Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 757/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2023 roku, znak: GOPS 5233.33od2023 Wójt Gminy C., działając na podstawie art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. 2022 r., poz. 2000 ze zm.) oraz art. 17, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 1, ust. 4, art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. z 2021 r., poz. 1481) oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466), orzekł o odmowie przyznania W. K. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką E. K..

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że wnioskodawca jest synem osoby wymagającej opieki, a zgodnie z art. 128 Kodeks rodzinny i opiekuńczy obowiązek alimentacyjny w pierwszym stopniu obciąża krewnych w linii prostej (dziadkowie, rodzice, dzieci, wnuki) oraz rodzeństwo. Ponadto organ wskazał, że wnioskodawca oświadczył, że rodzice matki nie żyją, a E. K. pozostaje w związku małżeńskim z J. K., jednak nie przedłożono orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności męża E. K..

Organ I instancji zwrócił też uwagę, że ze złożonego oświadczenia wynika, iż z uwagi na sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką, wnioskodawca zrezygnował z pracy w gospodarstwie rolnym od [...].05.2019 r., nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Natomiast z treści orzeczenia Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia [...].07.2019 r. zaliczającego E. K. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe wynika, że jej niepełnosprawność istnieje od 38 roku życia, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...].05.2014 r., przy czym wniosek o ustalenie niepełnosprawności został złożony [...].06.2019 r.

Na podstawie powyższego w ocenie orzekającego organu I instancji nie można uznać, że niepełnosprawność E. K. powstała przed 18 rokiem życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Stwierdzono zatem, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania wnioskowanego świadczenia. Nie zostaje również spełniony warunek określony w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a mianowicie osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. K. zwrócił m.in. uwagę na stan zdrowia swojej matki, fakt jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, separację faktyczną z mężem - J. K. od dnia [...] lutego 1989 roku, a także złożenie pozwu rozwodowego w dniu [...] grudnia 2022 roku. Do odwołania załączono liczne dowody z dokumentów.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2023 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze zleciło Wójtowi Gminy C. przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez ustalenie, czy J. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

P. z dnia [...] kwietnia 2023 roku Wójt Gminy C. poinformował organ odwoławczy, że J. K. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z załączonego do pisma dokumentu z KRUS Placówka Terenowa w G. z dnia [...] kwietnia 2023 roku wynika, że J. K. legitymuje się orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS o trwałej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] czerwca 2006 roku, nie stwierdzającym jednak niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2023 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie Kolegium moment powstania niepełnosprawności, o którym mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie stanowi relewantnej przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie może być podstawą do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] listopada 2021 roku, sygn. akt: I OSK 786/21, CBOSA).

Wskazano również, że na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przy czym bezspornym jest, że E. K. pozostaje w związku małżeńskim z J. K. - małżeństwo zawarto w dniu [...] grudnia 1983 roku i nie zostało na razie rozwiązanie.

Kolegium wyjaśniło, że w świetle przywołanego przepisu, żadnego znaczenia prawnego w niniejszej sprawie nie może mieć fakt, że małżonkowie od bardzo długiego czasu pozostają w tzw. separacji faktycznej. Jednocześnie z ustaleń Wójta Gminy C. wynika, że J. K. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lecz orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS o trwałej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] czerwca 2006 roku, nie stwierdzającym jednak niezdolności do samodzielnej egzystencji. Tymczasem na podstawie art. 3 pkt 21 lit. c u.ś.r. przez "znaczny stopień niepełnosprawności" na gruncie tej ustawy rozumie się wyłącznie stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach. Decyzja w sprawie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ma charakter związany - organ administracji nie dysponuje tutaj żadnym luzem decyzyjnym.

W skardze do Sądu W. K. wyraził niezadowolenie z treści zapadłych w sprawie rozstrzygnięć organu I i II instancji i ponownie – jak w odwołaniu – zwrócił uwagę, że J. K. opuścił swoją żonę 34 lata temu i w związku z tym małżonkowie pozostają w faktycznej separacji. Skarżący opisał szczegółowo rodzaje schorzeń swojej matki i zakres wykonywanej przez siebie opieki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd dokonuje kontroli decyzji na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako "p.p.s.a.").

Przedmiotem oceny jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2023 r., znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] lutego 2023 roku, znak: GOPS 5233.33od2023 o odmowie przyznania W. K. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką E. K..

W rozpoznawanej sprawie W. K. ubiegał się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, która na mocy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia [...] lipca 2019 roku, znak: [...], została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390), zwanej dalej u.ś.r., a w szczególności art. 17 u.ś.r., w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W niniejszej sprawie organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia stwierdzając, że przyczynę odmowy stanowi niespełnienie warunków, o których mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., ponieważ niepełnosprawność matki skarżącego nie powstała przed ukończeniem przez niego 25. roku życia. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji w zakresie zaistnienia negatywnych przesłanek, wynikających z art. 17 ust. 1b. Jak słusznie wskazało Kolegium, przepis ten winien być interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18. roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej przesłanki.

Drugą przesłanką odmowy była okoliczność, że podopieczna pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Bezspornym jest, że E. K. pozostaje w związku małżeńskim z J. K. - małżeństwo zwarto w dniu [...] grudnia 1983 roku i nie zostało ono rozwiązanie. J. K. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a w piśmie KRUS Placówka Terenowa w G. z dnia [...] kwietnia 2023 roku wskazano, że J. K. legitymuje się orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS o trwałej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] czerwca 2006 roku, nie stwierdzającym jednak niezdolności do samodzielnej egzystencji. Oznacza to, że nie zaktualizował się obowiązek alimentacyjny skarżącego.

Stosownie do treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia [...] lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei unormowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. wprowadza przesłanki negatywne po stronie osoby wymagającej opieki, których zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. W tym miejscu warto podkreślić, iż na tle przywołanego art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się dwa poglądy co do interpretacji uregulowanej w nim negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jeden z nich polega na stosowaniu wykładni rozszerzającej w odniesieniu do przyczyn, które uzasadniają sprawowanie opieki przez innych krewnych osoby niepełnosprawnej pozostającej w związku małżeńskim, gdy jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W takiej sytuacji, sądy dopuszczają możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nią opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy drugi małżonek - nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i od jego woli, np. z uwagi na wiek lub stan zdrowia (zob. np. wyroki NSA: z 18 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 744/21, LEX nr 3 262 668; z 9 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 1755/20, LEX nr 3 279 419, z 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1113/15, LEX nr 2 602 221).

Drugi pogląd opiera się na założeniu, że skoro decyzja w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego jest decyzją związaną, to przy jednoznacznym brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. jedynym warunkiem umożliwiającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad osobą, która pozostaje w związku małżeńskim, jest posiadanie przez małżonka tej osoby, orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (zob. np. wyroki NSA: z 23 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 1015/21, LEX nr 3 314 389; z 14 października 2021 r., sygn. akt I OSK 627/21, LEX nr 3 289 490; z 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2422/20, LEX nr 3 179 375, z 18 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2164/20, LEX nr 3 149 088, z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 599/20, LEX nr 3 044 226, z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2462/19, LEX nr 2 798 595).

Jakkolwiek co do zasady należy podzielić drugi ze wskazanych poglądów jako obecnie dominujący, to jednak rozpoznając niniejszą sprawę nie można tracić z pola widzenia specyficznej sytuacji strony ubiegającej się o uzyskanie świadczenia z pomocy społecznej, którą zastosowana przez Kolegium wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2a pomija. Chociaż podopieczna formalnie pozostaje w związku małżeńskim, to jednak jej małżeństwo, jak twierdzi skarżący, od wielu lat faktycznie nie funkcjonuje. Należy zatem domniemywać, że między małżonkami nie istnieją więzi emocjonalne, ekonomiczne czy gospodarcze. Stan zdrowia matki skarżącego wymaga stałej opieki, zatem nie jest ona w stanie samodzielnie funkcjonować i nie jest możliwe nawiązanie z nią kontaktu co doprowadziło do ubezwłasnowolnienia. Wnioskodawca oświadczył również, że wystąpił z wnioskiem o rozwód w imieniu ubezwłasnowolnionej podopiecznej.

Istotne jest jednak dla przesądzenia tej kwestii poczynienie dodatkowych ustaleń czy wystąpiły rzeczywiście nadzwyczajne okoliczności pozwalające na odstąpienie od literalnego brzmienia przepisu i dokonania wykładni celowościowej. Te okoliczności oczywiście musi wykazać wnioskodawca a rolą organu jest umożliwienie tego przez zobowiązanie do wykazania ewentualnych okoliczności, że małżonek nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i od jego woli.

W okolicznościach niniejszej sprawy celowe byłoby ustalenie czy możliwe byłoby uzyskanie od męża matki wymaganej pomocy czy też jest to obiektywnie w aktualnym stanie niemożliwie. W tym celu należy ustalić np. czy mąż matki wymeldował się dobrowolnie z miejsca wspólnego zamieszkania, czy nastąpiło to z inicjatywy innych osób, czy występowano o pomoc w opiece czy wsparcie finansowe, a jeśli tak, jakie były powody ich braku. Te okoliczności powinien wyjaśnić skarżący.

Nie powinno budzić wątpliwości, że treść art. 17 u.ś.r. należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi (zob. np. wyroki z 5 listopada 2015 r., I OSK 1062/14, z 13 listopada 2015 r., I OSK 1286/14, z 12 maja 2017 r., I OSK 328/16 oraz z 21 czerwca 2017 r., I OSK 829/17). Należy zatem ocenić czy zaktualizowały się podstawy do przyznania stronie ubiegającej się świadczenia z pomocy. W art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Nie można zatem pominąć treści art. 132 k.r.o., zgodnie z którym: "Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami". Można zatem na gruncie niektórych stanów faktycznych wątpliwości konstytucyjne czy wybranie przez ustawodawcę z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wyłączenie małżonka legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy małżonek nie żyje lub legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP).

Okoliczności sprawy nie dają jednoznacznej odpowiedzi czy w sposób oczywisty niemożliwym jest, aby mąż wypełnił swój obowiązek opieki nad żoną, która tej opieki bezwzględnie potrzebuje. Istotne jest bowiem, mając na uwadze art. 132 k.r.o., że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego syna, aktualizuje się w dalszej kolejności.

Konieczne okazało się zatem ustalenie czy treść norm zakodowanych w przepisach art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. u.ś.r., należało w rozpatrywanej sprawie odczytać z uwzględnieniem reguł wykładni tylko językowej, czy może systemowej oraz funkcjonalnej. W konsekwencji literalne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki sprawowanej nad osobą pozostająca w związku małżeńskim, od tego czy współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, może być uznane w omawianej sprawie za zabieg niedostateczny w procesie wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

W nadzwyczajnych okolicznościach można byłoby uznać za dyskryminujące traktowanie osoby pozostającej tylko formalnie w związku małżeńskim, której małżonek z uwagi na obiektywne okoliczności nie sprawuje opieki nad niepełnosprawną żoną względem osób, które w związku małżeńskim nie pozostają.

Wyniki wykładni językowej pomijają także cel regulacji zawartej w art. 17 u.ś.r., którym pozostaje przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom rzeczywiście sprawującym opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi, wymagającymi z tego powodu szczególnego wsparcia. Wykładnia językowa nie uwzględnia także kontekstu systemowego, który odsyła do wartości konstytucyjnych, opisanych powyżej. Wyniki wykładni językowej prowadzą w szczególności do wykluczenia z grona uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego tych, którzy spełniają przesłanki z art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. i sprawują opiekę nad osobą pozostającą tylko formalnie w związku małżeńskim, w sytuacji, gdy współmałżonek tej osoby nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, choć sprawowanie opieki przez współmałżonka jest obiektywnie niemożliwe.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] lutego 2023 roku, znak: GOPS 5233.33od2023. Rzeczą organu I instancji, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, będzie ocena wniosku skarżącego z uwzględnieniem wyrażonego przez Sąd stanowiska, którym organy są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a.