Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 699/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3, art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2136/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek H. Spółki z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2136/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wstrzymał na wniosek H. Spółki z o.o. z siedzibą w W. wykonanie zaskarżonej przez tę spółkę decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r. o nałożeniu skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że w skardze spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Spółka podała, że na dzień 13 kwietnia 2015 r. zapłaciła kary pieniężne w wysokości 5079683,76 zł, a ponadto wobec niej toczy się obecnie szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Podniosła, że grozi jej utrata płynności finansowej, a w konsekwencji upadłość, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania sporu i zwrotu wyegzekwowanych uprzednio środków. Stwierdziła również, że ponosi duże straty finansowe, nie osiągając planowanych zysków wskutek zatrzymania urządzeń do gier przez urzędy celne.

Sąd I instancji uznał, że wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługiwał na uwzględnienie, bowiem spółka uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, czyli przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu, skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, w połączeniu z ilością spraw tego rodzaju rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi, może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej spółki, a nawet ogłoszenia jej upadłości. Sąd podzielił stanowisko strony co do groźby utraty płynności finansowej w razie wykonania decyzji, co z kolei może skutkować upadłością tego podmiotu. Zaznaczył przy tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Dyrektor Izby Celnej w W. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz o zwrot wpisu.

Organ stwierdził w szczególności, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. We wniosku skarżącej spółki brak jest bowiem szerszego uzasadnienia istnienia przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, do prawidłowej oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji konieczna jest m.in. ocena bieżącej sytuacji finansowej spółki, a do tego niezbędne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Tymczasem strona nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową, co zostało pominięte w skarżonym postanowieniu. Do skargi dołączono jedynie kopię rachunku zysków i strat spółki za 2013 r., co nie obrazuje aktualnej sytuacji finansowej strony w dacie złożenia wniosku. Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie może także przemawiać treść oświadczenia prezesa zarządu spółki, gdyż informacja o wysokości zapłaconych przez spółkę kar pieniężnych nie oznacza, że zapłata kary pieniężnej w wysokości 12000 zł może wyrządzić spółce znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest prawidłowa.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 12000 zł.

Wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.

W aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie tej decyzji (tj. zapłata kary pieniężnej w wysokości 12000 zł nałożonej w postępowaniu administracyjnym) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. W szczególności skarżąca nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową, co zasadnie podniósł organ w uzasadnieniu zażalenia. Spółka przedstawiła wprawdzie kopię rachunku zysków i strat skarżącej spółki za 2013 r., jednak dane te nie mogą być uznane za miarodajne dla oceny kondycji finansowej spółki w dacie składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (kwiecień 2015 r.). Tego stanowiska nie zmienia załączenie przez skarżącą spółkę list księgowych na kontach syntetycznych za okres od grudnia 2014 r. do kwietnia 2015 r., bowiem obrazują one wyłącznie okoliczność zobowiązań wynikających z nałożonych na spółkę kar pieniężnych. Brak rachunku zysków i strat skarżącej za 2014 r. uniemożliwia dokonanie oceny wpływu obciążeń finansowych wynikających z powołanych dokumentów na rzeczywistą i najbardziej aktualną sytuację finansową spółki w okresie poprzedzającym bezpośrednio wniesienie skargi. Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mogła także przemawiać treść oświadczenia prezesa zarządu spółki z dnia 17 kwietnia 2015 r. bowiem podana tam informacja, że spółka zapłaciła w latach 2012-2015 kary pieniężne w łącznej wysokości 5.079.683,76 zł, sama w sobie nie oznacza, iż zapłata (przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny) kary pieniężnej nałożonej w tej sprawie (12.000 zł) może wyrządzić spółce znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Potencjalnie istotna z punktu widzenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mogłaby być natomiast wskazana w oświadczeniu prezesa zarządu okoliczność, że wobec spółki toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry, co może skutkować nałożeniem kolejnych kar na spółkę. Jednakże oświadczenie to nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione, chociażby poprzez przedstawienie zestawienia tychże prowadzonych postępowań i łącznej wysokości potencjalnych kar, które mogłyby zostać nałożone na spółkę. Spółka - co już zostało zaznaczone - nie zobrazowała również swojej kondycji finansowej, przez co i tak nie byłaby możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji - nawet w kontekście wysokości potencjalnie grożących spółce innych kar pieniężnych - może prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji nastąpiło zatem z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. i dlatego zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, ze względów ekonomiki procesowej, rozpoznał wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że jest on niezasadny.

Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie - na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.