Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 936/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28  ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1230
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr 1736/2023 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. – dalej Zus - decyzją z dnia 31 sierpnia 2023r. nr 1736/2023 - działając na podstawie: art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1230), zwanej dalej - u.s.u.s. odmówił K. S. – dalej strona, skarżąca - umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 130 199,31 zł, w tym na: ubezpieczenia społeczne z tytułu składek za okres 10/2010, 11/2010, 1/2011, 4/2011-8/2014, 10/2014-12/2016, odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia 78,40 zł; ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 39 507,48 zł, w tym z tytułu: składek za okres 7/2010-8/2014,10/2014-12/2016, odsetek za zwłokę w kwocie 17 744,00 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 1348,00 zł przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 7/2010-4/2011, kosztów upomnienia 104,80 zł, Fundusz Pracy w łącznej kwocie 4 149,86 zł, w tym z tytułu: składek za okres 6/2013-8/2014, 10/2014-12/2016 w kwocie 2 393,86 zł, odsetek za zwłokę - w kwocie 1 698,00 zł, kosztów upomnienia - 58,00 zł.

Jednocześnie Zus w punkcie 2 decyzji w oparciu art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz, 1365), zwanego dalej "rozporządzeniem", odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenia) w łącznej kwocie 125 136,43 zł, w tym: ubezpieczenia społeczne za okres 10/2010, 11/2010, 1/2011, 4/2011-8/2014, 10/2014-12/2016, odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 38 159,48 zł, w tym z tytułu: składek za okres 7/2010-8/2014, 10/2014-12/2016 w kwocie 20 310,68 zł, odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia, składek na Fundusz Pracy w łącznej kwocie 4 149,86 zł, w tym z tytułu składek za okres 6/2013-8/2014, 10/2014-12/2016, odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia.

Stan sprawy jest następujący:

W dniu 11 kwietnia 2023 r. do ZUS wpłynął wniosek strony o umorzenie wszelkich należności figurujących na koncie rozliczeniowym, z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek, w tym również odsetek.

We wniosku strona wskazała, że otrzymała decyzję z ZUS [...] Oddział w L. z 29 czerwca 2022 r. na mocy, której odmówiono umorzenia składek ubezpieczeniowych, odsetek od nieopłaconych składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek, odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Jednakże od wydania poprzedniej decyzji ZUS sytuacja zdrowotna i osobista strony uległa znacznemu pogorszeniu, stąd też konieczność złożenia ponownego wniosku o rozpatrzenie możliwości umorzenia składek wraz z odsetkami, biorąc pod uwagę zmieniony stan faktyczny.

Strona wskazała, że nastąpił nawrót dolegliwości dławicowych związanych ze stanem kardiologicznym po przebytym zawale mięśnia sercowego i obecnie oczekuje na kontrolną koronografię i wizytę u kardiologa. Otrzymała również skierowanie do poradni chirurgii ogólnej oraz poradni proktologicznej w związku ze zdiagnozowaną przewlekłą pękniętą szczeliną odbytu tylną, co oznacza kolejne długotrwałe i zapewne też kosztowne leczenie.

Aktualnie uzyskuje jedynie niewielki dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 711,12 zł netto miesięcznie (1/4 etatu) i ten skromny dochód przeznacza na zakup lekarstw oraz niezbędnej żywności. Zamieszkuje wraz z pełnoletnimi dziećmi, które utrzymują całe gospodarstwo domowe. Dugi powstały na skutek działania byłego małżonka, który jako pełnomocnik podczas jej nieobecności nie opłacał składek ubezpieczeniowych osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek. Z uwagi na pogarszający się stan zdrowia oraz aktualną sytuację ekonomiczną nie jest w stanie poprawić swojej sytuacji finansowej, np. poprzez zwiększenie godzin pracy, bowiem nie ma na to sił. Pracodawca nie zamierza zwiększać wymiaru pracy etatowej przede wszystkim ze względu na koszty zatrudnienia.

Podniosła że w jej ocenie, zachodzą przesłanki przemawiające na umorzeniem, chociażby częściowym, wszelkich należności głównych i pobocznych za nieuregulowane składki ubezpieczeniowe z uwagi na ważny interes jako osoby zobowiązanej, a pośrednio również interes publiczny.

Oddział ZUS wezwał stronę do przedłożenia dokumentów potwierdzających okoliczności podnoszone we wniosku do czego strona się zastosowała w ten sposób, iż przedłożyła organowi oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej, informację o zabezpieczeniach hipotecznych na nieruchomości, kserokopię dowodu rejestracyjnego pojazdu, zaświadczenie o zarobkach, dokumentację medyczną: zaświadczenie lekarskie, skierowania.

ZUS przeprowadził postępowanie dowodowe w wyniku którego uzyskał dokumenty m.in. z CEIDG, REGON, CEPIK, CBDKW ustalając, że strona posiada nieruchomość (teren mieszkaniowy) o powierzchni 0,1001 ha, znajdującą się w miejscowości G., opisaną w księdze wieczystej o nr [...] . Na nieruchomości hipotecznie zostały zabezpieczone należności z tytułu składek za okres 06.2010 -12.2016, a w stosunku do należności objętych wnioskiem jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, które zostało wszczęte 5 października 2011 r. Sukcesywnie egzekucją obejmowano należności za kolejne miesiące. W związku ze wszczęciem postępowania egzekucyjnego nastąpiło zawieszenie biegu terminu ich przedawnienia.

Zus przywołał treść art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s. i stwierdził, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zobowiązania na podstawie ww. przepisów.

W stosunku do działalności strony nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c nie zachodzą w stosunku do strony. Z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28, ust. 3 pkt 1. Także zobowiązanie strony jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym co oznacza, iż przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a również w sytuacji strony nie zachodzi.

Dalej Zus wskazał, że strona nie prowadzi już działalności gospodarczej i figuruje jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, a pracodawca E. wskazał jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne od lutego 2023 r. do lipca 2023 r. kwotę 872,50 zł brutto. W stosunku do należności objętych wnioskiem jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Brak podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Na tej podstawie brak możliwości stwierdzenia przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 u.s.u.s

W konsekwencji Zus stwierdził, że brak jest podstaw do pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku w oparciu o art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Dalej wskazał, że zgodnie z ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności a to na podstawie § 3 rozporządzenia.

W myśl tego przepisu Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Zus nie ma podstaw do przychylenia się do wniosku strony w oparciu o w/w przepisy rozporządzenia .

Zus podkreślił, że umorzenie należności jest zarezerwowane dla sytuacji nadzwyczajnych (wyjątkowych), gdy ze względu na stan zdrowia, wiek i inne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązanie się z zobowiązań (zarówno w formie jednorazowej spłaty, jak też w formie wpłat dokonywanych w dłuższym okresie, np. w ramach umowy ratalnej lub przymusowego dochodzenia należności), a także nie ma perspektywy poprawy i zmiany tej sytuacji.

W ocenie Zus przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie zachodzi w sprawie albowiem z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby zaistniała przesłanka umorzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodującego że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić stronę możliwości dalszego prowadzenia działalności - wpis został wykreślony.

Nie zachodzi także zdaniem Zus przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Wprawdzie z przedłożonych dokumentów wynika, że strona przeszła rozległy zawał serca i w związku z tym do końca życia będzie musiała przyjmować leki i jej stan się pogarsza jednak zdaniem organu strona nie przedstawiła żadnego dokumentu stwierdzającego trwałą i całkowitą niezdolności do pracy, np. orzeczenia o niepełnosprawności, które wykluczałoby z rynku pracy. Jest aktywna zawodowo i nie udowodniła, że istnieją przeszkody w świadczeniu pracy ze względu na sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

W ocenie Zus także brak jest możliwości umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową, która pozbawiałaby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zus zaznaczył, że trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie. Odwołał się do wyroku WSA w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 1014/17 z 23 marca 2018 r., który uznał, że dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym mają wpływ na ogólną sytuację materialną rodziny i nawet jeżeli osiągane dochody nie są wysokie, to nie stanowi to wystarczającej przesłanki do umorzenia należności.

W tym zakresie stwierdził, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem M. S., który uzyskuje dochód w kwocie około 2 000 zł netto (praca dorywcza) i córką M. B., która od 23 maja 2023 r. pracuje zarobkowo. Łączny dochód gospodarstwa domowego to 4 538 zł netto/mies.

Według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (dane za 1 kwartał 2023r.) minimum socjalne dla 3-osobowego gospodarstwa pracowniczego wynosi około 4 222,28 zł - 4 543,03 zł, zatem dochód gospodarstwa domowego w kwocie około 4 538 zł miesięcznie w którym pozostaje strona z dziećmi zawiera się w ww. przedziale, w związku z tym nie ma podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie występuje stan ubóstwa.

W ocenie ZUS sytuacja materialno-bytowa strony nie ma charakteru trwałego. O możliwości zmiany statusu materialnego świadczy jej wiek, pozwalający na dalszą aktywność zawodową .

Zus zaznaczył, że strona pracuje na podstawie umowy o pracę w niepełnym wymiarze czasu i z tego tytułu osiąga dochód, jednocześnie nie przedłożyła żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że nie może podjąć zatrudnienia w pełnym wymiarze. Nadto pomimo powoływania trudnej sytuacji finansowej strona nie wykazała korzystania ze środków pomocy społecznej w postaci zasiłków stałych, okresowych czy celowych dedykowanych osobom znajdującym się w trudnej sytuacji bytowej.

Zus wskazał, że na sytuację finansową mają wpływ nie tylko osiągane dochody, ale także posiadane składniki majątkowe gdzie strona ma nieruchomość, na której zostały zabezpieczone należności z tytułu składek. Istnieje także możliwość polubownego wywiązania się z uregulowania zadłużenia poprzez dobrowolne i sukcesywne regulowanie zaległych składek wobec ZUS w ramach umowy o rozłożeniu spłaty zadłużenia na raty dostosowane do rzeczywistych możliwości płatniczych.

Odnosząc się do wykazanych zobowiązań pieniężnych na rzecz innych wierzycieli Zus podkreślił, że zadłużenie z tego tytułu nie jest okolicznością przemawiającą za umorzeniem należności z tytułu składek. Każdy zobowiązany powinien w taki sposób układać bieg swoich interesów oraz podejmować takie decyzje finansowe, by pozwoliły mu na wywiązywanie się z ciążących na nim należności publicznoprawnych. Udzielenie ulgi, w tym umorzenie zaległych składek (także odsetek i kosztów upomnienia), nie może być również traktowane jako sposób na rozwiązywanie problemów finansowych zobowiązanego, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa. Ryzyko związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak i jej negatywne skutki obciążają podmiot prowadzący tę działalność, zarówno w trakcie jej prowadzenia, jak i po jej zakończeniu, a umorzenie zaległości ma charakter wyjątkowy. W ocenie Zus jako dysponent środków publicznych oceniając istnienie przesłanek umorzenia składek zobligowany jest on do uwzględnienia interesu publicznego, a nie tylko interesu indywidualnego wnioskodawcy.

W skardze do WSA w Gliwicach pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi;1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 1 i 2 oraz art. 30 u.s.u.s. w zw. z § 3 ust 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, 3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegające na nieprzydaniu należytej wagi twierdzeniom Skarżącej i dowodom zaoferowanym przez Skarżącą dokumentującym jej sytuację majątkową i rodzinną; art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania jego uczestników do władzy publicznej; art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony przez organ w sposób należyty i wyczerpujący o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na sytuację prawną strony; art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronie przez organ zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwieniu sprawy; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego prowadzące do błędnego wniosku, iż Skarżąca nie spełnia przesłanek do umorzenia należności z tytułu w/w składek i należności ubocznych, gdyż wprawdzie żyje w przedziale minimum socjalnego, lecz nie jest to stan ubóstwa, podczas gdy Skarżąca wykazała - po pierwsze, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanej, a po drugie, że ewentualna egzekucja z majątku dłużnika nie skutkowałaby zaspokojeniem wierzytelności; art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, i w konsekwencji uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których organ nie uznał za właściwe umorzenia należności z tyłu składek, tj. także należności ubocznych, gdzie stwierdzenie całkowitej nieściągalności nie jest konieczne.

W konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Zus i zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Zus w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona, a to z tej przyczyny, że zaskarżona decyzja nie narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Zus Oddział w R. z dnia 31 sierpnia 2023r. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek i osobę prowadzącą działalność gospodarczą.

Organ przyjął, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone zarówno w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. jak i w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 28 ust. 2, ust. 3 i ust. 3 a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia, a ponadto przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Tego rodzaju stan rzeczy sprawia, że najpierw należy rozważyć zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Taki sposób postępowania przyjęty jest jednomyślnie w orzecznictwie NSA w którym uznaje się m.in., że dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez organ przepis prawa materialnego (tak np. wyroki z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120 i z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 397/07, LEX nr 468936).

Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej organ dokonał zarówno niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, jak i niewłaściwie zastosował przepisy procedury administracyjnej, głównie w zakresie nienależytego odmówienia zastosowania wnioskowanej ulgi.

Odnosząc się do tych zarzutów należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi publicznoprawnych zobowiązań jest tzw. postępowaniem wnioskowym. Oznacza to, że strona wnioskująca o jej udzielenie ma interes faktyczno – prawny w zwolnieniu się z długu. W badanej sprawie ani skarżący ani też działający w jego imieniu profesjonalny pełnomocnik nie złożyli dowodów, które przeczyłyby przyjętemu za podstawę rozstrzygnięcia stanowi faktycznemu.

Poza sporem pozostają bowiem takie fakty jak: prowadzenie wraz z pełnoletnimi dziećmi gospodarstwa domowego z dochodem w kwocie ok 4600 zł netto przy dochodzie strony na ¼ etatu w kwocie 711,12 zł.

Należy wskazać, że pismem z dnia 13 kwietnia 2023r. ZUS poinformował skarżącą o prawach i obowiązkach zobowiązanego akcentując, że w interesie zobowiązanego jest udokumentowanie trudnej sytuacji finansowej. Strona zastosowała się do wezwania dostarczając dokumenty wyżej opisane. W konsekwencji Zus ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który w ocenie sądu odpowiada rzeczywistej sytuacji dochodowo – materialnej skarżącego. Należy przy tym zaakcentować, że co prawda to organ odpowiada za zgromadzenie materiału dowodowego umożliwiającego ustalenie stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistym, nie sposób jednak nie zauważyć, że w odniesieniu do postępowania w sprawie udzielenia ulgi to zobowiązany ma pełną wiedzę w sprawie własnej sytuacji i że powinien wiedzę tę przekazać organowi orzekającemu w sprawie. Przyjmując zatem, że skarżący nie był w stanie wykazać innych okoliczności oprócz tych, które zostały uwzględnione przez organ Sąd nie podziela argumentacji pełnomocnika dotyczącej naruszenia prawa procesowego. W szczególności w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie ustalono w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy i poddano ocenie zebrany w nie materiał dowodowy z zachowanie zasad z art. 80 k.p.a. Także wydana decyzja spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Nie zasługiwał też zdaniem sądu zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3 a w zw. z § 3 pkt. 1 i 3 rozporządzenia wykonawczego, tym samym skład orzekający w sprawie, podziela pogląd organu, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające umorzenie składek z tytułu ubezpieczenia społecznego.

Podstawą prawną umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne określa art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazana ustawa w treści powołanego przepisu daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4).

Przypadki całkowitej nieściągalności w sposób wyczerpujący i zamknięty określa art. 28 ust. 3 w/w ustawy, zgodnie z którym, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.),

3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm,),

4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w w/w przepisie jest wyczerpujące, a to oznacza, że stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Należy podzielić pogląd organu, że skarżący nie spełnia żadnej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że w odniesieniu do skarżącej nie mają zastosowania przesłanki określone w art. 28 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 4 i 4a. Z kolei przesłanki określone w pkt 5 i 6 nie zostały spełnione, a to z tej przyczyny, że – jak wskazano w uzasadnieniu decyzji – po pierwsze, naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, po drugie zaś nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Tę drugą okoliczność potwierdza fakt, że skarżąca obok wynagrodzenia z ¼ etatu jest właścicielka nieruchomości o pow. 0,1001 ha w G. opisanej w księdze wieczystej on KW [...]. W opisanej sytuacji, zasadnie organ przyjął, że nie jest możliwe umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne skarżącego z tytułu ich całkowitej nieściągalności, gdyż nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w tym przepisie.

Wymaga zaakcentowania, że umorzenie składek wynikające z tego przepisu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy spełniony zostanie którykolwiek ze stanów faktycznych dotyczący całkowitej nieściągalności składek. Brak natomiast takiego stanu stanowi negatywną przesłankę umorzenia należności. Ujmując rzecz inaczej, w sytuacji, gdy nie wystąpi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w ust. 3 art. 28 u.s.u.s. nie jest prawnie możliwe umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności. Spełnienie bowiem którejkolwiek z przesłanek jest warunkiem koniecznym/niezbędnym do ewentualnego uwzględnienia wniosku o umorzenie składek.

Na podstawie ust. 3a w/w przepisu, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ust. 3a sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Sądu organ nie naruszył § 3 ust. 1 pkt 1,2 i 3 w/w rozporządzenia i prawidłowo ustalił w sprawie brak ich zaistnienia. Oceniając rozpatrywaną sprawę pod wyżej wskazywanym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził iż opisane w w/w regulacji przesłanki w sprawie nie występują. Wskazał bowiem, że co do strony przesłanka zdrowotna nie została spełniona gdyż nie przedstawiła żadnego dokumentu stwierdzającego trwałą i całkowitą niezdolności do pracy, np. orzeczenia o niepełnosprawności, które wykluczałoby z rynku pracy. Nie udowodniła także, że istnieją przeszkody w świadczeniu pracy ze względu na sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Zaznaczył, że z zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego nie wynika, aby zaistniała przesłanka umorzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodującego że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić stronę możliwości dalszego prowadzenia działalności - wpis został wykreślony. Zus rozważył również możliwość umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową, która w przypadku konieczności opłacenia zadłużenia pozbawiałaby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zwrócił uwagę, że wykazane przez stronę okoliczności nie cechują się trwałym lub wyjątkowym charakterem. Wskazał bowiem, że strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi uzyskując wraz z nimi dochód w kwocie 4 222,28 zł - 4 543,03 zł i w związku z tym nie ma podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie występuje stan ubóstwa. W ocenie ZUS sytuacja materialno-bytowa strony nie ma charakteru trwałego. O możliwości zmiany statusu materialnego świadczy wiek, pozwalający na dalszą aktywność zawodową. Strona pracuje na podstawie umowy o pracę w niepełnym wymiarze czasu i z tego tytułu osiąga dochód, jednocześnie nie przedłożyła żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że nie może podjąć zatrudnienia w pełnym wymiarze. W konsekwencji więc nie było pozbawione podstaw twierdzenie organu, że w takim stanie rzeczy istnieje realna szansa możliwości spłaty zaległych należności przy podjęciu ze strony działania mającego na celu zmianę jej stanu finansowego.

Wobec powyższego prawidłowa była zatem kwalifikacja prawna okoliczności dokonana przez organ orzekający, który wskazał na w/w elementy stanu faktycznego i wyciągnął z nich wniosek, iż nie zostały spełnione wskazane wyżej przesłanki umorzenia należności składkowych. Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić postawionych zarzutów. Ustalenia i wnioski jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Umorzenie bowiem zaległości wobec ZUS osobie posiadającej stałe środki dochodu stałoby także w sprzeczności z interesem społecznym. Instytucja ta została bowiem przewidziana dla przypadków beznadziejnych, pozbawionych szansy na jakiekolwiek uzyskanie dochodu umożliwiającego spłatę zaległości.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.