Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1259/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 61 ust. 1 i ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 958/23 w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. w P. na informację Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr MJWPU.WOD.420-j093/23 w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych na rzecz H. Sp. z o.o. w P. 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 958/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. sp. z o.o. w P., zwanej dalej "skarżącą", na informację Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych, zwanej dalej "organem", z dnia 26 kwietnia 2023 r., nr MJWPU.WOD.420-j093/23, w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżąca wystąpiła o dofinansowanie projektu pt. "Wzrost konkurencyjności i rozwój potencjału innowacyjności przedsiębiorstwa H. sp. z o.o. poprzez realizację działań inwestycyjnych, [...]". Projekt został złożony w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020. Oś priorytetowa III, Rozwój potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości. Działanie 3.3 Innowacja w MŚP. Typ projektów wprowadzanie na rynek nowych lub ulepszonych produktów lub usług. Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. organ poinformował skarżącą, że jej wniosek o dofinansowanie nie przeszedł pomyślnie etapu oceny merytorycznej. Projekt uzyskał bowiem negatywną ocenę w kryteriach merytorycznych szczegółowych z wynikiem 25 pkt. z 51 pkt. możliwych do zdobycia.

W następstwie rozpoznania protestu złożonego co do kryteriów merytorycznych szczegółowych nr 2 i nr 4 organ informacją zawartą w piśmie z dnia [...] kwietnia 2023 r. poinformował skarżącą, że jej protest nie został uwzględniony. W uzasadnieniu organ przywołał opinie dwóch oceniających wyrażone w zakresie dwóch kryteriów: "Sposób pozyskania prac B+R" (kryterium szczegółowe nr 2) oraz "Pozytywny wpływ na środowisko" (kryterium szczegółowe nr 4).

W ramach kryterium nr 2 przyznano 6 punktów z możliwych 8 punktów. Oceniający wskazali, że zgodnie z Opisem przedmiotowego Kryterium promuje się projekty polegające na wdrożeniu wyników prac B+R wprowadzających na rynek nowe lub znacząco ulepszone produkty/usługi poprzez działania wnioskodawcy polegające na: zleceniu bądź przeprowadzeniu samodzielnie przez wnioskodawcę prac B+R oraz zakupie wyników prac B+R. Przy czym najwyżej punktowane (8 pkt.) jest przeprowadzenie tych prac samodzielnie przez wnioskodawcę, natomiast niżej punktowane są zlecenie prac (6 pkt.) oraz zakup wyników prac (4 pkt.). Oceniający uznali, że w projekcie zostały wdrożone wyniki prac, które zostały zlecone a nie wykonane samodzielnie przez wnioskodawcę. Z przedstawionych umów o dzieło wynika bowiem, że A. O. (wspólnik H. sp z o.o.) przyjął do wykonania umowę o dzieło w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pod nazwą H.[1] A. O. (nie jako pracownik badawczy firmy Wnioskodawcy), K. T. realizował zadania umowy o dzieło jako osoba fizyczna. Opiniujący wskazali na brak podziału odpowiedzialności za realizację zleconych prac wykonującymi. Ponadto z obu umów nie wynika w jakim zakresie prace wykonywane były przez A. O. a jakie przez K. T., gdyż z dołączonych specyfikacji do umów o dzieło z przeniesieniem praw autorskich wynika, iż zlecono dokładnie taki sam zakres prac w obydwu przypadkach. Skarżąca w sprzeciwie argumentowała, że prace B+R załączone do projektu zostały zrealizowane w ramach spółki wnioskodawcy a nie zlecone na zewnątrz, co powinno kwalifikować je do otrzymania 8 pkt (jako przeprowadzone samodzielnie przez wnioskodawcę). Organ uznał jednak, że treść umów, specyfikacji będących ich integralnymi częściami oraz protokołów odbioru prac wskazuje, iż prac nie przeprowadził wnioskodawca, lecz osoby przyjmujące zamówienie, figurujące tam zamiennie jako "autor" lub "wykonawca". Akcentowany przez skarżącą fakt przeniesienia majątkowych praw autorskich na spółkę skarżącej do wytworzonego dzieła dodatkowo to tylko potwierdza.

W ramach kryterium merytorycznego nr 4 promuje się projekty, które będą prowadzić do ograniczenia negatywnych skutków środowiskowych. Projekt musi wpisywać się w co najmniej 3 obszary spośród: 1) zastosowanie rozwiązań gwarantujących oszczędność surowcową, w tym oszczędność wody; 2) wykorzystanie surowców wtórnych w min. 30%; 3) zastosowanie technologii mało i bezodpadowych, w tym zmniejszenie ilości ścieków; 4) zastosowanie rozwiązań gwarantujących zmniejszenie ilości zanieczyszczeń odprowadzanych do atmosfery; 5) zastosowanie rozwiązań gwarantujących zmniejszenie poziomu hałasu; 6) zastosowanie rozwiązań wydłużających cykl życia produktu; 7) inne działania ograniczające negatywne skutki środowiskowe, wskazane przez wnioskodawcę, dopasowane do charakteru projektu. Wnioskodawca wskazał i uzasadnił, że działania projektowe dotyczą rozwiązań dotyczących pozytywnego wpływu na środowisko: 1) oszczędność wody; 2) ścieków; 3) Zastosowanie rozwiązań gwarantujących zmniejszenie ilości zanieczyszczeń odprowadzanych do atmosfery; Zmniejszenie emisji hałasu do przestrzeni; Zastosowanie rozwiązań wydłużających cykl życia produktu. Oceniający stwierdził jednak, że informacje wskazane przez skarżącą spółkę nie dotyczą rozwiązań wymienionych w opisie kryterium. Wykazane technologie to rozwiązania, które wynikają ze specyfikacji technicznej planowanych do nabycia środków trwałych nie zaś rozwiązania bezpośrednio realizowane przez wnioskodawcę w ramach działań projektowych. Z uwagi zatem na brak co najmniej 3 obszarów z wymienionych w opisie kryterium oznacza brak możliwości premiowania wskazanych rozwiązań w ocenianym kryterium, dlatego przyznano 0 punktów. Drugi oceniający stwierdził natomiast, że fakt, iż przewidziane do zakupu środki trwałe spełniają wszystkie wymagalne prawem standardy w zakresie ekologii i ochrony środowiska, nie generują znaczących produkcji odpadów, są ciche, wykonane z nowszych, trwalszych materiałów czy nie potrzebują wody, nie oznacza, iż ich wprowadzenie (jako nowych, dodatkowych urządzeń do przedsiębiorstwa a zatem takich, do produkcji których zużyte zostały już materiały czy nośniki energii, które będą wykazywały zapotrzebowanie na energię, które będą eksploatowane i zużywane etc.) będzie miało pozytywny wpływ no środowisko. Tego typu działania mogą co najwyżej neutralnie wpływać na jego stan. W uzasadnieniu informacji organ podał, że aby uznać, iż projekt spełnia wymogi przedmiotowego kryterium musi w planowanych rezultatach odnosić się do kwestii środowiskowych. Muszą być one przedmiotem projektu, a w przypadku projektu skarżącej tak nie jest.

Oddalając skargę na opisaną na wstępie informację organu z dnia 26 kwietnia 2023 r. Sąd I instancji wyjaśnił zasady sądowej kontroli legalności informacji w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Sąd wskazał, że podstawę przeprowadzanej kontroli zgodności z prawem, dokonanej oceny projektu, stanowią odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego - w szczególności przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.), zwanej dalej "ustawą wdrożeniową", oraz akty i dokumenty, należące do tzw. systemu realizacji programu. Pomimo, że te ostatnie nie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego, w orzecznictwie zaprezentowano stanowisko, że bez nich nie jest możliwe dokonanie oceny i wyboru projektów, a zatem stanowią one bezpośrednią podstawę praw i obowiązków wnioskodawców oraz beneficjentów. Sąd I instancji szeroko omówił normatywne zasady oraz kryteria dokonywanej kontroli. Stwierdził następnie, że ocenie przedstawionej w zaskarżonej informacji nie można postawić zarzutu dowolności, czy też błędu w ustaleniach faktycznych będących jej podstawą. Skarżąca nie może bowiem konstruować własnego stanu faktycznego i własnych ocen swojego projektu, chociażby dlatego że przy ich formułowaniu byłaby po prostu nieobiektywna. Dalej wyjaśniono, że zarzut naruszenia art. 7 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 2 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "K.p.a.", nie może być uwzględniony, gdyż stosownie do art. 67 ustawy wdrożeniowej przepisów K.p.a. nie stosuje się z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Zdaniem Sądu I instancji organ ma rację wskazując, że prace B+R załączone do projektu nie zostały zrealizowane w ramach spółki H. Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd I instancji stwierdził, że wskazane w nich przepisy nie mogły zostać naruszone w sposób sugerowany w skardze, gdyż prace B+R zostały wykonane przez podmioty, które były odrębnymi bytami prawnymi i których nie można utożsamiać ze skarżącą. A. O. będący wprawdzie wspólnikiem skarżącej przyjął do wykonania umowę o dzieło w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pod nazwą H.[1], a niejako pracownik badawczy skarżącej.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła H. sp. z o.o. z siedzibą w P. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości powołano przepis art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "P.p.s.a.".

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. Art. 141 § 4 w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez pozornie wyczerpujące uzasadnienie przez Sąd I instancji zaskarżonego wyroku, które w rzeczywistości stanowi powtórzenie błędnych tez organu przedstawionych w rozstrzygnięciu, zawiera błędy w logicznym rozumowaniu oraz pozornie odnosi się do wszystkich zarzutów skarżącej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej, a w szczególności do zarzutów rozwiniętych w uzasadnieniu skargi w zakresie rażąco dowolnej i sprzecznej z dokumentacją konkursową oceny spełniania przez skarżącą "kryterium środowiskowego";

2. Art. 61 ust. 8 pkt 1 i 2 w związku z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez oddalenie skargi, pomimo że istniały podstawy do jej uwzględnienia i stwierdzenia, ze ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, a w szczególności z naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, nakazującego właściwej instytucji dokonywania wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, a także nakazującego zapewnienie wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że:

a) ocena ekspertów była spójna, wyczerpująca, logiczna i odpowiadała na zasadnicze pytania, podczas gdy uzasadnienie skargi i porównanie kart ocen dotyczących innych wniosków opisanych dają podstawy do stwierdzenia, że oceny te były subiektywne, dowolne, oparte na źle zinterpretowanych kryteriach i co skutkuje tym, że ocena narusza zasadę przejrzystości i rzetelności,

b) postanowienia dokumentacji konkursowej były jasne i jednoznaczne, podczas gdy z ocen dokonywanych przez ekspertów w odniesieniu do różnych wniosków wynika wniosek przeciwny, w sytuacji, w której w sposób nieuzasadniony odjęto punkty przez oceniających w ramach kryteriów, w niekorzystny sposób interpretowano wymogi nieujęte w dokumentacji konkursowej oraz stawiano skarżącej wymogi nieujęte w dokumentacji konkursowej;

3. Art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i art. 125 ust. 3 lit. a) rozporządzenia 1303/2013 w związku z art. 53 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez błędną ich wykładnię przez Sąd I instancji, który w konsekwencji:

a) pominął, iż w sytuacji, w której organ nierzetelnie i nieprzejrzyście dokonał rozpoznania protestu, w szczególności nie dokonał samodzielnej oceny projektu przez ekspertów w zakresie przedstawionych zarzutów odnośnie kryteriów merytorycznych, należy uznać, że w postępowaniu przed organem doszło do naruszenia zasad ujętych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej,

b) pominął, że w ramach sądowej kontroli oceny Projektu dochodzi do kontroli merytorycznej dokonanej przez ekspertów polegającej na zbadaniu, czy argumentacja ekspertów jest spójna, wyczerpująca, odpowiadająca generalnym standardom prawa i doświadczenia życiowego, a tak ze pozostająca w związku z ustalonymi kryteriami, a stanowisko ekspertów musi charakteryzować się brakiem błędów logicznych, przyznana punktacja musi być zawsze uzupełniona o szczegółowe wyjaśnienie zasad oceny, wskazanie przyczyn spełnienia bądź braku spełnienia kryteriów oceny, a także o jasne i logiczne uzasadnienie eksperta, a co – jak wykazała skarżąca – w zakresie poszczególnych kryteriów nie miało miejsca w niniejszej sprawie;

4. art. 134 § 1 oraz art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 61 ust. 1 i 5 ustawy wdrożeniowej poprzez nierozpoznanie całokształtu sprawy wobec tego, że zakres rozpoznania skargi obejmuje rozstrzygnięcia wydane w postępowaniu odwoławczym, ale kontrola sądu obejmuje również wszystkie rozstrzygnięcia podlegające zaskarżeniu protestem oraz całe postępowanie konkursowe, a to wobec bezwzględnego brzmienia przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W oparciu o powołane zarzuty skarżąca kasacyjnie sformułowała wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji oraz rozpoznanie skargi albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Sformułowano również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej sformułowano również wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wniosków o dofinansowanie złożonych przez M. sp. j. (projekt [...]) oraz przez H.[1] A. O. (projekt [...]) wraz z odnośną dokumentacją konkursową, w tym w szczególności dowodu z kart ocen ekspertów na okoliczność przyjętego przez organ sposobu wykładni kryterium merytorycznego nr 4 ("kryterium środowiskowe") w odniesieniu do wniosków w/w podmiotów przedstawiających tożsamą argumentację, która to wykładnia jest absolutnie sprzeczna z wykładnią zaprezentowaną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że skarżąca wskazała w skardze kasacyjnej, że wnosi ją na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., jednak postawionych zarzutów nie pogrupowała odrębnie jako odnoszących się do naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnie lub niewłaściwe zastosowanie, a odrębnie jako odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności odniesie się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. należało uznać za uzasadniony, chociaż bez związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. W myśl art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie winno zatem zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Obowiązkiem sądu pierwszej instancji jest więc przeprowadzenie wywodu prawnego, w którym omówiona zostanie podstawa prawna orzeczenia z uwzględnieniem jej wykładni. W ramach uzasadnienia sąd zobowiązany jest także do odniesienia się do zarzutów podnoszonych w skardze. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że uzasadnienie wyroku musi pozwalać na jednoznaczne ustalenie przesłanek jakimi kierował się sąd podejmując zaskarżone rozstrzygniecie. Uzasadnienie orzeczenia nie może być lakoniczne i ogólnikowe. Wskazane elementy są nieodzowne do dokonania pełnej kontroli kasacyjnej orzeczenia sądu pierwszej instancji.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się w tym zakresie, że w uzasadnieniu wyroku niezbędne jest wskazanie przyjętego stanu faktycznego sprawy, ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w skardze, podanie przepisów prawa, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. Znaczenie procesowe tego elementu uzasadnienia uwidacznia się w tym, że ma on dać rękojmię, iż sąd dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia; ma umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę, czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne; ma w razie wątpliwości umożliwić ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej i innych skutków prawnych wyroku (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 942/15, LEX nr 2249327). Sytuacja, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, ma miejsce, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2436/15, LEX nr 2081143). Adresatem uzasadnienia wyroku jest również Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Niemożliwa jest kontrola orzeczenia, które nie zawiera określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. części (np. przedstawienia stanu sprawy, czy też podstawy prawnej rozstrzygnięcia), lecz również orzeczenia zawierającego te elementy, lecz sformułowanego w sposób lakoniczny, niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I GSK 810/14, LEX nr 2032605). Z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. mamy do czynienia, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie zapewnia możliwości kontroli instancyjnej orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2140/15, LEX nr 2389908 oraz wyrok NSA z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2036/15 LEX nr 2374149). Lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku stanowi uchybienie mające niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 164/06, LEX nr 505730). Tylko przy prawidłowym, zgodnym z przywołanymi regułami, uzasadnieniu możliwe jest poznanie motywów wyroku oraz dokonanie ich oceny. Sąd powinien tak wytłumaczyć motywy rozstrzygnięcia, by w wyższej instancji mogła zostać oceniona jego prawidłowość. Uzasadnienie wyroku powinno zatem umożliwiać jego kontrolę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wydanego w niniejszej sprawie wyroku o oddaleniu skargi uniemożliwia kontrolę instancyjną Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych w skardze, a w szczególności zarzutów dotyczących błędnie ustalonego stanu faktycznego w zakresie spełnienia przez skarżącą kryterium merytorycznego szczegółowego nr 2 ("Sposób pozyskania wyników prac B+R") oraz kryterium merytorycznego szczegółowego nr 4 ("Pozytywny wpływ na środowisko"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaaprobował lakoniczne uzasadnienie organu i powtórzył je jako własne w jeszcze bardziej skróconej formie. W zakresie kryterium merytorycznego szczegółowego nr 2 Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego uznał za organem, że A. O., jako wspólnik skarżącej spółki, przyjmując do wykonania umowę o dzieło w ramach prowadzonej przez siebie jednoosobowej działalności gospodarczej, traktowany jest nie jako pracownik badawczy firmy wnioskodawczyni (skarżącej) lecz jako zewnętrzny zleceniobiorca, co w konsekwencji pociągało za sobą obniżenie przyznanej punktacji. Z treści uzasadnienia wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji przeanalizował treść umowy o dzieło w zakresie określonych w kryterium merytorycznym szczegółowym nr 2 wymogów podmiotowych związanych z wdrożeniem wyników prac B+R. Natomiast w zakresie kryterium merytorycznego szczegółowego nr 4 Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego i na jakiej podstawie uznał za organem, że działania projektowe ujęte przez skarżącą w zapisach BP (Część IV Planowana inwestycja) są to rozwiązania, które wynikają ze specyfikacji technicznej planowanych do nabycia środków trwałych nie zaś rozwiązania bezpośrednio realizowane przez wnioskującą spółkę w ramach działań projektowych. Tym bardziej, że zapisy BP w zakresie rozwiązań dotyczących pozytywnego wpływu na środowisko (w ilości 5) pokrywają się z przyjętymi w kryterium nr 4 założeniami ograniczenia negatywnych skutków środowiskowych.

W kontekście naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadny jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1 oraz art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 61 ust. 1 i 5 ustawy wdrożeniowej. Sąd I instancji w ogóle nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do tego jakie są granice materialne i przedmiotowe rozpoznawanej sprawy informacji wydanej w postępowaniu konkursowemu. W szczególności nie wykazano w uzasadnieniu czy przedmiotowa sprawa została w postępowaniu przed Sądem I instancji rozpoznana w jej całokształcie wyznaczonym odtworzonymi w toku kontroli granicami materialnymi, a w konsekwencji czy Sąd I instancji prześledził cały proces oceny projektu skarżącej spółki.

Niezasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podnoszone w skardze do Sądu I instancji (i powtórzone w skardze kasacyjnej) wnioski o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów nie mogły zostać uwzględnione. Należy podkreślić, że rozpatrzenie protestu związane jest z konkretną i indywidualną sprawą. To zaś oznacza, że organ a także, kontrolujący to działanie, sąd administracyjny, podejmuje rozstrzygnięcie w okolicznościach tej sprawy, a jego ocena nie może być skutecznie podważona przez odwołanie się do oceny innego wniosku o dofinansowanie w tym samym czy innym konkursie.

W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji nie wywiązał się w pełni z zakreślonych obowiązków wynikających z art. 141 § 4 P.p.s.a. Stwierdzić w tym zakresie należy, że Sąd ten sporządził tzw. część prawną uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób lakoniczny, a przede wszystkim bez wyjaśnienia w dostatecznym stopniu przyjętych przesłanek rozstrzygnięcia i sposobu rozumowania. W szczególności ograniczył się w nim do zdawkowego przytoczenia treści przepisów ustawy wdrożeniowej. Brak jest w uzasadnieniu Sądu I instancji omówienia odnoszącego się do wykładni przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie, a w szczególności – biorąc pod uwagę zarzuty skargi powtórzone następnie w skardze kasacyjnej - do kryteriów szczegółowych merytorycznych. Bez dokonania własnej oceny i analizy oraz bez ustosunkowania się do wszystkich okoliczności podnoszonych w skardze, uzasadnienie nie spełnia warunków określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną. Skoro nie była możliwa merytoryczna kontrola toku rozumowania, który doprowadził Sąd I instancji do podjętego rozstrzygnięcia, to w konsekwencji na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. należało uchylić zaskarżony wyrok w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Podstawa uwzględnienia skargi kasacyjnej wyklucza na obecnym etapie postępowania możliwość odniesienia się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie weźmie pod uwagę powyższe rozważania, a w szczególności – w sposób dający podstawę do kontroli instancyjnej - odniesie się do sformułowanych w skardze zarzutów w zakresie oceny spełniania przez skarżącą spółkę kryterium merytorycznego szczegółowego nr 2 i kryterium merytorycznego szczegółowego nr 4 oraz wykaże, czy - stosownie do treści art. 134 P.p.s.a. - prześledził cały proces oceny przez organ projektu skarżącej spółki.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a.