Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 13/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 149 § 3 w zw. z art 149 kpa
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. K. i J. K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy t dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, pu/., 1568 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia K.K. i J. K. utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] z dnia [...].04.2014 r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...], w [...], gm. [...].

Jak wynika z akt postępowania, Kierownik Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] pismem z dnia [...].07.2013 r., znak: [...], pozytywnie zaopiniował wniosek P. D. w sprawie remontu i rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego na działce nr geod. [...], stanowiącego część założenia dworsko - ogrodowego w miejscowości [...], ujętego w ewidencji zabytków gminy i chronionego zapisami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...].

Pismem z dnia [...].03.2014 r., K.K. i J. K. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego wydanego dla P. D. (...).

W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że inwestycja obejmuje budynek gospodarczy zlokalizowany na obszarze założenia folwarcznego w [...], który jest ujęty w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków. Opinia dotycząca możliwości remontu i rozbudowy budynku gospodarczego zlokalizowanego w ewidencji zabytków została sformułowana zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta [...] (Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marcu 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta [...]), które " Na terenach i przy obiektach znajdujących się w gminnej ewidencji dóbr kultury w granicach ustalonych planem ochrony pośredniej, wszelkie prace inwestycyjne wymagają uzyskania opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na etapie ustalenia warunków realizacji inwestycji". Postępowanie administracyjne w powyższej sprawie prowadzone przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] Delegatura w [...] nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Ponadto wniosek K. i J. K. z dnia [...] marca 2014 r. nie pochodzi od strony postępowania i nie został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 Kpa, co skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 Kpa postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie, z powodu jego niedopuszczalności.

Zdaniem Ministra organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż w obiegu prawnym brak jest decyzji ostatecznej kończącej postępowanie, które mogłoby zostać przez ten organ wznowione na wniosek K. K. i J. K. z dnia [...].03.2014 r. Tym samym, w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka niedopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn przedmiotowych. Prawidłowo zatem organ na podstawie art. 149 § 3 Kpa wydał postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego.

Niezależnie od powyższego, zauważył, że organ pierwszej instancji rozpatrzył wniosek który nie był do niego skierowany. Był to bowiem wniosek: o wznowienie postępowania w sprawie decyzji pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego wydanego dla P. D., podczas gdy organ konserwatorski decyzji takiej nie wydał. Organ konserwatorski był wprawdzie wskazana w rozdzielniku w/w wniosku, ale jako organ niewłaściwy w sprawie powinien, na podstawie art. 65 § 1 Kpa, przekazać go do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszących podanie. W razie wątpliwości, Kierownik Delegatury w [...] mógł zwrócić się do wnioskodawców o wyjaśnienie treści wniosku.

Minister zwrócił również uwagę, że jeśli inwestycja obejmuje budynek gospodarczy zlokalizowany na obszarze założenia folwarcznego w [...], który jest ujęty w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków to w takim przypadku zastosowanie ma art. 39 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Uzgodnienie to następuje w trybie art. 106 Kpa, a więc postanowieniem, na które inwestorowi służy zażalenie.

Postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2014 r. zaskarżyli K. i J. K., którzy wyjaśnili, że kwestionowali pismo - opinię WUOZ w [...] delegatura w [...] z dnia [...]07.2013r. - Znak [...] na podstawie art. 106 k.p.a. w związku z Art. 39 Prawa Budowlanego jako niezgodnego prawem oraz rażąco naruszającego prawo własności.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W szczególności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. sąd uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydane dnia [...] listopada 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] z dnia [...].04.2014 r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...], w [...], gm. [...].

Podstawą materialno – prawną kontrolowanego postanowienia jest art. 149 § 3 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Twierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania kończy już na tym etapie postępowanie w sprawie wznowienia i skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Odmowa taka jest zatem w istocie odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały powołane we wniosku wznowienie postępowania podstawy wznowienia. Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Zanim to jednak nastąpi obowiązkiem organu po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w konkretnej sprawie jest dokonanie oceny co jest przedmiotem postępowania czy wnioskujący ma przymiot strony konieczny dla skutecznego prawnie wszczęcia postępowania – a więc, czy ma on interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Tego organ nie uczynił. Zgodnie z treścią tego przepisu stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienia, nie mogły pozostać w obrocie prawnym. Jeżeli jak to ustalił Minister wniosek dotyczył pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego wydanego dla D. P. to organ pierwszej instancji rozpatrzył wniosek, który nie był do niego skierowany, podczas gdy organ konserwatorski decyzji takiej nie wydał. Organ konserwatorski jako organ niewłaściwy w sprawie powinien, na podstawie art. 65 § 1 Kpa, przekazać go do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszących podanie.

Zadaniem organów orzekających w przedmiotowym postępowaniu było na wstępie ustalenie czy pismo Skarżących dotyczy działalności organów architektoniczno-budowlanych czy też konserwatorskich. W razie wątpliwości, Kierownik Delegatury w [...] mógł zwrócić się do wnioskodawców o wyjaśnienie treści wniosku.

Dopiero po ewentualnym ustaleniu, że pismo dotyczy działalności organu konserwatorskiego, organ powinien przystąpić do ustalania czy wniosek spełnia wymogi formalne, a więc czy zawiera ustawowe przesłanki wznowienia opisane w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zostało wniesione w terminie, czy z żądaniem wszczęcia postępowania wystąpiła osoba, która była jego stroną, a przede wszystkim czy wniosek o wznowienie postępowania dotyczy ostateczna ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego. Jeżeli zaś wniosek był skierowany do innego organu to na mocy art. 65 § 1 k.p.a. powinien być przekazany do organu właściwego.

Wobec stwierdzenia opisanych wyżej uchybień Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I i pkt II wyroku.