Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 862/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1029
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Specjalista Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr SKO.460.2.2023 w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję a także poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Słupsk z dnia 24 listopada 2022 r., nr OS.6220.23.59.2018; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącego L. J. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 2 sierpnia 2023 r., nr SKO.460.2.2023, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 17 grudnia 2018 r. B. i J. S. złożyli wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu urządzeń wodnych - trzech studni głębinowych oraz stawów do hodowli pstrągów na terenie działki nr [...] w miejscowości W., obręb [...], gm. S.

W związku z prowadzonym postępowaniem organ I instancji, działając na podstawie art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.), wystąpił o opinie w przedmiocie konieczności oceny oddziaływania na środowisko do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku i Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zlewnia w Gdańsku.

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2019 r. RDOŚ w Gdańsku wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, kierując się skalą przedsięwzięcia, wielkością zajmowanego terenu oraz wzajemnych proporcji, a także rodzaju i skali możliwego oddziaływania inwestycji.

Podobnie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku opinią z dnia 11 lutego 2019 r., uznał potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich w Gdańsku w piśmie z dnia 17 stycznia 2019 r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia a w związku z zajętym stanowiskiem organ ten nie brał udziału w dalszym postępowaniu.

Postanowieniem w dniu 13 marca 2019 r. Wójt Gminy Słupsk nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia.

Następnie, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2019 r. Wójt Gminy Słupsk zawiesił postępowanie w sprawie, które zostało podjęte postanowieniem z dnia 3 czerwca 2019 r. w związku z przedłożeniem Raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Raport ten był uzupełniany, w szczególności w zakresie dotyczącym obliczenia zasięgu leja depresji i wyliczenia skumulowanego zasięgu oddziaływania trzech planowanych studni głębinowych, mających służyć poborowi wody dla gospodarstwa rybackiego.

Wójt Gminy Słupsk postanowieniem z dnia 24 lipca 2019 r. powołał również biegłego dla oceny prawidłowości Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko polegającego na wykonaniu urządzeń wodnych - trzech studni głębinowych oraz stawów hodowli pstrąga na terenie działki nr [...] w m. W., obręb [...], Gmina S. w związku z wątpliwościami co do kompletności tegoż Raportu, jego rzetelności i zgodności z prawem.

Po kolejnym uzupełnieniu Raportu, Wójt Gminy Słupsk wystąpił do RDOŚ w Gdańsku oraz PPIS w Słupsku o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W dalszym postępowaniu nie brały udziału natomiast Wody Polskie z uwagi na zajęte pierwotnie stanowisko dotyczące braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Po następnym uzupełnieniu Raportu, PPIŚ w Słupsku pozytywnie zaopiniował przedsięwzięcie pismem z dnia 8 czerwca 2020 r. a postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2020 r. RDOŚ w Gdańsku uzgodnił pozytywnie środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedmiotowej inwestycji.

Po wyznaczeniu przez Wójta terminu do składania uwag i wniosków, nie odnotowano żadnych uwag ani wniosków społeczeństwa, natomiast inicjatywę w tym zakresie podjęły strony postępowania. W szczególności zaś skarżący wniósł kolejne zastrzeżenia, przedkładając opinię hydrogeologiczną dotyczącą "oceny wpływu budowy ujęcia wód podziemnych na terenie działki nr [...] w miejscowości W. na źródlisko" sporządzoną przez geologa dr M. R. Z kolei, inwestor złożył opinię geotechniczną dotycząca planowanych ujęć wodnych, decyzję dotyczącą zmiany klasyfikacji gruntów, decyzję Marszałka Województwa w sprawie ustalenia zasobów wodnych oraz wypis i wyrys z MPZP.

Następnie, w dniu 17 grudnia 2020 r. Wójt Gminy Słupsk powołał kolejnego biegłego celem wydania opinii w przedmiocie oceny prawidłowości Raportu, jego kompletności, rzetelności i zgodności z prawem oraz odniesienia się do uwag i wniosków dotyczących tego dowodu zgłaszanych przez skarżącego.

W sporządzonej opinii stwierdzono, że realizacja trzech studni (zwłaszcza położonych najbliżej od strony gospodarstwa rybackiego skarżącego - studnie S1 i S2) może powodować swoim zasięgiem leja depresji poszczególnych otworów hydrogeologicznych S1 i S2 oddziaływanie na teren pobliskiego gospodarstwa rybackiego skarżącego. Łączny pobór wody dla prowadzenia hodowli pstrąga z trzech studni obejmować miał 150 m3/h.

Na wniosek inwestora, postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2021 r., Wójt Gminy Słupsk, zawiesił postępowanie.

W dniu 29 września 2021 r. inwestorzy wnieśli o podjęcie postępowania, przedkładając nowy Raport. Oświadczyli przy tym, że rezygnują z realizacji dwóch studni i ograniczyli w tym zakresie wniosek, domagając się ostatecznie wydania decyzji dla przedsięwzięcia polegającego na: wykonaniu urządzeń wodnych - jednej studni głębinowej oraz stawów do hodowli pstrąga na terenie działki nr [...] w miejscowości W., obręb [...], Gmina S.

W związku z tym organ uznał, że zmianie nie uległa pierwotnie przyjęta kwalifikacja inwestycji. Wskazał przy tym, że pobór wody, w związku z opinią dotyczącą Raportu sporządzonego dla trzech studni, ograniczono zaś do 50 m3/h.

Po podjęciu, postanowieniem z dnia 26 października 2021 r., zawieszonego postępowania, wobec zmiany wniosku, Wójt Gminy Słupsk zweryfikował krąg stron postępowania, który uległ zwiększeniu z 9 do 17, oraz poinformował ustalone w sprawie strony pismem, wskazując także, że kolejna korespondencja doręczana będzie obwieszczeniem na podstawie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy ocenowej.

W związku z nowym Raportem Wójt Gminy Słupsk w dniu 29 września 2021 r. ponownie wyznaczył stronom i społeczeństwu kolejny termin na składanie uwag i wniosków.

Na podstawie zgromadzonego materiału organ stwierdził, że ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została oparta o ustalenia faktyczne i poglądy naukowo - badawcze zawarte w uaktualnionym Raporcie, który odpowiada wymogom wynikającym z treści art. 66 ustawy ocenowej, a jego ustalenia organ I instancji ocenił jako spójne, logiczne i przekonujące. Za najkorzystniejszy środowiskowo spośród wskazanych w Raporcie organ I instancji uznał wariant wybrany przez Inwestora, który nie pogarsza istniejącego stanu oraz minimalizuje ewentualne uciążliwości dla środowiska związane z planowaną inwestycją.

Organ wskazał, że inwestycja uzyskała pozytywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku, zawartą w piśmie z dnia 21 grudnia 2021 r.; a stanowisko swoje organ ten podtrzymał również pismem z dnia 16 maja 2022 r. Podobnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku pozytywnie uzgodnił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia postanowieniem z dnia 27 maja 2022 r.

W konsekwencji, Wójt Gminy Słupsk, decyzją z dnia 24 listopada 2022 r., nr OS.6220.23.59.2018, wydaną na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 70, 78, 88f, 105b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71), ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu urządzeń wodnych - jednej studni głębinowej oraz stawów do hodowli pstrąga na terenie działki [...] w miejscowości W., obręb [...], gmina S.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie Raportu oddziaływania na środowisko niezawierającego obligatoryjnych trzech opisów wariantów uwzględniających szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym wariantu inwestorskiego, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska;

- art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 85 ust. 2 pkt 1a ustawy środowiskowej, poprzez brak wyjaśnienia w zaskarżonej decyzji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w zaskarżanej decyzji oraz z jakich powodów organ nie podzielił stanowiska innych ekspertów oraz organu administracji geologicznej;

- art. 7b, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 63 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy środowiskowej poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, jego dowolną ocenę oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym niewyjaśnienie czy planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z istniejącymi warunkami środowiskowymi oraz zagospodarowaniem i istniejącym ładem przestrzennym;

- art. 77 ust. 4 ustawy środowiskowej poprzez nieuzgodnienie warunków realizacji planowanej inwestycji z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych (Wodami Polskimi), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie;

- art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie Raportu o oddziaływaniach na środowisko, który błędnie wskazuje brak wpływu planowanego przedsięwzięcia na pobliskie źródliska, które są chronione na podstawie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

- art. 37 pkt 2 ustawy środowiskowej polegające na braku wskazania w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w postępowaniu;

- art. 82 ust. 1 pkt. 2 i 5 ustawy środowiskowej poprzez brak wyznaczenia dostatecznie precyzyjnych obowiązków dla inwestora w zakresie zapobiegania, ograniczenia oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz analizy porealizacyjnej.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 2 sierpnia 2023 r., wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. - o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 70, 78, 88 pkt e i 105 pkt b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając wydaną decyzję, Kolegium wskazało, że wniosek inicjujący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia został złożony na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dalej powoływanej zamiennie również jako ustawa ocenowa.

Przepis ten stanowi, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei, przepis art. 72 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy ocenowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania, przewidywał, że wydanie tego rodzaju decyzji następuje w szczególności, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333.

Zasadniczo materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy ocenowej, a także § 3 ust. 1 pkt 88 lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71). Mając na uwadze zarzuty odwołania, Kolegium wskazało, że stosownie do § 3 ust. 1 pkt 88 lit. e tego rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na realizacji zbiorników wodnych lub stawów, o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha na terenach gruntów innych niż orne znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy ooś, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 3 tej ustawy. Skoro przedmiotowa inwestycja planowana jest w obszarze objętym ochroną w ramach europejskiej sieci Natura 2000, niewątpliwie stanowić będzie przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w powołanym § 3 ust. 1 pkt 88 lit. e rozporządzenia. Dla tego rodzaju przedsięwzięć, w myśl art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy ooś, wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kolegium wskazując na art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2023 r., poz. 1336) stwierdziło, że przesłankami do zakwalifikowania przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, czy a ściślej na obszar Natura 2000 są możliwość i istotność oddziaływania. Ustawodawca zabronił podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3) pogorszyć integralność obszaru Natura lub jego powiązania z innymi obszarami.

W niniejszej sprawie nie stwierdzono zagrożeń dla ww. obszarów chronionych. Inwestycja (co było przedmiotem uzgodnień, ustalenia Raportu i jego uzupełnień - a na tej podstawie ustaleń organu I instancji) nie koliduje z obszarami objętymi ochroną. Planowane przedsięwzięcie nie ma charakteru nowej działalności. W pełni prawidłowo oceniono, że spodziewane oddziaływanie na środowisko wykluczać ma ustalenie decyzją uwarunkowań środowiskowych jej realizacji. Inwestycja nie niesie z ryzyka, które nie jest do przewidzenia mając na uwadze przyjęty wariant realizacji przedsięwzięcia. W Raporcie dokonano wszechstronnej analizy oddziaływania inwestycji na środowisko i oceny możliwości wyeliminowania zagrożenia związanego z jej realizacją.

Postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie przeciwnie wskazuje, że przedsięwzięcie w żadnym z zbadanych obszarów ochrony środowiska nie będzie nieść zagrożeń nieprzewidywalnych, których nie można przewidzieć decyzją środowiskową. Realizacja przedsięwzięcia zgodnie z decyzją środowiskową jest dopuszczalna.

W sprawie nie wystąpiły żadne z przesłanek uprawniających do wydania decyzji negatywnej, stąd Kolegium po zbadaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie nie znalazło podstawy do kwestionowania wyników tego postępowania i treści decyzji.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy ocenowej, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Uzgodnienie takie nie ma jednak z mocy tego przepisu zastosowania w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy wymieniony organ wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Na gruncie niniejszej sprawy Wody Polskie już na początkowym etapie nie widziały potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Późniejsza modyfikacja wniosku Inwestora (ograniczenie inwestycji z trzech do jednej studni głębinowej, przy braku zmiany pozostałych istotnych parametrów przedsięwzięcia) nie uzasadniała ponownego występowania o opinię Wód Polskich, co do konieczności przeprowadzenia oceny środowiskowej, a tym samym uzgadniania decyzji. Zmiana wniosku nie miała wpływu na wstępną opinię Wód Polskich co do opiniowania.

Kolegium podkreśliło, że przedmiotem uzgodnienia, opiniowania i decyzji organu I instancji było przedsięwzięcie obejmujące poszczególne jego elementy, w tym zwłaszcza dotyczące realizacji studni głębinowej (jednej - po ograniczeniu zakresu przedsięwzięcia) oraz wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko gospodarki ściekami. Szczegółowo zbadano też samą kwestię wpływu zamierzenia inwestycyjnego na środowisko i określono jej uwarunkowania, na poszczególnych jej etapach (realizacja, funkcjonowanie, likwidacja), gdy chodzi o hodowlę ryb (pstrąga). Ocenie poddano spodziewany wpływ na środowisko funkcjonowania stawów hodowlanych i gospodarkę odpadami związaną z jego rozbudową i następnie funkcjonowaniem.

Ponadto, decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uzależniona jest od istotnie kształtującego ją postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy Raport oddziaływania na środowisko powinien zawierać prezentację trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia. Art. 81 ustawy przyznaje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwość wyboru - za zgodą wnioskodawcy - innego wariantu realizacji przedsięwzięcia niż ten zaproponowany we wniosku. W przypadku braku zgody wnioskodawcy uprawnienie to może stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej.

Inwestor ograniczył przedsięwzięcie, zmieniając wniosek z uwagi na uwzględnienie obaw skarżącego odnośnie do możliwych skutków oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdy chodzi o ilość pierwotnie planowanych ujęć wodnych.

Kolegium podkreśliło, że niewątpliwie art. 81 ust. 1 ustawy, zobowiązuje organ do analizy oceny oddziaływania na środowisko pod kątem tego, czy warianty alternatywne nie są bardziej zasadne niż ten jaki zaproponował inwestor. Wybór wariantu najbardziej zasadnego powinien być dokonywany w oparciu o zestawienie skutków realizacji dla środowiska naturalnego. Wariantem najbardziej zasadnym będzie więc ten, który przyniesie najmniej szkód środowisku. Dokonując w tym miejscu oceny prawidłowości wyboru w związku z wydaniem decyzji wariantu przewidzianego do realizacji wynikającego z Raportu, Kolegium wskazało, że okoliczność ta była przedmiotem badania organu I instancji oraz aprobaty organów współdziałających w tym RDOŚ w Gdańsku.

Po zapoznaniu się treścią Raportu oddziaływania inwestycji na środowisko wykonanego na zlecenie inwestora, organ I instancji - zdaniem Kolegium - prawidłowo doszedł do wniosku, że dokument ten odpowiada wymogom jakie stawia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Z uwagi na wynik postępowania dowodowego, w toku postępowania przed organem I instancji niezbędne było uzupełnianie Raportu.

Z racji na zarzuty skarżącego, w trosce o stan środowiska, prowadzone postępowanie administracyjne przyczyniło się do wspomnianego już ograniczenia przedsięwzięcia, gdy chodzi o planowaną ilość ujęć wody (studni głębinowych) z korzyścią dla środowiska, jak też uwzględniając możliwe negatywne ich oddziaływanie (w liczbie trzech) na pobór wody w gospodarstwie skarżącego (dz. nr [...]). Z decyzji (str. 42 - 43) w szczególności wynika, że zasięg leja depresji studni głębinowej nie sięga działki nr [...] należącej do odwołującego, tj. nie sięga źródła zachodniego, stanowiącego podstawę gospodarki wodą na działce odwołującego. Ustalenia w tym zakresie poparto analizą Raportu przygotowaną przez Biuro [...] - posiadającego specjalistyczną wiedzę. Skarżący w odwołaniu nie podważył tych ustaleń, przedstawiając jedynie polemiczną argumentację, która była już przedmiotem rozważań organu I instancji. Ustalenia organu I instancji pozostają przy tym w opisanym zakresie zgodne z opinią M. R. z 2020r., sporządzoną na zlecenie skarżącego.

Według ustaleń Raportu, w przyjętym wariancie spodziewane oddziaływanie nie będzie w kumulacji z gospodarstwem rybackim skarżącego stanowiło nadmiernego obciążenia (w tym odnośnie rurociągu odprowadzającego ścieki planowanego na działce nr [...]). Zbędne było zatem przyjęcie innego źródła zasilania w wodę przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę ustalenia Raportu i decyzji.

Raport, wbrew zarzutom strony, odnosi się przy tym również do wariantu zerowego związanego z brakiem realizacji przedsięwzięcia.

Wybrany ostatecznie wariant jest, w ocenie Kolegium, optymalny z punktu widzenia potrzeb ochrony przyrody i ochrony środowiska oraz otoczenia przedsięwzięcia.

Zdaniem Kolegium, sporządzenie Raportu, wbrew zarzutom odwołania, powierzono osobom posiadającym stosowne kwalifikacje.

Nie ma podstaw, w ocenie Kolegium, do kwestionowania prawidłowości założeń i wybranego wariantu realizacji przedsięwzięcia, a na tej podstawie braku analizy wpływu przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej).

Decyzja środowiskowa wydana w niniejszej sprawie, zgodnie z procedurą przewidzianą w ustawie ocenowej, była opiniowana i uzgadniana przez organy specjalistyczne (RDOS, PPIS) i organy te analizowały treść Raportu i wzywały do jego uzupełnienia. W związku z powyższym, nie można też oczekiwać, aby organ wydający decyzję środowiskową, badał Raport pod kątem szczegółowych rozwiązań technicznych, technologicznych, wymagających wiedzy specjalnej, które to zagadnienia są przedmiotem analizy organów specjalistycznych opiniujących i uzgadniających planowane przedsięwzięcie (wyrok NSA z 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1862/11, LEX nr 1358431). Organ I instancji zrealizował ciążący na nim obowiązek zebrania w sprawie kompleksowego materiału dowodowego. Odwołanie nie zawierało przy tym wniosków i argumentacji uzasadniającej przeprowadzenie dodatkowego postępowania.

Kolegium wyjaśniło, że obszar realizacji inwestycji został przedstawiony w wielu miejscach Raportu. Inwestycja będzie zatem obejmowała docelowo: działkę o nr ewid. [...] - wykonanie urządzeń wodnych - jednej studni głębinowej oraz stawów do hodowli pstrąga, a także część działek o nr ewid. [...]-[...] - przeprowadzenie rurociągu odprowadzającego ścieki przemysłowe oraz część działki o nr ewid. [...] - budowa wylotu ścieków przemysłowych.

Utrzymując decyzję Wójta, Kolegium miało zatem na uwadze charakterystykę i ustalenia stanu przyrodniczego. Inwentaryzację przyrodniczą przedstawiono w znacznej części dla działki nr ewid. [...], ponieważ to w jej obrębie znajdowała się będzie prawie cała planowana działalność. Pozostałe działki to jedynie obszar przeprowadzenia rurociągu odprowadzającego ścieki przemysłowe i wykonania wylotu ścieków. Tak więc największa ingerencja wystąpi właśnie na działce [..] i to dla niej wykonane były dodatkowe badania takie jak np. otwory geotechniczne przedstawione w opracowaniu z kwietnia 2017 r. - "Opinia geotechniczna - warunków gruntowo wodnych części działki nr [...] w miejscowości W.". Stąd też działka ta została szerzej przedstawiona w dokumentacji aniżeli pozostałe. Biorąc jednak pod uwagę lokalizację pozostałych działek wskazanych jako obszar inwestycji, znajdujących się w sąsiedztwie działki [...], w ocenie Kolegium, należy także założyć, że warunki przyrodnicze będę porównywalne, tym bardziej, że część opisów odnosiła się do większego obszaru, np. Gminy S.

Raport uwzględnia przy tym aktualne przeznaczenie w planie miejscowym terenu przyszłej inwestycji.

Zgodnie z wypisem z dnia 2 września 2019 r. działka o numerze ewidencyjnym [...] objęta jest obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Słupsk, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Słupsk nr XLIII/546/2018 z dnia 10 maja 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Wiklino gmina Słupsk (działki [...]-[..]) - Dz. Urz. Woj. Pomorskiego nr 2513 z dnia 22 czerwca 2018 r. Znajduje się ona na terenie oznaczonym w następującymi symbolami:

1RU - teren produkcji w gospodarstwie rolnym i hodowlanym wraz z wodami stojącymi, z dopuszczeniem:

- lokalizacji budynków gospodarczych, produkcyjnych, magazynowych, socjalnych i urządzeń specjalistycznych,

- urządzeń wodnych, obiektów i sieci infrastruktury technicznej,

• 2ZL - teren zieleni (lasy), z dopuszczeniem:

- obiektów i sieci infrastruktury technicznej.

Ponadto, działka o nr ewid. [...] również objęta jest tym samym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Słupsk i znajduje się na terenie oznaczonym w planie następującym symbolem:

• 3RU - teren produkcji w gospodarstwie rolnym i hodowlanym wraz z wodami stojącymi, z dopuszczeniem:

- lokalizacji budynków gospodarczych, produkcyjnych, magazynowych, socjalnych i urządzeń specjalistycznych,

- urządzeń wodnych, obiektów i sieci infrastruktury technicznej.

Nadto, Kolegium stwierdziło, że charakterystyka przedsięwzięcia, będąca załącznikiem do decyzji środowiskowej, uzupełnia tę decyzje w odniesieniu do zakresu przedsięwzięcia, uszczegóławiając jego opis.

Kolegium zaakceptowało również sposób dokonywania doręczeń i obwieszczeń przez organ I instancji, wskazując na konieczność uwzględnienia stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji umożliwiającego uproszczony sposób doręczania decyzji poprzez obwieszczenie.

We wniesionej do Sądu skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 z późn. zm.) - zwanej dalej jako "UIOŚ", poprzez uznanie przez organ II instancji, w ślad za organem I instancji, za wiarygodny, rzetelny i kompletny, raportu oddziaływania na środowisko przedłożonego przez inwestora, który w swej treści nie zawiera 3 obligatoryjnych opisów wariantów uwzględniających szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym wariantu inwestorskiego, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, podczas gdy wbrew twierdzeniom zawartym w skarżonych decyzjach obu instancji, wadliwość wariantowania przedstawionego w omawianym raporcie, została w sposób oczywisty przez skarżącego wykazana na etapie postępowania tak przed organem I instancji jak i na etapie odwołania złożonego do organu II instancji;

- art. 7, art. 7b, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a, art. 63 ust. 1 oraz art. 66 ust. 1 UIOŚ poprzez brak podjęcia przez organ II instancji działań zmierzających do prawidłowej oceny kluczowego dowodu w przedmiotowej sprawie jakim jest raport oddziaływania na środowisko przedłożony przez inwestora, którego prawidłowość, rzetelność i kompletność, warunkuje dopuszczalność wydania pozytywnej decyzji środowiskowej, a w tym zakresie niepodjęcie przez organ II instancji i organ I instancji, wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez powołanie niezależnego biegłego z zakresu hydrogeologii, który dokonałby rzetelnej oceny prawidłowości sporządzonego na zlecenie inwestora raportu oddziaływania na środowisko oraz oceniłby czy planowana inwestycja faktycznie pozostaje w zgodzie z istniejącymi warunkami środowiskowymi oraz zagospodarowaniem i istniejącym ładem przestrzennym;

- art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a UIOŚ, poprzez brak wyjaśnienia w zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w zaskarżanej decyzji oraz z jakich powodów organy nie podzieliły stanowiska innych ekspertów oraz organu administracji geologicznej;

- art. 7, art. 7b, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 UIOŚ poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy wadliwą decyzję organu I instancji o środowiskowych uwarunkowaniach, opartą na raporcie o oddziaływaniach na środowisko, który błędnie wskazuje brak wpływu planowanego przedsięwzięcia na pobliskie źródliska, które są chronione na podstawie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który to plan stanowi prawo miejscowe, a jego zapisy powinny być bezsprzecznie respektowane przez organy administracji publicznej;

- art. 82 ust. 1 pkt. 2 i 5 UIOŚ, poprzez wydanie decyzji przez organ I instancji bez wyznaczenia dostatecznie precyzyjnych obowiązków dla inwestora w zakresie zapobiegania, ograniczenia oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz analizy porealizacyjnej, w tym zakresie organ II instancji również uchybił wskazanemu przepisowi, stwierdzając, że na etapie planowanej inwestycji brak jest podstaw do określenia działań zapobiegawczych i monitorujących względem;

- art. 37 pkt 2 UIOŚ polegające na braku wskazania przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji oraz organ II instancji w decyzji utrzymującej w mocy pozytywną decyzję o środowiskowych uwarunkowania, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w niniejszym postępowaniu.

Jednocześnie, skarżący wniósł na podstawie art. 106 § 2 i art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o dopuszczenie do udziału w rozprawie i przedstawienia wyjaśnień, potwierdzających zasadność złożonej skargi, pełnomocnika strony skarżącej, eksperta z zakresu Hydrogeologii i Ochrony Wód, adiunkta na Uniwersytecie im[...] dr. M. R.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 2 sierpnia 2023 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy Słupsk z dnia 24 listopada 2022 r., wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącego dotyczącego dopuszczenia do udziału w rozprawie i przedstawienia wyjaśnień, potwierdzających zasadność złożonej skargi, M. R., w tym także dopuszczenie go w charakterze pełnomocnika strony skarżącej. Zgodnie bowiem z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów, i to pod warunkiem, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z kolei, osoba obca nie może być pełnomocnikiem strony postępowania sądowoadministracyjnego, jako że nie wymienia jej zamknięty katalog zawarty w przepisie art. 35 p.p.s.a.

Zdaniem Sądu, w sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, że w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji uległ zmianie zakres złożonego przez inwestorów wniosku, co miało zasadniczy wpływ na prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie inwestorzy złożyli bowiem w dniu 17 grudnia 2018 r. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu urządzeń wodnych - trzech studni głębinowych oraz stawów do hodowli pstrągów na terenie działki nr [...] w miejscowości W., obręb [...], gm. S. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla tego przedsięwzięcia stwierdzony został postanowieniem z dnia 13 marca 2019 r. Wójta Gminy Słupsk, wydanym po stwierdzeniu takiej potrzeby przez RDOŚ w Gdańsku w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2019 r., a także przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku w opinii z dnia 11 lutego 2019 r. Jednocześnie Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Gdańsku w opinii z dnia 17 stycznia 2019 r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W toku procedowania powyższego wniosku przez organ I instancji został sporządzony Raport, który następnie był uzupełniany, również w związku z udziałem organów współdziałających w tej procedurze, a dla jego oceny dopuszczono dwukrotnie dowód z opinii biegłego. Ostatecznie nie doszło jednakże do wydania decyzji środowiskowej dla tegoż przedsięwzięcia, z powodu negatywnej jego oceny w opinii biegłego, na co wskazał organ I instancji w wydanej w sprawie decyzji.

Z kolei, przy piśmie z dnia 29 września 2021 r. inwestorzy złożyli kolejny Raport o odziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej studni oraz stawów do hodowli pstrągów na terenie działki nr [...] w miejscowości W., obręb [...], gm. S.

Po uzupełnieniu także i tego Raportu, organ wystąpił do organów współdziałających w procedurze ustalania środowiskowych uwarunkowań, tj. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku. Następnie zaś, po uzgodnieniu i zaopiniowaniu przez te organy, organ podjął zaskarżoną decyzję, która została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy zaskarżoną decyzją.

W ocenie Sądu, procedując w ten sposób w przedmiotowej sprawie organy obu instancji naruszyły zarówno przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i w stopniu istotnym przepisy prawa materialnego.

Istotny z punktu widzenia niniejszej sprawy jest sposób wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z treści art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zwanej dalej ustawą środowiskową, wynika bowiem, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. A zatem, treść złożonego wniosku wyznacza przedmiot postępowania, którym organ prowadzący to postępowanie jest związany.

Wskazać przy tym należy, że zmiana, w toku postępowania prowadzącego do ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, chociażby tylko podstawowych danych o tym przedsięwzięciu powinna być wyrażona przez inwestora w sposób wyraźny, zmiana taka powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w zmienionym raporcie o oddziaływaniu na środowisko, a co więcej, dla zmienionego przedsięwzięcia powinno zostać ponownie przeprowadzone postępowanie uzgodnieniowe. Nadto, dokonane zmiany, po opracowaniu raportu o oddziaływaniu takiego przedsięwzięcia na środowisko wymagają ponownej oceny prawnej, w pierwszej kolejności przez organ I instancji w przedmiocie konieczności ewentualnego ponownego wypowiedzenia się organów współdziałających – odnośnie tych zmienionych przesłanek jego realizacji – w ramach ich właściwości rzeczowej zgodnie z dyspozycją art. 77 ust. 1, 2 i 4 ustawy środowiskowej oraz art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 3063/13, https:orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu ograniczył się do stwierdzenia, że na wniosek inwestora zawężono zakres inwestycji w celu minimalizacji oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, natomiast obszar objęty wnioskiem pozostał niezmieniony. Jednocześnie, bez wskazania na jakiekolwiek dowody zgromadzone w sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że w trosce o stan środowiska, prowadzone postępowanie administracyjne przyczyniło się do wspomnianego już ograniczenia przedsięwzięcia, gdy chodzi o planowaną ilość ujęć wody (studni głębinowych) z korzyścią dla środowiska, jak też uwzględniając możliwe negatywne ich oddziaływanie (w liczbie trzech) na pobór wody w gospodarstwie skarżącego. Wobec braku szczegółowego uzasadnienia tych stwierdzeń i niewskazania dowodów, na podstawie których ich dokonano, ustalenia nie tylko wymykają się jakiejkolwiek ocenie, ale przede wszystkim nie mogą być uznane za prawidłowe w świetle treści art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Zdaniem Sądu inwestorzy w 2021 r. przedstawili Raport i wnieśli o wydanie decyzji środowiskowej dla innego niż pierwotnie, we wniosku z 2018 r., przedsięwzięcia.

Istotna zmiana przedsięwzięcia w toku postępowania oprócz zasadniczej zmiany przedmiotu postępowania spowodowała dalej idące skutki. Zmiana ta nastąpiła bowiem w 2021 roku i w tym momencie, zdaniem Sądu, odpadła podstawa do kontynuowania postępowania w trybie dotychczasowych przepisów. Po takiej zmianie żądania nie można bowiem uznać, że w dalszym ciągu organ rozpatruje sprawę zainicjowaną wnioskiem z 17 grudnia 2018 r., który dotyczył zupełnie innego przedsięwzięcia, a niewątpliwie nie chodzi o rozpatrywany wariant tego samego przedsięwzięcia. Wskazać przy tym należy, że z dyspozycji art. 63 ust. 4 w związku z art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie wynika zasadność realizacji danego przedsięwzięcia w wariancie innym, niż proponowany przez wnioskodawcę. Kwestia ta uszła zupełnie uwadze orzekających w sprawie organów. W efekcie zaś tego doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Złożony bowiem w 2021 roku wniosek, który dotyczył już innego przedsięwzięcia, powinien być rozpatrywany wyłącznie na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1253 ze zm.) po zmianach dokonanych w szczególności w 2019 roku. Nawet bowiem przyjęcie na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko innego wariantu realizacji przedsięwzięcia, wymaga przeprowadzenia postępowania dotyczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w takim przypadku może być wydana dopiero po przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla wybranego nowego wariantu realizacyjnego, który to raport poddany musi być ponownej weryfikacji organów współdziałających. Powyższa teza wynika wprost z treści art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1360/17, LEX nr 2678364).

To samo dotyczy przepisów wykonawczych. Wskazać bowiem należy, że kwalifikacja przedsięwzięcia w Raporcie z 2021 r. nastąpiła na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839). Tymczasem, organy – a w szczególności RDOŚ - wskazywały na przepisy poprzedniego rozporządzenia z 2010 r. w związku z przepisem § 4 nowego rozporządzenia, nakazującym stosowanie przepisów dotychczasowych i takiej też kwalifikacji żądały, a także uznawały za podstawę prawną podejmowanych w sprawie rozstrzygnięć.

Zdaniem Sądu po wpłynięciu w 2021 r. wniosku dotyczącego innego przedsięwzięcia wraz z nowym raportem, organ pierwszej instancji powinien rozpocząć ponownie postępowanie na podstawie obowiązujących przepisów w dacie złożenia tego wniosku. Tymczasem, organy stosowały, według swego uznania, częściowo stare przepisy a częściowo nowe, uznając przy tym, że miała miejsce zmiana wniosku, a konkretnie jego ograniczenie niewpływające w sposób istotny na tok postępowania. Takie stanowisko nie zasługuje jednakże na akceptację.

Jak prawidłowo wyjaśniło Kolegium w zaskarżonej decyzji, przepis art. 77 ust. 4 ustawy środowiskowej niewątpliwie zwalnia z konieczności uzgadniania decyzji środowiskowej z organem właściwym w zakresie oceny wodnoprawnych, w przypadku gdy organ ten wcześniej wyraził opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięcia mogącego tylko potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jednakże, należy mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie organ ten wypowiedział się w innym czasie, w innym stanie prawnym i, co najważniejsze, a co uszło uwadze orzekających w sprawie organów, w odniesieniu jednakowoż do innego przedsięwzięciach. Błędne jest w związku z tym stanowisko Kolegium, że zmiana wniosku nie miała wpływu na wstępną opinię Wód Polskich, gdyż późniejsza modyfikacja wniosku inwestora polegała na ograniczeniu inwestycji z trzech do jednej studni głębinowej, przy braku zmiany pozostałych istotnych parametrów przedsięwzięcia, i nie uzasadniała ponownego występowania o opinię Wód Polskich, co do konieczności przeprowadzenia oceny środowiskowej, a tym samym uzgadniania decyzji. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu, powyższe czynności powinny zostać powtórzone, czego jednakże zaniechano. Stwierdzenie Kolegium, że zmiana wniosku nie miała wpływu na wstępną opinię Wód Polskich co do opiniowania uznać należy za dowolne i niezgodne zarówno ze stanem faktycznym, jak i prawnym.

Co więcej, zmiana przedsięwzięcia i złożenie przez inwestorów wniosku wraz z nowym raportem doprowadziły do zmiany liczby stron postępowania. Nadto, po zmianie tej, w listopadzie 2021 r., organ zmienił sposób komunikowania się ze stronami z doręczania tradycyjnego na doręczanie w drodze obwieszczenia. Gdyby uznać, że miała miejsce kontynuacja rozpoczętego w 2018 r. postępowania, tak jak stwierdziły to orzekające w sprawie organy, to właściwe byłoby dokonywanie doręczeń w dotychczasowy sposób, jako że zgodnie z przepisami przejściowymi nowe regulacje, to jest możliwość doręczania w drodze obwieszczenia przy liczbie stron powyżej 10, mają zastosowanie do spraw nowych. W sprawach wszczętych wcześniej obwieszczenie było zaś możliwe dopiero przy liczbie stron przekraczającej 20. Tak więc organy zastosowały nowe przepisy do toczącego się według ich oceny od 2018 r. postępowania, co było niezgodne z przepisami prawa. Nowe regulacje mogły mieć zastosowanie dopiero do postępowania nowego, wszczętego po wejściu w życie tych przepisów. Zgodnie bowiem z treścią art. 74 ust. 3 w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 września 2019 r. jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie jednakże do treści przepisu art. 4 wprowadzającej te zmiany ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz.1712) do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1 oraz w art. 3 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Organy zaś twierdziły, że procedują sprawę rozpoczętą w roku 2018.

Błędnie przy tym opisano przedsięwzięcie jako realizowane wyłącznie na działce nr [...], na co wskazywano już w początkowym stadium postępowania w związku z krytycznymi uwagami powołanego przez organ biegłego. Ma to istotne znaczenie dla oceny przeprowadzonego postępowania, tym bardziej, że organ odwoławczy analizował również inne działki i ich przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wskazując końcowo w uzasadnieniu swojej decyzji, że prawie cała działalność będzie znajdować się na działce nr [...], której to dotyczy znaczna część inwentaryzacji przyrodniczej. Niewłaściwe określenie przedmiotu i lokalizacji przedsięwzięcia ma niewątpliwie istotny wpływ na jego ocenę, a także zainteresowanie tak stron postępowania mających nieruchomości znajdujące się obszarze oddziaływania tego przedsięwzięcia, jak również społeczeństwa. Postępowanie nie było prowadzone zatem zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania, wyrażoną w art. 8 k.p.a. a wręcz przeciwnie, nieprawidłowe obwieszczenia wprowadzały w błąd co do przedmiotu postępowania, który w rzeczywistości, w ocenie organu odwoławczego, był odmienny. Kolegium wyjaśniło bowiem, że inwestycja będzie obejmowała docelowo: działkę nr [...] - wykonanie urządzeń wodnych - jednej studni głębinowej oraz stawów do hodowli pstrąga, a także część działek nr: [..]-[..] - przeprowadzenie rurociągu odprowadzającego ścieki przemysłowe oraz część działki nr [...] - budowa wylotu ścieków przemysłowych. Tymczasem, rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dotyczy przedsięwzięcia realizowanego wyłącznie na działce nr [...].

Wreszcie, jeżeli chodzi o merytoryczną ocenę przedsięwzięcia, to nie wyjaśniono i nie opisano zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja organu odwoławczego nie zawiera własnej merytorycznej oceny a jedynie opiera się na poglądach organu pierwszej instancji, co jest oczywistym naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Nadto, nie oceniono zakresu możliwego oddziaływania, akceptując możliwe ryzyko i robiąc pewnego rodzaju unik z powodu braku wiedzy specjalnej ze wskazaniem w tym zakresie na formalny charakter raportu, co musi budzić wątpliwości, zwłaszcza że organ pierwszej instancji powołał dwóch biegłych do oceny wcześniejszego raportu kilkakrotnie uzupełnianego, co doprowadziło ostatecznie do negatywnej oceny pierwszego przedsięwzięcia i odstąpienia przez inwestorów od jego realizacji. Wątpliwości te pogłębia odwoływanie się przez organ odwoławczy do analizy poprzedniego Raportu dotyczącego wykonania urządzeń wodnych - trzech studni głębinowych oraz stawów do hodowli pstrągów na terenie działki nr [...]. W ocenie Sądu, sprawa nie została w sposób należyty wyjaśniona przez organy obu instancji w zakresie oceny planowanego przedsięwzięcia. W szczególności zaś nie wyjaśniono wszystkich okoliczności dotyczących lokalizacji mimo zarzutów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania przed organem I instancji, jak i w odwołaniu. Ponieważ organy nie wyjaśniły istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, mimo obszerności uzasadnień podjętych w sprawie rozstrzygnięć, w sprawie doszło do naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a.

W konsekwencji Sąd uznał, że zarówno decyzja Wójta Gminy Słupsk z dnia 24 listopada 2022 r., jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, dotknięte są istotnymi wadami prawnymi, które musiały skutkować wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.