Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 351/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art.35 ust.1 pkt.1
journal: Dz.U. 2022 poz 2422
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
article: art. 145 par.1 pkt.1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 września 2023 r. sprawy ze skargi G. D. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy na realizację operacji "[...] I. uchyla zaskarżony akt, II. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz G. D. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie rozstrzygnięciem z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr [...] Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego (dalej "Zarząd Województwa" lub "organ") odmówił Gminie D. , przyznania pomocy na realizację operacji: Budowa sieci kanalizacyjnej (grawitacyjnej i tłocznej) w m. K. gmina D. .

Gmina D. (dalej "gmina", "skarżąca" lub "strona") we wniosku o przyznanie pomocy dla ww. operacji, wnioskowała o kwotę: [...] zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2422, z późn. zm.) w zw. z § 11 ust. 9 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno- ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2646, zw. dalej: "Rozporządzenie").

Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że jest to druga odmowa przyznania pomocy dotycząca ww. wniosku. Pierwsza odmowa nastąpiła pismem z dnia 20 lipca 2022 r. Od tego rozstrzygnięcia gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. I SA/Sz 581/22, uchylił zaskarżony akt oraz zasądził od organu kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem poniesionych kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając treść wyroku Sąd wskazał, że spór w sprawie dotyczy specyfiki regionu, tj. kryterium wskazanego w § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli realizacja operacji jest planowana w miejscowości, na której obszarze nie była realizowana operacja dotycząca gospodarki wodno-ściekowej w ramach działania podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 - przyznaje się 4 punkty. Sąd nie zaakceptował stanowiska organu wyrażonego w tej kwestii i podkreślił, że celem pomocy finansowej o którą ubiegała się gmina jest wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii.

Sąd wskazał, że w tym zakresie, pomoc jest przyznawana na operacje zarówno z zakresu gospodarki wodnej, jak i gospodarki ściekowej.

Zdaniem Sądu, żaden z przepisów Rozporządzenia a tym bardziej ustawy, nie wyklucza przy tym, przyznania pomocy na operację dotyczącą gospodarki wodnej i ściekowej, czy też odrębnie gospodarki wyłącznie wodnej czy też wyłącznie ściekowej. W ocenie Sądu, zgodnie z zapisem § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia, przyznaje się 4 punkty gdy realizacja operacji jest planowana w miejscowości, na której obszarze nie była realizowana operacja dotycząca gospodarki wodno-ściekowej w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 207 - 2013. Zapis regulacji § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia dotyczyć może wyłącznie sytuacji gdy nie była realizowana inwestycja w zakresie gospodarki wodno-ściekowej łącznie.

Sąd zaznaczył także, iż wprawdzie zaskarżona informacja zawiera formalne uzasadnienie dokonanej oceny, ale w istocie brakuje w niej jakiegokolwiek przedstawienia argumentacji, która uzasadniałaby podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.

Zarząd Województwa dokonał ponownego rozpoznania sprawy i zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr [...], ponownie odmówił gminie D. , przyznania pomocy na realizację operacji: Budowa sieci kanalizacyjnej (grawitacyjnej i tłocznej) w m. K., gmina D. – ponownie odmawiając przyznania gminie 4 punktów w zakresie spornego kryterium specyfiki regionu .

Organ wskazał, iż w dniu 30 marca 2022 r. na stronie internetowej https://prow.wzp.pl zostało opublikowane ogłoszenie Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego o naborze wniosków o przyznanie pomocy na operację typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W powyższej informacji wskazano, że wnioski należy składać w terminie od dnia 14 kwietnia 2022 r. do dnia 7 czerwca 2022 r. Przewidywana wysokość środków wynosiła ok. [...] zł (według kursu euro z dnia 28 lutego 2022 r. ).

W dniu 13 lipca 2022 r. Zarząd Województwa podjął uchwałę nr [...] w sprawie sporządzenia i podania do publicznej wiadomości listy operacji zawierającej informację o kolejności przysługiwania pomocy na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach ww. poddziałania, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Jednym z warunków przyznania pomocy - zgodnie z § 11 ust. 9 Rozporządzenia było uzyskanie minimalnej ilości 12 punktów. Znajdująca się na ww. liście operacja Wnioskodawcy nie uzyskała minimalnej ilości punktów, wobec czego, pomoc nie mogła zostać przyznana. Operacja, o współfinansowanie której ubiegała się gmina D. znalazła się na [...] miejscu tejże listy.

Organ wyjaśnił, że w wyniku oceny wniosku o przyznanie pomocy operacja o współfinansowanie której ubiegała się gmina D. otrzymała [...] punktów, zgodnie z następującymi kryteriami, określonymi w § 11 Rozporządzenia:

1) podstawowy dochód podatkowy gminy, w której jest planowana realizacja operacji, w przeliczeniu na 1 mieszkańca, obliczany zgodnie z przepisami o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, kształtuje się w roku, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze, na poziomie:

a) nie więcej niż 50% średniej wojewódzkiej - 0 punktów (z 4 punktów możliwych do uzyskania),

b) powyżej 50% średniej wojewódzkiej i nie więcej niż 75% średniej wojewódzkiej - 0 punktów (z 2 punktów możliwych do uzyskania),

c) powyżej 75% średniej wojewódzkiej i nie więcej niż 100% średniej wojewódzkiej - 1 punkt (z 1 punktu możliwego do uzyskania).

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie powyższego kryterium organ wskazał, że Wnioskodawca otrzymał 1 punkt, gdyż podstawowy dochód podatkowy gminy D. - w przeliczeniu na 1 mieszkańca, obliczany zgodnie z przepisami o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - kształtuje się w roku, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze na poziomie [...] czyli powyżej 75% średniej wojewódzkiej i nie więcej niż 100% średniej wojewódzkiej, która wynosi [...].

2) średnia stopa bezrobocia w powiecie, na którego obszarze jest planowana realizacja operacji, w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia terminu naboru wniosków o przyznanie pomocy była wyższa lub równa średniej krajowej stopie bezrobocia w tym okresie - 1 punkt (z 1 punktu możliwego do uzyskania).

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie powyższego kryterium organ wyjaśnił, że średnia stopa bezrobocia w Powiecie D. - w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia terminu naboru wniosków o przyznanie pomocy - była wyższa od średniej wojewódzkiej stopy bezrobocia w tym okresie, wobec czego przyznano maksymalną liczbę punktów.

3) operacja jest planowana na obszarze gminy, na którym jednolita część wód powierzchniowych jest zagrożona nieosiągnięciem celów środowiskowych wskazanych w programie wodno-środowiskowym kraju, o którym mowa w art. 113 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - 2 punkty (z 2 punktów możliwych do uzyskania).

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie powyższego kryterium organ wskazał że na obszarze gminy D. , jednolita część wód powierzchniowych jest zagrożona nieosiągnięciem celów środowiskowych wskazanych w planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, o których mowa w art. 315 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (§ 11 ust. 4 pkt. 3 Rozporządzenia), wobec czego, przyznano maksymalną liczbę punktów.

4) wyrażony w % iloraz liczby ludności korzystającej z sieci wodociągowej znajdującej się na obszarze, o którym mowa w § 4 pkt 4, na którym jest planowana realizacja operacji i liczby mieszkańców na tym obszarze, zw. dalej "wskaźnikiem zwodociągowania gminy", według danych Głównego Urzędu Statystycznego dostępnych na dzień rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy- w przypadku realizacji operacji w zakresie gospodarki wodnej - wynosi:

a) nie więcej niż 70% - 0 punktów (z 6 punktów możliwych do uzyskania),

b) powyżej 70% i nie więcej niż 85% - 0 punktów (z 4 punktów możliwych do uzyskania),

c) powyżej 85 % i nie więcej niż 95% - 0 punktów (z 2 punktów możliwych do uzyskania).

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie powyższego kryterium organ wskazał, że Wnioskodawca nie otrzymał punktów za powyższe kryterium, ponieważ w ramach operacji zamierzał realizować projekt polegający wyłącznie na budowie sieci kanalizacji sanitarnej w m. K.. Zgodnie z zapisem § 11 ust. 4 pkt 4 Wnioskodawca otrzymuje właściwą liczbę punktów w przypadku, gdy zakres operacji odnosi się do gospodarki wodnej. Z przedłożonych do wniosku o przyznanie pomocy dokumentów, w szczególności: szacunkowego zestawienia kosztów, programu funkcjonalno-użytkowego, załącznika nr 2 a, załącznika nr 12 wynika, że zakres operacji obejmuje jedynie budowę kanalizacji sanitarnej (bez sieci wodociągowej).

5) wyrażony w % iloraz liczby ludności korzystającej z sieci kanalizacyjnej znajdującej się na obszarze, o którym mowa w § 4 pkt 4, na którym jest planowana realizacja operacji, i liczby mieszkańców na tym obszarze, zwany dalej "wskaźnikiem skanalizowania gmin", według danych GUS - w przypadku realizacji operacji w zakresie gospodarki ściekowej - wynosi:

a) nie więcej niż 30% - 0 punktów (z 4 punktów możliwych do uzyskania),

b) powyżej 30% i nie więcej niż 40% - 0 punktów (z 2 punktów możliwych do uzyskania),

c) powyżej 40% i nie więcej niż 50% - 0 punktów (z 1 punktu możliwego do uzyskania).

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie powyższego kryterium organ wskazał, że według danych GUS, wskaźnik skanalizowania gminy D. wynosi [...]% [...] W związku z tym, brak było podstaw do przyznania jakiegokolwiek punktu w ramach powyższego kryterium wyboru.

6) wskaźnik zwodociągowania gminy, według danych GUS, w przypadku realizacji operacji w zakresie gospodarki ściekowej, wynosi:

a) powyżej 80% - 2 punkty (z 2 punktów możliwych do uzyskania),

b) powyżej 60% i nie więcej niż 80% - 0 punktów (z 1 punktu możliwego do uzyskania).

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie powyższego kryterium organ wskazał, że wskaźnik zwodociągowania gminy D. - według danych GUS - w przypadku realizacji operacji w zakresie gospodarki ściekowej wynosi [...] % [...] czyli powyżej 80% (§ 11 ust. 4 pkt. 6 Rozporządzenia) - co uzasadniało przyznanie 2 punktów.

7) koszty kwalifikowalne operacji uwzględniają łącznie koszty z zakresu gospodarki wodnej i ściekowej - 0 punktów (z 2,5 punktów możliwych do uzyskania).

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie powyższego kryterium organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 11 ust. 4 pkt. 7 Rozporządzenia, punkty są przyznawane za realizowanie operacji łącznie w zakresie gospodarki wodnej i ściekowej. Operacja Wnioskodawcy dotyczy jedynie zakresu gospodarki ściekowej wobec czego, nie było możliwości przyznania punktów w ramach przedmiotowego kryterium.

8) operacja będzie realizowana w związku z tworzeniem pasywnej infrastruktury szerokopasmowej w rozumieniu art. 2 pkt 137 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1) lub na obszarze realizacji operacji funkcjonuje sieć szerokopasmowa w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2410 oraz z 2020 r. poz. 471) - 0,5 punktów (z 0,5 punktów możliwych do uzyskania).

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że ilość punktów zgodna jest z deklaracją Wnioskodawcy, który wykazał, iż na obszarze realizacji operacji funkcjonuje sieć szerokopasmowa.

9) operacja dotyczy budowy podziemnego zbiornika retencyjnego o łącznej pojemności:

a) powyżej 1000 m3 - 0 punktów (z 8 punktów możliwych do uzyskania),

b) powyżej 500 m3 i nie więcej niż 1000 m3 - 0 punktów (z 4 punktów możliwych do uzyskania),

c) nie mniej niż 200 m3 i nie więcej niż 500 m3 - 0 punktów (z 2 punktów możliwych do uzyskania).

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie powyższego kryterium organ wskazał, że Wnioskodawca nie otrzymał punktów za kryterium określone w przepisie §11 ust. 4 pkt. 9 Rozporządzenia. Przedmiotem operacji jest bowiem budowa sieci kanalizacji sanitarnej w m. K.. Wnioskodawca, we wniosku o przyznanie pomocy wskazał m.in. zakres związany z budową sieci kanalizacji sanitarnej, wpisując odpowiednie wartości dla sieci kanalizacyjnej dla Sekcji III. pkt. 6.2 liczba planowanych przyłączy kanalizacyjnych 21 szt., pkt. 6.3. planowana wartości zwiększonej objętości oczyszczonych ścieków [...] m3/rok oraz pkt. 6.4. liczba planowanych odbiorców operacji, korzystających z ulepszonej infrastruktury, w tym kanalizacyjnej [...]. W ramach operacji nie jest natomiast planowana budowa zbiornika retencyjnego o jakiejkolwiek pojemności.

10) jeżeli wartość syntetycznego miernika rozwoju infrastruktury technicznej gminy, na której obszarze będzie realizowana operacja wynikająca z obowiązującego w dniu ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy dokumentu "Specjalna Strefa Włączenia na obszarze województwa zachodniopomorskiego oraz planowane kierunki działań interwencyjnych", udostępnionego na stronie internetowej administrowanej przez Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, mieści się:

- w przedziale od 0 do 0,4 - 0 punktów (z 4 punktów możliwych do uzyskania),

- powyżej 0,4 do 0,7 - 3 punkty (z 3 punktów możliwych do uzyskania).

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie powyższego kryterium organ wskazał, że wartość syntetycznego miernika rozwoju infrastruktury technicznej gminy D., udostępnionego na stronie internetowej administrowanej przez Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, mieści się w przedziale 0,4 do 0,7 tj. wynosi [...] (§ 11 ust. 5 pkt. 16 lit. a Rozporządzenia).

11) operacja będzie realizowana na obszarze gminy, w której gęstość zaludnienia, według danych GUS, wynosi:

- powyżej 40 osób na km2 - 0 punktów (z 4 punktów możliwych do uzyskania),

- powyżej 20 osób na km2 i nie więcej niż 40 osób na km - 0 punktów (z 2 punktów możliwych do uzyskania).

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie powyższego kryterium organ wskazał, że Wnioskodawca za kryterium regionalne określone w przepisie § 11 ust. 5 pkt. 16 lit. b Rozporządzenia, nie otrzymał punktów, ponieważ według danych GUS, gęstość zaludnienia gminy [...] wynosi [...] osób na 1 kilometr kwadratowy [...]

12) realizacja operacji jest planowana w miejscowości, na której obszarze nie była realizowana operacja dotycząca gospodarki wodno-ściekowej w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - 0 punktów (z 4 punktów możliwych do uzyskania).

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie powyższego kryterium organ wskazał, że w związku z treścią przepisu § 11 ust. 5 pkt. 16 lit. c Rozporządzenia "realizacja operacji jest planowana w miejscowości, na której obszarze nie była realizowana operacja dotycząca gospodarki wodno-ściekowej w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, należy wyjaśnić, co należy rozumieć pod pojęciem "operacja dotycząca gospodarki wodno-ściekowej".

Organ wskazał, iż w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 wskazano, że w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej", pomocy udziela się na realizację projektów w zakresie gospodarki wodno-ściekowej w szczególności:

a) zaopatrzenia w wodę, podprowadzania i oczyszczania ścieków, w tym systemów kanalizacji sieciowej lub kanalizacji zagrodowej.

Organ zwrócił także uwagę na postanowienia rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U z 2017r., poz. 80) -zw. dalej: Rozporządzeniem lI.

Zgodnie z przepisem § 4 ust. 4 pkt 2 lit. a Rozporządzenia II, refundacji podlegają koszty kwalifikowalne poniesione przez beneficjenta w wysokości nieprzekraczającej 75% tych kosztów w ramach wnioskowanej pomocy, z tym że dla jednej gminy w okresie realizacji Programu - nie więcej niż [...] zł - w przypadku operacji dotyczącej gospodarki wodno-ściekowej. Zgodnie z przepisem § 13 ust. 2 pkt 7 Rozporządzenia II, o przyznaniu pomocy decyduje suma uzyskanych punktów przyznanych na podstawie następujących kryteriów: jeśli planowana operacja dotyczy łącznie gospodarki wodnej i ściekowej - 2 punkty.

Organ wyjaśnił, że w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 - zagadnienia dotyczącego gospodarki wodno-ściekowej zostały ujęte w przepisach Rozporządzenia. Zgodnie z jego § 2 ust. 2, pomoc jest przyznawana na operacje w zakresie budowy, przebudowy lub wyposażenia obiektów budowlanych służących do zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania i oczyszczania ścieków, lub gromadzenia wód opadowych lub roztopowych oraz na zakup i montaż urządzeń oraz instalacji kanalizacyjnych lub wodociągowych. Powołując następnie treść przepisu § 5 Rozporządzenia organ wskazał, że przykładowe postanowienia (zawarte w treści tego przepisu) dotyczące zarówno PROW 2007 - 2013, jak i PROW 2014 - 2020 - nie pozostawiają wątpliwości, że pojęcie "operacja dotycząca gospodarki wodno-ściekowej" to każda operacja dotycząca którejkolwiek ze wskazanych "gospodarek". W szczególności nie jest to tylko operacja, w ramach której realizowany jest projekt obejmujący gospodarkę wodną i gospodarkę ściekową łącznie (choć i taka konfiguracja co do zasady jest możliwa). Gdyby kryterium to eliminowało z możliwości otrzymania punktów jedynie te operacje, które dotyczą miejscowości, na której obszarze była realizowana inwestycja z zakresu gospodarki wodnej i gospodarki ściekowej łącznie (PROW 2007 - 2013) to dokładnie w taki sposób zostałoby to zapisane.

Organ wskazał, że w ramach operacji stanowiącej przedmiot wniosku - Gmina [...] - po wybudowaniu sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości K. - zamierza podłączyć ją do sieci położonej na działce w obrębie ewidencyjnym w m. B. W miejscowości B. była realizowana operacja w ramach "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego PROW 2007-2013, polegająca na "Budowie studni głębinowej do poboru wód podziemnych wraz z obudową w miejscowości B." (umowa o przyznanie pomocy nr [...] z dnia [...].11.2014 r.).

Zdaniem organu, operacja będąca przedmiotem wniosku gminy zakłada realizację projektu także w miejscowości B.. Fakt ten potwierdzono we wniosku o przyznanie pomocy w Sekcji III. Opis planowanej operacji, pkt. 3. Miejsce realizacji operacji, A. 3.4. wpisana została miejscowość B., na działkach [...], [...], [...] obręb B. nr [...]. Ponadto, w programie funkcjonalno-użytkowym (PFU) z [...] czerwca 2022 r. Wnioskodawca wskazał, że "ścieki z wybudowanej sieci kanalizacji sanitarnej będą odprowadzone do projektowanego systemu kanalizacji w m. [...] na działce od nr ewid. [...] obręb [...] [...]". W samym PFU miejscowość B. wskazana została jako część inwestycji, o której dofinansowanie wnioskuje Wnioskodawca. Także inne dokumenty potwierdzają, że operacja będzie realizowana w miejscowości B.: załącznik nr 2a z dnia [...] czerwca 2022 r., wydruk informacji z rejestru gruntów do użytku wewnętrznego z [...] czerwca 2022 r.

Zdaniem organu, kryterium regionalne określone w przepisie § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia nie zostało spełnione, gdyż inwestycja objęta wnioskiem o przyznanie pomocy jest przewidziana w miejscowości, w której była realizowana "operacja dotycząca gospodarki wodno-ściekowej" w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wobec powyższego, organ stwierdził brak możliwości przyznania jakichkolwiek punktów - w ramach omawianego kryterium.

Organ podkreślił przy tym, iż ww. kryterium odnosi się wyłącznie do danego typu operacji (tj. gospodarka wodno-ściekowa, a nie wszystkich zakresów wsparcia w ramach PROW 2014-2020) oraz wskazuje wyłącznie na miejscowości, które w perspektywie finansowej 2007-2013 otrzymały wsparcie (nie dotyczy całej gminy, a tylko poszczególnych miejscowości w danej gminie). Oznacza to, że gmina nie została całkowicie wykluczona z otrzymania wsparcia w ramach innych zakresów PROW 2014-2020 - dla których Samorząd Województwa Zachodniopomorskiego otrzymał delegację.

Organ dodał, iż kryteria wyboru wynikają z przepisów powszechnie obowiązujących i Zarząd Województwa nie ma na nie wpływu. Nadto, sposób weryfikacji przez organ spełnienia powyższych kryteriów był jednakowy dla wszystkich złożonych wniosków o przyznanie pomocy, co zapewniło przyznawanie punktów bądź odmowę ich przyznawania w jednolity sposób.

Organ wskazał, że uzyskując ogólną liczbę 9,5 punktów, operacja, o współfinansowanie której ubiegała się gmina D. znalazła się na [...] miejscu listy zatwierdzonej przez Zarząd Województwa i nie uzyskała minimalnej ilości punktów. W związku z powyższym, organ odmówił przyznania pomocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1) art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw. z § 11 ust. 5 pkt 15 lit a) i c) Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: MRiRW) z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszeniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez błędne uznanie, iż skarżąca nie spełniła warunków do przyznania pomocy albowiem realizacja operacji jest planowana przez gminę [...] w miejscowości, na której obszarze była już realizowana operacja dot. gospodarki wodno-ściekowej w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, tj. w miejscowości B., co wyklucza przyznanie punktów, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało odmową przyznania pomocy;

2) § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszeniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii", poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że operacja jest inwestycją z zakresu gospodarki wodno- ściekowej, skoro dotyczy wyłącznie gospodarki ściekowej, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało odmową przyznania pomocy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest czynność Zarządu Województwa polegająca na odmowie przyznania skarżącej pomocy finansowej na zrealizowanie projektu typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji na energię odnawialną i w oszczędzanie energii" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Organ odmówił skarżącej przyznania pomocy na realizację operacji: Budowa sieci kanalizacyjnej (grawitacyjnej i tłocznej) w m. K., gmina [...].

Zdaniem organu, inwestycja objęta wnioskiem o przyznanie pomocy dotyczącej budowy sieci kanalizacyjnej w K. z podłączeniem jej do projektowanej sieci realizowana będzie na obszarze, na którym realizowana była inwestycja objęta PROW na lata 2007-2013 r. w ramach programu " Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej", zatem kryterium regionalne określone w przepisie § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia nie zostało spełnione. Wobec powyższego, organ w ramach tego kryterium, nie przyznał skarżącej 4 punktów.

W ocenie skarżącej, brak punktowania inwestycji i potraktowanie jej jako zlokalizowanej w tej samej miejscowości na której obszarze była już realizowana operacja dot. gospodarki wodno-ściekowej w ramach ww. działania "Podstawowe usługi dla gospodarki wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, tj. w miejscowości B., na podstawie obrębu ewidencyjnego, świadczą o błędnym rozumieniu przez organ specyfiki takich operacji oraz dowolnej interpretacji znaczenia określeń dla "miejscowości" i "obrębu ewidencyjnego."

Skarżąca wskazała, że w ramach programu "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego PROW na lata 2007-2013 realizowała operację polegającą na budowie ujęcia wody w miejscowości B.. Operacja objęta wnioskiem na którą nie przyznano pomocy, obejmuje zaś budowę sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości K. i włączenie jej do projektowanej sieci kanalizacyjnej na działce położonej w obrębie ewidencyjnym [...].

Zdaniem skarżącej, organ błędnie przyjmuje, że obręby geodezyjne są równoznaczne z granicami miejscowości.

Sąd na wstępie zmuszony jest jednak wskazać, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 581/22, uchylił zaskarżony akt. Wyroku tego, żadna ze stron sporu nie zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec czego stał się on prawomocny. W związku z tym, zarówno organ jak i Sąd ponownie rozstrzygając tę sprawę, działają w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z ww. wyroku I SA/Sz 581/22, stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zw. dalej: "p.p.s.a.").

Podkreślenia wymaga, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 353/16, CBOSA).

Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018).

Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2022 r. sygn. akt II FSK 1393/21, CBOSA). Związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji (bądź innego aktu czy czynności) do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. Jednocześnie, w orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że naruszenie przez organy administracyjne zasady związania oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji (bądź innego aktu czy czynności) (por. T. Woś (w:) H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., I FSK 506/05; CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 581/22 Sąd uznał pogląd organu wyrażony w kwestii oceny (nie) spełnienia przez skarżącą kryterium dotyczącego specyfiki regionu, wskazanego w § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW za nie zasługujący na akceptację. Sąd wskazał, że zgodnie z zapisem § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW, przyznaje się 4 punkty gdy realizacja operacji jest planowana w miejscowości, na której obszarze nie była realizowana operacja dotycząca gospodarki wodno-ściekowej w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zdaniem Sądu wyrażonym w wyroku I SA/Sz 581/22, zapis wskazanej regulacji § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW nie pozostawia wątpliwości, że warunek ten dotyczyć może wyłącznie sytuacji gdy nie była realizowana inwestycja w zakresie gospodarki wodno-ściekowej łącznie. Sąd stwierdził, że skoro zgodnie z § 2 Rozporządzenia MRiRW pomoc jest przyznawana na operację dotyczącą łącznie gospodarki wodnej i ściekowej czy też odrębnie gospodarki wyłącznie wodnej czy też wyłącznie ściekowej, to nie sposób przyjąć, że kryteria wyboru do tych operacji się nie odnoszą. Rzeczą ustawodawcy było zatem stworzenie kryteriów uzyskania przedmiotowej pomocy, które odnosiłyby się do wszystkich dopuszczalnych sposobów realizacji inwestycji, która może przecież polegać na realizacji inwestycji w zakresie gospodarki wodnej i ściekowej łącznie czy też odrębnie gospodarki wyłącznie wodnej czy też wyłącznie ściekowej. Zatem skoro kryterium regionalne, o którym mowa w § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW odnosi się do wymogu nie realizowania operacji dotyczącej gospodarki wodno-ściekowej, nie przewiduje takiego wyłączenia dla realizowania operacji dotyczącej gospodarki wyłącznie wodnej czy wyłącznie ściekowej to nie można, jak przyjął to organ, w niniejszej sprawie uznać, że Gmina powyższego kryterium nie spełniła. Jak wynika bowiem z ustaleń w niniejszej sprawie w miejscowości B. była realizowana operacja dotycząca gospodarki wodnej a nie gospodarki wodno-ściekowej. Dlatego, jako sprzeczne z celem pomocy oraz kryterium wyboru z § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW Sąd uznał taką wykładnię przepisów rozporządzenia, która zmierza do przyjęcia, że w przypadku operacji dotyczącej gospodarki ściekowej w miejscowości K. tj. budowy sieci kanalizacyjnej (grawitacyjnej, tłocznej) gdzie odprowadzenie ścieków będzie miało miejsce poprzez skierowane do studni na działce o nr ewid. [...] obręb [...] [...], gdzie skarżąca realizowała projekt w ramach PROW 2007-2013 polegający na budowie studni głębinowej do poboru wód podziemnych wraz z obudową czyli operacji dotyczącej gospodarki wodnej, istnieje podstawa do odmowy przyznania 4 punktów.

Sąd zauważył, że ustawodawca różnicuje i ustala obok ogólnych kryteriów dotyczących całej operacji, także odrębne kryteria wyboru w zakresie gospodarki ściekowej i wodnej, czego nie uczynił w § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW.

Reasumując, w prawomocnym, wiążącym z mocy art. 153 p.p.s.a. wyroku I SA/Sz 581/22 Sąd przesądził, że w niniejszej sprawie rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie pomocy finansowej organ dokonał błędnej wykładni i nieprawidłowo zastosował przepisy § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW przyjmując, że w przypadku gdy operacja dotyczy ściekowej, a jest realizowana na obszarze więcej niż jednej miejscowości, przyznanie punktów w ramach kryterium wyboru operacji w zakresie gospodarki ściekowej – nie jest możliwe w sytuacji gdy w drugiej miejscowości była realizowana operacja z zakresu gospodarki wodnej.

Sąd wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie organ uwzględni powyższe wskazanie Sądu.

W wyniku kontroli zaskarżonego aktu z dnia 26 kwietnia 2023 r., Sąd obecnie stwierdził, że organ ponownie rozpoznający sprawę, nie wziął pod uwagę powyższej oceny i wydał zaskarżony akt z naruszeniem art. 153 p.p.s.a.

Zdaniem Sądu, organ odnosząc się do kwestii spornej, a mianowicie oceny spełnienia przez skarżącą kryterium dotyczącego specyfiki regionu, wskazanego w § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW, nie uwzględnił oceny prawnej dotyczącej ww. przepisu dokonanej przez Sąd w wyroku z dnia 17 listopada 2022 r. i przedstawił własną odmienną interpretację tego przepisu, uznając iż kryterium wskazane w § 11 ust. 5 pkt. 16 lit. c Rozporządzenia, nie odnosi się wyłącznie do inwestycji łącznie wodnych i kanalizacyjnych objętych jednym wnioskiem o przyznanie pomocy, ale do wszelkich inwestycji możliwych do realizacji w ramach danego zakresu: ściekowych, wodnych albo łącznie wodnych i ściekowych. Opierając się na powyższej tezie, organ ponownie nie przyznał skarżącej 4 punktów za spełnienie kryterium regionalnego.

W ocenie Sądu, niedopuszczalne i spóźnione są prezentowane obecnie twierdzenia organu podważające prawidłowość oceny prawnej i płynących zeń wskazań Sądu zawartych w wyroku I SA/Sz 581/22, skoro organ nie złożył środka zaskarżenia od tego wyroku.

Raz jeszcze podkreślić należy, że organ w tej konkretnej sprawie miał bezwzględny obowiązek zastosować się do oceny prawnej przedstawionej we wcześniejszym orzeczeniu Sądu z 17 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 581/22, podobnie jak Sąd rozpoznający sprawę obecnie. Taką oceną będzie również związany Naczelny Sąd Administracyjny w przypadku wywiedzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji.

W prawomocnym wyroku I SA/Sz 581/22 WSA przesądził, że zapis regulacji § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW nie pozostawia wątpliwości, iż warunek ten dotyczyć może wyłącznie sytuacji, gdy nie była realizowana inwestycja w zakresie gospodarki wodno-ściekowej - łącznie. Zatem skoro kryterium regionalne, o którym mowa w § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW odnosi się do wymogu nie realizowania operacji dotyczącej gospodarki wodno-ściekowej i nie przewiduje takiego wyłączenia dla realizowania operacji dotyczącej gospodarki wyłącznie wodnej czy wyłącznie ściekowej to nie można, jak przyjął to organ, w niniejszej sprawie uznać, że Gmina powyższego kryterium nie spełniła. Raz jeszcze przypomnieć należy, że w miejscowości B. była realizowana operacja dotycząca gospodarki wodnej, a nie gospodarki wodno-ściekowej. Sąd w wyroku I SA/Sz 581/22 jednoznacznie wskazał, że sprzeczne z celem pomocy oraz kryterium wyboru z § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW było przyjęcie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy istnieje podstawa do odmowy przyznania 4 punktów z tytułu kryterium regionalnego. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu sprawy do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe.

Obecnie zatem Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało przez organ błędnie, z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. oraz regulacji § 11 ust. 5 pkt 16 lit. c Rozporządzenia MRiRW.

Ponownie prowadząc postępowanie organ uwzględni oceny prawne zawarte w niniejszym wyroku oraz wyroku z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. art. I SA/Sz 581/22.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 153 p.p.s.a., orzekł jak w I sentencji wyroku.

W przedmiocie kosztów postępowania sądowego w łącznej kwocie [...]zł, na który składa się uiszczony wpis sądowy od skargi, Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.