Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 81/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6o ust. 1, art. 6m ust. 2 i ust. 2a
journal: Dz.U. 2022 poz 2519
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant: Starszy specjalista Dorota Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2024 r. nr SKO.4141.1089.2023 w przedmiocie określenia wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 października 2023 r. nr DFP-Fn-V.3137.501.2023 oraz umarza postępowanie administracyjne; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 stycznia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu na posiedzeniach w dniu 9 i 17 stycznia 2023 r. odwołania W. O. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 października 2023 roku, określającej wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] za okres od grudnia 2017 r. do 30 września 2023 r. oraz za miesiące od października 2023 r. - uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekło co do istoty sprawy określając W.O. wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] (obręb [...], działka nr [...], księga wieczysta [...]) za: - miesiąc grudzień 2018 r. w kwocie 28,00 zł, - miesiące od stycznia 2019 r. do listopada 2019 r. w kwocie 52,00 zł miesięcznie, - miesiące od grudnia 2019 r. do lutego 2021 r. w kwocie 96,00 zł miesięcznie, - miesiące od marca 2021 r. do 30 września 2023 r. w kwocie 136,00 zł miesięcznie.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 6 maja 2013 r. skarżący, jako właściciel nieruchomości złożył w organie pierwszej instancji deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, dotyczącej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...]. Z deklaracji tej wynikało, że odpady będą zbierane w sposób selektywny, a nieruchomość zamieszkują 4 osoby. W deklaracji skarżący wskazał miesięczną kwotę opłaty - 50,76 zł. Uwzględniała ona obowiązujące w tym czasie regulacje prawne, tj. stawkę opłaty za jednego mieszkańca nieruchomości przy selektywnym zbieraniu i odbiorze odpadów ustaloną w § 1 pkt. 2 lit. a uchwały Nr LIII/1092/12 Rady Miejskiej W Łodzi z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki tej opłaty oraz stawki opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi.

W protokole kontroli przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji w dniu 28 września 2018 r. obejmującej nieruchomość skarżącego stwierdzono między innymi, że w systemie EBOK brak aktualizacji deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 2014 r. Następnie, organ pierwszej instancji wezwaniem z dnia 12 października 2018 r. wezwał skarżącego do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla przedmiotowej nieruchomości obowiązującej od dnia 1 stycznia 2014 r. Wezwanie pozostało bez reakcji skarżącego. Kolejnym wezwaniem z dnia 19 kwietnia 2023 r. organ pierwszej instancji ponownie wezwał skarżącego do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 grudnia 2017 r. W uzasadnieniach wskazanych wezwań organ pierwszej instancji powołał się na w szczególności na art. 6m ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej – u.c.p.g.). W odpowiedzi na wezwanie z 19 kwietnia 2023 r. skarżący zakwestionował istnienie po jego stronie obowiązku składania nowej deklaracji w sytuacji, w której od czasu złożenia deklaracji w roku 2013 zmianie uległa jedynie stawka opłaty. Zadeklarował jednocześnie, że nie uległy zmianie pozostałe dane determinujące wysokość opłaty - odpady zbierane są i odbierane w sposób selektywny, a nieruchomość zamieszkują 4 osoby.

Postanowieniem z dnia 27 września 2023 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] za okres od dnia 1 grudnia 2017 r. i wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego.

W piśmie z dnia 7 października 2023 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, z uwagi na fakt, że złożona przez niego 6 maja 2013 r. deklaracja pozostała aktualna do dnia 30 września 2023 r. Jednocześnie, wobec zmiany liczby osób zamieszkujących nieruchomość (3 osoby) skarżący złożył nową deklarację - obowiązującą od 1 października 2023 r. wskazując w niej opłatę w wysokości 101,00 zł.

Organ pierwszej instancji wydał w dniu 12 października 2023 roku decyzję określającą wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości skarżącego położonej w Ł. przy ul. [...] za okres od grudnia 2017 r. do 30 września 2023 r. oraz za miesiące od października 2023 r. Uzasadniając konieczność określenia skarżącemu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi organ wskazał, że ten nie dopełnił wynikającego z przepisów prawa - art. 6m ust. 2 u.c.p.g. obowiązku złożenia nowej deklaracji w sytuacji, w której doszło do zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty. W przypadku skarżącego zmiana ta polegała na zmianie wysokości stawki opłaty wynikającej z uchwalenia okresie objętym postępowaniem kolejnych aktów prawa miejscowego - uchwał Rady Miejskiej w Łodzi w szczególności ustalających stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Obejmując okres, za który określona została skarżącemu opłata, organ pierwszej instancji uwzględnił regulację zawartą w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej – O.p.), zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jego zastosowanie w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika przy tym z art. 6q ust. 1 u.c.p.g., zgodnie z którym w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

Skarżący, z zachowaniem ustawowego terminu, złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Wskazał przy tym, że w zaskarżonej decyzji całkowicie pominięto fakt, że uiszczał on opłatę za gospodarowanie odpadami, a wbrew decyzji złożył deklarację w wymaganym terminie. Późniejszy brak aktualizacji deklaracji wynikał, w ocenie skarżącego, z jej zbędności i braku podstaw prawnych do żądania ich złożenia. Ponadto, skarżący zakwestionował działanie organu w płaszczyźnie procesowej wyrażające się w wydaniu w tym samym dniu postanowienia o wszczęciu postępowania oraz wyznaczeniu terminu na wypowiedzenie się w zakresie zebranego materiału dowodowego, a także wydaniu zaskarżonej decyzji przed upływem tego terminu.

Przywołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekło co do istoty sprawy określając wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości skarżącego za: - miesiąc grudzień 2018 r. w kwocie 28,00 zł, - miesiące od stycznia 2019 r. do listopada 2019 r. w kwocie 52,00 zł miesięcznie, - miesiące od grudnia 2019 r. do lutego 2021 r. w kwocie 96,00 zł miesięcznie, - miesiące od marca 2021 r. do 30 września 2023 r. w kwocie 136,00 zł miesięcznie.

Kolegium stwierdziło, że prawidłowo organ pierwszej instancji przyjął, iż skarżący nie dopełnił obowiązku złożenia nowej deklaracji po zmianie stawki opłaty wynikającej z uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 13 grudnia 2013 roku. Niedopełnienie tego obowiązku, skutkiem czego brak było deklaracji, która mogłaby stanowić podstawę zawiadomienia o wysokości opłaty, uniemożliwiło temu organowi zastosowanie regulacji zawartej w art. 6m ust. 2a i zawiadamianie skarżącego o wysokości opłaty, każdorazowo po uchwaleniu nowej stawki opłaty przy założeniu braku po stronie skarżącego obowiązku złożenia nowej deklaracji. Kolegium raz jeszcze podkreśliło, że przyjęcie, iż skarżący nie zrealizował obowiązku złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zaktualizowało w ocenie Kolegium kompetencję organu pierwszej instancji w zakresie ustalenia wysokości tej opłaty w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Podsumowując ten wątek SKO podkreśliło, że ustalanie wysokości opłaty w drodze decyzji administracyjnej jest alternatywną wobec deklaracji (oraz, w przypadku objętym hipotezą w art. 6m ust. 2a u.c.p.g., zawiadomienia o którym mowa w tym przepisie) składanej przez zobowiązanego formą konkretyzacji ustawowego obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jedną z ustawowych przesłanek jej zastosowania jest stwierdzenie naruszenia przez zobowiązanego obowiązku złożenia deklaracji. W kontekście wynikającego z przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych przyjęcia, że nie składając nowej deklaracji po zmianie wysokości stawki opłaty do 10 lutego 2014 r. skarżący nie złożył deklaracji w rozumieniu art. 6o ust. 1 u.c.p.g., uznać zatem należało, że zaktualizowała się kompetencja organu do ustalenia wysokości tej opłaty w drodze decyzji administracyjnej.

Kolegium za właściwe uznało zatem postępowanie organu pierwszej instancji polegające na wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz - w konsekwencji - wydanie decyzji w tym przedmiocie.

Od powyższej decyzji SKO skarżący wniósł skargę zarzucając jej wydanie z naruszeniem prawa polegającym na:

1) naruszeniu art. 6, 7, 7a, 8, 9, 10, 11 kpa,

2) wydaniu jej w sytuacji zbędności i braku podstaw prawnych organu do żądania ich złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi; przy czym "za przejaw zbędnej, nieznajdującej uzasadnienia w prawie biurokracji administracyjnej" uznał żądanie aktualizacji deklaracji z uwagi na zmianę przez organ formularzy, czy też zmianę przez organ stawki, gdy nie ulegały zmianie żadne istotne okoliczności stanowiące podstawę naliczania opłat; w związku z powyższym w ocenie skarżącego niniejsze postępowanie uznać należało od samego początku za bezprzedmiotowe;

3) pominięcie w postępowaniu przez organem odwoławczym faktu dokonywania przez skarżącego stosownych opłat na rzecz gminy wedle danych wynikających ze złożonej deklaracji co do ilości osób, selektywnej zbiórki oraz aktualnej stawki opłat;

4) nieumorzenie postępowania w zakresie okresu, który został wskazany w postanowieniu organu pierwszej instancji o wszczęciu postępowania w sprawie i do którego odnosiła się decyzja tego organu, a który nie został objęty zaskarżoną decyzją Kolegium, wskutek czego - w ocenie skarżącego - w tym zakresie postępowanie to w dalszym ciągu się toczy i w dalszym ciągu otwartym, i nierozstrzygniętym pozostaje kwestia określenia opłaty za okres objęty postępowaniem i decyzją organu pierwszej instancji, a nie objęty decyzją Kolegium;

5) naruszeniu prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu, czym - w ocenie skarżącego - Kolegium powtórzyło naruszenie tego prawa dokonane przez organ pierwszej instancji, który również nie zapewnił mu możliwości czynnego udziału w postępowaniu, albowiem przed wydaniem decyzji organ ten nie czekał wymaganych 7 dni od daty doręczenia mu postanowienia z dnia 27 września 2023r., co nastąpiło w dniu 6 października 2023r., albowiem w dniu 12 października 2023r. - a więc już po 6 dniach wydał decyzję.

W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że kontrolowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2024 r., uchylająca decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 października 2023r. i określająca skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od grudnia 2018 r. do 30 września 2023 r. – narusza przepisy prawa w sposób opisany powyżej, zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istotą rzeczy w poddanej sądowej kontroli sprawie było zagadnienie, czy w zaistniałych okolicznościach, tj. w przypadku podjęcia przez radę gminy nowych uchwał dotyczących wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, powstał obowiązek składania przez skarżącego nowych deklaracji dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zdaniem organów, skarżący miał obowiązek złożenia jako właściciel nieruchomości położonej na terenie Ł. deklaracji za okres objęty niniejszym postępowaniem z powodu podjęcia przez radę gminy nowych uchwał dotyczących wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast, jak stwierdzono na stronie 5-ej zaskarżonej decyzji, organ nie kwestionował wskazanych przez skarżącego w deklaracji złożonej 6 maja 2013 r. danych determinujących ustalenie wysokości opłaty, tj. ilości mieszkańców nieruchomości (4 osoby) oraz sposobu zbierania odpadów (selektywny). Ustalenia w tym zakresie, zostały również przyjęte przez Kolegium ma potrzeby rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Organ nie neguje też twierdzeń skarżącego, że przez cały okres objęty zaskarżoną decyzją uiszczał opłaty w wysokości wynikającej z obowiązującego prawa.

W ocenie skarżącego, wejście w życie nowych uchwał nie było równoznaczne w skutkach ze zmianą danych w rozumieniu art. 6m ust. 2 u.c.p.g., a zatem na skarżącym nie ciążył obowiązek złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w trybie art. 6m ust. 2 u.c.p.g., zwłaszcza, iż zadeklarowane przez niego dane w złożonej w 2013 r. organowi I instancji deklaracji (niezbędne do ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi) nie uległy zmianie.

Sąd podziela racje skarżącego przy zastrzeżeniu, iż skoro dane zadeklarowane przez niego w uprzednio złożonej deklaracji nie uległy zmianom, co nie jest przez organy kwestionowane, to nie wystąpił obowiązek złożenia nowych deklaracji za okres objęty przedmiotowym postępowaniem, tj. za okres od 2017 r. do 29 września 2023 r., bo tego okresu dotyczy sporne postępowanie. Poza sporem jest, że w dniu 7.10.2023 r. skarżący złożył nową deklarację z uwagi na zmianę danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami, tj. zmianę dotyczącą zmniejszenia liczby osób zamieszkujących na nieruchomości.

Stosownie do brzmienia, obowiązującego w 2017 i następnych latach badanych w rozpatrywanej sprawie, art. 6h u.c.p.g. opłatę za gospodarowanie odpadami zobowiązani są ponosić w szczególności właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 1 obowiązek ponoszenia tej opłaty powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec.

Zgodnie z art. 6m ust. 2 u.c.p.g., w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklaracje w terminie do 10 dnia (a poprzednio 14 dnia) miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. Jednocześnie, w świetle ust. 2a tego artykułu, w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Zawiadomienie zawiera pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Należy przy tym podkreślić, że ust. 2a został dodany w art. 6m u.c.p.g. przez art. 1 pkt 16 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw i wszedł w życie z dniem 1 lutego 2015 r. Oznacza to, że przed jego wejściem w życie (czyli do dnia 31 stycznia 2015 r.), kwestia obowiązku złożenia nowej deklaracji uregulowana była zasadniczo wyłącznie we wspomnianym wyżej art. 6m ust. 2 u.c.p.g., z którego wynikało, że w przypadku każdej zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 (14) dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Należy przyjąć, że przed ww. zmianą, pojęcie "zmiana danych" obejmowało również zmianę stawki opłaty wynikającą z aktu prawa miejscowego (odpowiedniej uchwały rady gminy). Dopiero od dodania - z dniem 1 lutego 2015 r. - w art. 6m ust. 2a zmiana danych polegająca na uchwaleniu nowej stawki opłaty nie rodzi konsekwencji w postaci obowiązku złożenia przez właściciela nieruchomości nowej deklaracji. W tym przypadku wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji, a właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Istotnym jest, że w ustawie zmieniającej m.in. art. 6m u.c.p.g. ustawodawca nie przewidział regulacji przejściowych, które powodowałyby, że nowowprowadzony przepis ust. 2a art. 6m nie znajduje zastosowania do takich stanów faktycznych, jak w rozpatrywanej sprawie.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w przypadku decyzji deklaratoryjnych, a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, organy powinny stosować przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego, a zatem te, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego. W przypadku opłat za gospodarowanie odpadami za okres od grudnia 2017 r. (postępowanie wszczęto za okres od grudnia 2017 r.) obowiązywały nowe regulacje wprowadzone ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. z mocą obowiązywania od 1 lutego 2015 r., w świetle których na skarżącym nie ciążył obowiązek złożenia nowej deklaracji w przypadku zmiany stawki opłaty. Obowiązku złożenia przez skarżącego deklaracji za 2014 r. organy nie mogły żądać w toku postępowania, które nie obejmuje 2014 r., w sytuacji, gdy skarżący przez cały sporny okres uiszczał opłaty zgodnie z obowiązującymi przepisami, czego organy nie kwestionują i wobec braku zmian dotyczących ilości osób zamieszkujących na nieruchomości skarżącego, czego też organy nie kwestionują.

Za cały nieprzedawniony okres objęty niniejszym postępowaniem obowiązywała regulacja wprowadzona ww. ustawą z dnia 28 listopada 2014 r., która zniosła obowiązek właścicieli nieruchomości składania deklaracji w razie zmiany stawki opłaty.

Organ wskazywał, że stosownie do art. 6o ust. 1 u.c.p.g. - w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 21 § 3 O.p., w myśl którego - jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Wyjątkowo zatem u.c.p.g. przewiduje określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami w drodze decyzji i może to mieć miejsce bądź w przypadku niezłożenia przez podmiot zobowiązany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym lub istnienia wątpliwości co do danych zawartych w tej deklaracji (art. 6o u.c.p.g.). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji uzasadniały obowiązek złożenia przez skarżącego nowej deklaracji zmianą stawki opłaty za 2014 r., w zakresie którego w świetle art. 70 O.p. nastąpiło przedawnienie, a organy - jak wynika z zaskarżonej decyzji - nie powołują się ani na fakt nie uiszczania przez skarżącego opłat za sporny okres ani na wątpliwości co do danych dotyczących ilości osób zamieszkujących na nieruchomości skarżącego, z akt sprawy wynika bowiem, że deklaracja za 2013 r. w zakresie tych danych (poza stawką opłaty) jest aktualna. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, postępowanie było bezprzedmiotowe, a zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 6o w zw. z art. 6m ust. 2a u.c.p.g.

Za zasadny uznać należało zarzut skarżącego, iż zaskarżoną decyzją SKO uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło co do istoty sprawy określając wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami za okres od grudnia 2018 r. do 30 września 2023 r., jednocześnie pomijając okresy od 1 grudnia 2017 r. do 30 listopada 2018 r. oraz od października 2023 r., które były objęte decyzją I instancji. Brak rozstrzygnięcia w tym zakresie skutkuje naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p.

Z kolei, za nieuzasadnione uznać należało zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a., które nie mają zastosowania w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami, gdyż stosuje się w tym przypadku przepisy Ordynacji podatkowej. Za niezasadny uznać też należało zarzut naruszenia art. 200 § 1 O.p. poprzez naruszenie prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu, czym - w ocenie skarżącego - Kolegium powtórzyło naruszenie tego prawa dokonane przez organ pierwszej instancji, który również nie zapewnił mu możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Uchybienie to skarżący wiąże z wydaniem decyzji przez organ przed upływem wymaganych 7 dni od daty doręczenia mu postanowienia z dnia 27 września 2023r., co nastąpiło w dniu 6 października 2023r.

Odnosząc się do powyższego zarzutu stwierdzić trzeba, że ww. przepis jest adresowany zarówno do organu I, jak i II instancji, także wówczas gdy organ II instancji nie prowadził postępowania dowodowego. Jednak niezastosowanie trybu z art. 200 § 1 O.p. lub w jakikolwiek sposób uchybienie temu przepisowi nie może przesądzać o uchyleniu zaskarżonej decyzji w każdym przypadku, ale tylko wtedy, kiedy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a taki nie został wykazany przez skarżącego. Podkreślić w tym miejscu należy, że z treści omawianego przepisu wynika, że jego celem jest zapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Zawiadomienie z art. 200 O.p. jest zatem narzędziem, które służy stronie do oceny stanu materiału dowodowego i pozostaje w ścisłym związku z jej prawem zgłaszania wniosków dowodowych. Możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego nie jest celem samym w sobie, ale jest narzędziem do osiągnięcia celu – zapewnienia stronie prawa do uczestniczenia w postępowaniu. Wobec powyższego – w ocenie Sądu – uchybienia w zastosowaniu ww. przepisu wskazane przez skarżącego nie mogły być uznane za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wpływ taki może mieć dopiero naruszenie prawa strony w zakresie gromadzenia dowodów, z których strona ta na skutek uchybienia art. 200 O.p. nie mogła skorzystać. Tymczasem skarżący wskazując na naruszenie obowiązku z art. 200 O.p. nie wskazał na jakiekolwiek czynności dowodowe, których na skutek tego uchybienia nie mógł przedsięwziąć.

Nie mniej, mając na uwadze wcześniej stwierdzone przez Sąd naruszenia przepisów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu jako wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., a w ramach stosowania środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów podjętych w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, której skarga dotyczyła, jako niezbędne dla końcowego jej załatwienia, uchyleniu podlegała również decyzja ją poprzedzająca (art. 135 p.p.s.a.). Jednocześnie, biorąc pod uwagę, że zaistniała postawa do umorzenia postępowania podatkowego Sąd orzekł o umorzeniu tego postępowania jako bezprzedmiotowego ze względów wskazanych powyżej, tj. braku podstaw do wydawania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami (art. 145 § 3 p.p.s.a.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

AKE.