Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 247/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 2, par. 3 ust. 1 i par. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 26 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: art. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 71 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Dnia 30 sierpnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Anna Dębowska, , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 roku sprawy ze skargi D. H. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 21 lutego 2023 roku nr 21/02/2023 w przedmiocie przyznania płatności oraz umorzenia w części postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 21 lutego 2023 r., numer 21/02/2023, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) - dalej zwana: k.p.a., art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE z dnia 21 października 2005 r., L 277, str. 1 ze zm.) - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 1698/2005, art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE z dnia 20 grudnia 2013 r., Nr L 347, str. 487) - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 1305/2013, art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 030, str. 16-99 - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 73/2009), art. 4 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1, art. 10 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1 i 2, art. 13, art. 15 ust. 5, art. 16 ust. 3 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE z 28 stycznia 2011 r., Nr L 25, str. 8) - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 65/2011, art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 23 grudnia 2006 r., Nr L 368, str.15) - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 1974/2006), art. 12, art. 25, art. 26 ust. 1, art. 28 ust. 1 lit. c), art. 32 ust. 1, art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. (WE) z 2 grudnia 2009 roku, Nr L 316, str. 65-112) - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 1122/2009, art. 10, art. 30 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1371) - dalej zwana Ustawą PROW 2007-2014, § 2, § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 40 poz. 329 ze zm.) - zwane dalej Rozporządzeniem ONW, Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi:

1. uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr 0086-2021-000002261 z 1 marca 2020 r. (powinno być: 1 marca 2021 r.) wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach w sprawie przyznania płatności oraz umorzenia w części postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013, oraz

2. przyznał, po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w wysokości 1.326,39 zł, płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 w wysokości 9.099,47 zł oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 w części dotyczącej płatności w kwocie 2.335,95 zł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 15 maja 2013 r. D. H. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w treści którego ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) do działki rolnej A o powierzchni 100 ha, położonej na działkach ewidencyjnych nr 133/7 i 136/2, na której prowadzona była uprawa czereśni. Do wniosku strona dołączyła materiał graficzny, na którym wskazała położenie zadeklarowanych do płatności gruntów rolnych.

W dniach 1-7 sierpnia 2013 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej A (100 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (89,26 ha). W wyniku ustaleń kontrolnych zastosowano kody pokontrolne: DR13+ - wskazujący, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, DR22 - wskazujący, że działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, niesąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną) oraz kod DR52 - oznaczający, że stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania. Z czynności kontrolnych sporządzony został raport nr 9005-00000019420/13, do którego załącznikiem są szkice z pomiaru działki oraz dokumentacja zdjęciowa na płycie CD. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS), umożliwiających odpowiednio dokładne obliczenia dotyczące obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu.

Ponadto w dniach 1-9 sierpnia 2013 r. ten sam zespół inspektorów Biura Kontroli na Miejscu Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadził w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontrolę w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego. W wyniku tych czynności, oprócz opisanej powyżej nieprawidłowości dotyczącej stwierdzenia mniejszej aniżeli zadeklarowana we wniosku powierzchni działki rolnej A, na działce stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną symbolem E2, tj. materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań, oraz nieprawidłowość oznaczoną kodem E7, tj. nieutrzymanie minimalnej obsady drzew i krzewów. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do raportu z kontroli stwierdzona przez inspektorów:

- liczba drzew spełniających wymogi wyniosła 6788 szt.,

- liczba drzew niespełniających wymogów wyniosła 5783 szt.,

przy czym minimalna obsada z uwzględnieniem 5% tolerancji (119 szt./ha) winna wynosić 10 622 szt. Zgodnie z uwagami inspektorów: "uprawy sadownicze są w złej kondycji, duży odsetek drzewek jest wyschniętych, połamanych i uszkodzonych przez dzika zwierzynę. Sady nie rokują w najbliższym czasie owocowania".

W dniu 14 października 2013 r. D. H. złożył "Uwagi" dotyczące raportu z czynności kontrolnych podnosząc, że: "Powierzchnia i granice działek rolnych zostały wyznaczone przez geodetę i tę powierzchnię zadeklarowałem zadeklarowane we wniosku o dopłaty jak i w Planie Rolnośrodowiskowym, jednocześnie otrzymałem od ARiMR tabele PEG swoich działek, która zezwala mi na zgłoszenie wielkości, które zadeklarowałem. (...). Drzewka owocowe są co roku dosadzane ponieważ znaczna ich część nie wytrzymuje warunków klimatycznych jakie panują na kontrolowanym terenie (surowa zima, susza, deszcze nawalne, podtopienia), oraz uszkodzeń mechanicznych dokonywanych przez dziką zwierzynę, z tych względów trudno oczekiwać owocowania plantacji, na której jest duża rotacja drzewek. (...) Warunki siedliskowe czyli pagórkowatość terenu sprzyjają tworzeniu się w zadoleniach zbiorników wodnych, które powstają podczas wiosennych roztopów lub intensywnych opadów deszczu. tereny, na których posadzone są drzewka są wyposażone w melioracje, która została uszkodzona mechanicznie podczas wcześniejszych upraw agrotechnicznych, co skutkuje tym, że woda zamiast być odprowadzana do zbieraczy zaczyna wypływać w miejscach uszkodzeń tworząc zalewiska, które ciężko wykosić ze względu na grząski teren w danej chwili".

Po zapoznaniu się z treścią uwag strony i weryfikacji raportu z czynności kontrolnych w dniu 20 lutego 2014 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr 0086-2014-000000824, w której przyznał stronie płatność ONW w kwocie 9.099,47 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 2.883,69 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, do powierzchni stwierdzonej w toku postępowania, tj. 89,26 ha.

W dniu 7 marca 2014 r., strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, w ktorym podniosła: "Powierzchnia działki rolnej, na której dokonałem nasadzeń wynosi 100 ha, inspektorzy terenowi dokonujący kontroli stwierdzili, że wynosi ona 89,26 ha. Po otrzymaniu raportu pokontrolnego pojechałem na miejsce kontroli i sam za pomocą urządzenia GPS potrafiącego mierzyć powierzchnię dokonałem pomiaru, który potwierdził deklarowaną przeze mnie powierzchnię działek rolnych czyli 100 ha. Przeanalizowałem z osobą obecną podczas kontroli Panem T. P. oraz pracownikami sposób pomiaru inspektorów terenowych, którzy wówczas pracowali w moim gospodarstwie z czego mogła wynikać różnica w pomiarach i doszliśmy do wniosku, że najprawdopodobniej w wyniku złego oznakowania działek inspektorzy błędnie odczytali granice działek i zmierzyli nie całą powierzchnię przeze mnie deklarowaną, w szczególności dotyczy to działki 133/7, którą dzielę wspólnie z innym rolnikiem".

W dniu 25 kwietnia i 23 maja 2014 r. strona dostarczyła do organu wyniki pomiarów powierzchni działki rolnej A, położonej na działkach ewidencyjnych nr 133/7 i 136/2, przeprowadzonych przez uprawnionego geodetę. Zgodnie ze stanowiskiem strony, z pomiarów przeprowadzonych wynika, że powierzchnia ogólna działki rolnej to 107,57 ha, powierzchnia upraw z wyłączeniem drogi technicznej to 97,97 ha, z a drogą technologiczną to 99,01 ha.

W związku ze zgłoszonymi przez stronę zastrzeżeniami dotyczącymi ustalonej w toku czynności kontrolnych powierzchni działki rolnej A oraz mając na uwadze przedstawione przez stronę wyniki pomiarów przeprowadzonych przez uprawnionego geodetę, przeprowadzona została weryfikacja ustaleń zawartych w treści raportów z kontroli, w wyniku której wykonawca kontroli podtrzymał ustalenia w nich zawarte. W treści pisma z 4 czerwca 2014 r., znak BKM05-09223-46/BL/14, Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż dokumentacja pokontrolna została ponownie dokładnie sprawdzona, przeanalizowano także treść pisma beneficjenta z 07.03.2014 r. oraz szkic pomiarowy dostarczony przez rolnika wraz z pismem z 25.04.2014 r. Porównano szkic wykonany przez geodetę ze szkicem pomiarowym sporządzonym przez inspektorów terenowych kontroli i zaobserwowano różnice w obrębie zaznaczonych na szkicach obszarów wyłączonych z płatności. Dokumentacja fotograficzna wykonana podczas kontroli na miejscu potwierdza występowanie obszarów niewykorzystywanych rolniczo na przedmiotowej działce rolnej.

Biuro Kontroli na miejscu nie przychyliło się do sugestii beneficjenta o wznowieniu granic działki rolnej "A" położonej na działkach ewidencyjnych nr 136/2 i 133/7 w obrębie S. wg załączonych współrzędnych wyznaczonych przez uprawnionego geodetę działającego na zlecenie rolnika, gdyż wizytacja kontrolerów BKM w gospodarstwie ma na celu porównanie danych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku o płatności w danym roku ze stanem faktycznym "na gruncie kontroli". Ponadto zgodnie z dołączoną do ww. pisma notatką służbową z 26.05.2014 r., sporządzoną przez inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne: "25.04.2014 beneficjent uzupełnił odwołanie o szkic sporządzony przez geodetę P. L. Z informacji na nim zamieszczonych wynika, że całkowita powierzchnia części działek ewidencyjnych deklarowanych przez beneficjenta wynosi 107,57 ha (bez uwzględnienia terenów wyłączonych). Jest to zgodne z ustaleniami kontroli. Z analizy pokontrolnych danych wektorowych wynika, że całkowita powierzchnia działki ewidencyjnej wyznaczona na podstawie załącznika graficznego rolnika, bez uwzględnienia wyłączeń wynosi 107 ha, co przy uwzględnieniu tolerancji pomiaru (0,68 ha) potwierdza ustalenia geodety. Nie może być zatem mowy o błędnym wyznaczeniu granicy działki ewidencyjnej przez inspektorów terenowych. Inną kwestią jest wyznaczenie powierzchni działki rolnej (uprawy). Wyznaczenie tej powierzchni jest elementem kontroli, dlatego powierzchnia ta jest wpisywana do raportu. Wg szkicu dostarczonego przez beneficjenta powierzchnia ta wynosi 97,97 ha, zaś wg ustaleń kontroli 89,26 ha. Różnica ta wynika z faktu, że geodeta pracujący na zlecenie beneficjenta wliczył do powierzchni upraw, powierzchnie które kontroli nie były użytkowane rolniczo. Prawdopodobnie beneficjent przywrócił użytkowanie na tych obszarach po zakończeniu kontroli. Różnice w powierzchni wyłączeń widoczne są gołym okiem porównują szkic wykonany w trakcie kontroli i szkic dostarczony przez beneficjenta".

W dniu 10 czerwca 2014 r. D. H. stawił się w Łódzkim Oddziale Regionalnym ARiMR i dołączył do akt sprawy oświadczenia A. B. i B. K., w których potwierdzili oni argumentację strony dotyczącą obecności kobiety podczas przeprowadzania czynności kontrolnych przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR.

W dniu 13 czerwca 2014 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr 289/14, w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 20 lutego 2014 r.

W dniu 28 lipca 2014 r. strona złożyła skargę do WSA na powyższą decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR.

Wyrokiem z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 722/14, WSA w Łodzi oddalił skargę strony.

Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej od ww. wyroku, wyrokiem z 25 października 2016 r., sygn. akt II GSK 731/15, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Łodzi z 2 grudnia 2014 r. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał na zasadność zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie dostatecznej kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie poczynionych przez organy ustaleń i ocen dotyczących stanu zagospodarowania działki A o pow. 100 ha uznanego za podstawę przyznania płatności. Zdaniem NSA, sposób prezentowania ustaleń powierzchni działki A kwalifikującej się do płatności nie jest klarowny i dlatego budzi wątpliwości co do jego rzetelności. Wątpliwości te pogłębiają podnoszone w skardze i w skardze kasacyjnej zarzuty, co do udziału w czynnościach kontrolnych osoby (kobiety), której nie wymieniono w raporcie z kontroli, a więc nie powinna być obecna przy wykonywaniu czynności kontrolnych.

W ślad za wyrokiem NSA, wyrokiem z 8 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 27/17, WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 13 czerwca 2014 r. nr 289/14 oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z 20 lutego 2014 r. nr 0086-2014-000000824.

Rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach wezwał do stawienia się w charakterze świadków inspektorów terenowych przeprowadzających czynności kontrolne w gospodarstwie rolnym D. H., tj.: M. B., R. A., P. R. oraz Ł. J. w celu złożenia wyjaśnień dotyczących okoliczności wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym strony.

D. H. złożył dodatkowo wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: K. K., J. S., B. K. i P. K., na okoliczność wykonywania czynności kontrolnych w jego gospodarstwie rolnym.

W dniu 19 października 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Pabianicach przesłuchano świadków (inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne), tj.: Ł. J., M. B., R. A. oraz P. R., w celu ustalenia okoliczności wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym D. H. w dniach: 1-7 sierpnia 2013 r. W toku przeprowadzonych przesłuchań M. B. zeznał: "W kontroli brały udział 4 osoby, w skład zespołu kontrolnego nie wchodziła żadna kobieta. (...) Czynności kontrolne zaczynaliśmy z samego rana i kończyliśmy w godzinach późno popołudniowych. W godzinach wieczornych, po powrocie do bazy noclegowej wykonywaliśmy czynności techniczne (...). W trakcie tej kontroli w 2013 roku byli też kontrolowani inni beneficjenci. (...) żona przyjechała w pierwszych dniach pobytu razem ze mną, również razem wróciliśmy do Ł. po pierwszym tygodniu kontroli. Moja żona była wtedy w 3-cim miesiącu ciąży i nie pomagała mi w żadnej części kontroli. W drugim tygodniu mojej żony nie było."

W dniu 24 października 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Węgorzewie przesłuchano świadków: P. K., J. S., K. K. oraz B. K. w sprawie ustalenia okoliczności wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym D. H. w dniach: 29 lipca - 7 sierpnia 2013 r. W toku przeprowadzonych przesłuchań świadkowie oświadczyli że widzieli, iż w kontroli brały udział cztery osoby: dwie kobiety i dwóch mężczyzn. Nie rozmawiali z osobami kontrolującymi i nie są w stanie ich rozpoznać.

Pismem z 9 listopada 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach wezwał do stawienia się w charakterze świadka M. B. w celu złożenia wyjaśnień dotyczących okoliczności wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym D. H. W dniu 23 listopada 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Pabianicach świadek M. B. zeznała: "byłam na wyjeździe z inspektorami w roku 2013. Pamiętam, że były to wakacje 2013 r. było to ok. 1 tygodnia, ale nie pamiętam dokładnie terminu. To był pierwszy taki wyjazd. Pojechałam własnym samochodem razem z mężem. Nocowałam w tym samym ośrodku co wszyscy inspektorzy. W trakcie tego tygodniowego pobytu było 4 inspektorów. Sama się zameldowałam i sama płaciłam za swój pobyt. Byłam jedyną kobietą. Byli sami mężczyźni i ja jedna kobieta. Nie byłam na działkach beneficjenta. Byłam w okolicy, ale nie byłam na działkach. Przywoziłam codziennie mężowi śniadanie. Podjeżdżałam do granicy działki i podawałam mężowi śniadanie. Maksymalnie byłam tam ok. 5 minut. Dojeżdżałam do kontrolerów własnym samochodem. Nikt postronny nie rzucił mi się w oczy. Nie pamiętam, żebym kogoś widziała. Tam były same pola. Wychodziłam z samochodu, zamieniałam z mężem parę słów i odjeżdżałam. Żaden z kontrolerów będących tam nie miał długich włosów. Ja byłam wtedy w ciąży i nie pomagałam kontrolerom w żaden sposób. Ja pojechałam tam odpocząć. (...) Nie pomagałam w niczym ani mojemu mężowi, ani innym kontrolerom. Nie pomagałam w liczeniu drzewek. Ja się na tym nie znam. (...)".

W dniu 1 grudnia 2017 r. pełnomocnik strony złożył wniosek dowodowy, wnosząc o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci analizy raportu z czynności kontrolnych nr 0086-69120-0086-00000047/10/13 sporządzonej przez Kancelarię Geodezyjną G. K. na okoliczność wykonania czynności kontrolnych niezgodnie ze sztuką geodezyjną, a także wbrew zapisom i wytycznym zawartym w Instrukcji realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni - ARiMR, oraz wniósł o wystąpienie do właściwego organu o udzielenie informacji na temat miejsca pobytu/noclegu inspektorów terenowych podczas wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie D. H. oraz informacji o pojazdach, którymi inspektorzy się poruszali.

W piśmie z 16 stycznia 2018 r., Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podtrzymał ustalenia zawarte w treści kwestionowanego raportu z czynności kontrolnych oraz szczegółowo odniósł się do zarzutów dotyczących raportu z czynności kontrolnych, zawartych w przedstawionej przez stronę analizie Kancelarii Geodezyjnej.

W dniu 23 marca 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach wydał postanowienie o dopuszczeniu do sprawy pisma z 9 stycznia 2018 r., zawierającego informacje na temat inspektorów terenowych przeprowadzających kontrole na miejscu w gospodarstwie beneficjenta wraz z załączonymi poleceniami wyjazdu służbowego, fakturami VAT za usługę hotelową oraz rozliczeniami kosztów krajowej podróży służbowej.

W dniu 13 czerwca 2018 r. pełnomocnik strony wystąpił o dołączenie do akt sprawy raportów z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, raportów z czynności kontrolnych dotyczących programów rolnośrodowiskowych oraz raportów z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności znajdujących się w aktach sprawy beneficjentów: W. F., M. F. i M. S. na okoliczność: "przeprowadzenia czynności kontrolnych w tym samym czasie u wielu producentów rolnych, braku możliwości rzetelnego przeprowadzenia kontroli w tak krótkim czasie u tylu producentów, braku zachowania procedur związanych z zakończeniem kontroli u jednego producenta rolnego i rozpoczęciem kontroli u innego producenta, nieprawidłowe dokumentowanie czynności kontrolnych w tym nieodzwierciedlenie w raportach z czynności kontrolnych dokonanych czynności faktycznych, wykonanie czynności kontrolnych w sposób przypadkowy i losowy, nieprawdziwych ustaleń faktycznych zawartych w raportach z czynności kontrolnych przeprowadzonych u wnioskodawcy na przełomie lipca i sierpnia 2013 roku", oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka J. F. na okoliczność: ilości osób przebywających z kontrolującymi podczas kontroli przeprowadzanej u wnioskodawcy na przełomie lipca i sierpnia 2013 roku oraz płci tych osób, udziału osób nieuprawnionych w czynnościach kontrolnych przeprowadzonych u wnioskodawcy w wyżej wskazanym okresie, oceny wiarygodności świadków, wyjaśnienia sprzeczności w zeznaniach świadków.

W dniu 7 sierpnia 2018 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Giżycku przesłuchano świadka J. F. na okoliczność ilości osób przebywających z kontrolującymi podczas kontroli przeprowadzonej u wnioskodawcy na przełomie lipca i sierpnia 2013 r. oraz płci tych osób. J. F. zeznał: "(...) O ile pamiętam, kontrolerzy z ARiMR w lipcu i sierpniu 2013 roku przebywali przynajmniej dwukrotnie w moim ośrodku. Pierwszy okres wynosił około tygodnia. Zakwaterowanych było wówczas czterech mężczyzn. Drugi okres też wynosił około tygodnia. Nie jestem pewien, ale przebywało wówczas chyba 2 mężczyzn. (...) Według mojej wiedzy i pamięci, nie przebywało tam więcej osób. Przebywało tylko czterech kontrolerów ARiMR. (...) ".

Postanowieniem z 22 sierpnia 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dołączył do akt sprawy raporty z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz raporty z kontroli dotyczących programu rolnośrodowiskowego przeprowadzonych w 2013 roku u beneficjentów: W. F., M. F., M. S. oraz M. W.

Postanowieniem z 24 lutego 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dopuścił do sprawy raport z czynności kontrolnych dotyczących programu rolnośrodowiskowego nr 214/OR05/000284/14 oraz raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr 9014-00000013865/14, przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym D. H. w 2014 r. Zgodnie z treścią ww. raportu, w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej A jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku i wynosi 95,06 ha (po uwzględnieniu nieprawidłowości oznaczonej kodem DR50). Kontrola z 2014 r. przeprowadzona została w obecności rolnika. W uwagach raportu 9014-00000013865/14 wskazano, iż ze względu na brak widocznej granicy pomiędzy działkami rolnymi użytkowanymi przez innych beneficjentów część granicy działki rolnej A ustalono na podstawie wskazania przez rolnika. Rolnik wyznaczył (w sposób widoczny) w obecności geodety obszar użytkowany przez siebie, poprzez ustabilizowanie punktów granicznych słupkami.

W dniu 1 marca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr 0086-2021-000002261, w której przyznał stronie płatność ONW w łącznej kwocie 11.435,42 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.326,39 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz umorzył w części postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW dotyczącej wypłaty płatności w kwocie 2.335,95 zł, która stanowi różnicę pomiędzy kwotą należną ustaloną na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr 0086-2021-000002261 z 1 marca 2021 r. (11.435,42 zł) a kwotą należną i wypłaconą na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr 0086-2014-00000824 z 20 lutego 2014 r. (9.099,47 zł), ze względu na upływ terminu określonego w art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.

Decyzją nr 363/2021 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania złożonego w sprawie z wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) D. H., z 15 maja 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z 1 marca 2021 r. w sprawie przyznania płatności oraz o umorzeniu w części postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach.

Na powyższą decyzję organu II instancji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 1019/21 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, sąd wskazał, że: "(...) W rozstrzyganej sprawie organ I instancji przyznał stronie płatność ONW w kwocie 11.535,42 zł i umorzył postępowanie w części dotyczącej kwoty 2.335,95 zł, która stanowi różnicę pomiędzy kwotą ustaloną w aktualnej decyzji organu, a kwotą należną i wypłaconą stronie na mocy decyzji tego organu z 29 maja 2014 r. tj. kwotę 9.099,47 zł ze względu na upływ terminu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. Treść powyższego rozstrzygnięcia wskazuje, że stronie przyznana została płatność w kwocie 11.535,42 zł, podczas gdy w istocie, co wynika z jej uzasadnienia, strona otrzymała płatność w wysokości 9.099,47 zł w związku z tym, że w odniesieniu do kwoty 2.335,95 zł postępowanie zostało umorzone. Wskazanej wadliwości decyzji organu I instancji nie dostrzegł organ odwoławczy, chociaż w uzasadnieniu swojej decyzji za zasadne uznał stanowisko organu I instancji o braku możliwości przyznania stronie kwoty wyższej od przyznanej decyzją z 2014 roku z uwagi na zakończenie programu, czyli upływ terminu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 akceptując tym samym umorzenie postępowania w zakresie kwoty 2335,95 zł. W takiej sytuacji obowiązkiem organu II instancji było uchylenie decyzji organu I instancji i określenie prawidłowej kwoty przyznanej stronie płatności. Organ odwoławczy nie usunął jednak rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji, a jej uzasadnieniem, lecz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, która wydana została z naruszeniem art. 107 k.p.a. (...) Niedostrzeżona przez organ odwoławczy rozbieżność pomiędzy sentencją, a uzasadnieniem decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.)."

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR mając na względzie treść cyt. wyroku, uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr 0086-2021-000002261 z dnia 1 marca 2020 r. (powinno być: 1 marca 2021 r.) wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach w sprawie przyznania płatności oraz o umorzeniu w części postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013, oraz przyznał, po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w wysokości 1.326,39 zł, płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 w wysokości 9.099,47 zł oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 w części dotyczącej płatności w kwocie 2.335,95 zł.

Organ II instancji wskazał w zaskarżonej obecnie do sądu decyzji, że ustalenia kontroli z 2014 r. w zakresie powierzchni działki rolnej A są inne niż ustalenia kontroli z 2013 r., ale w ocenie sprawy Dyrektor ŁOR ARiMR, organ I instancji słusznie uznał, iż nie można było ich pominąć, albowiem granice posiadanych przez stronę gruntów powinny pozostać niezmienne, w szczególności gdy prowadzona jest na nich uprawa (wieloletnia) sadu czereśniowego. W konsekwencji przeprowadzonej analizy porównawczej wyników ww. kontroli oraz ortofotomapy z okresu, którego dotyczy niniejsze postępowanie, organ przyjął, że właściwa granica działki rolnej A, jest zgodna z przebiegiem granicy tej działki ustalonym w kontroli na miejscu z 2014 r.

Odnosząc się następnie do treści art. 11 Rozporządzenia Nr 65/2009, art. 17 Rozporządzenia Nr 73/2009, wyjaśniając procedurę identyfikacji działki rolnej deklarowanej przez rolnika w ramach Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) organ wskazał, że posługując się dostępnym w systemie informatycznym ARiMR obrazem ortofotomapy z dnia 6 maja 2013 r., a zatem wykonanej w okresie, którego dotyczy niniejsze postępowanie, przy wykorzystaniu narzędzi umożliwiającym pomiar powierzchni gruntów na ortofotomapie, dokonał analizy wyników z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy w roku 2013 i 2014, podzielając stanowisko organu I instancji odnośnie granic oraz powierzchni działki rolnej A, kwalifikującej się do objęcia płatnością. W wyniku tych czynności organ dokonał następujących ustaleń:

- powierzchnia działki rolnej A, w części położonej na działce ewidencyjnej nr 133/7, kwalifikująca się do objęcia płatnością w 2013 r., jest zgodna z powierzchnią tej części działki rolnej A ustaloną w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2014 r. i wynosi 10,19 ha;

- powierzchnia działki rolnej A, w części położonej na działce ewidencyjnej nr 136/2, kwalifikująca się do objęcia płatnością w 2013 r., jest zgodna z powierzchnią tej części działki rolnej A ustaloną w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2014 r. i wynosi 84,87 ha;

- ustalony w toku tych czynności kontrolnych przebieg granic działki rolnej A oraz obszarów wyłączonych, znajdujących się na jej powierzchni, znajduje odzwierciedlenie na obrazie ortofotomapy z 6 maja 2013 r., a zatem na obrazie zgłoszonych do płatności gruntów z okresu, którego dotyczy niniejsze postępowanie.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2014 r. stwierdzono, że część uprawy leży na niezgłoszonych przez rolnika we wniosku działkach ewidencyjnych. Powierzchnie te, jako że położone są na działkach ewidencyjnych, które nie zostały zadeklarowane przez wnioskodawcę, nie mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu należnej stronie płatności. Załącznikiem do raportu z czynności z kontroli z 2014 r. jest tabela zawierająca wyliczenie powierzchni dla działek, dla których zastosowano kod DR50. Wynika z niej, że działka rolna A (zgodnie z przebiegiem granic uprawy wyznaczonym w toku czynności kontrolnych) leży na działkach ewidencyjnych nr 358, 133/1, 133/5, 133/7, 135, 136/1, 136/2, 137/12, 139, 187, z czego tylko działki ewidencyjne nr 133/7 i 136/2 zostały przez stronę zgłoszone we wniosku. W związku z powyższym, przy ustalaniu należnej stronie płatności wzięto pod uwagę wyłącznie tę część działki rolnej A, która była położona na działkach ewidencyjnych nr 133/7 i 136/2. Zgodnie z wyliczeniem powierzchni cząstkowych zawartym w tej tabeli 10,19 ha pow. działki rolnej A jest położone na działce ewidencyjnej nr 133/7, 84,87 ha na działce ewidencyjnej nr 136/2. Łącznie dało powierzchnię 95,06 ha uwzględnioną przy ustalaniu należnej stronie płatności. Jak wynika z obrazu ortofotomapy oraz zdjęć wykonanych podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych, działka rolna A jest częścią większego kompleksu, na którym prowadzona jest jednorodna uprawa, i w terenie nie jest możliwe ustalenie granic pomiędzy uprawami prowadzonymi przez poszczególnych rolników. Mając zatem na uwadze, że prowadzona na działce uprawa to sad czereśniowy, którego powierzchnia co do zasady powinna być niezmienna, zaś granice działki rolnej A w toku kontroli z 2014 r. ustalono na podstawie wskazań wnioskodawcy, natomiast w toku czynności kontrolnych w 2013 r. granice te ustalano na podstawie załącznika graficznego, organ odwoławczy przyjął, że przebieg granic działki rolnej A ustalony w 2014 r., a co za tym idzie ich położenie poza granicami działek ewidencyjnych nr 133/7 i 136/2, odzwierciedla granice sadu również w 2013 r.

Kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji w treści odwołania zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 71 Rozporządzenia Nr 1698/2005, ponieważ w jej ocenie postępowanie w żadnej części nie stało się bezprzedmiotowe. Odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy wskazał, że w świetle powyższych przepisów za wydatki kwalifikowane do wkładu z EFRROW uznaje się pomoc, która została rzeczywiście wypłacona przez agencję płatniczą od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. i jest to okres realizacji PROW 2007-2013. Natomiast po 31 grudnia 2015 r. nie mogą być wydatkowane z EFRROW żadne koszty. Powyższe znajduje potwierdzenie w art. 3 decyzji Komisji z 7 września 2007 r. Nr CCI2007PL06RPO001 zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczypospolitej Polskiej w okresie programowania 2007-2013 - dalej zwana decyzją Komisji, zgodnie z którym wydatki rzeczywiście poniesione przez agencje płatniczą programu w okresie między 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. są kwalifikowane. Powołany art. 3 decyzji Komisji ustanawia ostateczną granicę wydatkowania (i rozliczania) środków finansowych w ramach PROW 2007-2013 (zasada ta powszechnie nazywana jest zasadą 'n+2', co oznacza, że w ramach danego funduszu środki mogą być jeszcze wydatkowane przez dwa lata od upływu ostatniego roku, na który fundusz został ustanowiony). Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy organ odwoławczy wskazał, iż wnioskowane przez stronę płatności ONW za 2013 r. stanowią realizację Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - dalej zwany PROW 2007-2013, który był finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - dalej zwany EFRROW, co wynikało z art. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. U. UE z 11 sierpnia 2005 r., Nr L 209, str. 1). Dodał, że obecnie programy w zakresie dofinansowania obszarów wiejskich realizowane są w oparciu o Ustawę z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349), wydaną na podstawie regulacji zawartych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U.UE.L.2013.347.320). W odniesieniu do płatności przyznawanych dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania wydane zostało przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzenie z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364). Wymienione przepisy nie przewidują przepisów przejściowych między nimi a przepisami dotyczącymi PROW na lata 2007-2013 z uwagi na odrębność tych programów, odrębność środków w nich wydzielonych, podstaw prawnych materialnych i procesowych do ich rozdysponowania.

Organ wskazał, że dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o przyznanie tych środków. Skoro celem postępowania było ustalenie, czy strona spełnia przesłanki do otrzymania pomocy finansowej w ramach tego programu, to zakończenie okresu kwalifikowalności wydatków w ramach PROW 2007-2013, stanowi o braku przedmiotu postępowania, co powoduje skutek w postaci jego bezprzedmiotowości i rodzi konieczność umorzenia takiego postępowania. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w sposób prawidłowy umorzył zatem postępowanie w części dotyczącej wypłaty płatności ONW w kwocie 2.335,95 zł, tj. w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy płatnością wynikającą ze skarżonej decyzji z 1 marca 2021 r. (11.435,42 zł) oraz kwotą płatności wypłaconą na podstawie decyzji z 20 lutego 2014 r. (9.099,47 zł).

Organ podniósł, iż w treści odwołania zarzucono organowi I instancji naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Dyrektor ŁOR ARiMR stwierdził, że powołany przepis nie ma zastosowania w sprawie przyznania płatności ONW za 2013 r., gdyż dotyczy kolejnego okresu programowania obejmującego lata 2014-2020, zaś w obowiązującej w niniejszej sprawie ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 brak jest odpowiednika wyżej cytowanego przepisu. Wobec powyższego zarzut strony uznał za niezasadny.

W dalszej kolejności w treści odwołania strona powieliła zarzuty podnoszone już w toku postępowania, dotyczące przeprowadzenia czynności kontrolnych przez osoby nieupoważnione, ilości dni, w których wykonywane były czynności kontrolne, a także sposobu przeprowadzenia pomiarów i ich niezgodności z zapisami instrukcji realizacji kontroli. Ustosunkowując się do powyższego, organ odwoławczy wskazał, iż zarzuty strony co do udziału w czynnościach kontrolnych osoby (kobiety), której nie wymieniono w raporcie z kontroli, a więc nieuprawnionej do ich przeprowadzania, były przedmiotem postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego, zeznania inspektorów w zakresie składu osobowego, który przeprowadził kontrolę, są przekonywujące. Treść zeznań w zakresie składu osobowego zespołu kontrolerów jest zbieżna z ich wcześniejszymi wyjaśnieniami zawartymi w notatce służbowej z 26 maja 2014 r., stanowiącej załącznik do pisma z 4 czerwca 2014 r. Zdaniem organu odwoławczego, nieuzasadniony jest zarzut strony dotyczący sprzeczności zeznań złożonych przez kontrolerów. Jednocześnie organ odwoławczy zaakcentował, iż zarzucana przez stronę obecność jakiejś kobiety w czasie kontroli gospodarstwa w 2013 r. nie ma znaczenia dla oceny materiału w postaci zdjęć fragmentów działek, a to przede wszystkim one oraz ortofotomapa z 6 maja 2013 r. stanowiły podstawę wykluczeń. Ponadto, jakość, jak i ilość drzewek owocowych nie stanowi podstawy dla uzyskania płatności.

Zdaniem organu odwoławczego, bez wpływu na wynik niniejszego postępowania pozostaje również argument strony dotyczący zeznań świadka J. F., w zakresie ilości osób przebywających w pensjonacie w czasie kontroli oraz ilości wystawionych faktur za noclegi. Świadek ten zeznał, iż nie posiada rejestru osób przebywających w pensjonacie i nie posiada dokumentu potwierdzającego ich tożsamość. Ponadto świadek zeznał, że kontrolerzy wyjeżdżali z pensjonatu bardzo wcześnie i wracali bardzo późno. Nie zauważył kobiet w towarzystwie kontrolerów i praktycznie nie widział kontrolerów, były to osoby mało towarzyskie.

Odpowiadając na zarzuty strony zawarte w odwołaniu, dotyczące zastosowania kombinowanej techniki pomiaru FOTO+GPS oraz zarzut nieprawidłowości w pliku GML, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wykonawcy kontroli zawarte w treści pisma z 9 stycznia 2018 r., znak BK.M05.052,188.2.2017.MK. Zdaniem organu, osoby przeprowadzające czynności kontrolne oraz osoby zatwierdzające raporty w zakresie ustalania powierzchni działek posiadają odpowiednie uprawnienia zawodowe oraz wiedzę z zakresu pomiaru powierzchni działek. Zostały również przeszkolone z obowiązujących w ARiMR procedur i instrukcji realizacji kontroli. Nie sposób zatem odrzucić wyjaśnienia sporządzone przez osoby upoważnione do realizacji kontroli, a co za tym idzie posiadające odpowiednią do tego wiedzę i wykształcenie i przyjąć odmienne stanowisko geodety sporządzającego opinię na zlecenie strony. W związku z powyższym zarzuty strony organ uznał za nieuzasadnione.

Odpowiadając natomiast na zarzuty strony dotyczące ilości dni przeznaczonych na przeprowadzenie czynności kontrolnych i jej wątpliwości co do tego, czy był to czas wystarczający na rzetelne przeprowadzenie kontroli działki, organ odwoławczy wskazał, że inspektorzy zgodnie zeznali, iż rozpoczynali prace wcześnie rano i kończyli wieczorem. Ponadto, po zakończeniu prac w terenie inspektorzy opracowywali wyniki kontroli maksymalnie wykorzystując czas, jaki mieli na przeprowadzenie czynności kontrolnych. W toku kontroli powstało kilkaset zdjęć, wykonanych w różnych częściach działek, przy czym miejsce ich wykonania jest weryfikowalne nie tylko na podstawie szkiców z kontroli, na których oznaczono punkty, w których zdjęcia zostały wykonane oraz ich kierunek, ale również na podstawie ortofotomapy. Widoczne na zdjęciach zadrzewienia, zakrzaczenia, wyrobiska, obniżenia terenu porośnięte wysoką trawą, pagórki, drogi, linie energetyczne, pokrywają się z obrazem ortofotomapy. W związku z powyższym, nie ulega wątpliwości, że w toku czynności kontrolerzy zweryfikowali całą powierzchnię zgłoszonego przez stronę do płatności gruntu. Nie sposób zatem zgodzić się z zarzutem strony, iż czas, jaki przeznaczono na realizację kontroli w jego gospodarstwie, był niewystarczający do jej prawidłowego przeprowadzenia, a tym bardziej z zarzutem, że kontrola w ogóle nie została przeprowadzona.

Odnośnie zarzutu strony dotyczącego nieuwzględnienia wniosku dowodowego z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii, organ odwoławczy, odwołując się do art. 78 i art. 84 k.p.a., przyjął, że okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu działek zostały wyjaśnione przez organ I instancji w oparciu o kompilację raportów z kontroli na miejscu przeprowadzonych w 2013 r. i w 2014 r. oraz obrazu ortofotomapy z 6 maja 2013 r., i nie budzą wątpliwości, wobec czego organy nie są zobowiązane do uwzględnienia żądania przeprowadzenia dodatkowego dowodu. Działanie takie, w ocenie organu odwoławczego nie narusza zatem treści art. 78 § 1 k.p.a.

Organ odwoławczy zaznaczył też, iż w sprawie zostały zrealizowane wskazania zawarte w wyroku WSA w Łodzi z 8 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 44/17. W toku przeprowadzonego postępowania ponownie ustalono powierzchnię działki rolnej A kwalifikującą się do objęcia płatnością. W ocenie organu odwoławczego, skoro w 2014 r. ponownie przeprowadzono czynności kontrolne na spornych gruntach, to nie sposób było pominąć wyników tych czynności, tym bardziej, że ich ustalenia, w szczególności w zakresie przebiegu granic działki rolnej A, były inne aniżeli ustalenia kontroli z 2013 r. Prawidłowo zatem organ I instancji dołączył do akt niniejszej sprawy raport z kontroli z 2014 r. jako stwierdzający istotne okoliczności w tej sprawie. Prawidłowe są również wnioski wyprowadzone przez organ po dokonaniu analizy porównawczej szkiców i fotografii sporządzonych podczas kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym strony w 2013 i 2014 r. oraz obrazu ortofotomapy z 06.05.2013 r. Ponieważ w 2014 r. granice działki rolnej A, położonej w kompleksie działek o jednorodnej uprawie, zostały wyznaczone na podstawie załącznika graficznego, zaś w kontroli z 2014 r. na podstawie wskazań wnioskodawcy, organ przyjął, iż przebieg granic działki rolnej A ustalony w kontroli z 2014 r. odzwierciedla faktyczne granice prowadzonej przez beneficjenta uprawy. Prawidłowe są również ustalenia organu co do wielkości poszczególnych wyłączeń znajdujących się na obszarze działki. W opinii organu odwoławczego, w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniono również okoliczności dotyczące udziału w czynnościach kontrolnych osoby (kobiety), której nie wymieniono w raporcie. Na tę okoliczność przesłuchano inspektorów dokonujących czynności kontrolne oraz żonę jednego z nich, która towarzyszyła mężowi przez około tydzień i nie wykonywała czynności kontrolnych. Przesłuchano również świadków wnioskowanych przez stronę.

Organ odwoławczy podniósł, iż mając na uwadze powyższe, należna stronie płatność wyniosła:

- powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych wynosiła 100 ha, w tym działka rolna: A o pow. 100 ha.

- powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 95,06 ha, w tym działka rolna: A o pow. 95,06 ha.

Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła zatem 4,94 ha, co stanowi 5,1967% powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze art. 16 ust. 3 akapit drugi Rozporządzenia Nr 65/2011, organ odwoławczy przyjął, że skoro w rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 3% powierzchni stwierdzonej, powierzchnia stwierdzona, tj. 95,06 ha została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia, tj. 9,88 ha. 9,88 ha x 134,25 zł/ha (średnia stawka płatności ONW za 1 ha gruntu) = 1 326,39 zł.

Różnica między ww. kwotą płatności obliczoną na podstawie stwierdzonego obszaru .tj. 12 761,81 zł a ww. kwotą potracenia t.j. 2 861,05 zł wynosi 11 435,42 tj. (12 761,81 zł - 1 326,39 = 11 435,42 zł). Gdyby nie upływ terminu o którym mowa w art. 71 ust. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 taka kwota płatności byłaby przyznana. Przed upływem terminu z art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 stronie została przyznana i wypłacona płatność w kwocie 9.099,47 zł na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z dnia 20.02.2014 r. Z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 71 ust. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 organ nie może przyznać płatności w wysokości wyższej, niż dotychczas wypłacona. Wobec tego należna rolnikowi kwota płatności wynosi 9.099,47 zł.

Organ odwoławczy dodał, iż przepisy wspólnotowe przewidują okoliczności, w przypadku których wystąpienia organ może odstąpić od zastosowania konsekwencji wynikających art. 16 ust. 3 akapit drugi Rozporządzenia Nr 65/2011. Zgodnie z art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się, w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. W opinii organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie wystąpiły wskazane powyżej przesłanki uzasadniające odstąpienie od pomniejszenia należnej stronie płatności.

Na powyższą decyzję D. H., reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżył w całości decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z 21 lutego 2023 r. nr 21/02/2023.

Decyzji tej skarżący zarzucił naruszenie:

a) art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odwoławczej na niekorzyść strony odwołującej się,

b) art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art, 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie ponownego postępowania odwoławczego bez zawiadomienia o tym strony, w tym braku zawiadomieniu strony o zebranym w sprawie materiale dowodowym, prawie do składania wniosków dowodowych a tym samym pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu,

b) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy nie zachodziły ku temu przesłanki, tj. postępowanie w żadnej części nie stało się bezprzedmiotowe,

c) art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 poprzez niewłaściwą wykładnię skutkującą błędnym zastosowaniem, polegającym na uznaniu, że norma prawna zawarta w tym przepisie, nakazująca kwalifikować wydatki do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. skierowana jest do skarżącego, jako strony postępowania i wiąże go w ten sposób, iż jego prawidłowo złożony wniosek o płatności ONW nie może zostać uwzględniony i płatność ta nie może zostać mu przyznana z uwagi na upływ ww. terminu kwalifikacji wydatków z dniem 31 grudnia 2015 r., podczas gdy adresatami tej normy są państwa członkowskie, a nadto jej treść nie zawiera zakazu wypłaty środków (płatności ONW) gdyż co najmniej jest niekompletna,

d) art. 19 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Rozwoju Rolnego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez jego niezastosowanie, jeśli nie bezpośrednio to na zasadzie wykładni rozszerzającej przy zastosowaniu techniki wykładni w zgodzie z Konstytucją RP, a zwłaszcza z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP,

e) art. 3 decyzji Komisji Europejskiej z 7 września 2007 r. zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczpospolitej Polskiej w okresie programowania 2007-2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez jego bezpośrednie zastosowanie względem adresata osoby fizycznej, podczas gdy adresatem tej decyzji jako aktu prawa wspólnotowego jest wyłącznie Rzeczpospolita Polska do której została ona skierowana, a zatem nie obowiązuje ona w innych stosunkach i nie znajduje zastosowania (nie wywiera skutku bezpośredniego) wobec podmiotów prawa prywatnego nie będących jej adresatami,

f) art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 21 ust. 3 ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niespójność logiczną i sprzeczność ze wskazaniami doświadczenia życiowego zaprezentowanych w części motywacyjnej ustaleń i argumentów,

g) art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 21 ust. 3 ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy w zw. z art. 7, 67 § 1, 75 § 1, 76 § 3, 77 § 1, 78 § 1 i 2, 80, 81a § 1 i 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, z naruszeniem wskazań doświadczenia życiowego i wiedzy, a niekiedy wbrew ich treści, w szczególności polegających na:

- pominięciu lub nieuwzględnieniu przedstawionych przez skarżącego dowodów przeciwko treści raportu z czynności kontroli nr 9005-00000019420/13,

- przyjęciu przez organ I instancji raportu z czynności kontroli nr 9005-00000019420/13 wraz z załącznikami jako dowodu w sprawie, pomimo jego oczywistych nieprawidłowości dotyczących zarówno formy przeprowadzenia czynności kontrolnych na miejscu, jak i treści zamieszczonych w ww. raporcie, co dotyczyło także załączników (zdjęć fotograficznych) stanowiących integralną część, a nawet jeśli ustalenia takie już były (niezasadnie) weryfikowane, to weryfikacja ta była niepełna z uwagi na brak kompletnego materiału dowodowego i wysuwanie nieuprawnionych wniosków,

- nieuwzględnieniu uchybień polegających na niezawarciu w raportach z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 2013 r. danych dotyczących wszystkich osób wykonujących czynności kontrolne na miejscu i niepodpisaniu tych raportów przez niektóre z osób wykonujących te czynności, a nadto niezawarcie w nim innych wymaganych danych, co prowadzić powinno do przyjęcia całkowitego braku mocy dowodowej tych dowodów jako dokumentów urzędowych niesporządzonych w przepisanej formie, w tym ich załączników (m.in dokumentacji fotograficznej),

- oparciu się przez organ na dowodach z bliżej nieoznaczonej ortofotomapy, który to dowód z uwagi na jakość obrazu, warunki terenowe jak i ewentualną nieznana datę sporządzenia nierelewantną do daty ustalenia stanu faktycznego pozbawiony był cech i właściwości umożliwiających ustalenie powierzchni kwalifikowanej do płatności lub też wykluczonej, a nadto nie został przeprowadzony zgodnie z regułami postępowania wyjaśniającego, w tym bez sporządzenia wymaganych protokołów i w zakresie zastrzeżonym dla zasięgnięcia wiedzy specjalnej,

- dowolności wniosków wyprowadzanych z dokumentacji fotograficznej i ortofotomapy,

- błędnej ocenie dowodów zeznań kontrolerów (inspektorów) i innych dowodów dotyczących uczestnictwa nieuprawnionej osoby w czynnościach kontrolnych w 2013 r., a w konsekwencji wadliwe ustalenie, że w czynnościach kontrolnych nie uczestniczyła żadna nieuprawniona osoba (kobieta), podczas gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy prowadzi do przyjęcia, że kobiety jako osoba nieuprawnione wykonywały czynności kontrolne na miejscu,

h) art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie przez organy administracji wskazań WSA w Łodzi w wyroku z 8 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 27/17, dotyczących okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy,

i) błędne ustalenia faktyczne co do powierzchni działki rolnej "A" kwalifikującej się do przyznania dofinansowania poprzez częściowe oparcie się przy ustalaniu tych okoliczności na nieprawdziwych ustaleniach raportu z czynności kontroli na miejscu z sierpnia 2013 r. oraz na jego załącznikach pomimo nieprawidłowości czynności kontrolnych (w tym stwierdzonego przez organ wadliwego przyjęcia granic), a nadto poprzez dowolną ocenę ortofotomap, podczas gdy powierzchnia kwalifikująca się do dopłat na ww. działkach rolnych uprawniała producenta do przyznania mu płatności na rok 2013 bez nakładania sankcji.

W konkluzji, skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. pisma z 10 listopada 2017 r. Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Warmińsko Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR skierowanego do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu w Łódzkim Oddziale Regionalnym ARiMR znak BKM14.0241.412017.ŁS na okoliczność że przeprowadzenie faktycznej kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym beneficjenta, w tak krótkim terminie - na przełomie lipca i sierpnia 2013 r. - wymagałoby skierowania do tej kontroli co najmniej kilkunastu kontrolerów, podczas gdy do kontroli całego kompleksu o powierzchni ponad 500 ha zostało oddelegowanych jedynie czterech kontrolerów.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając niniejszą skargę sąd uznał, że jest ona niezasadna. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi nr 21/02/2023 uchylająca w całości decyzję z 1 marca 2021 r. nr 0086-2021-000002261, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach w przedmiocie przyznania D. H. płatności oraz umorzenia w części postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 oraz przyznająca D. H., po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w wysokości 1.326,39 zł, płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 w wysokości 9.099,47 zł oraz umarzająca postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 w części dotyczącej płatności w kwocie 2.335,95 zł. Organ II instancji w sentencji zaskarżonej decyzji wskazał co prawda, iż decyzja organu I instancji ma datę: 1 marca 2020 r., jednak zdaniem sądu błąd ten stanowi zwykłą omyłkę pisarską podlegającą sprostowaniu i jako taki pozostaje bez wpływu na trafność wydanego rozstrzygnięcia.

W ocenie sądu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a postępowanie zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Podstawową kwestią, determinującą wynik niniejszej sprawy, jest fakt, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy związany był oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2022 r., wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1019/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 26 kwietnia 2022 r. uwzględnił skargę D. H. i uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 14 września 2021 roku nr 363/2021, która utrzymywała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach nr 0086-2021-000002261 z 1 marca 2021 r., w przedmiocie przyznania D. H. płatności w kwocie 11.535,42 zł oraz umorzenia w części (w odniesieniu do kwoty 2.335,95 zł) postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013. Powodem uwzględnienia skargi była wyłącznie okoliczność, że treść rozstrzygnięcia organu I instancji wskazywała, iż stronie przyznana została płatność w kwocie 11.535,42 zł, podczas gdy w istocie, co wynika z uzasadnienia decyzji, strona otrzymała płatność w wysokości 9.099,47 zł, gdyż w odniesieniu do kwoty 2.335,95 zł postępowanie zostało umorzone. Wskazanej wadliwości decyzji organu I instancji nie dostrzegł organ odwoławczy, chociaż w uzasadnieniu swojej decyzji za zasadne uznał stanowisko Kierownika BP ARiMR w Pabianicach o braku możliwości przyznania stronie kwoty wyższej od przyznanej decyzją z 29 maja 2014 r., tj. kwoty 9.099,47 zł, ze względu na zakończenie programu i upływ terminu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, akceptując tym samym umorzenie postępowania co do kwoty 2.335,95 zł. Zdaniem sądu orzekającego w sprawie III SA/Łd 1019/21, w takiej sytuacji obowiązkiem organu II instancji było uchylenie decyzji organu I instancji i określenie prawidłowej kwoty przyznanej stronie płatności. Sąd uznał bowiem, że niedostrzeżona przez organ odwoławczy rozbieżność pomiędzy sentencją, a uzasadnieniem decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Wobec takiego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 kwietnia 2022 r., III SA/Łd 1019/21, Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR związany wyrażoną oceną prawną oraz wskazaniami sądu, ponownie rozpoznając sprawę, wydał zaskarżoną decyzję nr 21/02/2023, której sentencja odpowiada wskazaniom zawartym w przedmiotowym wyroku.

Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Istotą wskazań zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu jest zapobieżenie w przyszłości popełnieniu tych samych błędów stwierdzonych w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania mają na celu doprowadzenie do wydania orzeczenia zgodnego z prawem, a zatem dążą do zapewnienia przestrzegania zasady legalności.

Zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże sądy" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie. Obowiązek ten może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub faktycznego. W niniejszej sprawie do zmiany takiej nie doszło. Odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku sądu stanowiłoby rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością rozstrzygnięć podjętych sprzecznie z tą oceną. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący. Ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w prawomocnym orzeczeniu sądu. Dodatkowo z art. 153 koresponduje art. 170 p.p.s.a., w myśl którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, związany wytycznymi zawartymi w wyroku z 26 kwietnia 2022 r., dokonał - zdaniem sądu - prawidłowej konwalidacji wydanego rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi przy wydaniu zaskarżonej decyzji nr 21/02/2023 nie doszło zatem do naruszenia art. 139 k.p.a. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wydał rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej się, albowiem zrealizował jedynie wskazania sądu, co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku. Sąd uznał wówczas, że organ odwoławczy w uchylonej przez sąd decyzji, jak i organ I instancji, w uzasadnieniu swojej decyzji wskazali prawidłową kwotę przyznanej płatności i prawidłową kwotę do umorzenia, a błąd znalazł się wyłącznie w sentencji decyzji Kierownika BP ARiMR z 1 marca 2021 r. Błąd ten organ odwoławczy winien zauważyć i wyeliminować w decyzji z 14 września 2021 r. nr 363/2021 poprzez wskazanie prawidłowej kwoty przyznanej płatności, tak jak było wywiedzione w uzasadnieniu decyzji. Stosownie do art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie jest elementem składowym decyzji równoważnym z jej sentencją (rozstrzygnięciem), a jak potwierdził sąd w uzasadnieniu wskazano prawidłową kwotę. Organ odwoławczy winien więc konwalidować wadliwą treść rozstrzygnięcia organu I instancji. Sąd uznał także, że błąd w rozstrzygnięciu decyzji I instancji jest tego rodzaju, że nie wymaga uchylenia decyzji Kierownika BP ARiMR w Pabianicach z dnia 1 marca 2021 r., a konwalidacja rozstrzygnięcia i poprawienie kwoty na właściwą, którą faktycznie przyznał skarżącemu organ I instancji, może nastąpić przez organ odwoławczy, co w niniejszej sprawie niewątpliwie Dyrektor ŁOR ARiMR uczynił.

Organ odwoławczy w obecnie zaskarżonej decyzji nie orzekał zatem na niekorzyść strony – związany był nie tylko treścią art. 153 p.p.s.a., ale i w rzeczywistości orzeczona kwota płatności ONW do wypłaty za rok 2013 nie różniła się od kwoty przyznanej przez organ I instancji tj. kwoty: 9.099,47 zł. Nie doszło tym samym do naruszenia art. 139 k.p.a.

Przechodząc do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, wskazać należy, że są one tożsame z zarzutami podniesionymi w skardze na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 14 września 2021 r. nr 363/2021. Rację ma pełnomocnik skarżącego podnosząc że, sąd w wyroku z 26 kwietnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1019/21 nie odniósł się do zarzutów skargi, sprowadzających się do kwestionowania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzonych dowodów i ich mocy dowodowej, a także pozostałych przepisów procedury, ograniczając się jedynie do uchylenia zaskarżonej decyzji wobec niedostrzeżonej przez organ odwoławczy rozbieżności pomiędzy sentencją, a uzasadnieniem decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach.

W ocenie sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, brak odniesienia się przez sąd orzekający w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1019/21 do wszystkich zarzutów skargi był wynikiem uznania ich bezzasadności, o czym przekonuje chociażby stwierdzenie sądu, które legło u podstaw wydanego rozstrzygnięcia że błąd w rozstrzygnięciu decyzji I instancji jest tego rodzaju, że nie wymaga jej uchylenia, a konwalidacja rozstrzygnięcia i poprawienie kwoty na właściwą, którą przyznał organ I instancji, może nastąpić przez organ odwoławczy. Sąd nie dopatrzył się tym samym innych wadliwości rozstrzygnięć organu I jak i II instancji, stanowiących podstawę uchylenia decyzji, szczególnie tych podnoszonych przez stronę w skardze z 15 października 2021 r. Niemniej jednak, wobec braku wyraźnego i szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR nr 363/2021 i tym samym powielenie ich w niniejszej skardze, sąd w obecnym składzie zobowiązany jest do odniesienia się do tych zarzutów i dokonania ich oceny na obecnym etapie postępowania, również przy uwzględnieniu zaleceń zawartych w wyroku WSA w Łodzi z 8 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 27/17.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podzielił zarzutów zawartych w skardze z 16 marca 2023 r.

Jak trafnie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, który w związku z art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1305/2013 ma nadal zastosowanie do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 r., stanowi, iż: "Bez uszczerbku dla art. 39 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wydatki kwalifikują się do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. Operacje podlegające współfinansowaniu nie powinny być zakończone przed datą rozpoczęcia kwalifikowalności." Należy zatem podzielić stanowisko, że za wydatki kwalifikowane do wkładu z EFRROW uznaje się pomoc, która została rzeczywiście wypłacona przez agencję płatniczą w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i jest to okres realizacji PROW 2007-2013. Natomiast po dniu 31 grudnia 2015 r. nie mogą być wydatkowane z EFRROW żadne koszty. Upływ terminu określonego w cytowanym wyżej przepisie rodzi ten skutek, że ustaje możliwość realizacji prawa do płatności rolniczych, a w konsekwencji przestaje istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego, co uzasadnia zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. Oznacza to, że organy orzekające nie miały podstawy prawnej do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy w zakresie kwoty 2.335,95 zł, ponieważ sprawa administracyjna zainicjowana wnioskiem strony o przyznanie płatności ONW utraciła w toku postępowania jedną z cech sprawy administracyjnej - podstawę prawną wydania merytorycznego rozstrzygnięcia (rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w tym zakresie). Powyższe znajduje potwierdzenie również w art. 3 decyzji Komisji z dnia 7 września 2007 r. Nr CCI2007PL06RPO001, zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczypospolitej Polskiej w okresie programowania 2007-2013, zgodnie z którym wydatki rzeczywiście poniesione przez agencję płatniczą programu w okresie między 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. są kwalifikowane. Powołany art. 3 decyzji Komisji ustanawia zatem ostateczną granicę wydatkowania (i rozliczania) środków finansowych w ramach PROW 2007-2013, co oznacza, że po dniu 31 grudnia 2015 r. nie mogą być księgowane, jak również przedstawiane do wydatkowania z EFFROW żadne koszty.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że płatności ONW przyznawane są ze środków unijnych, a źródłem wspólnotowej regulacji prawnej dotyczącej uzyskania płatności ONW było rozporządzenie nr 1698/2005, które m.in. w art. 36 lit. a pkt I), pkt II) oraz w art. 37 odnosi się do pomocy finansowej dla obszarów górskich i innych o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, to wskazany w rozporządzeniu nr 1698/2005 termin końcowy dla zakwalifikowania wydatku, jako realizowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, nie może pozostawać bez wpływu na możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku o tę płatność po dniu 31 grudnia 2015 r. Skoro zatem wniosek wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie dotyczył płatności objętej planem wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w latach 2007 - 2013, to płatności ONW zgodnie z zapisem art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, mogły być realizowane do 31 grudnia 2015 r. W ocenie sądu, prawidłowo zatem organy, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyły postępowanie wszczęte wnioskiem strony skarżącej w odniesieni do kwoty 2.335,95 zł, stanowiącej różnicę między kwotą wypłaconą skarżącemu na mocy decyzji nr 0086-2014-00000000824 z 20 lutego 2014 r. (9.099,47 zł), a kwotą pomocy możliwej do uzyskania w związku z ustaleniami organu poczynionymi w toku aktualnego postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o przyznanie wnioskowanych przez stronę środków. Powyższe stanowisko jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np.: wyrok WSA w Poznaniu z 10 września 2019 roku sygn. akt III SA/Po 311/19 LEX nr 2729724, wyrok NSA z 19 czerwca 2020 roku sygn. akt I GSK 82/20 LEX nr 3028817, wyrok NSA z 3 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 2177/19, LEX nr 3065001, wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 2089/19, LEX nr 3026055, jak również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 3007/18 ze skargi kasacyjnej M. W. (sąsiada skarżącego, którego gospodarstwo także podlegało kontroli w tym samym okresie) wydanego w podobnym stanie faktycznym i prawnym sprawy i opartej na tożsamych zarzutach skargi (wszystkie wyroki powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Obecnie programy w zakresie dofinansowania obszarów wiejskich realizowane są w oparciu o ustawę z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627), wydaną na podstawie regulacji zawartych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L z 2013 r. Nr 347 poz. 320). W odniesieniu do płatności przyznawanych dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania wydane zostało przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzenie z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364). Wymienione przepisy nie przewidują przepisów przejściowych między nimi, a przepisami dotyczącymi PROW na lata 2007-2013 z uwagi na odrębność tych programów, odrębność środków w nich wydzielonych, podstaw prawnych materialnych i procesowych do ich rozdysponowania, dlatego brak jest podstaw do wnioskowanego przez stronę zastosowania art. 19 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w stosunku objętej przedmiotem kontrolowanego postepowania płatności za 2013 rok (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 października 2017 r., sygn. akt III SA/Po 230/17 LEX nr 2388436, wyrok WSA w Poznaniu z 10 września 2019 r., sygn. akt III SA/Po 311/19, LEX nr 2729724.).

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie ONW"), płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 :

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (...).

Należy podkreślić, iż powyższe dane podlegają weryfikacji za pomocą kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu przeprowadzanych przez właściwe władze. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Wskazać także należy, iż maksymalny obszar kwalifikowany, czyli powierzchnia uprawniona do przyznania płatności, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, powinna być ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16).

Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne.

W świetle powyższej regulacji nie ulega wątpliwości, że warunkiem przyznania płatności ONW było prowadzenie przez skarżącego działalności rolniczej na gruntach rolnych zgłoszonych do płatności.

W celu weryfikacji zgodności deklarowanej przez rolników powierzchni działek rolnych z kryteriami warunkującymi przyznanie płatności, w rozporządzeniu nr 1122/2009 przewidziano dwa rodzaje weryfikacji zgodności wniosków z kryteriami kwalifikowalności, tj. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Nie budzi wątpliwości, że kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy zadeklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj i stan upraw odpowiadają wymogom i normom dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych, w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego np. tachimetru, odbiornika pomiarów satelitarnych GPS, taśmy mierniczej itp. Wybór metody pomiaru i sprzętu pomiarowego jest uzależniony od uwarunkowań występujących w terminie, tj. kształtu i wielkości mierzonej działki rolnej oraz rzeźby terenu. Wybór w tym zakresie należy do osoby realizującej czynności kontrolne. Zawsze bowiem chodzi o to, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc.

W toku kontroli administracyjnej powierzchnia, którą wnioskodawca deklaruje, jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009. W myśl powołanego przepisu system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map łub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.

System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego które muszą być przez Polskę stosowane. System LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, w oparciu o który to system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrola jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie określonych, potencjalnych beneficjentów. System LPIS obejmuje swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK oraz IACS+), a więc ewidencję producentów, ewidencję gospodarstw rolnych, ewidencję wniosków o przyznanie płatności Zintegrowany system kontroli i opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków (egib). Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Zatem kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.

Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. Wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG są zaimplementowane w systemie informatycznym Agencji. Stanowią one różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej (działki ewidencyjnej), a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności, których granice są określane na podstawie ortofotomapy tj lasy, siedliska, drogi, wody.

Zdaniem sądu organy prawidłowo ustaliły powierzchnię należącej do strony działki rolnej "A" w oparciu o wskazania dokonane przez stronę, w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w 2014 r. W ocenie sądu organ prawidłowo przyjął, że skoro ustalenia z kontroli z 2014 r. w tym zakresie okazały się inne niż ustalenia z kontroli z 2013 r. to nie można ich pominąć, gdyż granice posiadanych przez rolnika gruntów powinny być stałe, w szczególności gdy dotyczy to uprawy wieloletniej jaką jest sad. Uznanie, że przebieg granic był inny od przyjętego w trakcie kontroli kwalifikowalności powierzchni przeprowadzanej w sierpniu 2013 r. usprawiedliwiał fakt, że zgłoszony do płatności sad stanowił część większego kompleksu należącego do kilku beneficjentów (D. H., W. F., M. F., M. S., M. W.), a w terenie, co nie jest sporne, nie było widocznych granic między uprawami należącymi do różnych właścicieli. Przyjęcie w tym zakresie za podstawę ustaleń faktycznych wyników kontroli z 2014 r. nie daje jednak – jak słusznie wskazał organ II instancji - podstaw do podważania pozostałych niewadliwych ustaleń zawartych w protokole kontroli z 2013 r. Ustalenia poczynione w trakcie tej kontroli w zakresie powierzchni użytkowanych rolniczo w 2013 r., udokumentowane wykonanymi w tym czasie fotografiami, są w ocenie sądu wiarygodne, zostały przez organ prawidłowo ocenione i wykorzystane przy weryfikacji obszarów kwalifikujących się do dopłat w toku kontroli administracyjnej, w oparciu o dostępną w systemie informatycznym ARiMR ortofotomapę z 6 maja 2013 r. Nie ma podstaw, aby przyjmować stan użytkowania rolniczego działek zgłoszonych do dopłat z 2014 r. w roku 2013, gdyż stan ten mógł ulec zmianie między obiema kontrolami i możliwość doprowadzenia do właściwego stanu terenów wykluczonych z płatności w roku 2013 r, bądź rozrost zakrzaczeń i zachwaszczeń skutkujący zwiększeniem pola wyłączenia w roku 2014. Organ w sposób niezwykle precyzyjny i szczegółowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił poszczególne powierzchnie wyłączeń odwołując się przy tym do konkretnych szkiców i fotografii wykonanych w 2013 r. obrazujących stan działki w danym miejscu i konfrontując to dodatkowo z fotografiami tego samego obszaru z 2014 r. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku płatności ONW za rok 2013 podstawą do zmniejszenia tej płatności był wyłącznie fakt zawyżenia powierzchni deklarowanej działki rolnej A, natomiast kwestia jakości i stanu drzewek owocowych nie była brana przez organ pod uwagę. Dodatkowo wskazać w tym miejscu należy, że w kwestii mocy dowodowej raportów z kontroli z 2013 r., dowodów zgromadzonych w toku kontroli w 2013 r. oraz ortofotomapy, jak również wpływu ustaleń kontroli utrwalonych w protokole kontroli z 2014 r. wypowiedział się w podobnym stanie faktycznym oraz tożsamych zarzutach skargi Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2022 r. (w sprawie o sygn. akt I GSK 3008/18) ze skargi kasacyjnej M. W. (prowadzącego razem ze skarżącym działalność rolniczą w kompleksie działek rolnych kontrolowanych przez inspektorów terenowych w tym samym czasie i przy użyciu tych samych metod) na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi nr 744/2017 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu rozstrzygnięcia za w pełni prawidłowe uznał stanowisko sądu I instancji, że ustalenia poczynione w trakcie kontroli w 2013 r. w zakresie powierzchni użytkowanej rolniczo są wiarygodne. Naczelny Sąd Administracyjny wyeksponował przy tym, że nieprawidłowość zawarta w raporcie z 2013 r. była tylko częściowa i brak jest podstaw by z tego powodu dezawuować całość ustaleń. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że raport był prawidłowy pod względem formalnym, zaś wnioski sądu I instancji w zakresie podnoszonej przez stronę kwestii nieczytelności fotografii (kwestionowanej również w niniejszej sprawie) oraz wnioski w tym zakresie znajdują pełne odzwierciedlenie w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił przy tym zarzutów skarżącego kasacyjnie, uznając że bez wpływu na poczynione przez sąd ustalenia pozostają zarzuty strony wskazujące na załączenie ortofotomapy na zbyt późnym etapie, jakość obrazu, czy datę sporządzenia, stwierdzając, że warunki techniczne mapy nie przeszkodziły w przyjęciu ustaleń z niej wynikających.

Podobne stanowisko zawarte zostało w wyrokach WSA w Łodzi o sygn. akt III SA/Łd 1021/21 oraz III SA/Łd 1018/21 z 23.03.2023 r. oddalających skargi D. H. na decyzje Dyrektora ŁOR ARiMR wydane w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. (z 14 września 2021 r. nr 364/21) oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. (z 14 września 2021 r. nr 362/2021). Ustalenie kontrolne odnoszące się do przyznania D. H. wszystkich płatności rolnych na rok 2013 były tożsame i opierały się na tym samym materiale dowodowym.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę nie podzielił również zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów ustawy o rozwoju obszarów wiejskich w związku z przepisami k.p.a. dotyczącymi prowadzenia postępowania dowodowego i oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto z art. 21 ust. 1 powołanej ustawy wynika, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Natomiast w myśl ust. 2 ww. przepisu w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy, organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Z powyższej regulacji wynika, że ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma zatem przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Z uwagi na powyższe zgłoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77§ 1 i art.81a k.p.a. uznać należało za nieskuteczne.

W ocenie sądu, podważając wiarygodność kontroli na miejscu, skarżący zobligowany był przedstawić w tym zakresie wiarygodne dowody, albowiem to on z tych kwestionowanych okoliczności chciał wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Dowodów takich jednak strona nie zaoferowała w kontrolowanym postępowaniu.

Skarżący zarzuca organom błędne ustalenia w zakresie ilości osób dokonujących kontroli w jego gospodarstwie 2013 r., wskazując, w oparciu o zeznania świadków, że w czynnościach kontroli oprócz upoważnionych inspektorów uczestniczyły także dwie kobiety. Uważa on, że uczestniczenie w tych czynnościach choćby jednej osoby nieuprawnionej dyskwalifikuje w całości dowód z dokumentu, jakim jest raport z kontroli.

Organy natomiast w oparciu o zeznani kontrolerów oraz żony jednego z nich i właściciela pensjonatu, w którym kontrolerzy mieszkali w trakcie wykonywania czynności kontroli na miejscu, stanęły na stanowisku, iż w czynnościach kontroli uczestniczyli jedynie 4 upoważnieni kontrolerzy (mężczyźni). Ponadto ewentualna obecność nieuprawnionej osoby w czasie kontroli w gospodarstwie nie miałaby znaczenia dla oceny prawidłowości raportu z tej kontroli znajdującej oparcie w materiale dowodowym w postaci zdjęć fragmentów działek oraz ortofotomapy z 6 maja 2013 r., a te właśnie dowody stanowiły podstawę wykluczeń.

Sąd podziela powyższe stanowisko organu. Wskazać należy, że również w kwestii powyższego zarzutu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 3008/18 w sprawie ze skargi kasacyjnej M. W. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi nr 744/2017 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, podzielając stanowisko sądu I instancji orzekającego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 217/18, iż obecność jakiejś kobiety w czasie kontroli gospodarstwa w 2013 r. nie ma znaczenia dla oceny materiału dowodowego, skarżący zaś nie wykazał przy tym, w jaki sposób okoliczność ta miałaby dyskredytować ustalenia organu. Argumentacji takiej skarżący D. H. nie przedstawił również w niniejszej skardze.

Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią było określenie powierzchni gruntów kwalifikujących się do przyznania płatności. Sąd podziela poczynione przez organ ustalenia w zakresie wykluczeń, których dokonano po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego, uwzględniającego dowody z dokumentów (fotografii wykonanych w czasie kontroli, ortofotomap, raportów z kontroli). Przedstawiony w tym zakresie w kontrolowanej decyzji tok rozumowania organów uznać należy za logiczny, zgodny ze wskazaniami wiedzy i zasadami prawidłowego rozumowania. Zdaniem sądu ocena okoliczności sprawy dokonana przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowa i logiczna, zaś wnioski z niej płynące konsekwentne, jasne i zrozumiałe. Zajęte przez organ stanowisko w zakresie poszczególnych wyłączeń zostało przekonująco uzasadnione. Wyciągnięte przez organ z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wnioski nie są jak wywodzi skarżący dowolne lecz przedstawiają rzeczywisty obraz sytuacji występującej na gruntach zgłoszonych przez stronę do płatności w 2013 roku. To formułowane przez stronę w toku postępowania oraz w skardze zarzuty koncentrują się jedynie na wybranych elementach zeznań świadków, abstrahując od całości materiału dowodowego.

Podkreślić należy, że prawidłowości wyciągniętych przez organy wniosków w zakresie niekwalifikowalności powierzchni na zgłoszonych przez stronę do płatności działkach nie mogły podważyć zeznania zgłoszonych przez stronę świadków, bowiem nie dotyczyły one w ogóle kwestii występujących na terenie tych działek zakrzaczeń i zachwaszczeń skutkujących ich wyłączeniem z produkcji. Zeznania świadków nie dotyczyły prawidłowego zakresu wykluczeń, lecz jedynie ilości osób wykonujących czynności kontrolne. Zdaniem sądu zeznania świadków zgłoszonych przez stronę nie dowodzą wykonywania przez osoby trzecie (kobiety) czynności kontrolnych podczas kontroli na miejscu w 2013 r. Zeznania te mogą, co najwyżej, wskazywać że poza czterema osobami upoważnionymi do kontroli na terenie działek znajdowały się osoby trzecie. Z zeznań tych nie wynika, by osoby te wykonywały pomiary powierzchni działek zgłoszonych do płatności lub znajdujących się na nich obszarów wykluczeń. Wynikające z zeznań powołanych przez stronę świadków ewentualne liczenie znajdujących się na terenie sadów skarżącego drzew przez osoby nieupoważnione do dokonywania kontroli pozostaje bez wpływu na prawidłowości ustaleń kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni do płatności ONW. Organ odwoławczy prawidłowo podkreślił w swoim rozstrzygnięciu, że jakość i ilość drzewek owocowych nie stanowiło podstawy uzyskania płatności ONW za 2013 rok.

W ocenie sądu stan faktyczny sprawy został przez organy ustalony prawidłowo. W sytuacji, gdy z zebranego przez organy materiału dowodowego wynika, że strona zadeklarowała do płatności powierzchnię obejmującą obszary, na których nie była prowadzona działalność rolnicza, a jednocześnie nie przedstawiła ona jakichkolwiek dowodów, które mogłyby podważyć stanowisko organów w tej kwestii, uznać należało, że samo kwestionowanie ustaleń kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej, nie może stanowić przesłanki do uzyskania wnioskowanej płatności w pełnej wysokości.

W tym zakresie sąd podtrzymuje ocenę wyrażaną we wcześniejszych orzeczeniach wydanych w sprawie skarżącego, a także innych beneficjentów będących właścicielami gospodarstw stanowiących w zasadzie jeden kompleks (D. H., W. F., M. F., M. S., M. W.), że organ prawidłowo dokonał oceny przedeklarowania powierzchni zgłoszonej do płatności na poszczególnych działkach wskazanych we wniosku na 2013 rok w oparciu o wyczerpująco zgromadzony i prawidłowo rozpatrzony materiał dowodowy. Organy prawidłowo oparły się w tym zakresie na protokole kontroli z 2013 roku i dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej oraz ortofotomapach z 2013 i 2014 roku przy uwzględnieniu punktów granicznych dotyczących granicy nieruchomości skarżącego wskazanych przez niego w toku kontroli w 2014 rok.

Skarżący podnosząc zarzut niezastosowania się przez organ do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Łodzi z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 27/17 nie wskazał na czym naruszenie to miałoby polegać.

W ocenie sądu organ administracji procedując obecnie sprawę przyznania płatności ONE na 2013 rok, nie naruszył przepisu art. 153 p.p.s.a. Przeprowadził bowiem postępowanie dowodowe zarówno w zakresie ustalenia powierzchni działki A kwalifikującej się do płatności, jak i osób uczestniczących w czynnościach kontrolnych, to jest załączył do akt dokumentację dotyczącą kontroli przeprowadzonej w roku 2014 oraz dopuścił dowód z zeznań świadków celem ustalenia, czy w czynnościach kontrolnych uczestniczyły także inne osoby poza inspektorami wyznaczonymi przez organ do przeprowadzenia kontroli, a tym samym wypełnił wytyczne sądu.

Sąd w obecnym składzie oddalił zawarty w skardze wniosek dowodowy z dokumentu - pisma z dnia 10 listopada 2017 r. znak BKM14.0241.41.2017.LS Kierownika Biura Kontroli w Miejscu Warmińsko Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARMiR dotyczącego kontroli u W. F., na okoliczność, że przeprowadzenie faktycznej kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym beneficjenta w tak krótkim terminie – na przełomie lipca i sierpnia 2013 r. – wymagałoby skierowania do tej kontroli kilkunastu kontrolerów podczas, gdy do kontroli całego kompleksu o powierzchni ponad 500 ha zostało oddelegowanych jedynie 4 kontrolerów. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w tym przepisie, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Analiza dokumentów przez sąd, okazanych dopiero na etapie postępowania sądowego, prowadziłaby zatem do ponownego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, co nie byłoby zgodne z celem art. 106 § 3 p.p.s.a.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przeprowadził analizę czasu pracy inspektorów w terenie oraz dokonywanych przez nich czynności dokumentacyjnych każdego dnia po opuszczeniu gospodarstwa skarżącego. Analiza ta uwzględniała treść zeznań składanych przez inspektorów oraz świadka M. B. W ocenie sądu poczynione przez organ ustalenia w powyższym zakresie są prawidłowe, a dodatkowo załączone do skargi pismo z 10 listopada 2017 r. dotyczy kontroli przeprowadzanej u W. F. a nie D. H.

Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia przez art. 10 k.p.a. Po pierwsze przepis ten nie ma zastosowania w sprawie z uwagi na art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym udziela się stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania wyłącznie na ich żądanie, a strona dotąd takiego żądania nie zgłosiła. Poza tym organ odwoławczy, ponownie znając sprawę, nie prowadził postępowania dowodowego – wydał decyzję w oparciu o wcześniej zgromadzony materiał dowodowy. Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, który sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy i które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji z tego powodu, to naruszenie uprawnień strony, które powoduje, że wydana została decyzja o odmiennej treści niż gdyby została wydana po przedstawieniu swojego stanowiska przez stronę. Innymi słowy, do tego rodzaju naruszenia dochodzi, gdy strona zostaje pozbawiona możliwości wyrażenia stanowiska, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy w takim zakresie, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2020 r., II OSK 1767/18; z 16 kwietnia 2021 r., I OSK 212/21; z 22 kwietnia 2021 r., II OSK 2046/18; z dnia 27 października 2021 r., III OSK 4262/21). W niniejszej sprawie strona wskazała, że brak zawiadomienia skarżącego o zebraniu materiału dowodowego, a w konsekwencji powyższego naruszenie wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu skutkowało tym, iż strona została pozbawiona możliwości złożenia dodatkowych wniosków dowodowych w tym o przesłuchanie w charakterze świadka M. K. – zastępcy Dyrektora Łódzkiego OR ARiMR w Łodzi zlecającego wyjazd służbowy kontrolerów, a także ponowne przesłuchanie kontrolerów na wykazanie faktów dotyczących czynności jakie były przez nich wykonywane w dniach 30 lipca 2013 r. i 1 sierpnia 2013 r w S. Tymczasem w ocenie sądu wskazany przez skarżącego wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, albowiem wszystkie okoliczności stanu faktycznego zostały dostatecznie wyjaśnione w oparciu przeprowadzone przez organ dowody, których wiarygodność i sposób pozyskania nie budzi wątpliwości, a tym samym nie wymagają uzupełnienia i jednocześnie są zgodne z wytycznymi zawartymi w orzeczeniach sądów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie.

Ponownie podkreślić należy, że analogiczne stanowisko w zakresie odnoszącym się do kontroli przeprowadzonej w 2013 i 2014 roku na działkach rolnych skarżącego, zawarte zostało w wyrokach WSA w Łodzi o sygn. akt III SA/Łd 1021/21 oraz III SA/Łd 1018/21 z 23.03.2023 r. oddalających skargi D. H. na decyzje Dyrektora ŁOR ARiMR wydane w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. (z 14 września 2021 r. nr 364/21) oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. (z 14 września 2021 r. nr 362/2021). Ustalenia kontrolne odnoszące się do przyznania D. H. wszystkich płatności rolnych na rok 2013 były tożsame i opierały się na tym samym materiale dowodowym. Ponadto, jednocześnie z kontrolą prowadzoną w 2013 i 2014 roku u skarżącego, kontrolowane były działki rolne pozostałych rolników, których działki razem z działkami strony stanowią jeden kompleks rolny, a ustalenia kontrolujących we wszystkich tych sprawach były podobne. Ocena materiału dowodowego zgromadzonego w toku tych kontroli przeprowadzona została zatem także w sprawach: I GSK 3007/18 z 09.01.2019 r. (NSA oddalił skargę kasacyjną M. W. od wyroku WSA w Łodzi z 08.05.2018 r. sygn. III SA/Łd 216/18 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora ŁOR ARiMR w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie płatności ONW na rok 2013); I GSK 3008/18 z 04.11.2022 r. (NSA oddalił skargę kasacyjną M. W. od wyroku WSA w Łodzi z 15.05.2018 r. sygn. III SA/Łd 217/18 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora ŁOR ARiMR w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013); III SA/Łd 495/22 z 16.11.2022 r., w której WSA w Łodzi oddalił skargę W. F. na decyzję Dyrektora ŁOR ARiMR w przedmiocie płatności ONW na rok 2013; III SA/Łd 66/21 z 21.04.2023 r., w której WSA w Łodzi oddalił skargę W. F. na decyzję Dyrektora ŁOR ARiMR w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oraz III SA/Łd 191/20 z 21.04.2023 r. w której WSA w Łodzi oddalił skargę M. W. na decyzję Dyrektora ŁOR ARiMR w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Powołane wyżej wyroki WSA w Łodzi z roku 2022 i 2023 są wyrokami nieprawomocnymi.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 § 1 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

R.T-M.