Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 887/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 4 i 7, art. 98 § 1, art. 122, art. 191 w zw. z art. 194 § 1 i 3,  art. 200a § 1 pkt 2 w zw. z § 4, art. 240 § 1 pkt 1 i 5 i art. 245 § 1 pkt 2 art. 233 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 9 ust. 1 i 2, art. 9 ust. 4, art. 9 ust. 4a, art. 9 ust. 4b, art. 9 ust. 1 w zw. z ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 79 ust. 1, art. 8oc ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 767 § 1 i 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1575
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.
article: art. 922 § 1 i 2, art. 1012-1024 k.c. i art. 1030-1034
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, Protokolant Natalia Kania, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.1G.1, A.2 G.2, P. G., T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1060/21 w sprawie ze skargi A.1G.1, A.2G.2, P. G., T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 maja 2021 r. nr SKO.Pod/4140/394/2021, SKO.Pod/4140/389/2021, SKO.Pod/4140/390/2021, SKO.Pod/4140/391/2021 w przedmiocie podatku od środków transportowych za lata 2006-2008 i 2015 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz A.1G.1, A.2G.2, P. G., T. G. kwotę 860 (słownie: osiemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1060/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") po rozpoznaniu skarg A.1G.1, A.2G.2, P. G. i T. G. (dalej: "Skarżący") oddalił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: "SKO", "Organ") z dnia 10 maja 2021 w przedmiocie podatku od środków transportowych za lata 2006, 2007, 2008 i 2015.

Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący zaskarżyli go

w całości, wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz uchylenie decyzji organów obu instancji oraz decyzji Prezydenta Miasta K. określających wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2006, 2007, 2008 i 2015 i umorzenie postępowania w tych sprawach, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), zarzucili naruszenie:

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, dalej: "o.p.") w zw.

z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 2 o.p. przez uznanie, że nie jest okolicznością istotną dla sprawy ujawnienie się tego, że skarżący nigdy nie nabyli prawa własności przypisywanych im pojazdów (a więc że nie wystąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiązała powstanie obowiązku podatkowego),

a w konsekwencji oddalenie skarg pomimo że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi, który wydał decyzję podatkową, a zatem należało uchylić decyzje podatkowe i umorzyć postępowania;

2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 1 o.p. przez oddalenie skarg pomimo naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania

(w sprawie wznowienia postępowania podatkowego) tj. pomimo że dowód

w oparciu, o który przypisano skarżącym prawo własności środków transportowych okazał się fałszywy (niezgodnie z prawdą podano, że dołączone do akt wydruki odzwierciedlały treść ewidencji pojazdów);

3) art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 8oc ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz., dalej: "p.r.d.") przez nieprzeprowadzenie dowodu z treści ewidencji pojazdów, w której nie figurują pojazdy przypisywane skarżącym;

4) art. 106 § 3 p.p.s.a. przez pominięcie przez Sąd istotnego faktu wynikającego ze złożonych w dniu 29 września 2021 r. dokumentów urzędowych w postaci informacji Prezesa Rady Ministrów - Ministra Cyfryzacji o danych zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, z których wynika, że wbrew twierdzeniom organów podatkowych pojazdy przypisywane skarżącym nie figurują i nigdy nie figurowały w ewidencji pojazdów;

5) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 o.p. przez oddalenie skarg, pomimo że organy pominęły istotny fakt wynikający z dokumenty urzędowego w postaci spisu inwentarza tj. fakt nieprzysługiwania spadkodawcy prawa własności pojazdów w chwili jego śmierci;

6) art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 122 o.p. przez oddalenie skarg pomimo zaniechania przez organy podatkowe podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zaniechanie ustalenia treści ewidencji pojazdów i prawa własności;

7) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 194 § 1 o.p. przez oddalenie skarg pomimo nieudowodnienia istotnych okoliczności faktycznych warunkujących powstanie w ogóle obowiązku podatkowego tj. faktu istnienia pojazdów na dzień śmierci A.3G.3 oraz na dzień wymierzenia zobowiązania podatkowego, treści wpisu w ewidencji pojazdów oraz prawa własności pojazdów i bezpodstawne przyjęcie, że:

a) "Pojazdy cały czas figurują w Ewidencji Pojazdów i Kierowców na nazwisko A.3G.3", podczas gdy z żadnego dowodu taki fakt nie wynika, a z dołączonej do akt sprawy informacji Prezesa Rady Ministrów - Ministra Cyfryzacji o danych zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że pojazdy w ogóle nie figurują i nie figurowały w ewidencji ani na nazwisko A.3G.3 ani na żadne inne nazwisko (nie figurują w ogóle);

b) "spadkobiercy stali się współwłaścicielami pojazdów (...) będących wcześniej własnością A.3G.3" podczas gdy z żadnego dowodu nie wynika, że pojazdy w ogóle istniały w chwili śmierci A.3G.3 oraz że stanowiły wówczas jego własność, a z dowodu w postaci spisu inwentarza wynika, że pojazdy nie stanowiły własności śp. A.3G.3 w chwili jego śmierci, a więc jego spadkobiercy nie mogli nabyć własności tych pojazdów w drodze dziedziczenia;

8) art. 194 § 1 o.p. przez bezpodstawne odmówienie mocy dowodowej dokumentowi urzędowemu w postaci inwentarza na skutek przyjęcia, że spis inwentarza nie może stanowić dowodu na nieprzysługiwanie spadkodawcy prawa własności środków transportowych z tego powodu, że komornik rzekomo sporządza spis inwentarza w oparciu o informacje przekazane przez uczestników postępowania, podczas gdy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, dalej: "k.p.c.") w spisie inwentarza komornik zamieszcza przedmioty faktycznie należące do spadku (art. 6388 § 1 k.p.c.), które ustala i zamieszcza w spisie z urzędu (art. 6388 § 3 k.p.c.), dokonując spisu majątku ruchomego

w obecności dwóch świadków (art. 6384 § 1 w zw. z art. 6388 § 5 k.p.c.), nadzór nad czynnościami komornika sprawuje sąd, który wydał postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza (art. 6382 § 3 k.p.c.), a temu kto nie zgadza się z treścią spisu inwentarza przysługuje skarga do sądu w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o sporządzeniu spisu (art. 767 § 1 i 4 k.p.c.);

9) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 767 § 1 i 4 k.p.c. przez ich pominięcie przy ocenie mocy dowodowej dokumentu urzędowego w postaci spisu inwentarza

w sytuacji, gdy organy I i II instancji zawiadomione o sporządzeniu spisu inwentarza nie zakwestionowały jego treści w sposób i w terminie przewidzianych w tych przepisach, a zatem spis inwentarza stanowi niekwestionowany dowód nieprzysługiwania spadkodawcy prawa własności środków transportowych w chwili otwarcia spadku;

10) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 o.p. i art. 8oa ust. 4 p.r.d. przez błędne uznanie, że wydruki z akt organu rejestrującego stanowią dokument urzędowy stanowiący dowód figurowania w ewidencji pojazdów śp. A.3G.3 jako właściciela, podczas gdy wydruki te nie zostały sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołany do tego organ, gdyż organem właściwym do prowadzenia ewidencji pojazdów jest nie Prezydent Miasta K., lecz minister właściwy do spraw informatyzacji (Prezes Rady Ministrów), a ponadto treść tych wydruków jest sprzeczna z samą ewidencją pojazdów, jak również z treścią decyzji podatkowych - w zakresie oznaczenia pojazdów i osoby właściciela (przedmiotu i podmiotu opodatkowania);

11) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 i 3 o.p. w zw. z art. 191 o.p. przez błędne ustalenie stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia i przyjęcie, że:

a) pojazdy przypisywane skarżącym istniały w chwili śmierci śp. A.3G.3 - pomimo że nie ma dowodów na istnienie pojazdów w tamtej dacie, pojazdy te nie były wówczas i nie są wpisane nadal do ewidencji pojazdów, a akta jednego z pojazdów (...) zostały przez organ zniszczone;

b) śp. A.3G.3 był właścicielem pojazdów w chwili śmierci - pomimo że wbrew twierdzeniom organów podatkowych pojazdy nie figurowały

w ewidencji pojazdów na jego nazwisko, z dokumentu urzędowego

w postaci spisu inwentarza wynika, że pojazdy nie weszły w skład spadku, a organy podatkowe nie przeprowadziły żadnego innego dowodu przeciwko spisowi inwentarza, z którego wynikałoby że śp. A.3G.3 był właścicielem pojazdów w chwili śmierci;

c) pojazdy przypisywane skarżącym stanowiły w okresie miarodajnym dla wymierzenia podatku od środków transportowych własność skarżących - pomimo że skarżący pojazdów tych nie odziedziczyli po śp. A.3G.3 i nigdy nie mieli i nie mają nic wspólnego z tymi pojazdami, nigdy ich nie posiadali, nigdy te pojazdy nie były przez nich ani na nich zarejestrowane, nie figurują ani nie figurowali w żadnych ewidencjach ani rejestrach jako właściciele tych pojazdów, a wobec ich niefigurowania w ewidencji pojazdów zachodzą uzasadnione wątpliwości, czy pojazdy te w ogóle istniały;

12) art. 151 p.p.s.a w zw. z art. c. art. 194 § 1o.p. w zw. z art. 9 ust. 4b ustawy

z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2020 r. poz., dalej: "u.p.o.l.") przez pominięcie istotnego faktu wynikającego

z dokumentu urzędowego w postaci decyzji Prezydenta Miasta K.

z dnia 19 lutego 2007 r. o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu tj. faktu braku rejestracji pojazdu przez śp. A.3G.3;

13) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 200a § 1 pkt 2 w zw. z § 4 o.p. przez oddalenie skarg pomimo nieprzeprowadzenia rozprawy ani niewydania postanowienia

o odmowie przeprowadzenia rozprawy przez organ II instancji o.p. przez oddalenie skarg pomimo naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania o wznowienie postępowania podatkowego tj. wydanie decyzji przez pracownice podlegające wyłączeniu z mocy ustawy. które to pracownice brały udział w wydaniu decyzji o odmowie wznowienia z dnia n lutego 2020 r., następnie zaskarżonej i uchylonej przez SKO decyzją z dnia 18 maja 2020 r.

14) art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez ograniczenie konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd i wydanie zaskarżonego wyroku na posiedzeniu niejawnym, pomimo że nie występowała obiektywna niemożliwość przeprowadzenia rozprawy na odległość oraz przez bezzasadne przyjęcie domniemania, że organ władzy publicznej (SKO w Krakowie), który nie wskazał w terminie wyznaczonym przez Sąd adresu elektronicznego nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, pomimo że organ ten obiektywnie takie możliwości posiada, co wynika z pism kierowanych do Sądu w innych sprawach;

15) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez powielenie uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn.

I SA/Kr 104/21, co do którego zachodzą wątpliwości czy odnosi się w ogóle do sprawy, w której zostało sporządzone, gdyż Sąd błędnie oznaczył organ (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zamiast SKO w Krakowie), jak również analizował zupełnie inne podstawy odpowiedzialności skarżących (na podstawie przepisów o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy podczas gdy w sprawie przypisuje się im odpowiedzialność za ich własne zobowiązania podatkowe) oraz nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do istotnych kwestii poruszonych w skardze dotyczących m.in. tego, że:

a) pracownice organu I instancji H. N. i M. A. nie zostały wyłączone z udziału w postępowaniu, pomimo że brały one udział w wydaniu decyzji o odmowie wznowienia z dnia 11 lutego 2020 r., następnie zaskarżonej i uchylonej przez organ II instancji decyzją z dnia 18 maja 2020 r.;

b) organ II instancji nie przeprowadził rozprawy pomimo wniosku stron ani nie wydał postanowienia o odmowie przeprowadzenia rozprawy;

c) pojazd (...) nie został zarejestrowany (umorzono postępowanie

w sprawie jego rejestracji decyzją z dnia 19 lutego 2007 r.);

d) organy podatkowe nie zaskarżyły spisu inwentarza skargą na czynność komornika w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości

o sporządzeniu spisu;

e) organ podatkowy I instancji nie wziął udziału w sporządzeniu spisu inwentarza pomimo zawiadomienia go przez sąd;

f) treść decyzji jest sprzeczna z treścią wydruków z akt organu rejestrującego w zakresie oznaczenia pojazdów i osoby właściciela (przedmiotu i podmiotu opodatkowania)

g) akta pojazdu (...) zostały przez organ zniszczone;

co uniemożliwia ustalenie przesłanek jakimi kierował się Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok.

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 922 § 1 i 2 ustawy z dnia 1964 r. Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., dalej: "k.c.") przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że spadkobierca może w drodze dziedziczenia nabyć pojazdy, które nie stanowiły własności spadkodawcy w chwili śmierci na skutek tego, że w tym dniu już nie istniały bądź spadkodawca utracił ich własność w inny sposób, a zatem przyjęcie wbrew ww. przepisom, że spadkobierca może nabyć w drodze dziedziczenia prawa majątkowe, które nie wchodziły w skład spadku oraz dziedziczy obowiązki o charakterze publicznoprawnym;

2) art. 9 ust. 1 i 2 w zw. z ust. 4 i 5 u.p.o.l. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych nie jest związany z prawem własności lecz z rejestracją pojazdu, w związku

z czym może obciążać również osoby, które nie są (i nigdy nie były) właścicielami pojazdu;

3) art. 9 ust. 5 u.p.o.l. w zw. z art. 4 i 7 o.p. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych nie może wygasnąć inaczej jak tylko w sposób określony

w art. 9 ust. 5 u.p.o.l. tj. z chwilą wyrejestrowania pojazdu, podczas gdy obowiązek podatkowy obciąża podatnika, (a nie rzecz), w związku z czym wygasa także z chwilą śmierci podatnika, a w stosunku do spadkobierców podatnika może co najwyżej powstać odrębny obowiązek podatkowy na skutek (i pod warunkiem) nabycia prawa własności

przedmiotu majątkowego - z którym ten obowiązek jest związany - w drodze dziedziczenia;

4) art. 9 ust. 1 i 2 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie w stosunku do skarżących pomimo że nie są i nigdy nie byli właścicielami pojazdów wymienionych w treści decyzji podatkowej;

5) art. 9 ust. 4 u.p.o.l. przez jego niezastosowanie i bezpodstawne uznanie, że pojazd o numerze rejestracyjnym (...) został zarejestrowany na śp. A.3G.3 w sytuacji, gdy pojazd został zarejestrowany jedynie czasowo, a postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu zostało umorzone;

6) art. 9 ust. 4 u.p.o.l. przez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do skarżących w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy skarżących nigdy nie powstał z uwagi na fakt, że prawo majątkowe (własność), z którym związany jest obowiązek podatkowy określony w art. 9 ust. 4 nie przysługiwało spadkodawcy (śp. A.3G.3 lub nie istniało w chwili otwarcia spadku, wobec czego skarżący nigdy tego prawa nie nabyli;

7) art. 9 ust. 5 u.p.o.l. przez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do skarżących na skutek uznania, że ich obowiązek podatkowy nie wygasł ponieważ przypisywane im pojazdy nie zostały wyrejestrowane, podczas gdy obowiązek podatkowy nigdy w stosunku do skarżących nie powstał, gdyż nigdy nie byli oni właścicielami środków transportowych, z których własnością ten obowiązek się wiąże;

8) art. 79 ust. 1 p.r.d. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wniosek o wyrejestrowanie pojazdu mogą złożyć spadkobiercy osoby, na którą pojazd był zarejestrowany pomimo, że nie są oni właścicielami pojazdu;

9) art. 98 § 1 o.p. w zw. z art. 1012-1024 k.c. i art. 1030-1034 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie w stosunku do skarżących i uznanie, że sprawa dotyczy odpowiedzialności skarżących za zobowiązania podatkowe spadkodawcy, podczas gdy skarżącym przypisywany jest ich własny obowiązek podatkowy (pomimo że nigdy nie powstał), a przepisy powyższe

w ogóle nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Organ skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej uregulowanych w powołanym art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia, czy organy podatkowe prawidłowo rozpatrzyły wnioski Skarżących o wznowienie postępowania oparte na przesłance z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., odmawiając na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 o.p., uchylenia decyzji dotychczasowych w całości, z uwagi na niestwierdzenie istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 o.p.

Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 2 o.p., przez oddalenie skarg pomimo, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi, który wydał decyzję podatkową. Za trafny należy także uznać zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 o.p., przez pominięcie istotnego faktu wynikającego z dokumentu urzędowego w postaci spisu inwentarza tj. nieprzysługiwania spadkodawcy prawa własności pojazdów w chwili śmierci.

Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach rozpatrywanej sprawy wynika, że pismami z dnia 29 stycznia 2020 r. Skarżący złożyli wnioski o wznowienie postępowania podatkowego i uchylenie decyzji określających zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych. W uzasadnieniu wskazali, że nie byli i nie są współwłaścicielami wymienionych w tych decyzjach pojazdów. Właścicielem wymienionych pojazdów był zmarły A.3G.3, jednak w dniu otwarcia spadku, tj. 28 września 2006 r., jak twierdzą Skarżący, pojazdy fizycznie nie istniały, a zatem nie wchodziły w skład spadku. Według wnioskodawców, okoliczności te wyszły na jaw w dniu 16 stycznia 2020 r., kiedy sporządzony został spis inwentarza po spadkodawcy A.3G.3 przez komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie, Kancelaria Komornicza nr (...) w Krakowie. Według ustaleń komornika w skład masy spadkowej nie wchodziły ruchomości i Skarżący uważają, że zaistniały nowe, nieznane organowi podatkowemu okoliczności, uzasadniające wznowienie postępowania. Okoliczność czy Skarżący byli, czy też nie byli współwłaścicielami spornych pojazdów w okresie odnoszącym do postępowania wznowieniowego, wymaga pełnego wyjaśnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że z pisma Skarżących z dnia 21 maja 2024 r. oraz wyjaśnień ich pełnomocnika na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. wynika, że złożony wniosek o wznowienie postępowań został rozpatrzony poprzez wydanie kilku decyzji przez organy podatkowe, także kontrola sądowoadministracyjna prowadzona była (i jest) w trzech grupach spraw (obok sprawy niniejszej nadto w sprawie sygn. akt III FSK 858/22 oraz w sprawie sygn. akt I SA/Kr 104/21 przed WSA w Krakowie). W ramach postępowań nadzwyczajnych dotyczących obowiązku podatkowego za lata 2016 – 2019, prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 9.03.2022 r. o sygn. akt I SA/Kr 866/21 uchylił decyzje organów podatkowych. Prowadzone w sprawie postępowanie po wznowieniu, pomimo znacznego już upływu czasu, nie zostało zakończone. Organ podatkowy w sprawie nie orzekł, wskazując w kolejnych postanowieniach na "skomplikowany charakter spraw". Z kolei w ramach tzw. postępowań zwyczajnych prawomocnymi wyrokami WSA w Krakowie z dnia 2.02.2023 r. o sygn. I SA/Kr 923/22 oraz z dnia 15.02.2023 r. o sygn. I SA/Kr 962/22, uchylił decyzje wymiarowe dotyczące zobowiązań podatkowych w podatku od środków transportowych za 2020 r. i za 2021 r. Pomimo istotnego już upływu czasu od dat, w których powołane orzeczenia stały się prawomocne, organy podatkowe w sprawie nie orzekły, wskazując w kolejnych postanowieniach na "skomplikowany charakter spraw".

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla również, że jak wynika z pisma Skarżących z dnia 21 maja 2024 r. oraz wyjaśnień ich pełnomocnika na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r., z uwagi na dotkliwe skutki, jakie istniejący stan rzeczy wywołuje w sferze praw Skarżących, podjęli oni jeszcze inne działania nakierowane na urzędowe potwierdzenie stanu prawnego spornych pojazdów. W wyniku tych czynności, w wyrok WSA w Krakowie z dnia 11.03.2024 w sprawie o sygn. akt Ill SAB/Kr 69/23, wydanym po postanowieniu NSA z dnia 12.09.2023 r. o sygn. II GSK 1104/23, stwierdzono bezczynność organu w wydaniu wnioskowanych zaświadczeń dotyczących treści zapisów w ewidencji pojazdów. Ponadto zainicjowane podaniem z dnia 2.07.2021 r. postępowanie administracyjne o usunięcie z urzędu niezgodności (w rozumieniu art. 2 pkt 86 ustawy Prawo o ruchu drogowym) i o wyrejestrowanie (pismo z dnia 20.07.2021 r. skierowane do wnioskodawcy w toku tego postępowania), pomimo znacznego już upływu czasu nie zostało zakończone (wydane w sprawie decyzje organu I instancji uchyliło SKO w Krakowie decyzjami z 18.07.2022 r.).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny za przedwczesne i niecelowe uznał ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów, zawartych w skardze kasacyjnej.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 185 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Anna Juszczyk-Wiśniewska Sławomir Presnarowicz (spr.) Dominik Gajewski