Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 590/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1,  art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez R. K. (dalej - skarżący) jest decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, (dalej - DWINB, organ II instancji) z dnia 3 sierpnia 2023 r., nr 708/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W świetle przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych stan sprawy, w której zapadło kwestionowane rozstrzygnięcie, kształtował się następująco.

Pismem z dnia 3 lutego 2023 r. skarżący wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., (dalej – PINB, organ I instancji), z żądaniem wszczęcia postępowania w związku z robotami budowlanymi wykonanymi przez D. K. w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w L. Inicjator postępowania podał informację, że okresowo przebywając na nieruchomości wykonuje dokumentację fotograficzną, którą załączono do wniosku. W jego ocenie wykonano roboty budowlane polegające na demontażu istniejącego i montażu nowego zadaszenia balkonu, zmianie drzwi wejściowych do lokalu ze zmianą kierunku ich otwierania oraz zamontowaniu nietypowego wyłącznika oświetlenia schodowego.

Pismem z dnia 14 lutego 2023 r. PINB zawiadomił zarząd wspólnoty mieszkaniowej i skarżącego, że w dniu 28 lutego 2023 r. zostanie przeprowadzona wizja przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W dniu 1 marca 2023 r., z zapewnieniem uczestnictwa wnioskodawcy, organ przeprowadził oględziny, zaś ustalenia odnotowano w sporządzonym na tę okoliczność protokole.

Organ poczynione ustalenia sfinalizował kierowaną do skarżącego informacją z dnia 14 marca 2023 r., w której podano, że wykonane roboty należy traktować jako remont, co wynika z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) i nie stwierdzono podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie. Ponowne pismo skarżącego do PINB z dnia 21 marca 2023 r. dotyczące wskazania podstawy prawnej odmowy wszczęcia postępowania zostało załatwione przez organ pismem z dnia 28 marca 2023 r.

Skarżący nie zgodził się ze sposobem załatwienia sprawy i wystąpił ze skargą do organu nadrzędnego względem PINB. DWINB pismem z dnia 26 maja 2023 r. uznał skargę za zasadną podając, że skarżący został wprowadzony w błąd co do działań organu, gdyż pismem z dnia 14 lutego 2023 r. poinformowano, że zostało wszczęte postępowanie administracyjne, które winno zostać zakończone w prawem przewidzianej formie.

W dniu 15 czerwca 2023 r. PINB dla miasta L. wydał decyzję nr 51/2023, którą przyjmując w podstawie prawnej art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej – k.p.a.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wymiany drzwi wejściowych do mieszkania, montażu zadaszenia balkonu, wymiany drzwi balkonowych, w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym przy ul. [...] w L., działka nr [...], obręb K. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trakcie wizji w dniu 1 marca 2023 r. ustalono, że:

1) nowo wymienione drzwi wejściowe do mieszkania nr [...] otwierane są na zewnątrz lokalu mieszkalnego, a skrzydło drzwi zachodzi na ścianę klatki schodowej. Po całkowitym otwarciu drzwi nie występuje sytuacja ograniczenia minimalnej szerokości drogi ewakuacyjnej, która w omawianym obiekcie powinna wynosić nie mniej niż 1,2 m. Ustalono, że po otwarciu drzwi szerokość drogi ewakuacyjnej wynosi 1,22 m (od skrajnej części drzwi do słupka barierek klatki schodowej), co jest zgodne z wymaganiami przepisów w zakresie ochrony przeciwpożarowej;

2) zamontowany wyłącznik oświetlenia klatki schodowej na III piętrze stosowany jest w obiektach przemysłowych i nie ma przeciwwskazań do zastosowania go w budynkach mieszkalnych, wyłącznik jest bezpieczny;

3) Pan K. mając na uwadze zły stan techniczny zadaszenia balkonu przynależnego do jego mieszkania wymienił je na nowe (odtworzył). Pan K. oświadczył, że nie wymieniał stolarki okiennej ani balustrady balkonowej. Naprawił jedynie tynki zewnętrzne wokół drzwi balkonowych i balustrady balkonowej. Dalej organ uznał, że wymienione roboty należy traktować jako remont, co wynika z art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Wskazał także na art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Kwestionując prawidłowość wydanej decyzji skarżący oprotestował ją odwołaniem, w którym podał, że organ nie podjął żadnych czynności wyjaśniających, dowodowych lecz wydał decyzję umarzającą postępowanie. Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w sprawie, mimo że potwierdził przebudowę wejścia lokalu nr [...] obejmującą zmianę kierunku otwierania drzwi z wewnątrz na zewnątrz, bezpośrednio na spocznik schodowy, zmianę włącznika oświetlenia schodowego na przemysłowy przycisk sterowniczy, ponowny montaż zadaszenia balkonu, przebudowę balustrady balkonowej oraz wymianę stolarki zewnętrznej.

Zdaniem skarżącego przy tak ustalonym zakresie dokonanych prac organ I instancji uznał je za prace remontowe określone w art. 3 pkt. 8 ustawy Prawo budowlane. PINB nie dokonał przy tym żadnej analizy niezbędnych regulacji prawnych wynikających z Prawa budowlanego w zakresie postępowania przed rozpoczęciem robót budowlanych tj. uzyskanie tytułu prawnego do nieruchomości (zgoda wspólnoty), zgodność z przepisami Prawa budowlanego, zgody i uzgodnień ze służbami Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w zakresie zadaszenia i zmiany barierki balkonu (nieruchomość wpisana do Gminnej ewidencji zabytków - karta zabytku z chronionymi elementami w tym balustrady balkonu w aktach sprawy), zgłoszenia lub pozwolenia na ich realizację czy też spełnienie wymogów p.poż.

W odwołaniu podniesiono również, że organ I instancji naruszył art. 10 § 1 i § 3 k.p.a. uniemożliwiając skarżącemu zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenie się przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie. Nadto wedle odwołującego się działania właścicieli lokalu nr [...], pozostawione bezkrytycznie przez organ I instancji, wpływają na pogorszenie bezpieczeństwa pożarowego w budynku oraz niszczą jego historyczne wartości architektoniczne objęte ochroną konserwatorską.

W dniu 3 sierpnia 2023 r. DWINB wydał decyzję nr 708/2023, którą wskazując na art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzono postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej przedstawiono stan sprawy, w tym przebieg dotychczasowego postępowania, jak też treść i motywy decyzji PINB. W ramach własnych rozważań organ II instancji zaznaczył, iż decyzja PINB dotyczyła robót budowlanych wykonanych w budynku nr [...] przy ul. [...] w L., w lokalu mieszkalnym nr [...], w związku z czym organ ten uznał, że status strony przysługuje inwestorowi – D. K., jak i Wspólnocie Mieszkaniowej. Uznano, że roboty budowlane miały wpływ na części wspólne przedmiotowego budynku, za które odpowiada Wspólnota Mieszkaniowa, co wynika z przepisów ustawy o własności lokali. Z dołączonego do akt sprawy uproszczonego wypisu z rejestru gruntów z dnia 4 kwietnia 2022 r., wynika, że skarżący jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej budynku znajdującego się przy ul. [...] w L. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto, żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Po przedstawieniu poglądów judykatury dotyczących atrybutu strony postępowania administracyjnego, DWINB oceniając możliwość uznania odwołującego się za stronę, wyjaśnił, że w momencie rozpatrywania sprawy zgromadzone dowody nie pozwalały na przyjęcie, że wykonane roboty budowlane wpływały w jakikolwiek sposób na lokal należący do skarżącego. Zauważono, że w sprawie można mówić o interesie faktycznym, który nie jest równoznaczny z interesem prawnym. Z kolei interes prawny dotyczący części wspólnych nieruchomości w związku z tym, że odwołujący się jest również członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej został uwzględniony poprzez uznanie Wspólnoty jako strony postępowania.

Po zwróceniu uwagi na orzecznictwo sadów administracyjnych, organ II instancji zaprezentował pogląd dotyczący umorzenia postępowania odwoławczego, w sytuacji, gdy odwołanie pochodzi od podmiotu nie będącego stroną w sprawie, (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.). Dodatkowo DWINB zwrócił uwagę na bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego omawiając przesłanki wynikające z art. 105 k.p.a.

Także i opisana wyżej decyzja nie spełniła oczekiwań skarżącego bowiem w wywiedzionej do tutejszego Sądu skardze zażądał on jej uchylenia, uchylenia poprzedzającej ją decyzji PINB oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania. W piśmie procesowym nie wyartykułowano wprost zarzutów poprzez wskazanie naruszonych zadaniem jego autora przepisów procedury administracyjnej i prawa materialnego lecz adekwatną polemikę z rozstrzygnięciem podjęto w uzasadnieniu skargi. Według skarżącego organ błędnie przyjął, że skarżącemu jako właścicielowi lokalu, w przedmiotowej sprawie nie przysługuje interes prawny. Jako właściciel lokalu, zgodnie z art. 13 ustawy o własności lokali, jest obowiązany współdziałać w ochronie wspólnego dobra. W sytuacji gdy właściciel lokalu nr [...], jeden z członków organu zarządzającego wspólnoty, miast dbać o wspólny interes współwłaścicieli dokonuje samowolnie, bez tytułu prawnego (zgody wspólnoty) oraz z pominięciem wymogów Prawa budowlanego i przepisów o ochronie zabytków, przebudowy i wykonywania robót budowlanych, skarżący ma bezpośredni interes i prawo podejmowania działań w celu ochrony bezpieczeństwa pożarowego budynku, ładu architektonicznego otworów drzwiowych na klatce schodowej oraz wartości historycznych elewacji. Powyższe nieprawidłowości mają również wpływ na wartość budynku wspólnoty w tym bezpośrednio lokalu skarżącego.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że interes prawny skarżącego dotyczący części wspólnych nieruchomości i on został uwzględniony poprzez uznanie Wspólnoty jako strony postępowania. Tymczasem w dokumentach organu I i II instancji Wspólnota Mieszkaniowa, jako uczestnik postępowania nie figuruje. Wskazywane są wybrane osoby z zarządu wspólnoty (2 z trzech) oraz właściciel lokalu nr [...], również członek zarządu wspólnoty. Brak jest powiadomień dla Wspólnoty Mieszkaniowej, a jedynie bezpośrednio do wybranych członków jej zarządu, co według skarżącego jest prawnie wadliwe i nieskuteczne.

Jednocześnie w dokumentach sprawy wskazane osoby z zarządu, powiadamiane o czynnościach postępowania administracyjnego, nie informowały pozostałych właścicieli lokali o przedmiotowej sprawie, w tym skarżącego. Stąd pełne uzasadnienie i interes dla działań skarżącego w przedmiotowej sprawie. Wykluczono nadto moc wiążącą i trafność przywołanego przez organ orzecznictwa, wskazując jednocześnie na orzeczenia przemawiające za koniecznością każdorazowego weryfikowania przymiotu strony członka wspólnoty mieszkaniowej.

Końcowo wyrażono stanowisko, że przepisy ustawy o własności lokali nie wykluczają bynajmniej działania na zewnątrz poszczególnych członków wspólnoty np. w obronie własnych praw mieszkaniowych pozostających w związku ze stanem technicznym budynku. Przeciwnie, jeśli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny interes, to może wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota mieszkaniowa. Organ odwoławczy, analogicznie jak organ I instancji, bezkrytycznie jako stronę postępowania przyjmuje podmiot A., który nie istnieje w polskim systemie prawnym i jednocześnie nie jest związany z przedmiotową nieruchomością wspólnoty mieszkaniowej.

W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyrażając pogląd, że zarzuty skarżącego są bezzasadne.

Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 r. skarżący podtrzymał skargę oraz wnioski w niej zawarte, zaś uczestnik postępowania D. K. wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, że wykonał on wyłącznie proste czynności remontowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 w związku z § 1 tego artykułu ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa. Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a.). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanych wyżej przepisach P.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja DWINB umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w L. Jak wykazano w części historycznej uzasadnienia niniejszego wyroku PINB umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, zaś skarżący w instancyjnym środku odwoławczym wskazał na naruszone w jego ocenie przepisy prawa materialnego i procedury administracyjnej. Decyzja organu II instancji została wydana ze względu na przyjęcie, że odwołujący się, będący zresztą inicjatorem postępowania, nie posiada przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu. Stanowisko DWINB w ocenie Sądu okazuje się trafne.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że odwołanie będące instancyjnym środkiem zaskarżenia gwarantuje stronie postępowania zrealizowanie w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności zawartej w art. 15 k.p.a., ale mającej również walor zasady konstytucyjnej wobec ustanowienia jej w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i stanowi szczególny rodzaj wydawanego w postępowaniu odwoławczym aktu poprzez wskazanie konkretnych sytuacji uprawniających do wydania tego typu decyzji. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy korzystając z kompetencji przyznanej mu w omawianym przepisie uzasadnił swoją czynność orzeczniczą uznaniem, że złożone przez skarżącego odwołanie nie pochodzi od strony postępowania, co w dalszej kolejności prowadzi do wydania decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze.

Sąd pragnie zaznaczyć, że ustawodawca w przepisie art. 61 § 1 k.p.a. przyjął że skutecznie odwołanie może złożyć podmiot, który spełnia warunki określone w art. 28 k.p.a., definiującym stronę postępowania przy jednoczesnym zastosowaniu art. 29 tej ustawy. Definicja zawarta w art. 28 k.p.a. skonstruowana jest na pojęciu interesu prawnego (lub obowiązku), rozumianego jako obiektywna potrzeba ochrony prawnej. Jest to element spajający sferę stosowania prawa procesowego i materialnego w postępowaniu administracyjnym, bowiem według klasycznych poglądów nauki i judykatury instytucja strony ma charakter zarówno materialny, jak i procesowy. (np. B. Adamiak, J. Borkowski: k.p.a., Komentarz, Warszawa 2006, wyrok NSA z dnia 10 marca 1989 r., sygn. akt IV SA 1254/88, nie publ.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyroki z dnia: 19 stycznia 1995 r., sygn. akt I SA 1326/93, "Glosa 1996, nr 1; 15 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1610/97, Lex nr 48736; 28 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 1563/96, Lex nr 44195; 10 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 844/98, Lex nr 41823) oraz wojewódzkich sądów administracyjnych (np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 907/07, Lex nr 364765; sygn. akt VII SA/Wa 1107/07, Lex nr 364729) konsekwentnie akcentuje się tezę, że interes prawny powinien wynikać ze skonkretyzowanej normy prawa materialnego, z której podmiot może wywodzić określone prawa lub obowiązki, mimo że zdolność do występowania w konkretnym postępowaniu uzyskuje każdy, kto zgłosi odpowiednie żądanie procesowe. Interes taki powinien być konkretny, indywidualny i dający się zaspokoić przez wydanie decyzji, (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 459/08, Lex nr 505401).

Interes prawny jest interesem o charakterze osobistym przez to, że jest zindywidualizowany, własny oraz skonkretyzowany. Może być wyprowadzony z przepisów prawa materialnego, a zatem z normy prawnej, która stanowi podstawę do ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności organu administracji. W tym względzie wypracowana została jednolita linia orzecznicza wynikająca choćby z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., (sygn. akt IV SA 1285/98, nie publ.) czy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 lipca 2007 r., (sygn. akt II SA/Gd 527/07 - Lex 299305).

W konsekwencji należy uznać, że badanie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym jest związane z koniecznością konkretyzacji normy prawa materialnego, z której strona może wywodzić określone prawa lub obowiązki. Istotne przy tym jest, że ze względu na konsekwencje procesowe pierwszorzędnym obowiązkiem właściwego w sprawie organu administracji publicznej jest prawidłowe ustalenie kręgu podmiotów, którym status strony w konkretnej sprawie powinien być przyznany. W rozpoznawanej sprawie, co trafnie ocenił DWINB, brak było możliwości przyznania legitymacji procesowej skarżącemu.

Przechodząc do stanu faktycznego i prawnego sprawy trzeba zaznaczyć, że dokonywana przez Sąd kontrola decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie obejmuje oceny zgodności z prawem decyzji PINB, ani też kwestii materialnoprawnych związanych z przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym wydano tę decyzję. Sąd może jedynie skoncentrować się na zbadaniu, czy istniały prawnie uzasadnione przesłanki do umorzenia postępowania prowadzonego przez organ odwoławczy. Poza zakresem niniejszej sprawy pozostawały zatem kwestie merytoryczne dotyczące uchybień procesowym w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, braku zgody wspólnoty na wykonanie robót czy też konieczności uzgodnienia robót z konserwatorem zabytków. Właśnie tego rodzaju twierdzenia, wymykające się kontroli Sądu ze względu na charakter decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze, stanowiły istotę odwołania, a następnie skargi do Sądu.

Jeżeli chodzi o przymiot strony skarżącego w niniejszym postępowaniu zasygnalizować przyjdzie, że ze względu na przedmiot postępowania to jest wykonanie robót budowlanych, przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania, nie ma znaczenia, czy został naruszony jej interes prawny, a jedynie, czy interes taki osobie przysługuje. Posiadać interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co móc ustalić normę prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie której można skutecznie żądać działania organu zgodnego z potrzebami i oczekiwaniami lub zaniechania albo ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Golęba, M. Kamiński, T. Kiełkowski, Postępowanie administracyjne, T. Woś (red.), Wyd. 3, Warszawa 2017, s. 188.). Chodzi tutaj o normę prawa administracyjnego materialnego, a zatem taką, która stanowi podstawę ustalenia prawa lub obowiązku. W przypadku konkretnej inwestycji wymagane jest odniesienie się do jej indywidualnych parametrów.

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy DWINB prawidłowo uznał, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Samo jedynie powoływanie się na prawo własności lokalu to za mało. Strona musi bowiem wykazać, że inwestycja wiąże się z wystąpieniem prawnych ograniczeń w zagospodarowaniu jego lokalu. Dopóki nie zostanie to wykazane, dopóty właściciel lokalu nie nabędzie statusu strony postępowania. Zdaniem Sądu roboty budowlane wykonane w istocie w jednym lokalu w budynku mieszkalnym nie miały wpływu na lokal skarżącego tego rodzaju, aby mógł on skutecznie wykazać indywidualny interes prawny. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że odnośnie przedmiotowego budynku prowadzone było postępowanie dotyczące innych robót, gdzie skarżący został uznany za stronę postępowania. W tamtym przypadku prowadzone roboty wpływały na uprawnienia skarżącego, stąd uznano go za stronę. Nie powoduje to jednak niejako automatycznego przyznania skarżącemu legitymacji procesowej do uczestnictwa w charakterze strony w każdym postępowaniu jakie będzie prowadzone odnośnie tego budynku, gdyż każdorazowo organ musi ustalić katalog stron postępowania. W niniejszym przypadku nie wystąpiły tego rodzaju zależności pomiędzy wykonanymi robotami, a interesem prawnym skarżącego, aby można by było mu przypisać atrybut strony postępowania.

Zaznaczyć też trzeba, że prawne ukształtowanie legitymacji stron postępowania w niniejszej sprawie wynika również z przepisów ustawy z dnia 3 marca 2020 r. o własności lokali (Dz.U. z 2020 r. poz. 532 ze zm.), która określa prawa i obowiązki właściciela lokalu oraz zarząd nieruchomością wspólną. Zgodnie z art. 6 tej ustawy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Jeśli natomiast liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych jest większa niż siedem, to wspólnota mieszkaniowa jest reprezentowana na zewnątrz przez zarząd wybrany stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy przez właścicieli lokalu, który w myśl art. 21 ust. 1 kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz.

Zauważyć należy, że stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w I instancji stronie służy odwołanie. Legitymacja procesowa do wniesienia odwołania przysługuje tylko stronie postępowania. Aby zatem mogło zostać skutecznie wszczęte postępowanie odwoławcze, a zwłaszcza, aby postępowanie to mogło zostać zakończone wydaniem orzeczenia merytorycznego, w postępowaniu tym musi zostać wykazane, iż podmiot, który wniósł środek zaskarżenia, posiada przymiot strony.

Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy zauważyć trzeba, że roboty budowlane wykonano w obrębie lokalu nr [...]. Wobec powyższego słusznie DWINB uznał, że stronami postępowania w niniejszej sprawie jest wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarządcę oraz właściciel lokalu nr [...] jako inwestor. Należy też podzielić stanowisko DWINB, iż wykonane prace nie ograniczają prawa własności skarżącego, nie oddziałują na jakiekolwiek jego prawa bądź obowiązki związane z prawem do lokalu. Ponadto roboty te nie spowodowały ograniczenia w korzystaniu czy zagospodarowaniu lokalu skarżącego, co nie pozwala na uznanie go za stronę w niniejszym postępowaniu.

Obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym negatywnego aspektu zasady skargowości znajduje swój procesowy wyraz w rozstrzygnięciu podejmowanym przez organ odwoławczy na podstawie art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy jest zobowiązany stwierdzić w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Powyższy akt jest formalnym potwierdzeniem, że podmiot, który złożył środek odwoławczy, nie był do tego uprawniony, przez co nie mógł skutecznie doprowadzić do zainicjowania postępowania odwoławczego. Ten ostatni wniosek powinien zostać uzupełniony o zastrzeżenie, którego treścią jest przyjęcie, że w przypadkach, gdy odwołujący powołuje się na swój interes prawny i jego rozważenie w fazie wstępnej (poza postępowaniem) nie jest możliwe, gdyż wymagałoby przeprowadzenia czynności wyjaśniających właściwych postępowaniu pozostającemu w toku, przesądzenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną powinno nastąpić w drodze wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ten pogląd prawny wynikający z treści uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 5 lipca 1999 r. sygn. OPS 16/98, ONSA 1999/4/119 w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ma charakter przeważający (por. wyrok NSA z 6 lipca 2020 r. sygn. II OSK 964/20; wyrok NSA z 27 lutego 2019 r. sygn. II OSK 953/17; wyrok NSA z 24 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 487/17; wyrok NSA z 17 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 432/17).

Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy ustali, że odwołanie wniosła osoba nie będąca stroną postępowania postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Sprawa nie zostaje wówczas rozpoznana ponownie. Merytoryczne rozpoznanie sprawy ograniczy się wówczas jedynie do zbadania interesu prawnego odwołującego. Taka właśnie sytuacja występuje w badanej sprawie.

Skarżący jest zainteresowany treścią rozstrzygnięcia. Dysponuje w sprawie interesem faktycznym, ale nie prawnym, ponieważ decyzja organu I instancji nie dotyczyła jego praw i obowiązków. Z kolei sam interes faktyczny jest niewystarczający, aby uznać skarżącego za stronę postępowania. Nie może zatem być uznany za uprawnionego do wniesienia odwołania w sprawie.

W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania skarżącego na podstawie przywołanego już art. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.