Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 123/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-04-24 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc listopad 2012 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 2 stycznia 2018 r. skarżący zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie do kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotował, że w chwili obecnej jest zatrudniony na terenie Niemiec jak pracownik fizyczny za wynagrodzenie 1.100,00 euro. Miesięczne koszty utrzymania oszacował na kwotę 400 euro. Dodatkowo wydatkuje kwotę 250 euro na przejazdy do Polski, koszty ubrań oraz leczenie. Na pozostałe wydatki zużywa resztę wynagrodzenia, a zatem nie posiada żadnych oszczędności. W świetle oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym majątkiem, który posiada są wierzytelności, które – jak zaznaczył - trudno będzie wyegzekwować. W końcowej części oświadczenia skarżący nadmienił, że zaciągnął kredyt konsumpcyjny na kwotę 61.000,00 zł i miesięczna rata z tego tytułu stanowi kwotę 1.180,00 zł.

W wyniku analizy treści ww. oświadczenia, pismem z dnia 7 lutego 2018 r., referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, zakreślając w sześciu punktach szczegółowy zakres wymaganych dokumentów źródłowych. W ww. wezwaniu, doręczonym pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 lutego 2018 r., pouczono wnioskodawcę, że niezastosowanie do wezwania w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Nadto zwrócono uwagę, że dokumenty, które mogą stanowić dowód w postępowaniu, muszą być sporządzone w języku polskim lub przełożone na ten język przez biegłego tłumacza sądowego.

W piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego ustosunkował się do niewielkiej części wezwania, wnosząc jednocześnie o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy do 31 marca 2018 r. W ramach tej korespondencji nadesłano dokumenty sporządzone w języku niemieckim, które zdaniem pełnomocnika potwierdzają, iż skarżący przebywa i jest zatrudniony na terenie Niemiec.

Zarządzeniem z dnia 6 marca 2018 r. uwzględniono wniosek skarżącego i przedłużono termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o 14 dni, licząc od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, tj. od 15 marca 2018 r. W tych ramach wyjaśniono nadto skarżącemu, że dokumentacja źródłowa nadesłana przy piśmie z 27 lutego 2018 r. w jej obecnym kształcie, tj. będąca w języku niemieckim, nie ma waloru dowodowego.

Pomimo przedłużonego terminu skarżący nie ustosunkował się do znacznej części wezwania z dnia 7 lutego 2018 r. do dnia dzisiejszego.

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego zawierającego wytyczne co do katalogu dokumentów źródłowych. Tymczasem skarżący nie nadesłał żadnego z dokumentów wymienionych w takim wezwaniu. Termin zakreślony dla dokonania tej czynności procesowej upłynął - pomimo przedłużonego terminu - bezskutecznie w dniu 29 marca 2018 r. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej, może wzmocnić wątpliwości co do ich wiarygodności. Należy w tym miejscu zaakcentować, że orzekający w tej sprawie referendarz sądowy, mając na uwadze podnoszone przez skarżącego okoliczności, iż mieszka on i pracuje na terenie Niemiec, dodatkowo przedłużył okres oczekiwania na stosowną dokumentację źródłową, przesuwając w czasie rozpoznanie niniejszego wniosku.

Trzeba odnotować, że obszerne wezwanie referendarza sądowego zmierzało między innymi do ustalenia, czy, i w jakim zakresie, na skarżącym ciąży obowiązek ponoszenia wydatków z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego. Wezwanie zmierzało nadto do zweryfikowania wysokości źródła dochodów. Istotne też było uzyskanie informacji co do deklarowanych przez skarżącego rat kredytowych. Dokumentacja wymagana przez referendarza sądowego miała też na celu oznaczenie miejsca, w którym skarżący faktycznie prowadzi gospodarstwo domowe. Na podstawie akt sprawy ustalono bowiem, że do dyspozycji skarżącego pozostawały dwa adresy na terenie Polski, tymczasem sam skarżący utrzymuje, że mieszka i pracuje w Niemczech.

Wspomniany wyżej katalog dokumentów źródłowych służy zbilansowaniu gospodarstwa domowego skarżącego, co jest czynnością niezbędną dla oceny zdolności płatniczych osoby, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Brak współpracy wnioskodawcy uniemożliwia ocenę okoliczności faktycznych przez pryzmat ustawowych przesłanek zastosowania wyjątkowej instytucji, jaką jest prawo pomocy.

Akcentowana wyżej bierność procesowa skarżącego nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05).

Wymaga w tym miejscu jeszcze odnotowania, że dokumentom nadesłanym przez pełnomocnika przy piśmie z dnia 27 lutego 2018 r. nie można przypisać walorów dowodowych, wszak są one sporządzone w języku niemieckim. Tymczasem art. 27 Konstytucji RP stanowi, że w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Podobnie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011, nr 43, poz.224 ze zm.) stanowi, że język polski jest językiem urzędowym. Wynika z powyższego, że skarżący miał w tej sprawie obowiązek przetłumaczenia dokumentów źródłowych nadesłanych na potrzebę rozpoznania tego wniosku na język polski.

Reasumując, rozpoznany wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.