Postanowienie NSA, sygn. akt III OPP 57/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odrzucono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 art. 5 ust. 1 art. 17 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1725
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym  prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie z wniosku J. J. o sygn. akt VII SPP/Wa 129/24 o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2023 r. nr DPMS-OKS.4710.S.102799.2223.1.2023 w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 października 2024 r. J. J. (dalej: skarżący) złożył skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego z jego wniosku o przyznanie prawa pomocy (sygn. akt VII SA/Wa 129/24) w sprawie z jego skargi na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego zawisłego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W treści skargi skarżący wniósł o stwierdzenie, że w ww. postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie doszło do przewlekłości oraz wniósł o wydanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zalecenia rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie w wyznaczonym terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość w rozpoznawanej sprawie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r., poz. 1725, dalej: ustawa), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Stosownie do art. 5 ust. 1 ww. ustawy, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Równocześnie, w świetle art. 2 ust. 2 ww. ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności "ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie", a dokonując tej oceny "uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że skarga na przewlekłość dotyczy postępowania co do istoty sprawy. Wskazuje na to wyraźnie zawarty w art. 2 ust. 1 ww. ustawy zwrot "jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie", a także w art. 5 ust. 1 "w toku postępowania w sprawie", jak również w art. 2 ust. 2 w którym mowa o wydaniu "rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie". Taki też pogląd na tle omawianych przepisów prezentuje orzecznictwo sądowe. Wskazuje się w nim, że przez "tok postępowania w sprawie" w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ww. ustawy, należy rozumieć "postępowanie co do istoty sprawy" ("rozpoznanie sprawy co do istoty"), a nie postępowania incydentalne (uboczne), czy zażaleniowe (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 listopada 2012 r. sygn. akt KSP 15/12; z 24 września 2014 r. sygn. akt III SPP 206/14; z 13 listopada 2014 r. sygn. akt III SPP 227/14; z 16 czerwca 2015 r. sygn. akt III SPP 12/15; z 10 stycznia 2017 r. sygn. akt III SPP 65/16; z 6 lutego 2018 r. sygn. akt WSP 2/17 i z 10 lipca 2019 r. sygn. akt I NSP 63/19 dostępne w Bazie Orzeczeń Lex). Taka intencja ustawodawcy wynika zresztą wprost z uzasadnienia projektu do ustawy z 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, która art. 6 nadała aktualne brzmienie przywołanemu na wstępie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (por. druk Nr 851 z 9 września 2016 r. Sejmu RP VIII kadencji dostępny na stronach sejmowych). W dokumencie tym wskazano m.in.: "zgodnie ze standardem strasburskim ocenie podlega sprawność postępowania odnośnie do <> lub <> (por. art. 6 ust. 1 Konwencji). Z tego względu w proponowanej nowelizacji nie zmienia się zasady odwołującej się do czynności podejmowanych w celu zakończenia postępowania <>, co koreluje z proponowanym obowiązkiem oceny sprawności postępowania jako całości, a nie jego poszczególnych fragmentów, faz, etapów, postępowań incydentalnych. Orzecznictwo strasburskie, a w ślad za nim nowelizacja, wiążą bowiem wysokość należnej sumy pieniężnej za przewlekłość z czasem trwania postępowania co do istoty sprawy (niezależnie od sposobu jego zakończenia). Skarga nie przysługuje więc wyłącznie na przewlekłość postępowania incydentalnego (np. w przedmiocie wyłączenia komornika lub sędziego (tak ETPCz: Schreiber i Boetsch v. Francji, skarga nr 58751/00), udzielenia zabezpieczenia, ustanowienia pełnomocnika z urzędu, zwolnienia od kosztów sądowych). Takie ukształtowanie kognicji umożliwia sprawniejsze rozpoznawanie skarg na przewlekłość".

Wskazując na powyższe, podkreślić trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została wniesiona na prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Skarga ta nie dotyczy żądania oceny "postępowania zmierzającego do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie", do czego uprawnia art. 2 ust. 1 ww. ustawy, co sprawia, że jest niedopuszczalna.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 a contrario ww. ustawy w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.