Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1327/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2023 r., nr NEP.906.6.1.5.2023 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów oddala skargę


UZASADNIENIE

Upomnieniem z dnia [...] lipca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. działając na podstawie art. 15 § 1, art. 15 § 1a, art. 15 § 2 oraz art. 36 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022r. poz. 479 – dalej jako: "u.p.e.a.") stwierdził, że E. K. (skarżąca) nie wykonała obowiązku szczepień ochronnych u dziecka – A. K. i wezwał do wykonania tego obowiązku.

Pismem z dnia [...] września 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. zwrócił się do Wojewody [...] o nałożenie na E. K. grzywny w celu przymuszenia, zgodnie z załączonym do wniosku tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] września 2022 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2022 r. Wojewoda [...] nałożył na E. K. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r. oraz wezwał do wykonania obowiązku w nim wskazanego.

P. z dnia [...] listopada 2022 r. strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zarzucając określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2023 poz. 1284 ze zm., dalej zwanej "u.z.z.z.") poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak wymagalności obowiązku z powodu skierowania małoletniego do poradni specjalistycznej w związku z przeprowadzonym w dniu [...] maja 2022 r. badaniem kwalifikacyjnym oraz z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, błąd co do zobowiązanego, a także wygaśnięcia obowiązku z powodu niewykluczenia przeciwwskazań do szczepień.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, Inspektor Sanitarny uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.

W złożonym zażaleniu strona wniosła o wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie zarzutów w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.) zwanej dalej "k.p.a." poprzez niezapoznanie się przez organ z treścią zarzutów zobowiązanego i brak merytorycznego ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów, w szczególności co do zarzutu braku wymagalności obowiązku; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały przez skarżącą uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela; art. 7 w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zobowiązana nie wykonała obowiązku szczepień ochronnych, podczas gdy w z przedstawionych przez zobowiązaną dokumentów wynika wprost, że wykonanie obowiązkowych szczepień nie jest możliwe z powodu skierowania małoletniego do poradni specjalistycznej, braku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, braku ustalenie indywidualnego kalendarza szczepień oraz z powodu nie wystawienia przez lekarza zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym.

Rozpoznając wniesione zażalenie, Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] maja 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Odnosząc się do zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającą z przepisu prawa, organ zauważył, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy prawa. Dalej wskazał, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku szczepień ochronnych i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu, np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, brak jest jakichkolwiek przesłanek pozwalających na stwierdzenie, iż obowiązek poddania małoletniego A. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie jest wymagalny.

Organ wyjaśnił, że nie podważa kwestii, iż strona stawiła się na badanie kwalifikacyjne, wskazał jednak, iż do dziś zobowiązanie, o którym mowa, a mianowicie poddanie syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie zostało wykonane. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2172), lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej, w wyniku przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego, może stwierdzić przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego u dziecka, dające podstawy do długotrwałego odroczenia wykonania szczepienia, a także w związku z tym wystawić skierowanie na konsultację specjalistyczną do właściwej poradni. Zatem wystąpić muszą kumulatywnie dwie przesłanki, tj. stwierdzenie przeciwwskazań do szczepień oraz wystawienie skierowania do specjalisty. W niniejszej sprawie nie stwierdzono stałych przeciwwskazań do poddania małoletniego A. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Wskazane przez stronę w zażaleniu skierowania do poradni specjalistycznych, nie stanowią stosownego zaświadczenia z uwagi na to, że lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej nie orzekł przeciwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Skierowania te nie zostały wydane w trybie określonym w art. 17 ust. 5 ustawy o chorobach zakaźnych. Organ podkreślił, że żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza obowiązku rutynowego przeprowadzania testów, np. na ewentualne alergie na substancje wchodzące w skład szczepionek, czy innych dodatkowych badań wykluczających ewentualne przeciwwskazania do szczepień. Brak możliwości wykluczenia przeciwwskazań zawartych w Charakterystyce Produktu Leczniczego preparatów szczepionkowych, w tym nadwrażliwość na składniki szczepionki, nie jest przesłanką do odstąpienia od egzekwowania przez wierzyciela realizacji obowiązku szczepień ochronnych.

Odnosząc się do braku w materiale dowodowym informacji, czy zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym zostało wydane stronie, organ wskazał, że obowiązek poddania małoletniego A. K. szczepieniom ochronnym nie przestał być aktualny w związku z niewydaniem stosownego zaświadczenia.

Podsumowując, w opinii organu istnieją podstawy do uznania, że postępowanie skarżącej nosi charakter jedynie pozornego deklarowania chęci poddania dziecka szczepieniom ochronnym, co należało uznać za uchylanie się od dopełnienia obowiązku.

W złożonej do tut. Sądu skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia tj.:

– art. 7, art. 77 , art. 136 i art. 138 k.p.a. w związku z art. 27 u.p.e.a. poprzez dokonanie błędnej interpretacji zarzutów stawianych w zażaleniu, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku podczas gdy nie zostały wykluczone przeciwwskazania do szczepienia, dla małoletniego nie został ustalony indywidualny kalendarz szczepień, ponadto strona nie otrzymała zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, co potwierdza kopia dokumentacji medycznej wewnętrznej, załączona przez stronę do zarzutów;

– art. 7a, 77 i 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego,

– art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

Z cytowanej ustawy wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Inspektor Sanitarny utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., oddalające wniesione przez skarżącą zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2022 r., wystawionego w celu wyegzekwowania obowiązku niepieniężnego, polegającego na poddaniu syna szczepieniom ochronnym.

W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia należy zgodzić się z oceną organów obu instancji, o niezasadności wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej zarzutów. Przedmiotem rozpoznania przez organ pierwszej instancji były następujące zarzuty: 1) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.z. poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, 2) brak wymagalności obowiązku z powodu skierowania małoletniego do poradni specjalistycznej w związku z przeprowadzonym w dniu [...] maja 2022 r. badaniem kwalifikacyjnym oraz z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, 3) błąd co do zobowiązanego, 4) wygaśnięcie obowiązku z powodu niewykluczenia przeciwskazań do szczepienia. Ocena Sądu może się zatem odnosić wyłącznie do wymienionych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zgłoszonych przez skarżącą.

Odnośnie pierwszego ze zgłoszonych zarzutów Sąd podziela stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa, a uwolnić od niego mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia dziecka. Przybliżenia wymagają zatem odpowiednie przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a także przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 753), obowiązującego w dacie wystawienia tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Stosownie do art. 5 ust. 2 u.z.z.z. odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku poddania się szczepieniom osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2022 r. poz. 1876, 2280 i 2705 oraz z 2023r. poz. 605). Ponadto osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do stosowania się do nakazów i zakazów organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej służących zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.z.z.z.). Przyjęte rozwiązanie oznacza, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i jest on bezpośrednio wykonalny. Konkretyzacja tego obowiązku wynika z przepisów zamieszczonych w Rozdziale 4 ustawy poświęconym szczepieniom ochronnym.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.z.z.z. osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.).

Upoważnienie do określenia przez ministra właściwego do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, a także osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, ustawodawca zawarł w treści art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 u.z.z.z.

W rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych wydawanym w oparciu o art. 17 ust. 11 u.z.z.z. Komunikat ten jest dokumentem technicznym, precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, w którym zawarte są wiadomości z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania ustalonych w ustawie obowiązków. W komunikacie precyzuje się, jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby, a jego ogłoszenie nie ma wpływu na istnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Sąd miał przy tym na uwadze, iż w wyroku z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, za niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał orzekł jednak równocześnie, iż przepisy te, w zakresie tam wskazanym, utracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wspomniany wyrok został opublikowany w dniu 12 maja 2023 r. w Dzienniku Ustaw z 2023 r., poz. 909. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia wspomniane przepisy nie utraciły zatem mocy obowiązującej.

Z wymienionych wyżej przepisów można więc wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1494/08). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu.

Jak wynika z akt sprawy, [...] września 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wystawił tytuł wykonawczym nr [...] zobowiązujący E. K. do poddania dziecka A. K., urodzonego [...] lipca 2019 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu b, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu b, Streptococcus pneumoniae oraz odrze, śwince i różyczce. Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1

lit. b i pkt 3 u.z.z.z.. Wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy, z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane.

W kwestii zarzutu braku wymagalności dochodzonego obowiązku podkreślenia wymaga, że skarżąca, tak w skardze, jak i w zarzutach w sprawie egzekucji administracyjnej przyznaje, że małoletni został poddany lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu. Z akt sprawy wynika, że miało to miejsce podczas wizyty w przychodni [...] maja 2022 r. Stosownie do treści przytoczonych wcześniej przepisów art. 17 ust. 2-5 u.z.z.z., lekarz nie stwierdził podczas tego badania przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Badanie nie dało przy tym podstaw do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego. Za takowe uznać bowiem nie można skierowania dziecka do poradni okulistycznej i alergologicznej. W piśmie z [...] sierpnia 2022 r. organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wystawienie tych skierowań nie miało związku z koniecznością konsultacji specjalistycznej, o jakiej mowa w art. 17

ust. 5 u.z.z.z. Wprawdzie więc, w dokumentacji medycznej brak jest zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, jednak brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie stanowi przesłanki, od której zależy obowiązek poddania dziecka szczepieniu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 854/22). Treści art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.z. nie można interpretować w taki sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz wydanie zaświadczenia o jego wyniku (ewentualnych przeciwwskazaniach) jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Z analizy treści wzoru zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych wynika, iż przedmiotowe zaświadczenie jest wydawane w przypadku, gdy szczepienie odbywa się w placówce innej niż badanie pacjenta. Obowiązek wystawienia oddzielnego zaświadczenia o przeprowadzanym badaniu kwalifikacyjnym do szczepień dotyczy sytuacji, kiedy kwalifikacja do szczepień i zabieg podania preparatu szczepionkowego odbywają się w dwóch różnych podmiotach leczniczych. W przypadku wykonywania w jednym podmiocie leczniczym badania kwalifikacyjnego do szczepień i zabiegu podania preparatu szczepionkowego, nie jest wymagane wystawienie przez lekarza zaświadczenia o wykonanym badaniu kwalifikacyjnym, gdyż wynik tego badania jest wpisany do dokumentacji medycznej dziecka prowadzonej przez podmiot. W konsekwencji, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie stanowi przesłanki, od której zależy obowiązek poddania dziecka szczepieniu, albowiem orzeczenie o braku przeciwskazań do szczepień umieszcza się zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta w dokumentacji medycznej dziecka prowadzonej przez przychodnię. W związku z tym niezasadnie skarżąca zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych podnosząc m. in., że nie otrzymała zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Wbrew temu zarzutowi skargi, do wniesionych w toku postępowania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej skarżąca nie dołączyła żadnych dokumentów, w tym kopii dokumentacji medycznej. Nie podważony skutecznie przez skarżącą stan faktyczny sprawy potwierdzał, że nie istniały przeciwskazania do szczepienia. Postawę skarżącej oczywiście można wytłumaczyć dążeniem do wyeliminowania ryzyka jakiejkolwiek reakcji poszczepiennej organizmu dziecka na szczepienie, ale troska ta nie zdejmuje z rodzica dziecka ustawowej, prawnej powinności poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom.

Zarzutu braku wymagalności dochodzonego obowiązku nie uzasadnia również brak indywidualnego kalendarza szczepień. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych określa wiek, w jakim dziecko musi być zaszczepione na poszczególne choroby dawkami podstawowymi i przypominającymi. Indywidualny kalendarz szczepień stanowi ułożony dla danego dziecka program szczepień ochronnych. Kalendarz układa lekarz w sytuacji, kiedy doszło do zaburzenia realizacji obowiązującego kalendarza szczepień podanego w Programie Szczepień Ochronnych. Ustalenie dla dziecka skarżącej indywidualnego kalendarza szczepień mogło zostać dokonane jedynie podczas wizyty lekarskiej. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie była zainteresowana tak samym szczepieniem, jak i ułożeniem indywidulanego programu szczepień. Nie stawiała się bowiem wraz z dzieckiem na szczepienia, a gdy już doszło do badania kwalifikacyjnego – nie poddała dziecka szczepieniom. W związku z powyższym trudno uznać, że niewykonanie obowiązku wykonania szczepień u syna, spowodowane było brakiem ułożenia przez lekarza indywidulanego kalendarza szczepień dla dziecka. Sporządzenie przez lekarza kalendarza szczepień następuje w przypadku, gdy rodzic wyraża wolę zaszczepienia dziecka, w sytuacji przyjęcia pierwszej dawki szczepienia celowe jest bowiem ustalenie terminu kolejnych szczepień. Tymczasem dziecko skarżącej nie było poddane szczepieniom.

Prawidłowe jest także stanowisko organu o braku podstaw do uznania zarzutu błędu co do zobowiązanego. Zarzut ten jest uzasadniony w dwóch przypadkach. Po pierwsze, chodzi o sytuację, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, w związku z czym doręczył jej tytuł wykonawczy oraz pouczył o prawie zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji. Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek, przy czym błąd ten może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela omyłki przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Obowiązek poddania obowiązkowym szczepieniom dotyczył małoletniego syna, natomiast skarżąca sprawując pieczę nad dzieckiem, odpowiada za wypełnienie obowiązku szczepień ochronnych.

Wbrew stanowisku skarżącej, w sprawie nie doszło także do wygaśnięcia dochodzonego obowiązku. Słusznie bowiem organ pierwszej instancji wyjaśnił, że do wygaśnięcia obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym dochodzi wskutek upływu czasu, w jakim należy podać dziecku daną szczepionkę zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Dziecko skarżącej nie ukończyło jeszcze wieku, którego osiągnięcie wiąże się z wygaśnięciem obowiązku szczepień ochronnych przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu b, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu b, Streptococcus pneumoniae oraz odrze, śwince i różyczce.

W związku z powyższym, nie są zasadne zarzuty skargi, w tym zarzut dokonania błędnej interpretacji zarzutów stawianych w zażaleniu. Wbrew argumentacji podnoszonej przez skarżącą, organ zapoznał się z treścią zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej i odniósł się merytorycznie do każdego z nich. Prawidłowo przywołał mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy i ocenił, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym nie został w istocie przez zobowiązaną wykonany. W toku postępowania organy podjęły, zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przed wydaniem rozstrzygnięć, zebrały w sposób wyczerpujący i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dowodów wskazujących na istnienie podstaw do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego. Nie istniały przy tym powody do przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ani do zlecenia tego postępowania Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w T..

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 27 u.p.e.a. Przepis ten wymienia elementy składowe tytułu wykonawczego. W obecnym stanie prawnym stosownie do treści art. 29 § 1 u.p.e.a. to organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz nie jest przy tym uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W razie stwierdzenia, że wymogi te nie są spełnione, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie Wojewoda [...] przystąpił do egzekucji uznając tym samym, że tytuł wykonawczy z [...] września 2022 r. nr [...] spełnia wymogi z art. 27 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy został bowiem wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2022r., poz. 1856). Wypełniono w nim wszystkie niezbędne pola, w tym także podano podstawę prawną obowiązku, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 3 u.z.z.z. Tytuł ten spełnia zatem wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Wyjaśnić przy tym trzeba, że w obecnym stanie prawnym niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w tym przepisie stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., a nie podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W ocenie Sądu, Inspektor Sanitarny prawidłowo utrzymał zatem w mocy zaskarżone postanowienie w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Nie jest zasadny również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 81a k.p.a. Organy dokonały właściwej oceny sprawy, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, formułując ostatecznie prawidłowe wnioski. Jednocześnie w niniejszej sprawie nie wystąpiły nie dające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Zarzuty skargi w tym zakresie są więc nieuzasadnione.

Z podanych względów Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna i na podstawie art.151 p.p.s.a. ją oddalił.