Postanowienie NSA, sygn. akt III OSK 2553/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego
Powołane przepisy: article: art. 86 § 1, art. 87 § 2, art. 277, art. 280 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P.T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie oraz skargi P.T. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 831/21 wydanym w sprawie ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 455/18 w sprawie ze skargi P.T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 9 października 2017 r., nr DKR-4203-4/2/17/MP w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: 1. odmówić P.T. przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego; 2. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego; 3. zwrócić P.T. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego uiszczony wpis od skargi o wznowienie w kwocie 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 5 lipca 2018 r., IV SA/Wa 455/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.T., uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 9 października 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24 lipca 2017 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Ponadto Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne oraz zasądził koszty postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny, w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, wyrokiem z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 831/21, uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił skargę.

Pismem z dnia 12 lipca 2023 r. P.T. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego osobiście sporządzoną skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 831/21, wnosząc o uchylenie wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt III OSK 1818/23, odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego, gdyż nie spełniała wymogu określonego w art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "P.p.s.a."), tj. nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika.

Pismem z dnia 18 września 2023 r. P.T. reprezentowany przez radcę prawnego, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że P.T., wnosząc skargę o wznowienie postępowania był przekonany, że nie jest zobowiązany do spełnienia obowiązku wynikającego z art. 175 P.p.s.a., gdyż jako strona nie wnosząca skargi kasacyjnej nie był zobligowany w postępowaniu przed NSA, do występowania za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący sądził, że skoro ewentualne wznowienie postępowania zmierzać będzie do obrony jego praw, to nie jest ten wymóg konieczny. Podniósł, że konieczność wniesienia skargi o wznowienie wyniknęła z niedoręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej organu. Wskazał, że po otrzymaniu odpowiedzi na skargę o wznowienie dowiedział się o obowiązku jej złożenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący dołączył skargę o wznowienie postępowania podpisaną przez radcę prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.

Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 P.p.s.a.).

Z treści wniosku o przywrócenie terminu oraz skargi o wznowienie postępowania sądowego wynika, że skarżący o wydanym w dniu 14 grudnia 2021 r., III OSK 831/21 r. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowiedział się w maju 2023 r. w związku z egzekucją wszczętą przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...].

W tej sytuacji skarga o wznowienie postępowania sądowego z dnia 18 września 2023 r., została złożona z uchybieniem terminu, gdyż termin 3 miesięcy upłynął z ostatnim dniem sierpnia 2023 r. Wskazać należy, że termin określony w art. 277 P.p.s.a. jest terminem procesowym zawitym. Strona, która uchybiła powyższemu terminowi, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 86 P.p.s.a.

Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin.

Wskazać trzeba, że przy ocenie zachowania 7-dniowego terminu do złożenia wniosku w trybie art. 87 § 1 P.p.s.a. decydujące znaczenie ma ustalenie dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy uprawnione jest więc wnioskowanie, że termin 7-dniowy zaczął swój bieg w dniu 15 września 2023 r., to jest w dniu, w którym skarżący dowiedział się, że skarga o wznowienie postępowania, powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 21 września 2023 r. (data stempla pocztowego), a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o jakim mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Podnieść również należy, że spełniona została także przesłanka przewidziana w art. 87 § 4 P.p.s.a., tzn. wraz z wnioskiem dopełniona została czynność, dla której określony był termin.

Oceniając natomiast brak winy strony w uchybieniu terminu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie uprawdopodobnił tej okoliczności. Wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oznacza obowiązek ich wskazania, w sposób uzasadniający przypuszczenie, że okoliczności te w rzeczywistości zaistniały, a twierdzenia strony są prawdziwe.

W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, wskazując jako przyczynę uchybienia brak wiedzy w obowiązku złożenia skargi o wznowienie postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że nieznajomość prawa nie możne być uznawana za usprawiedliwioną przeszkodę, uniemożliwiającą dokonanie czynności, gdyż już ze swej istoty jest ona zawiniona przez stronę. Nie stanowi zatem podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego. Nadto podkreślenia wymaga, że wniosek o przywrócenie terminu został sporządzony i wniesiony przez radcę prawnego, a zatem powoływanie się przez skarżącego na brak wiedzy, nieznajomości prawa również wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku.

Skoro nie został uprawdopodobniony brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, to brak było podstaw do przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., a w konsekwencji należało odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 276 P.p.s.a., o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. 1 postanowienia.

W konsekwencji braku uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, skargę o wznowienie postępowania sądowego należało odrzucić, jako wniesioną po terminie określonym w art. 277 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt. 2 postanowienia.

O zwrocie wpisu od skargi o wznowienie postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w pkt. 3 postanowienia.