Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 279/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 130a ust. 10, ust. 10h i ust. 10j
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi C.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów wynikających z przechowywania, oszacowania oraz likwidacji samochodu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego C.L. kwotę 724 (siedemset dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Starosta ustalił na kwotę 22.128,14 zł koszty wynikające z przechowywania od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] marca 2013 r., oraz za szacowanie i likwidację samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz zobowiązał C.L. (skarżącego) do zapłaty tej należności w terminie wynikającym z art. 130a ust. 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 128 ze zm. - w skrócie: "p.r.d.").

Starosta ustalił, że samochód stanowiący własność skarżącego [...] grudnia 2007 r. został usunięty z drogi, po czym pojazd umieszczono na parkingu strzeżonym. Komenda Powiatowa Policji 15 października 2009 r. zawiadomiła skarżącego o trybie odbioru samochodu wraz z pouczeniem, tj. o tym, iż po upływie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, pojazd ten uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i na mocy art. 130a ust. 10 p.r.d. przechodzi on na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Powiadomienie zostało doręczone Stronie skutecznie w dniu 15 października 2009 r. Ponieważ skarżący nie odebrał auta w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu, pismem z [...] grudnia 2011 r. Starosta wezwał skarżącego do odbioru pojazdu w terminie 7 dni, jednocześnie pouczając, iż w przypadku nieodebrania, po upływie 30 dni od dnia odbioru powiadomienia zostanie złożony wniosek do Sądu o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu. Następnie wystąpił o orzeczenie przepadku pojazdu rzecz Powiatu, a Sąd Rejonowy, postanowieniem z [...] stycznia 2013 r. sygn. akt [...] wniosek ten uwzględnił. Po uzyskaniu opinii biegłego pojazd został przekazany do stacji demontażu i zdemontowany [...] marca 2013 r.

22 marca 2016 r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz likwidacji pojazdu. W oparciu o uchwały Rady Powiatu podjęte w sprawie ustalenia wysokości opłat i kosztów związanych z usunięciem i przechowaniem pojazdów tj. Uchwałę nr XIII/64/2007 Rady Powiatu z dnia 26 października 2007r., Uchwałę nr LI/290/2010 Rady Powiatu z dnia 29 października 2010, Uchwalę nr XIII/74/2011 Rady Powiatu z 28 czerwca 2011 r. Uchwałę nr XLIII/286/2013 Rady Powiatu z 29 listopada 2013 r. oraz rachunek Biegłego Skarbowego nr [...] z dnia [...].06.2013 r. wyliczono następujące koszty: (a) koszty przechowywania pojazdu w okresie od dnia [...].09.2010 r. do dnia [...].02.2011 r. (153 dni x 8,00 zł) - 1 224,00 zł

(b) koszty przechowywania pojazdu w okresie od dnia [...].02.2011 r. do dnia [...].08.2011 r. (198 dni x 7,93 zł) - 1 570,14 zł; (c) koszty przechowywania pojazdu w okresie od dnia [...].08.2011 r. do dnia [...].03.2013 r. (583 dni x 33,00 zł) - 19 239,00 zł (d) koszty oszacowania pojazdu przez biegłego - 95,00 zł Razem do zapłaty 22.128,14 zł.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (w skrócie: SKO) utrzymało w mocy decyzję Starosty. Jako podstawę rozstrzygnięcia podało art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 814), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1659, ze zm.), art. 130a ust 1 pkt 1 i 2, ust. 10h p.r.d. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, iż materialną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 130a ust. 10h p.r.d., zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

SKO stwierdziło, iż auto skarżącego usunięto z drogi [...] grudnia 2007 r., po czym pojazd pozostawiono na parkingu strzeżonym. Pojazd ten nie został odebrany przez właściciela pomimo upływu 3- miesięcznego okresu przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym określonego w art. 130a ust. 10 ustawy i pomimo wyznaczenia dodatkowego, 30-dniowego terminu do odbioru pojazdu. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu. W tej sytuacji SKO przyjęło, że spełnione zostały wszystkie warunki przewidziane w art. 130a ust. 10 i ust. 10a p.r.d. wymagane do wydania decyzji w przedmiocie zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu - art. 130a ust. 10h p.r.d.

SKO zaznaczyło, iż sprawa dotyczy pojazdu, który został usunięty z drogi w 2007 r., to jest w okresie obowiązywania regulacji art. 130a p.r.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018 z późn. zm. - dalej przywoływanej jako" u.zm.p.r.d."), która weszła w życie z dniem 4 września 2010 r. Przepis intertemporalny - art. 13 tej ustawy - stanowi, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Oznacza to, że właściciela pojazdu obciążają koszty przechowywania pojazdu naliczone dopiero od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, to jest od 4 września 2010 r. Datą końcową naliczenia kosztów przechowania jest moment zakończenia postępowania (art. 130a 10h ustawy), przy czym przez "zakończenie postępowania" należy rozumieć datę odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego i złomowania go.

Zdaniem SKO Starosta prawidłowo ustalił i obciążył skarżącego kosztami przechowania pojazdu za okres od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] marca 2013 r. (data oddania pojazdu z miejsca przechowania do demontażu). Do wyliczenia należności przyjęto stawki za przechowywanie pojazdów ustalone w kolejnych uchwałach Rady Powiatu w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie na parkingach strzeżonych oraz koszt oszacowania wartości pojazdu przez biegłego.

SKO wskazało dalej, że skarżący będąc właścicielem samochodu kierował nim w miejscowości [...] będąc w stanie nietrzeźwości. Pojazd został na podstawie dyspozycji usunięty z drogi. Koszty, o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d., ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi. Katalog tych kosztów obejmuje wszystkie koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, szacowaniem wartości od momentu wydania dyspozycji do zakończenia postępowania. Organ nie naliczył kosztów za usunięcie pojazdu, ponieważ usunięcie pojazdu nastąpiło przed dniem 4 września 2010 r. Datą końcową naliczania kosztów przechowania jest zaś moment zakończenia postępowania (art. 130a ust. 10h p.r.d.), przy czym przez "zakończenie postępowania" należy rozumieć datę odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego i złomowania go tj. [...] marca 2013 r. SKO podkreśliło też, że przepisy p.r.d. nie pozwalają na miarkowanie kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10 h p.r.d., biorąc pod uwagę określone okoliczności sprawy. Przywołana ustawa, nie przewidywała także możliwości odstąpienia przez starostę od ustalenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu.

Skarżący nie zgodził się z decyzją SKO i w złożonej skardze, w obszernym wywodzie podniósł, że z art. 130a ust. 10 w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawą z 22 lipca 2010 r. przewidywał przejście nieodebranego samochodu na własność Skarbu Państwa po upływie 6 miesięcy z mocy prawa, zaś niewydanie orzeczenia stwierdzającego ten stan rzeczy, pomimo spełnienia przesłanek, wynikło z zaniechania organów. Podniósł również, że nie stać go na poniesienie przypisanej mu opłaty.

SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm. - w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując kontroli sądowej w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty naruszały prawo w zakresie uzasadniającym ich uchylenie.

Decyzjami tymi ustalono dla skarżącego należność za przechowywanie samochodu [...] nr rej. [...] za okres od [...] września 2010 r. do [...] marca 2013 r.

Za podstawę prawną swych rozstrzygnięć organy obu instancji przyjęły art. 130a ust. 10h p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010 r..

Do dnia wejścia w życie nowelizacji kwestie usuwania, przemieszczania i blokowania pojazdów regulował wyczerpująco art. 130a ust. 1 - 11 p.r.d.

Zgodnie z art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji pojazd usunięty w trybie określonym w art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznawało się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Szczegółowo tryb postępowania w sprawie przejścia z mocy ustawy porzuconych pojazdów na rzecz Skarbu Państwa regulowało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191 poz. 1377 ze zm. - dalej określane jako "rozp. MSWiA z 16 października 2007 r."). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa orzekał naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06 orzekł, m. in. iż art. 130a ust. 10 p.r.d. w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, jest niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, zaś art. 130a ust. 11 pkt 3 p.r.d. jest niezgodny z art. 64 ust. 3 Konstytucji. Trybunał jednocześnie odroczył utratę mocy obowiązującej tych przepisów o 12 miesięcy od chwili opublikowania wyroku.

W następstwie tego wyroku ustawodawca wprowadził zmiany art. 130a p.r.d. poprzez dodanie (wskazaną wyżej ustawą nowelizującą z dnia 22 lipca 2010 r.) ust. 10a – 10l.

W p.r.d. w znowelizowanym brzmieniu zmieniono zasady orzekania o odejmowaniu własności, w ten sposób, że obecnie przejście własności na rzecz powiatu (poprzednio Skarbu Państwa) nie następuje z mocy prawa, lecz wymaga konstytutywnego postanowienia sądu orzekającego przepadek (art. 130a ust. 10 p.r.d. w znowelizowanym brzmieniu). Dopiero zatem od dnia 4 września 2010 r. w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach wymienionych w art. 130a ust. 1 lub 2 p.r.d. – starosta występuje do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Wedle przepisów znowelizowanych, po orzeczeniu przepadku przez sąd, na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. starosta w odrębnej decyzji obciąża dotychczasowego właściciela kosztami zagospodarowania pojazdu powstałym od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia.

W niniejszej sprawie, jak trafnie zauważył skarżący, jego samochód został usunięty w dniu [...] grudnia 2007 r. Skarżący auta nie odebrał, a zatem sześciomiesięczny termin o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) upłynął w dniu 5 czerwca 2008 r. czyli jeszcze przed utratą mocy obowiązującej przez ten przepis, a nawet jeszcze przed datą opublikowania wyroku TK z 3 czerwca 2008 r. (Dz. U. z 11 czerwca 2008 r. Nr 200 poz. 649). W okresie od upływu ww. terminu do dnia utraty mocy obowiązującej art. 130a ust. 10 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 16 października 2007 r. właściwy naczelnik urzędu skarbowego nie orzekł o przejęciu samochodu skarżącego na rzecz Skarbu Państwa.

O przepadku samochodu skarżącego orzekł Sąd Rejonowy dopiero dnia [...] stycznia 2013 r., co skłoniło organy do wydania decyzji o ustaleniu na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. obciążających skarżącego kosztów przechowywania pojazdu od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] marca 2013 r.

W ocenie Sądu bezzasadnie.

Niemniej nie jest trafne twierdzenie skarżącego, iż wynikło to z faktu, że utracił on własność pojazdu na rzecz Skarbu Państwa poprzez sam fakt upływu terminu wynikającego z art. 130a ust. 1 p.r.d. jeszcze przed utratą przez ten przepis mocy obowiązującej.

Dostrzec wprawdzie należy, iż na gruncie art. 130a ust. 10 p.r.d., przed zapadnięciem wyroku TK z 3 czerwca 2008 r., sądy administracyjne przyjmowały, iż upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powodował, że nieodebrany w tym terminie pojazd stawał się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Wprawdzie - jak akcentowano - zgodnie § 8 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 16 października 2007 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego, co mogłoby sugerować, iż decyzja wydana w omawianym trybie ma dla powstania po stronie Skarbu Państwa tytułu własności pojazdu znaczenie konstytutywne, ale w świetle postanowień przepisów p.r.d. nie ulega wątpliwości, że decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, bo może potwierdzić tylko to co nastąpiło z mocy ustawy. W świetle powyższych regulacji terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa - jako właściciela pojazdu - kosztów parkowania jest moment, w którym upłynął 6-miesieczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu. Od tej bowiem chwili Skarb Państwa staje się właścicielem pojazdu i wchodzi w prawa i obowiązki dotychczasowego właściciela (tak NSA w wyr. z 10 marca 2009 r. I OSK 1399/08, NSA w uchw. z 29 listopada 2010 r. I OPS 1/10, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl - w skrócie: "CBOSA").

W niniejszej sprawie, przy ustalaniu daty utraty prawa własności przez skarżącego, nie można jednak pominąć treści prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z [...] stycznia 2013 r. [...]. Zgodnie bowiem z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Wskazuje się, że treścią nakazu wynikającego z art. 365 § 1 k.p.c. jest powinność uwzględniania stanu prawnego wynikającego z utożsamianego z powagą rzeczy osądzonej prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty (wyr. SA w Warszawie I ACa 1451/14 LEX 2272079). Tym samym Sąd i organy związane pozostają stwierdzeniem, że skarżący utracił własność pojazdu z dniem uprawomocnienia się ww. postanowienia. Stało to na przeszkodzie ustaleniu, iż w dacie wydawania tego orzeczenia przedmiotowy samochód stanowił własność Skarbu Państwa, na rzecz którego przeszedł wobec faktu samego upływu terminu wynikającego z art. 130a ust. 10 p.r.d.

Należy też zwrócić uwagę, że z dniem 12 czerwca 2009 r., czyli z upływem terminu odroczenia utraty mocy obowiązującej art. 130a ust. 10 p.r.d., organy administracyjne (właściwi naczelnicy urzędów skarbowych) utraciły kompetencję do wydawania decyzji o przejściu nieodebranych samochodów na rzecz Skarbu Państwa. Jak wskazano we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, po nowelizacji przepadek na rzecz powiatu orzeka sąd powszechny na wniosek starosty. Tym samym, po tej dacie, postanowienie sądowe o przepadku było jedyną prawnie dopuszczalną formą odjęcia własności pojazdu. Dyskusyjna była oczywiście kwestia dopuszczalności wystąpienia przez właściwe organy z powództwem o ustalenie, iż prawo własności pojazdu przysługiwało Skarbowi Państwa (art. 189 k.p.c.), lecz wobec istnienia prawomocnego postanowienia o przepadku, wszelkie rozważania na ten temat są bezprzedmiotowe.

Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 u.zm.p.r.d., w przypadkach w których termin określony w art.130a ust. 10 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji, upłynął przed dniem wejścia w życie u.zm.p.r.d. i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności na rzecz Skarbu Państwa, odpowiednio stosowało się art. 11 u.zm.p.r.d., z którego z kolei wynikało, że w przypadkach, gdy termin wynikający z art. 130a ust. 10 p.r.d. rozpoczął się i nie zakończył się przed utratą jego mocy obowiązującej przepadek orzeka się na rzecz powiatu. Z przepisów tych wynikało również, że z wnioskiem o przepadek występuje starosta.

Oznacza to, że ten tryb postępowania dotyczył wszystkich przypadków w których nie wszczęto postępowania w sprawie przejścia pojazdów na Skarb Państwa niezależnie od tego kiedy upłynął termin wynikający z art. 130a pkt 10 p.r.d.

Pomimo jednak nieuznania, iż upływ sześciomiesięcznego terminu skutkował przejściem własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, regulacja, tzn. art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji oraz art. 12 ust. 2 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej przewidujący odpowiednie stosowanie przepisu o orzeczeniu przepadku, współtworzyły kontekst normatywny dla oceny charakteru postanowienia orzekającego przepadek z punktu widzenia możliwości obciążenia skarżącego kosztami przechowania.

Należy bowiem zwrócić uwagę, iż skarżący był o skutku wynikającym z art. 130a ust. 10 p.r.d. przepisu pouczony (k. 5 akt adm.). Co wymaga również podkreślenia, przepisy p.r.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji nie zawierały regulacji dającej podstawę do obciążenia kosztami byłego właściciela już po przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Tym samym skarżący miał prawo sądzić, że nie jest już właścicielem pojazdu oraz w związku z tym oczekiwać, że nie będzie ponosił kosztów związanych z przechowywaniem samochodu po upływie terminu wynikającego z art. 130a ust. 10 p.r.d.

Niestety przepisy u.zm.p.r.d., pomimo, iż regulowały tryb procedowania w sprawach w których sześciomiesięczny termin upłynął przed utratą mocy obowiązującej przez art. 130a ust. 10 p.r.d., to jednak nie dawały żadnej odpowiedzi na pytanie, czy w związku z jej wejściem w życie 4 września 2010 r., możliwe jest obciążenie skarżącego spornymi kosztami. Regulacja intertemporalna dotycząca kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu została wyrażona tylko w art. 13 tejże ustawy. Zgodnie z tym przepisem, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o jakim mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. w jego dawnym brzmieniu, do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Tymczasem, jak sygnalizowano wcześniej, termin wymieniony w art. 130a ust. 10 p.r.d. w poprzednim brzmieniu w niniejszej sprawie upłynął w dniu 5 czerwca 2008 r., a zatem przytoczony przepis przejściowy nie znajduje w niej zastosowania.

Przytoczone powyżej okoliczności doprowadziły Sąd do przekonania, iż organy obu instancji przy wydawaniu swoich decyzji naruszyły art. 130a ust. 10h p.r.d. W obliczu opisanych niejasności natury prawnej, obciążenie skarżącego na podstawie tego przepisu spornymi kosztami było nie do pogodzenia z zasadą wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Z przepisu tego, statuującego zasadę demokratycznego państwa prawnego wywodzi się zasadę zaufania do Państwa i stanowionego przez jego organy prawa. Zasada ta opiera się na pewności prawa rozumianej jako zespół cech systemowych tego prawa, zapewniających jednostce bezpieczeństwo prawne. Tak rozumiana pewność prawa daje zarazem jego przewidywalność, a tym samym pozwala obywatelom decydować o swoim postępowaniu w oparciu o znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, które ich działania mogą pociągnąć za sobą (wyr. NSA z 29 kwietnia 2011 r. II OSK 228/11). Niespójność konkurencyjnych czasowo przepisów p.r.d. w kontekście skutków wyroku TK z 3 czerwca 2008 r. tworzyła dla z perspektywy skarżącego stan prawny skomplikowany i nieprzejrzysty, ponieważ wyinterpretowanie daty utraty własności wymagało przeprowadzenia zabiegów wykładni przepisów. W ocenie Sądu, przekonanie Skarżącego, iż utracił prawo własności samochodu z dniem 5 czerwca 2008 r. było usprawiedliwione oczywistym brzmieniem art. 130 ust. 1 pkt 10 p.r.d., które - co do automatycznego skutku przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa - znajdowało potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Obciążenie skarżącego kosztami przechowywania za okres taki jaki przyjęto w zaskarżonej decyzji nie jest zasadne także z innych przyczyn leżących po stronie organów administracyjnych.

Należy bowiem zauważyć, że działania organów cechowała niezrozumiała opieszałość, wskutek której łączny koszt przechowywania pojazdu wyniósł ponad 21.000 zł.

Pomimo bowiem upływu 5 czerwca 2008 r. terminu wynikającego z art. 130a ust. 10 p.r.d. organy Policji w okresie obowiązywania tej regulacji (do dnia 11 czerwca 2009 r.) nie wystąpiły do właściwego naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej przejście samochodu na rzecz Skarbu Państwa. Należy bowiem zwrócić uwagę, że TK w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. odroczył utratę mocy obowiązującej derogowanych art. 130a ust. 10 (w określonym w sentencji wyroku zakresie) oraz art. 130 ust. 11 pkt 3 p.r.d. W uzasadnieniu wyroku, w części zawierającej przytoczenie motywów orzeczenia o odroczeniu na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, TK wprost wskazał, iż odroczenie utraty mocy obowiązującej oznacza, iż "w okresie dwunastu ogłoszenia wyroku TK w organie promulgacyjnym (Dz. U.) przepisy te (o ile wcześniej nie zostaną uchylone bądź zmienione przez ustawodawcę), mimo że obalone w stosunku do nich zostało domniemanie konstytucyjności, winny być przestrzegane i stosowane przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy orzekające". TK, jakkolwiek nie orzekał w przedmiocie konstytucyjności § 8 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 16 października 2007 r. to jednak stwierdził, że przepis ten pozostający w sprzeczności z Konstytucją i przepisem p.r.d. podobnie jak derogowany jego poprzednik § 8 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, utraci moc obowiązującą równocześnie z przepisem zawierającym delegację do jego wydania czyli art. 130a ust. 11 pkt 3 p.r.d. Tym samym TK uznał, że nie było przeszkód do orzeczenia, w okresie odroczenia, o przejściu pojazdów co do których sześciomiesięczny termin wynikający z art. 130a ust. 10 p.r.d. upłynął przed dniem utraty jego mocy obowiązującej. Zaniechanie zastosowania się do wskazań Trybunału i nieprzeprowadzenia postępowania likwidacyjnego w powyższym trybie było w sprawie szczególnie istotne, ponieważ przepisy p.r.d. w brzmieniu obowiązującym przed 4 września 2010 r. nie przewidywały obciążania byłego właściciela kosztami przechowywania pojazdu.

Natomiast po wejściu w życie ustawy z 22 lipca 2010 r. materiały dotyczące samochodu przekazano Staroście dopiero 25 sierpnia 2011 r., czyli po niemal roku od wejścia w życie nowych zasad postępowania w sprawach dotyczących likwidacji nieodebranych pojazdów.

Starosta zaś z wnioskiem o orzeczenie przepadku wystąpił dopiero w dniu 6 listopada 2012r. czyli po ponad roku od otrzymania materiałów z Komendy Powiatowej Policji oraz przekazania do jego dyspozycji pojazdu skarżącego.

Takie działanie organów, w tym również Starosty Powiatowego, ustawowo zobowiązanych do podjęcia kroków zmierzających do przeprowadzenia likwidacji pojazdu, ewidentnie naruszało obowiązek prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa oraz stanowiącego przez nie prawa (art. 8 k.p.a.). Opieszałość organów miała bowiem istotne konsekwencje, wyrażające się - w sytuacji obciążenia skarżącego kosztami przechowywania pojazdu - oczywistą i wymierną dolegliwością ekonomiczną. W piśmiennictwie wskazuje się natomiast, że naruszenie przez administrację jej powinności sprawnego prowadzenia postępowania nie może powodować negatywnych skutków dla strony. Zasada ta znajduje normatywne zakotwiczenie w art. 2 Konstytucji. Naruszałoby standardy rzetelności prawa, gdyby ocenę zachowania administracji oprzeć na założeniu, iż ryzyko zaniedbań, błędów czy opieszałości administracji należy umiejscowić w sferze interesów i praw stron postępowania (E. Łętowska, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2003 r., V SA 1131/02, OSP 2003/7-9/93). Należy przy tym zaznaczyć, że takie uchybienia w poczynaniach organów nie wynikały z postawy skarżącego, stąd skarżący nie może ponosić ich ujemnych konsekwencji.

Ostatecznie Sąd uznał, że SKO oraz Starosta, kierując się literalną wykładnią art. 130a ust. 10h p.r.d. i ustawy z 22 lipca 2010 r., bez uwzględnienia przedstawionych powyżej istotnych uwarunkowań natury materialnej i procesowej, dopuściły się naruszenia tego przepisu przez jego niewłaściwe zastosowanie. Z tej przyczyny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I. wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania (pkt II. wyroku) znajduje podstawę prawną w art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 724 zł, na którą złożyły się wpis od skargi (664 zł) i koszty dojazdu do sądu (60 zł).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta uwzględni stanowisko Sądu i rozstrzygnie sprawę z uwzględnieniem przedstawionych w uzasadnieniu okoliczności i wniosków.