Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 870/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 168d, art. 168e
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do sądu postanowieniem z [...] znak: [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia P. B. (dalej jako: skarżący) uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...], znak: [...], w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy:

W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej M. B. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał zawiadomienie z [...] stycznia 2017 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, adresowane do skarżącego jako dłużnika zajętej wierzytelności. Zajęciem objęto wierzytelności M. B. wynikające z zawartych umów cywilnoprawnych. Zawiadomienie zawierało wezwanie do złożenia oświadczeń wskazanych w treści art. 89 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, ze zm.; dalej jako: u.p.e.a.).

Pomimo odebrania zawiadomienia o zajęciu skarżący nie złożył do organu egzekucyjnego żadnej informacji w zakresie uznania wierzytelności bądź przeszkód w realizacji zajęcia.

Kolejne zawiadomienie, obejmujące wierzytelności w postaci wpływów uzyskiwanych przez M. B. z działalności gospodarczej, organ egzekucyjny wystawił [...] stycznia 2017 r. Również i na nie skarżący nie zareagował.

Pismem z [...] lutego 2017 r. skarżący został ponaglony o niezwłoczne nadesłanie odpowiedzi na zawiadomienie z [...] stycznia 2017 r. Mimo ponaglenia, skarżący nadal nie podjął żadnych działań, w związku z czym organ egzekucyjny pismem z [...] maja 2017 r. wezwał skarżącego jako dłużnika zajętej wierzytelności do złożenia wyjaśnień odnośnie nieudzielenia odpowiedzi na zawiadomienie z [...] stycznia 2017 r. i ponaglenie z [...] lutego 2017 r., jak również nieprzekazania na rachunek organu egzekucyjnego wskazanych kwot, zapłaconych M. B. za wystawione faktury, a przelanych na rachunki bankowe skarżącego.

W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wyjaśnił, że kwoty wskazane w piśmie organu egzekucyjnego, a wpłacone na rachunek skarżącego bankowy stanowiły należności związane z jego wcześniejszym rozliczeniem z M. B. Oświadczył, że z tytułu otrzymanych przelewów nie powstało zobowiązanie wobec M. B. Nadmienił też, że informację o konieczności przekazywania rozliczeń z M. B. otrzymał na początku lutego 2017 r.

Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił skarżącemu nieprzekazaną kwotę z zajęcia wierzytelności M. B. w wysokości [...] zł.

Z kolei postanowieniem z [...] wydanym na podstawie art. 168d § 1 i art. 168e § 1 u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 3 800 zł za odmowę udzielenia informacji

i wyjaśnień dotyczących egzekucji wierzytelności M. B.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący podniósł, że nie istnieją żadne jego zobowiązania wobec M. B. i nie miał wiedzy o konieczności złożenia oświadczenia o takim stanie rozliczeń. Wobec braku zobowiązań związanych z rozliczeniami ze zobowiązaną, skarżący uznał doręczone wezwanie za bezprzedmiotowe. Zażądał odstąpienia od karania z uwagi na fakt, że nigdy nie odmawiał udzielenia odpowiedzi, a jedynie nie złożył informacji o wierzytelnościach - co przy ich braku nie miało istotnego znaczenia.

Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że postanowienie w przedmiocie nałożenia kary zostało poprzedzone postanowieniem z [...] określającym skarżącemu nieprzekazaną kwotę z zajęcia wierzytelności, które to postanowienie zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał bowiem, że wyjaśnienie spornych kwestii wymaga przeprowadzenia u dłużnika zajętej wierzytelności kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Dopiero ustalenie okoliczności wymienionych w ww. postanowieniu organu odwoławczego pozwoli na ocenę skuteczności dokonanych zajęć wierzytelności i ewentualne określenie w stosownym postanowieniu wysokości nieprzekazanej kwoty. Z kolei takie postanowienie może być dopiero podstawą do nałożenia na dłużnika zajętej wierzytelności kary pieniężnej.

W skardze do sądu administracyjnego P. B. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] i umorzenie postępowania, z uwagi na fakt, że brak odpowiedzi z jego strony wynikał z nieistnienia zobowiązań wobec M. B. i braku wiedzy o konieczności złożenia oświadczenia o takim stanie rozliczeń.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wobec braku zobowiązań związanych z rozliczeniami z M. B., uznał doręczone wezwanie jako bezprzedmiotowe. Skarżący stwierdził, że nie wiedział o konieczności informowania o braku zobowiązań. Wskazał, że nigdy nie odmawiał udzielenia odpowiedzi a jedynie nie złożył informacji o wierzytelnościach, co przy ich braku nie miało żadnego istotnego znaczenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

W postanowieniu o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej organ egzekucyjny pierwszej instancji wskazał dwie podstawy prawne: art. 168d § 1 i art. 168e § 1 u.p.e.a. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów, na osobę, która wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi odmawia udzielenia organowi egzekucyjnemu informacji lub wyjaśnień niezbędnych do prowadzenia egzekucji albo udziela fałszywych informacji lub wyjaśnień, może być nałożona kara pieniężna do wysokości 3800 zł. Z kolei w świetle drugiej regulacji, na dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją lub zabezpieczeniem wierzytelności lub prawa majątkowego, można nałożyć karę pieniężną do wysokości 3800 zł.

Argumentacja organu I instancji opierała się na tym, że skarżący jest dłużnikiem zajętej wierzytelności, w której wierzycielem jest M. B., wobec której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Brak reakcji ze strony skarżącego na kierowane do niego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności (wraz z towarzyszącymi im wezwaniami do złożenia stosownych oświadczeń, zgodnie z art. 89 § 3 pkt 1 u.p.e.a), został uznany przez organ egzekucyjny za bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania organowi zajętej wierzytelności. W konsekwencji organ wydał postanowienie określającej wysokość nieprzekazanej kwoty na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że dodatkowo zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, bowiem skarżący odmawia udzielenia organowi egzekucyjnemu informacji lub wyjaśnień niezbędnych do prowadzenia egzekucji, a ponadto jako dłużnik zajętej wierzytelności nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją wierzytelności.

W ocenie Sądu, rozpoznający zażalenie na to postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zakwestionował podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Trafnie organ wskazał, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego określające wysokość nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności zostało uchylone przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Należy w tym miejscu dodać, że prawidłowość stanowiska Dyrektora w tym aspekcie sprawy (dotyczącym określenia nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności) została potwierdzona wyrokiem tutejszego Sądu z 7 grudnia 2017 r. (sygn. akt I SA/Lu 869/17), co jest okolicznością znaną obydwu stronom sporu.

W konsekwencji należy w pełni zgodzić się z argumentem Dyrektora, że dopiero ustalenie okoliczności wymienionych w postanowieniu dotyczącym określenia nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności pozwoli na ocenę skuteczności dokonanych zajęć wierzytelności i ewentualne prawidłowe określenie nieprzekazanej kwoty. Z kolei dopiero prawidłowe postanowienie w tym przedmiocie może być podstawą do nałożenia na dłużnika zajętej wierzytelności kary pieniężnej. Treść art. 168e § 1 u.p.e.a. jest w tym zakresie jasna – karą pieniężną można ukarać dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją. Dopóki nie zostanie jednoznacznie ustalone, że skarżący będąc dłużnikiem zajętej wierzytelności uchylał się od prawidłowego wykonania ciążących na nim obowiązków, nie jest dopuszczalne nakładanie na niego kary pieniężnej.

Na marginesie należy przy tym zauważyć, że błędem organu pierwszej instancji było wskazanie obydwu ww. przepisów jako podstawy prawnej postanowienia o nałożeniu kary. Założenie racjonalności ustawodawcy każe przyjmować, że przepisy te mają odrębnych adresatów. Skoro organ uznał skarżącego za dłużnika zajętej wierzytelności, podstawą nałożenia kary pieniężnej powinien być art. 168e § 1 u.p.e.a. Kwestia ta nie ma jednak bezpośredniego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, tym niemniej w ocenie Sądu należy na nią zwrócić uwagę, celem wyeliminowania ryzyka popełniania podobnych błędów w przyszłości.

Podniesione w skardze zarzuty są w ocenie Sądu nieuzasadnione, co więcej w istocie zupełnie bezcelowe, gdyż skarżący kwestionuje korzystne dla niego postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Skarżący wywodzi, że brak było w ogóle podstaw do zajęcia wierzytelności, skoro nie istniały żadne jego zobowiązania względem M. B. Ze stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić, skoro organ egzekucyjny wykazał, że na konto bankowe skarżącego wpływały kwoty stanowiące należności kontrahentów M. B. związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Jak już wyżej wskazano, bez wyjaśnienia relacji prawnych łączących M. B. ze skarżącym i podstaw przekazywania kwot na konto skarżącego, nie można prawidłowo ustalić, czy doszło do naruszenia obowiązków skarżącego jako dłużnika zajętej wierzytelności, a to wyklucza nałożenie kary pieniężnej.

Doręczanie korespondencji związanej z czynnościami egzekucyjnymi wobec skarżącego jako dłużnika zajętej wierzytelności odbywało się zgodnie z przepisami, bezzasadne są zatem argumenty skarżącego o braku wiedzy co do zajęcia wierzytelności. W zawiadomieniach o zajęciu wierzytelności skarżący był szczegółowo informowany o ciążących na nim obowiązkach, zatem bezpodstawne są jego twierdzenia o braku wiedzy w tym zakresie.

Niezależnie od zarzutów skargi Sąd nie dostrzegł żadnych błędów prawnych w działaniach organu, które wpływałyby na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) sąd oddalił skargę.