Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 828/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58, art. 59
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 18
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 12 września 2023 r. nr 1001-IEE.7192.20.2023.8.JW w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną . 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adw. M. G., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] 20, kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 12 września 2023 r., po rozpatrzeniu zażalenia C. K., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z dnia 23 maja 2023 r., o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej,

Jak wynika z ustalonego na potrzeby sprawy stanu faktycznego, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna prowadzi wobec podatnika postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Burmistrza K. w dniu 19 lipca 2022 r., który obejmuje należność w podatku od nieruchomości za okres od 1.01.2021 r. do 31.03.2021 r. w kwocie 83,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Zawiadomieniem z dnia 21 lipca 2022 r. organ egzekucyjny zajął świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Z.. Przedmiotowe zawiadomienie organ rentowy otrzymał w dniu 25 lipca 2022 r., a stronie doręczono je wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 28 lipca 2022 r.

W dniu 9 września 2022 r. podatnik osobiście złożył do Izby Administracji Skarbowej w Łodzi pismo nieopatrzone żadną datą. W piśmie tym zawarł skargę na czynność egzekucyjną dokonaną ww. zawiadomieniem o zajęciu.

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uchylił w całości postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z dnia 23 września 2022 r. i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z dnia 21 lipca 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 141/23 oddalił skargę C. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 listopada 2022 r.

Dnia 25 kwietnia 2023 r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna wpłynęło pismo z dnia 20 kwietnia 2023 r. zatytułowane "wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną". Wnioskodawca argumentował, iż uchybienie terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjna nastąpiło bez winy strony, albowiem doręczona korespondencja została skradziona przez niezidentyfikowane osoby zaraz po jej doręczeniu, przez co strona nie mogła zapoznać się z jej treścią. O fakcie kradzieży zostały powiadomione organy ścigania, które jednak odmówiły przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie. Wobec powyższego o zajęciu strona dowiedziała się dopiero podczas osobistej wizyty w urzędzie skarbowym, tj. na początku września 2022 r. Natomiast o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu podatnik dowiedział się w dniu 18 kwietnia 2023 r. od pełnomocnika z urzędu, ustanowionego w sprawie sygn. akt I SA/Łd 141/23.

Postanowieniem z dnia 23 maja 2023 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna, na podstawie art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r., poz. 775) – dalej: k.p.a., art. 17 § 1, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022r., poz. 479) – dalej: u.p.e.a., odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu zawiadomieniem z dnia 21 lipca 2022 r. świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej.

W zażaleniu C. K. zarzucił, iż postanowienie organu I instancji zostało wydane niezgodnie z przepisami prawa i stanem faktycznym. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawiera również uzasadnienia, co do złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W piśmie z dnia 5 czerwca 2023 r. podatnik uzupełnił zarzuty i wnioski zażalenia.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 12 września 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podzielając ustalenia i wyprowadzoną na ich podstawie ocenę organu I instancji, stosownie do zapisów art. 17 § 1, art. 18 u.p.e.a., art. 54, art. 58, art. 59, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z dnia 23 maja 2023 r.

Organ odwoławczy przytaczając brzmienie mających zastosowanie w sprawie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. stwierdził, że przedstawione przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy strony w uchybieniu terminu, gdyż w skardze na czynność podatnik wskazał, że kradzież korespondencji miała miejsce dzień po jej odebraniu, podatnik miał zatem czas na zapoznanie się z nią. Podatnik dysponował wiedzą, że korespondencja została przesłana z urzędu skarbowego, zatem po kradzieży mógł co najmniej skontaktować się z organem celem wyjaśnienia jakiej sprawy dotyczyła przesłana korespondencja, a także ustalić jak może zapoznać się z przesłanymi dokumentami.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi C. K. zarzucił, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skarżący wyjaśnił, iż podejmował czynności zgodnie z posiadaną wiedzą i stosownie do możliwości, jakimi dysponuje z uwagi na stan zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymał argumenty zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2024 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski skargi dodatkowo podnosząc zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez odstąpienie od podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, odstąpienie od zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całości materiału dowodowego w sprawie. Niedostateczne wyjaśnienie okoliczności podanych przez skarżącego, które jego zdaniem miałyby świadczyć o braku zawinienie w uchybieniu terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnik wniósł o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oświadczając, iż nie zostały one opłacone przez stronę w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej p.p.s.a., sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Po wtóre, stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych organ zasadnie odmówił podatnikowi przywrócenia terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną. Czy organ zasadnie ocenił, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, co uzasadniało wydanie zaskarżonego aktu.

W ocenie Sądu lektura akt administracyjnych sprawy, a przede wszystkim argumentów przedstawianych przez stronę uzasadnia przychylenie się do stanowiska organu.

Przypomnieć trzeba, iż w dniu 9 września 2022 r. do organu wpłynęło pismo, w którym skarżący zawarł skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem o zajęciu z dnia 21 lipca 2022 r. Zajęcie dotyczyło świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Przedmiotowe zawiadomienie organ rentowy otrzymał w dniu 25 lipca 2022 r., a stronie doręczono je wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 28 lipca 2022 r. Co istotne, stosownie do art. 54 § 1 i § 3 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną, którą wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. A skoro tak, to w niniejszej sprawie termin do złożenia skargi na wyżej opisaną czynność egzekucyjną rozpoczął swój bieg dnia 29 lipca 2022 r. tj. od dnia następnego po dniu, w którym nastąpiło skuteczne doręczenie stronie wspomnianego zawiadomienia. Ostatnim dniem do złożenia środka zaskarżenia był dzień 4 sierpnia 2022 r., tymczasem jak już wspomniano skarga podatnika na czynność egzekucyjną wpłynęła do organu w dniu 9 września 2022 r., co skutkowało stwierdzeniem przez organ uchybienia terminu do wniesienia opisanego środka. W tym zakresie wypowiedział się tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 141/23 oddalił skargę C. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 listopada 2022 r. (orzeczenie prawomocne).

W toku wspomnianego postępowania sądowoadministracyjnego skarżący powziął wiedzę, iż ma prawo wystąpić o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną, co uczynił w piśmie z dnia 20 kwietnia 2023 r. Głównym argumentem, który w ocenie skarżącego przemawia za uwzględnieniem wniosku jest okoliczność, iż doręczona korespondencja została skradziona przez niezidentyfikowane osoby zaraz po jej doręczeniu, przez co strona nie mogła zapoznać się z jej treścią. Co za tym, do czasu osobistej wizyty na początku września 2022 roku w urzędzie skarbowym, strona nie miała wiedzy o przysługującym prawie złożenia skargi na czynność egzekucyjną.

Owszem, zgodnie z treścią art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. – znajdujących odpowiednie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie na podstawie art. 18 u.p.e.a. – w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin.

Z powyższego wynika zatem, iż organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

- uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony;

- zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi;

- zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

Podkreślić należy, iż ustawodawca dla uwzględnienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu wymaga łącznego spełnienia ww. przesłanek. Brak jednej z nich wyklucza pozytywne dla strony rozpatrzenie wniosku.

Zdaniem Sądu organ w niniejszej sprawy prawidłowo ocenił, że okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu nie świadczą o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu.

W przepisie art. 58 § 1 k.p.a. wprowadzono warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu. Spełnienie tego warunku należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Przy tym osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i jednocześnie uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach.

Przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi, rozumieć należy wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącego i uniemożliwiało mu dopełnienie czynności procesowej w sprawie. Podkreślić przy tym należy, że przy braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie tego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W judykaturze przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011r., sygn. akt I FSK 2000/09; wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 586/17 - przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu zgodzić należy się z organem, iż przedstawione przez skarżącego okoliczności nie spełniają wskazanego warunku przywrócenia terminu, tj. nie uprawdopodobniają braku winy skarżącego w jego uchybieniu.

Jak wynika z akt sprawy i czego nie kwestionuje skarżący, zawiadomienie o zajęciu zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 28 lipca 2022 r. Nie sposób jednak uwzględnić argumentacji strony, iż nie uchybiła z własnej winy terminowi do złożenia skargi na czynność egzekucyjną ponieważ przedmiotowa korespondencja została skradziona, co uniemożliwiło zapoznanie się z nią. Po pierwsze, w skardze na czynność egzekucyjną – pismo, które złożył podatnik osobiście w organie w dniu 9 września 2022r. – skarżący wskazał, iż następnego dnia po otrzymaniu korespondencji, została ona skradziona, by podatnik nie mógł się odwołać. O kradzieży podatnik powiadomił Policję w Ł.. Z kolei, już we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu skarżący wskazuje, że przedmiotowa korespondencja została skradziona przez niezidentyfikowane osoby zaraz po jej doręczeniu, przez co nie mógł zapoznać się z jej treścią. O fakcie kradzieży zostały powiadomione organy ścigania, które jednak odmówiły przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie.

Przedstawione przez stronę okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. Wywieść z nich należy, iż skarżący dysponował co najmniej jednym dniem na zapoznanie się z korespondencją lub chociażby z jej nadawcą. Co za tym, dbając o swój interes prawny, mógł chociażby telefonicznie skontaktować się z organem będącym nadawcą celem wyjaśnienia sprawy i ustalenia dalszych kroków celem zabezpieczenia swej sytuacji prawnej. Tymczasem skarżący zaniechał jakichkolwiek czynności, nie wykazując się starannością w dbaniu o swoje interesy, choć jak wynika z informacji organu egzekucyjnego - w związku z dotychczas prowadzonymi wobec podatnika postępowaniami egzekucyjnymi, wcześniej podatnik stawiał się osobiście w Pierwszym Urzędzie Skarbowym Łódź-Górna i był informowany na bieżąco o przysługujących środkach zaskarżenia. Owszem stan zdrowia strony mógł od tego czasu ulec pogorszeniu uniemożliwiając stawiennictwo osobiste w urzędzie, niemniej skarżący nie przedstawił okoliczności wskazujących, iż wykluczony był kontakt telefoniczny. Skarżący nie wskazał również by nie był w stanie skorzystać z pomocy osób trzecich w tym zakresie.

Zdaniem Sądu strona dbająca należycie o własne interesy powinna podjąć stosowne działania, które umożliwiłyby jej dokonanie określonych czynności procesowych w terminie. Niepodjęcie żadnych działań świadczy o braku należytej staranności ze strony skarżącego. Oczywiste jest, że strona dbająca należycie o własne interesy powinna skorzystać z wszelkich dostępnych możliwości aby zachować termin do dokonania określonej czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie - jak wskazano - skarżący takich działań nie podjął.

Z tych wszystkich względów Sąd podziela ocenę uzasadniającą wydanie zaskarżonego aktu, bowiem skarżący nie wskazał takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącego i uniemożliwiało mu dopełnienie czynności procesowej w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, iż postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę przywrócenia terminu zostało przeprowadzone na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odstąpienia przez organ od podjęcia kroków zmierzających do dokładnego i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, odstąpienia od zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całości materiału dowodowego w sprawie. Okoliczności niniejszej sprawy zostały wyczerpująco wyjaśnione i ocenione przez organ. Nie sposób przy tym zgodzić się z pełnomocnikiem, iż aby skutecznie obarczyć stronę konsekwencjami nie skorzystania z przysługującego jej uprawnienia, to najpierw konieczne jest skuteczne pouczenie o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia. Przywołane na poparcie tej argumentacji orzeczenie NSA z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt l OSK 1529/12, wydane zostało w odmiennym stanie faktycznym i prawnym. Po wtóre w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że żaden przepis prawa nie nakłada na organy rozpatrujące sprawy w trybie administracyjnym obowiązku udzielania stronom pouczenia o możliwości złożenia prośby o przywrócenie terminu (zob. np. wyrok NSA z dnia 17 października 1997 r., sygn. akt III SA 681/96; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 284/07; wyrok NSA z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2384/11; wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2188/12). Obowiązku pouczania o trybie składania wniosku o przywrócenie terminu nie sposób też wyprowadzać z ogólnych zasad wywodzonych z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasady państwa prawnego, zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, zasady praworządności czy sprawiedliwości społecznej.

Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności i nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu, Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.). Jednakże z uwagi na wyroki Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o sygn. akt SK 66/19, SK 78/21, SK 53/22, SK 85/22 oraz SK 83/19 i orzeczoną nimi niekonstytucyjność stawek opłat określonych w rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu i w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 68 ze zm.) oraz wskazywaną przez Trybunał konieczność zasądzania na rzecz pełnomocników z urzędu opłat nie niższych niż przewidziane w rozporządzeniach regulujących stawki dla adwokatów i radców prawnych z wyboru, a więc przy uwzględnieniu rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) oraz w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) Sąd, mając na względzie dyspozycję art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanowił przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie obejmujące opłatę w wysokości określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie tj. w kwocie 480 zł. Minister Sprawiedliwości nie dostosował bowiem dotychczas rozporządzeń o wynagrodzeniach pełnomocników z urzędu do wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Jednocześnie, w ocenie Sądu brak było podstaw do powiększenia kwoty przyznanego wynagrodzenia o stawkę podatku od towarów i usług. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym takie działanie doprowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania pełnomocników ustanowionych w ramach prawa pomocy w stosunku do pełnomocników z wyboru. W przypadku tych ostatnich zwrot kosztów zastępstwa procesowego przyznawany jest kwotowo, zgodnie z odrębnymi przepisami, bez powiększenia tej kwoty o wspomniany podatek. Nie można bowiem wyroku Trybunału interpretować w ten sposób, aby znosząc jedne nierówności powodował powstanie kolejnych (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2023 r., sygn. akt I GZ 307/23, z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt I OZ 529/23). Z tego też powodu przyjąć należało, że w rozpoznawanej sprawie § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu nie znajduje zastosowania.

AKE.