Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 234/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 52 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 5 par. 2 pkt 3, art. 7, art. 9, art. 19, art. 20, art. 65 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.
article: Art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: Art. 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: Par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, par. 19 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
article: Art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Agnieszka Sotnicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi R. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 03 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wg właściwości wniosku o zmianę mieszkania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie organu I instancji II. orzeka, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adw. H. G. Kancelaria Adwokacka ul. [...], koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 454,- zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt cztery złotych), podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2008r., sygn. akt I OSK 1774/07 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 sierpnia 2007r., sygn. akt III SA/Kr 447/06, którym oddalono skargę R. T. w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 marca 2006r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o zmianę mieszkania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Uchylony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie został wydany w następującym stanie faktycznym.

W dniu 13 czerwca 2005r. do Urzędu Miasta R. wpłynął wniosek R. T. o zamianę mieszkania. We wniosku R. T. szczegółowo opisał warunki w jakich zamieszkuje, a także swoją sytuację zdrowotną, finansową, rodzinną oraz swoje wieloletnie starania o uzyskanie mieszkania.

Postanowieniem z dnia [...] 2005r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w R. przekazał Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej w R. zgodnie z właściwością, sprawę dotyczącą prośby R. T. o zamianę mieszkania.

Zażalenie na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył R. T. W zażaleniu jeszcze raz opisał swoją trudną sytuację mieszkaniową i życiową. A nadto podniósł, że od 25 lat składa do Urzędu w R. prośby o jeden pokój mieszkalny z własnym węzłem wodno-kanalizacyjnym, stąd też nie może spodziewać się pozytywnego rozpatrzenia jego prośby. Dlatego też skoro Ośrodek Pomocy Społecznej nie dba o to, aby mógł mieszkać w normalnym pokoju w R., to prosi o skierowanie jego prośby do innego miasta np. do N. T., J. lub N. S.

Postanowieniem z dnia 3 marca 2006r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 4 ust. 1-3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) tworzenie warunków do zaspakajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Gmina realizuje te zadania wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób. Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy, rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. W dniu [...] 2001r. Rada Miasta R. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie ustalania zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy R. W świetle § 3 i § 5 załącznika Nr 1 do uchwały, wynajmującym lokale mieszkalne jest R., reprezentowana przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w R. Zatem organem właściwym do wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku R. T. o zamianę lokalu komunalnego jest Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w R. Skoro art. 19 K.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej, to Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w R. zobligowany był w trybie art. 65 § 1 K.p.a. do niezwłocznego przekazania sprawy do organu właściwego.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie R. T. zakwestionował przekazanie jego wniosku do organu właściwego. Podał, że w ogłoszeniach przed Ośrodkiem Pomocy Społecznej zamieszczona była informacja o wolnych mieszkaniach w N. T. i w takiej sytuacji jego sprawa powinna zostać przekazana do powiatu w N. T.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi, podkreślając, że podnoszone w skardze zarzuty nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W wyroku z dnia 2 sierpnia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę R. T. za nieuzasadnioną. Sąd zaznaczył, iż zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je, w drodze postanowienia, do organu właściwego. Sąd podkreślił, że organ, który jest niewłaściwy w sprawie ma obowiązek przekazać podanie do organu właściwego, a nie do organu wskazywanego jako właściwy przez stronę. Nadto zgodnie z art. 19 K.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. sPrzytaczając z kolei przepisy art. 4 ust. 1-3 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.), Sąd wskazał, iż obowiązek zaspakajania potrzeb mieszkaniowych nałożony na gminy dotyczy wspólnoty samorządowej. Z kolei art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym stanowi, że mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową. Tym samym nałożony na gminy obowiązek zaspakajania potrzeb mieszkaniowych dotyczy mieszkańców danej gminy, a nie mieszkańców innych gmin. A zatem, zdaniem Sądu, brak jest podstaw prawnych do żądania, aby wniosek mieszkańca danej gminy dotyczący otrzymania lokalu komunalnego był kierowany do innej gminy niż gmina, na terenie której zamieszkuje wnioskodawca. W myśl § 3 i § 5 załącznika Nr 1 do uchwały Rady Miasta R. z dnia [...] 2001r. Nr [...] wynajmującym lokale mieszkalne jest R., reprezentowana przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopatrzył się zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem jest ono zgodne z obowiązującym prawem. Nie stwierdził również uchybień postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2008r. sygn. akt I OSK 1774/07 stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wadliwie ocenił, iż zaskarżone do Sądu pierwszej instancji postanowienie wydano w zgodzie z art. 65 § 1 K. p. a. albowiem - stosownie do treści art. 61 § 1 K.p.a. - żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej mają obowiązek udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, aby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Obowiązek informowania i wyjaśnienia stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 K.p.a.) powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i art. 9 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji/postanowienia. Dla prawidłowego bowiem rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest wyjaśnienie faktycznego żądania strony (po odpowiednim pouczeniu strony – zgodnie z art. 9 K.p.a. – o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw będących przedmiotem postępowania). W tym celu organ administracji winien wyjaśnić rzeczywisty zamiar strony. Dopiero wówczas jest możliwe dokonanie pełnej analizy stanu faktycznego i wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zatem, iż w niniejszej sprawie organy nie dostrzegły obowiązków ciążących na nich z mocy art. 9 K.p.a. Postanowienie w przedmiocie przekazania sprawy wydane zostało bez należytego wyjaśnienia treści żądania strony. Z pisma R. T. z dnia 13 czerwca 2005r. nie można było jednoznacznie wnioskować, że skarżący domaga się zamiany zajmowanego pomieszczenia na odpowiedni lokal mieszkalny w Gminie R. Natomiast ze złożonego zażalenia wynika już wyraźnie, iż R. T., nie spodziewając się otrzymania lokalu mieszkalnego w R. i wiedząc w o wolnych mieszkaniach w innych miejscowościach, wniósł o skierowanie jego prośby do innego miasta, np. N. T., J., N. S. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł również, iż przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) nakłada na gminę obowiązek tworzenia warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) wspólnotę samorządową tworzą z mocy prawa mieszkańcy gminy. Mieszkańcem gminy jest osoba fizyczna, która ma miejsce zamieszkania na terenie gminy. Brak lokalu mieszkalnego na obszarze gminy nie stoi na przeszkodzie w uznaniu, iż dana osoba ma na terenie gminy miejsce zamieszkania. Dla uznania danej osoby za mieszkańca gminy nie ma też znaczenia czas zamieszkiwania w gminie. Mieszkańcami gminy będą zatem zarówno osoby zamieszkujące i zameldowane na jej terenie na pobyt stały, jak i osoby niezameldowane, ale przebywające w danej miejscowości na terenie gminy z zamiarem stałego pobytu. Tak rozumianym swoim mieszkańcom gmina obowiązana jest tworzyć warunki umożliwiające zaspokajanie ich potrzeb mieszkaniowych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, iż osoba fizyczna może swobodnie zmienić swą przynależność samorządową, osiedlając się na terytorium innej gminy. Uzyskanie członkostwa danej wspólnoty gminnej następuje z chwilą zamieszkania na terenie gminy, a wygaśnięcie przynależności do niej – z chwilą utraty miejsca zamieszkania na terenie gminy, np. na skutek osiedlenia się na obszarze innej gminy. Z powyższych względów szczególnie istotne są obowiązki obciążające organy administracji publicznej z mocy art. 9 i art. 7 K.p.a. Nadto organy administracji publicznej jednej gminy nie mogą "wyręczać" organów innej gminy w podejmowaniu rozstrzygnięć w zakresie spraw przynależnych tej drugiej gminy. Dotyczy to także przypadków, gdy w ocenie organów administracji publicznej gminy, której mieszkańcem jest wnioskodawca, organ tej drugiej gminy nie będzie mógł spełnić oczekiwań wnioskodawcy. Niezależnie od powyższego pamiętać należy, iż w przepisie art. 65 § 1 K.p.a. chodzi o sytuacje, kiedy organ, do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy w "sprawie". W drodze postanowienia następuje przekazanie "sprawy". A zatem, forma postanowienia dla czynności przekazania znajduje zastosowanie nie do każdego podania, lecz jedynie do podań inicjujących postępowanie w "sprawach" administracyjnych w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Przepis ten zakreśla granice podmiotowe i przedmiotowe, w jakich może być wydane postanowienie w trybie art. 65 § 1 K.p.a. Forma postanowienia może być stosowana wyłącznie w sprawach kończących się decyzją administracyjną i mogą ją stosować jedynie organy administracji publicznej. Zakres pojęcia "organ administracji publicznej" używany w przepisach K.p.a. został zdefiniowany w art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. Przekazywanie podania w trybie art. 65 § 1 K.p.a. może więc nastąpić wyłącznie pomiędzy organami administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. i dotyczyć sprawy z zakresu administracji publicznej, tj. sprawy administracyjnej w znaczeniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji skupił się na pojęciu wspólnoty samorządowej pomijając inne kwestie leżące w granicach oceny legalności zaskarżonego postanowienia. W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie winien rozważyć ponownie sprawę także w aspekcie art. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. jak też mieć na uwadze powyższe rozważania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Kierując się wytycznymi i wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 1 grudnia 2008r., które Sąd orzekający w tym składzie podzielił w całości – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dokonał ponownej analizy akt niniejszej sprawy i uznał, że skarga R. T. jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy organy administracyjne obu instancji postąpiły prawidłowo przekazując wniosek R. T. Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej w R., czy też powinny go były przekazać innemu organowi.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż organy obu instancji, a zwłaszcza Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, czym naruszyły art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." Zgodnie z tym przepisem:

"Art. 7. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli."

Z pisma R. T. z dnia 13 czerwca 2005r. nie można było jednoznacznie wnioskować, że skarżący domaga się zamiany zajmowanego pomieszczenia na odpowiedni lokal mieszkalny w Gminie R. Natomiast ze złożonego zażalenia wynika już wyraźnie, iż R. T., nie spodziewając się otrzymania lokalu mieszkalnego w R. i wiedząc o wolnych mieszkaniach w innych miejscowościach, wniósł o skierowanie jego prośby do innego miasta, np. N. T., J., N. S. W przypadku, gdy organ nie jest w stanie w sposób jednoznaczny ustalić treści żądania strony powinien wezwać ją do jego sprecyzowania. Wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości należy do strony, a nie do organu. Tym samym nie można przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania jego treści. Działaniom organów zmierzającym do ustalenia rzeczywistej woli strony musi towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Obowiązek informowania i wyjaśnienia stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy wynika z treści art. 9 K.p.a.

Przekazanie wniosku skarżącego z dnia 13 czerwca 2005r. Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej w R. nastąpiło na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., zgodnie z którym:

"Art. 65. § 1. Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie."

Przepisu tego nie można stosować w oderwaniu od art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a., który zawiera definicję pojęcia "organ administracji publicznej":

"Art. 5. (...)

§ 2. Ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o:

3) organach administracji publicznej - rozumie się przez to ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2,"

Właściwość organów ustala się na podstawie przepisów o zakresie ich działania, zaś same organy są zobowiązane do przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 i art. 20 K.p.a.). Biorąc pod uwagę treść art. 65 § 1 K.p.a. i art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. można stwierdzić, iż dopuszczalne jest przekazanie sprawy przez organ danej gminy organowi innej gminy. Organy Gminy R. mogą przekazać wniosek skarżącego o zamianę mieszkania organom innej gminy, o ile ustalą, że taka jest wola skarżącego.

Należy również zwrócić uwagę na treść art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.), który nakłada na gminę obowiązek tworzenia warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Z kolei w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) wspólnotę samorządową tworzą z mocy prawa mieszkańcy gminy. Mieszkańcem gminy jest więc osoba fizyczna, która ma miejsce zamieszkania na terenie gminy, tj. przebywa w tej gminie z zamiarem stałego pobytu (art. 25 Kodeksu cywilnego). Mieszkańcami gminy będą zatem zarówno osoby zamieszkujące i zameldowane na jej terenie na pobyt stały, jak i osoby niezameldowane, ale przebywające w danej miejscowości na terenie gminy z zamiarem stałego pobytu. Tak rozumianym swoim mieszkańcom gmina obowiązana jest tworzyć warunki umożliwiające zaspokajanie ich potrzeb mieszkaniowych. Należy jednak podkreślić, że osoba fizyczna może swobodnie zmienić swą przynależność samorządową, osiedlając się na terytorium innej gminy. Uzyskanie członkostwa danej wspólnoty gminnej następuje z chwilą zamieszkania na terenie gminy, a wygaśnięcie przynależności do niej – z chwilą utraty miejsca zamieszkania na terenie gminy, np. na skutek osiedlenia się na obszarze innej gminy. Art. 52 ust. 1 Konstytucji RP gwarantuje bowiem każdemu człowiekowi wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Wolność jednostki w tym zakresie może podlegać jedynie ograniczeniom przewidzianym w ustawie. Tym samym mieszkaniec gminy, który uważa, że gmina na terenie, której mieszka nie jest w stanie zaspokoić jego potrzeb mieszkaniowych może zwrócić się do innej gminy o przyznanie mu lokalu mieszkalnego. Natomiast gmina, w której mieszka powinna mu to umożliwić.

Podsumowując należy zatem stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy miały obowiązek prawidłowo ustalić treść żądania skarżącego udzielając mu stosownych wyjaśnień o okolicznościach faktycznych i prawnych, a następnie w przypadku stwierdzenia swojej niewłaściwości przekazać sprawę właściwemu organowi administracji publicznej w znaczeniu przytoczonym przez Sąd.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną uchylając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i na mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku.

W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane – jak w pkt II wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).