Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 409/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 26 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust., 3c, ust. 3e, ust. 3g, ust. 3h i ust. 3i
journal: Dz.U. 2024 poz 167
law: Ustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojny na terytorium tego państwa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi N. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2024 r. nr 010070/680/1361956/2023 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 17 lipca 2023 r.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 13 lutego 2024 r., nr 010070/680/1361956/2023 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej "Prezes ZUS" lub "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej "ZUS" lub "Organ pierwszej instancji") z 17 lipca 2023 r. w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego.

Powyższa decyzja Prezesa ZUS zapadła w następującym stanie sprawy.

ZUS uchylił od 12 czerwca 2023 r. przyznane N. O. (dalej "Skarżąca") prawo do świadczenia wychowawczego na córkę. Wskazał, że na podstawie danych z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej ustalił, że Skarżąca utraciła prawo do legalnego pobytu w Polsce. Zgodnie bowiem art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 167 z późn. zm.; dalej "u.o.p.o.U.") wyjazd obywatela Ukrainy z Polski na okres powyżej 30 dni pozbawia go prawa do legalnego pobytu w Polsce na podstawie art. 2 ust. 1 tej ustawy.

Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji wskazując, że jej wyjazd z Polski trwał mniej niż 30 dni. Skarżąca wyjaśniła, że interweniowała w Straży Granicznej. Uzyskała także potwierdzenie z Urzędu Miasta w B., że posiada status UKR, a tym samym prawo do świadczenia.

Zaskarżoną decyzją Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że informacją z 20 lutego 2023 r. ZUS powiadomił Skarżącą o przyznaniu świadczenia wychowawczego na córkę na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Następnie wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że Skarżąca z dniem 11 czerwca 2023 r. utraciła legalny pobyt w Polsce. W wyniku weryfikacji danych w rejestrze Komendanta Głównego Straży Granicznej ustalono bowiem, że Skarżąca wyjechała z Polski [...]r. W ww. rejestrze nie odnotowano ponownego wjazdu Skarżącej do Polski jako uchodźcy. W toku postępowania administracyjnego ZUS wezwał Skarżącą do wyjaśnienia rozbieżności wynikających ze złożonego wniosku o świadczenie wychowawcze z danymi zawartymi w rejestrze. Jednakże po wezwaniu dane w rejestrze nie zostały zaktualizowane. Skarżąca przedłożyła wraz z pismem z 12 stycznia 2024 r. informację od Komendanta Placówki Straży Granicznej w M., że wskazane przez nią w korespondencji ze Strażą Graniczną dane są poprawnie zaewidencjonowane. Wobec tego Organ odwoławczy 13 lutego 2024 r. ponownie dokonał wglądu do rejestru i ustalił, że ostatnia modyfikacja rejestru miała miejsce 26 stycznia 2024 r. Zgodnie z aktualnymi zapisami Skarżąca posiada legalny pobyt na terytorium Polski w okresie od 15 marca 2022 r. do 11 czerwca 2023 r. Wobec powyższego brak było podstaw do dalszej wypłaty świadczenia wychowawczego.

Skarżąca w skardze wniesionej od decyzji Prezesa ZUS wskazała, że nie zgadza się z zapadłymi w jej sprawie rozstrzygnięciami. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 11 ust. 2 oraz art. 26 ust. 1 pkt 2 u.o.p.o.U. oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, tj. nieuprawnione przyjęcie, że przebywała poza terytorium Polski przez okres powyżej 30 dni, począwszy od 11 czerwca 2023 r.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi w postaci kserokopii: decyzji Prezesa ZUS z 13 lutego 2024 r.; decyzji ZUS z 17 lipca 2023 r.; odwołania z 31 lipca 2023 r.; skargi na bezczynność z 30 stycznia 2024 r.; zaświadczenia o fakcie uczęszczania córki do Szkoły Podstawowej w B.; pierwszej oraz szóstej i siódmej strony paszportu; biletu powrotnego na trasie [...] w dniu 25 czerwca 2023 r.; indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego; pisma z 27 czerwca 2023 r. o rozwiązaniu indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego; zaświadczenia z 27 maja 2023 r.; zaświadczenia z 6 lipca 2023 r. z rejestru PESEL dotyczącego Skarżącej i jej córki; pism Komendanta Placówki Straży Granicznej w M. z 22 grudnia 2023 r. i z 17 stycznia 2024 r; zaświadczenia z 9 stycznia 2024 r. z rejestru PESEL Skarżącej i jej córki. Ponadto Skarżąca wniosła o przesłuchanie świadka oraz jej samej na okoliczność, że wróciła do Polski [...] r.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreśliła, że zarówno ona jak i jej córka posiadają status UKR, a w rejestrze Straży Granicznej – "ewakuowany/uchodźca wojenny". Skarżąca wyjaśniła, że wyjechała z Polski [...]r. jednakże przyjechała do Polski [...]r. Na granicy polsko-ukraińskiej strażnik graniczny nie wbił pieczątki w paszporcie wskazując, że wszystko jest zarejestrowane w systemie. Skarżąca nie ma wpływu na to, co Straż Graniczna odnotuje w swoim systemie. W dniu 27 czerwca 2023 r. Skarżąca podpisała rozwiązanie indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego i osobiście była w Urzędzie Miejskim w B. celem uzyskania zaświadczenia z rejestru PESEL. Wobec powyższego Skarżąca nie przebywała poza terytorium Polski dłużej niż 30 dni, w istocie w K. przebywała od [...] r. do [...]r.

Prezes ZUS, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Przedstawił przebieg dotychczasowych czynności oraz przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że 20 marca 2024 r. ponownie dokonano wglądu w rejestr Straży Granicznej. Dane te wskazują, że ich ostatnia modyfikacja miała miejsce 4 marca 2024 r. Zgodnie z zapisami rejestru Skarżąca posiada okresy legalności pobytu od [...] do [...] r. oraz od [...] r. do [...]r.

W replice do odpowiedzi na skargę Skarżąca wskazała, że organy ZUS nie badały przedłożonych przez nią dokumentów, a jedynie oparły się na błędnych wpisach w rejestrze Straży Granicznej. Skutkowało to nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego i pozbawieniem Skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego.

Kolejnym pismem z 27 maja 2024 r. Skarżąca poinformowała, że 23 maja 2024 r. otrzymała pismo Zarządu do Spraw Cudzoziemców Komendy Głównej Straży Granicznej z 20 maja 2024 r. Z pisma tego wynika, że informacje dotyczące ewidencji wjazdów na terytorium RP Skarżącej oraz jej córki przetwarzane w rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, o którym mowa w art. 3 ust. 3 u.o.p.o.U. zostały zaktualizowane. W związku z tym Skarżąca jak i jej córka posiadają ważne uprawnienia od 15 marca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z ww. pisma dla wykazania faktu, że przebywa na terytorium RP legalnie, nie wyjechała z RP na okres przekraczający 1 miesiąca i w związku z tym posiada prawo do świadczenia wychowawczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyjaśnić należy także, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na to, że Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o rozstrzygnięcie sprawy w tym trybie, a pełnomocnik Skarżącej w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

W wyniku kontroli zgodności z prawem decyzji organów obu instancji Sąd doszedł do przekonania, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.p.o.U. - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, na podstawie wniosku złożonego w dowolnym organie wykonawczym gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadaje się numer PESEL, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 oraz z 2023 r. poz. 497, 1394 i 1941). W myśl natomiast art. 4 ust. 1a u.o.p.o.U. obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, któremu numer PESEL nadano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nadaje się w rejestrze PESEL, na jego wniosek, o którym mowa w ust. 1, status, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, i wprowadza się jego dane do rejestru, o którym mowa w art. 6 ust. 1. Przepis art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 736), stanowi zaś, że w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców gromadzony jest status cudzoziemca oznaczony jako UKR - w przypadku osoby, której nadano numer PESEL na podstawie art. 4 u.o.p.o.U.

Stosownie do art. 2 ust. 1 u.o.p.o.U. jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 4 marca 2024 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki. Wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni pozbawia go uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 (art. 11 ust. 2 u.o.p.o.U.).

Komendant Główny Straży Granicznej prowadzi w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej rejestr obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz którzy złożyli wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1 (art. 3 ust. 3 u.o.p.o.U.).

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 u.o.p.o.U. obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2023 r. poz. 810 i 1565), jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Komendant Główny Straży Granicznej udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, oraz dofinansowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, oraz, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, organowi właściwemu w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1, informację o okoliczności, o której mowa w art. 11 ust. 2 (art. 26 ust. 3a u.o.p.o.U.). Informację udostępnia się w drodze teletransmisji danych i obejmuje ona następujące dane: 1) imię (imiona) i nazwisko (nazwiska); 2) datę urodzenia; 3) rodzaj dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, jeżeli występuje; 4) serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, jeżeli występuje; 5) numer PESEL - jeżeli został nadany; 6) informację o dacie końcowej okresu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznawanego za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 oraz informację o datach wjazdów i wyjazdów z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 26 ust. 3b u.o.p.o.U.).

Zaś z art. 26 ust. 3c, ust. 3e, ust. 3g, ust. 3h i ust. 3i u.o.p.o.U. wynika, że ZUS jest obowiązany do weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego, w szczególności na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, i z rejestru PESEL. ZUS może również wzywać obywatela Ukrainy przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, otrzymującego świadczenie wychowawcze, do osobistego stawiennictwa we wskazanej w wezwaniu jednostce organizacyjnej w terminie 3 dni roboczych, w celu złożenia wyjaśnień niezbędnych do prawidłowego ustalenia i realizacji świadczenia. W postępowaniu w ww. zakresie stosuje się k.p.a., ponieważ ustawodawca wyraźnie wskazał przypadki wyłączenia jego stosowania, które nie obejmują ani przyznawania oraz uchylenia i zmiany świadczenia wychowawczego, ani wstrzymania wypłaty tego świadczenia, ani prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 marca 2024 r., IV SA/Wr 316/23, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc wyżej zacytowane regulacje prawne do okoliczności faktycznych sprawy należy wskazać, że ZUS, po rozpatrzeniu wniosku Skarżącej z 13 lutego 2023 r., przyznał jej świadczenie wychowawcze na córkę na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. (informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego z 20 lutego 2023 r.). W trakcie okresu świadczeniowego ZUS przeprowadził weryfikację prawa Skarżącej do świadczenia wychowawczego na podstawie danych zawartych w rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. Na podstawie ww. rejestru ZUS ustalił, że Skarżąca wyjechała z Polski [...] r. W związku z tym Organ pierwszej instancji wstrzymał wypłatę świadczenia wychowawczego, powołując się na art. 26 ust. 3g u.o.p.o.U., a następnie decyzją z 17 lipca 2023 r. uchylił od 12 czerwca 2023 r. prawo do tego świadczenia. Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji Prezes ZUS uznał, że decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa. Zaznaczył, że ZUS wzywał Skarżącą o podjęcie działań w celu wyjaśnienia rozbieżności między danymi zawartymi we wniosku o przyznanie świadczenia a danymi zawartymi w rejestrze. Organ odwoławczy 13 lutego 2024 r. ponownie dokonał odczytu danych w rejestrze i ustalił, że ostatnia modyfikacja danych miała miejsce 26 stycznia 2024 r., a zatem rejestr na dzień wydawania decyzji nie został zaktualizowany.

Skarżąca zaś wskazuje, że posiada wraz z córką status UKR, na dowód czego do odwołania załączyła zaświadczenia z rejestru PESEL. Wyjechała z Polski [...] r., jednakże powróciła już 25 czerwca 2023 r., a zatem jej wyjazd trwał krócej niż 30 dni. W odpowiedzi na jej korespondencję Komendant Placówki Straży Granicznej w M. w pismach z 22 grudnia 2023 r. i z 17 stycznia 2024 r. poinformował, że w zakresie przekroczenia granicy państwowej w podległych Placówce Straży Granicznej w M. przejściach granicznych w systemie Straży Granicznej wskazane w korespondencji dane zostały właściwie uzupełnione poprzez dodanie kategorii "ewakuowany/uchodźca wojenny". Pisma z 22 grudnia 2023 r. oraz z 17 stycznia 2024 r. Skarżąca przedłożyła ZUS. Skarżąca przedłożyła ZUS także pismo z 28 grudnia 2023 r., kierowane do Komendy Głównej Straży Granicznej w W., z którego wynika, że jej przyjazd do Polski 25 czerwca 2023 r. nie został odnotowany przez straż graniczną jako przyjazd obywatela Ukrainy w związku z działaniami wojennymi. W związku zaś z wstrzymaniem wypłaty świadczenia wychowawczego przez ZUS, Skarżąca wnosi o odnotowanie jej wjazdu do Polski w rejestrze prowadzonym przez Straż Graniczną w celu przedłożenia stosownej informacji ZUS celem przywrócenia wypłaty świadczenia. Jak natomiast wynika z pisma Zarządu do Spraw Cudzoziemców Komendy Głównej Straży Granicznej z 20 maja 2024 r. dane dotyczące ewidencji wjazdów dotyczące Skarżącej i jej córki zostały zaktualizowane. Tym samym w rejestrze zarówno Skarżąca jak i jej córka posiadają aktualnie legalny okres pobytu w Polsce od 15 marca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżąca i jej córka posiadają status UKR (tj. cudzoziemca, któremu nadano numer PESEL w związku z konfliktem na terytorium Ukrainy). Nie jest również sporne, że pobyt Skarżącej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczęty wyjazdem [...] r., a zakończony przyjazdem [...] r., nie trwał dłużej niż 30 dni. Organy ZUS tego faktu nie kwestionowały ani w postępowaniu administracyjnym ani w postępowaniu sądowym. Wskazywały jednak, że w rejestrze prowadzonym przez Komendanta Straży Granicznej odnotowana jest jedynie data wyjazdu Skarżącej z Polski, tj. [...] r., a brak jest adnotacji o ponownym wjeździe Skarżącej do Polski. Pomimo, że Skarżąca interweniowała w Straży Granicznej to nie doszło do zaktualizowania danych zawartych w rejestrze w zakresie legalności pobytu Skarżącej w Polsce.

Uwzględniając powyższe okoliczności nie sposób przyjąć, że orzekające w sprawie organy dysponując wiarygodną informacją o statusie Skarżącej z rejestru PESEL, mogły oprzeć swoje decyzje wyłącznie na podstawie niezaktualizowanego rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej. Organy ZUS pominęły wyjaśnienia Skarżącej i przedłożone przez nią dokumenty, a tym samym zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego celem weryfikacji uprawnienia Skarżącej do świadczenia wychowawczego. Organy ZUS oparły się wyłącznie o dane wynikające z rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej mając wiedzę, że dane w nim zawarte nie zostały zaktualizowane. Skoro Skarżąca kwestionowała pozbawienie jej prawa do świadczenia wychowawczego, organy ZUS miały obowiązek wyjaśnić okoliczności podawane przez Skarżącą z wykorzystaniem instrumentów przewidzianych zarówno w u.o.p.o.U. jak i k.p.a. ZUS powinien we własnym zakresie kontaktować się z Komendantem Głównym Straży Granicznej celem wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości, a nie wyłącznie oczekiwać na działania Skarżącej. Skarżąca nie miała bowiem wpływu na zaktualizowanie danych w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej. Ponadto z art. 26 ust. 3i u.o.p.o.U. wynika, że ZUS jest obowiązany do weryfikacji dalszego prawa do świadczenia wychowawczego "w szczególności" na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, i z rejestru PESEL. Oznacza to, że dane z rejestrów publicznych stanowią tylko jeden z możliwych środków dowodowych.

Wprawdzie Skarżąca na etapie postępowania administracyjnego nie przedłożyła dodatkowych dokumentów w postaci kserokopii paszportu, indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego oraz porozumienia o rozwiązaniu ww. programu (które zostały załączone do skargi) jednakże wynikało to zapewne z tego, iż organy ZUS wzywały Skarżącą do podjęcia działań celem zaktualizowania wpisów w rejestrze, nie kwestionując podawanych przez Skarżącą informacji. Trudno w tym okolicznościach zarzucać Skarżącej brak współdziałania w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Poza tym organy administracji publicznej winny kierować się zasadą prawdy obiektywnej co oznacza, że z urzędu powinny podejmować wszelkie działania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej ograny powinny zgromadzić materiał dowodowy, który następnie w całokształcie powinny poddać pełnej ocenie z punktu widzenia przedmiotu (istoty) rozstrzyganej sprawy administracyjnej. Dokonane takiej oceny, aby można było uniknąć zarzutu dowolności przyjętych ustaleń faktycznych, musi zostać zobrazowane w treści uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Te podstawowe zasady postępowania administracyjnego nie zostały w sprawie Skarżącej zachowane.

W tym stanie rzeczy w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 26 ust. 3c i ust. 3i u.o.p.o.U. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do wniosku Skarżącej o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka i z przesłuchania Skarżącej należy wyjaśnić, że w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosek ten jest niedopuszczalny. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi możliwe jest przeprowadzenie jedynie dowodu uzupełniającego z dokumentów.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ZUS uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i w oparciu o wszelkie dostępnie środki dowodowe zweryfikuje prawo Skarżącej do świadczenia wychowawczego na córkę na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. W przypadku ustalenia, że Skarżąca spełnia warunki do pobierania świadczenia za ww. okres, ZUS umorzy postępowanie administracyjne w sprawie jako bezprzedmiotowe.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.