Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1188/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski,sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.) Protokolant st. ref. Marcin Lesner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 r.sprawy ze skargi Stowarzyszenia M. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzewa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] września 2012 r.;2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia M. w P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Prezydent m. P. (dalej: "organ I instancji", "Prezydent"), na podstawie art. 83 ust. 1 i 3, art. 84 ust. 1-5a, art. 85 ust 1, 2 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm., zwana dalej "u.o.p."), § 1 i § 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2011 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2012 r. (Monitor Polski nr 95 z 2011 r., poz. 963, zwane dalej "rozporządzeniem") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej "k.p.a."),

1/ zezwolił Firmie A. D. A. S. i B. R. spółka cywilna z siedzibą w M. (dalej: "inwestor") na usunięcie 1 sztuki cyprysika nutkajskiego o obwodzie pnia wynoszącym 62 cm i 81 cm, rosnącego na terenie przy ulicy [...] róg z ulicą [...] w P. (działka ewidencyjna nr [...] obręb [...]), pod warunkiem jego przesadzenia w inne miejsce na terenie w/w działki,

2/ ustalił opłatę za usunięcie drzewa w wysokości 28.695,51zł.,

3/ odroczył na okres 3 lat od daty wydania zezwolenia termin uiszczenia ustalonej w punkcie 2 opłaty, to jest do dnia [...] września 2015 r. z tym, że należność podlega umorzeniu, jeżeli przesadzone drzewo zachowa żywotność po upływie 3 lat od dnia jego przesadzenia lub nie zachowało żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości,

4/ zobowiązał do wpłacenia na konto budżetu gminy opłaty ustalonej w punkcie 2, jeżeli przesadzone drzewo nie zachowa żywotności,

5/ ustalił, że w razie nieterminowego uiszczenia opłaty określonej w punkcie 2 będą pobierane odsetki za zwłokę w wysokości odsetek pobieranych za nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych. Opłaty nieuiszczone w terminie podlegają wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

6/ ustalił termin usunięcia drzewa z punktu 1 do dnia [...] maja 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że w dniu [...] marca 2011 r. inwestor skierował do Prezydenta wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie tui z terenu przedmiotowej nieruchomości, z uwagi na kolizję z realizowaną budową zespołu budynków jednorodzinnych na ww. terenie. W wyniku oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] marca 2011 r. ustalono, że na ww. działce trwa budowa budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej. Do usunięcia inwestor wskazał drzewo pod nazwą cyprysik nutkajski (we wniosku opisany jako tuja), rosnące w części działki od strony ul. [...], na wjeździe do garażu nowobudowanego budynku. Pnie drzewa rozwidlają się na wysokości 0,4 m, jego obwód wynosi 62 cm i 81 cm, a wysokość szacuje się na około 10 m. W odległości 0,6 m od pnia został wykonany mur oporowy do wejścia do garażu budynku. Bliskość lokalizacji muru spowodowała znaczne uszkodzenie bryły korzeniowej drzewa (częściowe jej usunięcie), co skutkowało procesem częściowego zamierania drzewa. W dniu oględzin bryła korzeniowa była zasypana ziemią, a w koronie widoczny był posusz. Stwierdzono nadto, iż inwestor uzyskał decyzję o lokalizacji zjazdu na ul. [...] i ul. [...], przy czym podstawą ich wydania były niekompletne mapy, co wprowadziło w błąd organy orzekające w tym zakresie. Na podkładzie geodezyjnym nie zostało oznaczone drzewo. Wedle oświadczenia inwestora, nie posiadał on wiedzy o obowiązku uzyskania decyzji zezwalającej na usunięcie z terenu drzew, które będą kolidowały z planowaną budową, wobec czego rozpoczął prace budowlane przy realizacji budynku mieszkalnego w sposób, który spowodował zniszczenie drzewa.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Stowarzyszenie [...] (dalej: "skarżący", "stowarzyszenie") wniosło o podjęcie stosownych działań związanych z przeciwdziałaniem niszczenia zieleni przy budynku na granicy ul. [...] róg [...]. W wyniku kolejnych oględzin działki przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2011 r. stwierdzono, że stan zdrowotny wnioskowanego do usunięcia cyprysika nie uległ zmianie.

Powyższe ustalenia stanowiły podstawę wydania przez Prezydenta decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., określającej karę pieniężną za zniszczenie drzewa (cyprysika nutkajskiego). Od tej decyzji odwołanie wniósł zarówno inwestor, jak i stowarzyszenie. Po rozpoznaniu odwołania inwestora organ odwoławczy decyzją znak [...] z dnia [...] lutego 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji dokonał lustracji działki i ustalił, że mimo upływu czasu drzewo zachowało żywotność. Wskazał, iż inwestor podjął działania mające na celu poprawę stanu zdrowotnego cyprysika. Przedstawiona w tym zakresie opinia rzeczoznawcy N.-S. w zakresie ochrony środowiska stwierdza, że stopień uszkodzenia drzewa nie wyklucza zachowania jego żywotności i przy zastosowaniu odpowiedniej technologii i opiece pielęgnacyjnej cyprysik może zostać przesadzony i daje szanse na zachowanie żywotności. Jednocześnie pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. inwestor poinformował organ o miejscu lokalizacji ewentualnego przesadzenia drzewa w obrębie tej samej działki. Stowarzyszenie natomiast pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. przekazało organowi informację o zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2012 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. stowarzyszenie złożyło wniosek o zawieszenie toczącego się postępowania administracyjnego dotyczącego zniszczenia zieleni przez inwestora, wskazując za podstawę prawną art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Prezydent postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. odmówił zawieszenia postępowania z urzędu w ww. sprawie, od którego stowarzyszenie wniosło zażalenie.

Reasumując powyższe fakty, organ I instancji uznał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające na okoliczność zachowania żywotności drzewa pozwala podjąć decyzję o zezwoleniu na przesadzenie cyprysika nutkajskiego w inne miejsce na przedmiotowej nieruchomości. Aktualne usytuowanie drzewa koliduje z wjazdem do istniejącego garażu podziemnego w nowowybudowanym budynku mieszkalnym, uniemożliwiając tym samym korzystanie z niego. Stan zdrowotny drzewa, zgodnie z pozytywną opinią biegłego, rokuje na dalszy rozwój wegetacyjny. Przy sprzyjających warunkach atmosferycznych, przy zastosowaniu odpowiedniej technologii i opiece pielęgnacyjnej wskazane jest podjęcie przesadzenia drzewa, co jednocześnie zlikwiduje istniejącą kolizję.

W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na naruszenie przepisów postępowania – art. 6 - 8, art. 29, art. 77 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania stowarzyszenie wskazało na podjęte w przedmiotowej sprawie przez organy obu instancji decyzje w zakresie nałożenia na inwestora kary pieniężnej w kwocie 84.154,74 zł za zniszczenie drzewa. Zaznaczyło także, iż wniesiona przez nie skarga do sądu administracyjnego na ww. rozstrzygnięcia nie została jeszcze rozpoznana. Za nieprawidłowe stowarzyszenie uznało postanowienie Prezydenta odmawiające zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, jak również podjęcie zaskarżonej decyzji pomimo nierozpoznania jego zażalenia w tym zakresie.

Podniosło, iż zaskarżona decyzja pomija w całości kwestię zniszczenia pozostałej zieleni znajdującej się przed rozpoczęciem robót budowlanych na nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], która także była przedmiotem postępowania, zakończonego wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Tym samym rozstrzygnięcie Prezydenta w zakresie zniszczenia przez inwestora zieleni na działce nr [...] pozostało poza jakąkolwiek kontrolą. Zdaniem skarżącego, sposób prowadzenia postępowania, w którym organ I instancji ignoruje wszelkie wnioski i twierdzenia stowarzyszenia, prowadzi do naruszenia przepisów k.p.a. Za niewłaściwe uznało także zaniechanie przez organ działań mających na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zaznaczyło, iż zgodnie ze statutem, uchwalonym w dniu [...] lipca 2010 r., stowarzyszenie reprezentuje oraz broni słusznych interesów i praw wszystkich mieszkańców O. M. oraz stawia sobie za cel m.in. ochronę ładu przestrzennego i środowiska naturalnego w każdej jego formie i przejawie, podejmowanie inicjatyw i działań proekologicznych, a także współdziałanie z władzami samorządowymi na rzecz zachowania dla M. unikalnego charakteru Osiedla - Ogrodu (§ 5 ust. 2, 6 i 7 statutu). Nie ulega zatem wątpliwości, iż w przedmiotowym postępowaniu reprezentowało ono interesy lokalnej społeczności, a co za tym idzie, działało w interesie społecznym, który to interes nie został w toku postępowania uwzględniony przez organ I instancji. Sytuacja, w której skarżący, nie mając, z przyczyn od niego niezależnych, możliwości przedstawienia swoich racji i zarzutów w postępowaniu odwoławczym, bezskutecznie domaga się wstrzymania wydania decyzji w toczącym się postępowaniu do czasu rozpatrzenia skargi przez sąd administracyjny (na pierwszą decyzję wydaną w przedmiotowej sprawie) z całą pewnością nie pogłębia, ale istotnie osłabia zaufanie obywateli (mieszkańców M.) do organów administracji samorządowej.

W dalszej kolejności skarżący podniósł, że wydając sporną decyzję organ I instancji bezkrytycznie oparł się na opinii rzeczoznawcy, nie podejmując żadnych dalszych kroków w celu zebrania materiału dowodowego, umożliwiającego prawidłowe ustalenie wszelkich okoliczności sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominięta została całkowicie kwestia przyczynienia się inwestora do zniszczenia (znacznego uszkodzenia) bryły korzeniowej drzewa w wyniku nieprawidłowego wykonywania robót budowlanych. Tymczasem, jak zostało wykazane w toku postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., rozpoczynając proces inwestycyjny na przedmiotowej nieruchomości inwestor wprowadził w błąd organy administracji poprzez przedstawienie im niekompletnych map, nie uwzględniających istnienia cyprysika, co spowodowało zlokalizowanie wjazdu do garażu i zjazdu na ul. [...] w nadmiernej bliskości przedmiotowego drzewa. Oświadczenie inwestora, iż nie miał świadomości obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie z działki drzew, które będą kolidowały z planami budowy, jest nieistotne, bowiem nieznajomość prawa nie zwalnia z obowiązku jego stosowania, tym bardziej jeśli występuje ona po stronie podmiotu trudniącego się profesjonalnie takim rodzajem działalności, w którym znajomość danego aktu prawnego i płynących z niego obowiązków jest niezbędna dla prawidłowego prowadzenia tejże działalności. Argument decyzji, iż usytuowanie drzewa koliduje z wjazdem do istniejącego garażu podziemnego nie może stanowić okoliczności przemawiającej za wydaniem rozstrzygnięcia korzystnego dla inwestora, gdyż sytuacja taka (kolizja) jest przez firmę skarżącego w pełni zawiniona.

Stowarzyszenie wskazało także, iż jako adresata decyzji nieprawidłowo określono firmę A. D. A. S., B. R.i spółka cywilna z siedzibą w M., bowiem spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej, nie posiada zatem przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.

Decyzją znak [...] z dnia [...] marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Kolegium wskazało, że postępowanie w sprawie nałożenia kary za wycinkę drzewa bez zezwolenia i postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na wycinkę drzewa prowadzone są w odrębnych trybach i są od siebie niezależne. W niniejszej sprawie są ze sobą związane tylko w takim zakresie, że organ I instancji, nakładając karę za usunięcie cyprysika nutkajskiego, nie dokonał jednoznacznych ustaleń co do stopnia zniszczenia drzewa i możliwości zachowania przez niego żywotności, względnie możliwości przesadzenia w inne miejsce. Podkreśliło, że tylko w przypadku jednoznacznego ustalenia, iż drzewo zostało zniszczone można nałożyć karę za jego zniszczenie. W niniejszej sprawie oba postępowania są ze sobą związane tylko w takim zakresie, że organ I instancji przed wydaniem uchylonej decyzji Prezydenta z dnia [...] lipca 2011 r. nie dokonał jednoznacznych ustaleń co do żywotności przedmiotowego drzewa. Takie ustalenia zostały poczynione dopiero w kontrolowanej decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, że decyzje wydawane na podstawie art. 83 ust. 1, 2 i 3 u.o.p. w zakresie zezwolenia na usunięcie (wycięcie) drzew lub krzewów mają charakter uznaniowy, tak więc orzekający w ramach uznania administracyjnego organ obowiązany jest - zgodnie z zasadą wynikającą z art. 7 k.p.a. - załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji przyznanych mu uprawnień i środków. Ponadto wybór rozstrzygnięcia nie może być dowolny, musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W celu wydania prawidłowego orzeczenia, w sytuacji uznania administracyjnego, organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki takiego badania. Kolegium, badając legalność decyzji uznaniowej, zobowiązane jest do oceny, czy nie naruszono przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także czy decyzja mieści się w wyznaczonych przez prawo granicach uznania i nie jest przejawem arbitralności działania organu I instancji. Uznanie administracyjne wymaga wskazania przesłanek korzystania z niego i fakt ten poddany jest kontroli Kolegium, podobnie jak spójność argumentacji przytoczonej w rozstrzygnięciu indywidualnym opartym na uznaniu administracyjnym.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, że przedmiotowe drzewo, mimo częściowego zniszczenia bryły korzeniowej, zachowało żywotność (protokół z dnia [...] kwietnia 2012 r. i opinia rzeczoznawcy z dnia [...] kwietnia 2012 r.). Zachodzą zatem przesłanki do wydania zezwolenia na przesadzenie przedmiotowego drzewa w obrębie tej samej działki. Kolegium podkreśliło, że drzewo koliduje z wjazdem do budynku mieszkalnego, co już uzasadnia jego usunięcie lub przesadzenie, niezależnie od przyczyn powstania tej kolizji. Tym samym, w związku z opinią rzeczoznawcy w zakresie ochrony środowiska, wskazującą na możliwość przesadzenia przedmiotowego drzewa bez uszczerbku dla jego żywotności oraz stanowiskiem posiadaczy działki, na której jest ono usytuowane, zasadnym jest orzeczenie o jego przesadzeniu. Takie postępowanie służy zminimalizowaniu niekorzystnych zmian w zastanym stanie przyrody na danym terenie, a więc jest uzasadnione z punktu widzenia ochrony przyrody.

Organ odwoławczy stwierdził, że opłata za usunięcie drzewa została naliczona prawidłowo i w sposób zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami u.o.p. Uiszczenie nałożonej na inwestora kary zostało zasadnie odroczone na okres 3 lat ze wskazaniem, iż w przypadku zachowania żywotności przesadzonego drzewa po upływie okresu zawieszenia lub w przypadku, gdy nie zachowało żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, kara ta podlega umorzeniu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium podniosło, że w przeważającej części dotyczą one nałożenia kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia, dlatego też nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie wydania zezwolenia na przesadzenie drzewa, które prowadzone jest w odrębnym trybie. Co do zarzucanej wadliwości w doręczeniu decyzji wyjaśniło, iż w rozdzielniku zostali wymienieni wszyscy wspólnicy spółki cywilnej, a więc zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uznać należy, iż to do nich jest skierowana decyzja.

Skargę na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego złożyło stowarzyszenie, wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania – art. 6 – 8 k.p.a. oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Skarżący wyjaśnił, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] września 2012 r. wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po uchyleniu przez Kolegium decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., na skutek odwołania inwestora, decyzji Prezydenta z dnia [...] lipca 2011 r. Co istotne, odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. wniosło także stowarzyszenie. Jednak na skutek błędu Kolegium nie zostało ono rozpoznane łącznie z odwołaniem inwestora. Postępowanie wywołane tym odwołaniem zostało decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2012 r. umorzone. Ww. decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. IV SA/Wa 790/12 uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję do ponownego rozpatrzenia. Pomimo wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania sądowego, organ I instancji w dalszym ciągu procedował w sprawie.

Decyzja Prezydenta z dnia [...] września 2012 r. wydana została na podstawie decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2012 r., która została uchylona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego z dnia [...] listopada 2012 r. Tym samym prowadzone przez Kolegium postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji z dnia [...] września 2012 r., jako nie mogącej z przyczyn formalnych istnieć w obrocie prawnym, należało uznać za bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy winien w zaistniałej sytuacji uchylić decyzję Prezydenta z dnia [...] września 2012 r. i umorzyć postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Kolegium bez zbadania okoliczności sprawy i wyjaśnienia jej stanu faktycznego i prawnego wydał decyzję merytoryczną utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Taki sposób prowadzenia postępowania jest jaskrawym zaprzeczeniem zasad postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu swojej decyzji, nie znajdując podstawy do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. zm., zwana dalej "p.p.s.a.").

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że postępowanie w sprawie nałożenia kary za wycinkę drzewa bez zezwolenia i postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na wycinkę drzewa są od siebie niezależne i prowadzone w odrębnych trybach. Kara pieniężna za wycięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia lub jego zniszczenie wymierzana jest na podstawie art. 88 u.o.p. niezależnie od tego, czy podmiot dopuszczający się takiego deliktu administracyjnego miał świadomość obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa. Natomiast zezwolenie na usunięcie drzew z terenu nieruchomości następuje w oparciu o art. 83 u.o.p. i w istocie analiza treści tego przepisu wskazuje na uznaniowy charakter zawartych w nim zezwoleń.

Jednak z kontrolowanych akt administracyjnych przedmiotowej sprawy trudno ustalić, czy zaskarżona decyzja została wydana na skutek rozpatrzenia wniosku inwestora z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie tui (która w czasie oględzin okazała się cyprysikiem nutkajskim) z terenu budowy na działkach przy ul. [...] róg [...] w P., czy też na skutek ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji sprawy (prawdopodobnie wszczętej z urzędu) w przedmiocie ukarania inwestora administracyjną karą pieniężną za zniszczenie drzewa rosnącego na terenie budowy. Postępowanie wyjaśniające prowadzone w przedmiotowej sprawie jest chaotyczne i może wzbudzać w stronach niepewność, czy toczy się w tej sprawie jedno, dwa lub więcej postępowań, co jest naruszeniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego, zawartych w art. 6-8 k.p.a., mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ww. zasadami, organy administracji publicznej mają obowiązek działać przy rozpoznawaniu indywidualnej sprawy obywatela w zgodzie z obowiązującym prawem materialnym i procesowym (zasada legalizmu - art. 6 k.p.a.), podejmować kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej – art. 7 k.p.a.) oraz prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

Tymczasem w aktach przedmiotowej sprawy brak jest wniosku inwestora z dnia [...] marca 2011 r., chociaż z treści sentencji decyzji organu I instancji wynika, że przedmiotem sprawy jest "wydanie zezwolenia na wniosek inwestora na wycięcie tui z terenu nieruchomości (...) kolidujących z realizowaną inwestycją budowlaną". Z drugiej jednak strony organy administracyjne obu instancji powołują się w przedmiotowej sprawie na protokół oględzin z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz opinię rzeczoznawcy w zakresie ochrony środowiska W. W., złożoną przez inwestora w tym samym dniu wraz z informacją o miejscu lokalizacji ewentualnego przesadzenia drzewa na terenie prowadzonej inwestycji. Dowody te organ przeprowadził na skutek uchylenia przez Kolegium w dniu [...] lutego 2012 r. (decyzje o numerach: [...] i [...]) do ponownego rozpatrzenia dwóch decyzji Prezydenta z dnia [...] lipca 2011 r. o numerach: [...], znak [...] i [...], znak [...] (pismo Prezydenta do inwestora z dnia [...] marca 2012 r.). Z treści samego protokołu oględzin z dnia [...] kwietnia 2012 r. wynika, że jest on spisany "w związku z decyzją karną [...] z [...] lipca 2011 r.", która dotyczyła ukarania inwestora za zniszczenie drzewa, a nie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzewa. Takie działanie ewidentnie stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej i czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 7 k.p.a.), bowiem podstawą rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji mogą być jedynie dowody, które zostały przeprowadzone w ramach postępowania w danej sprawie.

Organ I instancji w przedmiotowej sprawie zawiadamiał o wszystkich czynnościach stowarzyszenie, jednak w aktach brak jest dowodu na okoliczność, na jakiej podstawie bierze ono udział w postępowaniu na prawach strony (brak wniosku stowarzyszenia o wszczęcie postępowania z urzędu lub o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu, jak również rozstrzygnięcia organu w jakiej sprawie uzyskało ono status strony). Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że stowarzyszenie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. zawarło wniosek o podjęcie stosownych działań związanych z przeciwdziałaniem niszczenia zieleni przy budynku na granicy ulic [...] róg [...]. Jednak sam fakt złożenia przez organizację społeczną wniosku o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu nie wywołuje skutku w postaci uzyskania przez tę organizację statusu strony postępowania. Skutek taki pojawia się dopiero po wydaniu stosownego postanowienia przez organ administracji prowadzący postępowanie (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2005 r., OSK 1755/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 111), ewentualnie wszczęcia postępowania z urzędu wraz z powiadomieniem organizacji o tej czynności (art. 31 § 2 k.p.a.).

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. stowarzyszenie poinformowało Prezydenta o zaskarżeniu do sądu administracyjnego decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia administracyjnej kary pieniężnej, jak również o braku rozpoznania jego odwołania od decyzji organu I instancji w tym przedmiocie, co może świadczyć o formalnym uznaniu je za stronę w tamtym postępowaniu. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Prezydent ponaglał Kolegium o przyspieszenie rozpoznania odwołania stowarzyszenia od decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., ponieważ istniała konieczność wydania nowej decyzji na skutek uchylenia tej zaskarżonej do ponownego rozpatrzenia, po rozpoznaniu jedynie odwołania inwestora.

Zdaniem Sądu, z powyższych czynności podejmowanych przez organ wynika, że kontynuował on postępowanie administracyjne po uchyleniu przez Kolegium w całości decyzji Prezydenta z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie ukarania inwestora karą pieniężną za zniszczenie drzewa. Kolegium przy ponownym rozpoznaniu sprawy nakazało rozważenie kwestii zastosowania wobec inwestora art. 88 ust. 3 u.o.p. i ewentualne odroczenie terminu płatności kary na 3 lata, z możliwością jej egzekwowania, gdy po tym okresie drzewo nie uzyska żywotności. Ww. kasatoryjna decyzja Kolegium została uchylona przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r. w sprawie IV SA/Wa 790/12, jak również na zasadzie art. 135 p.p.s.a. decyzja Kolegium z dnia [...] maja 2012 r. umarzająca postępowanie odwoławcze po rozpoznaniu odwołania stowarzyszenia od decyzji Prezydenta nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. W wytycznych Sąd zobowiązał organ odwoławczy do rozpoznania obu odwołań w toku jednego postępowania i ustosunkowanie się do zarzutów merytorycznych stron. Jeśli więc zaskarżona decyzja była kontynuacją postępowania wywołanego uchyleniem przez Kolegium decyzji Prezydenta nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., to organ wydał ją przedwcześnie, zanim zostały rozpoznane oba odwołania.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że pismem z dnia [...] maja 2012 r. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, wskazując w zawiadomieniu, iż dotyczy to usunięcia zieleni z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] róg [...] w P. W sprawie o takim samym przedmiocie, w związku z uchyleniem przez Kolegium decyzji Prezydenta nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. stowarzyszenie złożyło wniosek o zawieszenie postępowania z urzędu z uwagi na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie IV SA/Wa 790/12. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Prezydent odmówił zawieszenia z urzędu postępowania toczącego się w sprawie zniszczenia zieleni na terenie przedmiotowej nieruchomości. Następnie organ I instancji pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. ponownie zawiadomił strony o możliwości przeglądania akt przed wydaniem decyzji w sprawie usunięcia zieleni z terenu nieruchomości przy ul. [...] róg [...] w Pe. W związku ze złożeniem przez stowarzyszenie zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, organ I instancji pismem z dnia [...] września 2012 r. poinformował, że takie rozstrzygnięcie nie wstrzymuje dalszego prowadzenia postępowania "w sprawie dotyczącej cyprysika nutkajskiego rosnącego na terenie nieruchomości przy ul. [...] róg z ul. [...]". W konsekwencji została wydana w dniu [...] września 2012 r. przez organ I instancji decyzja w sprawie dotyczącej zezwolenia na wycięcie tui z terenu przedmiotowej nieruchomości.

Jak widać z powyższego, sam organ nie jest konsekwentny w określaniu przedmiotu postępowania. Dlatego w pierwszej kolejności ta sprawa winna być jednoznacznie wyjaśniona, czy toczy się jedno postępowanie, czy więcej i w jakim zakresie, z urzędu, czy na wniosek inwestora. Ustalenia również wymaga, w której sprawie stowarzyszenie występuje na prawach strony. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi nie wynika też, czy pismo inwestora z dnia [...] kwietnia 2012 r. informujące o możliwości przesadzenia drzewa stanowi odrębny wniosek, który został uwzględniony w przedmiotowej decyzji, czy też organ kierował się wnioskiem wspólników z dnia [...] marca 2011 r. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa. Jeśli tak, to sprawa została załatwiona na podstawie tego pierwotnego wniosku i rację ma skarżący, że organ nie zastosował się do wytycznych Sądu wydanych w sprawie IV SA/Wa 790/12 z dnia 7 listopada 2012 r., aby rozpoznać jednocześnie oba złożone odwołania od decyzji Prezydenta nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

Zasadny jest również zarzut skarżącego, że organy błędnie dokonywały doręczeń: zamiast na A. D. A.S. i B.R. spółka cywilna z siedzibą w M., prawidłowo należało doręczyć decyzje wspólnikom spółki cywilnej (każdemu oddzielnie), bowiem spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej i w obrocie jest reprezentowana przez wspólników (por. art. 29 k.p.a.).

Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że na podstawie akt administracyjnych dołączonych do przedmiotowej sprawy nie można skontrolować zaskarżonej decyzji w sposób obiektywny z uwagi na uchybienia procesowe mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a wynikające z naruszenia przepisów postępowania, w szczególności: art. 6-8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Nie został jednoznacznie ustalony przedmiot postępowania, a co za tym idzie stan faktyczny w sprawie, występują braki w zakresie ustalenia podstaw działania w tej sprawie stowarzyszenia. Jeśli przedmiotowa sprawa jest kontynuacją postępowania po uchyleniu przez Kolegium do ponownego rozpatrzenia decyzji Prezydenta nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., to zaskarżona decyzja jest przedwczesna, gdyż organ nie wykonał zaleceń WSA w Warszawie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 listopada 2012 r. Jeśli zaś – tak jak to wskazuje organ odwoławczy – zaskarżona decyzja została wydana w odrębnym trybie, to postępowanie wyjaśniające będące podstawą jej wydania prowadzone było nierzetelnie, sprzecznie z zasadami: praworządności, prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Organ odwoławczy nie skorygował powyższych braków, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, a więc naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., dlatego na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera "c" p.p.s.a. Sąd w punkcie pierwszym wyroku uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. W punkcie drugim wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt trzeci wyroku).