Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 157/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 lutego 2024 r. nr BP.501.2289.2022.1834.KA12.529035 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lutego 2024 r., nr BP.501.2289.2022.1834.KA12.529035 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy w całości decyzję z dnia 22 października 2022 r., nr WITD.DI.0152.XII0416/34/22 Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) o nałożeniu na S. sp. z o.o. (dalej: strona skarżąca, spółka) kary pieniężnej w wysokości 3.100 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia GITD wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm., dalej: utd), lp. 6.3.8, lp. 10.2.2, lp. 10.3.1 załącznika nr 3 do utd, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28 lutego 2014, str. 1, dalej: rozporządzenie nr 165/2014), § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), art. 2 pkt 35b, art. 2 pkt 55, art. 55 pkt 56, art. 2 pkt 57, art. 61 ust. 1, art. 62 ust. 1, ust. 4a, 4b, art. 64 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm. dalej: prd).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 23 września 2022 r. na drodze krajowej nr [...] w G. przeprowadzono kontrolę drogową samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którym wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, na rzecz i w imieniu strony skarżącej. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 23 września 2022 r. Protokół został podpisany przez kierowcę bez uwag.

W wyniku rozpoznania sprawy, organ I instancji wydał w dniu 22 października 2022 r. decyzję o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 3.100 zł.

GITD, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu zauważył, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a.

Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis (lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do utd) – organ odwoławczy powołał treść art. 34 rozporządzania nr 165/2014. Podał, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała, iż kontrolowany kierowca w okresach: 1) od dnia 21 września 2022 r. godz. 14:56 do dnia 22 września 2022 r. godz. 08:44; 2) od dnia 22 września 2022 r. godz. 17:57 do dnia 23 września 2022 r. godz. 04:58 nie dokonał wymaganych przepisami zapisów manualnych na karcie kierowcy oraz nie okazał dokumentów dotyczących aktywności. Łącznie stwierdzono brak 2 wpisów, co skutkowało utrzymaniem kary pieniężnej w wysokości 100 zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do utd.

Odnośnie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5 % i mniej niż 10 % (lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do utd), organ odwoławczy powołał treść § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Wskazał, że definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d., zgodnie z którym jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Następnie organ odwoławczy przywołał definicje: ładunku niepodzielnego (art. 2 pkt 35 p.r.d.), dopuszczalnej masy całkowitej (art. 2 pkt 54 p.r.d.), rzeczywistej masy całkowitej (art. 2 pkt 55 p.r.d.), dopuszczalnej ładowności (art. 2 pkt 56 p.r.d.), podał treść art. 64 ust. 1 i ust. 2 p.r.d. i wskazał, że lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do utd karą pieniężna w wysokości 2.000 zł sankcjonuje dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5 % i mniej niż 10 %.

Organ odwoławczy zauważył, że w momencie zatrzymania środka transportu do kontroli drogowej przedsiębiorca wykonywał nim przewóz drogowy [...] umieszczonych w przedziale ładunkowym, z miejscowości K. do M. Cały przewożony ww. zespołem pojazdów ładunek był przedmiotem realizowanej przez przewoźnika drogowego usługi transportowej. Podkreślił, że w trakcie przeprowadzonej kontroli, przed przystąpieniem do ważenia, kierowca został pouczony o procedurze dotyczącej ważenia i mierzenia, a także okazano świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych oraz protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów (miejsce wyposażone we wnęki do umieszczenia wag). Ważenia dokonano konfiguracją dwóch wag przenośnych do ważenia osiowego do pomiarów statycznych SAW 10C/III o numerach fabrycznych [...] oraz [...], które posiadały świadectwo legalizacji. Kierowca zapoznał się osobiście z wynikami ważenia i nie wnioskował o ponowne ważenie. Ponadto został zapoznany z legalizacjami przyrządów użytych do kontroli. W trakcie kontroli dokonano również pomiarów długości, szerokości oraz wysokości pojazdu. W wyniku przeprowadzonej kontroli z ważenia i mierzenia ww. zespołów pojazdów stwierdzono, że zostały przekroczone parametry dotyczące długości (zmierzona wartość [...] m) oraz dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów (wartość [...] t). Organ odwoławczy podkreślił, że w związku z faktem, iż po zastosowaniu tolerancji wynikającej z możliwych błędów pomiarowych wag używanych na stanowisku pomiarowym oraz przyrządów do mierzenia wysokości parametry ww. zespołu pojazdów w dalszym ciągu były nienormatywne, do ustalenia nienormatywności pojazdu przyjęto wartości wszystkich parametrów odczytane wprost odpowiednio ze wskaźnika wag, wysokościomierza i przymiaru wstęgowego. W związku z powyższym, w stosunku do normy wynoszącej 40 t stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o [...] t, co stanowi przekroczenie dopuszczalnych wartości o [...] %. Kontrolowany kierowca nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest – zdaniem organu odwoławczego - utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za stwierdzone naruszenie określone w lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do utd.

Odnośnie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2% (lp. 10.3.1 załącznika nr 3 do utd) organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 62 ust. 4a pkt 1) p.r.d. długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, a 3 pojazdów - 22 m, z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5 m. Zgodnie z lp. 10.3.1 załącznika nr 3 do utd, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2% podlega karze pieniężnej w wysokości 1.000 zł. Jak wskazał organ odwoławczy, w toku kontroli drogowej stwierdzono również naruszenie dotyczące przekroczenia dopuszczalnej długości zespołu pojazdów wraz z ładunkiem. Zmierzona długość zespołu pojazdów (ciągnik siodłowy wraz z naczepą z ładunkiem) wyniosła [...] m. Wynik pomiarów został pomniejszony o 1% zgodnie z Zarządzeniem GITD. W ten sposób uzyskany wynik łączny mierzenia długości pojazdu wyniósł [...] m. W związku z faktem, iż rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej oraz rzeczywista masa zespołu pojazdów po zastosowaniu tolerancji nadal przekraczały wielkości dopuszczalne, do ustalenia nienormatywności pojazdu przyjęto wartości wszystkich parametrów odczytane wprost odpowiednio ze wskaźnika wag, wysokościomierza i przymiaru wstęgowego. W stosunku do normy wynoszącej 16,5 m stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej długości o [...] m, co stanowi przekroczenie dopuszczalnych wartości o [...]%. Kontrolowany kierowca nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest, zdaniem organu odwoławczego, utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 1.000 złotych za stwierdzone naruszenie określone w lp. 10.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do zarzutów odwołania GITD wskazał, że organ I instancji dysponował zarówno protokołem kontroli drogowej nr [...] z dnia 23 września 2022 r., jak i kopiami dokumentów okazanych do kontroli i dokumentacją fotograficzną. Urządzenia pomiarowe posiadały niezbędne legalizacje, a kierowca zapoznał się osobiście z wynikami ważenia i nie wnioskował o ponowne ważenie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i potwierdza fakt wystąpienia naruszeń. Organ odwoławczy uznał za bezzasadny również zarzut dotyczący błędnego imienia i nazwiska kierowcy. Potwierdził przy tym, iż w załączniku do protokołu widnieje nazwisko T. S., jednakże zebrany w sprawie materiał dowodowy klarownie wskazuje, na kierowcę K. P. Omyłka ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów, a organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. GITD wskazał, że ponoszona przez przewoźnika odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i jest ona obarczona ryzykiem. Ryzyko to polega m.in. na tym, iż strona będzie odpowiadać nawet za zawinione działanie pracownika, którym posługuje się przy realizacji usług transportu. W interesie przewoźnika jest kwestia dopracowania sprawnego systemu załadunku. Za ewentualne naruszenia norm zawartych w obowiązujących przepisach to właśnie on ponosi odpowiedzialność. Mając powyższe na uwadze strona powinna przedsięwziąć takie działania, które spowodowałyby wykonanie zlecenia przejazdu pojazdem normatywnym.

Odnosząc się do zarzutu podwójnej karalności, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie dnia 3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia. Wprowadzenie tej regulacji wynika z konieczności dostosowania przepisów krajowych do przepisów unijnych. W konsekwencji, jak wskazał organ odwoławczy, w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy podkreślił, że obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 utd. GITD dodał, iż obie ustawy chronią inne dobra prawne.

Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92b utd, ponieważ ma on zastosowanie, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. Strona nie wskazała także okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. W konsekwencji nie było podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Organ odwoławczy zauważył, że w toku postępowania strona skarżąca nie przedstawiła dowodów, które potwierdziłyby, że przedsiębiorca dopełnił ciążącego na nim obowiązku sprawdzenia, czy kierowca posiada wszelkie konieczne dokumenty.

W skardze do Sądu strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 93 utd poprzez niewykazanie w sposób należyty wystąpienia przekroczeń w zakresie parametrów technicznych oraz użycia adekwatnych przyrządów i urządzeń pomiarowych oraz nieprzedstawienie przez organ dokumentów w postaci świadectw legalizacji i innych, a stanowiących podstawę wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w dniu 22 października 2022 r.,

2. art. 92c ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 utd polegające na braku uwzględniania nadzwyczajnych i niespodziewanych okoliczności mających bezpośredni wpływ na wystąpienie naruszeń, nałożenia kary za to samo zdarzenie w oparciu o przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym i ustawy o transporcie drogowym, wskazania z imienia i nazwiska innej osoby niż kierowca skarżącego,

3. art. 92b utd, poprzez nieuwzględnienie właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych.

Mając powyższe na względzie strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji, 2) uchylenie kary pieniężnej; 3) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego powiększanych o kwotę 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 4) przeprowadzenie postępowania również pod nieobecność skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd stwierdził, że skarga nie podlega uwzględnieniu, gdyż przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola sądowa nie wykazała, by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu 23 września 2022 r. w G. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pięcioosiowy pojazd członowy, składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Skontrolowany przewóz to krajowy transport drogowy rzeczy, w imieniu i na rzecz strony skarżącej. Pojazd przewoził [...] umieszczone w przedziale ładunkowym. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 23 września 2022 r. W toku kontroli stwierdzono: 1) dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5 % i mniej niż 10 %; 2) dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2%.; 3) niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy.

Podczas kontroli, w wyniku analizy danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy, stwierdzono, że kierowca K. P. w okresach: 1) od dnia 21 września 2022 r. godz. 14:56 do dnia 22 września 2022 r. godz. 08:44; 2) od dnia 22 września 2022 r. godz. 17:57 do dnia 23 września 2022 r. godz. 04:58 nie dokonał wymaganych przepisami zapisów manualnych na karcie kierowcy oraz nie okazał dokumentów dotyczących aktywności. Łącznie stwierdzono brak 2 wpisów. Zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy (art. 34 ust. 2). W myśl art. 34 ust. 3 tego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf. Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu. Zgodnie z art. 34 ust. 4 rozporządzenia, jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd. Jak stanowi art. 34 ust. 5 rozporządzenia kierowcy: a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu; b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów: (i) czas prowadzenia pojazdu; (ii) "inna praca", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim; (iii) "okresy gotowości" zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE; (iv) przerwy lub odpoczynek. W myśl art. 34 ust. 6 rozporządzenia, każdy kierowca pojazdu wyposażonego w analogowy tachograf nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje: a) na początku używania wykresówki - swoje nazwisko i imię; b) datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania; c) numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego został przydzielony kierowca, zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce, jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki; d) wskazania licznika długości drogi: (i) przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce; (ii) przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce; (iii) w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy - wskazanie licznika w pierwszym pojeździe, do którego kierowca był przydzielony oraz wskazanie licznika w kolejnym pojeździe; e) czas, kiedy miała miejsce zmiana pojazdu. Zgodnie z art. 34 ust. 7 rozporządzenia, kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy (...). Konsekwencją powyższego jest treść lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do utd, który niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 50 złotych - za każdy wpis. Skoro w sprawie analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy, wykazała, że kierowca nie dokonał dwóch wymaganych przepisami zapisów manualnych na karcie kierowcy oraz nie okazał dokumentów dotyczących aktywności, to tym samym zasadne było nałożenie kary pieniężnej w kwocie 100 zł (50 zł za każdy wpis).

W roku kontroli dokonano także ważenia i mierzenia ww. zespołu pojazdów. Stwierdzono, że zostały przekroczone parametry dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.) dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Jak wynika z protokołu kontroli nr [...] z 23 września 2022 r. masa zespołu pojazdów wynosiła [...] t. Wynik ważenia został pomniejszony o maksymalne dopuszczalne wartości wynikające z możliwych błędów pomiarowych wag używanych na stanowisku pomiarowym, w konsekwencji czego uzyskano wynik łączny ważenia – [...] t. Skoro po zastosowaniu tolerancji wynikającej z możliwych błędów pomiarowych wag używanych na stanowisku pomiarowym zespołu pojazdów, wartości w dalszym ciągu były nienormatywne, do ustalenia nienormatywności pojazdu przyjęto wartości wszystkich parametrów odczytane wprost odpowiednio ze wskaźnika wag, wysokościomierza i przymiaru wstęgowego, zgodnie z zarządzeniem nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD z 2014 r., poz. 14, dalej: zarządzenie GITD). W stosunku do normy wynoszącej 40 t stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o [...] t, co stanowi przekroczenie dopuszczalnych wartości o [...] %.

Pomiar długości całego zespołu pojazdów (ciągnik siodłowy oraz naczepa wraz z ładunkiem) wykazał wartość wynoszącą [...] m. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego - 16,50 m, z zastrzeżeniem ust. 16. W sprawie otrzymany wynik – [...] m - po pomniejszeniu, zgodnie z zarządzeniem GITD, o 1% wyniósł [...] m. W związku z faktem, iż rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej oraz rzeczywista masa zespołu pojazdów po zastosowaniu tolerancji nadal przekraczały wielkości dopuszczalne, do ustalenia nienormatywności pojazdu przyjęto wartości wszystkich parametrów odczytane wprost odpowiednio ze wskaźnika wag, wysokościomierza i przymiaru wstęgowego. W stosunku do normy wynoszącej 16,5 m stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej długości o [...] m, co stanowi przekroczenie dopuszczalnych wartości o [...]%.

Kontrolowany kierowca nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.

Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej odnośnie zarzutów dotyczących niewłaściwego przeprowadzenia czynności ważenia i mierzenia zespołu pojazdów. Z powołanego wyżej protokołu wynika, że ważenia dokonano konfiguracją dwóch wag przenośnych do ważenia osiowego do pomiarów statycznych SAW 10C/III o numerach fabrycznych [...] oraz [...]. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się świadectwa legalizacji ponownej dotyczące użytych wag, z których wynika, że legalizacje są ważne do 9 lipca 2023 r. Ponadto dołączono także instrukcję obsługi przenośnej wagi do statycznego ważenia kołowego i osiowego (SAW) seria III. Wynika z niej, że urządzenia SAW można łączyć ze sobą tworząc w ten sposób wagę osiową. W aktach administracyjnych znajduje się również protokół pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, a także wydane przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu świadectwo wzorcowania dotyczące wysokomierza teleskopowego oznaczonego znakiem identyfikacyjnym [...] i świadectwo uznania Zakładu Usług Metrologicznych dotyczące miernika temperatury i wilgotności powietrza. Część akt stanowi także dokumentacja fotograficzna. Niewątpliwie strona skarżąca wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania otrzymała kopię protokołu kontroli drogowej nr [...]. Protokół kontroli nr [...], a także opisane wyżej dokumenty znajdują się w aktach administracyjnych sprawy, strona skarżąca mogła zatem zapoznać się nimi, korzystając z uprawnienia do przeglądania akt. Nie zasługiwał tym samym na uwzględnienie zarzut, zgodnie z którym organ nie udostępnił stronie dokumentów w postaci instrukcji, gwarancji urządzeń, świadectw wzorcowania.

Podkreślić także należy, że oba protokoły (nr [...] i nr [...]) zostały podpisane przez kierowcę bez żadnych uwag. Ponadto z protokołu nr [...] wynika, że kierowca podpisał oświadczenie, zgodnie z którym przed rozpoczęciem ważenia został zapoznany m.in. z zasadami kontroli nacisków osi i masy pojazdu przy użyciu wagi danego typu, a także o prawie złożenia wniosku o powtórne ważenie i powtórne pomiary wymiarów zewnętrznych zespołu pojazdów. Kierowca uczestniczył w odczytaniu parametrów ważenia oraz mierzenia pojazdu, nie wnioskował o powtórne ważenie.

Podkreślenia wymaga, że protokół z kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Korzysta on, jako dokument urzędowy, z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który - tak jak w sprawie - podpisał go bez zastrzeżeń, nie korzystając z możliwości wniesienia uwag, co do treści ustaleń. Odpowiadający wymaganiom art. 68 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, protokół z kontroli drogowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Obrazuje stan faktyczny, który mógłby być później trudny do odtworzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2301/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Z danych zawartych w protokole kontroli nr [...] wynika, że proces ważenia i mierzenia zespołu pojazdów został przeprowadzona w sposób prawidłowy. Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na identyfikację urządzeń, za pomocą których ustalono parametry techniczne przedmiotowego zespołu. Wyniki pomiarów ujęto w protokole kontroli. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów co najmniej 5 % i mniej niż 10 % oraz przekroczenie dopuszczalnej długości do 2%. W konsekwencji zasadnie wymierzono stronie skarżącej karę za naruszenia opisane pod lp. 10.2.2 (2.000 zł) i lp. 10.3.1 (1.000 zł) załącznika nr 3 do utd.

Spór w niniejszej sprawie dotyczył także oceny możliwości wszczęcia dwóch postępowań administracyjnych i wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji, gdy w obu przypadkach podstawą stwierdzonego naruszenia była ta sama okoliczność faktyczna, a mianowicie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i długości pojazdu, co z jednej strony stanowi naruszenie normy dotyczącej dopuszczalnej masy całkowitej i długości w świetle unormowań utd, z drugiej zaś strony doprowadziło do ruchu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co podlegało sankcji przewidzianej w ustawie – Prawo o ruchu drogowym. Strona skarżąca podkreśliła, że w sprawie nie uwzględniono nałożenia kary pieniężnej w kwocie 6.000 zł decyzją GITD z dnia 17 lipca 2023 r. (nr BP 502.435.2022.2065.KA12.435197).

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 utd, podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, w tym przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-z utd. Natomiast art. 92a ust. 1 utd stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie (...). Stosownie do art. 92a ust. 7 utd wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Wskazane regulacje prawne oznaczają, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 5 utd. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92c utd. Zgodnie z tą regulacją nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Podnoszony w skardze zarzut wymagał rozważenia, czy nałożona kara nie narusza zakazu podwójnego karania, wynikającego z normy art. 92c ust. 1 pkt 2 utd.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z wszczęciem postępowań i nałożeniem kary na ten sam podmiot w związku z przeprowadzeniem kontroli w tym samym czasie. Zatem prawidłowe rozpoznanie sprawy wymagało rozważenia, czy kary dotyczą tego samego naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej.

Podstawą nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w zaskarżonej decyzji był art. 92a ust. 1, oraz treść lp. 10.2.2 i 10.3.1 załącznika nr 3 do utd, które karę pieniężną w wysokości – odpowiednio 2.000 zł i 1.000 zł – przewidują za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5 % i mniej niż 10 % (lp. 10.2.2), a także tych, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2% (lp.10.3.1).

Jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 160/24 (CBOSA) do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn, tożsamość chronionego interesu prawnego. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele ku realizacji którego zmierzają oba środki są odmienne. W świetle powyższych zapatrywań, skoro w realiach sprawy nie mamy do czynienia z ochroną tego samego dobra, nie można mówić o tożsamych naruszeniach. Delikt administracyjny przypisany stronie skarżącej w rozpatrywanej sprawie nie był bowiem tożsamy deliktowi przypisanemu jej na podstawie ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Na gruncie utd, administracyjnej karze pieniężnej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego – które polega, między innymi, na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita i długość została przekroczona. Natomiast na gruncie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kara pieniężna, której wysokość jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd – jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia. Kary wymierzane na podstawie ustawy o transporcie drogowym za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego zostały tak określone, aby zapobiegać naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Inny jest przedmiot ochrony na podstawie utd, niż ten, któremu służą przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Kara na gruncie utd wymierzana jest co do zasady przewoźnikowi - profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji temu podmiotowi, który uczestnicząc w obrocie gospodarczym na zasadach konkurencji, przy wykonywaniu swej działalności, nie stosuje się do wymogów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do ustawy o transporcie drogowym, prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. Ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się również bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji. Natomiast kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Nie zachodzi więc tożsamość chronionego interesu prawnego. Nałożone na stronę skarżącą kary zostały wymierzone za różne naruszenia prawa, mimo że wiążą się z przekroczeniem przez pojazd wykonujący przewóz określonych parametrów. Każde ze stwierdzonych naruszeń stanowi odrębny delikt administracyjny i każde naruszenie podlega osobnej karze na podstawie przepisów dwóch różnych ustaw, które realizują różne cele (zob. m.in.: wyroki NSA: z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt. II GSK 717/21 i sygn. akt II GSK 248/21, wyrok WSA w G. z 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 269/24, wyrok WSA w Lublinie z 13 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 449/19, CBOSA). Wskazać również należy, za organem, że niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia wynika z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, str. 8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku I do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.

Formułując zarzuty skargi, spółka wskazała na odpowiedzialność załadowcy i podkreśliła, że nie miała wpływu na wykonywanie czynności ładunkowych w sposób prawidłowy. Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 utd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W tym kontekście należy wskazać, że organ I instancji słusznie zauważył, że biorąc pod uwagę tylko same zapisy dotyczące mas pojazdów oraz przewożonego ładunku, można ocenić, że nie została zachowana należyta staranność przy wykonywanym przewozie drogowym. Z wydruków "szczegóły pojazdu z CEPiK" wynika, że masa własna pojazdów wynosi: ciągnik 8.480 kg, naczepa 7.500 kg. W konsekwencji ładunek, który można załadować do tego zespołu pojazdów może maksymalnie wynieść 24.020 kg. Podjęcie zatem ładunku o masie [...] kg, jak zostało to wskazane w dokumencie przewozowym, wskazuje na ewidentne zaniedbanie ze strony przewoźnika drogowego.

Za bezzasadny uznać należy również zarzut dotyczący błędnego imienia i nazwiska kierowcy. Faktem jest, iż w załączniku do protokołu kontroli nr [...] w zakresie opisu naruszenia niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do utd) określono kierowcę jako T. S. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że kierowcą był K. P. Wynika to z danych wpisanych na pierwszej stronie protokołu kontroli, ponadto w miejscu podpisu kierowcy widnieje nazwisko [...].

Powyższe prowadzi do wniosku, że w sprawie nie naruszono wskazanych w skardze przepisów. Podjęto wszelkie konieczne czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dano im stosowny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.