Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 514/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 18, art. 20, art. 20a, art. 92 ust. 1, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 21 marca 2011r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Policji decyzją nr [...] z dnia [...] 2011 r. nałożył na B. O., karę pieniężną w kwocie 3.000 zł za wykonywanie w dniu [...] 2010r. transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków - na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz L.p. 2.2. ppkt 3 załącznika do ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] 2010 r. funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji dokonali na ul. L w N (ciąg drogi krajowej numer [...]), kontroli drogowej pojazdu marki Man o numerze rejestracyjnym [...] kierowanego przez T. O., który wykonywał krajowy transport drogowy osób na linii regularnej. P – Ś - N na rzecz przedsiębiorcy B. O. wykonującego działalność pn. "Przewóz towarów i osób". W trakcie przejazdu kontrolowany kierowca, jadąc zamiast ul. K, ul. M w C, poruszał się ul. D w N, po czym dojechał do ul. L - zmienił ustaloną rozkładem jazdy, trasę przejazdu. Kierowca ominął przystanki, na których miał obowiązek się zatrzymać: "K -stacja paliw" oraz "K - sklep". W trakcie kontroli kierowca oświadczył, że samowolnie zmienił trasę przejazdu, gdyż chciał ominąć korki na ul. K.

W oparciu o sporządzony protokół, zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W toku postępowania B. O. został pisemnie poinformowany o możliwości złożenia wyjaśnień, uwag, zastrzeżeń i wniosków, co do postępowania.

Przedsiębiorca złożył wyjaśnienia, iż zachowanie kierowcy było samowolne, podyktowane było okolicznościami wynikającymi z ponadprzeciętnego natężenia ruchu drogowego na ul. K w związku z prowadzonymi pracami remontowymi dylatacji mostu na ul. L w N. Wobec braku płynności ruchu na wyznaczonej trasie przejazdu, kierowca chcąc uniknąć nadmiernego opóźnienia kursu, po uzyskaniu od pasażerów zgody na zmianę trasy oraz mając w pojeździe dopuszczalną liczbę pasażerów, nie miał obiektywnej możliwości zatrzymania się i zabrania pasażerów z przystanków ul. K - stacja paliw i K- sklep. Ponadto na zmienionej trasie kierowca nie zatrzymał się w celu wysadzenia lub zabrania pasażerów. Kierowca zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy, poczuł się źle i z uwagi na pogarszający się stan zdrowia chciał jak najszybciej zakończyć kurs i udać się do lekarza. W załączeniu przedsiębiorca dołączył kserokopie zwolnienia lekarskiego wystawionego - w dniu [...] 2010 r. Dodatkowo przedsiębiorca powołując się na art. 20 a ust. 1 ustawy podniósł, iż na podstawie tego przepisu organ powinien odstąpić od nałożenia kary, gdyż zachowanie kierowcy w tej sytuacji było uzasadnione. Powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 października 2007r. sygn. VI SA/Wa 1487/2007. Podniósł, iż skoro nie ma ustawowej definicji "okoliczności istotnych w sprawie", ani nie jest możliwe sformułowanie uniwersalnej definicji tego określenia, organ winien pozytywnie ustosunkować się do wniosków i okoliczności faktycznych wskazywanych przez stronę dla wyjaśnienia swego postępowania, stosownie do art. 78 i nast. k.p.a. Powołał się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 listopada 2007 r., III SA/Kr 710/2007 w podobnym stanie faktycznym.

Organ stwierdził, że przesłuchany kierowca wyjaśnił, że samowolnie zmienił trasę z powodu korków na ul. K. W miejscowości N na ul. P pojechał na wprost w ul. M z uwagi na korki na ul. K. Z ulicy M skręcił w ul. D i dojechał do skrzyżowania z ul. L. Trasę zmienił chcąc uniknąć korków i dojechać na czas do dworca [...], aby wykonać kurs powrotny i uniknąć opóźnienia. W wyjaśnieniach nie wspomniał o złym samopoczuciu. W ocenie organu, w przypadku pogarszającego się stanu zdrowia kierujący winien poinformować przedsiębiorcę o tym fakcie w celu zapewnienia zamiany kierowcy, nie zaś zmieniać trasę w celu szybszego dotarcia na przystanek końcowy. Ponadto podczas przesłuchania T. O. stwierdził, że chciał wykonać kurs powrotny, co przeczy wyjaśnieniom złożonym przez przedsiębiorcę. Kierowca podpisał protokół kontroli nie zgłaszając do niego uwag i zastrzeżeń.

Przedsiębiorca powołując się na wyroki sądów nie wziął pod uwagę, że dotyczą one kontroli drogowych, w których organy stwierdziły podobne naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, lecz okoliczności ich popełnienia były zupełnie inne (kontrola na przystanku przed rozpoczęciem kursu, wypowiedzenie umowy na dzierżawienie przystanku, brak legalizacji tachografu, zmiana trasy przejazdu w związku robotami drogowymi, przez co przystanek przestał funkcjonować).

Zgodnie z zebranym materiałem kierowca T. O. zmienił trasę przejazdu chcąc uniknąć utrudnień w ruchu spowodowanych remontem mostu. Policjanci, którzy dokonali kontroli realizowali zarazem zadania związane z upłynnianiem ruchu. Prace remontowe na moście ul. L w N i wprowadzona w związku z tym zmiana organizacji ruchu nie wprowadzała konieczności zamknięcia przystanków na ul. K.

Przedsiębiorca w wyjaśnieniach stwierdził, że kierowca uzyskał zgodę od pasażerów autobusu na zmianę trasy.

Zgodnie z art. 20a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym "W przypadku, gdy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów, o których mowa w ust. 1, trwają dłużej niż 14 dni, organ właściwy w sprawach zezwoleń, na wniosek przedsiębiorcy, wydaje decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu". Biorąc powyższe pod uwagę przedsiębiorca winien złożyć wniosek do Urzędu Miasta, o decyzje w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu.

Organ powołując i przytaczając przepisy ustawy o transporcie drogowym- art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1- stwierdził, że kierowca w dniu kontroli winien wykonywać przewóz zgodnie z zatwierdzonym rozkładem jazdy. Stosownie do art. 18b ust. 2 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym - podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu (art. 18b ust. 2 pkt. 5 ). Załącznikiem do zezwolenia, jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1 a.) - tym samym naruszony został art. 18b ust. 2 pkt 5 ustawy. Poz.2.2 pkt 3 załącznika do ustawy zakłada karę w wysokości 3.000 zł za to naruszenie. W związku z powyższym za to naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

B. O. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił decyzji naruszenie art. 7, art. 9 §1, art. 10 §1, art. 75 §1, art. 77 §1 k.p.a.

Zdaniem strony organ l instancji nie uwzględnił okoliczności faktycznych, jakie zostały przedstawione przez stronę w toku postępowania.

Podniósł, iż do naruszenia doszło w wyniku działania kierowcy, które podyktowane było nadzwyczajnymi okolicznościami "w postaci ponadprzeciętnego natężenia ruchu drogowego na ulicy K w związku z prowadzonymi od 15 listopada pracami remontowymi dylatacji mostu "[...]". Wobec braku płynności ruchu na wyznaczonej trasie ulicą K, kierowca zdecydował o zmianie trasy i pojechał ul. D". Podkreślił, że kierowca przed podjęciem decyzji o zmianie trasy uzyskał na to wcześniejszą zgodę pasażerów a z uwagi na ich dopuszczalną liczbę w pojeździe i tak nie miałby możliwości zabrania dodatkowych pasażerów na przystankach, które zostały pominięte. Ponadto przywołał złe samopoczucie kierowcy, które miało skłaniać go do jak najszybszego zakończenia kursu - jako dowód załączony został druk zwolnienia lekarskiego. Tak, więc nie można z powyższego wywodzić, że intencją kierowcy było samodzielne zakończenie kursu - przedsiębiorca miał możliwość podmiany kierowcy i kontynuowania kursu. Zatem organ bezzasadnie odstąpił od możliwości zastosowania w sprawie art. 20a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Na poparcie swojego stanowiska przywołał treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 października 2007 r., sygnatura akt VI SA/Wa 1487/2007.

Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 21 marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu l instancji- na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do stwierdzonego podczas kontroli drogowej naruszenia, tj. -wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków -oraz stanowiska strony zawartego w odwołaniu - organ odwoławczy postanowił nie przychylić się do jej stanowiska w przedmiotowej kwestii.

W ocenie organu odwoławczego nie można utożsamiać ustawowego pojęcia blokady drogowej z zatorem drogowym zwanym potocznie tzw. korkiem. Nie zaszły, zatem okoliczności wskazane w art. 20a ust. 1 ustawy transporcie drogowym, wyłączające winę strony.

Nie ma również znaczenia, że kierowca, zapytał się pasażerów czy ktoś z nich będzie wysiadał na przystankach, które zamierza ominąć czy też, że nie byłby w stanie zabrać nowych pasażerów z tych przystanków. Wszystkie te okoliczności w żaden sposób, z punktu widzenia treści ustawy o transporcie drogowym, nie mają wpływu na kwestię oceny naruszenia, do którego w ocenie organu odwoławczego, niewątpliwie doszło.

Ponadto samowolne działanie kierowcy nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym. Organ odwoławczy przytoczył: wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 386/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2005r. sygn. VI SA/Wa 1486/05.

Odnosząc się do kwestii złego samopoczucia kierowcy organ odwoławczy podkreślił za organem l instancji, iż kierowca zeznał, że powodem zmiany trasy była chęć uniknięcia korków, dojechania na czas do dworca [...] oraz wykonania kursu powrotnego. W zeznaniach kierowca nie wspomniał o złym samopoczuciu. Wszystkie wyżej wymienione okoliczności stoją w sprzeczności z wyjaśnieniami przedsiębiorcy i jako takie zostały przez organ II instancji uznane za niewiarygodne.

Przywołane przez stronę treści wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Krakowie nie mogą być brane pod uwagę, gdyż dotyczą kontroli drogowych, w których organy stwierdziły, co prawda podobne naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, lecz okoliczności ich popełnienia były zupełnie inne.

Na powyższą decyzję B. O. wniósł skargę. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucił naruszenie przepisów:

1. postępowania: art. 7, k.p.a., art. 9 § 1 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. przez: nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia kary, pominięcie analizy i rozpatrzenia argumentów przedstawionych przez stronę w toku postępowania, brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy, co skutkowało wydaniem decyzji wadliwej i nieodpowiadającej stanowi faktycznemu, pominięcie weryfikacji dowodów, oświadczeń i argumentów strony, co do przyczyn zmiany trasy kursu w kontekście opisywanych utrudnień w ruchu w okolicach mostu "[...]" w N, naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu przez pominięcie wezwania do wypowiedzenia się o całości zebranego materiału dowodowego w sprawie i wydanie, decyzji bez dopuszczenia stron do złożenia oświadczeń i wniosków, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka T. O. - kierowcy, pomimo złożenia przez przedsiębiorcę pisemnego wniosku w tym zakresie, co pozwoliłoby na zweryfikowanie wersji przedstawionej w pisemnych wyjaśnieniach przedsiębiorcy złożonych w toku postępowania dowodowego,

2. prawa materialnego: art. 20 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez niezastosowanie, pomimo zaistnienia w sprawie przesłanek wyłączających winę przewoźnika oraz niewłaściwą jego wykładnię w zakresie pojęcia "zator drogowy", co miało istotne znaczenie dla prawidłowej subsumcji normy prawnej.

W uzasadnieniu skarżący w zasadzie powtórzył argumentację podnoszoną w odwołaniu. Zdaniem skarżącego błędnie organy obu instancji wywodzą o braku przesłanek zastosowania art. 20a ust. 1 ustawy dotyczącego odstępstw od warunków zezwolenia na przewóz (w tym odnoszących się do trasy linii komunikacyjnej oraz rozkładu jazdy). W ocenie skarżącego, przepisy powinny być stosowane w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów. Takie okoliczności zaistniały w sprawie. Roboty drogowe lub blokady stanowią obiektywną przeszkodę w realizacji kursu przewoźnika i w żaden sposób nie są zależne od jego woli.

Skarżący podniósł, iż art. 20a ust. 1 ustawy dopuszcza, co do zasady sytuacje, w których przewóz regularny może być (w uzasadnionych przypadkach niezależnych od przedsiębiorcy), wykonany z odstępstwem od warunków określonych w zezwoleniu odnośnie przebiegu trasy przewozu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 października 2007 r. sygn. VI SA/Wa 1487/2007)

Ponownie podkreślił, iż skoro nie ma ustawowej definicji "okoliczności istotne w sprawie", ani nie jest możliwe sformułowanie uniwersalnej definicji tego określenia, organy Policji winny pozytywnie ustosunkowywać się do wniosków i okoliczności faktycznych wskazywanych przez stronę dla wyjaśnienia swego postępowania stosownie do art. 78 i nast. k.p.a. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 listopada 2007 r. III SA/Kr 710/2007 w podobnym stanie faktycznym).

Lakoniczna polemika w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej nie przekonuje o swojej wiarygodności.

Skarżącego zdumiewa przytoczenie przez organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2005 r. w sprawie VI SA/Wa 1486/05, który dotyczy wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, a więc okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy czy wręcz zawinionych przez niego. To całkowicie odmienny stan faktyczny nie może uzasadniać sugerowanie skarżącemu w niniejszej sprawie lepszej organizacji pracy czy rozwiązań dyscyplinujących skoro sam przedsiębiorca ( a tym bardziej podległy mu pracownik -kierowca) nie mieli wpływu na rozmiar korka i utrudnienia w ruchu drogowym, które z kolei winny być minimalizowane działaniami Policji.

Na marginesie skarżący zauważył, że "łapanie" kierowców busów w tych okolicznościach i nakładanie na przedsiębiorców kar pieniężnych podważa konstytucyjną zasadę zaufania do organów państwa prawnego, które powinny raczej zintensyfikować swoją aktywność w celu rozładowania "korków" a nie dla celów statystyki korzystać z warunków do bezzasadnego nakładania kar.

Powszechnie wiadomy remont mostu na rzece [...] w dniu kontroli trwał dopiero od 10 dni, a zatem nie było możliwe zastosowanie art. 20a ust. 2 , a podjęte przez WRD KMP działania związane z kierowaniem ruchem pozwoliły na znaczne zwiększenie przepustowości i tym samym rozładowanie "korków" na ul. K.

Organ odwoławczy nie utożsamia ustawowego pojęcia blokady drogowej (wymienionej w art. 20a ust. 1 u.t.d.) z zatorem drogowym zwanym potocznie tzw. korkiem pomimo tego, iż nie ma legalnej definicji ani jednego ani drugiego pojęcia.

Skarżący przywołał po raz kolejny tezę wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2008 r. VI SA/Wa 1483/2007, który stwierdził, "że zarówno literalna jak i celowościowa wykładnia przepisu art. 20a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym uzasadniają pogląd, że każda udowodniona, a niezależna od przedsiębiorcy okoliczność, uniemożliwiająca wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, uzasadnia odstąpienie przedsiębiorcy od warunków określonych w tym zezwoleniu. Jest oczywiste, że odstąpienie od warunków zezwolenia musi odpowiadać rodzajowi i charakterowi okoliczności, którą przedsiębiorca udowodnił."

Ponadto skarżący podniósł, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2008 r. II GSK 540/2008 stwierdził, że brzmienie art. 20a ust. 1 prowadzi do wniosku, że wymieniony w nim katalog okoliczności uprawniających do odstąpienia przy wykonywaniu przewozu od warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie przewozu nie jest katalogiem zamkniętym a użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności" jednoznacznie świadczy, bowiem o tym, że okoliczności tam wskazane mają jedynie charakter przykładowy. Tym samym okolicznością przewidzianą art. 20a ust. 1 utd jest każda okoliczność - jeżeli tylko: 1) występuje niezależnie od przedsiębiorcy, 2) jednocześnie uniemożliwia wykonywanie przewozu zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów. W tym kontekście przyjąć trzeba, iż celem ustawodawcy było zredagowanie art. 20a ust. 1 ustawy w taki sposób, aby przepisem tym - przewidującym wyjątek od wymogu wykonywania przewozu zgodnie z warunkami zezwolenia i tym samym będącym jedynym wyłomem od karalności za naruszenie tych warunków - objąć możliwie największą liczbę różnorodnych sytuacji.

W sprawach zakończonych w/w wyrokami przedsiębiorca zwolniony został z odpowiedzialności finansowej za naruszenie warunków licencji.

Zdaniem skarżącego, stan faktyczny sprawy - niezależne od przedsiębiorcy utrudnienia w ruchu uniemożliwiające wykonywanie przewozu zgodnie z warunkami -uzasadniał zastosowanie art. 20a ust. 1 utd.

Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Ponadto wskazał, że Komendant Miejski Policji prawidłowo przyjął odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie, stwierdzając, że wprowadzona w związku z remontem mostu zmiana organizacji ruchu nie spowodowała konieczności zamknięcia przystanków przy ul. K w N i z tego względu przewóz powinien być wykonywany zgodnie z zatwierdzonym przez Urząd Miasta rozkładem jazdy.

Nie zachodziły przesłanki określone w art. 20 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, które by usprawiedliwiały odstępstwo od warunków zezwolenia w zakresie trasy przewozu. Wymienione w tym przepisie przykładowe okoliczności, tj. awarie sieci, roboty drogowe lub blokady drogowe wskazują, że intencją ustawodawcy było wyłączenie spod rygorów ustawy wyłącznie takich sytuacji, gdy zdarzenia nagłe i nadzwyczajne na drodze uniemożliwiają całkowicie przejazd określoną trasą i jest to niemożność obejmująca wszystkich uczestników ruchu, a nie tylko tych, którzy subiektywnie oceniają warunki przejazdu, jako niedogodne z ich punktu widzenia. Ulicą K w N odbywał się ruch drogowy, co oznacza, że występujące utrudnienia nie zostały uznane przez zarządcę drogi za powód do jej zamknięcia i wyznaczenia objazdu. Skarżący w takiej sytuacji mógłby się skutecznie powoływać na art. 20a ust. 1, gdyby zarzucono mu naruszenie warunków zezwolenia w zakresie godzin odjazdu i przyjazdu (pkt.2.2.2 załącznika do ustawy), skoro występujące obiektywne utrudnienia mogły skutkować opóźnieniami w dojeździe do poszczególnych przystanków, ale nie miał podstaw do zmiany trasy. Znajduje to potwierdzenie także w cytowanym w skardze-wy roku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2008r. sygn. VI SA/Wa 1483/2007, w którym Sąd odnosi się wyłącznie do okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozu, a nie do okoliczności utrudniających takich jak np. "korek" na drodze.

Odnosząc się do powołania się przez KWP w zaskarżonej decyzji na wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2005r. sygn. VI SA/Wa 1486/05 stwierdził, że organ odwoławczy zacytował go w celu uzasadnienia stanowiska, iż to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania osób, przy pomocy których wykonuje swoją działalność, a to wobec podnoszonej wielokrotnie przez stronę samowoli działania zatrudnionego kierowcy. Teza o ponoszeniu przez przedsiębiorcę skutków działań takich osób i konieczności wymuszania prawidłowego wykonywania przewozów poprzez działania dyscyplinujące wobec pracowników, jakkolwiek wyrażona w innym stanie faktycznym, pozostaje aktualna także w niniejszej sprawie.

Bezzasadny jest zarzut niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności na skutek pominięcia dowodu z zeznań kierowcy T. O. Dowód ten jest zbędny, ponieważ okoliczności sprawy są niesporne w zakresie stanu faktycznego, tj. wystąpienia utrudnień w ruchu drogowym oraz zmiany trasy przewozu przez kierującego - ustalone w sposób wystarczający dla dokonania prawidłowej interpretacji art. 20a ust. 1 u.t.d.

Nie polega na prawdzie twierdzenie o uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez pominięcie wezwania go do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz złożenia oświadczeń i wniosków przed wydaniem decyzji. Skarżący był prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania i pouczony o przysługujących mu uprawnieniach, a w dniu 27 grudnia 2010r. doręczono mu zawiadomienie o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji administracyjnej w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia.

W piśmie procesowym z dnia 6 czerwca 2011 r. skarżący powtórzył podniesione wcześniej zarzuty.

Dodatkowo podniósł, że art. 20a u.t.d. nie dotyczy sytuacji, kiedy to zdarzenia nagłe i nadzwyczajne na drodze uniemożliwiają całkowicie przejazd określoną trasą, albowiem dotyczy wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych. Tak, więc pojęcie przejazdu nie pojawia się w tym przepisie ani w aspekcie utrudnionego przejazdu ani tym bardziej przejazdu niemożliwego, (co wg organu determinowałoby tworzenie objazdów przez zarządcę drogi - a i to w okolicznościach powszechnego wykorzystania okolicznych dróg dojazdowych do jedynego mostu na rzece [...] byłoby bezcelowe). Istotą tego przepisu jest wystąpienie niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów. W ocenie skarżącego, pojęcie utrudnienia w wykonywaniu przewozów nie można utożsamiać z niemożnością przejazdu. W konsekwencji adresat normy -przedsiębiorca - ma prawo swobodnej i obiektywnej oceny okoliczności uniemożliwiających ten przejazd. Bez znaczenia są, więc argumenty organu, co do braku wpływu utrudnień ruchu po ul. K w N na innych uczestników ruchu, albowiem nie są oni adresatami normy z art. 20a u.t.d., która pozwala na jej interpretację w zależności od okoliczności dotyczących przedsiębiorcy, a nie innych postronnych uczestników ruchu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007r, nr 125, poz. 874 ze zm.) zwana dalej u.t.d, zawiera szczegółowe uregulowania przewozu regularnego.

Z przepisów tych wynika, że wykonywanie przewozów wymaga uzyskania zezwolenia, w którym określa się w szczególności przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób, a załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1 pkt 2, 3 i ust. 1a u.t.d.). Wśród wielu zasad wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym ustawodawca wymienia m.in. to, że wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywać się ma tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy (art. 18b ust. 1 pkt 3 u.t.d.). Sankcje za naruszenie tych zasad określone zostały w rozdziale 11 ustawy. W art. 92 ust. 1 u.t.d. wskazano mianowicie, że kto wykonuje przewóz drogowy naruszając obowiązki lub warunki określone wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł., którą nakłada się w drodze decyzji administracyjnej (art. 93 ust. 1 u.t.d.). W załączniku do ustawy wymienione zostały naruszenia ze wskazaniem wysokości kar za poszczególne naruszenia. W L.p. 2.2 pkt 3 załącznika wskazano, że wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem określonych w zezwoleniu warunków dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków podlega karze w wysokości 3.000 zł.

Warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych (art. 20a ust. 1 u.t.d.).

Istota sporu w sprawie dotyczy tego czy zaistniały okoliczności do zastosowania przez organ art. 20a ust. 1 u.t.d.

W sprawie z prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego wynikało, że w dniu [...] 2010r. funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji zatrzymali do kontroli drogowej T. O. kierującego busem należącym do skarżącego, po tym, jak realizując przewóz regularny osób zmienił określoną w zezwoleniu trasę przejazdu. W miejscowości C - przystanek nr 11 wg rozkładu jazdy - pojechał ulicą M, następnie D do ulicy L, w wyniku czego ominął dwa kolejne przystanki w N - K- stacja paliw i K - sklep. Organy przyjęły, że kierowca w dniu kontroli winien wykonywać przewóz zgodnie z zatwierdzonym przez Urząd Miasta, Wydział Komunikacji i Transportu rozkładem jazdy.

Kierujący oświadczył, że zmienił trasę, aby uniknąć korków na ul. K. W toku postępowania skarżący złożył pisemne wyjaśnienia, w których nie kwestionując ustaleń zawartych w protokole kontroli wskazał, że zachowanie kierowcy było samowolne i podyktowane ponadprzeciętnym natężeniem ruchu na ul K w związku z prowadzonymi pracami remontowymi mostu. Wobec braku płynności ruchu na wyznaczonej trasie i w celu uniknięcia opóźnienia kierowca samowolnie zdecydował o zmianie trasy. Wcześniej uzyskał zgodę pasażerów na zmianę trasy i stwierdził, że z uwagi na dopuszczalną liczbę pasażerów nie miał możliwości zabrania kolejnych osób z ominiętych przystanków.

Skarżący powołał się na przepis art. 20a ust. 1 u.t.d, ponieważ w jego ocenie utrudnienia, które wystąpiły na drodze kwalifikowały się, jako niezależne od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów zgodnie z przebiegiem ich trasy. Kolejną przyczyną zmiany trasy miał być pogarszający się stan zdrowia kierowcy, który z tego względu chciał jak najszybciej zakończyć pracę, czego dowodzić miało zwolnienie chorobowe T. O. obejmujące okres od dnia następnego po kontroli.

Wymieniony w art. 20a ust. 1 u.t.d. katalog okoliczności uprawniających do odstąpienia przy wykonywaniu przewozu od warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie przewozu nie jest katalogiem zamkniętym; użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności" jednoznacznie świadczy, bowiem o tym, że okoliczności tam wskazane mają jedynie charakter przykładowy. Wykładnia art. 20a ust. 1 u.t.d. wskazuje, że okolicznością przewidzianą w art. 20a ust. 1 u.t.d. jest każda okoliczność - jeżeli tylko: 1) występuje niezależnie od przedsiębiorcy, 2) jednocześnie uniemożliwia wykonywanie przewozu zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4.12.2008r, sygn. II GSK 540/08, LEX nr 526570).

W ocenie Sądu, bezsporna w sprawie okoliczność prowadzenia prac remontowych mostu znajdującego się na wyznaczonej trasie przejazdu, niewątpliwie była niezależna od przedsiębiorcy. Jednakże okoliczność ta nie uniemożliwiała wykonywanie przewozu zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów.

Prawidłowo, zatem organy przyjęły, że nie zachodziły przesłanki określone w art. 20 a ust. 1 u.t.d., które by usprawiedliwiały odstępstwo od warunków zezwolenia w zakresie trasy przewozu. Wymienione w tym przepisie przykładowe okoliczności, tj. awarie sieci, roboty drogowe lub blokady drogowe wskazują, że intencją ustawodawcy było wyłączenie spod rygorów ustawy wyłącznie takich sytuacji, gdy zdarzenia nagłe i nadzwyczajne na drodze uniemożliwiają przejazd określoną trasą i jest to niemożność obejmująca wszystkich uczestników ruchu, a nie tylko tych, którzy subiektywnie oceniają warunki przejazdu, jako niedogodne z ich punktu widzenia.

Jak wynikało z ustaleń, ulicą K w N odbywał się ruch drogowy, co oznacza, że występujące utrudnienia nie zostały uznane przez zarządcę drogi za powód do jej zamknięcia i wyznaczenia objazdu.

Znajduje to potwierdzenie także w cytowanym w skardze wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2008r. sygn. VI SA/Wa 1483/2007, w którym Sąd odnosi się wyłącznie do okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozu, a nie do okoliczności utrudniających takich jak np. "korek" na drodze.

Nie mogły, więc przynieść zamierzonego skutku ze wskazaniem na powyższy wyrok, powołane przez skarżącego, okoliczności, że kierowca wskazał na brak płynności ruchu na wyznaczonej trasie, że w celu uniknięcia opóźnienia kierowca samowolnie zdecydował o zmianie trasy, na co wcześniej uzyskał zgodę pasażerów, że z uwagi na dopuszczalną liczbę pasażerów nie miał możliwości zabrania kolejnych osób z ominiętych przystanków.

Nietrafna była argumentacja skarżącego, że przedsiębiorca - ma prawo swobodnej i obiektywnej oceny okoliczności uniemożliwiających ten przejazd w odniesieniu do treści art. 20a ust. 1 u.t.d. Taka interpretacja prowadziłaby do sytuacji, że wyznaczanie trasy przejazdu i przystanków w zezwoleniu byłoby niewiążące dla przewoźnika- co jest błędne mając na względzie jednoznaczną w tej kwestii treść przywołanych powyżej przepisów.

Odnosząc się do kwestii złego samopoczucia kierowcy, trafnie organ odwoławczy podkreślił za organem l instancji, iż kierowca zeznał, że powodem zmiany trasy była chęć uniknięcia korków,, dojechania na czas do dworca [...] oraz wykonania kursu powrotnego. W zeznaniach T. O. nie wspomniał o złym samopoczuciu. Wszystkie wyżej wymienione okoliczności stoją w sprzeczności z wyjaśnieniami przedsiębiorcy i jako takie zostały przez organ uznane za niewiarygodne.

Organ l instancji prawidłowo w ocenie Sądu, przyjął odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie, stwierdzając, że wprowadzona w związku z remontem mostu zmiana organizacji ruchu nie spowodowała konieczności zamknięcia przystanków przy ul. K w N i z tego względu przewóz powinien być wykonywany zgodnie z zatwierdzonym rozkładem jazdy, a zmiana ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków - na podstawie art. 92 ust. 1 u.t.d. skutkowało nałożeniem kary pieniężnej określonej w Lp 2.2 pkt 3 załącznika do ustawy. Stanowisko to zasadnie podzielił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do powołania się przez organ w zaskarżonej decyzji wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2005r. sygn. VI SA/Wa 1486/05 należy stwierdzić, że trafnie organ odwoławczy zacytował go w celu uzasadnienia stanowiska, iż to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania osób, przy pomocy których wykonuje swoją działalność, a to wobec podnoszonej wielokrotnie przez stronę samowoli działania zatrudnionego kierowcy. Teza o ponoszeniu przez przedsiębiorcę skutków działań takich osób i konieczności wymuszania prawidłowego wykonywania przewozów przez działania dyscyplinujące wobec pracowników, jakkolwiek wyrażona w innym stanie faktycznym, pozostaje aktualna także w niniejszej sprawie.

Bezzasadny jest zarzut niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności na skutek pominięcia dowodu z zeznań kierowcy T. O. Dowód ten jest zbędny, ponieważ okoliczności sprawy są niesporne w zakresie stanu faktycznego, tj. wystąpienia utrudnień w ruchu drogowym oraz zmiany trasy przewozu przez kierującego i ustalone w sposób wystarczający dla dokonania prawidłowej wykładni art. 20a ust. 1 u.t.d.

Nie był trafny zarzut o uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu przez pominięcie wezwania go do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz złożenia oświadczeń i wniosków przed wydaniem decyzji. Skarżący był prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania i pouczony o przysługujących mu uprawnieniach, a w dniu 27 grudnia 2010r. doręczono mu zawiadomienie o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji administracyjnej w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r., poz.270) - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.