Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 422/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83b ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1009
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi I.T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 marca 2023 r., nr 060000.71.139052.2021.WSA w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 25 kwietnia 2023 r. I. T., za pośrednictwem pełnomocnika, złożył skargę na decyzję z 10 marca 2023 r. znak 060000.71.139052.2021.WSA Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej "ZUS" lub "organ") który odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczących zwolnienia z opłacenia należności z tytułu skałek należnych za marzec, kwiecień, maj 2020 r.

Podstawą prawną decyzji był art. 59 w zw. z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2000 z późn.zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 z późn.zm.; dalej: u.s.u.s.).

Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pełnomocnik skarżącego 8 kwietnia 2020 r. złożył wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Wcześniej, bo 19 listopada 2018 r. do ZUS zostało złożone pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego uprawniające pełnomocnika do załatwiania wszelkich spraw w ZUS, w tym dostępu do Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS) do roli płatnika składek, ubezpieczonego i świadczeniobiorcy.

Pismem z 29 maja 2020 r., doręczonym elektronicznie skarżącemu, ZUS powiadomił go o brakach w złożonym wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. W konsekwencji decyzją z 16 czerwca 2020 r. ZUS odmówił zwolnienia z opłacania składek za wskazane wcześniej okresy.

Decyzja ta została skierowana przez PUE ZUS bezpośrednio do skarżącego. Z dołączonego wydruku zrzutu ekranu systemu elektronicznego wynika, że decyzja została doręczona/uznana za doręczoną skarżącemu 1 lipca 2020 r.

Pełnomocnik skarżącego złożył do ZUS 26 marca 2021 r. trzy pisma:

- wniosek o doręczenie kopii pism i informacji wraz z decyzją;

- odwołanie od decyzji ZUS;

- wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji ZUS.

W odpowiedzi na te pisma ZUS pismem z 31 marca 2021 r. powiadomił pełnomocnika skarżącego, że do 30 czerwca 2020 r. nie został złożony poprawnie wypełniony wniosek o zwolnienie z opłacania składek i że wszelka korespondencja ZUS była kierowana poprzez PUE ZUS, a w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania zostanie pełnomocnik poinformowany odrębnym pismem.

Wobec tego, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony o 257 dni za późno organ stwierdził uchybienie terminu do jego złożenia. Nie odniósł się przy tym do kwestii wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Od tej decyzji skarżący złożył skargę. Podniósł w niej, że wskutek uchybień proceduralnych nie wiedział o brakach wniosku o zwolnienie z opłacania składek, ani też o treści decyzji wydanej w przedmiocie jego wniosku. Skarżący ustanowił pełnomocnika i wszelka kierowana do niego korespondencja winna być doręczana temu pełnomocnikowi. Organ zaś nie przedstawił dowodu doręczenia pism pełnomocnikowi elektronicznie ani też w wersji papierowej. Z tego względu doszło do naruszenia art. 7, art. 9 i art. 32 k.p.a.

Wyrokiem WSA w Gliwicach z 22 lutego 2022 r., III SA/Gl 660/21 uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd stwierdził, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek winien być rozpatrywany w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to rozpoznanie tego wniosku winno poprzedzać decyzję stwierdzającą uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pomijając wniosek strony o przywrócenie tego terminu. Skarżący wskazał na konkretne przyczyny niedochowania terminu. Organ jednak nie zbadał tych okoliczności i zaniechał wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia. Przedwcześnie zatem zastosował art. 134 k.p.a. bez zbadania przyczyn uchybienia terminu i podstaw do jego przywrócenia.

Sąd zlecił, aby ponownie rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez pryzmat art. 58 k.p.a. i odniósł się do powołanych tam twierdzeń.

Realizując powyższe zalecenia Sądu ZUS ustalił, że zgodnie z treścią pełnomocnictwa P. T. był uprawniony do załatwiania wszelkich spraw w ZUS skarżącego, w tym dostępu do Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS), także do roli płatnika składek. Skarżący nie posiadał dostępu do konta na platformie PUE ZUS.

Wniosek o symbolu RDZ złożony został przez pełnomocnika skarżącego drogą elektroniczną 8 kwietnia 2020 r. za pośrednictwem platformy PUE ZUS. Jako sposób doręczenia odpowiedzi zaznaczono: odbiór elektroniczny PUE. Zgodnie z zaznaczonym sposobem doręczenia odpowiedzi - wiadomość o wysłanej decyzji przesłana została przez platformę PUE ZUS 16 czerwca 2020r. ZUS zaznaczył, że w treści zawiadomienia wskazane było że do odebrania dokumentu należy podpisać urzędowe poświadczenie doręczenia (UPD) kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym ePUAP. Jednak urzędowe poświadczenie doręczenia nie zostało podpisane. Tym samym zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 46 k.p.a.), decyzja została uznana za doręczoną 1 lipca 2020 r.

W tej sytuacji termin 14 dni na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy liczyć od tej daty i ostateczny termin do złożenia tego wniosku upłynął 15 lipca 2020 r. Wobec tego wniosek, który złożył pełnomocnik skarżącego 29 marca 2021 r. był spóźniony, a powołane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności nie uzasadniają braku możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie. Według ZUS decyzja z 16 czerwca 2020 r. doręczona została zgodnie ze wskazanym we wniosku z 8 kwietnia 2020 r. sposobem doręczenia.

Wobec nie spełnienia łącznie przesłanek przywrócenia terminu określonych w art. 58.k.p.a. ZUS decyzjami z 15 czerwca 2022 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Pismem z 27 czerwca 2022 r. pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższe decyzje ZUS z 15 czerwca 2022 r. zarzucając im naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie;

1) art. 123 u.s.u.s. w zw. z art. 40 § 1 i 2 k.p.a. poprzez doręczenie pisma z dnia 29 maja 2020 r. (wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku) oraz decyzję z dnia 16 czerwca 2020r. (odmowa zwolnienia z opłacania składek) bezpośrednio na adres elektroniczny PUE ZUS Skarżącego pomimo tego, że Skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika. Wobec tego zarówno wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku jak i decyzja nigdy nie zostały prawidłowo doręczone Skarżącemu zastępowanego przez pełnomocnika.

2) art. 123 u.s.u.s. w zw. z art. 222 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia 29 marca 2021 r. wyłącznie za wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku ZUS RDZ o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okresy od kwietnia 2020r. do maja 2020 r., podczas gdy z jego treści wynika, że zarówno decyzja z dnia 16 czerwca 2020 r., jak i pismo organu z dnia 29 maja 2020 r. nie zostały nigdy Skarżącemu zastępowanemu przez pełnomocnika prawidłowo doręczone. Wskazuje to na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa w postaci niedoręczenia prawidłowo pisma oraz decyzji Skarżącemu, co winno skutkować potraktowaniem pisma jako wniosku o wznowienie postępowania, bowiem Skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu.

3) art. 123 u.s.u.s. w zw. z art. 40 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 46 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż doręczenie korespondencji Skarżącemu jako adresatowi zastępuje doręczenie korespondencji bezpośrednio pełnomocnikowi bowiem pełnomocnik jest uprawniony do dostępu do PUE ZUS płatnika na mocy udzielonego pełnomocnictwa, podczas gdy z uprawienia do dostępu do PUE ZUS płatnika, a także złożonego pełnomocnictwa ogólnego nie wynika uprawnienie pełnomocnika do odbioru korespondencji adresowanej bezpośrednio do płatnika.

4) art. 123 u.s.u.s. w zw. z art. 58 § 1-2 k.p.a. w zw. z art. 31zq ustawy o COVID poprzez uznanie, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po terminie z uwagi na odmowę przywrócenia terminu do jego złożenia na skutek braku spełnienia przesłanek ustawowych do przywrócenia terminu.

5) sprzeczność istotnych ustaleń organu rentowego z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a to:

a) ustalenie, że pełnomocnik Skarżącego był uprawniony do odbioru korespondencji adresowanej do Skarżącego na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, podczas gdy udzielone pełnomocnictwo ogólne obejmowało uprawnienie pełnomocnika do dostępu do platformy PUE ZUS, nie zaś do odbioru korespondencji adresowanej do Skarżącego;

b) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 31 zq ust. 1-4 ustawy z dnia 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, dalej jako ustawa o COVID) poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji tego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż Skarżący nie spełnił warunków zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020r.

W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego zwrócił przede wszystkim uwagę na brak prawidłowego doręczenia decyzji z 16 czerwca 2020 r., gdyż adresowana była wyłącznie do skarżącego, podczas gdy na podstawie przepisu art. 40 § 1 i 2 k.p.a. jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Wobec tego, zdaniem pełnomocnika skarżącego, wniosek o przywrócenie terminu należy uznać za uzasadniony i konieczny. Z treści korespondencji wymienionej przez ZUS z pełnomocnikiem skarżącego wynika, że dopiero 22 marca 2021 r. powziął on informację o wydanej decyzji z 16 czerwca 2020 r. oraz o jej treści. Co za tym idzie, złożony 29 marca 2021 r. wniosek o przywrócenie terminu wraz z informacją o braku doręczenia decyzji skarżącemu oraz jednoczesnym złożeniem pisma "odwołanie" od decyzji z dnia 16 czerwca 2020 r. spełniał wymogi przewidziane w przepisie art. 58 k.p.a., a skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił również błąd co do ustalenia zakresu pełnomocnictwa. ZUS z treści pełnomocnictwa ogólnego udzielonego przez skarżącego obejmującego dostęp do platformy elektronicznej wyciągnął wniosek, że pełnomocnik jest upoważniony do odbioru korespondencji adresowanej do skarżącego, chociaż nie wynika to z treści przepisów ani z treści pełnomocnictwa.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, ustanowienie pełnomocnika uprawnionego do dostępu do portalu elektronicznego nie może zostać uznane za uprawnienie do odbioru korespondencji. Ponadto, przepis art. 40 k.p.a. stanowi o doręczeniu pisma pełnomocnikowi, a nie stronie (za którą z mocy pełnomocnictwa może odebrać korespondencję inna osoba - któremu to uprawnieniu płatnik się sprzeciwia). W dalszej części pełnomocnik skarżącego stwierdził, że decyzja z 16 czerwca 2020 r., jak i wcześniejsze wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku z 29 maja 2020 r. winny być adresowane oraz doręczone pełnomocnikowi skarżącego, nie zaś samemu skarżącemu. Samo doręczenie pism stronie, która w sposób skuteczny ustanowiła w sprawie pełnomocnika jest niewystarczające dla prawidłowego doręczenia decyzji oraz jej istnienia w obrocie prawnym.

W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o nieuwzględnienie skargi i oddalenie jej w całości.

W wyroku z 1 grudnia 2023 r. (sygn. akt III SA/Gl 630/22) Sąd uchylił decyzję w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca do maja 2020 r. z uwagi na niewykazanie w aktach sprawy prawidłowego doręczenia decyzji z 16 czerwca 2020 r.

Po ponownej weryfikacji Prezes ZUS wydał 10 marca 2023 r. decyzje, gdzie ponownie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Skarga na dwie decyzje z 10 marca 2023 r. została rozdzielona i zarejestrowana pod odrębnymi sygnaturami. Pod sygnaturą III SA/Gl 422/23 rozpatrywana jest sprawa ze skargi w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku.

Pismem z 25 kwietnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższe decyzje organu zarzucając im:

1) naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to:

- art. 46 § 5 k.p.a. w brzmieniu z 18 lutego 2020 r. poprzez stwierdzenie prawidłowego doręczenia korespondencji stronie, z zastosowaniem fikcji doręczenia, pomimo braku w aktach sprawy powtórnego przesłania zawiadomienia o możliwości odebrania pisma,

- art. 123 u.s.u.s. w zw. z art. 222 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie pisma pełnomocnika płatnika z 29 marca 2021 r. wyłącznie za wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku ZUS RDZ o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okresy od kwietnia do maja 2020 r., podczas gdy z jego treści wynika, że zarówno decyzja z 16 czerwca 2020 reprezentowanej zastępowanej przez pełnomocnika prawidłowo doręczone, a zatem wydano decyzję z rażącym naruszeniem prawa w postaci niedoręczenia prawidłowo pisma oraz decyzji stronie, co winno skutkować potraktowaniem pisma jako wniosku o wznowienie postępowania bowiem strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

- art. 123 u.s.u.s. w zw. z art. 40 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 46 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, ze doręczenie korespondencji płatnikowi, jako adresatowi zastępuje doręczenie korespondencji bezpośrednio pełnomocnikowi, bowiem pełnomocnik jest uprawniony do dostępu do PUE ZUS płatnika na mocy udzielonego pełnomocnictwa, podczas gdy z uprawnienia do dostępu do PUE ZUS płatnika, a także złożonego pełnomocnictwa ogólnego nie wynika uprawnienie pełnomocnika do odbioru korespondencji adresowanej bezpośrednio do płatnika, a nadto adresatem korespondencji winien być pełnomocnik, a nie strona i to niezależnie od tego czy pełnomocnik posiada upoważnienie do odbioru korespondencji kierowanej do strony;

- art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2 i 3 ustawy o Covid-19 poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o nieuzupełnieniu braków formalnych wniosku oraz nie wyznaczeniu stronie terminu 30 dniowego na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych;

2) sprzeczność istotnych ustaleń organu rentowego z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a to:

- ustalenie, że pełnomocnik płatnika był uprawniony do odbioru korespondencji adresowanej do płatnika na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, podczas gdy udzielone pełnomocnictwo ogólne obejmowało uprawnienie pełnomocnika do dostępu do platformy PUE ZUS, nie zaś do obioru korespondencji adresowanej do płatnika;

- pominięcie faktu zaniechania przesłania powtórnego zawiadomienia o możliwości odebrania pisma,

- nieustalenie braku doręczenia korespondencji pełnomocnikowi, jako adresatowi korespondencji.

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

- art. 31 zq ust. 1 - 4 ustawy o Covid poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że płatnik nie spełnił warunków zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o nieuwzględnienie skargi i oddalenie skargi w całości. W jego ocenie pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego jest bardzo szerokie i obejmuje również upoważnienie do załatwienia wszelkich spraw w ZUS, w tym dostęp do PUE ZUS do roli płatnika składek. Dostęp do PUE ZUS jest wskazany jako jedno z uprawnień, a nie jako jedyne. Ponadto organ zarzucił pełnomocnikowi brak logiki w jego wywodach, bowiem wniosek o zwolnienie ze składek złożył sam pełnomocnik przez PUE ZUS i we wniosku tym został zaznaczony jako sposób doręczenia odpowiedzi "odbiór elektroniczny PUE", chociaż skarżący dostępu do swojego konta nie posiadał. Dlatego zdaniem organu gdyby uznać, że skarżący nie uznaje pełnomocnictwa w zakresie korespondencji to powinien wystąpić o dostęp do tego profilu – dla celów uczestniczenia w postępowaniu związanym ze złożeniem wniosku jednak skarżący o taki dostęp nie zadbał. Zdaniem organu pełnomocnictwo upoważniało do doręczenia korespondencji na profil płatnika z informacją emailową do pełnomocnika o zamieszczeniu korespondencji na profilu płatnika składek.

Na koniec organ stwierdził, że w jego ocenie okoliczności wskazane przez pełnomocnika nie uzasadniają braku możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w ustawowym terminie, a w konsekwencji nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu do jego wniesienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wskazuje, że istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma fakt, że sprawa była przedmiotem oceny tutejszego Sądu który orzekał już dwukrotnie.

Zdaniem tutejszego Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej "p.p.s.a."), w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma okoliczność, iż sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sąd Administracyjny w Gliwicach pod sygn. akt III SA/Gl 630/22. Wyrokiem z 1 grudnia 2022 r. tutejszy Sąd uchylił decyzję organu w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca do maja 2020 r. Sąd uchylił decyzję uznając, że organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, że dostęp pełnomocnika skarżącego do platformy PUE ZUS automatycznie również obejmuje dostęp do kierowanej do skarżącego korespondencji, zwłaszcza tej ściśle związanej z prowadzonym postępowaniem administracyjnym, gdy tymczasem z urzędowego poświadczenia doręczenia decyzji wynika, że pismo z 29 maja 2020 r. wzywające do usunięcia braków formalnych w złożonym wniosku o zwolnienie z opłacania składek, doręczone zostało skarżącemu elektronicznie, a nie ustanowionemu pełnomocnikowi.

Dlatego też skutkuje to koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując, stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."

Rolą obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję Sądu jest zatem ponowna ocena tejże decyzji z uwzględnieniem wskazań i oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Gliwicach z 1 grudnia 2022 r. o sygn. akt III SA/Gl 630/22.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ przeprowadził postępowanie nie naruszając przepisów postępowania, w tym art. 153 i art. 170 p.p.s.a., jak również przepisów prawa materialnego, co skutkowało koniecznością oddalenia skargi jako nieuzasadnionej, stosownie do art. 151 p.p.s.a. Organ odwoławczy bowiem, ponownie przeprowadzając ocenę niniejszej sprawy, będąc związanym oceną Sądu w myśl art. 153 p.p.s.a., ponownie dokonał ustaleń stanu faktycznego sprawy w oparciu o niezakwestionowany materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a następnie dokonał wszechstronnej oceny tych ustaleń zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w prawomocnym wyroku z 1 grudnia

2022 r.

Ustalił zatem, że organ po dokonaniu ponownej analizy sprawy, stwierdził że zgodnie z treścią pełnomocnictwa to P. T. jako pełnomocnik skarżącego był uprawniony do załatwienia wszelkich spraw w ZUS, w tym miał dostęp do platformy PUE ZUS – także w roli płatnika ZUS. Organ zwrócił uwagę, że udzielone pełnomocnictwo z 19 listopada 2018 r. dotyczy wszelkich czynności ZUS, co obejmuje także przesyłanie korespondencji dotyczącej płatnika składek. Dostęp do konta skarżącego na platformie PUE ZUS miał pełnomocnik, a nie skarżący. I tak z wnioskiem o zwolnienie skarżącego z opłacania składek wystąpił pełnomocnik skarżącego wskazując jako sposób doręczenia odpowiedzi: "odbiór elektroniczny (PUE)". Zatem, zdaniem organu, korespondencja z ZUS na profilu skarżącego, do której dostęp miał pełnomocnik, była prawidłowa.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że pismo z 29 maja 2020 r. dotyczące braków wniosku o zwolnienie zostało zamieszczone na profilu płatnika składek. Informacja o tym zamieszczeniu została przesłana 29 maja 2020 r. na profil PUE skarżącego oraz na e-maila pełnomocnika wskazany przez niego, tj. [...]. Pełnomocnik dokonał 5 czerwca 220 r. podpisania Urzędowego Poświadczenia Doręczenia tego pisma z 29 maja 2020 r., czyli pełnomocnik posiadał wiedzę o brakach we wniosku o zwolnienie z opłacania składek.

W związku z powyższym prawidłowa jest ocena organu, że w okolicznościach sprawy po pierwsze udzielone pełnomocnictwo P. T. obejmowało również dostęp do PUE ZUS płatnika i obejmowało uprawnienia do odbioru korespondencji skarżącego, a po drugie, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po terminie.

Zatem stwierdzić należy, że postępowanie organu rentowego zostało przeprowadzone prawidłowo, materiał dowodowy został uzupełniony o dokumenty potwierdzające dokonane ustalenia, a jego argumentację należy uznać za spójną i logiczną.

Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną Sąd oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.