Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 5/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4, ust. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1148
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 146 par. 1, par. 2, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi B. R. na czynność Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zorganizowania dowozu dziecka do placówki oświatowej I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. stwierdza uprawnienie skarżącej B. R. do zorganizowania przez Burmistrza Miasta dowozu jej niepełnosprawnego dziecka L. K. do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego [...], III. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącej B. R. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. .


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z 2 listopada 2022 roku oraz pismem uzupełniającym do wniosku z dnia 15 listopada 2022 roku B. R. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") zwróciła się do Burmistrza Miasta o organizację bezpłatnego dowozu i zapewnienia opieki w trakcie przejazdu dziecka L. K. do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego [...]" w G. . Wraz z wnioskiem Skarżąca przedłożyła Burmistrzowi Miasta zaświadczenie potwierdzające uczęszczanie córki do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego "[...]" w G. oraz orzeczenie nr [...] dotyczące konieczności objęcia jej kształceniem specjalnym.

2. Pismem z 17 listopada 2022 roku Burmistrz Miasta odmówił Skarżącej zorganizowania dowozu dziecka do przedszkola, wskazując, że w transporcie jaki zapewnia gmina do placówki w G. nie ma już wolnych miejsc a najbliższą placówką oświatową spełniającą zalecenia określone w złożonym orzeczeniu jest placówka znajdująca się w R. W. i do tej placówki gmina może zorganizować transport i opiekę tym bardziej, że w roku szkolnym [...] dziecko było uczniem Szkoły Podstawowej w W. i od września 2022 r. korzystało z zorganizowanego przez Gminę W. bezpłatnego dowozu dzieci do szkół. Transport ten był zapewniony także w miesiącu październiku i listopadzie 2022 r.

3. W skardze na czynność odmowy zorganizowania dowozu L. K. do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego "[...]" w G. , Skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła Organowi:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe: poprzez odmowę zapewnienia dowożenia córki Skarżącej do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego [...] w G. podczas gdy obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że decydujące znaczenie w kontekście pojęcia "najbliższego przedszkola" mają względy dotyczące położenia placówki, podczas gdy geograficzne położenie placówki nie ma znaczenia priorytetowego, istotne jest bowiem posiadanie przez placówkę takich warunków i właściwości, które umożliwiałyby prawidłowe kształcenie dziecka z konkretnym rodzajem niepełnosprawności;

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie należnej Skarżącej dotacji, a mianowicie art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak dokładnego rozważenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, podważenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej i naruszenie słusznego interesu Skarżącej, poprzez odmowę zorganizowania dowozu córki Skarżącej do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego [...]" w G.

Wniosła także o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

wniosku z 2 listopada 2022 roku oraz pisma uzupełniającego do wniosku z 15 listopada 2022 roku - na okoliczność zwrócenia się przez Skarżącą do Burmistrza Miasta o organizację bezpłatnego dowozu i opieki;

pisma Burmistrza Miasta z 17 listopada 2022 roku - na okoliczność odmowy zorganizowania dowozu L. K. - córce Skarżącej B. R. do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego [...]" w G. ;

orzeczenia nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego - na okoliczność konieczności objęcia L. K. kształceniem specjalnym.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że poczynione przez Burmistrza Miasta ustalenia w zakresie okoliczności faktycznych sprawy nie są prawidłowe, a przede wszystkim Burmistrz Miasta nie zwrócił uwagi na okoliczności dotyczące sytuacji wychowawczej i edukacyjnej L. K.. Niepubliczne Przedszkole Specjalne [...]" w G. jest bowiem placówką, która najpełniej zapewnia córce Skarżącej odpowiednie formy nauki i rewalidacji. Tym samym odmowa zorganizowania dowozu L. K. do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego "[...]" w G. jest czynnością wadliwą oraz podjętą z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.

Podniosła, że w piśmie z 17 listopada 2022 roku Burmistrz Miasta wskazuje jedynie, że w transporcie jaki zapewnia gmina do placówki w G. nie ma już wolnych miejsc i może zaproponować dowóz dziecka do placówki w R. W.. Burmistrz Miasta w żaden sposób jednak nie rozważył, czy sposób realizacji zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w placówce oświatowej w R. W. będzie tożsamy ze sposobem realizacji tych zaleceń w Niepublicznym Przedszkolu Specjalnym [...]" w G. . W tym zakresie Burmistrz powinien przede wszystkim ustalić, jaki jest sposób prowadzenia terapii dziecka w Niepublicznym Przedszkolu Specjalnym [...]" w G. , a to odnieść do możliwości placówki w R. W.. Organ, zdaniem Skarżącej nie poczynił żadnych ustaleń na kanwie konkretnej sytuacji. Sam fakt, że gmina ma możliwość zorganizowania transportu do placówki w R. W. nie jest wystarczające, aby uznać, że w tej placówce zostaną zapewnione córce Skarżącej tożsame warunki terapii i edukacji, jak w przypadku Niepublicznego Przedszkola Specjalnego "T. K." w G. . W tym zakresie Skarżąca uwypukliła szeroki wachlarz zajęć specjalistycznych prowadzonych przez Niepubliczne Przedszkole Specjalne "T. K." w G. podkreślając, że jest ono placówką, która posiada wysoce wykwalifikowaną kadrę terapeutyczną i dydaktyczną.

Zdaniem Skarżącej nie ulega żadnej wątpliwości, że w placówce w R. W. nie może być prowadzona taka sama terapia córki Skarżącej. Placówka w R. W. nie prowadzi takich zajęć specjalistycznych, jakie prowadzone są w Niepublicznym Przedszkolu Specjalnym "T. K." w G. , a które winny być prowadzone względem córki Skarżącej. Ponadto placówka w R. W. nie posiada takich metod diagnostyki, jak placówka, do której uczęszcza córka Skarżącej. Tym samym nie ulega żadnej wątpliwości, że nie jest możliwe realizowanie terapii i kształcenia L. K. w takim samym stopniu oraz na takim samym poziomie pod względem jakości w placówce w R. W., kluczowe bowiem znaczenie w kontekście art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe ma dobro dziecka oraz jego potrzeby. Położenie geograficzne placówki ma istotne znaczenie dopiero wtedy, gdy placówki edukacyjne posiadają taką samą możliwość odnośnie urzeczywistnienia zaleceń, wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Bez wątpienia ustaleń w niniejszej sprawie nie można ograniczyć wyłącznie do hipotetycznego stwierdzenia, że placówka w R. W. jest w stanie realizować zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, lecz konieczne było ustalenie, w jaki sposób ta placówka jest w stanie realizować te zalecenia, a zwłaszcza, czy jest w stanie urzeczywistniać zalecenia, wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w taki sam sposób, jak Niepubliczne Przedszkole Specjalne [...]" w G.

Skarżąca uwypukliła, że na próbę zapisała swoją córkę do normalnej placówki tj. do Szkoły Podstawowej w W., natomiast po 3 miesiącach uczęszczania jej córki do wskazanej placówki nastąpił jedynie regres w jej rozwoju. W konsekwencji Skarżąca ponownie zapisała swoją córkę do sprawdzonej placówki tj. Niepublicznego Przedszkola Specjalnego "[...] w G. , w którym podejmowane wobec niej działania terapeutyczne wpływają pozytywnie na jej rozwój. Na obecnym etapie kształcenia i rewalidacji kolejne przeniesienie córki Skarżącej do placówki w R. W. byłoby niekorzystne dla jej dobra. Bezspornie konieczne jest zapewnienie dziecku warunków stabilizacji i bezpieczeństwa. Przeniesienie córki Skarżącej do innej placówki nie jest wskazane z uwagi na jej dobro oraz potrzebę zapewnienia jej właściwych warunków rozwoju i wychowania, a zwłaszcza umożliwienie kontynuacji podjętej terapii w Niepublicznym Przedszkolu Specjalnym "T. K." w G.

Oceniając niniejszą sprawę należy mieć na uwadze, jak zauważyła Skarżąca, że Burmistrz Miasta powinien przede wszystkim zwrócić uwagę na jakość kształcenia i terapii, a tym samym priorytetowo potraktować dobro dziecka. Nie ulega wątpliwości, że Organ jest zobowiązany zorganizować dziecku bezpłatny transport i opiekę - to zadanie własne Gminy W.. Odmowa zorganizowania tego transportu i opieki z uwagi na uznanie, że istnieje placówka bliżej położona musi uwzględniać konkretne okoliczności danej sprawy. Z pewnością Organ nie może poprzestawać na stwierdzeniu, że skoro brakuje miejsc w transporcie do placówki w G. , to jego obowiązek dowozu i opieki ogranicza się do placówki położonej bliżej. Taki sposób dedukcji jest całkowicie nieprawidłowy, Organ powinien przede wszystkim mieć na uwadze dobro dziecka w tym zakresie, a mianowicie to, czy obie placówki są w stanie zapewnić dziecku terapię i edukację na takim samym jakościowo poziomie. W terapii dziecka jakość ma kluczowe znaczenie i właśnie ta przesłanka powinna zostać przez Burmistrza Miasta rozważona w pierwszej i nadrzędnej kolejności. Dopiero w dalszym zakresie powinien Organ mieć na uwadze położenie geograficzne placówek.

Zdaniem Skarżącej, w rozumieniu art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe sam fakt, iż inny bliżej położony ośrodek prowadzi zajęcia dla uczniów z niepełnosprawnością nie przesądza o tym, że ośrodek wymieniony przez organ pozwala najpełniej realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a w szczególności bez zbadania i odniesienia się do okoliczności wskazanych we wniosku. Należy mieć także na uwadze, że Gmina W. realizuje szereg różnych dowozów, a dostarczenie córki Skarżącej do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego [...]" w G. nie wiązałoby się z żadnymi trudnościami dla Gminy, poza zorganizowaniem dodatkowych miejsc. Burmistrz Miasta nie może zasłaniać się bowiem argumentem lokalizacyjnym oraz dostępnością miejsc do innej, niż wskazana przez Skarżącą, placówki. Ponadto, według wiedzy Skarżącej, do placówki w G. dowożone są dzieci bez wydanego wobec nich orzeczenia o potrzebie kształcenia Specjalnego, a zorganizowanie dowozu dla dzieci z niepełnosprawnością powinno być im zapewnione w pierwszej kolejności.

Pamiętać również należy, że ocena potrzeb i możliwości niepełnosprawnego dziecka winna być bowiem dokonana wnikliwie z wykorzystaniem wiedzy fachowej wyrażonej we wskazanym orzeczeniu. Nadto organ winien był poczynić konkretne ustalenia oraz przedstawić je w treści podjętej czynności. Nie sposób uznać, że warunek ten został spełniony poprzez wskazanie jakiekolwiek bliższego ośrodka, który w swojej ofercie edukacyjnej zamieścił informację o prowadzeniu zajęć z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju. W tym zakresie bowiem nie dokonano żadnej wnikliwej analizy z wykorzystaniem wiedzy fachowej.

Ponadto Skarżąca wskazała, że w piśmie z 17 listopada 2022 roku Organ nie wskazał żadnych konkretnych powodów, dla których odmówił Skarżącej zorganizowania dowozu dla córki do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego "[...]" w G. , a przede wszystkim nie wyjaśnił, dlaczego uznaje, że placówka w R. W. jest w stanie w takim samym stopniu realizować zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, skoro zasoby kadrowe oraz prowadzone sposoby terapii w obu tych ośrodkach nie są tożsame, a wręcz przeciwnie możliwości prowadzenia terapii i kształcenia pod względem jakościowym są różne.

Końcowo Skarżąca podniosła, że odmowa Organu na zorganizowanie dowozu dla dziecka do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego [...]" w G. w sposób oczywisty narusza zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, bowiem czynność ta podjęta została z naruszeniem interesu społeczności lokalnej i dobra dzieci. Oczywistym jest bowiem, że Organ administracji powinien przede wszystkim kierować się dobrem dziecka i czynić wszystko, aby to dobro chronić, a nie je naruszać.

4. W odpowiedzi na skargę Organ uznał, iż żadna z obowiązujących regulacji normatywnych nie nakłada na gminę obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu do placówki wskazanej przez rodziców, lecz do placówki najbliższej geograficznie, gdy zapewnia odpowiedni dla potrzeb dziecka poziom edukacji i opieki.

Organ wyjaśnił, że w dniu 02.11.2022 r. do Urzędu Miejskiego w W. wpłynął wniosek o dowóz dziecka niepełnosprawnego do przedszkola/szkoły/ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego w roku szkolnym [...], który został złożony przez Skarżącą. Wniosek ten zawierał zaświadczenie z Przedszkola [...]" w G. o uczęszczaniu od dnia 31.10.2022 r. dziecka L. K. - Roczne Przygotowanie Przedszkolne do G. . Nie zostało do wniosku dołączone orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. W/w zaświadczenie zostało dostarczone dopiero w dniu 15.11.2022 r.

W odpowiedzi na ww. wniosek Organ pismem poinformował, że w transporcie jaki zapewnia gmina do Przedszkola w G. nie ma już wolnych miejsc. W piśmie tym zaproponowano również dowóz dziecka do Szkoły specjalnej, która znajduje się w R. W. lub zwrot kosztów dowożenia dziecka przez rodzica. Zatem gmina niezależnie od uwarunkowań prawnych dążyła do uwzględnienia potrzeb dziecka z uwzględnieniem istniejących uwarunkowań organizacyjnych, biorąc pod uwagę fundamentalną okoliczność, iż przeniesienie dziecka nastąpiło bez uprzedzenia w trakcie trwania roku szkolnego, po ponad dwóch miesiącach uczęszczania do oddziału przedszkolnego przy Szkole Podstawowej w W., w sytuacji, gdy gmina dużo wcześniej już (czyli przed rozpoczęciem roku szkolnego) zobowiązana była zorganizować dowóz uczniów niepełnosprawnych i udzielić stosownych zamówień publicznych po przeprowadzeniu przetargu. Gmina W. zapewnia wszystkim niepełnosprawnym dzieciom dowóz do najbliższej placówki spełniającej potrzeby edukacji dziecka, a w pewnych uzasadnionych merytorycznie i z góry wiadomych (czyli przed rozpoczęciem roku szkolnego), albo organizacyjnie możliwych (czyli w miarę wolnych miejsc) sytuacjach nie tylko do najbliższej placówki.

Dziecko w roku szkolnym [...] było uczniem Szkoły Podstawowej w W., od września do listopada 2022 r. miało zorganizowany bezpłatny dowóz do tej Szkoły przez Gminę.

Skarżąca dostarczyła orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do Szkoły Podstawowej w W. i zgodnie z treścią orzeczenia Szkoła spełniła w szybkim tempie większość zaleceń z orzeczenia. Wynika to z pism Pedagog Szkoły Podstawowej w W. z dnia 22.12.2022 r. oraz 18.11.2022 r. Jak wynika z wyjaśnień pedagoga szkolnego Szkoły Podstawowej w W., placówka ta zorganizowała w toku szkolnym [...] córce Skarżącej pomoc psychologiczno-pedagogiczną na terenie szkoły najpierw w postaci zajęć logopedycznych i dydaktyczno-wyrównawczych a potem po otrzymaniu orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego został przez Dyrektora szkoły powołany zespół do spraw pomocy psychologiczno-pedagogicznej w celu opracowania Wielospecjalistycznej Oceny Poziomu Funkcjonowania Ucznia oraz IPET. W dniu 19.10.2022 r. odbyło się spotkanie skarżącej z zespołem w celu uzgodnienia proponowanych form pomocy i pracy z dzieckiem, na którym nie wniosła żadnych uwag do propozycji zespołu i zaakceptowała następujące zajęcia z córką: zajęcia rewalidacyjne, zajęcia logopedyczne, zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, zajęcia dydaktyczno- wyrównawcze. Córka Skarżącej została włączona do zajęć wynikających z orzeczenia nazajutrz, czyli od 20.10.2022 r., ale korzystała z nich tylko tydzień. Zajęcia które Szkoła zaplanowała przeprowadzić z uczniem to:

dydaktyczno-wyrównawcze - prowadzone przez nauczyciela wychowania przedszkolnego ,

zajęcia logopedyczne - prowadzone przez nauczyciela logopedę,

zajęcia rewalidacyjne - prowadzone przez nauczyciela z kwalifikacjami do prowadzenia zajęć rewalidacyjnych (Zajęcia zaplanowane, które nie zdążyły się odbyć):

korekcyjno-kompensacyjne - prowadzone przez nauczyciela z kwalifikacjami do prowadzenia zajęć korekcyjno-kompensacyjnych,

rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne - prowadzone przez psychologa szkolnego. Wszystkie powyższe osoby posiadały odpowiednie kwalifikacje do prowadzenia tego rodzaju zajęć.

W następnej kolejności Organ wskazał, że zaproponowana Skarżącej w piśmie tutejszego organu Niepubliczna Szkoła Podstawowa Specjalna nr [...] w R. W. jest przeznaczona dla dzieci w wieku przedszkolnym i uczniów mających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i prowadzi wszelkie zajęcia, które odpowiadają zaleceniom orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki Skarżącej na etapie wychowania przedszkolnego.

Dalej Organ uznał za szczególnie istotne, że szkoła w R. znajduje się w odległości 25,2 km od miejscowości P., gdzie mieszka Skarżąca, natomiast Przedszkole w G. - w odległości 29,5 km. Jest to zatem placówka ewidentnie bliższa geograficznie niż przedszkole w G. , a zapewnia pełną realizację wszystkich zaleceń orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, co wynika z posiadanej urzędowo bieżącej wiedzy Gminy na temat warunków pracy tej placówki jak również z w/w pisma z dnia 23.12.2022 r. ustosunkowującego się do zapytania Gminy W. w przedmiocie możliwości Szkoły w zakresie zapewnienia pełnej realizacji zaleceń orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki Skarżącej. W uzasadnieniu pisma Dyrektor Szkoły potwierdziła, iż do tej placówki przyjmowane są dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z różnego rodzaju niepełnosprawnościami, w tym też z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Dziecko może zostać objęte wszystkimi zajęciami i terapiami wynikającymi z konkretnego orzeczenia do kształcenia specjalnego wydanego dla córki Skarżącej, a zajęcia będą prowadzone przez wykwalifikowaną kadrę, która posiada odpowiednie kwalifikacje do pracy z dziećmi z różnego rodzaju niepełnosprawnościami, w tym, z takimi, jakie posiada dziecko strony. Gmina sprawdziła również, że dziewczynka uczęszczałaby do oddziału, który razem z nią liczyłby czworo dzieci, a zatem byłaby to grupa nieliczna, zgodnie z zaleceniami orzeczenia, ponadto nie ma praktycznie żadnej różnicy pomiędzy oddziałem przedszkolnym w tej Szkole a oddziałem w Przedszkolu w G. . Wszystkie osoby realizujące zajęcia z dzieckiem posiadałyby odpowiednie kwalifikacje do prowadzenia tego rodzaju zajęć. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z 23.10.2019 r., które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w W. 15.11.2022 r. przewiduje możliwość realizacji zaleceń w przedszkolu ogólnodostępnym z oddziałami integracyjnymi lub w przedszkolu specjalnym.

Organ podkreślił, że Gmina W. posiada obecnie zorganizowany dowóz dzieci i uczniów zarówno do G. jak i do R. , jednakże w chwili obecnej nie ma technicznej możliwości umieszczenia L. K. w transporcie do G. , natomiast jest taka możliwość w transporcie do R. W obecnej sytuacji Gminy istnieje zasadnicza trudność, aby znaleźć przewoźnika, który będzie dowoził osoby niepełnosprawne do Placówek. Gmina ustaliła już trasy i liczby przewożonych dzieci, a istniejący na rynku nieliczni przewoźnicy specjalizujący się w dowozach osób niepełnosprawnych mają już zawarte umowy i zorganizowana pracę do końca roku szkolnego. Niewątpliwie wobec zaistniałej sytuacji Gmina poniosłaby większe koszty, ponieważ musiałaby zorganizować zupełnie inny transport.

Gmina przeprowadza przetarg na usługę przewozową dowożenia dzieci i uczniów niepełnosprawnych z terenu Gminy W. do przedszkoli i szkół z oczywistych względów przed rozpoczęciem roku szkolnego. Na terenie gminy nie ma też wielu chętnych podmiotów do świadczenia takich specjalistycznych przewozów.

Z powyższych względów w piśmie z 17.11.2022r. Gmina zajęła stanowisko wskazujące na możliwość dowożenia córki Skarżącej do placówki w R. W., natomiast odmawiające dowożenia do placówki w G.

Skoro w opisanej sytuacji, istnieje bliżej położona szkoła z oddziałami przedszkolnymi, niż przedszkole (placówka), wybrana przez rodziców, umożliwiająca realizację kształcenia dziecka zgodnie z jego niepełnosprawnością, to gmina ma obowiązek zapewnić bezpłatny transport lub zwrócić koszty przewozu dziecka, tylko do tej najbliższej placówki.

Stąd Organ wniósł o oddalenie skargi.

5. Skarżąca w piśmie z dnia 1 lutego 2023 r. powieliła argumenty skargi podnosząc dodatkowo, że zaskakujący jest fakt, że w ocenie Burmistrza różnica pomiędzy odległością 25, a 29 kilometrów jest diametralna. W ocenie Skarżącej różnica 4 kilometrów nie jest znacząca, zwłaszcza w odniesieniu do dystansu 25 - 30 km. W tym zakresie należy przede wszystkim mieć na uwadze, że Oddział Przedszkolny w Niepublicznej Szkole Podstawowej w G. jest placówką, która posiada wysoce wykwalifikowaną kadrę terapeutyczną i dydaktyczną, co wydaje się być argumentem o wiele istotniejszym niż owe 4 km różnicy w dystansie pomiędzy placówkami, a miejscem zamieszkania córki Skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

6. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z wnioskiem pełnomocników Stron sprawa została rozpoznana na rozprawie, na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).

7. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021, poz. 137 ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - dalej "p.p.s.a", zgodnie z którym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

8. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności dotyczącej odmowy zorganizowania dowozu dziecka Skarżącej do placówki oświatowej stanowi art. art. 32 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm.), dalej jako "ustawa". Zgodnie z tym przepisem obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 (tj. dzieciom w wieku powyżej 7 lat posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, których obowiązek szkolny został odroczony) bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice.

9. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadziła się do wykładania pojęcia "najbliższe przedszkole" oraz prawidłowości oceny przez Organ orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w kontekście zaproponowanej przez gminę placówki przedszkolnej w zestawieniu z potrzebami terapeutycznymi dziecka.

10. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że dziecko Skarżącej uczęszczało już do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego "[...]" w G. . Następnie na rok szkolny [...] zostało umieszczone w Szkole Podstawowej w W. i do tej placówki gmina zapewniała bezpłatny transport. Jak wynika z oświadczenia matki, w związku z regresem stanu zdrowia córki, uboższą ofertą zajęć, matka zdecydowała o powrocie dziecka do placówki, do której uczęszczała poprzednio.

W aktach sprawy znajduje się orzeczenie nr [...] Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Ł. z dnia [...] października 2019 r. stwierdzające potrzebę kształcenia specjalnego dziecka Skarżącej. W orzeczeniu zostały szczegółowo wymienione zalecenia jakim oddziaływaniom terapeutycznym i edukacyjnym powinno zostać poddane dziecko pod opieką specjalistów, którzy dostosują formy i metody pracy do możliwości jego by wpłynęły na stymulację rozwoju i kompensacje dysfunkcji wynikających z niepełnosprawności sprzężonej oraz poprawę przebiegu procesów psychoruchowych.

Burmistrz Miasta, w związku z wnioskiem Skarżącej z dnia 2 listopada 2022 r. o zapewnienie dowozu jej niepełnosprawnej córki do specjalnej placówki w G. , pismem z dnia 17 listopada 2022 r. odmówił realizacji wniosku, gdyż jak wskazał "w transporcie jaki zapewnia gmina nie ma już wolnych miejsc". I wskazał, że gmina może zapewnić dowóz do placówki w R. W..

Z pisma tego nie wynika, że Organ swoją odmowę o analizę potrzeb edukacyjno-terapeutycznych dziecka, lecz jedynie o względy "odległościowe".

W odpowiedzi na skargę natomiast Organ wskazał jakie zajęcia planowała przeprowadzić szkoła w W. z dzieckiem, wskazał też na możliwości szkoły w R. W..

Analiza akt sprawy załączonych do skargi nie wskazuje, że możliwości terapeutyczno-edukacyjne Niepublicznej Szkoły Podstawowej w R. W. były do czasu odmowy dowozu dziecka konfrontowane z tymi, które zapewnia Placówka w G. , do którego córka skarżącej dotychczas uczęszczała. Organ nie pochylił się również nad tym, czy wskazanie innej placówki przedszkolnej co do której zakresu działania uzyskał informacje już po dokonaniu odmowy dowozu dziecka i przerwanie dotychczas prowadzonej terapii nie wpłynie niekorzystnie na rozwój dziecka i nie zniweczy uzyskanych dotychczasowych efektów terapeutycznych i edukacyjnych tym bardziej, że matka wyraźnie wskazywała na regres u córki po dwumiesięcznym epizodzie w innej placówce. A podkreślić wypada, że wprawdzie obie placówki (w G. i R. W.) przeznaczone są dla wsparcia dzieci z dysfunkcjami, to jednak ilość i rodzaj proponowanych zajęć i form terapii dla poprawy dobrostanu dziecka ma podstawowe i kluczowe zarazem znaczenie.

11. W tym miejscu wskazać należy, że użyte w art. 32 ust. 6 ustawy określenie "najbliższe" przedszkole (lub inna placówka oświatowa) nie oznacza wyłącznie przedszkola położonego w najbliższej odległości od miejsca zamieszkania dziecka. Pod pojęciem tym rozumie się najbliższą placówkę, umożliwiającą jak najpełniejszą realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka lub orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Nie jest zatem wykluczone, że za najbliższą jednostkę, o której mowa w art. 32 ust. 6 ustawy uznane będzie przedszkole znajdujące się na terenie innej gminy, a nawet powiatu lub województwa, jeżeli na terenie gminy, w której dziecko niepełnosprawne mieszka, w najbliższej geograficznie odległości nie byłoby placówki zapewniającej dziecku niepełnosprawnemu realizację zaleceń dotyczących jego wychowania i kształcenia, wydanych z uwagi na stwierdzone niepełnosprawności dziecka.

W rozpoznawanej sprawie chodzi o możliwość zapewnienia przez gminę niepełnosprawnemu dziecku transportu z miejsca zamieszkania (P. do przedszkola położonego w G. , do którego inne dzieci z terenu gminy są dowożone transportem zorganizowanym przez gminę.

W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że w transporcie jaki zapewnia gmina do placówki w G. nie ma już wolnych miejsc. W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę na treść przepisu art. 32 ust. 6 ustawy, który stanowi o przedszkolu "najbliższym" zapewniającym dziecku niepełnosprawnemu realizację zaleceń terapeutycznych i edukacyjnych nie zaś o tym, do którego można dowieźć dziecko bo jest w autobusie wolne miejsce, czy też które ze względów ekonomicznych jest najbardziej opłacalne dla podmiotu zobowiązanego. Wskazać w tym miejscu także wypada, że różnica w odległości między placówkami (w R. W. i G. ) wynosi 4 km.

12. Zauważyć również należy, że nawet gdyby orzeczenie wprost wskazywało konkretne przedszkole, zalecenie to nie byłoby bezwzględnie wiążące dla organu albowiem gmina powinna umożliwić dowóz dziecka do takiej placówki, która jest w stanie najpełniej realizować zalecenia co do kształcenia specjalnego córki Skarżącej nie pomijając dotychczas prowadzonej terapii i mając na uwadze zapewnienie jej ciągłości, by nie zniweczyć dotychczas osiągniętych efektów.

Celem art. 32 ust. 4 ustawy jest pomoc rodzinom wychowującym dzieci niepełnosprawne w wieku pięciu i sześciu lat oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym w realizacji zajęć terapeutycznych i edukacyjnych w najbardziej dostosowanych do ich potrzeb kształcenia i rewalidacji placówkach przedszkolnych.

Podsumowując – względy formalistycznie pojmowanej odległości (4 km), względy organizacyjne (brak wolnych miejsc w autobusie) czy ekonomiczne, w konfrontacji z prawem dziecka do bezpłatnego, zapewnionego przez gminę transportu do placówki, która zapewnia mu w jak najpełniejszym stopniu dobrostan psychofizyczny zwyczajnie przegrywają, w grę wchodzi w tej sprawie bowiem dobro, które zdaniem Sądu zasługuje na większą ochronę.

13. W związku z powyższym, czynność Burmistrza Miasta z dnia 17 listopada 2022 r. r. naruszyła prawo, bowiem w istocie pozbawiła osobę uprawnioną możliwości realizacji jej praw wynikających z art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe. Bezskuteczna była odmowa realizacji obowiązku gminy w zakresie dowozu córki Skarżącej do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego "[...]" w G. jako pozbawiona podstaw i nieznajdująca oparcia w przepisach prawa.

14. W konsekwencji sąd orzekł jak w punkcie I wyroku na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 22325 ze zm.- dalej jako: p.p.s.a.).

15. Sąd zauważa końcowo, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają argumenty Burmistrza, że gmina dysponuje odpowiednią specjalną placówką w R. W., które jest placówką najbliższą miejsca zamieszkania dziecka. Realizacja obowiązku gminy w zakresie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki do przedszkola nie może być wyłącznie uzależniona od odległości specjalnej placówki przedszkolnej do miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka. A zatem nie musi to być ośrodek najbliższy. W tym wypadku wybór ośrodka nie stanowi uprawnienia gminy.

16. Wobec tego, że stan faktyczny był w sprawie bezsporny, sąd stosownie do treści art. 146 § 2 p.p.s.a. uznał uprawnienie Skarżącej do zorganizowania przez Gminę W. dowozu niepełnosprawnego dziecka – L. K. do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego [...]" w G.

O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.