Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 119/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 §1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 7, 77 § 1 i 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant starszy referent Edyta Brzezicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2024 r. sprawy ze skargi W. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz skarżącego W. W. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej "CWKL") orzeczeniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej "RWKL") z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Powyższe orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

Dowódca [...] Bazy Lotnictwa Transportowego skierował W. W. (dalej "skarżący"), kandydata do zawodowej służby wojskowej, do RWKL celem ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej.

RWKL orzeczeniem z dnia z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 190 ust. 1, ust. 6 pkt 1, ust. 10 ustawy z dnia 11 marca

2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 poz. 2305), § 2 pkt 1, § 10 oraz § 11 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. 2022 poz. 1243 z póżn. zm.), dalej "rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2022 r." oraz § 4 ust. 2-12 oraz ust. 14 i 15, § 7 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. 2012 poz. 1013 z póżn. zm.) w związku z art. 821 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, ustaliła w przypadku skarżącego:

- w pkt 8 "Rozpoznanie":

1. Przebyte zakażenie kiłą wczesną, leczone szpitalnie (2020 r.), wynik VDRL dodatni do dalszej kontroli w NFZ § 55 pkt 9,

2. OP: 0,1; 0,6 cc -2,0 DSph OL: 0,1; 0,6 cc-2,0 DSph Krótkowzroczność obu oczu § 13 pkt 2,

3. Tatuaż [...] oraz [...] § 2 pkt 8.

- w pkt 9 "Kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej": Zał. 1 Grupa III - Niezdolny do zawodowej służby wojskowej - Kategoria N.

W uzasadnieniu RWKL wskazała, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie z pkt 1 powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie Zał. Nr 1 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. w grupie badanych III obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Organ podał, że orzeczenie wydano na podstawie dokumentacji diagnostyczno-leczniczej oraz aktualnych badan lekarskich.

Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł odwołanie.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wyjaśnił, że przebyte zakażenie kiłą zostało w pełni wyleczone i nie zaburza funkcjonowania organizmu. Leczenie zostało zakończone w 2020 r. po hospitalizacji na oddziale chorób skóry. Skarżący wskazał, że do odwołania dołącza kopie karty informacyjnej leczenia szpitalnego. Dalej wskazał, że po opuszczeniu oddziału zgodnie z zaleceniami wykonywał badania krwi i konsultował je z dermatologiem (kopie wyników badań dołączył do odwołania). Lekarz dermatolog na podstawie analizy wyników poinformował go zakończeniu leczeniu oraz potwierdził wyleczenie. W czasie badań lekarskich do zawodowej służby wojskowej w badaniach krwi odczyn VDRL wyszedł dodatni w związku z tym wykonał badanie krwi w kierunku kiły, który wyszedł ujemnie. Po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego o niezdolności do zawodowej służby wojskowej ze względu na dodatni odczyn VDRL ponownie wykonał badanie krwi w kierunku kiły, który również wyszedł ujemny. Konsultował swoje wyniki

z lekarzem w jednostce wojskowej, w której aktualnie pełnie służbę i na podstawie całej dokumentacji medycznej stwierdził, że wynik VDRL wykonany przez Przychodnie Lekarską prawdopodobnie jest fałszywie pozytywny ze względu na przebyte zakażenie.

Końcowo skarżący podniósł, że od zakończenia hospitalizacji w 2020 r. czuje się bardzo dobrze, nie ma żadnych dolegliwości zdrowotnych oraz żadnych powikłań po przebytym zakażeniu.

Wskazanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...], CWKL utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zdaniem zespołu orzeczniczego CWKL zebrany materiał diagnostyczny w przedmiotowej sprawie jest wystarczający na obecnym etapie do ustalenia ww. rozpoznań i aktualnego rozstrzygnięcia orzeczniczego. Organ wyjaśnił, że wojskowe komisje lekarskie ustalając jednostkę chorobową dokonują jej kwalifikacji orzeczniczej w celu określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej według odpowiednio dobranego paragrafu i punktu na podstawie załączników do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. W przypadku kandydatów do zawodowej służby wojskowej, kwalifikacji tej dokonuje się w oparciu o Grupę III (kolumna szósta wykazu) załącznika Nr 1 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. Rozpoznanie u orzekanego stanu po leczeniu kiły z utrzymującym się dodatnim odczynem krętkowym (VDRL)

w okresie kontroli wenerologicznej - § 55 pkt 9 zakwalifikowane do dalszej kontroli serologicznej, spełniają kryteria zawarte w objaśnieniach szczegółowych ww. rozporządzenia, co w Grupie III obejmującej kandydatów do zawodowej służby wojskowej skutkuje jednoznacznie ustaleniem Kategorii N.

CWKL wskazała, że wobec całości zgromadzonej i wnikliwie przeanalizowanej dokumentacji stoi na stanowisku, że RWKL prawidłowo zakwalifikowała rozpoznane schorzenie w pkt. 8.1 do kategorii N - co powoduje, iż orzekany jest aktualnie niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Prawodawca w ww. rozporządzeniu z dnia 7 czerwca 2022 r. jednoznacznie wskazuje, że Dodatni test TPHA do dalszej kontroli serologicznej, prawidłowo na obecnym etapie w okresie obserwacji zakwalifikowane do § 55 pkt 9 - stwierdzone u kandydata do zawodowej służby wojskowej są przyczyną orzeczenia

o aktualnej niezdolności do tej służby. Organ podał także, że dalsza diagnostyka serologiczna po leczeniu choroby przenoszonej drogą płciową (ICD-10 A64) i zalecona dalsza kontrola serologiczna przez specjalistę dermatologa-wenerologa jest niezbędne do podjęcia decyzji co do ewentualnego dalszego leczenia orzekanego, a aktualne wyniki badań kontrolnych świadczą o pozytywnym wyniku prowadzonej terapii, nie świadczą jednak o całkowitym i trwałym wyleczeniu schorzenia podstawowego. W ocenie CWKL dopiero po całkowitym zakończeniu leczenia w przebiegu wielomiesięcznej pełnej obserwacji i kontroli, które to dadzą przesłanki co do trwałego wyleczenia schorzenia podstawowego - kandydat do pełnienia zawodowej służby wojskowej może ubiegać się o pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przez wojskową komisję lekarską co do zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Na powyższe orzeczenie CWKL z dnia [...] października 2023 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 oraz 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.), dalej "k.p.a.", poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ orzekający II instancji całego materiału dowodowego i oparcie orzeczenia z pominięciem przeprowadzenia dowodów wyartykułowanych przez skarżącego w odwołaniu, a mianowicie nie uwzględnienia faktu, iż skarżący ma ujemny odczyn kłączkujący (VDRL), o czym świadczą załączone do odwołania badania, nie uwzględnienie faktu, iż leczenie zakończono w 2020 r., tym samym brak jest wskazań do dalszego leczenia;

2) art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, wskutek jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego poprzez pominięcie istotnych dokumentów i faktów podnoszonych przez skarżącego, tj. pominięcie wyników załączonych przez skarżącego do odwołania świadczące o tym, iż skarżący posiada ujemny wynik VDRL, wszelkie parametry w normie, nie występują żadne powikłania po przebytym zakażeniu, brak dolegliwości zdrowotnych;

3) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku należytego uzasadnienia wydanego orzeczenia poprzez brak odniesienia się do zarzutów i faktów podnoszonych przez skarżącego w sformułowanym przez niego odwołaniu;

4) art. 78 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie CWKL dokumentów, które skarżący załączył do pisma wskazując na ujemny wynik VDRL oraz nie uwzględnienie faktu, iż wynik VDRL wykonany przez Przychodnie Lekarską jest fałszywie dodatni,

z uwagi na fakt, iż skarżący przeszedł zakażenie, co nie jest jednoznaczne z tym, iż skarżący wymaga dalszego kontynuowania leczenia, co miało istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy;

5) art. 8 k.p.a., stanowiącego, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej -

w zakresie, w jakim organ odwoławczy nie podjął próby wyjaśnienia powstałych

w sprawie wątpliwości;

6) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia RWKL, w sytuacji, gdy organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżone orzeczenie

i wydać orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) § 12 pkt. 2 rozporządzenia z 7 czerwca 2022 r., poprzez jego niezastosowanie i brak przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów w sprawie, a także nieprzeprowadzenie ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych pomimo występujących w sprawie jawnych sprzeczności i oparcie się tylko i wyłącznie na dokumentacji przedłożonej przez organ I instancji;

2) § 7 pkt. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Oborny Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 roku w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U.2012 poz.1013 z późń.zm.), poprzez orzeczenie wobec skarżącego niezdolności do zawodowej służby wojskowej, podczas gdy stan zdrowia skarżącego w pełni umożliwia mu pełnienie czynnej zawodowej służby wojskowej i nie istnieją żadne przeciwskazania ku temu;

3) art. 190 ust.10 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez przyznanie skarżącemu kategorii N, tj. niezdolny do zawodowej służby wojskowej, podczas gdy z dokumentacji medycznej, wyników badań oraz zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2023 r. wynika, iż wyniki są prawidłowe, skarżący zakończył leczenie w 2020 r. i nie ma jakichkolwiek wskazań do dalszego leczenia, co oznacza, iż nie ma żadnych przeciwskazań do rozpoczęcia zawodowej służby wojskowej;

III. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez bezzasadne przyjęcie, iż aktualne wyniki badań kontrolnych nie świadczą o całkowitym i trwałym wyleczeniu schorzenia, podczas gdy specjalista dermatolog i wenerolog na podstawie leczenia oraz przedłożonych przez skarżącego badań wprost wskazał, iż brak jest podstaw do dalszego leczenia, co oznacza, iż organ w oparciu o błędny stan faktyczny wydał nieprawidłowe orzeczenie, tym samym pozbawiając skarżącego możliwości pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:

• zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2023 r., na okoliczność wykazania, iż skarżący zakończył leczenie w 2020 r., brak powikłań po przebytym zakażeniu oraz brak wskazań do dalszego leczenia, brak jakichkolwiek przeciwskazań do sprawowania zawodowej służby wojskowej;

• wyników badań skarżącego, na okoliczność wykazania, iż skarżący ma ujemny odczyn kłaczkujący (VDRL); wyniki w normie, brak jakichkolwiek przeciwskazań do sprawowania zawodowej służby wojskowej.

Ponadto skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego je orzeczenia RWKL w zakresie uznania skarżącego za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Ponadto organ wskazał, że wykazywana przez skarżącego okoliczność zakończenia leczenia nie znajduje potwierdzenia w wyniku badania wykonanego na potrzeby orzekania, który wykazał dodatni odczyn krętkowy ([...] września 2023 r.). Wynik badań przedłożonych do odwołania potwierdzają fakt zakażania: [...] marca 2020 r., [...] kwietnia 2020 r, [...] grudnia 2020 r. - wyniki badania VDRL - dodatni, natomiast wyniki z dni: [...] lipca 2023 r., [...] sierpnia 2023 r. - VDRL - wynik ujemny. W ocenie CWKL fakt wystąpienia nawet pojedynczego pozytywnego wyniku badania VDRL po upływnie prawie trzech lat od zakażenia świadczy jednoznacznie o utrzymującym się w jakimś stopniu, przewlekłym procesie chorobowym. Zdaniem CWKL istotnym jest, że badanie

z dnia [...] sierpnia 2023 r. zostało wykonane już po zakończeniu postępowania, a więc jego wynik nie mógł być brany pod uwagę przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej, podobnie jak wynik konsultacji dermatologicznej z dnia [...] listopada 2023 r.

Organ zwrócił również uwagę na fakt, że wszystkie aktualne wyniki badań zostały wykonane metodą jakościowa, a nie ilościową. Tylko w przypadku wykonania badania tym samym testem, metodą ilością, wynik może być skutecznie porównywamy, bowiem porównaniu ulegać będą wartości bezwzględne, a nie jak w przypadku testu ilościowego pewne zakresy kwalifikacji, które mogą różnić się w zależności od laboratorium

i przyjętych norm oceny. Orzekające wojskowe komisji lekarskie w przedmiotowym postępowaniu dysponując wynikiem badania uzyskanym w warunkach komisyjnych, po ustaleniu tożsamości badanego i przeprowadzeniu badania w ośrodku, z którym zawarto umowę na wykonywanie konsultacji i badania orzeczniczych, postanowiły przypisać wynikowi tego badania walor wiarygodności. CWKL podkreśliła, że ustalenie kategorii zdolności do służby dokonywane jest w oparciu o specjalistyczną wiedzę lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich, których rola nie ogranicza się tylko

i wyłącznie do przypisania rozpoznanego schorzenia do odpowiedniej kwalifikacji zawartej w załączniku do rozporządzenia, ale polega także na ocenie stanu zdrowia

w relacji do planowanego przeznaczenia służbowego. Zdaniem CWKL aktualny stan zdrowia skarżącego, budzi uzasadnione, wynikami badań, wątpliwości co do jego przydatności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

W dalszej kolejności odnosząc się do zarzutów skargi CWKL podniosła, że nie doszło w przedmiotowym postępowaniu do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. RWKL w ramach prowadzonego postępowania uzyskała od orzekanego obszerne oświadczenia o stanie zdrowia,

a ponadto zleciał wykonanie badań i konsultacji specjalistycznych, w tym: badania laboratoryjne (morfologia krwi, glukoza w krwi żylnej, przeciwciał HIV, antygen HBs, przeciwciała HCV, VDRL, badania ogólne moczu, badanie chemiczne moczu, kreatynina, TSH, AST, ALT), badanie EKG, RTG klatki piersiowej, audiogram oraz konsultacje: psychiatryczna, internistyczna, laryngologiczna, okulistyczna, specjalisty chorób zakaźnych. RWKL włączyła do dokumentacji kartę informacyjną z leczenia szpitalnego ze Szpitala Wojewódzkiego w [...], a na etapie postępowania odwoławczego wynik badania VDRL z dnia [...] lipca 2023 r.

CWKL wskazała również, że nie podziela zrzutu skarżącego odnośnie dowolnej oceny dowodu w postaci ww. wyniku badania. Sam fakt, że w wyniku przeprowadzenia tego dowodu nie zmieniono rozstrzygnięcia nie oznacza, że nie został on przeprowadzony. Wynik badania został oceniony z perspektywy całości stanu faktycznego sprawy, a w opinii składu orzekającego nie przesadzał on o możliwości zmiany kwalifikacji rozpoznanego schorzenia. CWKL w treści uzasadnienia opisuje stan faktyczny sprawy, odwołuje się do podstaw prawnych orzekania, wyjaśnia motywy podjętego rozstrzygnięcia, a nawet wskazuje propozycje podjęcia dalszych działań w celu ewentualnej zmiany aktualnie orzeczonej kategorii zdolności do służby w przyszłości.

Na rozprawie w dniu 16 września 2024 r. Sąd postanowił uwzględnić wniosek dowodowy skarżącego w zakresie wyników badań laboratoryjnych z [...] sierpnia 2023 r. Pozostałe wnioski dowodowe Sąd postanowił oddalić.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej

Skarga oceniana w świetle powyższych zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, zdolność fizyczną

i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska właściwa ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku określania zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych oraz rodzajach wojsk właściwa rzeczowo wojskowa komisja lekarska.

Stosownie do treści art. 190 ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny, ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej:

1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a także zdolność do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w okresie kształcenia, o którym mowa w art. 95 ust. 4;

2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych;

3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.

W myśl art. 190 ust. 11 ustawy o obronie Ojczyzny do orzekania przez wojskowe komisje lekarskie w stosunku do żołnierzy zawodowych stosuje się odpowiednio przepisy art. 61, art. 84 i art. 88 oraz przepisy wydane na podstawie art. 87 ust. 3. Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w tym ostatnim przepisie (tj. art. 87 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny), zostało wydane rozporządzenie z 7 czerwca 2022 r. (obowiązujące do 28 marca 2024 r.), którego Załącznik nr 1 stanowił wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. W objaśnieniach ogólnych Załącznika nr 1 do rozporządzenia z 7 czerwca 2022 r. podano, że grupa III (kolumna szósta wykazu) obejmuje (m.in.) osoby ubiegające się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, do których zalicza się skarżąca. Odnotować wypada, iż rozporządzenie z 7 czerwca 2022 r., w tym Załącznik nr 1 było kilkukrotnie zmieniane, przy czym dla oceny legalności zaskarżonego orzeczenia istotny jest stan prawny obowiązujący w dacie jego wydania.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym

z gwarancjami przewidzianymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy rozporządzenia, jako normy lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a., jednakże w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie (vide: wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14; wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2042/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Istotne znaczenie ma w tym zakresie kwestia ustalenia okoliczności sprawy, a w szczególności zebranie odpowiednich danych medycznych, gdyż tylko pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby.

Kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia kategorii zdolności (niezdolności) do służby sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego zaliczenie badanego do jednej z kategorii zdolności do służby, w szczególności do zbadania, czy organ rozstrzygając o zaliczeniu do kategorii zdolności do służby miał do tego odpowiednie podstawy faktyczne i prawne, a więc np. czy badanie stanu zdrowia zostało przeprowadzone prawidłowo, znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Sąd administracyjny nie dokonuje natomiast oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie (por. np. wyrok NSA z 16 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5019/21, LEX nr 3308008).

Organy uznały skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej na podstawie rozpoznanego u niego przebytego zakażenia kiłą wczesną, leczonego szpitalnie. Chorobę to RWKL przyporządkowała do § 55 pkt 9 Załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. tj. "Inne przewlekłe zakażenia upośledzające sprawność ustroju". Tego rodzaju rozpoznanie RWKL ustaliła m.in. w oparciu o wynik badania laboratoryjnego z dnia [...] czerwca 2023 r., w którym stwierdzono wynik dodatni VDRL.

Zauważyć należy, że w odwołaniu od orzeczenia RWKL skarżący podnosił, że jest całkowicie wyleczony i że choroba nie zaburza funkcjonowania organizmu. Do odwołania skarżący dołączył wyniki badań przeprowadzonych w dniach [...] marca 2020 r., [...] kwietnia 2020 r. oraz [...] grudnia 2020 r. – wszystkie z wynikiem dodatnim VDRL, wykonane metodą odczyn kłączkujący, producenta [...]. Ponadto skarżący dołączył także wynik badania z [...] lipca 2023 r. z wynikiem ujemnym VDRL, również wykonane metodą odczyn kłączkujący tego samego producenta. Dodatkowo Sąd jako dowód dopuścił wynik badania laboratoryjnego z dnia [...] sierpnia 2023 r., tj. wykonanego przed wydaniem orzeczenia przez CWKL, gdzie również stwierdzono wynik ujemny VDRL, ponownie wykonane metodą odczyn kłączkujący.

CWKL w żaden sposób nie odniosła się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do argumentów podniesionych w odwołaniu. Nie wyjaśniła też dlaczego pominęła wynik badania laboratoryjnego z dnia [...] lipca 2023 r. przedstawiony przez skarżącego. Nie wyjaśniła też w jaki sposób stwierdzona u skarżącego choroba upośledza sprawność ustroju", na co wskazuje § 55 pkt 9 Załącznika do rozporządzenia z dnia 7 czerwca

2022 r.

Dodatkowo CWKL w swoim orzeczeniu wskazała, że: "Rozpoznanie u orzekanego Stanu po leczeniu kiły z utrzymującym się dodatnim odczynem krętkowym (VDRL) w okresie kontroli wenerologicznej - § 55 pkt 9 zakwalifikowane do dalszej kontroli serologicznej spełniają kryteria zawarte w objaśnieniach szczegółowych w/w rozporządzenia, co w Grupie III obejmującej kandydatów do zawodowej służby wojskowej skutkuje jednoznacznie ustaleniem Kategorii N." Zauważyć jednak należy, że do § 55 pkt 9 Załącznika nr 1 do rozporządzenia z 7 czerwca 2022 r. prawodawca nie przewidział żadnych objaśnień. Przytoczona wypowiedź organu jest zatem niejasna. Ponadto CWKL stwierdziła, że "Prawodawca w ww. rozporządzeniu z dnia 7 czerwca 2022 r. jednoznacznie wskazuje, że Dodatni test TPHA do dalszej kontroli serologicznej, prawidłowo na obecnym etapie w okresie obserwacji zakwalifikowane do § 55 pkt 9 - stwierdzone u kandydata do zawodowej służby wojskowej są przyczyną orzeczenia o aktualnej niezdolności do tej służby". W § 55 pkt 9 nie wskazuje się jednak na "dodatni test TPHA", jako okoliczność mającą istotne znaczenie przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej w przypadku rozpoznania w postaci "Inne przewlekłe zakażenia upośledzające sprawność ustroju".

Zdaniem Sądu CWKL nie skonfrontowała w należyty sposób wyników przeprowadzonych w toku postępowania badań z dokumentami dołączonym do odwołania. Sąd nie dysponując wiadomościami specjalnymi, ani też nie mając możliwości przeprowadzenia dowodów w tym zakresie (art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a."), nie jest w stanie ocenić, czy organy prawidłowo ustaliły, że skarżący w dalszym ciągu jest chory na kiłę i czy choroba ta upośledza sprawność ustroju. Sąd nie jest w stanie ocenić, czy wyniki badań przeprowadzonych przez organ wykluczają całkowicie przedstawione przez skarżącego wyniki badań.

W uzasadnieniu orzeczenia CWKL kwestia ta winna być szczegółowo wyjaśniona.

Szerszy wywód na temat dołączonych do odwołania wyników badań laboratoryjnych organ przedstawił dopiero w odpowiedzi na skargę. Podnieść jednak należy, że ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu podlega orzeczenie CWKL będące decyzją administracyjną. Braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie mogą zaś być konwalidowane na etapie odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę jest pismem procesowym odrębnym od zaskarżonego aktu administracyjnego i nie podlega kontroli Sądu. Nie jest bowiem środkiem wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu tego aktu. Prawidłowość uzasadnienia decyzji jest kluczowa dla jej oceny, gdyż w przeciwnym razie wymyka się spod kontroli Sądu.

Zauważyć należy, że stosownie do art. 107 § 1 pkt 6) k.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak z kolei stanowi art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślenia bowiem wymaga, że odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Stanowi również jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady pogłębiania zaufania wynikającej z art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia lecz również przez sąd.

Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wymogów tych nie spełnia. Organ nie wyjaśnił przyjętej podstawy prawnej wydanego orzeczenia, a oprócz tego nie odniósł się w przejrzysty sposób do przedstawionych w odwołaniu argumentów.

Powyższe okoliczności wskazują, że w sprawie doszło również do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Pierwsze dwa powołane przepisy nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcie sprawy w sposób odpowiadający prawu.

W tej sytuacji zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia, albowiem stwierdzone przez Sąd uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd jest oczywiście świadomy, że wiele aspektów rozpoznania czy kwalifikacji, dla doświadczonych lekarzy zasiadających w komisjach jawi się jako oczywiste. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że orzeczenia dotyczą osób, nieposiadających najczęściej tak rozległej wiedzy medycznej i doświadczenia zawodowego. Uzasadnienia orzeczeń winny więc uwzględniać tę okoliczność i być sporządzane w taki sposób, aby nie tylko wyjaśniać rozstrzygnięcie, ale też przekonać do jego prawidłowości osobę, której dotyczy.

Ponowne rozpatrzenie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem powyższych uwag.

Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z dołączonego do skargi zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2023 r. oraz wyników badań laboratoryjnych z dnia [...] lipca 2023 r. Pierwszy z tych dokumentów został sporządzony już po wydaniu zaskarżonego orzeczenia i w związku z tym nie odnosi się on do stanu zdrowia skarżącego w dacie orzekania przez RWKL i CWKL. Wyniki badań laboratoryjnych z [...] lipca 2023 r. dołączone zostały natomiast do odwołania od orzeczenia RWKL i w związku z tym stanowią część akt administracyjnych będących podstawą wyrokowania przez Sąd na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a. Zbędne było zatem wnioskowanie o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200

w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Na wysokość zasądzonych kosztów składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.