Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 168/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust.1, art. 17 ust.1b, art. 17 ust.5 pkt 1 lit.a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 34 ust.1
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit.a, art. 135.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. na rzecz skarżącego Z. R. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27 października 2020 r. Z. R. (dalej: "wnioskodawca", "strona", "skarżący") wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką - Z. R..

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. dalej "k.p.a.") i art. 17, art. 20 ust. 3, art. 24, art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.- dalej "u.ś.r."), Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działający z upoważnienia Wójta Gminy K., odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia od dnia 1 października 2020 r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji w oparciu o dołączone do sprawy dokumenty ustalił, że znaczny stopień niepełnosprawności u Z. R. powstał, gdy skończyła ona 88 lat, co oznacza brak zachowania kryterium wiekowego określonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Drugim powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia stanowiło wystąpienie negatywnej przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, wynikającej z uprawnienia wnioskodawcy do renty rolniczej na podstawie Orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy z dnia 11 września 2020r. o uznaniu go za całkowicie (okresowo) niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym do września 2023 r., przy czym nie stwierdzono niezdolności strony do samodzielnej egzystencji.

Z. R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, odwołał się od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto odwołujący się zarzucił zaskarżonej decyzji błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów tej ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącego renty rolniczej stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1-5 u.ś.r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz przyznało Z. R. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką Z. R., począwszy od dnia 1 października 2020 r. na czas nieokreślony w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością renty rolniczej Z. R. z tytułu niezdolności.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organ winien uwzględnić niekonstytucyjność przedmiotowego przepisu i rozpoznać wniosek z pominięciem kryterium wieku, w jakim powstała niepełnosprawność osoby dorosłej, co oznacza że w powyższym zakresie zaistniała podstawa do uwzględnienia odwołania.

Odnosząc się do kolejnego powodu odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, czyli stwierdzenia wystąpienia negatywnej przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynikającej z uprawnienia wnioskodawcy do renty rolniczej

w związku z uznaniem go za okresowo całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym organ odwoławczy zauważył, że świadczenie pielęgnacyjne o które ubiega się strona jest niewątpliwie wyższe aniżeli pobierana przez niego renta z KRUS. W takiej sytuacji wykluczenie osoby pobierającej niskie świadczenie emerytalno-rentowe, a spełniającej warunki do uzyskania świadczeń pielęgnacyjnego powoduje, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ma charakter dyskryminujący. Problem ten dostrzegł Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, stwierdził niekonstytucyjność przepisu art. 17 ust. 5. pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Wedle organu stan prawny, jaki ukształtował się w wyniku Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17, nie ma zastosowania wprost do przedmiotowej sprawy, albowiem dotyczy on tylko takiej sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i tylko w tym zakresie przepis art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a ustawy utracił moc obowiązującą.

Niezależnie od powyższego Kolegium uznało, że nie można wykluczyć zdolności wnioskodawcy, który opiekuje się całkowicie niepełnosprawną matką, do podjęcia pracy zarobkowej odpowiadającej jego możliwościom zdrowotnym np. na przystosowanym stanowisku pracy. Wnioskodawca nie podejmuje zatrudnienia, opiekuje się całodobowo niepełnosprawną matką, co pozwala na ocenę, że w sprawie występuje związek przyczynowo-skutkowy między nie podejmowaniem pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki.

Powołane okoliczności stanowią o spełnieniu przez wnioskodawcę wszystkich przesłanek pozytywnych uprawniających go do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie funkcjonalna i systemowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy pozwala na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości, stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością renty wnioskodawcy z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

W tym miejscu organ zwrócił uwagę na pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r. I OSK 254/20, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymywać a pobiera świadczenie emerytalno- rentowe może dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, i zrezygnować z pobierania świadczenia niższego, poprzez zawieszenie prawa do świadczenia emerytalno-rentowego na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jednak w warunkach przedmiotowej sprawy organ stwierdził, że wnioskodawca pobiera świadczenie rentowe przyznane nie w oparciu o przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, lecz przyznane na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Z tego powodu przepis wynikający z art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przewidujący możliwość zawieszenia prawa m.in. do emerytury, czy renty na wniosek emeryta lub rencisty nie ma w odniesieniu do strony zastosowania. Wedle Kolegium analiza przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników prowadzi do wniosku, że ustawa ta nie przewiduje możliwości zawieszenia na wniosek emeryta lub rencisty odpowiednio renty czy emerytury rolniczej. Z tego powodu realizacja prawa wnioskodawcy do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zaistnieć

w wyniku zawieszenie prawa do renty rolniczej.

W powołanych okolicznościach organ odwoławczy, mając na uwadze linię orzeczniczą sądów administracyjnych zobowiązany był do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie złożył Z. R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie w zakresie wysokości przyznanego świadczenia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., polegającą na pominięciu celów tej ustawy oraz przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna renty rolniczej ma wpływ na wysokość przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie skarżącego organy rozpatrując przedmiotową sprawę poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy i przyjęły, że skoro skarżący ma ustalone prawo do renty rolniczej to nie przysługuje mu świadczenie pielęgnacyjne w pełnej wysokości. Jednocześnie skarżący powołał się na stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19, w którym zostało uznane za niekonstytucyjne zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne.

Na koniec skarżący wskazał, że w analogicznym stanie faktycznym Kolegium decyzją z dnia [...] września 2020 r. przyznało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego

w pełnej wysokości, a nie jako różnicę pomiędzy wysokością wnioskowanego świadczenia, a pobieranym przez skarżącego świadczeniem wymienionym w art. 17 ust. 5 ustawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 p.p.s.a., zgodnie z zaakceptowanym przez organ wnioskiem strony.

W realiach niniejszej sprawy organ I instancji odmówił wnioskowanego świadczenia z dwóch powodów. Po pierwsze, mając na względzie, że znaczny stopień niepełnosprawności u podopiecznej skarżącego powstał gdy ukończyła ona 88 lat, powołał się na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który utracił moc z dniem 23 października 2014 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz.U. poz. 1443) w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Ponadto, bazując wyłącznie na wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przyjął, że fakt otrzymywania przez skarżącego renty z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wyklucza możliwość ubiegania się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Z kolei w będącej przedmiotem skargi decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję organu I instancji i jednocześnie przyznało skarżącemu świadczenie w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością pobieranej przez niego renty rolniczej.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111, dalej: "u.ś.r."). Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Jednocześnie w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Przystępując do rozważań wskazać należy, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie jest kwestionowany. Poza sporem pozostaje, że skarżący ma ustalone prawo do renty z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wynoszącej od dnia 1 marca 2020 r. [...] zł. Świadczenie to zostało przyznane w związku z orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy KRUS uznającego wnioskodawcę za całkowicie (okresowo) niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym do września 2023 r. Przy czym nie stwierdzono niezdolności skarżącego do samodzielnej egzystencji.

Zdaniem Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, prawo do renty nie może automatycznie przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy. Sąd nie podziela zatem stanowiska organu I instancji, który powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, opowiedział się za wykładnią językową przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, wykluczającą możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

Sąd nie podziela również stanowiska tej linii orzeczniczej sądów, zaaprobowanej przez Kolegium, polegającego na przyjęciu, że osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w powyższym przepisie, należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem rentowym. Zdaniem Sądu, orzekającego w niniejszym składzie, podzielić należy stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2511/20, z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie I OSK 254/20, z dnia 27 maja 2020 r. I OSK 2375/19 oraz z dnia 11 sierpnia 2020 r. I OSK 764/20 (dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w których to orzeczeniach podkreślono, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością renty pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji, w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. W tej sytuacji właściwszym rozwiązaniem jest umożliwienie osobie uprawnionej wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a świadczeniem emerytalno – rentowym przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, czyli w realiach niniejszej sprawy renty z KRUS.

Wbrew przekonaniu organu II instancji, przyjmującego brak możliwości zawieszenia na wniosek rencisty – renty rolniczej, podkreślić należy, że w przypadku renty rolniczej wybór taki można zrealizować przez złożenie do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosku o zawieszenie prawa do renty rolniczej na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r., poz. 266), w myśl którego prawo to ulega zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych, a zatem zastosowanie znajdzie tutaj niewątpliwie regulacja przewidziana w art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 291). Zgodnie z tym przepisem prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek rencisty.

Renta jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, w postaci posiadania prawa do renty. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować, zgodnie z art. 9 k.p.a.

Ponadto, zgodnie z art. 79a k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie renty. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do renty, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych.

Odnosząc się z kolei do argumentu skarżącego, że w analogicznym stanie faktycznym Kolegium decyzją z dnia [...] września 2020 r. przyznało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości, a nie jako różnicę pomiędzy wysokością wnioskowanego świadczenia, a pobieranym przez skarżącego świadczeniem wyjaśnić należy, że organ każdą sprawę rozstrzyga indywidualnie, przy uwzględnieniu aktualnego stanu faktycznego sprawy. Ponadto podkreślenia wymaga, że w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych - przestał obowiązywać z dniem 9 stycznia 2020 r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Mając na względzie powołany wyrok przyjąć należy brak przeszkód, aby osobom posiadającym ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne w pełnej wysokości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 443/20, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów skarżący ma ustalone prawo do renty rolniczej z powodu całkowitej, a nie częściowej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, tym samym w realiach niniejszej sprawy, zastosowanie prokonstytucyjnej i zgodnej z celem ustawy wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a oznacza, że skarżącemu, który spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobiera rentę rolniczą, należało umożliwić, w toku postępowania, dokonanie wyboru jednego z wymienionych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia w niższej kwocie, a nie jak chciałby tego skarżący przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości.

Mając na uwadze uzasadnienie organu I instancji Sąd uznał za koniecznie wyjaśnienie, że wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, utraciło przymiot konstytucyjności przewidziane art. 17 ust. 1b ustawy kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy. Z tych przyczyn w odniesieniu do opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium, a zatem w tym zakresie, wbrew stanowisku organu I instancji, spełniony został warunek do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Podsumowując należy stwierdzić, że przed wydaniem decyzji, organ I instancji winien był poinformować skarżącego o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty i dopiero rozstrzygnąć w zakresie wniosku. Tymczasem organy obu instancji dokonały w niniejszej sprawie niewłaściwej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, zaś organ I instancji dodatkowo art. 17 ust. 1 b, co uzasadnia wyeliminowanie z obrotu zarówno zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Ponownie rozstrzygając sprawę organ zastosuje się do oceny prawnej i wskazań wynikających z rozważań Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy.