Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 193/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 , art. 6 ust. 1pkt 2 lit. f i pkt 5 lit. d, art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 1, art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2167
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach.
article: art. 149 § 1 pkt 1, § 1a,
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w W. na bezczynność Fundacji [...] z siedzibą w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Fundację [...] z siedzibą w W. do rozpatrzenia wniosku Fundacji [...] z siedzibą w W. z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Fundacji [...] z siedzibą w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Fundacji [...] z siedzibą w W. na rzecz skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] marca 2024 r. Fundacja "[...]" z siedzibą

w W. (dalej: "Fundacja [...]", "skarżąca") skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Fundacji [...]

z siedzibą w W. (dalej: "Fundacja [...]"), w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Ww. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2023 r. Fundacja [...] zwróciła się do Fundacji [...] o udzielenie informacji publicznej w zakresie wskazania łącznej wysokości wydatków poniesionych na finansowanie kampanii referendalnej dotyczącej referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu [...] października 2023 r. poprzez przekazanie na adres skrytki pocztowej wskazany w nagłówku wniosku.

W skardze Fundacja [...] wniosła o zobowiązanie Fundacji [...] do udzielenia odpowiedzi na wniosek stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca

z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi oraz kwoty 6,90 zł tytułem kosztów korespondencji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Następnie wnioskiem

z dnia [...] maja 2024 r. dodatkowo wniesiono o zasądzenie kwoty 7,80 zł tytułem kosztów korespondencji w postępowaniu. Fundacja wniosła ponadto

o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów wskazanych

w uzasadnieniu skargi na okoliczności w nim przytoczone.

Skarżąca stwierdziła, że nie sposób podzielić twierdzenia Fundacji [...], zawartego w odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2023 r., iż nie miała ona obowiązku merytorycznego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2023 r.

Zdaniem skarżącej, Fundacja [...] jest podmiotem zobowiązanym

do udostępnienia informacji publicznej. Ze statutu Fundacji [...] wynika, że jego Fundatorem jest [...] S.A. z siedzibą w [...].

W spółce tej Skarb Państwa posiada akcje o wartości odpowiadającej 60,86% kapitału zakładowego. Prawo głosowania przysługujące Skarbowi Państwa nie jest też w żaden sposób ograniczone przez statut spółki, przez co dysponuje on bezpośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu.

Skarżąca zwróciła uwagę, że ze sprawozdań z działalności Fundacji [...] za lata 2020-2022 wynika, że jedynym źródłem jej finansowania były darowizny od podmiotów z grupy kapitałowej [...], a więc będących własnością [...] S.A. Jak wynika z danych zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym w odniesieniu do podmiotów przekazujących największe darowizny ([...] i [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A.), są to

w istocie spółki, których jedynym akcjonariuszem jest [...] S.A., która sama w każdym z lat także była znaczącym darczyńcą.

Nie można także pominąć celu Fundacji wskazanego w jej statucie. Jest nim prowadzenie działalności publicznej i społecznie użytecznej w zakresie m.in. ochrony i promocji zdrowia, działania na rzecz osób niepełnosprawnych, ratownictwa

i ochrony ludności czy edukacji i nauki. Tak ustalony cel niewątpliwie można określić mianem społecznego (publicznego).

Żądana informacja jest informacją odnoszącą się do publicznej sfery działalności Fundacji [...]. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej, którego dotyczy sprawa, obejmował wyłącznie wysokość wydatków poniesionych na finansowanie kampanii referendalnej. Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 14 marca

2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 851 ze zm.), kampanią referendalną jest prezentowanie swojego stanowiska przez obywateli, partie polityczne, stowarzyszenia, fundacje oraz inne podmioty w sprawie poddanej pod referendum. Wobec tego prowadzenie kampanii referendalnej nie sposób uznać za sprawy własne podmiotu, który kampanię takową prowadzi. Z samej swej istoty kampania opiera się bowiem na uzewnętrznianiu stanowiska podmiotów

w określonych sprawach.

Jeżeli natomiast prowadzenie kampanii referendalnej nie jest sprawą własną to musi być ona należeć do sfery działalności publicznej Fundacji. Jako fundacja ustanowiona na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U.

z 2023 r. poz. 166) może ona bowiem prowadzić działalność wyłącznie w zakresie określonych w statucie celów, które wyznaczają ramy prawne oraz zakres jego działania ustawą (M. Dumkiewicz [w:] Ustawa o fundacjach. Komentarz, red.

A. Kidyba, Warszawa 2023, art 1, s. 16.) i muszą być zgodne z przytoczoną. Organ mógł więc prowadzić kampanię referendalną wyłącznie, gdy było to związane

z realizacją jego celów, które jak już ustalono, są celami publicznymi.

Choć przepisy ustawy o referendum ogólnokrajowym nie wprowadzają ogólnej zasady jawności finansowania kampanii referendalnej, to należy jednak zwrócić uwagę na szczególne pochodzenie środków, z których zostały pokryte koszty kampanii referendalnej, będących majątkiem publicznym w rozumieniu u.d.i.p. Jak wskazano wcześniej Fundacja zobowiązana jest do udostępniania informacji publicznej związanej z dysponowaniem majątkiem publicznym, a więc także informacji żądanej przedmiotowym wnioskiem.

W odpowiedzi na skargę Fundacja [...] wniosła o jej oddalenie oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Wniosła ponadto o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów:

1. wydruku, który odpowiada odpisowi pełnemu z KRS [...] S.A. na fakt, że przedmiotem przeważającej działalności [...] S.A. jest działalność firm centralnych (head offices) i holdingów, z wyłączeniem holdingów finansowych,

2. Raportu zintegrowanego [...] SA oraz [...] za rok 2022, na fakt realizacji przez Fundację [...] celów strategicznych [...] SA, strategii komunikacji

i marketingu oraz strategii marki [...], społecznej odpowiedzialności biznesu oraz celów zrównoważonego rozwoju, m.in. podlegających ocenie w ramach ratingu ESG,

3. wydruku ze strony internetowej [...] z zakładki Sponsoring i działalność charytatywna: Działania [...] na rzecz zrównoważonego rozwoju, na fakt realizacji przez Fundację [...] celów strategicznych [...] SA, strategii komunikacji

i marketingu oraz strategii marki [...], społecznej odpowiedzialności biznesu oraz celów zrównoważonego rozwoju, m.in. podlegających ocenie w ramach ratingu ESG.

W odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia [...] grudnia 2023 r., pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. Fundacja [...] poinformowała skarżącą, że nie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Pismo zostało wysłane na adres do doręczeń wskazany przez skarżącą w piśmie z dnia

[...] grudnia 2023 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. Fundacja [...] ponownie przesłała odpowiedź dot. wniosku o udostępnienie informacji publicznej na właściwy adres wskazany w piśmie skarżącej z dnia [...] grudnia 2023 r.

Stwierdziła, że mając na uwadze cel i zakres działalności, Fundacja [...] nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, gdyż nie jest jednostką organizacyjną wykonującą zadania publiczne lub dysponującą majątkiem publicznym.

Fundacja [...] jest fundacją prywatną. Jest istotnym elementem społecznej odpowiedzialności biznesu Grupy Kapitałowej [...] (dalej: "[...]"). Profil działalności Fundacji wynika ze strategii GK [...], strategii komunikacji i marketingu oraz strategii marki [...]. Fundacja [...] nie ma statusu organizacji pożytku publicznego.

Odnosząc się do pochodzenia środków finansowych, którymi dysponuje Fundacja [...] oraz argumentu, że fundatorem Fundacji [...] jest [...] S.A. (dalej: "[...] S.A."), a jej jedynymi darczyńcami są spółki z GK [...], wskazała, że powyższe potwierdza, że Fundacja [...] jest fundacją prywatną realizującą cele strategii GK [...]. Środki finansowe, którymi dysponują spółki GK [...] pochodzą tylko i wyłącznie z działalności biznesowej GK [...].

[...] S.A. (fundator Fundacji [...]) jest spółka publiczną, notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w [...]. Głównym przedmiotem działalności [...] S.A. nie jest wytwarzanie czy dystrybucja [...], jest nim zarządzanie grupą kapitałową. Przedmiotowy okoliczność znajduje swoje potwierdzenie między innymi w odpisie z KRS [...], tj. wskazano w nim, że przedmiotem przeważającej działalności przedsiębiorcy jest działalność firm centralnych (head offices) i holdingów, z wyłączeniem holdingów finansowych.

[...] S.A. nie realizuje zadania publicznego w postaci [...], a jedynie pełni rolę dominującą w GK [...] i nadzoruje działania spółek-córek (m.in.: [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., czy [...] S.A.). Co więcej majątek, którym dysponuje [...] S.A. nie jest własnością akcjonariusza - Skarbu Państwa, lecz własnością samej spółki.

Fundacja wskazała, że analogiczne stanowisko zajął w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r. (sygn. akt I OSK 1486/14) w sprawie o tożsamym stanie faktycznym dotyczącym udostępniania informacji publicznej przez [...] S.A.

Przytaczając fragmenty uzasadnienia ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Fundacja [...] stwierdziła, że identyczna sytuacja ma miejsce

w przypadku [...] S.A. Spółka dysponuje własnym majątkiem, a nie majątkiem publicznym. [...] S.A. jest spółka notowaną na GPW, przykładowo

w 2022 r. 18% akcji należało do Otwartych Funduszy Emerytalnych, 12% akcji do zagranicznych inwestorów instytucjonalnych, 6% do inwestorów indywidulanych,

a 4% do krajowych inwestorów instytucjonalnych. Z czego 50% akcji posiadanych zagranicznych inwestorów instytucjonalnych należało do inwestorów ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej (USA).

W ramach swojej strategii, rozumiejąc ideę społecznej odpowiedzialności biznesu, [...] S.A. powołała Fundację [...], która realizuje strategiczne cele fundatora, wzmacnia pozycję marki [...], jak również udziela pomocy potrzebującym pracownikom GK [...] i ich rodzinom.

Z uwagi na powyższe Fundacja [...] stoi na stanowisku, że nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne lub gospodarującym środkami publicznymi, o którym mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego też nie jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej.

Reasumując stwierdziła, że wobec tego, iż informacja żądana przez skarżącą nie mieści się w zakresie przedmiotowym oraz podmiotowym u.d.i.p., jak również

z uwagi na brak bezczynności Fundacji [...], skarga złożona w niniejszej sprawie powinna zostać oddalona w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga na bezczynność Fundacji [...] zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie zaistniały przesłanki z art. 106 § 3 p.p.s.a., warunkujące możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i Sąd przeprowadził dowód z dokumentów wskazanych w skardze i odpowiedzi na skargę. Przy czym zaznaczenia wymaga, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w ww. przepisie, jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania jej stanu faktycznego.

Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W doktrynie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy

w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk,

M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).

Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), dalej: "u.d.i.p.", bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide: P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i n. wraz

z powołanym orzecznictwem).

Fundacja [...] w rozstrzyganej sprawie spełnia zarówno kryterium podmiotowe, jak i przedmiotowe u.d.i.p.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,

w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą

w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu

o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne", użyte w art. 4 u.d.i.p., zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej", użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (vide: prawomocny wyrok tutejszego Sądu z 13 listopada 2020 r., sygn. akt

II SAB/Wa 121/20 i aprobujący to orzeczenie wyrok NSA z 21 października 2022 r., sygn. akt III OSK 4468/21 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne

w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ww. orzeczeniu z 21 października 2022 r., sygn. akt III OSK 4468/21, NSA odwołał się do art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t.j. Dz. U.

z 2020 r., poz. 2167) stanowiącego, iż fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami) oraz do art. 2 ust. 1 ustawy

o fundacjach (w myśl którego fundacje mogą ustanawiać osoby fizyczne niezależnie od ich obywatelstwa i miejsca zamieszkania bądź osoby prawne mające siedziby

w Polsce lub za granicą). Jak podniósł NSA, na tym tle, według kryterium m.in. celu fundacji, wyróżnia się w doktrynie fundacje publiczne (użyteczności publicznej), które "tworzone są dla realizacji celów publicznych, służą dobru ogólnemu i bliżej niejednoznacznej liczbie osób" oraz fundacje prywatne służące "interesom lub dobru określonej grupy, np. rodziny". Podział ten nie jest tożsamy z podziałem fundacji na fundacje prawa prywatnego i fundacje prawa publicznego, dokonywanym według kryterium sposobu ich utworzenia, gdzie fundacje prawa prywatnego tworzone są

w drodze czynności prywatnoprawnych, a fundacje prawa publicznego tworzone są aktem publicznoprawnym (ustawą, umową międzynarodową, aktem administracyjnym). Oznacza to, że również fundacja prawa prywatnego ma charakter fundacji publicznej. Obecnie, w świetle art. 1 ustawy o fundacjach (wymóg celu społecznie lub gospodarczo uzasadnionego, zgodnego z podstawowymi interesami RP), tworzone mogą być wyłącznie fundacje publiczne (zob. M. Kasiński, Fundacje, w: M. Stahl (red.) Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii

i orzecznictwie, Warszawa 2021, s. 340-341; por. też uchwała SN z 31 marca

1998 r., sygn. akt III ZP 44/97, OSNP z 1998 r., nr 16, poz. 472).

NSA skonstatował, iż normą prawną, dającą podstawę do przyjęcia, że fundacje realizują zadania publiczne, jest art. 1 ustawy o fundacjach. Ustawa ta używa wprawdzie ogólnego określenia "zgodne z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej cele społecznie lub gospodarczo użyteczne", jednakże jednocześnie wskazuje przykłady tych celów, jakimi są "ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami".

W doktrynie podkreśla się, iż są to cele, do których realizacji została powołana również administracja publiczna (zob. Z. Leoński, Zarys prawa administracyjnego, Warszawa 2004, s. 85). Są to w istocie podstawowe cele państwa, co wynika

z przepisów Konstytucji RP (np. art. 5 – "Rzeczpospolita Polska [...] strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska [...]"; art. 6 – "Rzeczpospolita Polska stwarza warunki upowszechniania i równego dostępu do dóbr kultury, będącej źródłem tożsamości narodu polskiego, jego trwania i rozwoju"; art. 68 ust. 3-4 – "Władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych [...], władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku; władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska"; art. 70 ust. 4 i 5 – "Władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia"; "Zapewnia się autonomię szkół wyższych na zasadach określonych w ustawie"). Końcowo NSA wywiódł, iż art. 1 ustawy o fundacjach określa normatywne zobowiązania fundacji do realizacji wytyczonych celów państwa, a aktywność taka odpowiada wyżej wskazanym określeniom zadań publicznych.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, zaakcentować należy, że założycielem Fundacji jest Fundator [...] S.A.

z siedzibą w W. § 6 Statutu https[...]), tj. spółkę akcyjną, której podmiotem kontrolującym jest Skarb Państwa, który w 2023 r. posiadał 60,86% czyli udziału w kapitale zakładowym [...].

Celami Fundacji [...] jest prowadzenie działalności publicznej i społecznie użytecznej w zakresie m.in.: nauki, edukacji, oświaty i wychowania; kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji; upowszechniania kultury fizycznej i sportu; pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób; ochrony i promocji zdrowia; działania na rzecz osób niepełnosprawnych; porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym; ratownictwa i ochrony ludności; pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą (vide: § 3 ust. 1 Statutu [...]).

Powyższe cele Fundacja realizuje w sposób opisany w § 3 ust. 2 Statutu Fundacji, m.in. poprzez prowadzenie działań i kampanii informacyjnych mających na celu szerzenie zasad solidarności społecznej, organizowanie i finansowanie akcji społecznych, szkoleń, konferencji, prezentacji, wydawanie publikacji; przyznawanie nagród, stypendiów i dotacji; inicjowanie, przeprowadzanie, promowanie i wspieranie programów edukacyjno-informacyjnych, służących krzewieniu wiedzy istotnej ze względu na cele Fundacji; inicjowanie, przeprowadzanie i wspieranie programów badawczych mających dostarczyć wiedzę istotną ze względu na cele Fundacji, w tym w szczególności wspieranie badań nad wpływem różnych technologii wytwarzania

i dystrybucji energii na środowisko naturalne; wspieranie działań bezpośrednio poprawiających lub chroniących warunki życia zwierząt, współpraca z organizacjami ekologicznymi, wspieranie badań nad ochroną klimatu, wspieranie badań na rekultywacją terenów powydobywczych i poprzemysłowych; wspieranie programów medycznych niosących pomoc ofiarom poparzeń i porażeń prądem.

Zgodnie z ust. 4 § 3 Statutu, Fundacja prowadzi działalność społecznie użyteczną w sferze zadań publicznych określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego.

W świetle powyższego nie sposób przyjąć, iż Fundacja [...] nie jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art.

4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

Również przedmiot wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 2023 r. należy zakwalifikować jako informację publiczną.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, formułując przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (vide: wyrok NSA z 11 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1060/05).

Zatem, zawarte we wniosku skarżącej żądanie udostępnienia informacji publicznej w zakresie łącznej wysokości wydatków poniesionych na finansowanie kampanii referendalnej dotyczącej referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu [...] października 2023 r. niewątpliwie mieści się w zakresie przedmiotowym u.d.i.p.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że zgodnie z § 27 Statutu Fundacji [...], Majątek Fundacji stanowi fundusz założycielski w wysokości 10 000 PLN oraz mienie nabyte w toku działalności Fundacji, pochodzące w szczególności z:

1) darowizn krajowych i zagranicznych osób fizycznych, prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej;

2) spadków, zapisów, dotacji i subwencji;

3) kwot odpowiadających części podatku należnego od danego podatnika przekazanych Fundacji, jako organizacji pożytku publicznego w trybie określonym

w przepisach prawa podatkowego;

4) zysku z lokat w bankach i instytucjach rynku kapitałowego w kraju i za granicą;

5) zbiórek publicznych.

Zatem Fundacja wydatkuje środki publiczne i - co już wzmiankowano - realizuje zadania publiczne, tak więc przedmiot wniosku dotyczy po pierwsze majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., pochodzącym

z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a , oraz jego obciążeń (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p.), a po wtóre odnosi się do przedmiotu działalności i kompetencji podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.).

Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej

w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Mając na uwadze okoliczność, że Fundacja [...] dotychczas nie zrealizowała wniosku informacyjnego skarżącej z dnia [...] grudnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.,

w punkcie pierwszym sentencji wyroku zobowiązał Fundację [...] do rozpoznania ww. wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Oceniając, czy bezczynność Fundacji [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., należy podkreślić, iż rażącym naruszeniem prawa jest takie ciężkie (kwalifikowane) naruszenie, z którym związane są cechy wyraźnej i niewątpliwej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 745/20).

Z kolei w wyroku z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, iż naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy.

W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa

w stwierdzonej bezczynności, o czym orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku

w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. Dostrzec trzeba, że Fundacja [...] odpowiedziała na wniosek skarżącej, zachowując 14-dniowy termin przewidziany

w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a jej bezczynność nie wynikała ze złej woli, czy lekceważenia skarżącej, lecz z błędnej interpretacji przepisów u.d.i.p.

O kosztach postępowania (obejmujących wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł), Sąd orzekł w punkcie trzecim sentencji wyroku na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd nie zasądził wnioskowanych kosztów korespondencji

w postępowaniu sądowoadministracyjnym z uwagi na ich niewykazanie.

Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, należy wskazać, że stosownie do przepisów działu V p.p.s.a., regulującego kwestię kosztów postępowania, przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wyłączone zostało stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania. Koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi i tylko na rzecz skarżącej (art. 200 ww. ustawy). Tak więc, nawet w przypadku oddalenia skargi, Sąd nie ma podstaw prawnych do zasądzenia od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania.