Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 516/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 5, art. 196 ust. 2 i ust. 4, art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 24 par. 1 pkt 5 i pkt 6, par. 3, art. 61 par. 2, art. 67 par.1, par. 2 pkt 2, art. 79, art. 107 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 3, art. 183 par. 2, art. 225 par. 1, art. 227
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia doktoranckie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 13 kwietnia 2015 r. (nr [...]) Rektor Uniwersytetu [...] utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] z dnia 12 lutego 2015 r. (nr [...]), którą Komisja orzekła o nieprzyjęciu na studia doktoranckie P. B.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 12 lutego 2015 r. (nr [...]) Komisja Rekrutacyjna Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] orzekła o nieprzyjęciu P. B. na I rok Studiów Doktoranckich z Zakresu Pedagogiki i Nauk o Polityce na Wydziale Nauk Społecznych w roku akademickim 2014/2015.

W podstawie prawnej powołano art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r. poz. 267. ze zm.), art. 196 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.) oraz uchwałę Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie zasad i trybu przyjmowania kandydatów na stacjonarne i niestacjonarne studia trzeciego stopnia (doktoranckie) w Uniwersytecie [...] w roku akademickim 2014/2015.

Uzasadniając decyzję Komisja Rekrutacyjna podała jedynie, że w wyniku przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego P. B. (dalej: "strona", "skarżący") uzyskał 13 punktów. Komisja stwierdziła, że postanowiła nie przyjąć na studia doktoranckie kandydatów, którzy uzyskali mniej niż 15 punktów.

Strona odwołała się od tej decyzji wnosząc o ponowne przeprowadzenie procedury rekrutacyjnej dla wszystkich kandydatów, gdyż rozmowy rekrutacyjne, które odbyły się we wrześniu 2014 r. były przeprowadzone w obecności innego składu Komisji. Wytknęła organowi pierwszej instancji szereg błędów formalnych oraz automatyzm w działaniu; w szczególności Komisja Rekrutacyjna winna była wywiesić /obwieścić/ wyniki rekrutacji w dniu "powtórnej" rozmowy rekrutacyjnej – 11.02.2015 r. Strona wyraziła opinię, że jej wiedza i osiągnięcia powinny być wyżej ocenione. Wg strony zastrzeżenia co do zgodności z zasadami i trybem rekrutacji przyjętymi w uchwale Senatu budzi także sposób przyznawania 2 dodatkowych punktów, które przysługują za projekt rozprawy doktorskiej zbieżny z potrzebami rozwojowymi Wydziału. W jej ocenie brak jest możliwości porównania jego rozmowy kwalifikacyjnej z rozmowami pozostałych 12 kandydatów, którzy w dniu 16 września 2014 r. zostali poddani procedurze rekrutacyjnej. Wrześniowe rozmowy były przeprowadzane i oceniane przez inny skład Komisji, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania rekrutacyjnego, dlatego należałoby ponownie przeprowadzić procedurę rekrutacyjną dla wszystkich kandydatów.

Po rozpatrzeniu odwołania Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia 13 kwietnia 2015 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 104, art. 107 k.p.a., art. 196 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w związku z § 12 ust. 1 i ust. 2 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 24 kwietnia 2014 roku w sprawie zasad i trybu przyjmowania kandydatów na stacjonarne i niestacjonarne studia trzeciego stopnia (doktoranckie) w Uniwersytecie [...] w roku akademickim 2014/2015, utrzymał w mocy ww. decyzję Komisji Rekrutacyjnej.

Organ wyjaśnił, że decyzja organu pierwszej instancji zapadła w związku z uprzednio wydaną decyzją Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 1 grudnia 2014 r. ([...]) o uchyleniu w całości decyzji Komisji Rekrutacyjnej z dnia 8 października 2014 r. o nieprzyjęciu P. B. na studia doktoranckie i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komisję. Powodem uchylenia decyzji i ponownego rozpoznania sprawy, w tym przeprowadzenia z kandydatem rozmowy kwalifikacyjnej, były stwierdzone nieprawidłowości w zakresie składu Komisji Rekrutacyjnej prowadzącej rozmowę kwalifikacyjną z P. B. w dniu 16 września 2014 r. oraz nie podpisania decyzji Komisji, a więc organu kolegialnego, przez wszystkich jej członków.

Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego została wydana decyzja z dnia 12 lutego 2015 r. o nieprzyjęciu strony na studia doktoranckie. Podkreślił dalej, że w skład Komisji Rekrutacyjnej weszli samodzielni nauczyciele akademiccy będący specjalistami w zakresie dziedziny prowadzonych przez wydział studiów doktoranckich, posiadający kwalifikacje, aby w jak najdokładniejszy sposób sprawdzić stopień wiedzy kandydata w zakresie tematyki studiów, jak i koncepcji jego rozprawy doktorskiej. Zgodnie z przyjętą formą postępowania rekrutacyjnego, czyli rozmową kwalifikacyjną członkowie Komisji mają prawo stawiać pytania związane z zakresem pracy kandydatów oraz dziedziny studiów. Według opinii Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej dotyczącej opisu przebiegu rozmowy na ten temat "(...) udzielane przez kandydata odpowiedzi były obszerniejsze lecz równie mało treściwe, co uwidaczniają zapisy stenogramu z rozmowy. Ukazują one nikłe rozeznanie w teoretycznych podstawach konceptualizacji problemu badawczego oraz nieznajomość metodologicznego podłoża planowanej pracy". Przytoczona opinia zawiera również inne przykłady świadczące, że dokonana przez Komisję ocena wiedzy strony oraz koncepcji przyszłej rozprawy doktorskiej miała charakter indywidualny. Z przedstawionych nagrań rozmowy kwalifikacyjnej nie wynika natomiast, że strona była atakowana przez członków Komisji.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowości w przyznaniu punktów za zbieżność projektu pracy doktorskiej z potrzebami rozwojowymi Wydziału, należy stwierdzić, że Komisja Rekrutacyjna jest uprawniona do przyznawania punktów w obrębie kryteriów podanych w uchwale rekrutacyjnej. Zgodnie z treścią załącznika nr 2 do uchwały rekrutacyjnej "projekty zbieżne z potrzebami rozwojowymi Wydziału są premiowane 2 dodatkowymi punktami przy zachowaniu maksymalnego pułapu 30 pkt". Zgodnie z opinią Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej "(...) Komisja przyznała 1 punkt biorąc pod uwagę, że proponowany temat rozprawy jest zbieżny z planami badawczymi Instytutu Politologii, jednak ujęcie tematu nasuwało wątpliwości na ile proponowane badanie w ogóle zmieści się w optyce badań politologicznych". Zgodnie z przytoczoną opinią ta sama zasada dotyczyła przyznawania punktacji wszystkim uczestnikom rozmowy kwalifikacyjnej. W konsekwencji, nie występują w niniejszej sprawie okoliczności potwierdzające stawiane zarzuty.

Co do uchybień formalnych, tj. dat ogłoszenia listy rankingowej i wystawienia decyzji, zarzuty te nie mają uzasadnienia, a działanie Komisji jest zgodne z Kodeksem postępowania administracyjnego. Komisja Rekrutacyjna przeprowadziła rozmowy kwalifikacyjne 11 lutego 2015 r. i tego samego dnia po południu, lecz w innym miejscu, w gabinecie dyrektora Instytutu Politologii, przeliczyła punktację i sporządziła listę rankingową. Następnego dnia została wystawiona decyzja, pod którą zgodnie z § 11 ust. 2 uchwały rekrutacyjnej, podpisali się wszyscy Członkowie Komisji. W dniu 13 lutego 2015 r. decyzja ta została wysłana na podany przez stronę adres.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że postulat strony dotyczący możliwości porównania przebiegu rozmów rekrutacyjnych wszystkich kandydatów nie może zostać uwzględniony, gdyż zgodnie z § 10 ust. 1 uchwały rekrutacyjnej to wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne, a nie sam przebieg rozmów. Ponadto, strona nie może domagać się uchylenia innych prawomocnych decyzji wydanych w postępowaniu rekrutacyjnym, gdyż nie spełnia wymogu art. 28 k.p.a. Pozostali kandydaci nie składali odwołań od wydanych decyzji ani nie wykazywali nieprawidłowości podczas postępowania rekrutacyjnego, czy pracy Komisji Rekrutacyjnej. W okolicznościach sprawy nie znajdują usprawiedliwienia zarzuty, że dostęp do dokumentacji z postępowania rekrutacyjnego był utrudniony – wszyscy uczestnicy postępowania rekrutacyjnego mieli możliwość dostępu do szczegółowych informacji w godzinach pracy pracownika dziekanatu.

P. B. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. Nadto wniósł o ponowne przeprowadzenie procedury rekrutacyjnej dla wszystkich kandydatów oraz powołanie nowej Komisji Rekrutacyjnej, w skład której powinni wejść niezależni i obiektywni członkowie.

W szczególności zarzucił:

1. niedopełnienie warunków niezbędnych do prawidłowego wydania decyzji administracyjnej (zaskarżona decyzja została zatytułowana: "Decyzja o przyjęciu na studia doktoranckie", pomimo tego, że treść postanowienia brzmi: "utrzymać w całości zaskarżoną decyzję Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] z dnia 12 lutego 2015 r. [...], o nieprzyjęciu na studia doktoranckie p. P. B.");

2. niestosowanie się przez organy Uniwersytetu [...] do postanowień Kodeksu postępowania administracyjnego;

3. nieustosunkowanie się przez organy do wszystkich okoliczności, jakie zaszły w toku przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i które były przedmiotem odwołania;

4. niezgodność tytułu decyzji z jej postanowieniem, podobnie jak z jednym ze zdań w uzasadnieniu.

Skarżący wskazał, że członkowie Komisji Rekrutacyjnej powinni zostać wyłączeni z dalszego postępowania po uchyleniu pierwszej decyzji w sprawie. Wynika to z treści art. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i ma związek z postawami prof. T. S. oraz prof. J. N. zaprezentowanymi w sporządzonych przez nich opiniach. Ponadto, przeciwko ww. członkom Komisji Rekrutacyjnej powinny zostać wszczęte dochodzenia służbowe oraz postępowania dyscyplinarne, co oznacza, że zgodnie z art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. powinni zostać wyłączeni od udziału w postępowaniu. Ponadto, w ocenie skarżącego, wyłączenie ww. członków Komisji winno nastąpić na podstawie art. 24 § 3 k.p.a.

Organ mógł na podstawie art. 61 § 2 k.p.a. wszcząć postępowanie w imieniu osób, które znalazły się na liście przyjętych a następnie podjąć próbę uzyskania od nich na to zgody.

Zauważył także, że w dniu 23 grudnia 2014 r., podczas rozmowy z prof. T. S., dostał do wglądu swoją teczkę z postępowania rekrutacyjnego, jednak nie zawierała ona żadnego protokołu. Wcześniej prosił o kopie wszystkich dokumentów, które zaistniały w sprawie i nie naruszają ochrony danych osobowych osób trzecich będących stronami w postępowaniu rekrutacyjnym. Kwestia ta jest niezwykle istotna, ponieważ profesor poinformował go, iż w trakcie postępowania wyjaśnienia składała pracownica dziekanatu Wydziału Nauk Społecznych - mgr M. D. Skoro nie sporządzono protokołu z jej wyjaśnień, doszło do naruszenia art. 67 § 2 pkt 2 k.p.a. Brak było również opinii radcy prawnego [...]. W ocenie skarżącego naruszono art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ w uzasadnieniu nie odniesiono się do wszystkich podnoszonych wobec postępowania uwag. Nadto skarżący, nie został zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin, mimo takiej konieczności wynikającej z art. 79 § 1 k.p.a.

Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. postępowanie powinno być wznowione, ponieważ w wydawaniu decyzji uczestniczyli zarówno pracownicy, jak i de facto cały organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 i art. 27 k.p.a. Co więcej, Uniwersytet [...], mimo ciężaru gatunkowego niektórych zarzutów wobec postępowania rekrutacyjnego, nie zawiadomił o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu Prokuratury.

Skarżący twierdził również, że w trakcie rozmowy z prof. S. był zmuszony do wysłuchania specyficznej formy kazania na temat swojego postępowania zawierającego zwroty, że postępując w ten sposób "daleko nie ujedzie", a także, że "nie zrobi w ten sposób doktoratu" – w ocenie skarżącego okoliczności te winny być rozpatrzone przez organ w oparciu o art. 225 § 1 k.p.a. Ponadto w odwołaniach zgłaszał określone działania członków Komisji Rekrutacyjnej oraz pozostałych kandydatów, które nosiły znamiona naruszeń prawa, co oznacza, że w przypadku członków Komisji Rekrutacyjnej były one równoznaczne ze skargą, o której mowa w art. 227 k.p.a.

Dalej zwrócił uwagę na treść załącznika nr 2 do uchwały Senatu [...] nr [...]odnoszących się do rekrutacji na Studia Doktoranckie z Zakresu Pedagogiki i Nauk o Polityce. W rubryce "Zasady punktacji postępowania rekrutacyjnego (punktacja)" kategorie wymienione są w punktach od 1 do 5, lecz tylko przy pierwszej kategorii "Ocena zamierzeń naukowych", przy punkcie 1 zastrzeżono, że 10 punktów to maksymalna punktacja. W przypadku innych kategorii można uznać, że wystąpienie choć jednego osiągnięcia powinno skutkować przyznaniem określonej dla kategorii liczby punktów, tj. "Dotychczasowe osiągnięcia": 0 lub 5 pkt; "Stopień orientacji w dziedzinie planowanych studiów": 0 lub 10 pkt; "Dodatkowe kwalifikacje i umiejętności: 0 lub 5 pkt; "Projekt zbieżny z potrzebami rozwojowymi Wydziału": 0 lub 2 pkt. W przypadku innych kierunków - za wyjątkiem prowadzonych również przez Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu [...], Studia Doktoranckie z Zakresu Psychologii (s. 15-16) - skala przyznawanych punktów w poszczególnych kategoriach jest precyzyjnie ustalona.

Stosownie do § 1 pkt 4 regulaminu Studiów Doktoranckich w Uniwersytecie [...] rok akademicki na studiach doktoranckich rozpoczyna się 1 października i kończy 30 września. Oznacza to, że postępowanie w sprawie zostało rozciągnięte praktycznie na pół roku akademickiego, co w zasadniczy sposób mogło utrudnić studiowanie. Wskazał przy tym na § 1 i 2 zarządzenia Rektora Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia 26 czerwca 2014 roku w sprawie przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...], zgodnie z którymi stypendia doktoranckie na pierwszym roku studiów doktoranckich przyznawane są w oparciu o wynik postępowania rekrutacyjnego zaś wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego składa się do kierownika studiów doktoranckich do 20 października każdego roku akademickiego. Uniemożliwia to składanie wniosku przez osoby, względem których toczyło się postępowanie odwoławcze. Ponadto, ewentualne przedłużenie tego terminu z uwagi na szczególny charakter sytuacji, w jakiej znalazłby się kandydat odwołujący się od decyzji komisji rekrutacyjnej, a następnie ubiegający się o stypendium, nie dawałoby gwarancji rzetelnego rozpatrzenia wniosku.

W ocenie skarżącego w sprawie został naruszony § 10 pkt 3 uchwały Senatu [...] nr [...], bowiem nie jest prawdą - jak twierdzi organ odwoławczy - że nie było ograniczeń w dostępie do dokumentacji postępowania rekrutacyjnego.

Ponadto skarżący zaznaczył, że w jego ocenie istnieje istotna różnica między oceną wystawioną przez 2 osoby, które zadają pytania a wystawioną przez sześcioosobową komisję, w której pytania zadawały 3 osoby.

Podsumowując stwierdził, że organy Uniwersytetu [...] usilnie unikają ustosunkowania się do próśb o konkretyzację kategorii w ramach których przydziela się punkty kandydatom, zwłaszcza w kwestii "stopnia orientacji w dziedzinie planowanych studiów" oraz "dodatkowych kwalifikacji i umiejętności". Organy te nie chcą również zwrócić uwagi na niską punktację przyznawaną skarżącemu w kategoriach, które należy zakwalifikować za najbardziej uznaniowe.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość zastosowanej procedury. Sąd, rozpatrując sprawę nie podejmuje zatem merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie decyzji podlegającej ocenie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny legalności zaskarżonych rozstrzygnięć organów uczelni, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością ich eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 13 kwietnia 2015 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] z dnia 12 lutego 2015 r. (nr [...]) w sprawie odmowy przyjęcia skarżącego na I rok Studiów Doktoranckich z Zakresu Pedagogiki i Nauk o Polityce na Wydziale Nauk Społecznych w roku akademickim 2014/2015.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć organów uczelni były przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", oraz przepisy – podjętej przez Senat Uniwersytetu [...] w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 196 ust. 2 tej ustawy - uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie zasad i trybu przyjmowania kandydatów na stacjonarne i niestacjonarne studia trzeciego stopnia (doktoranckie) w Uniwersytecie [...] w roku akademickim 2014/2015.

Zgodnie z art. 196 ust. 2 ustawy rekrutacja na bezpłatne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu. Warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni senat, a w jednostce naukowej - rada naukowa jednostki. Przepis art. 169 ust. 5 stosuje się odpowiednio. Uchwałę podaje się do publicznej wiadomości nie później niż do dnia 30 kwietnia roku kalendarzowego, w którym rozpoczyna się rok akademicki, którego uchwała dotyczy (ust. 2). Rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie (ust. 3). Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, odpowiednio do rektora lub dyrektora jednostki naukowej. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie, o których mowa w ust. 2. Decyzja rektora lub dyrektora jednostki naukowej jest ostateczna (ust. 4). Wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne (ust. 5).

Z przedstawionych akt postępowania w sprawie rekrutacji skarżącego na studia doktoranckie wynika, że powołaną w podstawie i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu [...] uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie zasad i trybu przyjmowania kandydatów na stacjonarne i niestacjonarne studia trzeciego stopnia (doktoranckie) w Uniwersytecie [...] w roku akademickim 2014/2015 – zwaną dalej "uchwałą" – określono limity przyjęć i szczegółowe zasady postępowania rekrutacyjnego na stacjonarne i niestacjonarne studia prowadzone na poszczególnych wydziałach Uniwersytetu [...].

W § 3 uchwały wskazano, że postępowanie rekrutacyjne ma charakter konkursowy (ust. 1). Elementami postępowania rekrutacyjnego mogą być m.in. pisemna opinia opiekuna pracy magisterskiej, pisemna opinia przyszłego opiekuna naukowego/promotora pracy doktorskiej, list polecający, rozmowa kwalifikacyjna, egzamin pisemny lub ustny z wybranych dziedzin, dotychczasowe wyniki uzyskane na studiach, dotychczasowe osiągnięcia naukowe i zawodowe, list motywacyjny (ust. 2). Szczegółowe zasady postępowania rekrutacyjnego na poszczególne studia doktoranckie – określone przez Senat, na wniosek rady podstawowej jednostki organizacyjnej - zawiera załącznik nr 2 do niniejszej uchwały (ust. 3).

W §4 uchwały wskazano, że wyniki postępowania rekrutacyjnego są liczone w skali punktowej (ust. 1), natomiast przyjęcie kandydatów na I rok studiów doktoranckich następuje na podstawie wyników postępowania rekrutacyjnego, określonego w ust. 1, z uwzględnieniem limitu przyjęć, określonego w załączniku nr 1 do niniejszej uchwały.

W niniejszej sprawie skarżący ubiegał się o przyjęcie na studia doktoranckie stacjonarne na Wydziale Nauk Społecznych z zakresu nauki o polityce (politologii), na które został określony limit przyjęć – 10 osób. Formą postępowania kwalifikacyjnego na studia w tym trybie było złożenie projektu pracy i odbycie rozmowy kwalifikacyjnej. W postępowaniu rekrutacyjnym można było uzyskać maksymalnie 10 punktów za "ocenę zamierzeń naukowych", 5 punktów za "dotychczasowe osiągnięcia", 10 punktów za "stopień orientacji w dziedzinie planowanych studiów" oraz 5 punktów za "dodatkowe kwalifikacje i umiejętności" (maksymalna łączna ilość punktów – 30), przy czym projekty zbieżne z potrzebami rozwojowymi Wydziału premiowane były 2 dodatkowymi punktami przy zachowaniu maksymalnego pułapu 30 punktów. W uchwale wskazano, że ocena w tych zakresach odbywa się na podstawie złożonej dokumentacji oraz rozmowy kwalifikacyjnej.

Orzekając w niniejszej sprawie o nieprzyjęciu skarżącego na wskazany kierunek studiów doktoranckich w roku akademickim 2014/2015 organy uczelni wyjaśniły, że z uwagi na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 1 grudnia 2014 r. (L.dz. [...]), w wyniku przeprowadzonego w dniu 11 lutego 2015 r. dodatkowego postępowania rekrutacyjnego, skarżący uzyskał 13 punktów, natomiast Komisja Rekrutacyjna Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] postanowiła nie przyjąć na ww. studia doktoranckie kandydatów, którzy uzyskali mniej niż wymaganą liczbę 15 punktów. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący uzyskując 13 punktów został zakwalifikowany na trzynastym miejscu listy rankingowej, co nie pozwoliło na jego przyjęcie na studia doktoranckie. Organ wyjaśnił, że Komisja Rekrutacyjna powołana została, zgodnie z § 8 ust. 1 uchwały przez Dziekana Wydziału Nauk Społecznych a w jej skład weszli samodzielni nauczyciele akademiccy będący specjalistami w zakresie dziedziny prowadzonych przez Wydział studiów doktoranckich, posiadający kwalifikacje, aby w jak najdokładniejszy sposób sprawdzić stopień wiedzy kandydata w zakresie tematyki studiów, jak i koncepcji jego rozprawy doktorskiej. Weryfikacja ta odbywała się w formie postępowania rekrutacyjnego, czyli rozmowy kwalifikacyjnej, w trakcie której członkowie Komisji mają prawo stawiać pytania związane z zakresem pracy kandydata oraz dziedziny studiów.

Organ odwoławczy – powołując się na treść znajdującej się w aktach opinii Kierownika Studiów Doktoranckich w zakresie Pedagogiki i Nauk o Polityce z dnia 17 marca 2015 r., a jednocześnie Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej-prof. dra hab. T. S. - stwierdził, że co prawda udzielane przez kandydata odpowiedzi były obszerniejsze niż podczas "pierwszej" rozmowy kwalifikacyjnej w dniu 16 września 2014 r. lecz równie mało treściwe, co uwidaczniają zapisy stenogramu z rozmowy. Ukazują one nikłe rozeznanie w teoretycznych podstawach konceptualizacji problemu badawczego oraz nieznajomość metodologicznego podłoża planowanej pracy. Organ wskazał, że przytoczona opinia zawiera również inne przykłady świadczące, że dokonana przez Komisję ocena wiedzy skarżącego oraz koncepcji przyszłej rozprawy doktorskiej miała charakter indywidualny, a z przedstawionych przez skarżącego nagrań rozmowy kwalifikacyjnej nie wynika natomiast, że był on "atakowany" przez członków Komisji. W ocenie organu odwoławczego rozmowa kwalifikacyjna została przeprowadzona w sposób prawidłowy i zgodnie z wyznaczonym jej celem. Organ wyjaśnił, że – jak wynika z opinii Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej - w zakresie kategorii "projekty zbieżne z potrzebami rozwojowymi Wydziału, Komisja przyznała skarżącemu 1 punkt biorąc pod uwagę, że proponowany temat rozprawy jest zbieżny z planami badawczymi Instytutu Politologii, jednak samo ujęcie tematu nasuwało wątpliwości na ile proponowane badanie w ogóle zmieści się w optyce badań politologicznych. Taka sama zasada dotyczyła przyznawania punktacji wszystkim innym uczestnikom rozmowy kwalifikacyjnej. Punkt ten – co wynika z wyjaśnień Kierownika Studiów Doktoranckich z zakresu Pedagogiki i Nauk o Polityce-prof. T. S. zawartych w piśmie z dnia 17 marca 2015 r. stanowiącym ustosunkowanie się do złożonego odwołania – został wpisany do rubryki "innych osiągnięć" (czyli kategorii "dodatkowe kwalifikacje i umiejętności") z tego powodu, że – jak wynikało z uchwały - suma punktów nie mogła przekraczać 30, co byłoby trudne do utrzymania w przypadku ich ujęcia w odrębnej kategorii.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organów uczelni w zakresie wyniku postępowania rekrutacyjnego i uzyskanej przez kandydata punktacji z rozmowy kwalifikacyjnej nie budzi wątpliwości. W szczególności organ odwoławczy odniósł się do kwestionowanej przez skarżącego w odwołaniu ilości przyznanych mu punktów za projekt pracy doktorskiej w kontekście zbieżności projektu z potrzebami rozwojowymi Wydziału. Organ odwoławczy uzasadnił stanowisko organów uczelni w tym zakresie w sposób wystarczający i przekonujący o słuszności przyznania 1 punktu, zamiast 2 punktów, jak oczekiwał skarżący. Nie można się przy tym też zgodzić ze stanowiskiem prezentowanym przez skarżącego, jakoby zapis dotyczący zasad (skali) punktacji postępowania rekrutacyjnego na studia doktoranckie na Wydziale Nauk Społecznych z zakresu Pedagogiki i Nauk o Polityce (załącznik nr 2 do uchwały) należało wykładać w ten sposób, że ilość punktów przyznanych w określonych kategoriach miałaby stanowić alternatywę braku punktów ("0") bądź przyznania ich w wysokości przewidzianej dla danej kategorii (maksymalnej liczby punktów). W ocenie Sądu należy przyjąć za uzasadnioną możliwość "elastycznego" punktowania przez Komisję Rekrutacyjną - w ramach przewidzianej maksymalnej ilości punktów – określonych zagadnień związanych z przyjęciem kandydata na studia doktoranckie; w szczególności o stopniowalności oceny kandydata może świadczyć zapis: "Stopień orientacji w dziedzinie planowanych studiów – 10 pkt", który musi zostać oceniony w skali od 0 do 10 punktów, a nie na zasadzie alternatywy 0 albo 10 punktów.

Sąd kontrolując niniejszą sprawę nie dopatrzył się także innych, zarzucanych przez skarżącego, naruszeń prawa, w szczególności w zakresie formułowanych przez skarżącego zarzutów dotyczących uchybienia przez organy uczelni przepisom postępowania rekrutacyjnego w kontekście powoływanych przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a." oraz przepisów uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 24 kwietnia 2014 r.

Należy zaznaczyć, że stosownie do art. 207 § 1 ustawy, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza, iż pewne jego regulacje znajdą zastosowanie wprost, inne z pewnymi modyfikacjami, natomiast jeszcze inne z uwagi na specyfikę podmiotu jakim jest uczelnia publiczna nie będą miały zastosowania przed tym organem, który tylko pełni funkcję organu administracji publicznej w ściśle określonym zakresie spraw wyznaczonych w art. 207 ust. 1 ustawy. W orzecznictwie prezentowany jest natomiast pogląd, że decyzja organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej. Dokonując analizy tego zagadnienia uznać należy, że odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (o którym mowa w art. 207 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym) polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 157/14, LEX nr 1531831). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę powyższy pogląd w pełni podziela i stwierdza, że zarówno podlegająca obecnie kontroli decyzja Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 13 kwietnia 2015 r., jak też poprzedzająca ją decyzja Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...], opisane wyżej wymogi spełniają. W ocenie Sądu decyzje te zostały uzasadnione w sposób prawidłowy, a w szczególności decyzja organu odwoławczego, która – w świetle sformułowanych w odwołaniu zgodnie z art. 196 ust. 4 zd. 2 ustawy zarzutów – odniosła się co do zarzucanych przez kandydata naruszeń warunków i trybu przeprowadzonej w jego przypadku rekrutacji, tym samym zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. należy uznać za chybiony.

Także powoływane w skardze zarzuty dotyczące nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego w świetle powoływanych naruszeń przepisów k.p.a. oraz uchwały, nie mogły stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. W szczególności, w sprawie nie został naruszony art. 24 § 1 pkt 5 i 6 oraz § 3 k.p.a. Przede wszystkim należy wskazać, że żaden z powołanych przepisów nie mógł znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie z jednej strony z uwagi na "odpowiedniość" stosowania przepisów k.p.a. w rozstrzyganych przez organy uczelni indywidualnych sprawach studentów, z drugiej zaś z uwagi na to, że de facto żadna z opisanych w powołanych przepisach sytuacji nie zaistniała. Należy wyjaśnić, że przesłanką wyłączenia pracownika organu określoną w art. 24 §1 pkt 6 k.p.a. nie może być w żadnym wypadku subiektywne odczucie o konieczności wszczęcia postępowania służbowego bądź dyscyplinarnego wobec danej osoby, a jedynie fakt wszczęcia takiego postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1084/12, LEX nr 1274144). Z kolei przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie wymaga wyłączenia pracowników organów I instancji na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy, po uchyleniu poprzedniego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Rozpatrzenie sprawy ponownie nie jest bowiem udziałem w "wydaniu zaskarżonej decyzji" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 446/15, LEX nr 1666095). Przenosząc zatem powyższą tezę na realia rozpoznawanej sprawy, ponowne rozpoznanie sprawy przez Komisję Rekrutacyjną i wydanie decyzji o nieprzyjęciu kandydata na studia doktoranckie, nie daje podstawy do stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. W sprawie nie mógł też znaleźć zastosowania art. 24 § 3 k.p.a. W myśl § 8 uchwały postępowanie rekrutacyjne przeprowadza komisja rekrutacyjna powoływana w trybie określonym przez Statut, natomiast w skład komisji rekrutacyjnej wchodzą: kierownik jednostki organizacyjnej prowadzącej studia lub inna upoważniona przez dziekana osoba, kierownik studiów doktoranckich i co najmniej jeden przedstawiciel z grona opiekunów naukowych doktorantów. Abstrahując od faktu, iż stosowanie przepisów procedury administracyjnej - z uwagi na autonomię uczelni – może podlegać pewnym ograniczeniom, fakt powołania 6-osobowej Komisji Rekrutacyjnej i przeprowadzenia "ponownej" w dniu 11 lutego 2015 r. rozmowy kwalifikacyjnej w szerszym gronie, niż to miało miejsce podczas pierwszej rozmowy kwalifikacyjnej w dniu 16 września 2014 r., miało – w ocenie Sądu – charakter gwarancyjny i służyło zapewnieniu, tak bezstronnego jej przeprowadzenia, jak też bezstronnego podjęcia przez Komisję decyzji w sprawie przyjęcia skarżącego na studia doktoranckie. W tym kontekście – w ocenie Sądu - organ odwoławczy zasadnie przyjął, że zarzuty dotyczące niechętnego stosunku Komisji do skarżącego (a więc także członków Komisji wnioskowanych do wyłączenia - prof. T. S. oraz prof. J. N.) nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy (szczególnie w świetle przedstawionych przez skarżącego stenogramach nagrań), stanowiąc jego subiektywną ocenę. Także przebieg rozmowy z Kierownikiem Studiów Doktoranckich z zakresu Pedagogiki i Nauk o Polityce-prof. T. S. w dniu 23 grudnia 2014 r. nie daje podstaw - wbrew twierdzeniom skarżącego - do uznania stronniczości ww. osoby czy też Komisji w procedurze rekrutacji skarżącego. Użycie w tej rozmowie pewnych zwrotów, na które zwraca uwagę skarżący (że "daleko nie ujedzie", "nie zrobi w ten sposób doktoratu") stanowiło – co wyjaśnił prof. T. S. w piśmie z dnia 17 marca 2015 r. oraz 5 maja 2015 r. (załącznik do odpowiedzi na skargę) – wyrażoną przez pracownika uczelni (nauczyciela akademickiego) reakcję na fakt nagrywania przez skarżącego rozmów z pracownikami naukowymi i administracyjnymi Uniwersytetu [...] bez ich uprzedzenia i było w istocie wyrażeniem w tym zakresie jedynie osobistej opinii mającej na celu uświadomienie skarżącemu (będącemu kandydatem na studia doktoranckie) obowiązujących norm i obyczajów życia akademickiego oraz specyficznej relacji między promotorem a doktorantem, polegającej na obustronnym zaufaniu. Fragment rozmowy, w której padły zacytowane przez skarżącego zwroty nie dotyczył procedury rekrutacyjnej, lecz przyszłej perspektywy funkcjonowania kandydata w instytucji akademickiej, a przede wszystkim przyszłej współpracy z promotorem pracy doktorskiej. W ocenie Sądu stanowisko wyrażone przez Kierownika Studiów Doktoranckich z zakresu Pedagogiki i Nauk o Polityce w ww. pismach znajduje potwierdzenie w złożonym przez skarżącego stenogramie z nagrania rozmowy w dniu 23 grudnia 2014 r., a zatem brak jest podstaw do uznania także na tej podstawie istnienia okoliczności mogących wywołać wątpliwość, co do bezstronności Komisji czy też ww. członka Komisji w prowadzonym wobec skarżącego postępowaniu rekrutacyjnym. W związku z powyższym brak też było – wbrew stanowisku skarżącego – podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy uczelni art. 145 §1 pkt 3, a także powoływanych przepisów art. 225 § 1, art. 227 oraz art. 183 § 2 k.p.a.

W ocenie Sądu w sprawie nie zostały naruszone także pozostałe przepisy k.p.a. W szczególności organy uczelni nie miały – jak twierdzi skarżący - podstaw do podjęcia w trybie art. 61 § 2 k.p.a. postępowań w imieniu innych osób, które nie znalazły się na liście przyjętych z uwagi na uzyskany wynik. Każda z ww. osób miała bowiem prawo w trybie art. 196 ust. 4 ustawy zaskarżyć rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej.

Organy nie naruszyły także art. 67 § 1, § 2 pkt 2 oraz art. 79 k.p.a., gdyż w postępowaniu rekrutacyjnym organy uczelni nie podejmowały i nie dokumentowały żadnych czynności dowodowych w zakresie przesłuchania strony, świadka czy biegłego, gdyż obowiązująca procedura rekrutacyjna określona w uchwale nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 24 kwietnia 2014 r. nie wprowadzała takiego wymogu.

W ocenie Sądu w sprawie nie zostały także naruszone przepisy procedury rekrutacyjnej uregulowane w ww. uchwale w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności powoływany przez skarżącego § 10 ust. 3. Przepis ten stanowi, że kandydaci mają prawo wglądu, w obecności członka komisji, do dokumentów swojego postępowania rekrutacyjnego w terminie trzech dni od daty wywieszenia listy zakwalifikowanych kandydatów, w godzinach wyznaczonych przez przewodniczącego komisji. Termin ten należy podać do wiadomości kandydatów wraz z ogłoszeniem wyników postępowania rekrutacyjnego.

W kontekście powołanego przepisu należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż wyniki postępowania rekrutacyjnego (tj. rankingowa lista kandydatów wraz z punktacją po postępowaniu kwalifikacyjnym z uwzględnieniem dodatkowego postępowania kwalifikacyjnego przeprowadzonego na skutek wydania decyzji Rektora [...] z dnia 1 grudnia 2014 r.) zostały ogłoszone w dniu 11 lutego 2015 r. po zakończeniu pracy Komisji Rekrutacyjnej. Z wyjaśnień prof. T. S. w piśmie z dnia 17 marca 2015 r. wynika natomiast, że jego przypuszczenie wyrażone na końcu rozmowy kwalifikacyjnej ze skarżącym, iż dyskusja Komisji zostanie przeprowadzona w późniejszym terminie a wyniki zostaną opublikowane w piątek (tj. 13 lutego 2015 r.) nie było wiążące. Z kolei ze zdjęć znajdujących się w aktach sprawy list rankingowych ogłoszonych w dniu 11 lutego 2015 r. (k. – 195 i 196) nie wynika, by na listach została zamieszczona informacja o terminie i godzinach, w których kandydaci mieliby prawo wglądu, w obecności członka komisji, do dokumentów swojego postępowania rekrutacyjnego.

Opisany stan rzeczy – jako niezgodny z §10 ust. 3 uchwały – prowadzi do wniosku, że w istocie w rozpoznawanej sprawie zostało naruszone prawo do zapoznania się (wglądu) skarżącego w dokumentację z postępowania rekrutacyjnego. Skarżący bowiem mógł przypuszczać, że wynik postępowania rekrutacyjnego po uwzględnieniu wyniku dodatkowego postępowania kwalifikacyjnego, zostanie ogłoszony 13 lutego 2015 r., a zatem z tym dniem dopiero zacznie biec 3-dniowy termin na wgląd do dokumentów a z treści opublikowanych list rankingowych będzie wynikać w jakich godzinach możliwe będzie zapoznanie się z tą dokumentacją, z uwagi na wymaganą obecność członka Komisji.

Pomimo jednak wskazanych naruszeń § 10 ust. 3 uchwały uznać należy, że w istocie nie mogły one mieć wpływu na wynik kontrolowanej sprawy. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący miał możliwość dostępu (wglądu) do dokumentów ze swojego postępowania rekrutacyjnego, co wynika z treści jego odwołania, w którym wskazuje, że 17 lutego 2015 r. "poznał szczegółowe rezultaty postępowania". Fakt ten znajduje również potwierdzenie w piśmie prof. T. S. z dnia 17 marca 2015 r., z którego wynika, że doszło do spotkania skarżącego z prof. T. S. - Kierownikiem Studiów Doktoranckich z zakresu Pedagogiki i Nauk o Polityce, a zatem skarżący mógł skorzystać z prawa wglądu, w obecności członka komisji, do dokumentów swojego postępowania rekrutacyjnego. Skarżący, jako strona postępowania, mógł także na etapie postępowania odwoławczego zapoznać się z dokumentacją rekrutacyjną. W ocenie Sądu nie było więc podstaw – tak jak stwierdził organ odwoławczy - do stwierdzenia, że skarżący miał utrudniony dostęp do dokumentacji z postępowania rekrutacyjnego, a zatem wskazane naruszenie §10 ust. 3 uchwały nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

W opisanym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku kontrolując decyzję organów obu instancji nie dopatrzył się naruszeń prawa, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., i w konsekwencji na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.