Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 236/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145a par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1998 nr 117 poz 759
law: Ustawa z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty.
article: art. 169 ust. 1 pkt 4, art. 168 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2023 r. [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez gminę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty na rzecz A. M. kwotę 817 (osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Świętokrzyski Kurator Oświaty decyzją z 15 lutego 2023 r., [...], po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Busko-Zdrój z 30 listopada 2022 r. wykreślającej z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Gminę Busko-Zdrój Przedszkole Niepubliczne "[...]" w B. z siedzibą os. gen. W. S. 9, [...] wpisane pod pozycją [...] do powyższej ewidencji 1 września 2021 r. (zaświadczenie o wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych z 1 września 2021 r.), na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z pkt 2 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 1082 ze. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kurator wskazał, że 7 lipca 2021 r. A. M., organ prowadzący Przedszkole Niepubliczne "[...]" w B. Z. dalej określane także jako: "przedszkole", złożyła do Burmistrza Miasta i Gminy Busko-Zdrój, dalej przywoływanego również jako: "Burmistrz", wniosek o dokonanie zmiany wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych polegającej na zmianie siedziby przedszkola. Burmistrz dokonał wpisu przedszkola do ewidencji i powołując się na art. 168 ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.), 1 września 2021 r. wydał stronie zaświadczenie o wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych przedszkola o nazwie Przedszkole Niepubliczne "[...]", z datą rozpoczęcia działalności 1 września 2021 r. Z powyższym nie zgodziła się strona, która złożyła ponaglenie, w związku z niezałatwieniem przez Burmistrza w ustawowym terminie wniosku z 7 lipca 2021 r. W ponagleniu tym oraz w późniejszym pisemnym stanowisku strona stwierdziła m.in., że dąży do tego, aby wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych przedszkola był zgodny z rzeczywistością tj. aby data rozpoczęcia działalności przedszkola była wpisana na dzień 1 września 1998 r. zgodnie z zaświadczeniem z 1 czerwca 1998 r. Wskazała również, że Burmistrz nie dokonał zmiany wpisu do ewidencji szkół i placówek zgodnie z wnioskiem, lecz zarejestrował Przedszkole Niepubliczne "[...]" jako nową placówkę rozpoczynającą działalność 1 września 2021 r. Świętokrzyski Kurator Oświaty postanowieniem z 1 czerwca 2022 r. uznał, że Burmistrz rozpoznając wniosek z 7 lipca 2021 r. dopuścił się bezczynności i wyznaczył termin rozpoznania wniosku do 30 czerwca 2022 r. W uzasadnieniu podał, że organ rozpatrujący zgłoszenie zobowiązany był do stwierdzenia, czy wpis zmiany do ewidencji jest możliwy czy też nie i czy mógł dokonać zmiany we wpisie bądź odmówić jej dokonania. Burmistrz decyzją z 30 czerwca 2022 r. odmówił dokonania zmiany wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Burmistrza poprzez zmianę siedziby przedszkola. Decyzja ta nie została zaskarżona.

Drugą decyzją z 30 czerwca 2022 r. Burmistrz orzekł o wykreśleniu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych Niepublicznego Przedszkole "[...]" w B. - Z. od 1 września 2021 r. Burmistrz ustalił, że przedszkole powyższe nigdy nie było wcześniej wpisane do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Gminę Busko-Zdrój i od 1 września 1998 r. do 1 września 2021 r. działało wyłącznie na podstawie wpisu z 1 czerwca 1998 r. dokonanego przez Kuratora Oświaty w Kielcach. Decyzja ta została uchylona przez Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w Kielcach decyzją z 26 sierpnia 2022 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, czy dotyczy ona wpisu przedszkola dokonanego na podstawie zaświadczenia z 1 czerwca 1998 r. z datą rozpoczęcia działalności 1 września 1998 r. czy też wpisu przedszkola dokonanego w 2021 r. wskazującego datę rozpoczęcia działalności placówki na 1 września 2021 r.

W trakcie ponownego postępowania A. M. złożyła do organu notarialnie poświadczone zaświadczenie Kuratorium Oświaty w Kielcach z 1 czerwca 1998 r., z którego wynikało, że Przedszkole Niepubliczne "[...]" w B. Z. zostało wpisane do właściwej ewidencji szkół i placówek niepublicznych z datą rozpoczęcia działalności 1 września 1998 r. Załączono także wniosek z 26 maja 1998 r. do Kuratorium Oświaty w Kielcach o wpis Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. Z. do stosowanej ewidencji. Dodatkowo strona złożyła umowę z 31 sierpnia 1998 r. zawartą między A. M., a Zarządem Miasta i Gminy w B. Z. w sprawie określenia wysokości i trybu udzielania i rozliczania dotacji dla nowoutworzonego Przedszkola Niepublicznego "[...]". Ponadto pismem z 16 listopada 2022 r. strona wniosła o dołączenie dokumentacji - dowodów stanowiących uzupełnienie toczącej się sprawy.

Dalej Kurator cytując treść art. 169 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 Prawa oświatowego stwierdził, że przez naruszenie prawa, o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć jakiekolwiek uchybienie przy dokonaniu wpisu. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie, w następstwie rozpatrzenia wniosku o zmianę wpisu do ewidencji z 7 lipca 2021 r., Burmistrz samowolnie zakwalifikował ten wniosek jako wniosek o dokonanie wpisu do ewidencji i dokonał czynności materialno-technicznej wpisu Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. Z. z datą rozpoczęcia prowadzenia działalności 1 września 2021 r. Ta czynność Burmistrza niewątpliwe dokonana była z naruszeniem prawa, gdyż przedszkole niepubliczne może zostać wpisane do ewidencji wyłącznie na podstawie zgłoszenia, a więc wyłącznie na wniosek, za który nie można było uznać wniosku z 7 lipca 2021 r., skoro sama strona zarówno we wniosku, jak i w późniejszych pismach wyraźnie wskazywała, że nie wnosi o dokonanie nowego wpisu, a wyłącznie zgłasza zmiany w istniejącym wpisie. Organ I instancji był więc związany żądaniem strony w tym zakresie. Kurator podniósł, że choć dostrzega zarzuty odnoszące się do niedokonania z urzędu wpisu przedszkola do prowadzonej przez Burmistrza ewidencji szkół i placówek niepublicznych, do czego organ był zobligowany na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty z dnia 25 lipca 1998 r. (Dz.U. 1998 r., Nr 117, poz. 759 ze zm.) z dniem jej wejścia w życie, czyli 1 stycznia 1990 r., to jednak musi uznać je za chybione w niniejszej sprawie. Przedmiotem tej sprawy nie jest bowiem wpis, który powinien być dokonany z urzędu na podstawie przywołanych wyżej przepisów, a wpis dokonany przez Burmistrza 1 września 2021 r. na skutek nieprawidłowego rozpatrzenia wniosku z 7 lipca 2021 r. Organ odwoławczy zgodził się ze skarżącą, że Burmistrz mógł dokonać wpisu z urzędu na podstawie art. 5 ust. 1 powyższej ustawy, również we wrześniu 2021 r., ale jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału, wpis będący przedmiotem niniejszego postępowania z całą pewnością nie jest takim wpisem dokonanym z urzędu. Świadczy o tym zarówno stanowisko Burmistrza wyrażone w zaskarżonej decyzji, jak i sama treść wpisu ujawniona w wydanym stronie zaświadczeniu, wskazująca datę rozpoczęcia działalności jednostki na 1 września 2021 r. Ponadto, nawet gdyby uznać wpis z 1 września 2021 r. za wpis dokonany na podstawie art. 5 ust. 1, to również musiałby on zostać wykreślony z uwagi na naruszenie prawa polegające na samowolnej zmianie przez organ I instancji daty rozpoczęcia działalności jednostki.

Oceniając zasadność zastosowania przez Burmistrza art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego, organ odwoławczy uznał, że nie może uwzględnić podniesionej w odwołaniu argumentacji odnoszącej się do wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Busko- Zdrój, gdyż nie jest to przedmiotem niniejszej sprawy. W ocenie organu odwoławczego ustalony stan faktyczny nie pozostawia wątpliwości, że wpis Przedszkola Niepublicznego "[...]" do ewidencji szkół i placówek niepublicznych z 1 września 2021 r., z datą rozpoczęcia działalności jednostki 1 września 2021 r., został dokonany z naruszeniem prawa, tj. art. 168 ust. 1, 4 i 4a Prawa oświatowego, albowiem został dokonany bez niezbędnego zgłoszenia strony i wbrew jej woli, co wynika wyraźnie z formułowanych przez stronę żądań i oświadczeń.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, A. M. decyzji tej zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty w związku z art. 6 kpa, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wpis Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. Z. do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Gminę B. Z. nastąpił z naruszeniem prawa, gdyż koniecznym do dokonania wpisu był obligatoryjny wniosek A. M. jako podmiotu prowadzącego tę placówkę w sytuacji, gdy z uwagi na to, że powyższa placówka skarżącej istniała w obrocie prawnym nieprzerwanie od 1 września 1998 r., Gmina B.-Z. miała ustawowy obowiązek dokonać jej wpisu do swojej ewidencji z urzędu.

Na wypadek niepodzielenia powyższego zarzutu, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów a mianowicie: art. 7 kpa i art. 8 § 1 kpa w związku z art. 2 Konstytucji RP polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu sprawy i niedokonaniu w motywach rozstrzygnięcia jednoznacznego ustalenia, że wpis Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. Z. do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Gminę B. Z. z 1 czerwca 1998 r. istnieje i jest skuteczny, a Burmistrz Gminy B.-Z. jest nim obligatoryjnie związany.

Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i zobowiązanie organu I instancji do dokonania z urzędu wpisu Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B.- Z. do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Busko- Zdrój, z jednoczesnym wskazaniem daty rozpoczęcia działalności tej placówki na 1 września 1998 r., ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że Przedszkole Niepubliczne "[...]" w B. Z. zostało wpisane do stosownej ewidencji 1 czerwca 1998 r. Z kolei Gmina B.-Z., do momentu jego wykreślenia z prowadzonej przez siebie ewidencji traktowała tę placówkę jako pełnoprawny podmiot praw i obowiązków, wskazując 1 czerwca 1998 r. na datę jej założenia i 1 września 1998 r. na datę rozpoczęcia działalności.

Dalej wnoszący skargę podniósł, że organ I instancji, od momentu otrzymania odpisu decyzji z Kuratorium, traktuje Przedszkole Niepubliczne "[...]" w B. Z. jako podmiot nieistniejący w obrocie. Jednocześnie Burmistrz, od lutego 2023 r. zaprzestał wypłacania dotacji oświatowej na rzecz przedszkola, pomimo że dotacja ta została przyznana na cały rok budżetowy 2023.

Autor skargi zwrócił uwagę, że intencją skarżącej w niniejszej sprawie było dążenie do uchylenia decyzji o wykreśleniu. Skarżąca bowiem uważa, że wykreślenie jej placówki z ewidencji bez jednoczesnego wyjaśnienia sprawy związanej z wpisem z 1998 r. jest przedwczesne. Strona skarżąca stoi na stanowisku, że jeżeli rzeczywiście Gmina B.-Z. nie wpisała z urzędu przedszkola do swojej ewidencji, to mogła to zrobić w terminie późniejszym w każdym czasie, gdyż art. 5 ust. 1 nie zawierał terminu granicznego. Tym samym, przed wydaniem przez Burmistrza decyzji, organ ten powinien załatwić sprawę wpisu z 1998 r., czy to poprzez uczynienie go z urzędu, czy też w ramach odtworzenia zagubionych akt (na zagubienie których sam się powołuje), a dopiero potem ewentualnie uchylić swoją decyzję dotyczącą wpisu z 2021 r.

Na wypadek braku podzielenia wywodu w zakresie przedwczesności wydania zaskarżonej decyzji i niedokonania wpisu z urzędu, uchylenie to, w opinii skarżącej, jawi się jako słuszne także z innego powodu. Mianowicie otworzyłoby to drogę do skorzystania z prawa zawnioskowania o zmianę danych zawartych w ewidencji w zakresie daty tego wpisu. Obecnie natomiast, skoro nie istnieje wpis i placówka z nim związana, to nie istnieje również podstawa do jego zmiany. Choć organ wskazuje, że toczyło się na gruncie przedmiotowej sprawy także postępowanie o zmianę wpisu zakończone decyzją Burmistrza z 30 czerwca 2022 r., której nie zaskarżono do sądu, to pomija fakt, że ówczesny wniosek nie dotyczył zmiany daty wpisu, ale zmiany siedziby przedszkola.

Zdaniem skarżącej winę za uchybienia dotyczące wpisu przedszkola do ewidencji ponoszą wyłącznie organy, którym nie przyświecał cel zmierzający do konwalidacji swoich błędów, czy chociażby zasugerowania stronie sposobu działania celem wyjaśnienia sprawy. Skarżąca zaznaczyła, że ustawa z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, wprowadziła w art. 5 ust. 1 i 2 dwa elementarne obowiązki i nałożyła je na organy administracji publicznej (a nie na osoby prowadzące placówki oświatowe). Te przepisy powodowały, że Kuratorium Oświaty w Kielcach miało ustawowy obowiązek do 30 czerwca 1999 r. przekazać Gminie Busko-Zdrój dokumentację związaną z wpisem przedszkola do ewidencji, a Gmina miała ustawowy obowiązek z urzędu wpisać przedszkole do ewidencji szkół i placówek niepublicznych przez siebie prowadzonej. Dodała, że organy nie podołały obowiązkom ustawowym związanym z koniecznością przeniesienia wpisu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wpisu będącego przedmiotem niniejszego postępowania nie można uznać za wpis dokonany z urzędu na podstawie art. 5 ust. 1. Jest to bowiem wpis dokonany na skutek nieprawidłowego rozpatrzenia wniosku z 7 lipca 2021 r. Powyższe wynika zarówno z dokumentów organu I instancji jak i oświadczeń strony. Wbrew twierdzeniom skarżącej, skoro postępowanie w sprawie nie dotyczy wpisu, którego Burmistrz powinien był dokonać z urzędu, to nie przesądza to o likwidacji istniejącej jednostki systemu oświaty. Skoro bowiem jednostka systemu oświaty działa nieprzerwanie od 1 września 1998 r., to nie może jej dotyczyć wpis dokonany we wrześniu 2021 r. wskazujący datę rozpoczęcia działalności na 1 września 2021 r. Taka jednostka nigdy na terenie gminy nie funkcjonowała, a w związku z tym nie może podlegać likwidacji. W tej sytuacji jeśli jednostka systemu oświaty, która została wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Burmistrza 1 września 2021 r., nigdy nie funkcjonowała, a sam wpis został dokonamy bez wymaganego prawem wniosku, to w sprawie zaistniała przesłanka wykreślenia wpisu z ewidencji, polegająca na dokonaniu wpisu z naruszeniem prawa. Tym samym cała argumentacja przedstawiona w skardze dotycząca dotychczasowego funkcjonowania jednostki, w tym wypłaty dotacji jest chybiona, albowiem odnosi się do istniejącej jednostki, która działa od 1 września 1998 r.

Ponadto organ zauważył, że przedmiotem niniejszego postępowania był wyłącznie wpis do ewidencji z 1 września 2021 r. i w tym zakresie sprawa została wyczerpująco rozstrzygnięta.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej poparł skargę i zmodyfikował jej wnioski w ten sposób, że wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także zobowiązanie organu I instancji do wskazania w treści wpisu do ewidencji szkół i placówek prowadzonej przez Gminę Busko-Zdrój daty rozpoczęcia działalności placówki, tj. 1 września 1998 r.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził tego rodzaju naruszenia prawa popełnione przez oba orzekające w sprawie organy, które skutkowały koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Na wstępie należy zauważyć, że istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne zostały w sprawie ustalone prawidłowo i w istocie nie były sporne. Nie było bowiem kwestionowane przez żadną ze stron, że Przedszkole Niepubliczne "[...]" zostało wpisane do rejestru prowadzonego przez Kuratora Oświaty w Kielcach w dniu 1 czerwca 1998 r. i od tamtego roku ta niepubliczna placówka była prowadzona i funkcjonowała aż do chwili obecnej i w dalszym ciągu istnieje, że po wejściu w życie art. 5 ustawy z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz.U.1998.117.759), dalej ustawa zmieniająca system oświaty, nie doszło do przewidzianego w nim wpisania z urzędu Przedszkola Niepublicznego "[...]" do ewidencji prowadzonej przez odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego, tj. przez Gminę Busko-Zdrój, że na skutek zgłoszenia zmiany siedziby tej placówki dokonanego przez osobę fizyczną, która założyła tę placówkę i prowadzi ją do chwili obecnej, tj. A. M., dokonanego 7 lipca 2021 r. doszło do wpisania Przedszkola Niepublicznego "[...]" do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Busko-Zdrój, przy czym datę rozpoczęcia działalności określono na 1 września 2021 r. oraz że Burmistrz Miasta i Gminy Busko-Zdrój ostateczną decyzją z 30 czerwca 2022 r. odmówił wpisania wnioskowanej zmiany siedziby Przedszkola Niepublicznego "[...]", a organy obu instancji ostatecznie wydały decyzję wykreślającą to przedszkole z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez gminę Busko-Zdrój od daty 1 września 2021 r.

Sformułowane w skardze ewentualne zarzuty naruszenia przepisów postępowania mającego polegać na niewyczerpującym rozpatrzeniu sprawy i niedokonaniu w motywach rozstrzygnięcia jednoznacznego ustalenia, że wpis Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. Z. do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez gminę B. Z. od dnia 1 czerwca 1998 r. istnieje i jest skuteczny, a Burmistrz jest nim obligatoryjnie związany, również nie dotyczyły tych przedstawionych wyżej, kluczowych dla rozstrzygnięcia ustaleń.

Spór między stronami dotyczył natomiast wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 169 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U.2021.1082 t.j.), dalej Prawo oświatowe i art. 5 ustawy z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz.U.1998.117.759), dalej ustawa zmieniająca system oświaty. Według skarżącej bowiem, z uwagi na to, że Przedszkole Niepubliczne "[...]" w B. Z. istniało w obrocie prawnym nieprzerwanie od 1 września 1998 r., Gmina B.-Z. miała ustawowy obowiązek dokonania jego wpisu do swojej ewidencji z urzędu.

W ocenie organów natomiast, pierwszy z tych przepisów nakazywał wykreślenie Przedszkola Niepublicznego "[...]" z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez gminę B. Z. , ponieważ wpis nastąpił z naruszeniem prawa polegającym na braku obligatoryjnego wniosku strony o jego dokonanie, brak jest możliwości uznania go za wpis oparty na treści art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej system oświaty, a nawet gdyby za taki go uznać, to błędnie określono w nim datę rozpoczęcia działalności przez to przedszkole, tj. na 1 września 2021 r. zamiast 1 czerwca 1998 r. Taka argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów.

Z motywacji zamieszczonej w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji wynika zdaniem Sądu (choć organy tego wyraźnie nie wyartykułowały), że na gruncie obowiązujących przepisów, a w konsekwencji również w rozpatrywanej sprawie wszczętej z urzędu w przedmiocie wykreślenia Przedszkola Niepublicznego "[...]" z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę B. Z. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania k. 29 akt administracyjnych organu I instancji), należy odróżniać dwa różne, konkurencyjne rodzaje wpisów do ewidencji szkół i placówek, prowadzonej przez odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego; jedne dokonywane na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej system oświaty i drugie dokonywane na podstawie art. 168 ust. 1 Prawa oświatowego. Dokonanie wpisu na tej drugiej podstawie wyklucza możliwość uznania go za dokonany na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej system oświaty, a w konsekwencji i jego modyfikację, w szczególności co do daty rozpoczęcia przez daną placówkę swojej działalności. Taka wykładnia jest jednak wadliwa.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej system oświaty, szkoły i placówki niepubliczne wpisane w dniu wejścia w życie ustawy do ewidencji prowadzonej przez kuratorów oświaty i właściwych ministrów wpisuje się z urzędu do ewidencji prowadzonej przez odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego. Przepis ten, mimo tego, że został umieszczony w akcie prawnym mającym na celu wywołanie jednorazowego skutku w postaci zmiany przepisów, a więc w akcie jednorazowym, ma charakter samodzielnego przepisu aktu zmieniającego. Ponieważ nie został w nim określony termin, do którego obowiązuje, ani też ustalenie takiego terminu nie jest możliwe ze względu na sposób redakcji tego przepisu, należy go uznać za akt prawny obowiązujący do czasu jego wyraźnego uchylenia przez inny akt prawny, co jednak dotychczas nie nastąpiło. Dlatego należy przyjąć, że mimo upływu blisko 25 lat od daty uchwalenia tego przepisu, obowiązuje on nadal. Skoro tak, to w dalszym ciągu może on być podstawą wpisania szkoły i placówki niepublicznej wpisanej w dniu wejścia w życie ustawy do ewidencji prowadzonej przez kuratorów oświaty, do ewidencji prowadzonej przez odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego. Warunkiem takiego wpisu jest to, aby ta placówka w dalszym ciągu istniała oraz aby nie była już wcześniej do tej ewidencji wpisana. Należy bowiem wyrazić pogląd, że ta sama placówka oświatowa może być tylko raz wpisana do takiego rejestru. Za jeden z warunków dokonania takiego wpisu nie można uznawać konieczności wywiązania się przez kuratora oświaty z obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej system oświaty, tj. przekazania właściwym jednostkom samorządu terytorialnego dokumentacji związanej z wpisem szkół i placówek niepublicznych do ewidencji, zwłaszcza wtedy, gdy - tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - istotne dla możliwości dokonania wpisu dokumenty, zostały właściwej jednostce samorządu terytorialnego przedstawione. Chodzi tu w szczególności o zaświadczenie Kuratora Oświaty w Kielcach o wpisie Przedszkola Niepublicznego "[...]" do ewidencji prowadzonej przez tego kuratora, wniosek o dokonanie tego wpisu, a także dokumentację potwierdzającą, że do czasu wejścia w życie tego przepisu Przedszkole Niepubliczne "[...]" funkcjonowało w obrocie prawnym (dokumentacja dotycząca przyznawanych dotacji).

Przewidziany w art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej system oświaty wymóg dokonania wpisu z urzędu powoduje, że nie jest do jego dokonania potrzebny żaden wniosek. Jeżeli wniosek taki zostanie jednak złożony, to może i powinien być przez właściwy organ traktowany jako sygnał wskazujący na potrzebę zastosowania tego przepisu i dokonania wpisu do ewidencji prowadzonej przez odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego szkoły i placówki niepublicznej wpisanej w dniu wejścia w życie ustawy do ewidencji prowadzonej przez kuratorów oświaty. Tak samo może i powinien być potraktowany przez organ zobowiązany do prowadzenia ewidencji szkół i placówek oświatowych, wniosek o zmianę istniejącego wpisu.

Odnosząc takie wywody do okoliczności niniejszej sprawy trzeba dojść do wniosku, że nie było podstaw do wykreślania z ewidencji prowadzonej przez gminę Busko-Zdrój wpisu Przedszkola Niepublicznego "[...]". Sąd wyraża pogląd, że ewentualne wadliwości takiego wpisu, nie dotykające jednak jego istoty, czyli faktu legalnego istnienia w obrocie prawnym placówki oświatowej, która była wpisane w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej system oświaty do ewidencji prowadzonej przez kuratorów oświaty – nie mogą być przeszkodą do dokonania takiego wpisu, a także jej dalszego istnienia. W szczególności dotyczy to daty rozpoczęcia działalności przez taką placówkę, czy też jej siedziby. Uznawanie takich, czy też jeszcze mniej istotnych wadliwości takiego wpisu, za naruszenie prawa w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego nie może mieć miejsca przede wszystkim dlatego, że prowadziłoby, zamiast do poprawienia błędnych, nieścisłych, czy niekompletnych danych dotyczących danej placówki oświatowej, np. w drodze stosownego zgłoszenia zmiany, czy korekty tych błędnych, nieścisłych, czy też niepełnych zapisów - do przewidzianej w art. 169 ust. 2 Prawa oświatowego konsekwencji wykreślenia z ewidencji polegającej na likwidacji takiej placówki.

Taka wykładnia art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego nie zasługuje na akceptację zwłaszcza w okolicznościach niniejszej sprawy. Organy obu instancji przyznawały bowiem, że niezrealizowanie przez nie dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej system oświaty, spowodowało obecnie poważne konsekwencje finansowe dla przedmiotowej placówki i zagrożenie dla jej dalszego istnienia. Burmistrz Miasta i Gminy Busko-Zdrój uznał bowiem, że jej wykreślenie oznacza, że nie występuje ona w obrocie prawnym, a w następstwie tego wstrzymał od lutego 2023 r. wypłaty dla Przedszkola Niepublicznego "[...]" dotacji oświatowej przyznanej na cały 2023 r. w kwocie [...]tys. zł. Okazuje się więc, że w ocenie obu tych organów, konsekwencje ich własnego, niewątpliwego, bo w istocie przyznawanego naruszenie przepisów prawa (nieistotne tu przy tym jest próba przerzucania się odpowiedzialnością za niezrealizowanie przez Kuratora Oświaty w Kielcach i Burmistrza Miasta i Gminy Busko-Zdrój dyspozycji art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej system oświaty, skoro ostatecznie żaden z tych organów nie był w stanie wykazać przekonującym dowodem, w szczególności dokumentem, faktu zrealizowania tych dyspozycji), miałaby ponieść skarżąca prowadząca niepubliczne przedszkole, do którego uczęszcza kilkadziesiąt dzieci, w tym dzieci niepełnosprawne. Taki pogląd narusza wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Narusza też sformułowaną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

Wskazane powyżej naruszenia prawa materialnego miały wpływ na wynik sprawy, ponieważ spowodowały wydanie decyzji, która nie znajduje podstawy prawnej, w tym w szczególności w powołanym w niej przepisie art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego, a nadto narusza dyspozycję obowiązującego przepisu art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej system oświaty. To natomiast spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a). w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Nie było natomiast w sprawie podstaw do uwzględnienia sformułowanego w skardze i zmodyfikowanego na rozprawie w dniu 15 maja 2023 r. żądania zobowiązania organu I instancji do wskazania w treści wpisu do ewidencji szkół i placówek prowadzonej przez Gminę Busko-Zdrój daty rozpoczęcia działalności przedmiotowej placówki na dzień 1 września 1998 r.

Żądanie takie oparte było na treści art. 145a § 1 p.p.s.a. Zgodnie z nim w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.

Należy jednak pamiętać, że takie uprawnienie sądu administracyjnego i w szczególności sposób załatwienia sprawy i rodzaj rozstrzygnięcia, jakie wskazać może sąd uwzględniając skargę z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, powiązane być musi z przedmiotem sprawy wyznaczonym przez rodzaj zaskarżonego aktu i zakres skargi. Choć bowiem sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak rozstrzyga w granicach sprawy. Ponieważ przedmiotem skargi była decyzja utrzymująca w mocy decyzję wykreślającą Przedszkole Niepubliczne "[...]" z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Busko-Zdrój, to w ramach oceny legalności takiej decyzji nie było możliwe nakazywanie organowi I instancji zmiany wykreślonego tą decyzją wpisu. Takie rozstrzygnięcie mogłoby być możliwe w przypadku zaskarżenia czynności materialno-technicznej polegającej na dokonaniu takiego wpisu, z którym strona się nie zgadza. To jednak w sprawie niniejszej nie miało miejsca.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji oceni celowość dalszego kontynuowania postępowania wszczętego w przedmiocie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek prowadzonej przez Gminę Busko-Zdrój wpisu Przedszkola Niepublicznego "[...]. Organ weźmie przy tym pod uwagę przedstawioną powyżej wykładnię prawa materialnego.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego oparte zostało o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzone koszty obejmują: kwotę uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi w wysokości 200 zł, kwotę 600 zł tytułem stosownego, wyższego od obliczonego na podstawie stawki minimalnej, wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącej (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 poz. 265.) oraz 17 zł opłaty za pełnomocnictwo.