Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 315/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7c, art. 92a ust. 2, ust. 8, art. 92c ust. 1, ust. 1a
journal: Dz.U. 2024 poz 728
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
article: art. 81 ust. 1, ust. 2, ust. 5
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 2 pkt 5, art. 4 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec, Asesor WSA Agnieszka Kosowska, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 29 stycznia 2024 r., nr [...] Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Hrebennem (dalej jako "organ i instancji") z [...] listopada 2023 r., nr [...] o nałożeniu na P. P. (dalej jako "skarżący") - zarządzającego transportem w A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia.

W dniu 31 sierpnia 2023 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w Hrebennem autobus marki VAN HOOL o numerze rejestracyjnym [...] , którym kierował M. P. – obywatel Ukrainy, został poddany kontroli drogowej. Pojazdem wykonywany był regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym w relacji Czerniowice (Ukraina) – Łódź (Polska).

Kierowca okazał w trakcie kontroli dowód rejestracyjny autobusu, licencję dotyczącą międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób nr [...], wpis nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym wydanego dla A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R., rozkład jazdy autobusów na trasie Czerniowice – Łódź, paszport i prawo jazdy wydane obywatelowi Ukrainy M. P..

W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Powyższe ustalono na podstawie okazanego przez kierowcę dowodu rejestracyjnego autobusu [...], z którego wynikało, że termin badania technicznego potwierdzającego zdatność pojazdu do ruchu drogowego upłynął w dniu 23 sierpnia 2023 r.

Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] z 31 sierpnia 2023 r.

W piśmie z 19 września 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego Biuro do spraw Transportu Międzynarodowego poinformował, że osobą zarządzającą transportem w A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest P. P., numer certyfikatu [...], wydany 18 lutego 2013 r.

Komendant Placówki Straży Granicznej w Hrebennem postanowieniem z 21 września 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącego jako osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d." lub "ustawa".

Decyzją z 3 grudnia 2023 r. organ I instancji nałożył na skarżącego - zarządzającego transportem karę pieniężną w kwocie 200 zł na podstawie lp. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym – wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. P.. Skarżący podniósł, że do kontroli okazano tymczasowy dowód rejestracyjny, ważny do 1 września 2023 r. Do odwołania skarżący załączył kserokopię pozwolenia czasowego dla wyżej wymienionego pojazdu o dopuszczeniu do ruchu do dnia 1 września 2023 r.

Decyzją z [...] stycznia 2024 r. Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., Nr 300, str. 51), dalej jako "rozporządzenie nr 1071/2009", zarządzający transportem w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa, co oznacza, że zarządzający transportem ponosi odpowiedzialność za wszystkie aspekty przewozów. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego dotyczących zarządzającego transportem określony jest w załączniku nr 4 do ustawy o transporcie drogowym i jednoznacznie wskazuje jakie obowiązki ciążą na zarządzającym transportem.

Organ odwoławczy stwierdził, że bezsporne jest, że w momencie kontroli w drogowym przejściu granicznym w Hrebennem, w dniu 31 sierpnia 2023 r. kierowca wykonywał międzynarodowy drogowy przewóz osób z Ukrainy do Polski na rzecz przedsiębiorcy: A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

Organ II instancji nie uwzględnił wyjaśnień skarżącego, uznał je za niespójne i niezgodne z prawdą, że do powstania naruszenia nie doszło, ponieważ kierowca w trakcie kontroli okazał tymczasowy dowód rejestracyjny pojazdu, ważny do 1 września 2023 r. Zdaniem skarżącego nie można uznać, że ważność badania technicznego kontrolowanego pojazdu upłynęła 23 sierpnia 2023 r. Organ odwoławczy wskazał, że kierowca okazał do kontroli dowód rejestracyjny nr [...] wydany 4 sierpnia 2023 r. Powyższe wyraźnie zostało wskazane w opisie naruszenia w sporządzonym protokole kontroli drogowej nr [...], którego kopię doręczono stronie wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego. W dowodzie rejestracyjnym wyraźnie wskazano termin następnego badania technicznego na dzień 23 sierpnia 2023 r. Poświadczona za zgodność z oryginałem kopia dowodu rejestracyjnego nr [...] została dołączona do akt postępowania wraz z innymi dokumentami okazanymi przez kierowcę w czasie kontroli. Na podstawie bazy danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców organ ustalił, że w dniu 22 sierpnia 2023 r. w Urzędzie Miasta w Rzeszowie odnotowano czynności zwrócenia (unieważnienia) pozwolenia czasowego [...] oraz wydania dowodu rejestracyjnego nr [...] dla autobusu marki VAN HOOL o numerze rejestracyjnym [...] Kontrola pojazdu na drogowym przejściu granicznym w Hrebennem została przeprowadzona 31 sierpnia 2023 r. W tych okolicznościach organ uznał za nieprawdziwe twierdzenie skarżącego, że kierujący przedstawił do kontroli pozwolenie czasowe, a nie dowód rejestracyjny. Organ II instancji podkreślił, że termin ważności pozwolenia czasowego i termin ważności badania technicznego pojazdu to dwa odrębne i niezależne od siebie terminy.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej kompetencji i obowiązków skarżącego w przedsiębiorstwie oraz twierdzenia, że zakres obowiązków skarżącego nie obejmuje weryfikacji dokumentów kierowców, stanu technicznego pojazdów ani też dopuszczenia ich do ruchu, organ wskazał, że przepisy rozporządzenia nr 1071/2009 jasno precyzują, że jednym z warunków, jaki musi spełniać osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie, jest posiadanie odpowiednich kompetencji zawodowych. Skarżący wskazywał, że w zakresie obowiązków nie posiadał weryfikacji dokumentów kierowców, czy też weryfikacji stanu technicznego pojazdów. Organ podkreślił, że zarządzający transportem nie może przerzucać odpowiedzialności co do sprawdzenia stanu technicznego pojazdu przed rozpoczęciem zadania przewozowego. Żadne wewnętrzne regulacje i zakresy obowiązków nie wyłączają odpowiedzialności zarządzającego transportem. Swoboda zawierania umów nie może znosić obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa publicznego. W świetle obowiązującego stanu prawnego nie jest dopuszczalne przenoszenie odpowiedzialności zarządzającego na przedsiębiorcę.

Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d., podnosząc, że braku aktualnych badań technicznych pojazdu nie można uznać za zdarzenie o charakterze nagłym i trudnym do przewidzenia. Dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnych badań technicznych jest sytuacją, na którą skarżący miał realny wpływ i mógł jej uniknąć.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. P. zaskarżył decyzję Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie.

Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 92a ust. 2 i ust. 8 i lp. 9.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym w związku rozporządzeniem nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie;

- art. 42 w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a.", poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego dotyczącego stwierdzonych naruszeń na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego, a w szczególności niewzięcie pod uwagę wyjaśnień skarżącego;

- art. 7 oraz art. 8 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego;

- art. 7 oraz art. 8 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, mogącego dać podstawy do uznania braku odpowiedzialności za nieprawidłowości stwierdzone w protokole kontroli oraz oparcie wydanego rozstrzygnięcia w głównej mierze na domysłach i poszlakach, a nie na udowodnionych okolicznościach, przede wszystkim nieprzesłuchanie skarżącego oraz przedsiębiorcy;

- art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodów mających wpływ na wynik sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;

- przepisów k.p.a., w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, i art. 107 § 3, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

- zasady demokratycznego państwa prawnego określonej w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez złamanie generalnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego;

- art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, poprzez arbitralne nieuznawanie dowodów i wyjaśnień, bez oceny okoliczności branych pod uwagę podczas analizy przesłanek, a w szczególności z pominięciem możliwego zastosowania art. 92c ust 1 i 92c ust. 1a u.t.d.;

- art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego dotyczącego stwierdzonych naruszeń, na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania oraz zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja nakładająca na skarżącego jako osobę zarządzającą transportem w A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. karę pieniężną za naruszenie określone w lp. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 92a ust. 2 u.t.d., w myśl którego zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych (art. 92a ust. 4 u.t.d.). Zgodnie zaś z art. 92a ust. 8 tej ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Według Ip. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego, aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1071/2009, zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W myśl art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną – zarządzającego transportem – która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która: w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa; ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.

Kwestie związane z wykonywaniem badań technicznych pojazdów zostały uregulowane w przepisach unijnych i krajowych. Stosownie do art. 4 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylającej dyrektywę 2009/40/WE (Dz. U. UE L z 2014 r. Nr 127, str. 51 z późn. zm.), dalej jako "dyrektywa 2014/45/U", każde państwo członkowskie zapewnia, aby pojazdy zarejestrowane na jego terytorium były okresowo badane zgodnie z niniejszą dyrektywą w stacjach kontroli pojazdów upoważnionych przez państwo członkowskie, w którym pojazdy te są zarejestrowane. Badania zdatności do ruchu drogowego są przeprowadzane przez państwo członkowskie rejestracji pojazdu, przez organ publiczny, któremu to państwo członkowskie powierzyło to zadanie, lub przez wyznaczone organy lub podmioty nadzorowane przez to państwo członkowskie, w tym upoważnione podmioty prywatne. Zgodnie z art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE, stacja kontroli pojazdów lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ państwa członkowskiego, który przeprowadził badanie zdatności do ruchu drogowego pojazdu zarejestrowanego na jego terytorium, wydaje dla każdego pojazdu, który pozytywnie przeszedł takie badanie, poświadczenie na przykład w postaci wzmianki w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, naklejki, świadectwa lub jakiejkolwiek innej łatwo dostępnej informacji. Poświadczenie wskazuje termin w jakim należy przeprowadzić następnie badanie zdatności do ruchu drogowego. Stosownie zaś do art. 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylającej dyrektywę 2000/30/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127, str. 134 z późn. zm.), dalej jako "dyrektywa 2014/47/UE", państwa członkowskie wymagają, aby świadectwo zdatności do ruchu drogowego odpowiadające najbardziej aktualnemu badaniu zdatności do ruchu drogowego lub jego kopia lub – w przypadku wydania elektronicznego świadectwa zdatności do ruchu drogowego – uwierzytelniony lub oryginalny wydruk takiego świadectwa oraz protokół najbardziej aktualnej drogowej kontroli technicznej mają być przechowywane w pojeździe, jeżeli są one dostępne.

W krajowym porządku prawnym obowiązek przeprowadzenia badania technicznego został uregulowany w art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 z późn. zm.), dalej jako "p.r.d.". W myśl tego przepisu, właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (art. 81 ust. 2 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 81 ust. 1 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10 (art. 81 ust. 5 p.r.d.), które nie mają w niniejszej sprawie zastosowania.

Organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu. Uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu: 1) wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; 2) wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu (art. 82 ust. 1 i 2 p.r.d.).

Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, stosownie do 92a ust. 2 i ust. 8 oraz lp. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d. określającego wykaz naruszeń, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 sierpnia 2023 r. w trakcie kontroli autobusu marki VAN HOOL, którym wykonywany był regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym w relacji Czerniowce (Ukraina) – Łódź (Polska) stwierdzono, że pojazd nie posiada ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Z wpisów w dowodzie rejestracyjnym autobusu wynikało, że termin ważności ostatnich badań technicznych upłynął w dniu 23 sierpnia 2023 r. (kserokopia dowodu rejestracyjnego autobusu – k. 7 akt adm.).

Powyższe ustalenia potwierdzają dane z Systemu Informatycznego Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (wydruk z SI CEPiK – k. 17 akt adm.). Okoliczność, że w dniu kontroli pojazd nie posiadał ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego nie budzi zatem wątpliwości.

W odwołaniu oraz w skardze skarżący podnosił, że w do kontroli okazano tymczasowy dowód rejestracyjny wydany przez Prezydenta Miasta Rzeszowa, ważny do 1 września 2023 r. (kserokopia pozwolenia czasowa – k. 38 akt adm.) Powyższe w ocenie skarżącego oznacza, że organ rejestrujący dopuścił skontrolowany pojazd do ruchu do dnia 1 września 2023 r. i pojazd mógł poruszać się do wskazanej w nim daty ważności.

Prawidłowo organ nie uwzględnił powyższych argumentów skarżącego i uznał jego wyjaśnienia za niemające potwierdzenia w rzeczywistości. Z protokołu kontroli (k. 2 – akt adm.) wynika, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, że kierowca okazał do kontroli dowód rejestracyjny nr [...] autobusu marki VAN HOOL, numer rejestracyjny [...] Dowód rejestracyjny został wydany w dniu 4 sierpnia 2023 r. (lit. I – data wydania dowodu rejestracyjnego) i wyraźnie w nim wskazano termin następnego badania technicznego na dzień 23 sierpnia 2023 r. (lit. X - data ważności badań technicznych). Poświadczona za zgodność z oryginałem kopia dowodu rejestracyjnego nr [...] została dołączona do akt administracyjnych sprawy. Okoliczność wydania dowodu rejestracyjnego dla wyżej wymienionego pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] potwierdza również informacja z Systemu Informatycznego Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Z informacji tej wynika, że termin kolejnego badania technicznego był wyznaczony na dzień 23 sierpnia 2023 r. Wbrew twierdzeniu skarżącego, w dniu kontroli 31 sierpnia 2023 r. okazany został dowód rejestracyjny nr [...], w którym termin kolejnego badania technicznego został wyznaczony na dzień 23 sierpnia 2023 r., a nie pozwolenie czasowe [...].

Trafnie stwierdził również organ odwoławczy, że termin ważności pozwolenia czasowego i termin ważności badania technicznego pojazdu to dwa odrębne terminy. Podstawę prawną określenia terminu czasowej rejestracji stanowi art. 74 ust. 3 p.r.d., natomiast terminy przeprowadzania badań technicznych pojazdu ustalane są na podstawie art. 81 p.r.d. Ponadto obowiązek rejestracji pojazdu i obowiązek poddania pojazdu badaniu technicznemu, to dwa odrębne obowiązki wynikające z ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego podlega karze w wysokości 200 zł, zgodnie z l.p. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d Zaskarżona decyzja, nakładająca na skarżącego karę w wysokości 200 zł jest zatem prawidłowa.

Prawidłowo również organy przyjęły, że podmiotem, na który należało nałożyć karę pieniężną jest skarżący jako zarządzający transportem w przedsiębiorstwie. Z informacji uzyskanej od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w piśmie z 19 września 2023 r. nr [...] (k. 16 akt adm.) wynika, że skarżący jest osobą zarządzającą transportem w rozumieniu art. 7c u.t.d. w związku z art. 4 rozporządzenia nr 1071/2009. Podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej stanowił jak już wyżej wskazano art. 92a ust. 2 u.t.d. Odpowiedzialność z art. 92a ust. 2 u.t.d. nie jest zależna od winy, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Wynikająca z tego przepisu kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz stanowi logiczne następstwo zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą tej kary jest przy tym zmuszenie podmiotów w przepisie wymienionych do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa, a ściślej wymuszenie działań w kierunku dyscyplinowania kierowców bezpośrednio naruszających przepisy prawa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 382/19).

Trafna jest ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Zgodnie z art. 92c ust. 1a, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2, a zatem w szczególności do zarządzającego transportem.

Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia i niezależne od przewoźnika należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia nawet przy dołożeniu należytej staranności. Przepis ten ma zatem charakter wyjątkowy.

W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że wykonujący przewóz musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych całkowicie od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku/zarządzającym transportem spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na okoliczność braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych (vide np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 203/20 oraz z 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 696/22) wskazuje się, że uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie warunków przewozu może mieć miejsce w sytuacjach nadzwyczajnych, niespodziewanych, wyjątkowych, których profesjonalny podmiot zarządzający transportem przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy czym ową miarę staranności należy oceniać biorąc pod uwagę specyfikę działalności transportowej, wysokie wymagania stawiane w związku z prowadzeniem tej działalności, w szczególności wyznaczonemu zarządzającemu transportem. Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest więc łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, że nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które świadczyłyby o spełnieniu przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i podać dowody na poparcie swoich twierdzeń.

W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez stronę wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Skarżący, jako osoba sprawująca stały nadzór nad operacjami transportowymi, powinien był dołożyć należytej staranności, aby nie doszło do naruszenia przepisów w czasie wykonywanego w dniu 31 sierpnia 2024 r. przewozu osób w transporcie międzynarodowym. Naruszenie nie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Przewóz odbył się w dniu 31 sierpnia 2023 r., a zatem w okresie, w którym termin ważności badania technicznego już upłynął. Skarżący nie podjął zaś odpowiednich kroków zapewniających wykonanie tego przewozu w sposób odpowiadający przepisom prawa, a więc pojazdem posiadającym ważne aktualne badania techniczne. Okoliczności, na które powoływał się skarżący, a mianowicie na to, że nie ma nic wspólnego z zatrudnianiem kierowców, weryfikacją ich dokumentów, stanem technicznym pojazdów i dopuszczeniem ich do ruchu nie można uznać za okoliczności uzasadniające wyłączenie odpowiedzialności zarządzającego transportem, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt u.t.d.

W tej sytuacji należało stwierdzić, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. i prawidłowo stwierdził brak podstaw do jego zastosowania.

Z analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli wykonywany był międzynarodowy transport drogowy pojazdem, który nie posiadał aktualnych badań technicznych, o których mowa w art. 81 ust. 1 p.r.d.

Zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów postępowania. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. Postępowanie nie było też prowadzone z naruszeniem art. 8 k.p.a., zobowiązującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. i przekonująco wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935).