Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 686/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 pkt 2 lit. l, art. 50 ust. 1,5 i 6, art. 106 ust. 3a i ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 28 czerwca 2024 r. nr SKO.4110.857.2024 w przedmiocie zmiany decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 października 2022 r., nr [...], Prezydent Miasta K. (zwany dalej: "organem I instancji") przyznał J. C. (dalej jako: "strona", "skarżący") usługi opiekuńcze w dni robocze, w wymiarze 1 godziny 30 minut dziennie, w okresie od 2 listopada 2022 r. do 30 kwietnia 2023 r., z odpłatnością 2%

od wartości pomocy. Decyzja ta została zmieniona w części dotyczącej ilości świadczonych usług opiekuńczych, decyzją ww. organu z 22 marca 2023 r.,

nr [...].

Następnie decyzją z dnia 13 kwietnia 2023 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej: "k.p.a."), art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 2, art. 106 ust. 3b, 4, art. 107, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.

z 2021 r., poz. 2268 ze zm., zwanej dalej: "u.p.s.") oraz na podstawie uchwały

Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 23 września 2021 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze

i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego

lub całkowitego zwolnienia od opłat i trybu ich pobierania, organ I instancji zmienił ww. decyzję własną z 6 października 2022 r., w ten sposób, że w okresie

od 13 kwietnia 2023 r. do 30 kwietnia 2023 r., odpłatność za usługi opiekuńcze wynosi

3 % od kwoty: 40,00 zł. W pozostałym zakresie decyzja pozostała bez zmian.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego wywiadu rodzinnego, stwierdzono, że dochód strony uległ zmianie

i w miesiącu marcu 2023 r. wynosił 1.896,85 zł (emerytura 1.823,48 zł + dodatek mieszkaniowy 73,37 zł) i przekraczał 100 % kryterium dochodowego (776,00 zł), określonego w art. 8 ust. 1 pkt. 1 u.p.s. Wysokość odpłatności ustalona w procentach od ceny usługi stanowiącej iloczyn stawki odpłatności za jedną roboczogodzinę oraz wymiaru godzin dla osoby samotnie gospodarującej przy dochodzie strony wynosiła

3 % wartości pomocy, zgodnie z 4 ww. uchwały. W związku z powyższym od dnia

13 kwietnia 2023 r. organ zmienił stronie odpłatność za usługi opiekuńcze,

na 3 % wysokości wartości pomocy, od kwoty 40,00 zł.

Skarżący odwołał się od powyższej decyzji zarzucając, że została wydana bez uprzedniego przeprowadzenia przez organ, postępowania wyjaśniającego, ustalającego określone fakty, poprzez przeprowadzenie dopuszczalnych dowodów. Według skarżącego, organ I instancji nie dopełnił obowiązku wynikającego

z art. 10 § 1 k.p.a., albowiem nie zakreślił terminu do zapoznania się

i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Skarżący wskazał,

że opisaną decyzję doręczono mu za pismem z dnia 18 kwietnia 2024 r., jako oryginał, a tym samym w obiegu istnieją dwie oryginalne decyzje w sprawie, co jest niedopuszczalne. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z przesłuchania doręczyciela A. na okoliczność niedoręczenia do rąk adresata przesyłki zawierającej m.in. kwestionowaną odwołaniem decyzję, względnie o dopuszczenie dowodu z biegłego sądowego grafologa na okoliczność autentyczności podpisu odbiorcy, a nadto

o dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony na okoliczność niedoręczenia decyzji oraz orzeczenie, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest nieważna.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (zwane dalej: "organem II instancji"), decyzją z dnia

28 czerwca 2024 r., nr SKO.4110.857.2024, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 50 ust. 2, 3, 5 i 6, art. 106 ust. 3b, ust. 5 u.p.s., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, w tym wskazał, że w toku postępowania odwoławczego skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów określonych w piśmie

z dnia 12 czerwca 2024 r. Dodatkowo w dniu 28 czerwca 2024 r., korzystając z prawa do czynnego udziału w postępowaniu, skarżący zapoznał się z aktami wnosząc własne dowody i wyjaśnienia, w tym przedkładając kopię pełnego kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 6 kwietnia 2023 r.

Odwołując się do treści przepisów art. 50 ust. 1,2,3 i 6 u.p.s., organ II instancji wyjaśnił, że uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia 23 września 2021 r. określono szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowe warunki częściowego

lub całkowitego zwolnienia od opłat i trybu ich pobierania (Dz. Woj. Zach z 2021 r., poz. 4324 ze zm.). W myśl § 4 uchwały, wysokość odpłatności za 1 godzinę usług opiekuńczych dla osoby samotnie gospodarującej o dochodzie większym od 220% kryterium dochodowego tej osoby, do 250% wskazanego kryterium, wynosi 3 % wartości pomocy, a więc 1,20 zł. Przy tym w § 3 uchwały wskazano, że stawka odpłatności

za jedną godzinę usługi opiekuńczej wynosi 40 zł. Zgodnie natomiast z art. 106 ust. 3b u.p.s., zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Organ II instancji zauważył, iż z akt sprawy wynika, że od marca 2023 r. dochód strony wyniósł 1.896,85 zł, na co składa się emerytura w wysokości 1823,48 zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości 73,37 zł, a dochód ten przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w wysokości 776 zł. Dochód strony przekroczył w tym przypadku 220 % wskazanego kryterium dochodowego i nie przekroczył 250% tego kryterium, stąd odpłatność za usługi wynosi 3% wartości pomocy. Ponieważ kwota dochodu w stosunku do poprzednio uwzględnionego przez organ w decyzji nr 292/6263/2022 z dnia 6 października 2022 r. (1588,40 zł) wzrosła

o ponad 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (77,60 zł),

tj. o 308,45 zł, organ I instancji był zobowiązany do zmiany decyzji przyznającej usługi opiekuńcze w zakresie odpłatności.

Według organu II instancji, okoliczność uzyskania przez stronę większego dochodu od miesiąca marca 2023 r., obligowała organ do weryfikacji odpłatności za usługi opiekuńcze oraz do zmiany decyzji przyznającej usługi w tym zakresie na podstawie art. 106 ust. 5 w związku z art. 8 ust. 3 u.p.s., od miesiąca następującego po miesiącu uzyskania dochodu, a więc w tym przypadku od 1 kwietnia 2023 r. Uwzględniając jednak treść art. 139 k.p.a., a także okoliczność braku przesłanek w niniejszej sprawie do wydania decyzji kasatoryjnej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., organ II instancji utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Organ II instancji wskazał dalej, że uznał, iż kwestionowana odwołaniem decyzja została doręczona stronie dopiero w dniu 18 kwietnia 2024 r., z uwagi na skuteczne zakwestionowanie przez stronę doręczenia decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego A. . Decyzja została więc wprowadzona do obrotu prawnego w tym dniu, a strona nie została pozbawiona możliwości obrony swych praw poprzez wniesienie odwołania od przedmiotowej decyzji.

Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zakresie niezapewnienia stronie przez organ I instancji czynnego udziału w postępowaniu organ II instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu uniemożliwił mu dokonanie czynności procesowych, nie wskazał również skarżący czynności, które miał zamiar podjąć.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów, organ II instancji wskazał, że w przypadku decyzji administracyjnych sporządzonych na piśmie stronie należy doręczyć oryginał decyzji, a każdy egzemplarz decyzji zawierającej wszystkie wymagane art. 107 k.p.a. elementy jest decyzją na prawach oryginału. Organ uznał, że wbrew argumentacji odwołania jest więc tylko jeden oryginał decyzji, bez względu na ilość egzemplarzy decyzji, a strona nie kwestionowała oryginalności decyzji otrzymanej w dniu 18 kwietnia 2024 r. Organ II instancji dodał, że nie podważa wiarygodności wyjaśnień strony co do faktu nieotrzymania kwestionowanej odwołaniem decyzji i możliwego braku autentyczności podpisu skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji, czego skutkiem jest uznanie, że decyzja została stronie prawidłowo doręczona dopiero w dniu 18 kwietnia 2024 r. Brak jest tym samym podstaw i celowości realizacji wniosków dowodowych skarżącego zawartych w odwołaniu.

Odnosząc się do oświadczenia skarżącego z dnia 27 października 2023 r. oraz 30 października 2023 r. (data wpływu do organu), o uchyleniu się od skutków prawnych podpisania oświadczenia w dniu 6 czerwca 2023 r. o przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego w postaci elektronicznej oraz oświadczenia woli z dnia 20 marca 2023 r. o rezygnacji z wniosku z dnia 6 marca 2023 r. o zwiększenie ilości usług opiekuńczych, organ II instancji wyjaśnił, że wady oświadczenia woli opisane w art. 82 - 88 Kodeksu cywilnego nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Z tego względu ani organ I instancji, ani organ II instancji nie są właściwe do badania w oparciu o stosowne przepisy Kodeksu cywilnego ewentualnych wad oświadczeń woli składanych przez stronę w toku postępowania administracyjnego.

Organ II instancji zaznaczył, że niezależnie od tego, organ I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącego, uwzględnił wycofanie rezygnacji (dokonanej w dniu 20 marca 2023 r.) z wniosku strony z dnia 6 marca 2023 r. o zwiększenie ilości usług opiekuńczych, czego wyrazem było wydanie decyzji nr [...] z dnia 22 marca 2023 r. zmieniającej decyzję nr [...] z dnia 6 października 2022 r. w części dotyczącej ilości świadczonych usług opiekuńczych, oraz przyznanie ich w okresie od 22 marca 2023 r. do 30 kwietnia 2023 r., w wymiarze 3 godzin dziennie, w dni robocze i w dni wolne od pracy.

Jak zaznaczył organ II instancji, kwestionowana obecnie decyzja nie dotyczy jednakże zmiany wymiaru usług, a jest wynikiem konieczności uwzględnienia zmiany

w wysokości dochodu strony, która nastąpiła od marca 2023 r., co z kolei obligowało organ do stosownej zmiany odpłatności. Prawidłowość ustalenia dochodu strony i wysokość procentowej wysokości opłaty za usługi nie były przez stronę kwestionowane oraz nie budzą wątpliwości organu II instancji.

Po analizie odwołania i innych pism procesowych strony organ II instancji doszedł do przekonania, że skarżący nie tyle kwestionuje decyzję organu I instancji,

co chce doprowadzić do zweryfikowania przez organ II instancji w ogóle prawidłowości działania Centrum Usług Społecznych w K.. Organ II instancji wyjaśnił,

że dokonał takiej weryfikacji w zakresie swoich kompetencji wynikających z art. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, czego wyrazem jest rozpatrzenie niniejszą decyzją odwołania strony od decyzji organu nr 294/3022/2023 z dnia 13 kwietnia 2023 r. Organ II instancji wyjaśnił zarazem, że nie jest organem nadzoru i nie może władczo ingerować, również w zakresie personalnym i dyscyplinarnym, w działalność organów jednostek samorządu terytorialnego.

Wskazując na brzmienie art. 227 oraz art. 239 pkt 3 k.p.a. organ II instancji zauważył, że jeżeli zamiarem skarżącego, oprócz wniesienia odwołania, była ocena

i weryfikacja prawidłowości wykonywania zadań przez organ I instancji, strona winna wdrożyć opisany tryb skargowy. Końcowo organ II instancji poinformował, że odwołanie skarżącego z dnia 18 czerwca 2024 r. od decyzji nr [...] z dnia 17 maja

2024 r. będzie przedmiotem odrębnego rozpatrzenia przez Kolegium.

J. C. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu II instancji w całości

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- niewyjaśnienie przyczyny niedoręczenia mu nadanej w dniu 14 kwietnia 2023 r. przesyłki rejestrowanej nr [...] przez w A. w K., zawierającej decyzje organu I instancji nr [...] i nr [...] z dnia

13 kwietnia 2023 r. i niewyjaśnienie dlaczego i z jakich powodów nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania doręczyciela i skarżącego;

- nieustalenie stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji - na podstawie treści decyzji i materiału dowodowego przekazanego wraz z odwołaniem nie da się bowiem ustalić czasookresów jego pobytu w szpitalach w K., od kiedy korzystał z pomocy społecznej w postaci z usług opiekuńczych, z jakich powodów wyszedł na własne żądnie ze szpitala.

a także naruszenie:

- art. 7 i 94 Konstytucji RP i normy kompetencyjnej zawartej w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 11 w związku z art 50 ust. 1, ust. 2 ust. 6. u.p.s. oraz przepisu § 1 ust. 1, ust. 3, ust. 4

i ust. 5. uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 23 września

2021 r.;

- art. 7 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędną interpretację przepisów dotyczących oświadczeń woli, a w szczególności art. 60, art. 61 u.p.s. w przypadku wycofania oświadczenia, jak również przepisy dotyczące wad oświadczenia woli art. 82-88 k.c.,

w zakresie dopuszczalności i prawnych form odwołania tak złożonego oświadczenia;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie przez organ II instancji decyzji organu

I instancji w mocy, podczas gdy decyzja organu I instancji była wadliwa i nie powinna pozostawać w obrocie prawnym.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

- uwzględnienie skargi i ustalenie, że doszło do istotnego naruszenia zasad prawnych dotyczących wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania lub nieprzyznania pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, orzeczenie o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości wraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z dnia 13 kwietnia 2023 r. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia 13 kwietnia 2023 r. - na wypadek uznania przez Sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji o jej uchylenie;

- dopuszczenie dowodu z postanowienia organu I instancji z dnia 6 maja 2024 r.

w sprawie znak: [...], wydanego na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. w sprawie jego wniosku o wyłączenie A. M. - pracownika socjalnego od rozpoznania sprawy o przyznanie usług opiekuńczych;

- dopuszczenie dowodu z decyzji organu II instancji nr SKO.4110.153.2024 z dnia

25 marca 2024 r. o uchyleniu decyzji organu I instancji nr [...] z dnia

15 grudnia 2023 r. w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podstawę wydania uchylonej decyzji stanowiły decyzje organu

I instancji nr [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r. oraz [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniósł z zachowaniem ustawowego terminu. Zarzucił, że decyzje będące podstawą jej wydania, tj. o numerach [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r. oraz [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r. nie zostały mu skutecznie doręczone. Podpis na potwierdzeniu doręczenia tych decyzji nie pochodzi od niego, a odbiór przesyłki zamiast niego pokwitował doręczyciel z A. . Ze skargi wynika również, że utrudniano mu przeglądanie akt sprawy i uniemożliwiono w ten sposób odniesienie się do zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji.

Podkreślił, że brak wszechstronnego i wnikliwego przeprowadzenie postępowania przez organy obu instancji oraz brak obiektywizmu doprowadził do wydania przedwczesnej decyzji, bez rozpoznania istoty sprawy polegającej na zaniechaniu dokonania wyczerpującego ustalenia jego rzeczywistej sytuacji zdrowotnej.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, którą dokonano skarżącemu zmiany wysokości odpłatności za usługi opiekuńcze.

Zgodnie z art. 36 pkt 2 lit. l u.p.s., jedną z form pomocy społecznej są usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia i w rodzinnych domach pomocy oraz usługi sąsiedzkie.

Stosownie do art. 50 ust. 1 przywołanej ustawy osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.

Na podstawie art. 50 ust. 5 u.p.s. ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia.

Natomiast w oparciu o art. 50 ust. 6 u.p.s. rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.

Stosownie do art. 106 ust. 5 u.p.s., decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Stosownie zaś do art. 106 ust. 3a u.p.s., zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

W badanej sprawie należy dostrzec, że Rada Miejska w K., podjęła w dniu 23 września 2021 r. uchwałę nr [...], w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat i trybu ich pobierania.

W uchwale tej określono między innymi w jakich godzinach świadczone są usługi, stawkę odpłatności za jedną godzinę usług, a także wysokość odpłatności osoby korzystającej z usług, w zależności od dochodu oraz warunki świadczenia usług opiekuńczych w dni wolne od pracy. W oparciu o te dane przyznano skarżącemu świadczenie w postaci usług opiekuńczych w wymiarze 1 godziny 30 minut dziennie, ustalając wartość jednej godziny na 40 zł i określając odpłatność skarżącego na poziomie 3% od wartości udzielonej pomocy.

Z § 4 ww. uchwały wynika, że wysokość odpłatności za 1 godzinę usług opiekuńczych dla osoby samotnie gospodarującej o dochodzie większym od 220% kryterium dochodowego tej osoby, do 250% wskazanego kryterium, wynosi 3 % wartości pomocy, a więc 1,20 zł. Natomiast w § 3 uchwały wskazano, że stawka odpłatności za jedną godzinę usługi opiekuńczej wynosi 40 zł.

W dniu 6 kwietnia 2023 r. przeprowadzono ze skarżącym wywiad środowiskowy, ustalono jego sytuację, do akt załączono również dokumenty pozwalające na ustalenie dochodu skarżącego.

W niniejszej sprawie organy ustaliły, że od marca 2023 r. dochód strony wynosił łącznie 1.896,85 zł (emerytura w wysokości 1823,48 zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości 73,37 zł). Ustalenia te znajdują odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy, w tym rodzinnym wywiadzie środowiskowym, decyzji ZUS z marca 2023 r. Ustalony dochód jest wyższy od dochodu skarżącego (1588,40 zł), ustalonego podczas poprzedniego postępowania (w wyniku którego wydano decyzję z dnia 6 października 2023 r.), o kwotę 235,08 zł. Dochód ten przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w wysokości 776 zł. Dochód skarżącego przekroczył przy tym 220 % wskazanego kryterium dochodowego i nie przekroczył 250% tego kryterium.

Stąd zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji prawidłowo uznały, że odpłatność za usługi wynosi 3% wartości pomocy. Dochody skarżącego wzrosły bowiem o 308,45 zł, a więc o ponad 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. o więcej niż 77,60 zł.

Jak wynika z akt sprawy decyzja organu I instancji nie została skarżącemu doręczona prawidłowo za pośrednictwem operatora A. , otrzymał ją dopiero w dniu 18 kwietnia 2024 r. i od tego dnia biegł termin do złożenia odwołania.

Skarżący w odwołaniu zakwestionował przede wszystkim sposób doręczenia decyzji organu I instancji i sposób procedowania sprawy przez pracowników socjalnych, który w jego ocenie miał miejsce z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i bezpodstawnie nałożono na niego obowiązek zwrotu opłaty za usługi opiekuńcze.

Organ odwoławczy do tych argumentów odniósł się prawidłowo. Ma rację organ wywodząc, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może zostać skutecznie postawiony jedynie wówczas, gdy strona nie miała możliwość skorzystania ze swoich praw, w szczególności nie mogła przedłożyć organowi dowodów w sprawie, czy też skorzystać z przysługującego jej prawa do wniesienia środków zaskarżenia.

W badanej sprawie organ uznał, że doręczenie decyzji organu I instancji nie było prawidłowe, zatem skarżący mógł i skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K.. Skarżący nie wykazał natomiast ani na etapie postępowania odwoławczego, ani przed Sądem, aby dysponował nowymi dowodami w sprawie. Nawet jednak, gdyby tak było skarżący miał możliwość ich przedstawienia, zatem naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., polegające na wadliwym doręczeniu decyzji nie miało wpływu na wynik sprawy.

Nie było przy tym potrzeby badania kto i w jakich okolicznościach podpisał się za skarżącego na potwierdzeniu odbioru decyzji. Jak trafnie spostrzegło Kolegium, nie ma ono kompetencji do zbadania, czy w niniejszej sprawie doszło do popełnienia czynu zabronionego, na tę okoliczność zostało skierowane zawiadomienie do organów ścigania.

Prawidłowo również organ odwoławczy uznał, że odwołanie w dużej mierze odnosi się do nieprawidłowego, zdaniem skarżącego, postępowania pracowników organu i zasadnie przyjął, iż ocena sposobu postępowania pracowników organu I instancji leży poza jego kompetencjami.

Organ ocenił zgromadzony materiał dowodowy, zasadnie uznając, iż w badanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa. Prawidłowo ustalono aktualny dochód skarżącego, co niewątpliwie miało wpływ, na dokonaną przez organ I instancji zmianę wysokości odpłatności skarżącego za świadczone usługi opiekuńcze. Kolegium odniosło się do wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym składanych przez skarżącego oświadczeń, w których uchylał się od skutków prawnych dokonanych przez siebie czynności – przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i oświadczenia o rezygnacji z usług w zwiększonym wymiarze.

Należy przyznać organowi rację, iż nie jest jego rolą ocena, czy oświadczenia te zostały złożone skutecznie. Cofnięcie oświadczenia woli jest czynnością z zakresu prawa cywilnego i organy administracji publicznej nie mają kompetencji do oceny, czy czynność ta była skuteczna prawnie.

Nie ulega natomiast wątpliwości, że zmiana dochodu skarżącego czyniła zasadną, w świetle art. 106 ust. 3b i ust. 5 u.p.s., zmianę decyzji organu I instancji

z 6 października 2022 r. w części obejmującej wysokość odpłatności skarżącego, z uwagi na sytuację dochodową strony.

Sąd zauważa, że do okoliczności dotyczących wzrostu dochodu skarżący

w odwołaniu, ani w skardze się nie odniósł, kwestionując przede wszystkim prawidłowość wyjaśnienia kwestii związanych z doręczeniem mu decyzji organu I instancji.

Wyjaśnić należy, że kontrola Sądu dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1872/21).

W badanej sprawie analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organ nie naruszył wskazanych zasad. Decyzja dotycząca zmiany wysokości odpłatności za usługi opiekuńcze została poprzedzona wywiadem środowiskowym i rozpoznaniem sytuacji dochodowej skarżącego. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że organ dysponował dokumentami obrazującymi aktualny dochód skarżącego, a więc nie można powiedzieć, że materiał dowodowy, na którym się oparto był niepełny.

Podsumowując, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do kwestionowania wysokości zmiany odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze. Wysokość ta wynika z przywołanej wyżej uchwały i jest ustalana w zależności od dochodu osoby korzystającej z usług opiekuńczych. W badanej sprawie organ ustalił dochód skarżącego w sposób prawidłowy i prawidłowo zastosował wynikające z uchwały reguły dotyczące ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze. Skarżący, kwestionując wysokość opłaty nie wskazał z jakich względów uważa, że została ona określona nieprawidłowo. Należy jednak wskazać, że skarżący może się ubiegać o całkowite lub częściowe zwolnienie z opłat na zasadach określonych w uchwale.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.) orzekł o oddaleniu skargi.