Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 747/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania użytkowania terenu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia 26 września 2023 r. nr [...]


UZASADNIENIE

IV SA/Po 747/24

Uzasadnienie

Wójt Gminy S. decyzją z dnia 26 września 2023r., znak [...] wydaną na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm., dalej u.p.z.p.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej k.p.a.), w sprawie z wniosku: J. D. i T. D. z dnia 16 stycznia 2017 r., stwierdzenia zmiany zagospodarowania terenu, na działce o nr ewid.[...], położonej w gminie S. , obręb Z., miejscowość Z.

1. nakazał M. S. - właścicielowi nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb Z., dla której Sąd Rejonowy P. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW [...], wstrzymanie użytkowania wykonanej i utwardzonej płytami ażurowymi skarpy oraz placu postojowego o wymiarach o wym. 5,05 m x 19,35 m od strony działek [...] w obrębie Z., w tym wstrzymanie wszelkich prac ziemnych i robót budowlanych.

2. zobowiązał M. S. do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w odniesieniu do opisanych w pkt 1 skarpy i placu postojowego w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 16 stycznia 2017r. do Wójta Gminy S. wpłynął wniosek J. D. i T. D., w sprawie wydania przez Wójta Gminy S. nakazania właścicielowi działki nr [...] położonej w Z. przy ul. [...] przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania oraz likwidacji nielegalnego parkingu samochodów wzdłuż granicy z działką nr ewid.[...]

Dalej opisano przebieg postępowania administracyjnego. Wskazano m.in., że pismem z dnia 21 marca 2017r. poinformowano strony postępowania o terminie przeprowadzenia oględzin dnia 5 kwietnia 2017r. W wyniku oględzin przeprowadzonych przez upoważnionego pracownika Urzędu Gminy S. ustalono, że :

1. na działce nr. ewid.[...] przeprowadzono częściową niwelację terenu związaną z budową miejsc postojowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, nastąpiła przebudowa skarpy polegającą na jej umocnieniu,

2. przebudowa zgodnie z informacją skarżącego związana była z wykonaniem utwardzenia i parkingu z kostki brukowej i płyt ażurowych na istniejącym utwardzeniu wykonanym przez poprzedniego właściciela nieruchomości. Prace polegały na uporządkowaniu terenu, a działka zagospodarowana jest w sposób niezmieniony.

Wójt Gminy S. decyzją nr [...] z dnia 20.12.2017r. odmówił nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania w/w działki nr ewid.[...] Od decyzji tej zostało wniesione odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ww. decyzję w mocy decyzją nr [...] z dnia 17 maja 2018 r. Na skutek złożonej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2019 r. o sygn. II SA/Po 687/18 uchylił zarówno decyzję organu odwoławczego, jak i decyzję Wójta Gminy S. .

W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, wynika, że na działce nr [...] obręb Z. wykonano utwardzenie terenu dla miejsc parkingowych, oraz utwardzenie terenu skarpy płytami ażurowymi. Sąd przyjął ponadto, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, iż w sprawie nie doszło do zmiany zagospodarowania terenu, gdyż teren ten był wcześniej i jest nadal wykorzystywany pod działalność gospodarczą, nie było prawidłowe. W ocenie Sądu nie sposób przyjąć, że prace wykonane w 2015 r. na działce o nr [...] miały charakter tymczasowy. W ocenie Sądu, podkreślana przez organ okoliczność, że działka była przeznaczona pod działalność gospodarczą już wcześniej, nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Oceniając, czy w konkretnej sprawie doszło do zmiany zagospodarowania terenu należy wziąć pod uwagę konkretne okoliczność zaistniałe w danym przypadku, porównując sposób zagospodarowania terenu jaki istniał przed wykonaniem prac ze stanem następczym. Organ nie powinien się w tym zakresie opierać wyłącznie na tym, że nie doszło do zmiany przeznaczenia danego terenu.

Wójt Gminy S. podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w w/w wyroku przyjął, że "(...) organ ponownie rozpoznając sprawę, winien przyjąć, że wykonane na działce nr [...] prace stanowiły zmianę zagospodarowania terenu i w związku z tym organowi przysługuje kompetencja wydania decyzji wstrzymującej użytkowanie terenu albo nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania (art. 59 ust. 3 u.p.z.p.). Organ, wydając w sprawie decyzję, powinien w sposób szczegółowy wyjaśnić przyczyny, dla których zastosował, bądź nie, przysługujące mu na mocy art. 59 ust. 3 u.p.z.p.

Zgodnie z art. 153 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W niniejszej sprawie przepisy prawa od daty wydania prawomocnego orzeczenia sądu nie uległy zmianie, zatem Wójt Gminy S. był nim związany.

Działka nr [...] w Z. zabudowana jest budynkami związanymi z działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza na w.w. działce prowadzona jest przez obecnego jej właściciela, jak i przez jego poprzedników prawnych. Z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że wcześniej działalność gospodarczą na tej działce prowadziła firma "[...]" W 2015r. na nieruchomości wykonano utwardzenie terenu dla miejsc parkingowych, oraz utwardzenie terenu skarpy płytami ażurowymi. Wykonanie prac wiązało się z częściową wymianą gruntu. Właściciele działki nr [...] wskazują, że teren ten miał inną niweletę, był zarośnięty chwastami nieuporządkowany, wykorzystywany jako skład wyrobów. Według natomiast strony przeciwnej na działce nr ewid.[...] prowadzone były prace polegające na uporządkowaniu terenu. W ramach tych prac nie doszło do zmiany ukształtowania terenu. Działka zagospodarowana jest w sposób niezmieniony, znajdujące się na działce utwardzenie wymienione na zostało na nowe płyty ażurowe. W toku postępowania odszukano w archiwum dokumenty dotyczące pozwolenia na budowę na działce nr [...] z 1985 r. wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego budowy warsztatu rzemieślniczego, z którego załącznika, tj. opisu technicznego do projektu wynika, że teren działki był płaski. Dodatkowo odszukano zgodę z dnia 21.06.1985 r. poprzedniego właściciela działki [...] na przybliżenie muru budowlanego warsztatu (działka [...]) do granicy. W dniu 22 maja 2023 r. zostały także wykonane przez pracownika Urzędu zdjęcia aktualnego zagospodarowania działki, z których wynika niezmieniony stan zagospodarowania, tj. wykazały istnienie skarpy i miejsc, w których parkują pojazdy.

Dodatkowo wskazano, że sprawą dotyczącą zabudowy i zagospodarowania działki nr ewid.[...] w Z. zajmował się także Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. II SA/Po 832/20, tj. skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie doprowadzenia budowli do stanu zgodnego z prawem. Wójt wziął pod uwagę ustalenia poczynione przez ww. organy i Sąd.

Stwierdzono, że w sprawie nie jest sporne, czy dokonano prac ziemnych na działce nr [...]. Okoliczność wykonania takich prac potwierdza obecny właściciel działki nr [...] i pozostałe strony postępowania. Podkreślono, że istotą sporu w tym postępowaniu jest to, czy wykonane prace należy zakwalifikować jako zmianę zagospodarowania terenu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 17 kwietnia 2019 r. o sygn. II SA/Po 687/18 stwierdził, że na działce [...] doszło do zmiany zagospodarowania terenu, a organ był związany tymi ustaleniami. Stwierdzono, że o ile stan sprawy w odniesieniu do wykonania skarpy i jej utwardzenia przy granicy działki [...] nie uległ zmianie to z ww. wyroku WSA w Poznaniu o sygn. II SA/Po 832/20 wynika, że :

"W wyniku wykonanej rozbiórki po zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny celem przymuszenia, inwestor zlikwidował parking. Kostkę brukową z rozbiórki wykorzystał do utwardzenia tej samej powierzchni z tą różnicą, że nie ma już na niej stanowisk postojowych, które byłyby wyznaczone liniami. Obowiązek wyznaczenia stanowisk postojowych przesądza o istnieniu elementu obligatoryjnego dla parkingu". Ostatecznie Sąd w tej sprawie ustalił że inwestor (właściciel działki o nr [...]) wykonał przy granicy z działkami [...] plac postojowy. Dodatkowo Sąd stwierdził, że faktyczne przeznaczenie części działki na miejsca postojowe uzasadnia zastosowanie w sprawie przepisów dotyczących parkingów, a wynikających z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ mając na względzie ustalenia w ww. dwóch wyrokach sądów uznał, że zarówno wykonanie parkingu jak i miejsc postojowych stanowi zmianę zagospodarowania terenu (tak również w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 listopada 2016 r. II SA/G1 823/16, LEX nr 2187757).

W związku z powyższym w odniesieniu do utwardzenia terenu dla miejsc parkingowych o wym. 5,05 m x 19,35 m (ustalenie wymiarów z prawomocnej dec. PINB Nr [...] z dnia 20.02.220r.), oraz wykonania i utwardzenia terenu skarpy płytami ażurowymi od strony działek o nr [...] znajduje zastosowanie przepis art. art. 59 u.p.z.p., zgodnie z którym zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Jak wynika z art. 59 ust. 3 u.p.z.p. w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości:

1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo

2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.

Organ nie orzekł o przywróceniu poprzedniego sposobu zagospodarowania działki mając na uwadze, że na terenie działki nr [...] prowadzona jest działalność gospodarcza, która ze swej istoty wiąże się przyjazdem i postojem pojazdów, zatem przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania byłoby środkiem zbyt radykalnym w realiach niniejszej sprawy. Nieuzasadnione było by zobowiązywanie właściciela działki nr [...] do przywracania stanu poprzedniego, który, jak wynika z archiwalnych zdjęć, stanowił zaniedbaną i zarośniętą część tej działki. Obecnie istniejące zainwestowanie działki budynkami dla działalności gospodarczej powoduje, że nasypywanie ziemi od strony działek o nr [...] mogłoby utrudnić (bądź uniemożliwić korzystanie z wejść do tych budynków). Wykonanie nasypu bez odpowiedniego zabezpieczenia mogłoby osłabić konstrukcję istniejącej skarpy lub powodować nie kontrolowane obsypywanie tak wykonanej konstrukcji.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł M. S. zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa poprzez uznanie, że uporządkowanie placu na jego posesji, wykonane w 2015 r., było zmianą jego zagospodarowania.

Ponadto zarzucił istnienie sprzeczności pomiędzy zaskarżoną decyzją, a prawomocną już decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej PINB) z 20.02.2020 r. nr [...] z dnia 20.02.2020 r. nakazującą mu doprowadzenie utwardzenia terenu działki do stanu zgodnego z prawem poprzez zainstalowanie odbojnic zabezpieczających przed parkowaniem samochodów w pasie o szerokości 3 m od granicy działki z działkami nr [...] w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia powyższej decyzji (termin ten został zmieniony na dzień 31.10.2020 r., prawomocną decyzją W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15.09.2020 r., a skarga p. D. na nią do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została prawomocnie oddalona - wyrok WSA z dnia 4.08.2021 r. w sprawie II SA /Po 832/2020.

Sprzeczność zaskarżonej decyzji z decyzją PINB z 20.02.2020r. polega na tym, że organ budowlany uznał za zgodne z prawem wykonane przez niego roboty budowlane na działce nr [...] w zakresie utwardzenia miejsca postojowego w momencie zainstalowania odbojnic uniemożliwiających parkowanie w pasie o szerokości 3 m od granicy działki, gdy zaskarżona decyzja nakazuje wstrzymanie użytkowania skarpy oraz wykonanego i utwardzonego płytami ażurowymi placu postojowego i zobowiązuje do złożenia wniosku o wydanie warunków zabudowy.

Skoro decyzja PINB potwierdziła zgodność z prawem wykonanego miejsca postojowego, to zaskarżona decyzja Wójta Gminy S. bezpodstawnie ją podważa. Ponadto zarzucił, że kompetencje do wydania decyzji w powyższym zakresie ma nie Wójt, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 28.06.2024 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w tej sprawie istotne znaczenie ma wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17.04.2019 r. o sygn. II SA/Po 687/18, który orzekając w tej sprawie wskazał wyraźnie na to, że przedmiotem tego postępowania muszą być objęte sprawy:

1) nielegalnej zmiany sposobu użytkowania terenu - części działki nr [...], przyległej do działek nr [...], na której dokonano wybrania mas ziemnych, co spowodowało zmianę sposobu użytkowania tej części, która kiedyś była gruntową skarpą na tereny utwardzone, na których to terenach został urządzony parking, oraz 2) musi zostać doprowadzona do zgodności z prawem sprawa nielegalnie wykonanej zabudowy poprzez złożenie stosownego wniosku o ustalenie warunków zabudowy, dla zakresu robót określonych wyżej.

Kolegium ustaliło, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z normami prawa procesowego i zastosował prawidłowo przepisy prawa materialnego, mające w tej sprawie zastosowanie.

Tryb wydawania decyzji o warunkach zabudowy oraz przesłanki, jakie muszą zostać spełnione, aby mogła zostać wydana decyzja o warunkach zabudowy regulują przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t.Dz.U.2023.977, zwanej dalej: "u.p.z.p.").

Z akt sprawy wynika, iż dla obszaru objętego wnioskiem nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W przypadku zaś braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy (art. 59 ust. 1 u.p.z.p.).

Stosownie do art. 59 u.p.z.p.:

1. Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

2. Przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.

2a. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego budowa obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

3. W przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości:

1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo

2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.

Odnosząc się do przedmiotowej sprawy, wskazano, że postępowanie organu I instancji było zgodne z przedstawionymi wyżej przepisami.

Decyzja organu I instancji nie mogła zostać wyeliminowana z obrotu prawnego z uwagi na następujące przesłanki.

Akta sprawy zawierają bogaty materiał dowodowy, w tym fotograficzny, pokazujący, że na działce nr [...] wcześniej była zupełnie inna wysokość terenu w pasie przyległym do granic z działkami nt [...] oraz nr [...]. Jednocześnie pas graniczny działki nr [...] przed laty nie był wykorzystywany na urządzenie miejsc postojowych, tym bardziej wybetonowanych, sama kwestia zastosowania betonowych płyt ażurowych nie może wpłynąć na zgodność z prawem przeprowadzonych wcześniej robót ziemnych i budowlanych.

Aby móc skutecznie wystąpić do Wójta Gminy S. z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy należy najpierw nielegalny stan terenu przywrócić do poprzedniego. Nie jest bowiem możliwe występowanie o ustalenie warunków zabudowy dla czegoś, co zostało już zrealizowane, a czego nie da się pogodzić z przestrzeganiem ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i z uwagi na zmianę stosunków wodnych pomiędzy działkami i rzędnej terenu, co prowadzi do uszkadzania płotu granicznego i narusza sieci uzbrojenia i statykę budynków sąsiadów. Uwagi skarżącego, dotyczące niezrozumienia spraw związanych z kwestią budowy, rozbudowy budynków gospodarczych i produkcyjnych nie mają w tej sprawie istotnego znaczenia, gdyż dotyczą tej samej działki, ale dotyczą naruszeń norm wynikających z ustawy - prawo budowlane, gdyż dotyczą wykonanych przez skarżącego budynków.

Tak samo błędnie skarżący uznaje, że przeznaczenie terenu w mapach ewidencyjnych na tereny produkcyjne, czy też usługowe, pozwala mu na dowolność kształtowania terenu swojej działki, nawet jeżeli wpływa to na zagospodarowanie i użytkowanie terenów sąsiedzkich, stanowiących działki nr [...] oraz nr [...].

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyraźnie przesądza, że każda zmiana zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, trwająca powyżej roku wymaga ustalenia warunków zabudowy. W tej sprawie oczywistym jest, że zmiany zagospodarowania tego terenu trwały od kilku lat. Skarżący tym faktom w swym odwołaniu nie zaprzeczył. Skarżący ma świadomość, że okres roku, o którym mowa w art. 59 ust.2 został przekroczony. Samo posiadanie prawa własności gruntu nie daje automatycznie prawa do wykorzystywania tego gruntu w sposób dowolny, na dodatek bez uzyskania stosownych zezwoleń, o ile okres ten przekracza rok.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. S..

Zaskarżonej decyzji SKO zarzucił :

1. naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy tj. art.7, art. 77 w związku z art.80 k.p.a. poprzez:

a) zaniechanie wyczerpującego zebrania dowodów, a następnie brak kompleksowego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. że w wyniku dokonanych przeze niego robót nie powstał żaden parking, lecz był wcześniej, tj. przed 2015 rokiem i jest do dzisiaj plac, bez wyznaczonych miejsc postojowych;

b) błędne przyjęcie, że w sprawie został zebrany i rozpatrzony wyczerpująco materiał dowodowy, niezbędny dla wykazania zaistnienia przesłanek z art. 59 ust.3 pkt 1 u.p.z.p., podczas gdy nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego, w tym pominięto fakt, że pas graniczny działki nr [...] wcześniej był wykorzystywany na miejsca postojowe, a kwestia zastosowania betonowych płyt ażurowych nie może wpłynąć na zgodność z prawem przeprowadzonych wcześniej robót ziemnych i budowlanych,

c) w decyzji SKO nie ustosunkowano się do podniesionego w odwołaniu zarzutu o sprzeczności pomiędzy zaskarżoną decyzją Wójta, a prawomocną już decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (PINB) z 20.02.2020 r. nr [...] z dnia 20.02.2020 r. nakazującą mu doprowadzenie utwardzenia terenu działki do stanu zgodnego z prawem poprzez zainstalowanie odbojnic zabezpieczających przed parkowaniem samochodów w pasie o szerokości 3 m od granicy działki z działkami nr [...] w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia powyżej decyzji, prawomocną decyzją W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15.09.2020 r., a skarga p. D. na nią do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została prawomocnie oddalona - wyrok WSA z dnia 4.08.2021 r. w sprawie II SA/Po 832/2020. Sprzeczność zaskarżonej decyzji Wójta z decyzją PINB z 20.02.2020r. polega na tym, że PINB uznał za zgodne z prawem wykonane przeze niego roboty na działce w zakresie utwardzenia miejsca postojowego w momencie zainstalowania odbojnic uniemożliwiających parkowanie w pasie o szerokości 3 m od granicy działki, a zaskarżona decyzja Wójta nakłada dodatkowe obowiązki w tym zakresie.

d) decyzja PINB potwierdziła zgodność z prawem wykonanego miejsca postojowego, a zaskarżona decyzja Wójta bezpodstawnie ją podważa - do tego brak oceny tego zarzutu w decyzji SKO.

2. przepisów prawa materialnego w zakresie art.59 ust.3 pkt 1 u.p.z.p. :

a) przez błędne przyjęcie, że na działce nr [...] doszło do zmiany sposobu użytkowania utwardzonej powierzchni gruntu, co skutkuje koniecznością wydania decyzji o wstrzymaniu użytkowania skarpy oraz placu postojowego;

b) z ostrożności podniósł także, iż w decyzji Wójta nie wskazano prawidłowo w jakim zakresie powinien zrealizować ten obowiązek, ponieważ wskazany w zaskarżonej decyzji Wójta sposób jego wykonania, tj. wstrzymanie użytkowania wykonanej i utwardzonej płytami ażurowymi skarpy oraz placu postojowego w tym wstrzymanie wszelkich prac ziemnych i robót budowlanych, jest niemożliwy do wykonania, bowiem bezpodstawnie sugeruje użytkowanie skarpy, placu postojowego oraz wykonywanie jakiś prac, tymczasem skarpa nigdy nie była użytkowana, plac postojowy został rozebrany w 2019 r. i żadne prace nie były prowadzone od 2015 r.

Powyższe uchybienia przyczyniły się do naruszenia przez Wójta i SKO art.174 pkt 1 p.p.s.a., tj: naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie w zakresie naruszenie art.59 ust. ust. 3 pkt 1 u.p.z.p., polegające na wadliwym uznaniu, iż dokonane prace utwardzenia terenu, dla celów prowadzenia działalności gospodarczej, stanowią zmianę zagospodarowania terenu i w związku z tym wymagana jest decyzja o warunkach zabudowy pomimo, że roboty te nie są zmianą zagospodarowania terenu.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy S. nr [...].

W uzasadnieniu skargi uszczegółowiono argumentację na poparcie jej zarzutów podkreślając, że art.59 u.p.z.p. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż wykonane przez skarżącego prace utwardzenia gruntu płytami ażurowymi nie stanowiły zmiany sposobu zagospodarowania terenu.

Reasumując, skoro nie doszło do zmiany zagospodarowania terenu, to brak jest podstaw do orzeczenia nakazu przewidzianego w art. 59 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Ponadto Kolegium podkreśliło, że skarżący nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że doprowadzenie samowolnie do zmiany sposobu użytkowania gruntu nie może być badane i kwestionowane przez gminę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 635 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a . wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako SKO w P.) z 28.06.2024 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 26 września 2023r., znak [...]

1. nakazującą M. S. - właścicielowi nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb Z., dla której Sąd Rejonowy P. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW [...], wstrzymanie użytkowania wykonanej i utwardzonej płytami ażurowymi skarpy oraz placu postojowego o wymiarach o wym. 5,05 m x 19,35 m od strony działek [...] w obrębie Z., w tym wstrzymanie wszelkich prac ziemnych i robót budowlanych,

2. zobowiązującą M. S. do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w odniesieniu do opisanych w pkt 1 skarpy i placu postojowego w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o warunkach zabudowy stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023r., poz. 977 z późn. zm., dalej jako u.p.z.p.), a w szczególności przepis art. 59 tej ustawy, zgodnie z którym:

1. Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

2. Przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.

2a. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 2b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

3. W przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości:

1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo

2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, wynika, że na działce nr [...] wykonano utwardzenie terenu dla miejsc parkingowych, oraz utwardzenie terenu skarpy płytami ażurowymi. Wykonanie prac wiązało się z częściową wymianą gruntu. Przedmiotem sporu w sprawie jest ustalenie, czy prace te doprowadziły do zmiany zagospodarowania terenu, powodując możliwość zastosowania w sprawie art. 59 ust. 2 i 3 u.p.z.p. W ocenie organu, w sprawie doszło do zmiany zagospodarowania terenu, natomiast w ocenie skarżącego do takiej zmiany nie doszło.

Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, że to postępowanie administracyjne było już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych. Mianowicie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17.04.2019 r. o sygn. II SA/Po 687/18 uchylił wcześniej wydane decyzje administracyjne odmawiające przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 06.12.2022 r. o sygn. II OSK 3768/19 oddalił skargę kasacyjną M. S. na w/w wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17.04.2019 r. o sygn. II SA/Po 687/18.

Wójt Gminy S. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, a także Sąd w niniejszym postępowaniu, na podstawie art. 153 p.p.s.a. pozostawały związane oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w powyżej opisanych wyrokach WSA i NSA.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).

Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21.4.2010 r., II FSK 2129/08, Lex nr 596261). Należy dodatkowo podkreślić, że art. 153 p.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 p.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.

Sąd orzekający akcentuje, że zasadnicza oś sporu, determinująca prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, dotyczyła tego, czy skarżący doprowadził do zmiany zagospodarowania działki nr [...] w rozumieniu art.59 u.p.z.p., czy też do takiej zmiany nie doszło. Skarżący stał na stanowisku, że do takiej zmiany nie doszło. Pogląd ten jest jednak oczywiście sprzeczny z wiążącymi ocenami prawnymi zawartymi uzasadnieniach wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17.04.2019 r. o sygn. II SA/Po 687/18 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 06.12.2022 r. o sygn. II OSK 3768/19.

W wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17.04.2019 r. o sygn. II SA/Po 687/18 wskazano m.in., że w orzecznictwie, przyjmuje się, że zmianą zagospodarowania terenu mogą być takie czynności jak:

- utwardzenie działki (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt: II OSK 1179/11, LEX nr 1379544),

- rozpoczęcie jej wykorzystywania jako miejsca parkowania pojazdów mechanicznych służących wykonywaniu działalności gospodarczej (ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt: II OSK 1179/11, LEX nr 1379544).

Dalej WSA jednoznacznie wskazał, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 59 ust. 2 u.p.z.p., a w związku z tym również ust. 1. Właściciel działki nr [...] winien więc uzyskać dla swojego przedsięwzięcia decyzję o warunkach zabudowy. Skoro tego zaniechał, wypełnił przesłanki zastosowania art. 59 ust. 3 u.p.z.p.

WSA wyraźnie wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę, winien przyjąć, że wykonane na działce nr [...] prace stanowiły zmianę zagospodarowania terenu i w związku z tym organowi przysługuje kompetencja wydania decyzji wstrzymującej użytkowanie terenu albo nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania (art. 59 ust. 3 u.p.z.p.).

Ponieważ skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 06.12.2022 r. o sygn. II OSK 3768/19, wspomniany wyrok WSA w Poznaniu się uprawomocnił.

W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 06.12.2022 r. o sygn. II OSK 3768/19 trafnie wskazano, że niezakwestionowanie przez skarżącego kasacyjnie, tj. M. S., ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd pierwszej instancji jako podstawa oceny legalności zaskarżonej decyzji Kolegium oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w 2015 r. na działce nr [...] dokonano utwardzenia terenu dla miejsc parkingowych oraz utwardzenia terenu skarpy płytami ażurowymi. Wykonanie prac wiązało się z częściową wymianą gruntu. Z ustalonych w sprawie okoliczności wynika zatem, że właściciel działki nr [...] dokonał niwelacji terenu i urządził na jej części parking, którego wcześniej w takim kształcie na działce nie było.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodził się z Sądem pierwszej instancji, że przewidzianej w art. 59 ust. 2 u.p.z.p. przesłanki zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, nie można zawężać do zagadnienia zmiany dotychczasowego ogólnego przeznaczenia danej działki ewidencyjnej lub terenu. Przeznaczenie terenu jest kategorią odrębną od sposobu jego zagospodarowania, co wynika m.in. z art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 u.p.z.p. Należy przyjąć, że zagospodarowanie terenu to szeroko rozumiany sposób jego wykorzystania na różne cele poprzez zabudowę i użytkowanie trenu (por. np. P. Saternus, Leksykon urbanistyki i planowania przestrzennego, Warszawa 2013, s. 603-604). Przenosząc to ustalenie na grunt niniejszej sprawy stwierdzono, że okoliczność, że nowy sposób zagospodarowania części działki skarżącego jest funkcjonalnie związany z prowadzoną na tej działce działalnością gospodarczą, nie oznacza per se, że ten nowy sposób użytkowania części działki nie może być, w realiach danej sprawy, uznany za zmianę zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. 2 u.p.z.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonanie niwelacji części działki nr [...], a następnie jej utwardzenie płytami ażurowymi oraz urządzenie przy granicy z działką sąsiednią ośmiu miejsc parkingowych, wypełniało przesłankę zmiany zagospodarowania terenu, uzasadniającą podjęcie przez organy działań na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. w zw. z ust. 2 u.p.z.p. Doszło bowiem do zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania tej części działki. Jest to przy tym zmiana istotna z punktu widzenia oddziaływania na prawa właścicieli nieruchomości sąsiednich, zwiększa bowiem uciążliwości związane z ruchem pojazdów bezpośrednio przy granicy działki. Prawa tych osób podlegają, w procesie stosowania ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, również ochronie (zob. art. 64 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p.). Uzupełniająco podkreślono, że w dotychczasowym orzecznictwie oraz piśmiennictwie przyjmowano, że utwardzenie działki i rozpoczęcie jej wykorzystywania jako miejsca parkowania pojazdów mechanicznych służących wykonywaniu działalności gospodarczej, stanowi zmianę sposobu zagospodarowania w rozumieniu art. 59 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. (zob. np. wyrok NSA z 31 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1179/11, CBOSA oraz D. Trzcińska, Proces inwestycyjno-budowlany w praktyce. Rozwiązania najważniejszych problemów, Warszawa 2021, s. 34).

NSA wskazał też, że bez znaczenia jest, podnoszona okoliczność, że sporny parking został, w związku z postępowaniem prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, zlikwidowany przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym obowiązuje zasada tempus regit actum, która oznacza, że dla rozstrzygnięcia sądu co do zasady istotne są okoliczności prawne i faktyczne istniejące w chwili podjęcia zaskarżonego aktu administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 20 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2341/18 oraz wyrok NSA z 5 października 2022 r., sygn. akt II OSK 2503/21, CBOSA). Zasada ta wywodzona jest m.in. z art. 3 § 1 p.p.s.a. (kontrolna funkcja sądownictwa administracyjnego), art. 133 § 1 p.p.s.a. (orzekanie na podstawie akt sprawy), a także można ją wyprowadzić z art. 145 p.p.s.a., w którym wskazano okoliczności, których wystąpienie może uzasadniać uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie. Natomiast organy administracji publicznej, rozpoznając niniejszą sprawę ponownie, zgodnie z zasadą legalizmu (art. 6 k.p.a.) oraz zasadą prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), zobowiązane będą dokonać ustaleń faktycznych aktualnych na dzień wydania decyzji.

Mając powyższe na uwadze nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący doprowadził do zmiany zagospodarowania działki nr [...], gdyż dokonane przez niego utwardzenie terenu stanowi zmianę zagospodarowania terenu i w związku z tym wymagana jest w myśl art.59 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy.

Pomimo tego, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił zasadniczego zarzutu skarżącego - że nie doszło do zmiany zagospodarowania działki nr [...] - zmuszony był uchylić zarówno decyzję organu I, jak i II instancji. A to z tego względu, że w wyroku WSA w Poznaniu z 17.04.2019 r., sygn. akt: II SA/Po 687/18 wskazano, że organowi przysługuje kompetencja wydania decyzji wstrzymującej użytkowanie terenu albo nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania (art. 59 ust. 3 u.p.z.p.). WSA stwierdził jedynie, że organowi przysługują kompetencje do zastosowania art. 59 ust. 3 u.p.z.p., a więc nie przesądził, czy organ winien zastosować punkt 1 czy 2 tego przepisu.

Natomiast wyrokiem NSA z 06.12.2022 r., sygn. II OSK 3768/19, wprawdzie oddalił skargę kasacyjną, jednocześnie jednak w uzasadnieniu swego wyroku wskazał, że "dokonanie niwelacji części działki nr [...], następnie jej utwardzenie płytami ażurowymi oraz urządzenie przy granicy z działką sąsiednią ośmiu miejsc parkingowych, wypełniało przesłankę zmiany zagospodarowania terenu, uzasadniającą podjęcie przez organy działań na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. w zw. z ust. 2 u.p.z.p. A więc do wydania jedynie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.

Tymczasem organ I instancji wydał decyzję z dnia 26.09.2023 r. wstrzymującą użytkowanie części działki nr [...], a więc decyzję wydaną na odmiennej niż wskazana przez NSA podstawie prawnej, tj. na podstawie art.59 ust.3 pkt 1, a nie art.59 ust.3 pkt 2 u.p.z.p. Organ odwoławczy takie wadliwe rozstrzygnięcie zaaprobował. Tym samym organy administracji oparły wydanie swych decyzji na wadliwej – w świetle wyroku NSA - podstawie prawnej. Wstrzymano bowiem użytkowanie części działki, a nie nakazano przywrócenia jej do stanu poprzedniego.

Rozstrzygnięcie to, jako naruszające art.153 p.p.s.a. z uwagi na zignorowanie wykładni dokonanej przez NSA, było wadliwe. Z tego względu Sąd orzekający zmuszony był uchylić zarówno decyzję organu I, jak i II, instancji.

Ponadto jak słusznie zalecił NSA w swym wyroku, organy administracji publicznej, rozpoznając niniejszą sprawę ponownie, zgodnie z zasadą legalizmu (art. 6 k.p.a.) oraz zasadą prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), zobowiązane były do dokonania ustaleń faktycznych aktualnych na dzień wydania decyzji.

Wprawdzie w dniu 22 maja 2023 r. przez pracownika organu I instancji zostały zrobione zdjęcia aktualnego zagospodarowania działki, jednak w ocenie Sądu orzekającego było to niewystarczające. Powinny były zostać ponownie dokonane z udziałem stron postępowania oględziny działki nr [...], gdyż poprzednie oględziny przeprowadzone zostały w dniu 05.04.2017 r., a więc prawie 8 lat temu. Przez tak długi okres czasu stan zagospodarowania działki nr [...] mógł się zmienić. Rzetelność procesowa wymaga ustalenia aktualnego ustalenia stanu zagospodarowania działki nr [...] z udziałem stron postepowania.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art.135 p.p.s.a. poprzedzającą ją decyzje organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi ponowne oględziny działki nr [...] i w razie ustalenia, że stan zagospodarowania tej działki nie uległ zmianie w stosunku do oględzin przeprowadzonych w dniu 05.04.2017 r., wyda decyzję na podstawie art.59 ust.3 pkt 2 u.p.z.p. W razie ustalenia, że stan zagospodarowania tej działki uległ zmianie oceni, czy nadal istnieją przesłanki do zastosowania art.153 p.p.s.a. i ewentualnie wyda decyzję opartą na innej podstawie prawnej.