Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 310/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1336
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A.N i M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku dnia 21 lutego 2024 r., nr SKO Gd/994/23 w przedmiocie sprzeciwu w sprawie usunięcia drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku solidarnie na rzecz skarżących A.N i M.N kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. N. i M. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie sprzeciwu w sprawie usunięcia drzew, w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżący zgłosili zamiar usunięcia 123 drzew gatunku olcha czarna i brzoza brodawkowata, rosnących na działkach nr [...]-[...], obręb P., wskazując jako cel - potrzeby bytowe właścicieli i domowników rodzinnego gospodarstwa rolnego. W toku postępowania skarżący oświadczyli także, że są właścicielami działki nr [...] w części [...], jednak władają nią w całości w sposób samoistny, gdyż pozostali współwłaściciele nie żyją, nie toczy się przy tym postępowanie spadkowe.

W dniu 3 stycznia 2023 r. przeprowadzono oględziny 84 drzew, stwierdzając w protokole z oględzin wśród drzew planowanych do usunięcia: 2 lipy drobnolistne, 1 czeremchę oraz 81 olch czarnych. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną oraz kartę pomiarową drzew, w której odnośnie do części drzew ustalono lokalizację wzdłuż rzeki W., stwierdzono także dwa wywroty i trzy złomy.

Pismem z 4 stycznia 2023 r. Wójt Gminy Lipusz wystąpił do dyrektora Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego o wydanie opinii w sprawie usunięcia drzew.

Pismem z 13 stycznia 2023 r. Kierownik Oddziału Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego pozytywnie zaopiniował możliwość usunięcia drzew wskazanych we wniosku na działce nr [...], natomiast w zakresie pozostałych działek wskazał na niezgodności, wyjaśniając przy tym, że drzewa stanowią zadrzewienia nadwodne rzeki W., chronione poprzez zakaz likwidowania i niszczenia, jeżeli nie wynika to z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Tym samym, negatywnie zaopiniowano usunięcie drzew na pozostałych działkach, wskazanych we wniosku (poza działką nr [...]).

Decyzją z 17 stycznia 2023 r. Wójt wniósł sprzeciw wobec zamiaru usunięcia drzew rosnących na działkach, których dotyczy zgłoszenie skarżących, wskazując, że usunięcie drzew byłoby sprzeczne z celami ochrony przyrody określonymi w art. 2 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody (u.o.p.) oraz uchwałą Sejmiku Województwa Pomorskiego nr 145/VII/11 z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego (dalej jako Uchwała).

W odwołaniu skarżący wyjaśnili, że wśród drzew, które mają być wycięte są drzewa powalone podczas nawałnicy w korycie wodocieku i winny one być bezwzględnie usunięte z powodu ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu wodnego (kajakowego). Skarżący wskazali, że odmówiono im wycinki pozostałych drzew chorych, wadliwie ukształtowanych i takich, które przekroczyły wiek rębności, przez co stanowią zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu wodnym.

Decyzją z 21 lutego 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, uznając sprzeciw za zasadny, gdyż drzewa objęte zgłoszeniem rosną na terenie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, na terenie którego wprowadzono uregulowany w § 3 pkt 3 Uchwały zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień nadwodnych, jeżeli nie wynika to z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Kolegium podkreśliło także, że istniejące zadrzewienia nadwodne stanowią ochronę siedlisk troci jeziorowej. Kolegium uznało przy tym, że wywroty objęte są odrębną procedurą orzekania o usunięciu z art. 83f ust. 3 u.o.p.

W skardze na tak wydaną decyzję zarzucono naruszenie prawa materialnego oraz przewlekłość i opieszałość w jej wydaniu. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta wskazując, że wydano je z rażącym naruszeniem prawa i naruszają one elementarne prawo własności. Skarżącym uniemożliwiono bowiem pozyskanie ich własnego drewna. Drzewa, których zabroniono usunąć mają przy tym wymierną wartość ekonomiczną. Skarżący podnieśli, że bez rekompensaty pozbawiono ich prawa pobierania pożytków z nieruchomości, naruszając art. 21 Konstytucji. Strona skarżąca wskazała na brak przeprowadzenia prawnie wymaganych oględzin w terminie 21 dni od zgłoszenia wycinki. Wskazali także na naruszenie prawa w zakresie pozyskania opinii, gdyż w ich ocenie opinię o obszarze chronionym może wydać Sejmik Województwa Pomorskiego lub dyrektor właściwej jednostki organizacyjnej powołanej do sprawowania pieczy zarządczej. Nadto przed wydaniem decyzji obu instancji nie umożliwiono skarżącym zapoznania się z aktami sprawy. W ocenie skarżących planowana wycinka nie stanowiła likwidacji zadrzewienia, gdyż olsza czarna daje liczne nowe pędy odroślowe. Zatem nie może być mowy o likwidacji lub trwałym zniszczeniu w rozumieniu Uchwały. Skarżący rozszerzyli uzasadnienie do odwołania i skargi, wnosząc o potraktowanie ich łącznie. Wskazali, że organy obu instancji nie wyjaśniły wnikliwie sprawy, naruszając art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Nadto Kolegium nie wyjaśniło w sposób wyczerpujący rozstrzygnięcia, naruszając art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo uzasadniona.

Zasadą jest, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków – przez wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody – t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1336 ze zm., dalej "u.o.p."). W myśl art. 83 f ust. 1 pkt 3a u.o.p. przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym przypadku właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza: 1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego; 2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego; 3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew (art. 83f ust. 4 u.o.p.). W myśl art. 83f ust. 8 u.o.p. po dokonaniu oględzin organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie.

Zgłoszenie zamiaru wycięcia drzewa nie oznacza zatem, że właściciel nieruchomości będzie uprawniony do jego wycięcia, gdyż organ może wnieść sprzeciw w określonych w ustawie przypadkach (art. 83f ust. 14 u.o.p.) lub jest obowiązany wnieść sprzeciw - jeżeli zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie lub w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w trybie określonym w ust. 9 (art. 83f ust. 15 u.o.p.). Zgodnie z art. 83f ust. 14 u.o.p. organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, może wnieść sprzeciw w przypadku: 1) lokalizacji drzewa: a) na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, b) na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, c) na terenach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5; 2) spełnienia przez drzewo kryteriów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 3. Wskazania w tym miejscu wymaga, że wymienionymi w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 u.o.p. formami ochrony przyrody są: 1) parki narodowe; 2) rezerwaty przyrody; 3) parki krajobrazowe; 4) obszary chronionego krajobrazu; 5) obszary Natura 2000.

W niniejszej sprawie organ I instancji wniósł sprzeciw od zamiaru wycięcia drzew przez wnioskodawców na podstawie art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. c) u.o.p., stwierdzając, że drzewa, których dotyczy zgłoszenie znajdują się na terenie objętym parkiem krajobrazowym (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.o.p.). Organ bowiem ustalił, że działki nr [...]-[...], obręb P. znajdują się na obszarze Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Z ustaleń organów wynika przy tym, że zgłoszone na wskazanych wyżej działkach (z pominięciem działki nr [...]) drzewa stanowią zadrzewienie nadwodne rzeki Wda, będące ochroną siedlisk troci jeziorowej, co potwierdza opinia Kierownika Oddziału Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego z 13 stycznia 2023 r. W dokonanym zgłoszeniu skarżący wskazali przy tym jako cel usunięcia drzew potrzeby bytowe właściciela i domowników.

W § 1 uchwały Sejmiku Województwa Pomorskiego nr 145/VII/11 z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2011 nr 66 poz.1460 ze zm.), dalej jako Uchwała WPK, ustalono obszar i przebieg granic parku w załączniku nr 1 do Uchwały WPK, wskazując, że północna granica Parku biegnie od drogi wojewódzkiej Nr [...] leśną drogą [...] do wsi P. Organy obu instancji stwierdziły, że drzewa zgłoszone do usunięcia znajdują się na terenie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Nadto drzewa zgłoszone na działkach nr [...]-[...] są przy tym chronione poprzez objęcie ich zakazami z uchwały WPK. § 3 pkt 3 Uchwały WPK stanowi bowiem o zakazie likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Wskazany przez skarżących cel nie został przy tym wskazany w § 3 pkt 3 Uchwały WPK jako uzasadniający usunięcie drzew.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że sporny zakaz został wprowadzony na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 u.o.p., z którego wynika, że w parku krajobrazowym może być wprowadzony zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Zgodnie przy tym z art. 5 pkt 26a u.o.p. "drzewo" oznacza wieloletnią roślinę o zdrewniałym jednym pędzie głównym (pniu) albo zdrewniałych kilku pędach głównych i gałęziach tworzących koronę w jakimkolwiek okresie podczas rozwoju rośliny. Natomiast art. 5 pkt 27 u.o.p. stanowi, że pod pojęciem "zadrzewienia" należy rozumieć pojedyncze drzewa, krzewy albo ich skupiska, niebędące lasem w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1463) lub plantacją, wraz z terenem, na którym występują i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu.

Podkreślenia wymaga, że Uchwała WPK zakazuje likwidowania i niszczenia zadrzewienia w zakresie wskazanym w jej treści. Ze złożonego zaś przez skarżących zgłoszenia wynika wprost zamiar "usunięcia drzew" z lokalizacji, która została opisana jako "wzdłuż rzeki W.". W rezultacie, w ocenie Sądu w składzie orzekającym nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżących, że planowana wycinka nie stanowi likwidacji czy trwałego zniszczenia, gdyż olsza daje jeszcze w roku wycinki liczne nowe pędy. Bez wpływu na rozstrzygniecie pozostaje także złożona podczas oględzin deklaracja jednego ze skarżących, że karpy po wycince zostaną pozostawione w celu umożliwienia wzrostu odrośli z pnia. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, usunięcie spornych drzew zgłoszonych na działkach nr [...]-[...] na terenie Parku Krajobrazowego, stanowiłoby likwidację zadrzewienia w rozumieniu Uchwały WPK.

Jednocześnie, wskazany przepis stanowi fakultatywną podstawę do wniesienia sprzeciwu, przyznając organowi pewien zakres swobody w ocenie do jego zastosowania. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie związane z wystąpieniem o opinię do dyrektora Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego w zakresie zasadności wycinki i stanowisko tego podmiotu, uznać również należy, że dokonana przez ten organ ocena nie ma znamion dowolnej. Nie ulega wątpliwości, że drzewa objęte zamiarem wycinki, znajdujące się na działkach objętych wnioskiem, poza działką nr [...], objęte są szczególną ochroną, wynikającą z Uchwały WPK, ze względu na ustanowiony zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Jest to wystarczająco istotny powód do zgłoszenia sprzeciwu w oparciu o zastosowany w sprawie przepis art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. c) u.o.p. Argumentacja skarżących abstrahuje od wynikającego z art. 4 ust. 1 u.o.p. obowiązku, obciążającego także osoby fizyczne, dbałości o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. Obowiązek ten jest przy tym następstwem konstytucyjnego obowiązku ochrony środowiska, ustanowionego w art. 86 Konstytucji RP.

W dalszej kolejności wskazać jednak należy, że w ocenie Sądu w składzie orzekającym, biorąc pod uwagę zastosowaną podstawę zgłoszenia sprzeciwu, brak jest podstaw do zaakceptowania rozstrzygnięcia skarżonej decyzji w zakresie drzew zgłoszonych na działce nr [...]. W odniesieniu do drzew znajdujących się na terenie tej działki nie zachodzi wystarczająco uzasadniona względami ochrony przyrody podstawa do zgłoszenia sprzeciwu z art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. c). Uwzględnienia w tym miejscu wymaga bowiem, że konstrukcja sprzeciwu, o którym jest mowa w art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. c) u.o.p. oparta jest na instytucji związanego prawem uznania administracyjnego. Wniosek ten wynika ze sformułowania "organ może wnieść sprzeciw". Jednocześnie trzeba zauważyć, że ustawodawca nie zawarł w omawianym przepisie żadnych pojęć nieoznaczonych, których wykładnia determinowałaby sposób załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ wydaje decyzję, kierując się aksjologią wyrażoną w ustawie i w zasadach demokratycznego państwa prawnego. Wartościami, które są tu brane pod uwagę jest zatem ochrona przyrody a także ochrona zdrowia i życia ludzkiego, bezpieczeństwa korzystania własnej nieruchomości (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 lutego 2019 r. II SA/Kr 1502/18). Sąd podziela przy tym przedstawiony w doktrynie i orzecznictwie pogląd, że swobodnemu uznaniu organu administracji pozostawione zostało wniesienie sprzeciwu w przypadkach, o jakich mowa art. 83f ust. 14 u.o.p., a więc w przypadkach gdy rozstrzygnięcie to ma charakter fakultatywny. Wniesienie sprzeciwu umożliwia w takiej sytuacji organowi wnikliwe zbadanie dopuszczalności wycięcia drzewa lub drzew w przypadkach bardziej skomplikowanych, w tym w sytuacji gdy drzewo zlokalizowane jest na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lub na terenach objętych formami ochrony przyrody, co mogłoby się okazać niemożliwe w krótkim terminie, jaki organ ma na wniesienie tegoż sprzeciwu. W ten sposób zabezpieczone jest zachowanie stanowiącej jedną z kluczowych zasad szeroko rozumianego prawa ochrony środowiska tzw. zasady ostrożności" (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 stycznia 2023 r., sygn. II SA/Po 627/22, LEX nr 3478329).

W skarżonej decyzji Kolegium za organem I instancji uznało zasadność wniesienia sprzeciwu w zakresie zamiaru usunięcia drzew na wszystkich działkach objętych zgłoszeniem, w tym także na działce nr [...], mimo że uwarunkowania tej działki i tam znajdujących się drzew są odmienne od pozostałych działek. Organy wskazały przy tym na okoliczność, że wszystkie drzewa objęte zgłoszeniem rosną na terenie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, na obszarze którego wprowadzono zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień nadwodnych. Z zebranego materiału dowodowego, w tym opinii Kierownika Oddziału Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, wynika natomiast, że drzewa znajdujące się na działce nr [...] nie stanowią zadrzewienia nadwodnego i nie są objęte zakazami Uchwały WPK. Nadto w opinii pozytywnie zaopiniowano możliwość usunięcia drzew wskazanych we wniosku na przedmiotowej działce nr [...] (pkt 6 ustaleń przedmiotowej opinii). W tej sytuacji, zgłoszenie sprzeciwu wobec zamiaru usunięcia drzew z działki nr [...] uznać należy za niedostatecznie uzasadnione względami, leżącymi u podstaw uznania administracyjnego.

Sąd wskazuje na stanowisko doktryny, że dla wniesienia sprzeciwu w oparciu o art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. c) u.o.p. nie jest wystarczające samo wskazanie, że drzewa są sytuowane na terenie jednego z obszarów chronionych (komentarz do art. 83f u.o.p. Gruszecki K., Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, wyd. VI, WKP 2024 – LEX). Gdyby tak było przepis powinien mieć charakter obligatoryjny. Potrzebna jest więc dodatkowa argumentacja przemawiająca za zachowaniem drzew. Tym samym sprzeciw w zakresie dotyczącym działki nr [...] nie spełnia wymogów dla uznania administracyjnego. W rezultacie należało uchylić skarżoną decyzję Kolegium z tych względów, że w odniesieniu do tej części zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew – z działki nr [...] – organy nieadekwatnie uzasadniły zasadność sprzeciwu, przywołując względy, które nie mają zastosowania do drzew znajdujących się na tej działce. Z materiału dowodowego nie wynika bowiem, by drzewa znajdujące się na działce nr [...] miały charakter zadrzewień nadwodnych, objętych szczególną ochroną, wynikającą z analizowanego wyżej aktu prawa miejscowego. Tym samym, organy wykroczyły poza granice uznania administracyjnego, wadliwie stosując przepis prawa materialnego - art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. c) u.o.p., a także przepisy art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Oznacza to, że skarga w powyższym zakresie jest zasadna i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W rezultacie Kolegium powinno ponownie rozpatrzeć odwołanie we wskazanym przez Sąd zakresie dotyczącym zamiaru usunięcia drzew z działki nr [...] i ocenić prawidłowość zgłoszonego sprzeciwu w ramach uznania administracyjnego, kierując się wytycznymi wynikającymi z powyższych rozważań.

Natomiast, odnosząc się do stanowiska skarżących, sformułowanego w skardze wyjaśnić także należy, że drzewa lub krzewy znajdujące się na terenie parku krajobrazowego objęte są określonym reżimem ochronnym. Mianowicie, sposób tej ochrony in concreto określa plan ochrony parku krajobrazowego przyjmowany na podstawie art. 18 u.o.p. Z takiego aktu planowania powinny wynikać działania niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony przyrody (por. komentarz do art. 83 f u.o.p. Gruszecki K., Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, wyd. VI, WKP 2024 – LEX). Plan ochrony dla Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego ustanowiony został opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Pom. poz. 3865, uchwałą nr 705/LVI/23 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 31 lipca 2023 r. w sprawie ustanowienia Planu ochrony dla Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Wśród celów ochrony Parku wskazano ochronę troci jeziorowej, którą objęto prawną ochroną (§ 1 ust. 2 pkt 2 lit. s tiret 4 załącznika nr 1 do tej uchwały). W § 9 ust. 8 pkt 2 natomiast w celu ograniczenia oddziaływania barierowego antropogenicznych przeszkód hydrologicznych oraz turystyki kajakowej na migrację i tarło ryb i minogów, szczególnie troci jeziorowej Salmo trutta m. lacustris, określa się następujący zakres rekomendowanych działań: renaturyzacja kluczowych odcinków rzek - rz. Trzebiocha w granicach WPK i fragment rz. Wdy między miejscowościami Lipuska Huta a Płocice. Natomiast w § 3 załącznika nr 1 do tej uchwały wśród zagrożeń wskazano usuwanie drzew starych, martwych i dziuplastych z drzewostanów i zadrzewień, szczególnie w pobliżu zbiorników wodnych i dolin rzecznych (pkt 26), zmniejszanie się powierzchni starodrzewów w lasach, wyrąb starodrzewu w pobliżu zbiorników wodnych (pkt 32), usuwanie martwych drzew (pkt 25).

Bez wpływu na rozstrzygniecie w zakresie wskazanych wyżej działek pozostaje przy tym podniesiony w skardze zarzut ograniczenia prawa własności. W tym miejscu wyjaśnić bowiem należy, że mimo, iż akt prawa miejscowego o utworzeniu parku krajobrazowego ingeruje w jedno z podstawowych, chronionych konstytucyjnie praw obywatelskich, jakim jest prawo własności, to dopuszczalność ograniczeń prawa własności zgodnie z dyspozycją art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, tak samo jak wszelkich innych konstytucyjnych praw i wolności jednostki, musi być oceniana także z punktu widzenia ogólnych przesłanek ustanowionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a w szczególności z punktu widzenia zasady proporcjonalności. Ochrona środowiska także bowiem została podniesiona do rangi wartości konstytucyjnej, co wywołuje określone skutki prawne. Zgodnie z art. 74 ust. 2 Konstytucji RP ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. Nałożenie na państwo obowiązków w zakresie ochrony środowiska wiąże się z jednym z podstawowych zadań współczesnego państwa, jakim jest ochrona środowiska. Ochrona prawa własności nie jest zatem absolutna i podlega ograniczeniom, które na gruncie niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, odpowiadają wymogom konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Podkreślenia także wymaga, że dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym jest obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych (art. 4 ust. 1 u.o.p.), o czym mowa była powyżej, a także obowiązkiem konstytucyjnym, sformułowanym w art. 86 Konstytucji RP.

Sąd nie podziela przy tym stanowiska skarżących w zakresie konieczności występowania o opinię do Sejmiku Województwa Pomorskiego, nie podziela także dokonanej przez skarżących oceny charakteru opinii kierownika Oddziału Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Stanowisko zawarte w piśmie z 13 stycznia 2023 r. nie ma charakteru wiążącego dla organu głównego i nie zostało pozyskane w trybie współdziałania organów w rozumieniu art. 106 k.p.a. Stanowi natomiast materiał dowodowy, zawierający opinię podmiotu zarządzającego daną formą ochrony przyrody i mającego niewątpliwie najlepszą wiedzę o zasobach przyrodniczych nią objętych. Nadto skarżący podnieśli, że nie umożliwiono im zapoznania się z aktami sprawy oraz nie uzgodniono terminu oględzin. Skarżący nie wykazali jednak, by miało to wpływ na rozstrzygnięcie organów. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżąca wzięła udział w dokonanych oględzinach. Odnośnie natomiast do argumentacji skarżących w zakresie przewlekłego i opieszałego prowadzenia postępowania, wskazania wymaga, że bezczynność Kolegium w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wójta z 17 stycznia 2023 r. stanowiła przedmiot odrębnej skargi złożonej przez skarżącego (postanowienie WSA w Gdańsku z 9 września 2023 r. sygn. II SAB/Gd 130/23). Nie ma natomiast wpływu na prawidłowość podjętych decyzji w kontrolowanej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 pkt 1 lit. a ) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako p.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji Kolegium (punkt 1). Ponownie rozpoznając sprawę organ ten będzie związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a., zasądzając od Kolegium solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (punkt 2 wyroku).