Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 228/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28, art. 3 pkt 7, art. 31 ust. 1 pkt 1, art. 33 ust. 4 pkt 1-4 i ust. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 228/16

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi K. H. jest decyzja Wojewody z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] wydana w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę budynku.

Z uzasadnienia tej decyzji i pozostałych akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015 r. R. S. zwrócił się o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynku handlowo-usługowego na działce nr ewid. 2092/1, obr. [...] w J.

Pierwszą decyzję udzielającą pozwolenia na rozbiórkę Starosta [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2015 r. ([...]). W wyniku odwołania, decyzja ta została uchylona przez Wojewodę mocą decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. ([...]).

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, w tym m. in. wezwaniu inwestora do sprecyzowania wniosku co do działek ewidencyjnych na których prowadzona będzie rozbiórka oraz uzupełnienia wniosku o brakujące załączniki, Starosta [...] – działając na podstawie art. 28 i art. 36 w związku z art. 32 ust. 1

i art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r.,

poz. 1409 ze zm., dalej: u.P.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.) - decyzją z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] udzielił R. S. pozwolenia na rozbiórkę budynku handlowo-usługowego na działce nr ewid. 2092/1 w obrębie [...] przy ul. [...] w J. Organ wskazał, że inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty, w tym zgodę współwłaścicieli działki nr ewid. 2092/1 oraz znajdującego się na niej budynku na rozbiórkę obiektu. Zdaniem organu brak było konieczności składania pozwoleń, uzgodnień czy innych dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi. Dokonane w sprawie ustalenia potwierdziły, że rozbiórka wykonywana będzie wyłącznie na w/w działce. W toku oględzin stwierdzone zostało, że niektóre elementy rozbieranego budynku odnoszące się do pokrycia dachowego ingerują nieznacznie w ścianę szczytową (południową) budynku znajdującego się na działce nr 2092/2. Nadto organ ustalił, że granica pomiędzy działkami nr 2092/1 i 2092/2 przebiega po licu ściany szczytowej południowej budynku położonego na działce nr 2092/2. W tej sytuacji zobowiązano inwestora do zachowania szczególnej staranności i ostrożności przy rozbiórce na styku z sąsiednim budynkiem. Określono zakaz stosowania ciężkiego sprzętu oraz młotów pneumatycznych i elektronarzędzi wywołujących drgania (rozbiórka wyłącznie przy użyciu narzędzi ręcznych) oraz odcięcie fundamentów. Nakazano powołanie kierownika rozbiórki, będącego odpowiedzialnym za bezpieczne dla otoczenia, sąsiednich obiektów budowalnych, a także zgodne z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz sztuką budowlaną wykonanie rozbiórki. Organ podkreślił, że w projekcie rozbiórki stwierdzono, że rozbiórka budynku na działce nr 2092/1 nie wpłynie negatywnie na stan techniczny, posadowienie, konstrukcję i dalsze użytkowanie budynku na działce nr 2092/2.

Odwołania od tej decyzji złożyli S. H. i K. H. Pierwszy z odwołujących zarzucił, że decyzja nie określa terminu, w którym inwestor zobowiązany będzie do naprawy powstałych w wyniku rozbiórki szkód. Brak ten powodować może, że inwestor będzie zwlekać lub unikać wykonania tych prac.

K. H. podkreślił natomiast, że projekt rozbiórki jest dokumentacją techniczną, która nie może odbiegać w treści od decyzji zatwierdzającej ten projekt. Tymczasem w okolicznościach sprawy te dwa dokumenty zawierają sprzeczności

w swej treści. W obszernym uzasadnieniu odwołujący szczegółowo wskazał na fragmenty projektu i decyzji, które w jego ocenie mogą wywoływać wątpliwości interpretacyjne. Dodatkowo zawnioskował o uwzględnienie w projekcie rozbiórki wskazanych w odwołaniu kwestii.

Wojewoda wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia

2016 r. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 31 ust. 1 pkt 1,

art. 33 ust. 4 i art. 32 ust. 1 u.P.b. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powołując się na zawarte w u.P.b. przepisy prawa materialnego regulujące kwestię rozbiórki obiektu budowlanego wyjaśnił, że obiekt budowlany objęty prowadzonym postępowaniem, a który zlokalizowany jest przy granicy z trzema działkami, wymaga uzyskania pozwolenia na rozbiórkę. Wskazując na treść art. 33 ust. 4 i art. 32 ust. 1 u.P.b. Wojewoda podał, że wniosek o rozbiórkę budynku spełnia wymagania określone tymi przepisami. Do wniosku dołączono oświadczenie współwłaścicieli budynku handlowo-usługowego znajdującego się na działce nr 2092/1 w J.

o wyrażeniu zgody na rozbiórkę. Projekt rozbiórki sporządzony został przez uprawnione osoby. Opisano w nim zakres i sposób prowadzenia robót budowlanych, sposób zapewnienia bezpieczeństwa osób i mienia oraz przedstawiono w formie graficznej usytuowanie budynku. Nie zachodziła podstawa żądania od inwestora uzyskania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jak również uzyskania pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów wymaganych przepisami szczególnymi. Prawidłowo udzielono pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku.

Odnosząc się do zarzutów odwołań Wojewoda wyjaśnił, że projektu rozbiórki nie należy utożsamiać z projektem budowlanym. Nie jest on elementem obowiązkowym wniosku o pozwolenie na rozbiórkę i nie podlega zatwierdzeniu w decyzji

o pozwoleniu na rozbiórkę. Jest on rodzajem opinii biegłego, która nie jest podważalna i nie podlega ocenie. Treść decyzji musi być zgodna z ta opinią. Prawidłowo, w jego ocenie, organ I instancji po analizie projektu rozbiórki i uzyskaniu pisma od geodety ustalił, że granica pomiędzy działkami nr 2092/1 i 2092/2 przebiega po ścianie budynku na ostatniej z wymienionych działek, zatem rozbiórka winna być realizowana zgodnie z przebiegiem w/w granicy. Słusznie także Wojewoda ocenił wyeliminowanie przez organ I instancji nieścisłości zawartej

w projekcie rozbiórki obiektu, uściślając w decyzji, że roboty należy wykonywać ręcznie. Jako nieuzasadnione uznano żądanie ujęcia w obszarze oddziaływania działek nr 2091/2 i 2092/3, stanowiących drogę dojazdową. Rozbiórka nie wprowadzi związanych z tym obiektem ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. W dalszej części Wojewoda wyjaśnił przesłanki warunkujące możliwość wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania robót rozbiórkowych, podkreślając jednocześnie, że ewentualne roszczenia z tytułu poczynionych szkód odwołujący mogą dochodzić z powództwa cywilnego przed sądami powszechnymi.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego

w Rzeszowie złożył K. H. wnosząc o jej uchylenie w całości.

W uzasadnieniu, cytując fragmenty kwestionowanych decyzji oraz projektu rozbiórki obiektu a także pism i dokumentów zgromadzonych w sprawie szczegółowo wskazał na istniejące w jego ocenie wątpliwości i sprzeczności w zapisach tam zawartych. Przede wszystkim w decyzji brak jest stwierdzenia, jak daleko w głąb ściany południowej budynku na działce nr 2092/2 ingerują inne elementy konstrukcyjne, tym bardziej, że budynek przeznaczony do rozbiórki nie posiada własnej północnej ściany zewnętrznej i tworzy całość konstrukcyjną z budynkiem mieszkalnym. Istnieją wątpliwości czy "ekspertyza konstrukcji budynku" jest wyczerpująca, czy dołączony "opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych" i "szkic usytuowania obiektu budowlanego" są tożsame z opisem zakresu i sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Skarżący podniósł nadto zarzuty dotyczące braku podpisania przez wszystkie strony załączników do protokołu oględzin z dnia

[...] sierpnia 2015 r. i braku wskazania przez organ I instancji czy dowody te uznał czy odrzucił, kwestie dotyczące wątpliwości co do przebiegu granicy między działką

nr 2092/1 a działką będącą jego własnością, pominięcia udziału w postępowaniu właścicieli działek stanowiących dojazd do budynku mieszkalnego. Wskazał na brak odniesienia się do kwestii związanych z ingerencją i niekorzystnym wpływem na konstrukcję szczytowej ściany (południowej) budynku mieszkalnego na działce

nr 2092/2 oraz zapewnienia bezpieczeństwa przy pracach rozbiórkowych

i negatywnego wpływu rozbiórki na konstrukcję, posadowienie i dalsze użytkowanie budynku mieszkalnego. Skarżący zaznaczył także, że Wojewoda powołując się na art. 31 ust. 4 pkt 6 u.P.b. wskazał, że projekt rozbiórki obiektu nie jest elementem obowiązkowym wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, tymczasem przepis taki

w u.P.b. nie istnieje.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu decyzji. Jako słuszny jednakże uznał zarzut o błędnym wskazaniu przepisu u.P.b. i wyjaśnił, że winien być to art. 33 ust. 4 pkt 6, a nie jak podano w decyzji art. 31 ust. 4 pkt 6. W ocenie organu wadliwość ta nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Przy piśmie z dnia 28 października 2016 r. stanowiącym uzupełnienie skargi K. H. przedłożył "Operat techniczny – ustalenie granicy pomiędzy działkami ewid. 2092/1, 2092/2, 2070/4 i 2070/6", który w jego ocenie ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dokument ten wskazuje na kwestie rozgraniczenia działek nr ewid. 2092/1 i 2092/2 oraz budynków zlokalizowanych na tych działkach, w odmienny sposób niż przyjęto to w dotychczas prowadzonym postępowaniu. Powyższe spowodowało, że w wyniku błędnych ustaleń wydano wadliwą decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione

w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Skarga nie jest zasadna, a sądowa kontrola legalności objętej skargą decyzji Wojewody oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty udzielającej pozwolenia na rozbiórkę budynku nie wykazała w/w naruszeń prawa.

Materialnoprawną podstawę tych decyzji stanowiły przepisy u.P.b. Wg

art. 28 tej ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji

o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 (przez roboty budowlane – stosownie do art. 3 pkt 7 tej ustawy - należy rozumieć m.in. prace polegające na rozbiórce obiektu budowlanego).

Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 u.P.b., pozwolenia nie wymaga rozbiórka budynków

i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską - o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości; z akt sprawy wynika, iż przedmiotowy budynek

z racji usytuowania bezpośrednio przy granicach z działkami nr 2070/4, 2071/2, 2071/5 i 2092/2 (w tym w styku ze znajdującym się na niej dwukondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym) nie spełnia tego kryterium, zatem jego rozbiórka wymagała uzyskania pozwolenia.

Z uwagi na specyfikę sprawy, nie miał w niej zastosowania art. 32 ust. 1 u.P.b.,

w myśl którego pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (pkt 1), uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów (pkt 2) oraz wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw energii - w przypadku budowy gazociągu przesyłowego, gazociągu o zasiągu krajowym lub jeżeli budowa ta wynika z umów międzynarodowych (pkt 3).

Kwestia wymogów formalnych wniosku o pozwolenie na rozbiórkę uregulowana została w art. 33 ust. 4 u.P.b., stosownie do którego do takiego wniosku należy dołączyć: zgodę właściciela obiektu (pkt 1), szkic usytuowania obiektu budowlanego (pkt 2), opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych

(pkt 3), opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia (pkt 4), pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi (pkt 5) oraz w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu (pkt 6).

W kontekście powyższego Sąd w pełni podziela stanowisko organów administracji, że wnioskodawca spełnił wszystkie niezbędne warunki do wydania mu pozwolenia na rozbiórkę usytuowanego na działce nr 2092/1 budynku, wynikające

z art. 33 ust. 4 pkt 1-4 i 6 u.P.b. Jak wynika z akt sprawy, R. S. do wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę załączył pisemną zgodę pozostałych współwłaścicieli nieruchomości (D. S., M. H. i D. H.), opracowany przez osoby posiadające uprawnienia budowlane "Projekt rozbiórki budynku" - poprawiony w toku ponownego rozpatrywania sprawy po kasacyjnej decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2015 r.

i uzupełniony o "Opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia podczas robót rozbiórkowych", "Opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych" oraz sporządzony przez geodetę na mapie do celów projektowych "Szkic usytuowania obiektu budowlanego". Dokumentacja ta jest kompletna, zawierając szczegółowy opis i sposób wykonania kolejno następujących po sobie czynności rozbiórkowych, z uwzględnieniem konstrukcji obiektu i jego lokalizacji, w tym zwłaszcza usytuowania przylegającego do niego od strony północnej budynku na działce nr 2092/2. W sprawie nie zachodziła potrzeba uzyskania dodatkowych pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów, a także uzyskania dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi.

Wyraźnego zaznaczenia w związku z tym wymaga, że rola organów administracji architektoniczno – budowlanej w postępowaniu dotyczącym rozbiórki ogranicza się przede wszystkim do sprawdzenia poprawności formalnej wniosku o wydanie pozwolenia w tym zakresie. Organy te nie są uprawnione do dokonywania merytorycznej oceny zasadności wniosku lub trafności przyjętych w projekcie rozbiórki rozwiązań technicznych.

W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie

z dnia 22 lutego 2011 r. VII SA/Wa 2277/10 (LEX nr 1088771), że jeżeli inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę dołączył wymagane dokumenty, w tym przede wszystkim projekt rozbiórki budynku wykonany przez uprawnionego projektanta i zawierający m.in. jego oświadczenie o wykonaniu projektu zgodnie

z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, opis zakresu

i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, to spełnione zostały wszelkie wymogi do udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.

Stwierdzenie zatem przez organy, że wnioskodawca spełnił wymogi wynikające z w/w przepisów, wiązało się z obowiązkiem wydania decyzji

o pozwoleniu na rozbiórkę, wyłączając w tym zakresie jakąkolwiek uznaniowość. Pewne możliwości dla organu w tym względzie stwarza jedynie ocena wymogu przedłożenia projektu rozbiórki (art. 33 ust. 4 pkt 6 u.P.b.), niemniej nie oznacza to również dowolności, gdyż konieczność jego sporządzenia musi wynikać np. ze skomplikowanej konstrukcji rozbieranego obiektu, jego usytuowania, gabarytów, bądź zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Samoistne przedłożenie przez wnioskodawcę projektu rozbiórki czyniło zbędnym po stronie organu rozważanie tej kwestii, niemniej w okolicznościach sprawy uznanie jego zbędności chociażby ze względu na styczność z budynkiem na sąsiadującej działce nr 2092/2 w praktyce nie wchodziło w rachubę; odzwierciedla to wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2009 r. VIII SA/Wa 540/09 (LEX nr 583657), zgodnie z którym rozbiórka budynku ze ścianą zewnętrzną stanowiącą jednocześnie ścianę wspólną budynku na działce sąsiedniej bez opracowania dokumentacji technicznej robót rozbiórkowych uwzględniających sposób zabezpieczenia ściany zewnętrznej budynku sąsiedniego nie jest możliwa.

Ocenie organów wydających pozwolenie w jakimkolwiek stopniu nie podlega również celowość dokonania rozbiórki budynku (wywodzona z prawa właściciela do swobodnego dysponowania swoją własnością), aczkolwiek z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że znajduje się on w złym stanie technicznym, stanowiąc potencjalne zagrożenie dla jego użytkowników i otoczenia. Inwestor (wnioskodawca) nie musi się także legitymować zgodą właściciela nieruchomości sąsiedniej, nawet jeśli obiekt przeznaczony do rozbiórki znajduje się w granicy działek (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2016 r. II SA/Łd 1073/15

(LEX nr 2105214).

W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy w sposób prawidłowy rozważyły wszystkie podnoszone w toku postępowania uwagi i zarzuty zgłaszane przez współwłaścicieli budynku położonego na działce nr 2092/2, tj. K. H.

i S. H., dając temu wyraz w treści wydanych decyzji. Z zarzutami tymi korespondują zarzuty podniesione przez K. H. w skardze na decyzję Wojewody, których jednakże Sąd również nie podziela. Nie kwestionując zasadności samego zamiaru rozbiórki, koncentrują się one wokół prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego i poczynionych w jego toku ustaleń, mających wpływ na niewłaściwe w ocenie skarżącego zabezpieczenie południowej ściany jego budynku oraz brak dostatecznych ustaleń dotyczących zamierzonego sposobu przeprowadzenia prac rozbiórkowych.

Jako punkt wyjścia w tym zakresie należy przyjąć informacje udzielone przez S. H. i K. H. (k. 50 i 51 akt sprawy organu I instancji), że budynki na działkach oznaczonych obecnie nr 2092/1 i 2092/2 zostały wybudowane przed II wojną światową na jednej nieruchomości gruntowej. Nie mogą zatem dziwić rozwiązania techniczne polegające na jednolitej strukturze fundamentów oraz zastosowaniu jednej rozdzielającej je ściany, która konstrukcyjnie przynależy do budynku na działce 2092/2, a w którą – jak wykazały przeprowadzone przez organ I instancji oględziny – nieznacznie ingerują (ok. 4 cm) niektóre elementy budynku na działce nr 2092/1, tj. pokrycie dachu, obróbka blacharska, deskowanie na pokrycie i rynna dachowa. Nie budzi także żadnych wątpliwości, że wskutek podziału nieruchomości do jakiego doszło w 1946 r., budynki te są samodzielnymi i niezależnymi obiektami budowlanymi, stanowiąc odrębne i posiadające różnych właścicieli nieruchomości. Wskutek podjęcia przez właścicieli budynku położonego na działce nr 2092/1 zamiaru jego rozbiórki, konieczne stało się takie jej przeprowadzenie, aby niezależnie od samego formalnego wymogu uzyskania obejmującego ją pozwolenia, została ona przeprowadzona w sposób, który w jak najmniejszym stopniu będzie uciążliwy dla właścicieli nieruchomości sąsiednich, a w szczególności nie będzie skutkował zagrożeniem dla bezpieczeństwa i stabilności konstrukcji budynku na działce nr 2092/2.

Ze względu na usytuowanie podlegającego rozbiórce budynku w terenie gęstej zabudowy mieszkaniowej, a zwłaszcza jego przyleganie północną stroną do południowej ściany budynku posadowionego na działce nr 2092/2, niezbędne było opracowanie projektu rozbiórki gwarantującego spełnienie powyższych wymagań, który to obowiązek nie był przez wnioskodawcę kwestionowany, a stosowny projekt sporządzony przez osoby z uprawnieniami budowlanymi został przez niego przedłożony wraz z wnioskiem.

Podkreślenia wymaga w związku tym, że projekt rozbiórki budynku ma charakter opinii technicznej odnoszącej się do sposobu przeprowadzenia zamierzonych prac. Jak już wskazano wyżej, wniosek o wydanie pozwolenia na rozbiórkę wraz

z niezbędnymi załącznikami podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie jedynie od strony formalnej, rozumianej jako ich zupełność i kompletność oraz wzajemna spójność (logiczność). Stosownie do tego, mając na uwadze zgłaszane przez skarżącego zastrzeżenia, organ I instancji słusznie uznał celowość uzupełnienia projektu rozbiórki o brakujące strony oraz dostosowania go do treści złożonego wniosku, a także przedłożenia szkicu usytuowania podlegającego rozbiórce obiektu wraz z opisem zakresu i sposobu prowadzenia planowanych robót. To zatem poprawiona i uzupełniona po kasacyjnej decyzji Wojewody z dnia

[...] czerwca 2015 r. dokumentacja wniosku może stanowić jedyny odnośnik oceny wydanych następnie przez organy na ich podstawie rozstrzygnięć (zezwalającej na rozbiórkę decyzji Starosty z dnia [...] września 2015 r. i utrzymującej ją w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2016 r.); wytyczne zawarte

w w/w decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2015 r. – odmiennie niż czyni to skarżący - nie mogą być zatem interpretowane samoistnie, w oderwaniu od poprawionej i uzupełnionej dokumentacji. Kompetencje organów nie mogą przy tym wkraczać w merytoryczną ocenę zawartych w projekcie rozbiórki konkretnych rozwiązań technicznych, za które odpowiedzialność ponosi posiadająca specjalistyczną wiedzę osoba go sporządzająca, a za ich właściwe zastosowanie kierownik robót, którego obowiązek ustanowienia przewidział w swej decyzji organ I instancji.

Rękojmię prawidłowego przeprowadzenia robót rozbiórkowych stanowi (...) legitymowanie się przez osobę prowadzącą te prace odpowiednimi kwalifikacjami

w zakresie budownictwa oraz ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza za szkodę doznaną przez właścicieli nieruchomości sąsiednich (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 września 2015 r. II SA/Po 200/15, LEX nr 1926169).

W tej sytuacji brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania zarzutów kwestionujących: wyczerpujący zakres zapisów projektu rozbiórki dotyczących budynku mieszkalnego na działce nr 2092/2 (pkt 2 skargi), sposób rozbiórki elementów zakotwionych w ścianie tego budynku lub z nim połączonych oraz odniesienie do niego opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia

(pkt 3), a także brak potrzeby porozbiórkowego zabezpieczenia elementów

w/w budynku (pkt 11). Istotne w tym zakresie jest podkreślane w projekcie rozbiórki, że rozbiórka budynku na działce nr 2092/1 nie wpłynie negatywnie na konstrukcję, posadowienie i dalsze użytkowanie budynku na działce nr 2092/2, a jego ściana szczytowa po rozebraniu budynku na działce nr 2092/1 nie będzie wymagała dodatkowego zabezpieczenia. W tym zakresie Sąd nie dopatruje się sprzeczności

z zapisem, że po wyburzeniu ściany zewnętrznej /a więc jeszcze przed całkowitym rozebraniem budynku/ należy zabezpieczyć wspólną ścianę konstrukcyjną, co

w sposób wyraźny odnosi się do etapu prowadzenia prac i ich bezpieczeństwa, a nie do stanu po ich całkowitym zakończeniu.

Niezależnie od tego w projekcie rozbiórki wskazano, że w wyniku odcięcia dochodzących do niej elementów konstrukcyjnych rozbieranego budynku (zakotwionych w niej elementów mocujących oraz dochodzących do niej jego ścian nośnych - wschodniej i zachodniej) nie powstaną w niej żadne ubytki; czyni to bezprzedmiotowym sformułowany w pkt 1 skargi zarzut braku dokładnego określenia, jak daleko w głąb ściany południowej budynku mieszkalnego na działce nr 2092/2 ingerują elementy konstrukcyjne budynku przeznaczonego do rozbiórki, w tym zwłaszcza opisane w odwołaniu płatwie podpierające konstrukcję dachu budynku na działce nr 2092/1 na kierunku północ - południe (ich odcięcie należy wręcz oceniać jako korzystne dla sąsiedniego budynku, powodujące jego odciążenie). Wg projektu rozbiórki, przewidywana technologia wykonania prac rozbiórkowych (ręcznie,

z użyciem do ścian nośnych i fundamentów młotów pneumatycznych) nie spowoduje naruszenia stanu technicznego budynku na działce nr 2092/2. Rozbiórka fundamentów jest przy tym przewidziana na odległość minimum 10 cm od południowej ściany budynku na działce nr 2092/2 i to dopiero bezpośrednio przed planowaną budową nowego budynku. W pkt 1 udzielającej pozwolenia na rozbiórkę decyzji Starosty z dnia [...] września 2015 r. dodatkowo zastrzeżono, że roboty rozbiórkowe dachu i ścian na styku ze ściana szczytową budynku na działce

nr 2092/2 należy prowadzić wyłącznie przy użyciu narzędzi ręcznych, tj. bez używania sprzętu ciężkiego, młotów pneumatycznych i elektronarzędzi wywołujących drgania. Oznacza to, że w pełni uwzględniono potencjalne ich negatywne oddziaływanie na sąsiadującą bezpośrednio nieruchomość skarżącego, planując proces rozbiórki w taki sposób, który nie będzie miał wpływu na konstrukcję istniejącego na niej budynku.

Także wobec jednoznacznego określenia w projekcie rozbiórki, że będzie się ona odbywała wyłącznie ze strony działki nr 2092/1 (tj. tej jej niezabudowanej części, przez którą odbywa się dostęp do podlegającego rozbiórce budynku), brak jest podstaw do uznania twierdzeń skarżącego, że będzie się to wiązało z koniecznością wejścia na działki sąsiednie, a tym bardziej, by za takie wejście w teren jego działki nr 2092/2 zakwalifikować demontaż ingerującego w południową ścianę jego budynku elementów pokrycia dachowego budynku rozbieranego (pkt 1 skargi). Jeżeli taka potrzeba wejścia w teren działek sąsiednich w ogóle zaistnieje, zastosowanie będą miały przepisy art. 47 ust. 1-3 P.b., na co trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji.

Bez znaczenia dla argumentacji skargi pozostaje nawiązujący do szkicu usytuowania obiektu zapis, że jest to wspólna ściana konstrukcyjna, przez którą przebiega granica pomiędzy nieruchomościami. Jak bowiem ustalono w oparciu

o materiały geodezyjne pozyskane przez Starostę na późniejszym etapie postępowania (po złożeniu uzupełnionego projektu rozbiórki, a przed wydaniem przez niego decyzji), jest to ściana przynależna konstrukcyjnie do budynku na działce nr 2092/2, a granica pomiędzy nieruchomościami przebiega po jej licu (punkt graniczny w północno – zachodnim narożniku działki nr 2092/1 stanowi równocześnie południowo – zachodni narożnik budynku na działce nr 2092/2 i nie leży w osi jego ściany szczytowej).

Jakkolwiek ustalenie granicy pomiędzy nieruchomościami czyniło zadość wyrażanym w tym zakresie żądaniom skarżącego, w ocenie Sądu, dla potrzeb prowadzonego postępowania nie miało charakteru niezbędnego ani decydującego o wydaniu pozwolenia, gdyż ściana ta nawet w części nie była objęta zakresem prac rozbiórkowych, z wyjątkiem demontażu i odcięcia zakotwionych w niej elementów mocujących rozbieranego budynku oraz jego ścian nośnych (kwestia ustalenia przebiegu granicy miałaby dopiero znaczenie na etapie ewentualnej ponownej zabudowy tej działki). Wobec akceptowanego (niekwestionowanego) przez właścicieli działki nr 2091/1 ustalenia przebiegu granicy po zewnętrznej części południowej ściany budynku położonego na działce nr 2092/2 – w oparciu o materiały pozyskane [...] września 2015 r. z Wydziału Geodezji, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w [....], czyni to bezzasadnymi zarzuty dotyczące: wcześniejszego wskazywania przez inwestora (m.in. w projekcie rozbiórki i protokole oględzin z dnia z dnia [...] sierpnia 2015 r.) jej przebiegu w osi południowej ściany budynku mieszkalnego na działce nr 2092/2 (pkt 10 skargi), braku dokładnego ustalenia przez organ I instancji w toku wcześniejszych oględzin w terenie

([...] sierpnia 2015 r.) punktów granicznych między działkami 2092/1 i 2092/2 (pkt 5 skargi), odnoszące się do prawidłowości dokonanych [...] marca 2014 r. czynności ustalania przebiegu granic działki nr 2092/1 z przyległymi do niej działkami nr 2092/2, 2070/4 i 2070/6, na podstawie którego sporządzona została znajdująca się

w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w [...] mapa dla celów projektowych działki nr 2092/1

(pkt 6 skargi) oraz wskazujące na brak ujęcia w projekcie rozbiórki ustaleń zawartych w protokole późniejszych (z dnia [...] sierpnia 2015 r.) oględzin w terenie

(pkt 9 skargi).

Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty dotyczące negatywnego oddziaływania procesu rozbiórki na nieruchomości sąsiednie. O ile nie można całkowicie wykluczyć związanych z tym czasowych uciążliwości dla otoczenia wynikających z prowadzonych prac oraz wzmożonego ruchu pojazdów wywożących gruz, to jednak utrudnienia z tym związane nie mają charakteru prawnego, a co za tym idzie, nie mogą warunkować wyrażenia zgody na rozbiórkę. Wg wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r. II OSK 1845/10

(LEX nr 1152069), zarzuty dotyczące utrudnień związanych z przemieszczaniem się pojazdów w trakcie przeprowadzanej rozbiórki nie mają wpływu na wynik sprawy, gdyż jest to przejściowa niedogodność faktyczna związana z każdym procesem inwestycyjnym, a przepis art. 33 ust. 4 nie ustanawia w tej mierze żadnych ograniczeń.

Dotyczy to również ewentualnych szkód, które mimo dostosowania charakteru zamierzonych prac do specyfiki otoczenia rozbieranego budynku i wykluczenia

w projekcie rozbiórki negatywnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie (w tym w szczególności na południową ścianę budynku na działce nr 2092/2 oraz wspólną drogę dojazdową do budynków na działkach nr 2092/1 i 2092/2), potencjalnie mogłyby wystąpić. Przyjmując jednak nawet, że do takich szkód mogłoby dojść, brak jest na gruncie przepisów prawa budowlanego podstaw prawnych do nałożenia na inwestora ubiegającego się o pozwolenie na rozbiórkę obowiązku ich usunięcia. Kwestie z tym związane – w przypadku zaistnienia szkody i braku porozumienia co do jej usunięcia – mogą być rozstrzygane wyłącznie na drodze cywilnej przed sądem powszechnym. Czyni to niezasadnym zarzut sformułowany w pkt 12 i częściowo

13 skargi.

W kontekście okoliczności sprawy, Sąd nie dopatrzył się również żadnego związku planowanej rozbiórki z sygnalizowaną w pkt 13 skargi zmianą stosunków wodnych, jaka zdaniem skarżącego nastąpiła w okresie między powstaniem budynków na działkach nr 2092/1 i 2092/2, a powstaniem podpiwniczonego

5-kondygnacyjnego bloku mieszkalnego na działkach nr 2070/4 i 2070/6. Jeżeli

w ogóle wiązało się to z jakimś niekorzystnym oddziaływaniem na działki nr 2092/1

i 2092/2, których poziom znajduje się poniżej poziomu działek nr 2070/4 i 2070/6 – co nie zostało przez skarżącego wykazane, brak jest podstaw, aby jakąkolwiek odpowiedzialność z tego tytułu przypisywać właścicielom działki nr 2092/1 i wiązać ją z zamierzoną przez nich rozbiórką istniejącego na niej budynku (nie ma ona żadnego wpływu na ukształtowanie i poziom terenu działek nr 2070/4 i 2070/6 przy zachodniej ścianie budynku skarżącego na działce nr 2092/2).

Bez wpływu na prawidłowość decyzji organu administracji I i II instancji pozostawały także pozostałe zarzuty skargi, sformułowane w pkt 4, 7 i 8.

Odnośnie pkt 4 należy zauważyć, że w toku postępowania odwoławczego, Starosta [...] stosując się do zaleceń organu II instancji, pismem z dnia [...] listopada

2015 r. wezwał strony biorące udział w przeprowadzonej przez niego w dniu

[...] sierpnia 2015 r. rozprawie administracyjnej do podpisania załączników do sporządzonego protokołu, pod rygorem pominięcia ich treści. Brak podpisania załączników przez pełnomocnika inwestora stanowi uchybienie proceduralne, niemniej nie miało ono znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż jak wynika

z analizy treści załączników, nie dokumentują one żadnych jego czynności (oświadczeń).

W pkt 7 skargi K. H. wskazał na zawarty w piśmie Starosty z dnia

[...] sierpnia 2015 r. zapis " Do uwag, zastrzeżeń, zapytań Stron, w tym zgłoszonych do protokołu oględzin, organ odniesie się w uzasadnieniu decyzji", podnosząc, że mimo zwracania uwagi organu I instancji na tę kwestię oraz akcentowania jej

w odwołaniu, nie doczekał się odpowiedzi. Zdaniem Sądu, wobec odniesienia się

w wydanych decyzjach do wszystkich ujawnionych w toku postępowania a istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, tak ogólnikowo sformułowany zarzut - bez wskazania konkretnych pominiętych lub niewyjaśnionych przez organy zagadnień - nie może być uwzględniony.

Za oczywistą omyłkę pisarską organu II instancji należy zakwalifikować objęty pkt 8 skargi a odnoszony do podstawy prawnej sporządzania projektu rozbiórki obiektu zarzut wskazania na s. 7 zaskarżonej decyzji nieistniejącego w u.P.b. art. 31 ust. 4 pkt 6, zamiast art. 33 ust. 4 pkt 6 tej ustawy, który prawidłowo przytoczony został na s. 6 decyzji (art. 33 ust. 4 wskazano także prawidłowo w jej podstawie prawnej).

Podsumowując należy stwierdzić trafność stanowiska orzekających w sprawie organów I i II instancji co do spełnienia wszelkich wymogów do udzielenia wnioskodawcy pozwolenia na rozbiórkę, a tym samym brak przesłanek do ich usunięcia z obrotu prawnego. Podnoszone przez skarżącego zarzuty z których wynika, że obawia się on o bezpieczeństwo swojego budynku podczas i po zakończeniu prac rozbiórkowych na działce nr 2092/1, w szczególności zagrożenia stabilności i utraty oparcia południowej ściany jego budynku (do której przylega budynek objęty zamiarem rozbiórki) są nieuzasadnione, co trafnie wykazano

w uzasadnieniu tych decyzji, powołując się na sporządzony przez osoby legitymujące się odpowiednimi kwalifikacjami budowlanymi projekt rozbiórki, za którego prawidłowość i trafność przyjętych rozwiązań technicznych ponoszą one odpowiedzialność.

Podkreślenia w tej mierze wymaga, że ochrona interesów osób trzecich

w postępowaniu mającym na celu rozbiórkę budynku nie może być stawiana na równi ze wzmożoną ochroną ich praw jaka niewątpliwie przysługiwałaby im

w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, w której pozbawione merytorycznej zasadności argumenty wywodzone przez właściciela nieruchomości sąsiedniej miałyby ograniczać uprawnienia wnioskodawcy do decydowania o przedmiocie jego własności. Ochrona uzasadnionych interesów skarżącego w postępowaniu mającym na celu rozbiórkę sąsiedniego budynku nie może więc w praktyce oznaczać faktycznej blokady przedsięwzięcia, a takie znaczenie – wbrew oświadczeniu złożonemu do protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku - należało przypisać większości podnoszonym przez niego tak w skardze, jak i w odwołaniu zarzutom.

W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Wydanie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.), która nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie z art. 107 K.p.a.,

w zaskarżonej decyzji zawarto także wszystkie wymagane elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne, które w sposób wyczerpujący opisuje okoliczności sprawy, wyjaśniając stanowisko organu oraz podstawy prawne decyzji

z przytoczeniem przepisów prawa.

Z podanych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.