Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 552/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 2, art. 28, art. 157 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Główny Insepktor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. ([...]), na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), uwzględniając w całości skargę K. M.na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. ([...]) - uchylił ww. postanowienie oraz postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. ([...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ wskazał, że PINB dla Powiatu [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. umorzył postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie remontu ul. [...] w [...].

K.M. wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.

[...] WINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. odmówił wszczęcia, na wniosek K. M., postępowania w powyższej sprawie, na które pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. K. M. wniosła zażalenie.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Gówny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Wnioskodawczyni złożyła skargę na powyższe postanowienie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 141 kpa, od postanowienia stronom służy zażalenie, które należało wnieść w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia. Zgodnie zaś z art. 57 § 4 kpa jeżeli koniec terminu przypada na dzień wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.

Natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 8 sierpnia 2014 r., zatem termin do złożenia zażalenia upływał w dniu 15 sierpnia 2014 r., który jest dniem wolnym od pracy. Zażalenie nadano w urzędzie pocztowym w dniu 16 sieprnia 2014 r. (data stempla pocztowego na kopercie), a więc z zachowaniem terminu do jego wniesienia.

Po rozpatrzeniu zażalenia organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności organ zobowiązany jest na wstępie zbadać, czy wnioskodawca posiada status strony w rozumieniu art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną postępowania jest tylko ten podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kategoria interesu prawnego należy do prawa materialnego i oznacza związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu, a sprawą administracyjną, w której taka konkretyzacja uprawnień lub obowiązków ma nastąpić i - w konsekwencji - decyzją rozstrzygającą sprawę.

Organ podał, PIBN dla Powiatu [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie zgodności z przepisami robót budowlanych wykonanych przy remoncie ul. [...] w [...].

K. M., właścicielka budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], wniosła o stwierdzenie nieważności ww. rozstrzygnięcia, wskazując że w wyniku remontu drogi dochodzi do zalewania jej piwnicy.

Organ podkreślił, że w aktach brak jest dokumentacji dotyczącej zgłoszenia remontu ww. drogi, a organ wojewódzki nie ustalił, jaki był zakres prac remontowych, a przede wszystkim, czy remont może mieć wpływ na zagospodarowanie nieruchomości sąsiednich. Tym samym nie zbadano interesu prawnego skarżącej, co uzasadnia wydanie postanowienia na podstawie art. 138 § 2 kpa, gdyż przeprowadzenie postępowania w opisanym zakresie przez organ drugiej instancji doprowadziłoby do naruszenia art. 15 kpa.

W świetle powyższego - zdaniem organu - należało uwzględnić w całości skargę K. M. na postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. oraz uchylić w całości postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Organ dodał ponadto, że wydając postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. organ działał bez podstawy prawnej.

Skargę na powyższe postanowienie złożyła K. M. zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie orzeczenia co do istoty sprawy w postępowaniu odwoławczym i wniosła m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia "organu III instancji" oraz poprzedzającego go postanowienia organu II instancji.

Skarżąca wskazała, że "w orzecznictwie sądownictwa administracyjnego i piśmiennictwie ugruntowany jest pogląd, że wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 25 listopada 2003r., sygn. akt IV Sa 1496/02, publ. Monitor Prawny 2004, nr 2, s. 60); wyrok WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2324/05). Zastosowanie omawianej normy prawnej uzasadnione jest tylko wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego (wyrok NSA z 2 kwietnia 2001 r., sygn. akt IVSA 208/99, niepubl.; wyrok NSA z 21 grudnia 2001 r., sygn. akt I SA 430/99, niepubl.). Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej przez organ pierwszej instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 K.p.a. (wyrok NSA z 28 września 2001 r. sygn. akt VSA 239/01)."

Dlatego – zdaniem skarżącej - przekazanie sprawy do organu I instancji stanowi naruszenie zasad postępowania i ma wpływ na jej wynik, bo dodatkowo narusza zasadę szybkości działania wyrażoną w art. 12 k.p.a.

Dalej skarżąca wskazała, że Urząd Miasta wykonał remont ulicy z wymianą mediów, po którym, po większych opadach, pojawia się woda w piwnicy. W trakcie remontu nie podłączono drenów do kanalizacji, które przed remontem zbierały wodę opadową i odprowadzały do kanalizacji, a obecnie wprowadzają wodę do piwnicy.

Skarżąca następie przedstawiła przebieg korespondencji z "nadzorem budowlanym" i dodała, że w trakcie oględzin odmówiono rozmowy z sąsiadami, którzy chcieli pokazać swoje piwnice, w których po remoncie pojawiła się wilgoć, a oględziny wyglądały w ten sposób, że w pierwszym pomieszczeniu i w najciemniejszym kącie zrobiono zdjęcie, a następnie w drugiej piwnicy i dopiero na pytanie skarżącej.

Ponadto, odmówiono skarżącej wykonania kserokopii z protokołu oględzin i nagrania zdjęć (robionych aparatem cyfrowym) na płytę CD.

Po otrzymaniu decyzji umarzającej postępowanie, skarżąca zwróciła się z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności, jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa. Zarzuciłam naruszenie art. 75 kpa i art. 73 i art. 10 w zw. z art. 81 kpa oraz art. 6, 7 i 8 kpa.

Dalej podniosła, że z w skardze do WSA dowodziła, iż ostatni dzień terminu wypadał 15 sierpnia 2014r., który jest dniem świątecznym.

W związku z powyższą korespondencją skarżąca wyjaśniła, że ustalanie stron odbywa się na początku postępowania i była ponad rok traktowana jako strona. Zdaniem skarżącej, problem jej prawa do bycia stroną wynika z tego, że sprawa jest niewygodna dla urzędników, bo wiąże się z kosztownym naprawieniem szkody. GINB uchylił decyzję z [...] listopada 2014r. pomijając treść zażalenia, w którym skarżąca dowodziła, że ma zastosowanie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 cyt. ustawy, bowiem przepisy odrębne to:

1. ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne art. 29 pkt 1 i 2

2. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim, powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dział II rozdz. 5 oraz dział IV rozdz. 2

Dalej powołała orzecznictwo NSA wskazujące, że kwestię bycia stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę reguluje art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody i prawo wodne.

Skarżąca dodała, iż zdarza się, że spory między sąsiadami dotyczą zmiany ukształtowanych dotychczasowych stosunków wodnych. Chodzi o takie działania sąsiadów, które prowadzą do podtapiania, czy zalewania sąsiednich nieruchomości. Skutki takiego zachowania (np. zasypania rowu melioracyjnego czy też wybudowania studni bez stosownego pozwolenia) wyrządzają niekiedy duże szkody oraz wpływają negatywnie na korzystanie z własności. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z prawem wodnym właścicielowi gruntu przysługuje wyłącznie prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie. Prawo to nie stanowi jednak samo w sobie uprawnienia do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Z tych względów właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód - oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży też obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Następnie podniosła, że celem Prawa wodnego, w tym art. 29 tej ustawy jest zapewnienie niepogorszonego stanu stosunków wodnych na gruncie i zakaz ingerencji w faktyczny stan wód na gruntach, jeżeli może to szkodliwie oddziaływać na grunty sąsiednie, nie zaś regulacja stosunków wodnych na danym terenie. Przepis ten odnosi się do takich sytuacji, w których właściciel gruntu powoduje zmianę stanu wody na gruncie, czego skutkiem musi być spowodowanie szkody na gruncie sąsiednim Jest faktem notoryjnie znanym, że np. rowy melioracyjne (ale także drenowania) oddziałują nie tylko na nieruchomości położone na brzegach tych rowów, a więc graniczące z nimi, lecz także na grunty dalej położone. Tak więc, każdy grunt, na który oddziałuje lub może oddziaływać określona inwestycja wodna - jest gruntem "sąsiednim" w rozumieniu art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. 2001 Nr 115 poz. 1229). Zasięg takiego sąsiedztwa jest zatem ściśle związany z rodzajem inwestycji i sposobem jej oddziaływania.

Według skarżącej, podczas remontu (m.in. wymiana rury kanalizacji deszczowej) nie podłączono do kanalizacji deszczowej drenów odprowadzających wody opadowe, co doprowadza do podtapiania i zalewania nieruchomości, w wyniku czego budynek może ulec znacznemu uszkodzeniu. Skoro zatem działka skarżącej położona jest na "obszar zlewni" systemu kanalizacyjno-drenarskiego, to brak połączenia drenów z kanalizacją deszczową może mieć wpływ na stan wód gruntowych na jej działce. W tym więc sensie działka skarżącej stanowi nieruchomość "sąsiednią", a więc skarżąca nie może być pozbawiona ochrony prawnej, wynikającej z art. 29 ust. 1 i 2 Prawa wodnego. Rowy i drenaże odwadniające obiekty budowlane, a także odprowadzające wody z tego odwodnienia w celu zapewnienia użytkowania tych obiektów zgodnie z ich przeznaczeniem, są urządzeniami budowlanymi, o których mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, związanymi z obiektem budowlanym. Ich wykonanie, a także ewentualna przebudowa czy zabudowa wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, ale obowiązek ich utrzymywania nie wynika z przepisów Prawa wodnego. Obowiązek ten wynika z art. 61 Prawa budowlanego i spoczywa na właścicielu obiektu budowlanego. Nieodprowadzona woda deszczowa, jak i gruntowa nie tylko utrudnia życie mieszkańcom, ale i może przyczynić się do naruszenia konstrukcji budynku.

Dalej skarżąca powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, podkreśliła że obszar oddziaływania obiektu jest wyznaczany przez przepisy ustanawiające zakres interesu prawnego osób trzecich, który wymaga konkretyzacji i indywidualizacji, i który należy uwzględniać przy projektowaniu i budowie obiektu. Takie przepisy zawarte są np. w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał przedstawione stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Zaznaczyć na wstępie należy, że Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie Głównego Insepktora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015r. wydane na podstawie art. 54 § 3 ppsa, którym to postanowieniem, uwzględniając w całości skargę skarżącej, na mocy art. 138 § 2 kpa, organ uchylił postanowienie własne z dnia [...] listopada 2014 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oraz postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiające wszczęcia na wniosek skarżącej postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W świetle powołanych na wstępie kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zaznaczyć na wstępie należy, że art. 54 § 3 reguluje instytucję autokontroli. Wbrew wnioskom zawartym w skardze rozstrzygnięcie wydawane w trybie ww. przepisu nie jest zatem rozstrzygnięciem wydawanym przez organ III instancji. (zgodnie z art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne). Stosownie bowiem do tej regulacji organ administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.

Powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem (zob. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne..., s. 156). Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy, i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania, o której mowa w art. 7 p.p.s.a.

Powyższa sytuacja miała miejsce w kontrolowanej sprawie, organ bowiem - zgodnie z żądaniem skarżącej - uchylił ww. postanowienie własne z dnia [...] listopada 2014 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiające wszczęcia na wniosek skarżącej postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r. – jednocześnie uwzględniając zażalenie na postanowienie z dnia [...] lipca 2014r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Należało podzielić stanowisko organu odwoławczego, co do braku podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia ww. zażalenia, skoro siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 141 kpa, należy liczyć zgodnie z wymogami określonymi w art. 57 § 4 kpa, a więc w przypadku gdy koniec terminu przypada na dzień wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Z akt sprawy tj. zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 8 sierpnia 2014 r., tym samym termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 15 sierpnia 2014 r., który – co nie budzi wątpliwości - jest dniem wolnym od pracy. W konsekwencji, skoro zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 16 sierpnia 2014 r., jak wskazuje data stempla pocztowego na kopercie, to zażalenia zostało złożone z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia.

Wbrew zarzutom skargi, prawidłowo również zastosował Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego art. 138 § 2 kpa uchylając postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiające – w trybie art. 61 a § 1 kpa - wszczęcia na wniosek skarżącej postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r. umarzającej postepowanie w sprawie "zgodności z przepisami robót budowlanych wykonanych przy remoncie ul. [...] w [...] i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sprawy organowi pierwszej instancji pomimo. Wprawdzie organ naruszył art. 107 § 3 kpa wobec zbyt lakonicznego uzasadnienia postanowienia w tym zakresie, niemiej uchybienie to – zdaniem Sądu – pozostawało bez wpływu na zasadność rozstrzygnięcia.

Słusznie wskazał organ odwoławczy, że przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postepowanie w ramach nadzoru budowlanego należy badać w oparciu o art. 28 kpa. Z art. 157 § 2 kpa wynika bowiem, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a więc podmiotu wymienionego w art. 28 kpa. Decyzja, której stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca wnioskiem z dnia [...] maja 2014r. nie została wydana w przedmiocie pozwolenia na budowę, co w konsekwencji oznacza, że do badania przymiotu strony skarżącej w tej sprawie nie mogły mieć zastosowania art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, pojmuje się w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych jako istnienie powszechnie obowiązującego przepisu prawa materialnego, który formułuje publiczne prawa lub obowiązki podmiotowe jednostki, które można realizować w drodze postępowania administracyjnego.

Nie budzi wątpliwości, że do postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji stosuje się ogólne zasady postępowania administracyjnego dotyczącego wszczęcia postępowania, w tym art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostaje wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak bowiem wyjaśnia się w doktrynie, odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego następuje na podstawie art. 61 a w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego 2014, LEX/el; W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2011, Nr 4, s. 15). Postanowienie to jest wydawane, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

W powyższym świetle złożenie wniosku, w tym o stwierdzenie nieważności, obliguje organ orzekający do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m.in. podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się merytorycznego rozpoznania. Konsekwentnie, w przypadku, gdy organ dostrzeże brak legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji przez konkretny podmiot, niemający w postępowaniu statusu strony w rozumieniu art. 157 § 2 k.p.a., jest on zobowiązany do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1630/13, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 844/12, Baza NSA).

Podkreślić w tym miejscu również należy, że art. 61 a § 1 kpa może być stosowany wyłącznie na wstępnym etapie badania wniosku, w sytuacji wyjątkowej, to jest gdy nie trzeba w sprawie przeprowadzić postępowania wyjaśniającego po to, by stwierdzić, że sprawa wywołana takim wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego z przyczyn formalnych, w tym o charakterze podmiotowym. W tym zakresie stanowisko doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego jest jednolite. Problem ten nie wymaga zatem szerszego omówienia, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie wypowiadał się kiedy organy administracyjne mogą odmówić wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych, tj. wtedy gdy brak przymiotu strony jest oczywisty, a tym samym nie jest wymagane przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (por. wyroki NSA: z 30 czerwca 2014 r., II OSK 150/13; z 16 maja 2014 r., II OSK 2980/12; z 9 maja 2014 r., II OSK 2945/12; z 24 kwietnia 2014 r., II OSK 2872/12; z 25 lutego 2014 r., II OSK 2271/12; z 18 stycznia 2013 r., I OSK 1504/11; z 20 grudnia 2012 r., II OSK 1573/11; z 28 marca 2012 r., II GSK 321/11; z 2 października 2009 r., II OSK 1501/08; z 17 czerwca 2005 r., OSK 1534/04).

Innymi słowy, tylko w sytuacji, gdy wskazane przez wnioskodawcę elementy określające jego legitymację do złożenia wniosku w sposób oczywisty przeczą tezie o istnieniu interesu prawnego, organ uprawniony jest do odmowy wszczęcia danego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 1966/11, LEX nr 1358330 i wskazane tam orzecznictwo). Tylko wówczas, kiedy oczywistym jest, że osoba wnioskująca o wszczęcie postępowania nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu, prawidłowym jest zastosowanie ww. regulacji prawnej. W innych przypadkach postępowanie na żądanie strony wszczyna się zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., a to dopiero stwarza możliwości do szczegółowego badania interesu prawnego wnioskodawcy (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. VII SA/Wa 1587/12, CBOSA).

W powyższym kontekście powinno zatem zostać przeprowadzone postępowanie w zakresie badania przymiotu strony skarżącej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w tym z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego, w których skarżąca upatrywała własnego interesu prawnego, co z kolei uzasadniało – wbrew zarzutom skargi – zastosowanie art. 138 § 2 kpa przez organ odwoławczy.

Przeprowadzenie postępowania w przedstawionym zakresie przez organ II instancji – jak tego domagała się skarżąca - doprowadziłoby do naruszenia art. 15 kpa tj. zasady dwuinstancyjności.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.