Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 227/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6ka
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 26 września 2022 r. nr SKO.463.72.2022 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za maj 2022 roku oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr SKO.463.72.2022 z dnia 26 września 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Lęborka z dnia 27 lipca 2022 r. Nr OŚG-ODK.7003.20.43.2022.AR w sprawie określenia dla nieruchomości przy ul. J. opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc maj 2022 r. w wysokości 2.150,00 zł, gdyż nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Orzekając w sprawie Kolegium przypomniało, że w dniach 13 maja 2022 r., 23 maja 2022 r. oraz 1 czerwca 2022 r. podmiot odbierający odpady z terenu Miasta Lęborka poinformował Burmistrza Miasta Lęborka o stwierdzonych w dniach 11 maja 2022 r. i 23 maja 2022 r. nieprawidłowościach w segregacji odpadów odbieranych z nieruchomości położonej w L. przy ul. J.. Do zawiadomienia załączono dokumentację fotograficzną wskazującą na obecności w pojemnikach na odpady szklane odpadów z papieru i zmieszanych oraz odpady z tworzyw sztucznych i metali, a w pojemniku na odpady biodegradowalne odpadów z papieru, metali, z tworzyw sztucznych i zmieszanych.

Burmistrz postanowieniem z dnia 31 maja 2022 r. wszczął wobec S., właściciela ww. nieruchomości, postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów.

Decyzją Nr OŚG-ODK.7003.20.43.2022.AR z dnia 27 lipca 2022 r. Burmistrz Miasta Lęborka określił dla nieruchomości przy ul. J. w L. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc maj 2022 r. w wysokości 2.150,00 zł.

Od decyzji tej odwołała się w terminie S., która administruje nieruchomością przy ul. J., zarzucając naruszenie szeregu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a także podnosząc, że naruszenia zasad selektywnego zbierania odpadów o charakterze incydentalnym błędnie potraktowano jako podstawę do określenia opłaty podwyższonej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wskazując, że materialnoprawną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r. poz. 888 ze zm.), oraz uchwała Nr XXXI-483/2021 Rady Miejskiej w Lęborku z dnia 26 listopada 2021 r., w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do odbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, a także uchwała Nr XXI-332/2020 Rady Miejskiej w Lęborku z dnia 22 grudnia 2020 r. w sprawie ustalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto Lębork, przypomniało ,że w przedmiotowej sprawie spór dotyczy kwestii tego, czy strona spełniła wymóg selektywnego zbierania odpadów na swojej nieruchomości.

W opinii Kolegium, dowody zebrane w niniejszej sprawie dowodzą, że na przedmiotowej nieruchomości nie segregowano odpadów zgodnie z wyżej opisanymi zasadami. Tymi dowodami w sprawie są zawiadomienia podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości. Sama strona nie kwestionuje jednoznacznie tego faktu wskazując jedynie, że nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji niewłaściwego segregowania odpadów, gdyż niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów miało charakter incydentalny. Bezspornie jest, iż w pojemnikach na odpady szklane znajdowały się odpady z papieru i zmieszane oraz odpady z tworzyw sztucznych i metali, a w pojemniku na odpady biodegradowalne odpadu z papieru, metali, z tworzyw sztucznych i zmieszanych. Wykonane fotografie jednoznacznie wskazują, że wykonano je na nieruchomości strony.

Odnosząc się do treści odwołania zauważono w pierwszej kolejności, że strona jako władający nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. Obowiązek ten powinien przejawiać właściwym oznaczeniem oraz zabezpieczeniem pojemników przed dostępem osób trzecich, a także, w razie potrzeby, na właściwym oświetleniu pomieszczenia, w którym się one znajdują. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.

Nie można podzielić również argumentu dotyczącego braku możliwości uznania incydentalnego naruszenia zasad segregacji za wystarczające do nałożenia podwyższonej opłaty. Przepis art. 6ka ust. 1 u.p.c.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.

Wykładnia gramatyczna przepisów art. 6ka u.p.c.g. oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów.

Stwierdzono zatem, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej (50,00 zł), o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g., mnożąc ją przez liczbę osób (43) zamieszkałych na nieruchomości w miesiącu maju 2022 r..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wydanym decyzjom zarzuca:

1) naruszenie prawa procesowego, tj.:

- naruszenie art. 124 Ordynacji podatkowej z związku z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak odniesienia się w uzasadnienia decyzji do zarzutów stawianych przez stronę postępowania a tym samym naruszenie zasady przekonywania stron co do zasadności przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy przy załatwieniu sprawy,

- naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nienależyte uzasadnienie faktyczne z uwagi na zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń co uniemożliwia realizację zasady prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji,

- naruszenie art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej poprzez brak czytelnego podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pod decyzją,

- naruszenie art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz.2651 ze zm.) poprzez niezastosowanie podstawowej zasady Ordynacji podatkowej tj. in dubio pro tributaria stanowiącej, iż niedające się usunąć wątpliwości, co do przepisów prawa rozstrzyga się na korzyść podatnika.

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ka ust.3 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1297 ze zm.) poprzez przyjęcie, że nawet incydentalne zaniechanie obowiązku selektywnego zbierania odpadów uprawnia do zastosowania opłaty podwyższonej.

3) naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez zastosowanie zasady odpowiedzialności zbiorowej, sprzecznej z zasadą demokratycznego państwa prawnego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Lęborka w sprawie określenia wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości określenia skarżącej S. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości, ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Zdaniem organów obu instancji, ze względu na stwierdzone przez podmiot zbierający odpady przypadki braku segregacji odpadów w skarżąca jako właściciel nieruchomości zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej.

Na wstępie przywołać należy przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowiący, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Stosownie do art. 6ka ust. 2 ww. ustawy, wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie natomiast z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.

Powołany art. 6ka u.c.p.g. określa skutki niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych określonego w art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g.. W przepisie tym przedstawiono przede wszystkim przesłanki wszczęcia postępowanie administracyjnego i wydania decyzji określającej wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Pierwszą z przesłanek uzasadniających wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. W przypadku stwierdzenia tej okoliczności podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia wójta, burmistrza lub prezydenta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych i przyjęciu ich jako niesegregowanych (zmieszanych).

Przepis, art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.

Z art. 6ka u.c.p.g. wynika, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie tego wydania decyzji administracyjnej nakładającej na właściciela opłatę podwyższoną. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości - "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te, nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji.

W ocenie Sądu, nie stanowi wystarczającego oparcia dla uwzględnienia wskazanych przesłanek uporczywości/notoryjności odwołanie się do uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej u.p.c.g.. Uzasadnienie projektu ustawy nie ma charakteru normatywnego, nie jest elementem stanu prawnego. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby w akcie tym doszukiwać się treści normatywnych, w szczególności aby na jego podstawie wywodzić przesłanki, które mają być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Wola ustawodawcy winna wynikać z tekstu ustawy. Wykładnię polegającą na odkodowaniu intencji prawodawcy na podstawie materiałów przygotowawczych powstałych m.in. w procesie legislacyjnym należy uznać za dopuszczalną, jednak może ona zastosowanie jedynie wówczas, gdy wykładnia literalna nie doprowadzi interpretatora do zadowalających rezultatów w zakresie odkodowania treści normy prawnej.

Z uregulowań zawartych w u.p.c.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.p.c.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.

Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie z dopłat.

W konsekwencji Sąd wskazuje, że wykładnia gramatyczna ww. przepisów oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (podobnie np. wyroki: WSA w Szczecinie z 4 marca 2021 r., I SA/Sz 978/20; WSA w Szczecinie z 10 lutego 2022 r., I SA/Sz 922/21; WSA w Krakowie z 20 września 2021 r., I SA/Kr 808/21; wyrok NSA z 18 października 2018 r., II FSK 984/18).

Mając na uwadze powyższe, jak i wskazując na brak zastrzeżeń do sposobu i formy powiadomienia o nieprawidłowościach w selekcji odpadów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgromadzony bowiem w sprawie materiał dowodowy potwierdza zaistnienie przesłanek prawnych i faktycznych do wydania zaskarżonej decyzji, a zastrzeżenia strony skarżącej w kwestii wykazania braku segregacji odpadów są gołosłowne i nie poparte przekonującymi dowodami.

W tej sytuacji Sąd uznał, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).