IG-II.7221.97.2023.MR utrzymał decyzje Starosty Suskiego. Decyzja Starosty, a także decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie odnosiła się do przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...], ponieważ zgłoszone zarzuty, będące pierwotnym wnioskiem strony wszczynającym postępowanie, nie dotyczyły tej granicy. W swojej decyzji Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego szeroko opisał, że (cyt.): "Podkreślenia również wymaga, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to strona określa jaka jest treść jej wniosku, a rym samym żądania. Organ administracji publicznej jest związany tym żądaniem i nie jest uprawniony do jego swobodnego interpretowania strony. Oznacza to. że przedmiotowe postępowanie może toczyć się wyłącznie w zakresie granicy pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] (po połączeniu działek - nr [...]) i nr [...]. Dlatego Starosta Suski swoją decyzje wydał jedynie w zakresie wcześniej przedstawionym, w którym orzekał w decyzji z 18 sierpnia 2022 r., którą to uchylił Małopolski WINGiK decyzją z 4 października 2022 r."

Natomiast w związku z pojawieniem się w odwołaniu nowych żądań, zawiadomieniem z 14 lipca 2023 r. odwołanie zostało przekazane Staroście Suskiemu celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Jak wskazano w zawiadomieniu (cyt.) Skarżący kwestionują w nim przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Tymczasem nie był on przedmiotem zgłoszonych w trybie art. 24a ust. 9 ustawy Pgik zarzutów (...). Istotnym jest natomiast, że w odwołaniu skarżący zawarli także jednoznaczny wniosek o ustalenie przebiegu ww. granicy. Jak wynika z akt sprawy oraz decyzji organu pierwszej instancji oba wnioski - z 17 listopada 2022 r. i z 31 maja 2023 r. - odnosiły się do danych przedstawionych w operacie opisowo kartograficznym modernizacji obrębu Ż. Jednak, jak zaznaczył Starosta w swojej decyzji, pisma te zostały złożone po terminie przewidzianym na składanie zarzutów, dlatego uznał je jako wnioski o aktualizację granicy pomiędzy działkami [...] i [...], a w tym zakresie Starosta orzekł w decyzji z 8 grudnia 2023 r., która została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie kontrola według wyżej wskazanych kryteriów wydanych w niej decyzji nie wykazała, by tkwiły w nich wady skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy, ani wbrew twierdzeniom skargi, naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r., poz. 219, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy - co w świetle postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., nie mogło skutkowało koniecznością uchylenia kontrolowanych decyzji.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć w niniejszej sprawie stanowiły przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania zaskarżonej decyzji.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 24a ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych.

W myśl ust. 2 art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postepowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, o czym informuje przez wywieszenie informacji na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego, jak to stanowi ust. 3 art. 24a. Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Po etapie informacji o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz o trybie związanego z tym postępowania, Starosta, zgodnie z przepisem art. 24a ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wykłada na okres 15-tu dni roboczych do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego, projekt operatu opisowo-kartograficznego. Wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji, stosownie do przepisu art. 24a ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego winno być poprzedzone wywieszeniem na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa i właściwego urzędu gminy na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, informacji o terminie i miejscu wyłożenia projektu, a także ogłoszeniem tej informacji w prasie o zasięgu krajowym.

Zgodnie z przepisem art. 24a ust. 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych.

Stosownie do art. 24a ust. 7 Prawa geodezyjnego i kartograficznego sposobem załatwienia uwag złożonych do projektu w czasie jego wyłożenia, nie jest decyzja administracyjna, lecz informacja o sposobie rozpatrzenia uwag zgłoszonych do projektu, udzielona przez upoważnionego pracownika starostwa powiatowego, posiadającego uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2 ustawy. Rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odrzuceniu uwag następuje przy udziale wykonawcy prac geodezyjnych, kartograficznych lub taksacyjnych związanych z projektem operatu ewidencyjnego modernizacji. Upoważniony pracownik w protokole sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia.

Ustawa nie określa żadnego terminu do rozpatrzenia uwag zgłoszonych w trybie art. 24a ust. 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

W przepisie art. 24a ust. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ustawa stanowi, że po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4 (tj. wyłożenia projektu na okres 15 dni roboczych), projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem gruntów i budynków, a informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Wzajemna relacja przepisów art. 24a ust. 6 i ust. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wskazuje zatem, że projekt operatu opisowo

-kartograficznego z mocy prawa staje się operatem opisowo-kartograficznym, z chwilą upływu terminu na jaki projekt był wyłożony. Ewentualne uwagi do projektu złożone w trybie art. 24a ust. 6 oraz sposób i termin ich załatwienia nie mają wpływu na bieg terminu, po upływie którego projekt staje się z mocy prawa obowiązującym operatem ewidencji gruntów.

Zgodnie z przepisami art. 24a ust. 9 i 10 Prawa geodezyjnego i kartograficznego środkiem prawnym służącym do kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo kartograficznym, przez osoby, których interesu prawnego dotyczą te dane, są zarzuty. O uwzględnieniu lub odrzuceniu tych zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10 art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego).

W myśl art. 24a ust. 12 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zarzuty zgłoszone po upływie terminu określonego w ust. 9, tj. po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o tym, że projekt operatu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, traktowane są jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją.

W zależności więc od etapu prac modernizacji ewidencji gruntów ustawa przewiduje różne środki; uwagi do projektu, zarzuty do operatu, oraz wnioski o zmianę danych ewidencji.

Sąd w pełni więc podziela stanowisko, wypowiedziane w wyroku tut. Sądu z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt III SAB/Kr 30/07, które nadal pozostaje aktualne, "(...) że za nieuzasadnione należy uznać stanowisko (...), że początkową datą powstania uprawnienia do złożenia zarzutów od projektu operatu, jest dzień ogłoszenia przez starostę informacji o tym, że stał się operatem w dzienniku urzędowym województwa. Użyte w przepisie art. 24a ust. 9 ustawy sformułowanie, że każdy .... może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8 (tj. o tym, iż projekt stał się operatem), zgłaszać zarzuty do tych danych nie wyłącza skutecznego wniesienia zarzutów do operatu, o których uwzględnieniu lub odrzuceniu starosta rozstrzyga decyzją, przed obwieszczeniem powyższej informacji. Przewidziany art. 24a ust. 9 termin 30 dni do wniesienia zarzutów od operatu, ma charakter terminu końcowego, po upływie którego złożone zarzuty traktowane są już jako wnioski o zmianę danych."

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że organy orzekające w rozpatrywanej sprawie w sposób prawidłowy uruchomiły postępowanie administracyjne w przedmiocie, co podkreślić należy, aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków na skutek żądań skarżących zawartych w pismach z dnia 17 listopada 2022 r., w którym skarżący wnieśli o "dokonanie pomiaru granic działki [...] z działką [...] stanowiącą własność O. oraz w piśmie z dnia 31 maja 2022 r., w którym z kolei wskazali okoliczności kwestionujące przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...].

Nie ulega więc wątpliwości, że żądania skarżących zawarte w obydwu co dopiero wskazanych pismach, dotyczyły granic działki [...] z działką [...] a więc granicy działek innych niż objętych zarzutami do operatu opisowo – kartograficznego, sporządzonego w ramach modernizacji - a z uwagi na datę ich wniesienia – tj. po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o tym, że projekt operatu modernizacji stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, istotnie winny być traktowane jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją – co prowadzić musiało do uruchomienia postępowania właśnie w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków.

Dane bowiem objęte modernizacją ewidencji gruntów i budynków, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego dla obrębu Ż., jednostka ewidencyjna M., stały się z dniem 28 lutego 2022 r. danymi ewidencji gruntów i budynków, co zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 23 marca 2022 r. pod poz. 1965., zaś termin trzydziestodniowy do zgłoszenia zarzutów do tych danych zgodnie z Prawem geodezyjnym i kartograficznym upływał z dniem 23 kwietnia 2022 r.

Ponadto, w ramach modernizacji skarżąca T. G. 27 stycznia 2022 r. zgłosiła uwagę do danych w projekcie, wnosząc o odłączenie działki [...] w części która jest własnością P. i D. O. od jej działki [...], a w piśmie z dnia 26 marca 2022 r. zgłosiła zarzuty do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. Ponownie zwróciła się w nim o odłączenie od jej działki nr [...] części działki nr [...], a także stwierdziła, że wycofuje złożony podpis dotyczący części granicy działki [...] z granicą działki [...]. Postępowanie co do zarzutów dotyczyło więc danych związanych z przebiegiem granic innych działek niż w niniejszym postepowaniu aktualizacyjnym.

Oczywiście, że celem modernizacji jest nie tylko uzupełnienie bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych ale także i modyfikacja istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Obejmuje ona zatem zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę, które umożliwiają osiągnięcie wskazanych celów. W ramach modernizacji możliwa jest więc także i aktualizacja. Generalnie rzecz ujmując modernizacja ewidencji nie jest procedurą administracyjną normowana przepisami Kodeksu postepowania administracyjnego. Dopiero na etapie zgłoszenia zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo - kartograficznym powstałym po przeprowadzeniu modernizacji starosta zobowiązany jest do wydania stosownej decyzji o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów. Tak się też stało i w tym przypadku.

W efekcie zgłoszonych przez skarżącą 26 marca 2022 r. zarzutów została wydana decyzja z dnia 18 sierpnia 2022 r. o odrzuceniu zgłoszonych zarzutów, która na skutek odwołania skarżącej i podniesienia w jego treści błędu w zakresie włączenia terenów działki nr [...] do działki nr [...] została przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia 4 października 2022 r., znak: IG-II.7221.137.2022.MR uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji ze wskazaniami uchybień podczas sporządzania operatu opisowo-kartograficznego, które powodują, że dokumentacja sporządzona w toku modernizacji dotycząca granicy działki nr [...] z działką nr [...] nie może stanowić podstawy do ujawnienia jej przebiegu w ewidencji gruntów i budynków.

W ponownym postępowaniu w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w pierwszej instancji została wydana decyzja Starosty Suskiego z dnia 19 maja 2023 r. (którą orzekł m.in. o zmianie przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami ewidencyjnymi nr: [...], [...]. [...]. (...) na podstawie operatu technicznego wpisanego do ewidencji materiału zasobu w dniu 27.03.2023 r. za numerem [...]. Działka nr [...] to działka mająca przed modernizacja i wykonaniem operatu nr [...] numer [...]), utrzymaną następnie w mocy decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 12 lipca 2023 r. znak: IG-II.7221.97.2023.MR.

Zdaniem Sądu ważne jest zatem w kontekście powyżej przedstawionego etapu prac modernizacji i rozpatrzenia w ramach niego zgłoszonych zarzutów, odróżnienie obydwu postępowań – jednego dotyczącego zarzutów do danych operatu opisowo-kartograficznego sporządzonego w wyniku modernizacji – drugiego, w przedmiocie aktualizacji, ale już danych ewidencji gruntów i budynków, w którym wydane decyzje są przedmiotem kontroli niniejszego postępowania sądowadministracyjnego na skutek skargi skarżących.

Taki sposób procedowania bierze się właśnie z etapów prac modernizacji ewidencji gruntów. Prawo geodezyjne i kartograficzne przewiduje bowiem różne środki; uwagi do projektu, zarzuty do operatu, oraz wnioski o zmianę danych ewidencji.

Skoro strony miały 30 dni na wniesienia zarzutów od dnia 23 marca 2022 r., zgodnie z art. 24a ust. 9 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, to wniesienie pism z dnia 17 listopada 2022 r. i 31 maja 2022 r. nastąpiło bezsprzecznie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o tym, że projekt operatu modernizacji stał się operatem ewidencji gruntów i budynków.

Prawidłowo postąpiły zatem w tym zakresie organy prowadząc postępowanie w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...].

W ocenie Sądu w tym postępowaniu (aktualizacyjnym) nie można zarzucić organom ewidencyjnym niewłaściwych działań i podjęcie nieprawidłowych decyzji.

Otóż, podkreślić należy, że obowiązkiem organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji także w sytuacji wykrycia błędnych informacji (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c Prawa geodezyjnego i kartograficznego, § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390 – zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Zastrzec jednakże od razu należy, że w ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych (choć z takimi w niniejszym postepowaniu nie mamy do czynienia). Może się to odbywać wyłącznie tylko w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Z uwagi na czysto deklaratoryjny charakter urządzeń ewidencyjnych, niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, musi być oczywista, a zatem bezsporna i niewymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Sąd czyni uwagę w tym zakresie tylko dla tego, by skarżący nie mieli wrażenia, iż możliwe było w ramach niniejszego postępowania usunięcie błędnych danych ewidencyjnych co do przebiegu granicy, nawet jeżeliby skarżący tak to oceniali, to dotyczy to, jak już Sąd wskazał oczywistych, rzucających się na pierwszy rzut oka błędnych danych. Ewidencja gruntów i budynków nie ma zatem charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był on zgodny z żądaniem wnioskodawcy.

Ponownie więc podkreślić należy, że ewidencja gruntów i budynków jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach nimi władających lub gospodarujących. Wpis w ewidencji ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Techniczny charakter ewidencji powoduje, że to nie ewidencja kształtuje określony stan prawny, lecz dopiero zmiana tego stanu

w innym przewidzianym przez prawo trybie znajduje swoje odzwierciedlenie

w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 157/10 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą więc tworzyć stanu prawnego, lecz jedynie odzwierciadlają w prowadzonych ewidencjach stan prawny.

Ta konstatacja jest niezmiernie ważna i stanowi ona kluczową dla oceny prawidłowości podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia kwestię.

Rację mają orzekające organy, zdaniem Sądu, że brak było przesłanek do dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami składającymi się z działek [...] z działką

nr [...].

Istotnie, obowiązkiem starosty jest czuwanie na aktualnością operatu.

Aktualizacja operatu polega na wprowadzeniu udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r., poz. 219, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków) Przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:

1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:

a) postępowania rozgraniczeniowego,

b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,

c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,

d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

e) podziału nieruchomości,

f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;

2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;

3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.

Jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Skoro, jak wywiodły organy, w ramach prac modernizacyjnych składających się na ten operat (nr [...]) dokonano ustalenia wszystkich granic działki nr [...], a jak wynika z protokołu ustalenia zbiegu granic działek ewidencyjnych w trakcie ustalania granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] w terenie obecni byli T. G. oraz P. O. i D. O., to argumentacja skarżących nie zasługiwała na uwzględnienie. Granice tę ustalono bowiem, jak wskazują akta sprawy i motywy wskazane w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji, na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie. Na szkicu granicznym, będącym integralną częścią protokołu, przedmiotową granicę przedstawiono jako linię biegnącą po ogrodzeniu, o czym świadczy również stosowna adnotacja na tym szkicu. Taki przebieg granicy został zaakceptowany przez wszystkie obecne w terenie strony, co potwierdza stosowna adnotacja: "Ustaloną granicę akceptuję bez zastrzeżeń oraz podpisy stron."

Rzeczywiście w takiej stanie rzeczy zgodzić się należało z organami, że w sytuacji, gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia odnośnie do przebiegu granicy, to przebieg ten w myśl postanowień § 33 pkt 2 wskazanego rozporządzenia, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania jest zgodny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w przypadku ustalenia granic działki nr [...] z działką nr [...], o czym świadczą wpisy w protokole ustalenia granic działek ewidencyjnych oraz dokumenty geodezyjne obrazujące przebieg przedmiotowej granicy.

Skoro skarżący nie zgadzają się z tak ustalonym przebiegiem granicy działki nr [...] z działką nr [...], to w tym zakresie mamy do czynienia z istnieniem sporu granicznego pomiędzy właścicielami działek nr [...] i nr [...]. Spór ten nie może zostać rozstrzygnięty w ramach postępowania ewidencyjnego, aktualizacyjnego. Spory graniczne nie wstrzymują czynności prowadzonych związku z aktualizacją ewidencji, a informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych zamieszcza się na szkicu granicznym (§ 33 ust. 6 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Rozstrzygniecie sporu o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielami sąsiednich działek może nastąpić w trybie postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego przed wójtem (burmistrzem).

Aktualnie zatem zmiana przebiegu granic przedmiotowych działek, jak trafnie podniosły organy nie jest możliwa. Do dokonania takiej zmiany konieczna jest dokumentacja techniczna, zawierająca opis granic (współrzędne punktów granicznych) odmienny od zawartego w operatach [...] i [...]. Skarżący jednakże takiej dokumentacji nie przedstawili (por. orzeczenia w sprawach III SA/Kr 1544/17 i III SA/Kr 1499/17).

Kwestie zaś dostrzeżone w uzasadnieniu kasacyjnej decyzji organu odwoławczego w przedmiocie zarzutów zostały wyjaśnione przez wykonawcę prac w operacie nr [...] jak i w decyzji Starosty Suskiego z dnia 19 maja 2023 r.

W operacie tym, jak wskazano na str. 3 decyzji organu odwoławczego z dnia 12 lipca 2023 r. wskazano, że : "Na podstawie informacji zawartych w operacie nr [...], a przede wszystkim z zawartego w nim szkicu granicznego (Szkic polowy nr: 1) stanowiącego integralną część protokołu granicznego jednoznacznie wynika, że ustaleniem objęty był wyłącznie odcinek wschodniej granicy działki nr [...], wyznaczony przez punkty graniczne nr 1 i 2 (granica z działką nr [...]). W związku z faktem, iż punkty graniczne 1 i 2 stanowią tzw. trójmiedzę, czyli punkty wspólne 3 działek (pkt nr 1 wspólny dla działek nr: [...], [...] i [...] ([...]); pkt nr 2 - dla działek nr: [...], [...] i [...]) w protokole ustalenia wymienione zostały wszystkie te działki, jednakże geodeta uprawniony w dniu 22 lutego 2023 roku ustalał wyłącznie położenie punktów granicznych nr 1 i nr 2.

W ocenie organu odwoławczego ustalenie dokonane zostało prawidłowo na podstawie dostępnych dokumentów, zawierających informacje o przebiegu granicy. W wyniku przeprowadzonego ustalenia działka nr [...] graniczy od strony wschodniej, od punktu granicznego nr 1 do punktu nr 2, tak jak przed modernizacją, z działką nr [...] (dawniej nr [...]) oraz od punktu granicznego nr 2 do nr 8835 z działką nr [...] (karta akt nr 189).

Wykorzystując współrzędne punktów granicznych nr 1 i nr 2 oraz współrzędne pozostałych punktów granicznych z operatu modernizacyjnego [...] wykonawca obliczył nowe powierzchnie działek nr [...] i nr [...].

Na podstawie informacji zawartych w operacie [...] Starosta Suski wydał zaskarżoną decyzję. Wprawdzie orzeka w niej o zmianie przebiegu granic wskazując tylko numery działek, tj. działki nr [...] z działkami nr [...], [...] i [...] oraz działki nr [...] z działką [...], co można rozumieć jako zmianę przebiegu całych wymienionych granic, jednakże wskazanie w sentencji decyzji numeru operatu, w oparciu o który dokonuje tej aktualizacji, zawęża przedmiot rozstrzygnięcia do ujawnienia punktów granicznych nr 1 i nr 2, jako punktów trójmiedzy działek odpowiednio nr: [...], [...] i [...] oraz nr: [...], [...] (przed modernizacją [...]) i nr [...], a tym samym zmiany ich wzajemnego układu polegającej na przywróceniu wschodniej granicy działki nr [...] z działką nr [...] (po modernizacji – nr [...]) oraz zachodniej granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Istotne jest, że punkt nr 1 nadal stanowi punkt wspólny tych samych działek, co w operacie modernizacyjnym, jednakże obecnie jest to punkt narożny (końcowy) zarówno działki nr [...], jak i działki nr [...]. W operacie modernizacyjnym wykazany był jako punkt graniczny należący do działki nr [...], gdyż granica tej działki biegła dalej w kierunku wschodnim. Był natomiast punktem narożnym działki nr [...]. Zmiana układu granic w punkcie granicznym nr 1 należącym do działki nr [...] spowodowała, że Starosta wymienił w sentencji zaskarżonej decyzji także tę działkę. Zaznaczyć należy, że współrzędne punktu nr 1 są tożsame ze współrzędnymi punktu nr 6-8764 (karty akt 118 i 119), stanowiącego po modernizacji punkt trójmiedzy działek nr [...], [...] i [...]. Oznacza to, że ustalenie położenia punktu granicznego nr 1 nie wywołało zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] kwestionowanego w odwołaniu od decyzji."

To ostatnie stwierdzenie organu odwoławczego w postępowaniu w przedmiocie zarzutów jest niezmiernie ważne dla prawidłowości niniejszego rozstrzygnięcia.

Podkreślić powtórnie wobec tego należy, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego, podkreślić należy z całą stanowczością, stanu prawnego nieruchomości i potwierdzać zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych źródłowych i aktualnych dokumentów. Wskazane więc przez skarżących dokumenty archiwalne nie mogły w żadnej mierze stanowić samodzielnej podstawy do dokonania aktualizacji operatu. Aktualizacja operatu nie może tworzyć nowego prawa, jak i nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. Skarżący muszą zatem zrozumieć, że tak naprawdę ich wniosek zmierzał do korekty – w ocenie skarżących błędnie dokonanych w przeszłości wpisów – a nie do wprowadzenia zmian na podstawie aktualnej dokumentacji. Zresztą takiej skarżący nie przedłożyli. Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie mogą stanowić podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2000 r., o sygn. akt IV SA/Wa 1558/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Racje mają więc organy, że skoro skarżący uważają, że przebieg granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami przebiega inaczej niż to jest odzwierciedlone aktualnie w operacie już ewidencji gruntów i budynków, to rozstrzygnąć ten spór należy i można tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym, które zresztą zostało już uruchomione, ale jeszcze nie zakończyło się. Dopiero zatem jego wynik, dać może podstawę do dokonania przez organy ewidencyjne aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego miał zatem podstawy do utrzymania w mocy w całości decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 8 grudnia 2023 r., znak: WG.6621.9.30.113.2019, o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu Ż., jednostka ewidencyjna Gmina M., w zakresie danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] z działką nr [...].

Rozstrzygnięcia te bowiem odpowiadają prawu, a Sąd nie dostrzegł takich uchybień obowiązującym przepisom, które by skutkowały ich uchyleniem. Przy wydawaniu kontrolowanych decyzji organy nie dopuściły się bowiem ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej wynik.

Z powyższym względów skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł, jak w sentencji wyroku.