Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 761/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 5c
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zamiaru posadowienia kontenerów szkieletowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...], Starosta S. wniósł sprzeciw od wniesionego przez Stowarzyszenie [...] "S." (dalej określane jako: Skarżący lub Inwestor) zgłoszenia zamiaru budowy niewymagającej pozwolenia na budowę polegającej na postawieniu na istniejącej płycie betonowej dwóch kontenerów szkieletowych w S. na działce nr [...] obr. [...] S., gm. S.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że załączona do zgłoszenia dokumentacja uniemożliwiała właściwe rozpatrzenie sprawy, dlatego na Inwestora nałożono postanowieniem z [...] stycznia 2022 r. nr [...] obowiązek uzupełnienia, w terminie 21 dni, dokumentów o jednoznaczne określenie przeznaczenia obiektów, wskazanie terminu rozpoczęcia robót, szczegółowych parametrów technicznych obiektów (instalacje) oraz lokalizacji obiektów ze wskazaniem odległości od zgłoszonego obiektu tymczasowego. Organ dodał, że w powyższej sprawie toczy się postępowanie o stwierdzenie rozbiórki obiektu tymczasowego postawionego na okres 180 dni. Jak wskazał następnie Starosta, Inwestor otrzymał wspomniane postanowienie [...] stycznia 2022 r. (korespondencja elektroniczna) i w zakreślonym terminie nie uzupełnił złożonego zgłoszenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji Inwestor wyjaśnił, że zgłoszenie z [...] stycznia 2022 r. dotyczyło innych kontenerów niż te, których usunięcia zażądał Starosta S. Nadto wskazał, że do [...] stycznia 2022 r. nie otrzymał od Starosty żadnej informacji w sprawie zgłoszenia z [...] stycznia 2022 r., dlatego zrealizował przedmiot zgłoszenia. Dookreślił, że dokumenty dotyczące postępowania wysłane przez organ I instancji widoczne są dopiero po odsłonięciu innych formularzy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r., znak [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgłoszenie w przedmiotowej sprawie zostało złożone w formie elektronicznej przez platformę ePUAP. Jednocześnie Skarżący wniósł o doręczanie wszelkiej korespondencji w formie elektronicznej. W konsekwencji postanowienie Starosty S. z [...] stycznia 2022 r., nakładające obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, zostało wysłane do Skarżącego za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Jak wskazał Wojewoda, potwierdzeniem powyższego jest dołączony do odwołania zrzut ekranu nr 2, z którego wynika, że ww. postanowienie wpłynęło do Inwestora [...] stycznia 2022 r. o godz. 10.27. Fakt wysłania ww. dokumentu do Skarżącego na adres elektroniczny potwierdza również pomoc systemu ePUAP, z pisma której wynika, że pismo zostały poprawnie dostarczone na skrytkę adresata.

Organ odwoławczy wywiódł, że wprawdzie postanowienie, jak i decyzja Starosty S. zostały wysłane do Inwestora na adres ePUAP bez potwierdzenia ich odbioru przez adresata, to jednak nie jest to jednoznaczne z brakiem ich wysłania. W takiej sytuacji Skarżący nie może czynić skutecznych zarzutów przeciwko organowi I instancji, gdyż przepis art. 30 ust. 6a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) mówi wyraźnie, że dniem wniesienia sprzeciwu jest dzień wystawienia dowodu wysłania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Inwestor wyjaśnił, że o postanowieniu Starosty S. oraz decyzji dowiedział się dopiero [...] .03.2022 r. Nie otrzymał prawidłowego zawiadomienia z [...] .01.2022 r., a tym bardziej decyzji z [...] .02.2022 r. Dokumenty te widać dopiero po odsłonięciu innych formularzy, stąd brak było informacji, że otrzymał jakąkolwiek korespondencję w tej sprawie. Dlatego też, nie mając sprzeciwu, dokonał posadowienia zgłoszonych kontenerów na gruncie zgodnie ze zgłoszeniem.

Powołując się na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim wydany w sprawie II SA/Go 272/19, Skarżący wskazał, że właściwym dokumentem, który stanowi potwierdzenie doręczenia może być urzędowe poświadczenie doręczenia, a nie, jak przyjęto w sprawie, urzędowe poświadczenie przedłożenia. Urzędowe poświadczenie przedłożenia potwierdza wyłącznie wpłynięcie pisma (dokumentu) na skrzynkę adresata będącego podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy o informatyzacji przy założeniu, że jest to podmiot, który ma rozstrzygać w ramach swoich kompetencji określoną sprawę administracyjną zgodnie z żądaniem nadawcy pisma. Natomiast w tej sprawie Skarżący jest wprawdzie podmiotem publicznym, ale występuje jako strona postępowania. Samo umieszczenie dokumentu na skrytce adresata bez UPD nie powiadamia go, że jakakolwiek korespondencja znajduje się na ePUAP, dlatego też nie miał wiedzy o korespondencji od Starosty S.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi skuteczność doręczenia przez organ I instancji Skarżącemu wydanego w trybie przepisu art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351) postanowienia z dnia [...] stycznia 2022 r. o nałożeniu obowiązku uzupełnienia dokumentów do złożonego zgłoszenia zamiaru posadowienia kontenerów szkieletowych na działce. W świetle przywołanego przepisu, w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia budowy lub wykonania innych robót budowlanych organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Dodać należy, że nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg 21-dniowego terminu do wniesienia przez organ sprzeciwu od zgłoszenia (art. 30 ust. 5d ustawy). Podkreślić trzeba przy tym, że aby doszło do przerwania biegu terminu do wniesienia sprzeciwu, postanowienie musi zostać prawidłowo doręczone stronie.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że postanowienie organu I instancji zostało wysłane Skarżącemu na wskazany przez niego adres elektroniczny za pośrednictwem platformy e-PUAP. Jak przy tym wskazuje Wojewoda, postanowienie to zostało wysłane bez wystawienia dokumentu elektronicznego potwierdzającego odbiór przez adresata korespondencji i wpłynęło na skrzynkę Skarżącego [...] stycznia 2022 r.

Wskazać należy w tym miejscu, że w myśl art. 39 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej powoływana jako k.p.a.), w przypadku doręczenia pism na adres do doręczeń elektronicznych dzień doręczenia ustala się zgodnie z przepisami art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 285, dalej powoływana jako u.d.e.).

Zgodnie zaś ze wskazanym art. 42 u.d.e., w przypadku doręczania korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona we wskazanej w dowodzie otrzymania chwili:

odebrania korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 - tj. w przypadku korespondencji przekazanej na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego;

wpłynięcia korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 - tj. w przypadku korespondencji przekazywanej na adres do doręczeń podmiotu publicznego.

W przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3 u.d.e., tj. w sytuacji gdy korespondencja przesłana przez podmiot publiczny na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego nie zostanie odebrana w terminie 14 dni, korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego.

Jak wskazuje się w doktrynie, dowód wysłania stanowi dokument elektroniczny potwierdzający nadanie korespondencji w ramach publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego i kwalifikowanej usługi doręczenia elektronicznego. Wystawiany jest on przez dostawcę usługi zaufania (operatora wyznaczonego albo kwalifikowanego dostawcę usług zaufania). Przyjmuje się, że dowód wysłania powinien zostać wystawiony po skutecznym (zgodnym z przepisami prawa) nadaniu korespondencji publiczną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego. W sytuacji pojawienia się nieprawidłowości, w tym błędów (technicznych), powodujących brak zgodnego z prawem doręczenia elektronicznego korespondencji za pomocą tych usług, nie powinien on zostać wystawiony (B. Kwiatek [w:] Doręczenia elektroniczne. Komentarz, red. A. Skóra, Warszawa 2023, art. 40).

Natomiast dowód otrzymania to dokument elektroniczny potwierdzający doręczenie korespondencji w ramach publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego i kwalifikowanej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego. Przepis art. 41 u.d.e. określa warunki stanowiące podstawę wystawienia dowodu otrzymania. Przez wystawienie tego dowodu należy rozumieć jego sporządzenie. Kolejno podlega on udostępnieniu nadawcy oraz adresatowi. Dowód ten to dokument elektroniczny potwierdzający odbiór przez adresata korespondencji (danych) wysłanej przez nadawcę. Wskazuje się w nim w szczególności okoliczność oraz datę doręczenia korespondencji (ustalaną zgodnie z art. 42 u.d.e.). Można go zatem uznać za elektroniczny odpowiednik papierowego zwrotnego potwierdzenia odbioru. Dowód otrzymania jest sporządzany w ramach publicznej oraz kwalifikowanej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego wyłącznie raz dla konkretnej korespondencji (B. Kwiatek [w:] Doręczenia elektroniczne. Komentarz, red. A. Skóra, Warszawa 2023, art. 41).

Zarówno dowód wysłania, jak i dowód otrzymania, stanowią kluczowe dokumenty elektroniczne, które są niezbędne przy ocenie prawidłowości zastosowanego doręczenia między podmiotami prawa. Potwierdzają one bowiem skuteczność prawną doręczenia korespondencji we wskazanej dacie.

Wskazać należy również, że zgodnie z art. 147 ust. 3 i 4 u.d.e., doręczenie korespondencji nadanej przez podmiot publiczny posiadający elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP do osoby fizycznej lub podmiotu niebędącego podmiotem publicznym, będących użytkownikami konta w ePUAP, stanowiącej odpowiedź na podanie albo wniosek złożone w ramach usługi udostępnionej w ePUAP, jest równoważne w skutkach prawnych z doręczeniem przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego. W przypadkach, o których mowa w ust. 1- 3, urzędowe poświadczenie odbioru, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 57, dalej powoływana jako u.i.d.p.), jest równoważne dowodowi otrzymania, o którym mowa w art. 41 u.d.e.

Przez urzędowe poświadczenie odbioru należy zaś rozumieć - zgodnie z art. 3 pkt 20 u.i.d.p - dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające:

pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument,

datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego - w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu,

datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 - w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny,

datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru.

W świetle ww. przepisów, biorąc pod uwagę to, że w aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest urzędowego poświadczenie odbioru, w rozumieniu cyt. wyżej przepisów, potwierdzającego doręczenie Skarżącemu postanowienia Starosty z dnia [...] stycznia 2022 r., a Skarżący wskazuje, że o wydaniu postanowienia dowiedział się dopiero z decyzji organu I instancji z [...] lutego 2022 r., nie można przyjąć, by doszło do skutecznego doręczenia stronie postanowienia. Powyższe prowadzi z kolei do wniosku, że nie było możliwe wniesienie sprzeciwu zgodnie z art. 30 ust. 5c ustawy Prawo budowlane). Skoro postanowienie przewidziane w cyt. przepisie nie zostało doręczone, organ nie mógł stwierdzić, że Skarżący nie uzupełnił brakujących dokumentów i tym samym wniesienie sprzeciwu nie było zasadne.

Podkreślenia na koniec wymaga to, że Skarżący nie jest w niniejszym postępowaniu podmiotem publicznym w rozumieniu przepisów u.i.d.p. oraz u.d.e.

Wyjaśnić dodatkowo należy, że cytowane przez Skarżącego przepisy kpa nie obowiązują już, tym niemniej de facto ich treść jest tożsama z przepisami u.i.d.p. oraz u.d.e., zatem argumentacja zawarta w skardze była zasadna.

Tym samym decyzja organu I instancji, jak i organu odwoławczego, zostały wydane z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 5c ustawy Prawo budowlane. Dlatego zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji, podlegały uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634).

Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia.

Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta B., będącego siedzibą tutejszego Sądu, oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 29.08.2023 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ppsa, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.