Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 306/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1, art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
article: art. 91 ust. 1 i ust. 4, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz 74
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: z §  7 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 43 poz 430
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi H. A. na uchwałę Rady Miejskiej w Choroszczy z dnia 27 grudnia 2001 r. nr XXVII/244/01 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Choroszcz w granicach administracyjnych obejmujących wyodrębnione obszary funkcjonalne oddala skargę


UZASADNIENIE

Rada Miejska w Choroszczy (dalej: Rada, organ) podjęła w dniu 27 grudnia 2001 r. uchwałę nr XXVII/244/01 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Choroszcz w granicach administracyjnych obejmujących wyodrębnione obszary funkcjonalne.

Skargę na powyższą uchwałę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła H. A. (dalej: skarżąca), w której zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.; dalej: u.p.z.p.) oraz przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 344; dalej: u.g.n.), nie wskazując konkretnych (naruszonych jej zdaniem) przepisów tych ustaw.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 28 listopada 2023 r. Burmistrz Choroszczy działając z urzędu na podstawie art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. oraz art. 104 k.p.a., zatwierdził podział nieruchomości położonej w obrębie Klepacze gmina Choroszcz oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...] o pow. 0,2775 ha, której skarżąca jest współwłaścicielem, na działki o nr [...]o pow. 0,0201 ha i [...]o pow. 0,2574 ha. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją SKO w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2024 r., na którą skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. SKO w Białymstoku w ramach autokontroli decyzją z dnia 8 marca 2024 r. uchyliło decyzję własną z dnia 17 stycznia 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Choroszczy z dnia 28 listopada 2023 r. W ocenie skarżącej SKO stwierdziło, że przedłożone przez organ I instancji dokumenty planistyczne nie pozwalają na stwierdzenie, czy mapa z projektem podziału prawidłowo odzwierciedla przebieg granicy pomiędzy terenami o różnym przeznaczeniu planistycznym. Tekst planu nie zawiera szczegółowych rozwiązań i opisów przebiegu dróg, w tym również nie przewiduje utworzenia trójkątów widoczności, zaś rysunek planu jest na tyle nieprecyzyjny, że nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przebiegu linii rozgraniczających drogę. Mapa na jakiej został opracowany rysunek planu jest nieczytelna na tyle, że nie pozwala na poczynienie wiążących ustaleń w tym zakresie. Zatem zdaniem skarżącej występuje niezgodność części graficznej z częścią tekstową uchwały. Brak jest też czytelności i niewłaściwe sporządzony został załącznik graficzny do uchwały.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że zaskarżona uchwała była kontrolowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2002 r., sygn. akt SA/Bk 129/02 oraz przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 450/21. Żaden z tych sądów nie miał wątpliwości co do zgodności przedmiotowej uchwały z przepisami prawa, tj. z ówcześnie obowiązującą ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, aktami wykonawczymi oraz Zarządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. W planie ujęto wszystkie wymagane prawem ustalenia i regulacje, zastosowano zgodną z wymogami skalę załącznika graficznego oraz zastosowano technikę pozwalającą na jednoznaczne odczytanie istotnych elementów załącznika graficznego.

Dalej organ wyjaśnił, że w uchwale o drogach gminnych klasy D stanowi ust. 3.7. uchwały, w którym precyzyjnie wskazano parametry tych dróg. Wskazanie w części tekstowej dokładnego opisu parametrów dróg klasy D oraz przedstawienie ich przebiegu na załączniku graficznym stanowi prawidłowe i zgodne z prawem odzwierciedlenie części tekstowej planu na załączniku graficznym. W przypadku dróg wyznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przyjmuje się za podstawę ich wyznaczenia w terenie oś obszaru przeznaczonego pod drogę oraz granice nieruchomości. W tym konkretnym przypadku nieruchomości znajdujące się w sąsiedztwie spornego miejsca i ich prawidłowo wyznaczone granice pozwalają, w oparciu o część tekstową planu, bardzo precyzyjnie wyznaczyć przebieg i granice drogi.

W ocenie organu skarżona uchwała nie zawiera innych ustaleń w części tekstowej niż pokazano to w jej załączniku graficznym. Powiązanie części graficznej z tekstem planu, odwzorowanie na rysunku oznaczeń, terenów planistycznych czy linii rozgraniczających w pełni i prawidłowo obrazuje tekst skarżonego planu.

Również, zdaniem organu, nie stanowi naruszenia prawa brak w zaskarżonej uchwale zagadnień związanych z odpowiednią widocznością na styku dróg (trójkąty widoczności), gdyż kwestia ta została uregulowana w innych, wyższych rangą, przepisach (chodzi o art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno – budowlanych dotyczących dróg publicznych).

Na koniec organ wyjaśnił, że w jego ocenie skarżąca nie wskazała, naruszenia których konkretnie przepisów prawa dotyczą jej zarzuty oraz nie wykazała, że przedmiotowy plan w jakikolwiek sposób istotnie narusza zasady sporządzenia planu lub trybu jego sporządzenia, albo też właściwości organów w zakresie jego uchwalenia.

W piśmie procesowym z dnia 20 sierpnia 2024 r. skarżąca wniosła o "rozszerzenie powództwa o wstrzymanie wszelkich prac projektowych i geodezyjnych związanych z przebudową ulicy [...] w K. do czasu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy". Jako interes prawny w niniejszej sprawie skarżąca wskazała fakt bycia współwłaścicielem działki nr [...] położonej na obszarze objętym planem miejscowym.

Dalej skarżąca wyjaśniła, że na podstawie tekstu planu i załączników graficznych nie da się określić przebiegu linii rozgraniczenia granic drogi i granic jej działki. Ponadto część tekstowa uchwały nie wspomina w żaden sposób o istnieniu trójkątów widoczności. Niezrozumiałe jest twierdzenie Burmistrza, że skoro parametry drogi ustala odpowiednie rozporządzenie, to nie należy przytaczać ich w planie zagospodarowania przestrzennego.

Skarżąca nie zgodziła się też ze stanowiskiem organu, że skoro przedmiotowa uchwała była przedmiotem kontroli przez sądy administracyjne, to kwestia prawidłowości uchwalenia planu została już przesądzona. Przedmiotem kontroli tych sądów nie była niezgodność części tekstowej z częścią graficzną planu, a jedynie naruszenia prawa co do rozwoju rolnika na własnym gruncie.

W ocenie skarżącej na podstawie tekstu planu nie da się określić, jaka część jej działki ma zostać przeznaczona pod poszerzenie ulicy [...]. W przypadku działek o numerach [...], prawidłowość wyznaczania ich granic i granic drogi na podstawie planu spowodowała, że znaczna część zabudowań stoi na działkach sąsiadów i toczą się postępowania o wznowienie granic, zaś w przypadku działek o numerach [...], zabudowania stoją niemal na drodze.

Zdaniem skarżącej, jeżeli w planie przewiduje się tereny pod drogi tworzące system komunikacji, to obowiązkowo należy określić zasady modernizacji, rozbudowy i budowy tego systemu, w tym ustalić ich parametry zarówno na rysunku planu, jak i w wersji tekstowej. Określenie parametrów dróg poprzez ich wytyczenie wyłącznie na rysunku planu liniami rozgraniczającymi nie może zostać uznane za wystarczające dla spełnienia wymogu ustalenia parametru drogi. Przedmiotowy plan nie określa zaś tych zasad, a na niektórych skrzyżowaniach w części graficznej planu zaznaczone są trójkąty widoczności, a na niektórych jest ich brak. Na ulicy [...] w rysunku planu trójkąta widoczności nie zaznaczono. Zatem planowanie trójkąta widoczności na skrzyżowaniu ulic [...] i [...] (drogi klasy D) bez umieszczenia odpowiedniej informacji w części tekstowej planu, jest rażącym naruszeniem prawa ze strony Urzędu Miasta w Choroszczy. Jeżeli plan miejscowy nie określa jednoznacznie linii rozgraniczenia, to należy taki plan uchylić. Zdaniem skarżącej Rada Miejska w Choroszczy celowo nie poinformowała w swojej uchwale o planowaniu utworzenia trójkątów widoczności, zaś załączniki graficzne zostały opublikowane w skali 1:5000 aby uniemożliwić mieszkańcom gminy dochodzenie swoich praw do odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości.

Dodatkowo skarżąca wskazała, że planowane w planie poszerzenie ulicy [...] kosztem jej nieruchomości jest niezgodne z aktualnie obowiązującym studium zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym główne zagrożenia środowiska występujące na terenie gminy wiążą się z niekontrolowaną urbanizacją i przejmowaniem terenów cennych przyrodniczo pod zabudowę oraz prowadzenie korytarzy transportowych przez doliny rzek w tym Narwi. Na obszarze działki skarżącej występuje objęty częściową ochroną gatunek grzyba smardz jadalny. W związku z tym skarżąca wniosła o rozszerzenie akt sprawy o zbadanie zgodności zaskarżonej uchwały z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska w kontekście dołączonych do pisma załączników obrazujących występowanie objętych częściową ochroną gatunków grzybów (załączniki z k. 78 – 85 akt sądowych).

Na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej działkę nr [...] obręb Klepacze, stanowiącej współwłasność skarżącej. Podniósł, że w zaskarżonej uchwale w części tekstowej nie ma w żadnym zakresie wskazania przebiegu dróg. Wobec tego wniósł o stwierdzenie nieważności § 3 ust. 3.7. zaskarżonej uchwały. Wniósł też o stwierdzenie nieważności załącznika nr 4 do uchwały w zakresie w jakim odnosi się do działki nr [...] ze względu na brak precyzyjnego wskazania przebiegu linii rozgraniczających drogę i tę działkę, a także ze względu na brak czytelności tego rysunku planu.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Na mocy art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Przedmiotem oceny zgodności z prawem w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Choroszczy z dnia 27 grudnia 2001 r. nr XXVII/244/01 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Choroszcz w granicach administracyjnych obejmujących wyodrębnione obszary funkcjonalne. Została ona zaskarżona przez skarżącą na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.; dalej: u.s.g.). Zaskarżona uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego (Dz. Urz. Woj. Podl. Nr 4, poz. 70).

Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z racji zaskarżenia aktu prawa miejscowego podjętego przed dniem 1 czerwca 2017 r., na mocy art. 17 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), którą dokonano zmiany m.in. art. 52 i 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 101 ust. 1 i 3 u.s.g., zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 i 3 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., co oznacza, że skarga wywiedziona w niniejszej sprawie musiała zostać poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie natomiast z art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do wniesienia skargi wynosił 30 dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

W okolicznościach niniejszej sprawy wymogi formalne skargi zostały spełnione. Uchwała Rady Miejskiej w Choroszczy jest uchwałą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu cyt. art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarżąca dopełniła też wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, które zostało złożone w siedzibie organu w dniu 18 marca 2024 r. Organ nie odpowiedział na wezwanie. Skargę do Sądu na przedmiotową uchwałę wniesiono w dniu 29 kwietnia 2024 r., a zatem zachowany został 60 dniowy termin na wniesienie skargi wynikający z powołanego art. 53 § 2 p.p.s.a.

Skoro wymogi formalne skargi zostały spełnione, Sąd rozpatrując skargę na uchwałę wniesioną na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. winien zbadać, czy interes prawny skarżącej został naruszony, albowiem dopiero ustalenie, że doszło do naruszenia interesu prawego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Skarżąca jest współwłaścicielem działki o nr geod. [...] położonej na obszarze objętym postanowieniami planu. Posiada więc interes prawny w zaskarżeniu uchwały wynikający z przepisów prawa materialnego dotyczących wykonywania i ochrony prawa własności, albowiem zapisy planu dotyczą nieruchomości położonej na obszarze nim objętym i wpływają na sposób wykonywania prawa własności tej nieruchomości. Zgodnie z uchwalonym w dniu 27 grudnia 2001 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wyżej wymieniona działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem MN,UI (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługi inne nieuciążliwe nieokreślone w planie miejscowym). Do działki tej od strony północnej przylega działka nr [...] będąca drogą publiczną - ulica [...]. Ulica ta w planie ma oznaczenie D10/5,0. W § 3 ust. 3.7. planu uregulowano, że D15-10/5,0 – drogi gminne jedno jezdniowe kl. "D" o szerokości 5,0 m z utwardzonymi poboczami 0,5 m. Szerokość pasa drogowego poza terenem zabudowanym 15,0 m, w terenie zabudowanym 10,0m. Wymagana odległość zabudowy wynosi min. 8,0 m od krawędzi jezdni. Dodatkowo w § 3 ust. 3.13. uchwały uregulowano, że przekroje poprzeczne ulic i dróg, oraz zasady prowadzenia uzbrojenia w liniach rozgraniczających układów komunikacyjnych stanowią załącznik Nr 12 do uchwały. Przywołany Załącznik Nr 12 zawiera m.in. przekrój ulicy kl. "D".

Ze względu na uregulowania przedmiotowego planu, toczyło się postępowanie przed Urzędem Miejskim w Choroszczy o zatwierdzenie z urzędu podziału nieruchomości (działki nr [...]) na działki nr [...]i nr [...], gdzie działka nr [...]miała być przeznaczona na poszerzenie drogi (działka nr [...] – ulica [...]). Postępowanie to ostatecznie nie doprowadziło do podziału działki nr [...] i wywłaszczenia nowo powstałej działki nr [...], ale za to, zgodnie z twierdzeniem skarżącej, toczy się obecnie postępowanie o podział jej działki celem wywłaszczenia wydzielonej części pod poszerzenie drogi (ul. [...]) w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 311). Wprawdzie wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może nastąpić niezależnie od tego, czy na terenie jej przebiegu obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od treści postanowień takiego planu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 211/19), jednakże jak wskazano w wyroku NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 208/12, budowa drogi możliwa jest zarówno na podstawie przepisów u.p.z.p., jak i na podstawie przepisów ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Tym samym stwierdzić trzeba, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej, gdyż potencjalnie ogranicza sposób wykonywania przez nią prawa własności poprzez możliwość odebrania jej własności części jej nieruchomości. Jednakże samo naruszenie interesu prawnego skarżącej nie powoduje uwzględnienia wniesionej przez nią skargi. Otwiera ono natomiast drogę do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały.

Zdaniem Sądu podkreślenia wymaga, że skarżąca nie neguje prawidłowości określenia przeznaczenia jej działki w planie jako terenu oznaczonego symbolem MN,UI. Zresztą wszystkie działki sąsiednie też mają takie samo przeznaczenie. Skarżąca nie wnosi także zarzutów co do tego, że w rysunku planu wskazano, że do jej działki przylega działka (nr [...]), która jest drogą gminną o nazwie ulica [...]. Ulica ta stanowi bowiem dojazd do działek położonych po obydwu jej stronach (patrz wydruk mapy - k. 95 akt sądowych). Skarżąca zarzuca natomiast, że zarówno część tekstowa planu jak i jego cześć rysunkowa są na tyle nieprecyzyjne, że nie wiadomo, jak ma wyglądać poszerzenie tej drogi, tzn. jaką powierzchnię jej działki można jej odebrać w postępowaniu wywłaszczeniowym (podziałowym) na ten cel. Jej zdaniem nie wiadomo też, czy można odebrać jej część działki na tzw. okno widoczności.

Na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej sprecyzował skargę w ten sposób, że wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej działkę nr [...] obręb Klepacze, stanowiącej współwłasność skarżącej. Podniósł, że w zaskarżonej uchwale w części tekstowej nie ma w żadnym zakresie wskazania przebiegu dróg. Wobec tego wniósł o stwierdzenie nieważności § 3 ust. 3.7. zaskarżonej uchwały. Wniósł też o stwierdzenie nieważności załącznika nr 4 do uchwały w zakresie w jakim odnosi się do działki nr [...] ze względu na brak precyzyjnego wskazania przebiegu linii rozgraniczających drogę i tę działkę, a także brak czytelności rysunku tego planu.

Na samym początku podkreślenia wymaga, że zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie przepisów nieobowiązującej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.; dalej: u.z.p.) oraz ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.; dalej: u.s.g.), które stanowią wzorzec kontroli dla postanowień planu kwestionowanych w skardze. Sąd kontroluje bowiem legalność uchwały wedle stanu prawnego obowiązującego na datę jej podjęcia. Wobec powyższego jako niezasadny należy uznać zarzut skarżącej o niezgodności planu z obecnie obowiązującym studium.

Stosownie do treści art. 27 ust. 1 u.z.p, naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zdaniem Sądu w sprawie nie mamy do czynienia z naruszeniem właściwości organu ani też z naruszeniem trybu postępowania. Przedmiotowy plan był bowiem oceniany w prawomocnych wyrokach NSA z dnia 29 maja 2002 r., sygn. akt SA/Bk 129/02 oraz przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 450/21, w których skargi prawomocnie oddalono.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały naruszenie zasad sporządzania planu nie było wymienione w art. 27 u.z.p. jako podstawa stwierdzenia jej nieważności. Przepis art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 4 u.s.g. w brzmieniu wówczas obowiązującym stanowił natomiast, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna; w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Jak zatem trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 118/24), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi na uchwałę przyjmującą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uchwalony w dacie jak zaskarżona uchwała, jest możliwe w wypadku wystąpienia w planie wad, którym ustawodawca przypisał sankcję nieważności zarówno na podstawie art. 27 ust. 1 u.z.p., jak i art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. Są to zatem: sprzeczność z prawem, jeżeli naruszenie prawa jest istotne oraz naruszenie trybu postępowania lub właściwości organów (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 717/22).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy. Integralną częścią planu jest rysunek planu stanowiący załącznik do uchwały rady gminy. Rysunek planu obowiązuje w zakresie określonym uchwałą. Na mocy zaś art. 8 ust. 4 u.z.p. wydane zostało zarządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie rodzajów i wzorów dokumentów stosowanych w pracach planistycznych (M.P. z 1995 r. Nr 3, poz. 40), które zostało uchylone z dniem 1 lipca 2000 r. oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie dokumentów stosowanych w pracach planistycznych oraz wymaganych przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (Dz.U. z 2002 r. Nr 1, poz. 12), które weszło w życie w dniu 23 stycznia 2002 r. Powyższe oznacza, że w dacie uchwalenia planu (27 grudnia 2001 r.) nie obowiązywało ani wskazane zarządzenie ani wskazane rozporządzenie. Niemniej podkreślenia wymaga, że § 5 ust. 1 zarządzenia stanowił, że rysunek projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wykonuje się na aktualnej mapie sytuacyjno-wysokościowej, zawierającej granice władania gruntami, sporządzonej w skali odpowiadającej przedmiotowi ustaleń planu. Z kolei w § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia uregulowano, że rysunek projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wykonuje się na mapie, której skala odpowiada przedmiotowi i szczegółowości ustaleń projektu planu.

W tym miejscu trzeba też wskazać, że w omawianej materii strona skarżąca niezasadnie przywołuje przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2404). Akty te nie obowiązywały bowiem w dacie uchwalania planu.

W stanie faktycznym sprawy rysunek planu sporządzony został na kopii mapy zastępczej pozyskanej z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Białymstoku, a jego skala wynosi 1:5000. Na rysunku tym widnieje zapis: Niniejsza mapa może służyć do celów planowania przestrzennego. Aby ocenić, czy zastosowana skala rysunku jest prawidłowa, trzeba odnieść się do treści tekstowej planu. Przedmiotowy plan objął obszar wszystkich miejscowości z całej gminy Choroszcz. Stąd w § 1 planu pod ustępem 10 wskazano, że miejscowości zostały przedstawione w rysunkach planu stanowiących załączniki od 1 do 12 niniejszej uchwały. Załącznik oznaczony nr 4 obejmuje miejscowości Krupniki, Klepacze i Turczyn.

Zdaniem Sądu, zważywszy na obszar objęty planem, zastosowana skala rysunku planu jest prawidłowa. Na oryginale rysunku planu (załącznik nr 4), którego Sąd zażądał od organu i dopuścił jako dowód w sprawie, widnieją obszary o różnym przeznaczeniu oraz wrysowana jest siatka dróg, w tym drogi kategorii D15-D10/5,0, do których zalicza się drogę położoną na działce nr [...] (ul. [...]). Natomiast wnioskowane przez skarżącą dopuszczenie dowodu z Załącznika nr 4 do przedmiotowej uchwały opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego w wersji elektronicznej niczego do sprawy nie wnosi, gdyż przedstawiony tam rysunek jest mniej więcej takiej jakości (czarno-biały, mało widoczny), jak ten znajdujący się na stronach 22-26 akt sądowych. Za to dopuszczony przez Sąd oryginał tego Załącznika jest w wersji kolorowej oraz takiej wielkości, że da się na nim wskazać działkę skarżącej oraz przebiegającą obok niej ulicę [...].

Z okazanego na rozprawie stronom oryginału Załącznika nr 4 (rysunku planu) wynika, że droga (ulica [...]) przebiega m.in. wzdłuż działki skarżącej o nr [...] w linii prostej do ulicy [...]. Z przedmiotowego rysunku ze względu na jego skalę nie da się odczytać precyzyjnego planowanego przebiegu tej drogi. Zastosowana skala 1:5000 oznacza bowiem, że 1 mm na rysunku wynosi 5 m w terenie. Niemniej z zestawienia rysunku oraz innych dokumentów, przede wszystkim z map z ewidencji gruntów (patrz: k. 85 i k. 95 akt sądowych) można odczytać, że przedmiotowa droga umiejscowiona jest częściowo na działce nr [...], której szerokość jest mniejsza niż 10 m, czyli jest to ulica [...]. W części tekstowej planu w § 3 ust. 3.7. uregulowano zaś, że D15-10/5,0 – drogi gminne jedno jezdniowe kl. "D" o szerokości jezdni 5,0 m z utwardzonymi poboczami 0,5 m. Szerokość pasa drogowego poza terenem zabudowanym 15,0 m, w terenie zabudowanym 10,0 m. Wymagana odległość zabudowy wynosi min. 8,0 m od krawędzi jezdni.

Jak z powyższego zatem wynika, w części tekstowej planu wskazano, że szerokość pasa drogowego drogi (ul. [...]) wynosić ma 10 m. Przenosząc ten wymiar na rysunek planu w skali 1:5000 daje to pas o szerokości 2 mm. Oznacza to, że wbrew stanowisku skarżącej, nie da się w oparciu o przedmiotowy rysunek planu precyzyjnie ustalać przebiegu drogi w terenie, w tym wyznaczać granic pomiędzy tą drogą i przylegającymi do niej po obu stronach działkach. Nie da się też dostrzec, czy dana droga posiada tzw. okno widoczności (chociaż w sprawie niniejszej strony zgodnie przyznają, że przedmiotowa droga nie ma wrysowanego okna widoczności od strony ul. [...]). Natomiast granice ewidencyjne pomiędzy działką nr [...], po której częściowo przebiega ta droga i działkami do niej przylegającymi, da się precyzyjnie określić (co do milimetra w terenie) na podstawie geodezyjnie oznaczonych punktów granicznych tych działek.

W skardze skarżąca nie kwestionuje przebiegu granicy swojej działki oraz granicy działki nr [...] (ul. [...]). Dopóki nie pojawiła się kwestia poszerzania ul. [...] do szerokości 10 m wynikającej z tekstu planu (§ 3 ust. 3.7.) to skarżąca nie stawiała przedmiotowemu planowi żadnych zarzutów. Sformułowano je dopiero wraz z pojawieniem się kwestii poszerzenia drogi (po 23 latach od uchwalenia planu). Zarzuty skargi zmierzają zaś do tego, że w ramach braku zgody skarżącej na poszerzenie drogi (działka nr [...] – ul. [...]) do szerokości 10 m kosztem działki skarżącej nr [...], skarżąca chce przeciwdziałać wywłaszczeniu części jej działki za pomocą kwestionowania uregulowań planu. Jej zdaniem to rysunek planu wraz z powiązaniem go z częścią tekstową planu powinien precyzyjnie wyznaczać przebieg przedmiotowej drogi na gruncie.

Zdaniem Sądu zarzuty skarżącej w tej mierze są niezasadne. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ze zm.) – wydanego na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z 1996 r. Nr 100, poz. 465 ze zm.), szerokość ulicy w liniach rozgraniczających, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, nie powinna być mniejsza niż określona w tabeli: Najmniejsza szerokość w liniach rozgraniczających ulicy o przekroju jezdniowym, Klasa ulicy D – 10 m. Powyższe oznacza, że określona w § 3 ust. 3.7. planu szerokość pasa drogowego dróg klasy D, w tym przedmiotowej drogi, na 10 m, jest zgodna z obowiązującymi wtedy przepisami. Podkreślenia wymaga, że powyższa regulacja dotyczy wszystkich dróg klasy D w przedmiotowym planie, a plan obejmuje przecież wszystkie miejscowości gminy Choroszcz. Zatem Sąd nie podziela zarzutu pełnomocnika skarżącej, że tekst przedmiotowego planu winien w jakiś inny sposób, niż to zostało w nim uczynione, wskazywać przebieg dróg. Zresztą strona skarżąca nie precyzuje na czym takie skonkretyzowanie tego przebiegu miałoby polegać. Powyższe w ocenie Sądu oznacza, że zarzucana przez stronę niezgodność z prawem § 3 ust. 3.7. planu nie ma miejsca, gdyż przedstawiona tam szerokość pasa drogowego (10 m) odpowiada szerokości tego pasa wynikającej z przywołanych powyżej przepisów.

W tym miejscu zauważenia wymaga jeszcze jedna kwestia. Otóż z dołączonej przez skarżącą do akt sądowych decyzji Burmistrza Choroszczy z dnia 28 listopada 2023 r. o podziale z urzędu działki skarżącej nr [...] wynika, że podział miał być przeprowadzony na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344). Przepis ten stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Jednakże pkt 2 tego przepisu stanowi, że kolejnym warunkiem takiego podziału jest to, że nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Nie dziwi więc, że ostatecznie podział ten nie został skutecznie przeprowadzony, bo gmina nie posiadała przecież własności wydzielanej działki o nr [...] z działki nr [...]. Natomiast toczące się obecnie (według zapewnienia skarżącej) postępowanie o podział jej działki celem wywłaszczenia wydzielonej części pod poszerzenie drogi (ul. [...]) w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 311), powoduje, że zgodnie z art. 11i ust. 2 tej ustawy, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2021 r. poz. 485 oraz z 2023 r. poz. 28 i 1688). Zatem w postępowaniu tym kwestia podziału działki skarżącej i jej wywłaszczenia prowadzona będzie niezależnie od treści postanowień zaskarżonego planu. To zaś powoduje, że uregulowania przedmiotowego planu pozostają bez wpływu na przebieg toczącego się postępowania "zridowskiego".

Niezalenie od powyższego zauważyć należy, że jak wynika z mapy poglądowej z k. 95 akt sądowych, zarówno na północ od działki [...] (ulica [...]), jak również na zachód od działki skarżącej nr [...], już dokonano wywłaszczeń części działek na poszerzenie ulicy [...] do wymaganej planem szerokości 10 m. Od strony zachodniej (patrząc z punktu widzenia działki skarżącej), wzdłuż ulicy [...] powstała działka nr [...], która ewidentnie stanowi poszerzenie tej ulicy i przylega ona do działki skarżącej nr [...]. Zapewne więc w toczącym się postępowaniu "zridowskim" chodziło będzie o wywłaszczenie działki skarżącej o takiej samej szerokości, jaką ma działka nr [...]. Czy tak się jednak stanie, to kwestia podlegająca badaniu w tamtym postępowaniu i pozostająca bez wpływu na prawidłowość uregulowań planu. Nie mniej zauważenia wymaga, że z portalu Geoportal 2 dostępnego na stronie internetowej https://polska.geoportal2.pl/map/www/mapa.php?mapa=polska (wydruk z k. 95 akt sądowych) wynika jednoznacznie, że szerokość ulicy [...] mierzona łączną szerokością działki nr [...], przylegającej do niej od północy działki nr [...] wywłaszczonej z działek [...] oraz działki nr [...] – powstałej z wywłaszczenia m.in. działek [...] – wynosi 10 m, czyli tyle, ile wynosi to z zapisów w części tekstowej planu.

Reasumując, w ocenie Sądu, przy argumentacji jak wyżej, zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia przez organ przepisów wskazanych w skardze, w piśmie procesowym z dnia 20 sierpnia 2024 r. oraz przez jej pełnomocnika na rozprawie, są całkowicie nieuzasadnione. Przedmiotowa uchwała nie jest bowiem sprzeczna z prawem w rozumieniu przepisu art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 4 u.s.g. w brzmieniu wówczas obowiązującym.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.