Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 62/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 czerwca 2022 r. I. stwierdza bezczynność Wójta Gminy Rudna w zakresie rozpoznania wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. orzekając, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Wójta Gminy Rudna do rozpoznania wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. w przedmiocie udostępnienia rejestru umów w zakresie wskazania wartości umowy netto i brutto oraz dodatkowych informacji/aneksów w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, III. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. w pozostałym zakresie; IV. wymierza Wójtowi Gminy Rudna grzywnę w kwocie 300 zł (słownie trzysta złotych); V. zasądza od Wójta Gminy Rudna na rzecz D. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi D. K. jest bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 czerwca 2022 r.

Jak wynikało z akt sprawy ww. pismem skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie rejestru umów zawartych przez Gminę Rudna w 2021 r. zawierającego następujące dane: datę zawarcia umowy, nr umowy, nazwę kontrahenta, przedmiot umowy, wartość umowy netto, wartość umowy brutto, okres obowiązywania, dodatkowe informacje/aneksy (analogicznie do rejestru umów z 2019 r., który został usunięty po ujawnieniu kontrowersyjnych umów zawartych z kolegami partyjnymi Wójta Gminy, panami M. K. oraz W. D.).

Pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. organ, powołując się na art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: k.p.a.) oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie istnienia szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji. Jednocześnie na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.o.p. wydłużył termin załatwienia sprawy do dnia 2 sierpnia 2022 r.

Pismem z dnia 17 czerwca 2022 r. skarżący wyjaśnił, że żądane informacje mają charakter informacji prostej i wezwał do jej udostępnienia lub wydania decyzji odmownej.

Decyzją datowaną na 2 sierpnia 2022 r. organ odmówił skarżącemu udostępnienia żądanej informacji. W uzasadnieniu przyznał, że przedmiotem wniosku są informacje publiczne, ale przetworzone. Dane, których domaga się skarżący wymagają specjalnego przygotowania wg wskazanych przez niego kryteriów, co angażuje pracowników z kliku komórek organizacyjnych, zaś lista umów obejmuje 479 pozycji i to bez aneksów. Przygotowanie danych zajęłoby ok. 5 dni i wygenerowało koszty ponad 1.200 zł. Skarżący nie wykazał powodów, dla których przyjmuje, że żądane informacje mają charakter informacji prostych. W opinii organu po stronie wnioskodawcy nie występuje interes publiczny, co dowodzi, że celem strony są inne motywy niż troska o dobro publiczne.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy orzeczeniem z dnia 19 września 2022 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podzieliło pogląd organu I instancji, co do kwalifikacji informacji jako publicznej, za sporne uznało przyjęcie charakteru ww. informacji jako prostej lub przetworzonej. Odnosząc się do postępowania organu I instancji wskazano, że w pierwszej kolejności konieczne jest wyjaśnienie, czy organ prowadzi rejestr umów, w opinii organu odwoławczego zapisy decyzji dowodzą istnienia takiej ewidencji. Przy czym nie jest wiadome, czy zawiera ona informacje tożsame z ujętymi w rejestrze za 2019 r. W dalszych wywodach organ odwoławczy akcentował, że o ile organ I instancji posiada ujęte w rejestrze dane żądane przez stronę to winien udostępnić bez potrzeby ich przetworzenia. W pozostałym zakresie (brakujących w rejestrze danych) należy ocenić, czy stanowią one informację prostą, czy przetworzoną i czy podlegają one udostępnieniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dostrzegło również braki w zakresie precyzyjnego wskazania zakresu zebrania dokumentacji, czasu niezbędnego do przygotowania danych oraz ponoszonych kosztów, co uniemożliwia właściwą ocenę stanowiska organu I instancji. Brak przekonującej argumentacji, że żądana przez stronę informacja ma charakter informacji przetworzonej i niepełne ustalenie stanu faktycznego uniemożliwiło dokonanie oceny zasadności poglądu przyjętego przez organ I instancji. Na marginesie organ odwoławczy wskazał na nieprawidłowe zastosowanie przez organ I instancji rygoru z art. 64 k.p.a., gdyż brak wskazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu w ww. trybie, zagadnienie to ma charakter merytoryczny. W przypadku ustalenia, że żądana informacja stanowi informację o charakterze przetworzonym, a wnioskodawca pomimo wezwania na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie wykazał, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wówczas prawidłową formą załatwienia wniosku jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a nie pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

W dniu 10 października 2022 r., w wykonaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz w odpowiedzi na wniosek strony z dnia 2 czerwca 2022 r. organ przesłał skarżącemu rejestr umów za 2021 r. zawierający dane dotyczące nr umowy, daty jej zawarcia, rodzaju umowy, daty jej realizacji, nazwy kontrahenta i przedmiotu umowy. Nadto w piśmie z tej samej daty wyjaśnił, że informacje dotyczące wartości umowy netto i brutto oraz dodatkowych informacji/aneksów stanowią informację publiczną przetworzoną, zaś we wniosku strony nie znaleziono dostatecznego uzasadnienia, że uzyskanie tych informacji jest istotne dla interesu publicznego, natomiast organ nie posiada gotowego zestawienia we wnioskowanym zakresie. Dane te wymagają zebrania i opracowania wg kryteriów wskazanych przez stronę, co niesie za sobą zaangażowanie ludzi i przyczyni się do dezorganizacji codziennej pracy organu. Opisując cechy informacji przetworzonej i związane z tym wymogi jej pozyskania, organ dowodził konieczność wykazania przez wnioskodawcę jaki szczególnie istotny interes publiczny przemawia za udostępnieniem rejestrów (składających się z 479 pozycji). Zaznaczył, że w przypadku braku wykazania szczególnej wagi informacji dla interesu publicznego zostanie wydana decyzja odmawiająca jej udostępnienia. Mając na uwadze opisane okoliczności organ wezwał stronę do wykazania jaki szczególny interes publiczny przemawia za udostępnieniem wnioskowanych informacji, zakreślił 7 dniowy termin na udzielenie odpowiedzi. Jednocześnie organ powołując się na art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dwóch miesięcy, wskazując na konieczność uzyskania stanowiska skarżącego.

W dniu 10 lutego 2023 r. strona wniosła skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 czerwca 2022 r. Zarzucała naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek; art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniania na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie późnej jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenie wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej; art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej Protokołami nr 3,5,8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, w zakresie w jakim z Konwencji wynika, że każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez zaniechanie udostępnienia informacji objętych wnioskiem, co prowadzi do ograniczenia debaty publicznej o sposobie wykonywania zadań publicznych z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa.

Strona wnioskowała o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku; na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.; stwierdzenie, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie z tego tytułu, na podstawie art. 149 § 2 i art. 156 § 6 p.p.s.a., grzywny w wysokości 500 zł oraz zasądzenia na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skarżący opisał okoliczności faktyczne sprawy, wyjaśniając, że w dniu 10 października 2022 r. udostępniono mu części informacji, które wbrew wcześniejszym zapowiedziom organu liczyły nie 479 a 431 pozycji, co istotne nie zawierały jednak szeregu informacji. Tym samym organ zaniechał udostepnienia informacji, jak i wydania decyzji. Nie jest sporne, że organ jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądane dane stanowią informację publiczną, do której dostęp jest gwarantowany konstytucyjnie. W sprawie wniosek strony nie został rozpoznany w terminie wynikającym z ustawy, co uzasadnia wnioski skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu opisał okoliczności faktyczne sprawy, w tym wystosowanie do strony pisma z dnia 10 października 2022 r., które pozostało bez odpowiedzi, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania. Okoliczność ta wyklucza bezczynność organu, który dokonał wszechstronnej analizy części informacji uznając, że mają one charakter informacji przetworzonej, co uzasadnił w dalszej treści pisma. Podkreślał, że część posiadanych danych udostępnił, zaś w pozostałym zakresie (wartości umów netto, brutto oraz dodatkowych informacji/ aneksów do poszczególnych umów) byłby zmuszony podjąć szereg czasochłonnych czynności. Podkreślał, że analizą należy objąć 431 umów. Zakres czynności wymaganych przy opracowaniu informacji kwalifikuje ją jako informację przetworzoną, co potwierdza przywołane w skardze orzecznictwo. Skarżący, pomimo poinformowania przez organ nie uzasadnił, że żądane dane są informacją prostą, a to na stronie ciąży obowiązek wykazania interesu publicznego. Nadto organ wskazał, że w 2021 r. skarżący złożył 25 wniosków o udostępnienie informacji publicznej, zaś w 2022 r. tylko do końca listopada - 45. Dotyczą one danych, które są bezspornie powszechnie znane w Gminie, co wskazuje na rzeczywisty cel strony – zaangażowanie organu, zakłócenie jego działania, a takie postępowanie nie może korzystać z ochrony prawnej i nie stanowi troski o dobro publiczne. W opinii organu działania takie stanowią nadużycie prawa do informacji publicznej, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W piśmie procesowym z dnia 28 marca 2023 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze i wdał się w polemikę ze stanowiskiem organu. Wskazał, że uznanie informacji za przewożoną implikuje ocenę, czy jej uzyskanie jest istotne dla interesu publicznego, jeśli tak to należy ją udostępnić, odpowiedź negatywna skutkuje koniecznością wydania decyzji. Ocena tych przesłanek należy do organu, zaś wezwanie strony do wykazania opisanych okoliczności ma charakter pomocniczy i nie jest wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych. Brak reakcji strony winien skutkować wydaniem decyzji, od której służy odwołanie. Skarżący negował również pogląd organu wskazujący na nadużycie prawa do informacji, wywodząc, że decyduje treść wniosku a nie intencje strony. O nadużyciu prawa do informacji publicznej nie może także przesądzać ilość składanych wniosków stanowiących korzystanie z przysługującego konstytucyjnie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Kontrola działalności administracji publicznej dokonywana przez sądy administracyjne, a wyznaczona przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 359 ze zm., dalej: p.p.s.a.), obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku ocenie nie podlega określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej jest aktem autonomicznym względem ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zapisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosowane są w tej procedurze na podstawie wyraźnego odesłania - wyłącznie w zakresie wydania decyzji (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.). W pozostałym zakresie zapisy ustawy o dostępie do informacji publicznej wyznaczają właściwość i obowiązek organu, terminy rozpoznania sprawy oraz formę jej załatwienia. Pojęcie bezczynności nie zostało zdefiniowane na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie ma definicji legalnej tego pojęcia na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wskazano brak podstaw do sięgania po zapisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, który w sporach na tle informacji publicznej stosowany jest w ściśle określonym przez prawo przypadku. Nie oznacza to jednak, że sytuacja bezczynności i konieczności jej oceny w sporach takich jak ten nie występuje. Także i w tej procedurze działania organu będą podlegały ocenie, tak co do terminowości ich podejmowania jak i formy podjętych działań. Ustawa o dostępie do informacji publicznej wyznacza wszak terminy na rozpoznanie wniosków stron oraz wskazuje na formy działania adresata wniosku. Wnioski te potwierdza liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z przyjętymi tam poglądami z bezczynnością organu administracji na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1467/18; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1238/16, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).

Nadto w pojęciu bezczynności mieści się także sytuacja, w której adresat co prawda podejmuje działania, jednakże forma lub zakres informacji nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa, słowem, gdy podjęte przez organ działania nie są właściwe w danym stanie faktycznym i prawnym. Celem skargi na bezczynność jest bowiem zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Przy czym dla zasadności skargi nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane.

Z przedstawionych rozważań wyłania się wniosek, że w sprawie dotyczącej bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej należy ocenić, czy istniał obowiązek tego organu do rozpoznania wniosku/sprawy strony w zakreślonym terminie oraz czy podjął on prawem przewidziane działania. Powyższe oznacza zbadanie czy organ jest właściwym adresatem wniosku obowiązanym do jego rozpoznania, czy żądana informacja mieści się w pojęciu informacji publicznej, wreszcie, czy podjęto przewidziane prawem czynności, tak co do formy i treści, w zakreślonym terminie.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, zachowując opisaną kolejność rozważanych zagadnień odnotowania wymaga, co nie jest z resztą między stronami sporne, że adresat wniosku jest podmiotem wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej.

Nie jest także sporne między stronami, że żądane informacje mają status informacji publicznych. Zasadniczy spór między stronami dotyczy natomiast tego, czy organ miał podstawę pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania (nie podejmując żadnych czynności w sprawie), a to wobec braku wskazania przez niego w jakim zakresie żądane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego, co wiąże się z kolejną wątpliwością co do kwalifikacji żądanych informacji jako informacji przetworzonej. Zgodnie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to istotne dla szczególnego interesu publicznego.

Na obecnym etapie ocena charakteru spornej informacji jest przedwczesna, gdyż organ – wbrew ustawowo określonym obowiązkom nie zakończył postępowania wszczętego wnioskiem strony we właściwej formie. Przypomnieć trzeba, że sąd rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej bada jedynie, czy zachowanie adresata wniosku może być uznane za jego załatwienie. W przypadku, gdy odpowiada ono prawu sąd skargę oddala, w przypadku zaś odpowiedzi negatywnej zobowiązuje adresata do załatwienia wniosku, nie wskazując jednakże w jaki sposób ma to zostać dokonane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1111/18, dostępny w CBOSA).

W świetle przedstawionych uwag uznanie przez organ, że żądane informacje mają charakter informacji przetworzonej wymaga od niego podjęcia działań wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Konieczne staje się wezwanie wnioskodawcy do wykazania przesłanek wskazanych w tym przepisie, tj. wykazania, że uzyskanie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a w dalszej kolejności ocena, czy taka okoliczność w sprawie wystąpiła. Brak uznania, że wnioskodawca ma taki właśnie cel uzyskania informacji skutkuje ograniczeniem prawa do informacji publicznej, co zgodnie z art. 16 u.d.i.p. wymaga już wydania decyzji ograniczającej prawo dostępu do takiej informacji.

W rozpoznawanej sprawie organ wykonał jedynie część z nałożonych na niego obowiązków - wezwał stronę do wykazania przesłanek wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Błędnie natomiast wywiódł, że brak podania przez stronę ww. okoliczności, jej milczenie winno skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. W takim bowiem przypadku obowiązkiem organu było wydanie decyzji, o której mowa w art. 16 u.d.i.p., gdyż organ nie udostępniając informacji publicznej ogranicza prawa strony w tym zakresie. Podobnie winien postąpić organ wówczas, gdy podane przez wnioskodawcę okoliczności mające uzasadniać wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie uzasadniają ww. przesłanek. W decyzji wydanej w tym przedmiocie organ winien zatem wykazać, że istniały prawem przewidziane podstawy uzasadniające ograniczenie i wyłączenie prawa dostępu do informacji publicznej. Słowem należy w niej wykazać, że żądane przez wnioskodawcę informacje mają charakter informacji przetworzonej oraz ocenić, na podstawie wskazanych przez stronę okoliczności (lub ocenić brak ich wykazania), czy w sprawie wnioskujący miał szczególnie istotny interes publiczny w domaganiu się wskazanych informacji.

Rację ma skarżący, że postępowanie przyjęte przez organ w tej sprawie nie odpowiada prawu. Organ nie dopełnił wymogów wynikających z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jakkolwiek wezwał stronę do wykazania okoliczności wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to w dalszych krokach – wobec milczenia skarżącego - bezpodstawnie uznał, że pismo informujące stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania kończy postępowanie. Takie zachowanie nie ma uzasadnienia w przepisach prawa, gdyż jak wskazano powinnością organu jest wykazanie, że żądana przez stronę informacja ma charakter informacji przetworzonej, wezwanie strony do wskazania w jakim zakresie uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a następnie ocena na podstawie okoliczności faktycznych sprawy, w tym informacji jakie posiał organ, czy w sprawie taki szczególnie istotny interes wystąpił. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem funkcjonalna wykładnia normy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie pozwala na obciążenie strony wnioskującej o informację obowiązkiem wykazywania już na poziomie złożonego wniosku, że żądanie w nim zawarte dotyczy informacji szczególnie istotnej dla interesu publicznego. Obciążony takim obowiązkiem jest przede wszystkim podmiot dysponujący informacją i to on musi dokonać takiej kwalifikacji z chwilą otrzymania wniosku, ewentualnie po wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia argumentacji w nim przedstawionej. Do organu należy także uzasadnienie braku istnienia tej przesłanki w ewentualnej decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji. Wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej winien bowiem zostać rozpoznany zarówno, gdy brak w nim będzie jakiegokolwiek uzasadnienia "szczególnego interesu publicznego", jak również kiedy wnioskodawca w ogóle nie zareaguje na wezwanie, by ten interes wykazał. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany powinien samodzielnie zbadać przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Ol 20/23, dostępny w CBOSA).

Wskazane uchybienia organu legły u podstaw stwierdzenia jego bezczynności, co ma umocowanie w art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z jego brzmieniem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie stosowanie do zapisu 149 § 1 pkt 1 ww. ustawy, Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Na tej podstawie stwierdzając bezczynność (przewlekłe procedowanie) organu w zakresie rozpoznania wniosku strony zobowiązał do dokonania tej czynności w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym na tle okoliczności rozpoznawanej sprawy uwagi te odnoszą się do tej części wniosku skarżącego z dnia 2 czerwca 2022 r., która nie została mu udostępniona w drodze czynności materialno - technicznej w dniu 10 października 2022 r., tj. udostępnienia rejestru umów w zakresie wartości umowy netto i brutto oraz w zakresie dodatkowych informacji/ aneksów, co szczegółowo opisano w pkt II sentencji wyroku. W pozostałym zakresie, wobec udostępnienia stronie pozostałej części żądanych informacji Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. (pkt III sentencji wyroku). Orzeczenie to ma uzasadnienie w treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Stwierdzenie bezczynności organu obliguje Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. do oceny, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wykładnia językowa tego przepisu wskazuje, że chodzi tu nie o zwyczajne naruszenie norm prawnych, ale takie, które w sposób oczywisty wykracza poza granice prawa i nie ma uzasadnionej przyczyny (por. wyrok i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15 wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze dotychczasowy przebieg postępowania, w szczególności zaś zalecenia i uwagi samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy wyrażone w decyzji z dnia 19 września 2022 r., Sąd uznał, że działanie organów narusza prawo w sposób kwalifikowany. W treści wskazanego orzeczenia organ odwoławczy w sposób jednoznaczny wyjaśnił właściwy tryb postępowania w sytuacji podjęcia działań na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i uznania, że informacja ma charakter przetworzony. W uzasadnieniu pouczył organ, który jest organem władzy publicznej, o braku podstaw do pozostawienia bez rozpoznania wniosku strony w sytuacji niewykazania okoliczności, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., informującego, że nie są to braki formalne lecz zagadnienie merytoryczne, którego ocena leży w gestii organu administracji (podkreślenie Sądu). O takiej kwalifikacji i właściwym zrozumieniu procedowanego trybu organ miał świadomość i wiedzę, o czym świadczy treść pisma z dnia 10 października 2022 r., w którym wyraźnie wskazano, że brak wykazania przez stronę przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. będzie skutkowało wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W tej sytuacji milczenie organu musi być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa.

Przyjęcie takiej kwalifikacji naruszenia prawa uzasadnia wymierzenie organowi grzywny, o co wnioskowała strona. Środek ten ma charakter represyjny ale i prewencyjny mający na celu zdyscyplinowanie organu oraz wyeliminowanie w przyszłości zachowań rażąco naruszających prawo. Decyzja o wysokości i zasadności zastosowania ww. środka pozostawiona jest Sądowi. W realiach rozpoznawanej sprawy, mając na uwadze wskazane okoliczności rażącego naruszenia prawa przez organ, Sąd uznał za właściwe wymierzenie grzywny w kwocie 300 zł.

Orzeczenie o kosztach (pkt IV wyroku) ma umocowanie w art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Końcowo wskazania wymaga, że Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).