Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 563/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, ust. 15 i ust. 15a
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 81
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 12 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek - Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2023 roku sprawy ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 27 kwietnia 2023 r. nr KO.4111.175.2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z dnia 2 lutego 2023 r., znak [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z 27 kwietnia 2023 r. (znak KO.4111.175.2023) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 141 ze zm.) [dalej: ustawa o dodatku węglowym], utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy R. decyzję Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rawie Mazowieckiej z 2 lutego 2023 r. (znak [...]) odmawiającą przyznania S.L. dodatku węglowego.

Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że decyzją z 23 listopada 2022 r. działający z upoważnienia Wójta Gminy R. p.o. Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rawie Mazowieckiej, po rozpatrzeniu wniosku S.L. z 5 września 2022 r., na podstawie art. 2 ust. 15a pkt 1, ust. 16, art. 3 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym odmówił przyznania dodatku węglowego.

Na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach decyzją z 19 stycznia 2023 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją przytoczoną na wstępie, organ I instancji odmówił przyznania S.L. dodatku węglowego. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji przytoczył treść art. 2 ust. 1 i ust. 15b ustawy o dodatku węglowym. Następnie wskazał, że 23 stycznia 2023 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy podczas którego ustalono, że S.L. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ogrzewa się dwiema farelkami na prąd. W budynku jest zainstalowany kocioł na paliwo stałe, ale nie jest eksploatowany. Wobec powyższych okoliczności wniosek o wypłatę dodatku węglowego nie może zostać uwzględniony, ponieważ wnioskodawca nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 2 ust. 1 ww. ustawy o dodatku węglowym.

W odwołaniu od powyższej decyzji S.L. wskazał, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. Natomiast dogrzewanie farelką jest tylko okazjonalnie, w momencie kiedy zabrakło węgla. Wskazał, że nie jest możliwe ogrzać farelką dom o powierzchni ponad 200 m2. Przy zawirowaniach węglowych brak było węgla na rynku. Czekał na dofinansowanie i dalej marznie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że z przedstawionych w sprawie dokumentów wynika, że S.L. wnioskiem z 5 września 2022 r. zwrócił się o wypłatę dodatku węglowego w którym wskazał, że jest osobą fizyczną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje pod adresem [...] R., [...], a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. We wniosku o dodatek węglowy S.L. oświadczył, że nie korzystał i nie korzysta z paliwa stałego zakupionego po cenie i od przedsiębiorcy, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców niektórych paliw stałych w związku z sytuacją na rynku tych paliw. W dniu 8 lipca 2022 r. na powyższy adres została złożona do centralnej ewidencji emisyjności budynków (dalej: CEEB), deklaracja dotycząca źródeł ciepła. W deklaracji wskazano, że dotyczy budynku jednorodzinnego. W punkcie BOI deklaracji jako rodzaj i liczbę źródeł ciepła zainstalowanych oraz eksploatowanych w budynku wskazano kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy) z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy bez podania liczby zainstalowanych źródeł oraz czy źródło ciepła jest eksploatowane, zaznaczono natomiast, że pełni funkcję c.o. Jako rodzaj stosowanych w kotłach paliw stałych wskazano węgiel i paliwa węglopochodne.

Organ I instancji przeprowadził 26 stycznia 2023 r. w miejscu zamieszkania S.L. wywiad środowiskowy sporządzając na tę okoliczność notatkę służbową. Z jej treści wynika, że pod adresem [...] znajduje się budynek jednorodzinny, w którym zamieszkuje wnioskodawca. Prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. W budynku zajmuje 4 pomieszczenia + kuchnia + łazienka. W budynku zainstalowany jest kocioł c.o. zasilany węgłem oraz drewnem. W dniu przeprowadzania wywiadu stwierdzono, że kocioł nie jest eksploatowany, ponieważ w pomieszczeniach w budynku było zimno, nie było napalone. S.L. oświadczył, że nie pali obecnie w piecu, ponieważ nie dostał pieniędzy na węgiel. Pomieszczenie, w którym śpi (sypialnia) ogrzewa 2 farelkami.

Mając powyższe na uwadze organ II instancji stwierdził, że dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym urządzenie grzewcze, w których spalane jest paliwo stałe. Ustalenie zatem w toku sprawy, że S.L. mimo zgłoszenia do CEEB jako główne źródło ogrzewania - kocioł na paliwo stałe, do ogrzania swojego gospodarstwa domowego używa farelki, wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że decyzję organu I instancji należy utrzymać w mocy, gdyż nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył S.L. zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym przez błędną interpretację głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego;

2. art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie obywateli.

W oparciu o postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy w Rawie Mazowieckiej z 2 lutego 2023 r.

Skarżący wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje dom o powierzchni około 200 metrów kwadratowych. W posiadłości znajdującej się pod adresem [...], [...] R. zamieszkuje od 198[...] roku do dnia dzisiejszego. Głównym źródłem ogrzewania jego domu jest kocioł na paliwo stałe, co zostało zgłoszone [...] lipca 2022 r. do centralnej ewidencji emisyjności budynków deklaracją dotyczącą źródeł ciepła. W przedmiotowej deklaracji wskazano kocioł na paliwo stałe jako zainstalowane i eksploatowane źródło ciepła w moim domu.

Skarżący oświadczył, że dom ogrzewa stosując paliwo w postaci węgla. Podczas wywiadu środowiskowego dogrzewał się przy użyciu dwóch farelek z uwagi na fakt, że zabrakło mu węgla. Jako osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, otrzymująca bardzo niską emeryturę znalazł się w przejściowo trudnej sytuacji finansowej. Ponadto problemy związane z brakiem węgla na rynku w tamtym okresie w akceptowalnej przeze skarżącego cenie spowodowały, że przejściowo (doraźnie) musiał dogrzewać się farelką. Nie można zatem uznać, że głównym źródłem ogrzewania jego domu jest farelka, ponieważ przy użyciu 1 lub 2 farelek nie jest w stanie ogrzać całego 200 metrowego domu. A zatem nie można uznać, iż dwie farelki o niskiej wydajności są głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego. W związku z powyższym odmówienie mu przyznania dodatku węglowego przez organy zarówno I jak i II instancji jest naruszeniem art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym.

Dalej skarżący stwierdził, odwołując się do treści art. art. 32 Konstytucji RP, że w jego przypadku prawo to zostało naruszone, poprzez dyskryminację spowodowaną niższym statusem społecznym. Uznanie poprzez organ I i II instancji, że chwilowe nieeksploatowanie kotła na paliwo stałe spowodowane brakiem pieniędzy na zakup paliwa stałego wykluczyło go z grupy osób, którym przysługuje prawo do otrzymania dodatku węglowego. W ocenie skarżącego drugą przesłanką dyskryminacji jest fakt, że prowadzi gospodarstwo jednoosobowe. Naturalne jest, że w przypadku gospodarstwa domowego składającego się z dwóch lub więcej osób, koszty zakupu paliwa rozkładają się przy uzyskaniu efektu tego samego ciepła.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast stosownie do treści art. 135 ustawy p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, że niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 27 kwietnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy R. z 2 lutego 2023 r., orzekającą o odmowie przyznania dodatku węglowego.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 141 ze zm.) [dalej: ustawa o dodatku węglowym].

W myśl art. 2 ust. 1 tej ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 438 ze zm.), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe - zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym - rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pellet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.

Wniosek o wypłatę dodatku węglowego podlega weryfikacji, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym). Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy o dodatku węglowym).

Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające z rejestrów lub postępowań określonych w art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym, jednakże gdy informacje te okażą się niewystarczające lub gdy podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, organ może - w przypadkach wskazanych w art. 2 ust. 3d, ust. 15f i ust. 15g ustawy o dodatku węglowym - przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku.

Jak przy tym akcentuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ratio legis powołanych przepisów sprowadza się do objęcia wsparciem w formie ww. świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych poprzez odformalizowanie procedury, przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie, a w szczególności do ustalenia rzeczywistego źródła ciepła wykorzystywanego w gospodarstwie domowym, z tym że ustalenia te powinny zostać dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniący zadość zasadzie prawdy obiektywnej, sformułowanej w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z 14 czerwca 2023 r., II SA/Gl 259/23). Cel tych przepisów polega zatem na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania spełnia warunki ustawowe.

Mając powyższe na uwadze - w ocenie Sądu - organy obu instancji, nie sprostały powyższym wymogom. Przyjęte za podstawę faktyczną podjętego przez organy rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne zostały w istocie oparte wyłącznie na treści notatki służbowej sporządzonej z przeprowadzonego w miejscu zamieszkania skarżącego w dniu 26 stycznia 2023 r. wywiadu środowiskowego, wskazującej na to, że co prawda w budynku jest zainstalowany kocioł na paliwa stałe (węgiel i drewno), ale jest on nieeksploatowany "ponieważ w pomieszczeniach w budynku było zimno, nie było napalone". Z notatki wynika także, że skarżący poinformował, że obecnie nie pali w piecu z uwagi na brak pieniędzy na węgiel, a pomieszczenie w którym śpi (sypialnia) ogrzewa dwoma farelkami na prąd.

Odnosząc się do powyższych ustaleń organów, w pierwszej kolejności należy dostrzec, że skarżący w złożonym wniosku o przyznanie dodatku węglowego - podał, pod groźbą odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. W kolejnych swoich pismach wskazywał także na fakt zamieszkiwania pod wskazanym we wniosku adresem oraz fakt posiadania kotła na paliwa stałe. Odnośnie do kwestii ogrzewania wskazywał w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że głównym źródłem ogrzewania jego gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, natomiast "dogrzewanie farelką jest tylko okazjonalne".

Twierdzenia strony w tym względzie, w ocenie Sądu, nie zostały skutecznie obalone, a stanowisko organu w sprawie udowodnione.

Takich wniosków, że głównym źródłem ogrzewania nie jest kocioł na paliwo stałe nie da się wyprowadzić li tylko z treści notatki służbowej, w której nie zawarto istotnych okoliczności, danych, które pozwalałoby na ich weryfikację, ani też na kontrolę podstaw wniosku o niekorzystaniu przez skarżącego z kotła na paliwo stałe w okresie grzewczym. Przede wszystkim bowiem podano w niej jedynie, że "W dniu przeprowadzania wywiadu stwierdzono, że kocioł nie jest eksploatowany, ponieważ w pomieszczeniach w budynku było zimno, nie było napalone. Pan S.L. oświadczył, iż nie pali obecnie w piecu ponieważ nie dostał pieniędzy na węgiel. Pomieszczenie, w którym śpi /sypialnia/ ogrzewa 2 farelkami na prąd".

Faktem zatem niewątpliwym jest tylko, że w dacie przeprowadzania wywiadu budynek był nieogrzewany, a skarżący wyjaśnił, że wynika to z braku środków finansowych na zakup węgla. Nie wiadomo natomiast przede wszystkim czy kocioł na paliwo - zainstalowany w domu - nie nosił śladów użytkowania, jaka panowała w domu faktycznie temperatura (stwierdzenie "było zimno" ma charakter oceny, subiektywny), czy w okresie grzewczym skarżący ogrzewał się przy użyciu kotła na paliwo stałe (świadczyć o tym mogłyby chociażby faktury za uprzedni zakup węgla do kotła).

Na podstawie tej notatki organy uznały natomiast w sposób jednoznaczny, że strona nie wykorzystywała kotła na paliwo stałe do ogrzewania. Wyprowadziły wniosek, że skarżący faktycznie ogrzewał się farelkami na prąd, ale już nie poddały tej tezy weryfikacji z punktu widzenia powierzchni domu (200 m2) oraz w aspekcie dokumentów mogących takową tezę potwierdzać, chociażby w aspekcie ponoszonych kosztów za energię elektryczną zwłaszcza, że skarżący dowodził odmiennie.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności sporządzona przez pracownika GOPS w Rawie Mazowieckiej notatka służbowa z wywiadu środowiskowego nie mogła - wobec twierdzeń strony - stanowić w okolicznościach niniejszej sprawy wystarczającego, tym bardziej jedynego dowodu na uznanie, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego pozostawały farelki, jak wskazało w końcowej części uzasadniania swojej decyzji Kolegium.

Nie można zapominać, że niniejsze postępowanie podlegało rygorom kodeksu postępowania administracyjnego, stosownie bowiem do art. 3 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. W myśl natomiast art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. W niniejszej sprawie strona przed wydaniem decyzji przez organ tak I jak i II instancji nie została - stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. - powiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przy czym oczywistym jest, że w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a., tj. jej załatwienie nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Organ II instancji, wobec treści odwołania, znał stanowisko i twierdzenia strony skarżącej, lecz pomimo tego nie podjął żadnych czynności wyjaśniających w tym zakresie, przyjmując bez jakiegokolwiek wyjaśnienia (sprawdzenia) ustalenia faktyczne wynikające z ww. notatki służbowej z 26 stycznia 2023 r. za wiarygodne i wystarczające w sprawie.

Oba organy uznały zatem prymat dowodowy sporządzonej notatki służbowej i przyjęły wynikające z niej ustalenia faktyczne poczynione przez pracownika organu w trakcie przeprowadzanego wywiadu środowiskowego, natomiast całkowicie i bez jakiejkolwiek weryfikacji zanegowały w istocie treść oświadczenia wiedzy złożonego przez skarżącego w "Deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw" z 8 lipca 2022 r. Wobec powyższego nie można przyjąć, iż na gruncie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego organy bezsprzecznie wykazały, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego były farelki na prąd, a nie zaś - jak twierdzi skarżący - kocioł na paliwo stałe.

Stosownie do powyżej wyrażonego poglądu, Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły art. 2 ust. 1, ust. 15 i ust. 15a ustawy o dodatku węglowym oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a., co stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania tak z urzędu, jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy nie sprostały wskazanym w art. 7 k.p.a. oraz w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkom. Decyzje organów obu instancji zostały bowiem wydane pomimo konieczności wyjaśnienia kwestii dotyczącej faktycznego źródła ogrzewania skarżącego w domu, z którym wiąże się prawo do przyznania dodatku węglowego.

Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania tak z urzędu jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy, jak podniesiono powyżej, nie sprostały wskazanym w art. 7 oraz 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. obowiązkom. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, podniesione wątpliwości powinny być jednoznacznie rozstrzygnięte, jako mające charakter istotny w świetle treści art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym.

Dokonana w rozpoznawanej sprawie przez organy orzekające wykładnia art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym jest co najmniej przedwczesna i prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu, jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym wszystkim osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem.

Tym samym zdaniem Sądu stanowisko organów tak I jak i II instancji uznać należało za przedwczesne, a także wydane z naruszeniem zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze nie sposób także nie dostrzec i nie zaakcentować, że przy odkodowaniu norm nie można pominąć reguł interpretacyjnych i ustanowionych prawnie zasad, począwszy od ustanowionej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego, a skończywszy na zasadach postępowania administracyjnego.

Przepisy odmawiające stronie prawa do regulowanego ustawą prawa do dodatku węglowego muszą być stosowane ściśle. W tym miejscu wskazać należy także, że ustawodawca w kodeksie postępowania administracyjnego unormował dwie nowe zasady: rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.) oraz współdziałania organów administracji publicznej (art. 7b k.p.a.). Przy czym w niniejszej sprawie istotnym staje się powinność organów wyznaczona art. 7a k.p.a., stanowiąca w § 1, że we wszystkich tych przypadkach, w których przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W regulacji tej urzeczywistnienie swoje znalazła zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (in dubio pro libertate). Zasada ta pozwala przy tym na realizację zasady pogłębiania zaufania do organu, ustanowionej w art. 8 k.p.a. Takie unormowanie wynika z tego, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

W związku z tym organy w toku ponownie prowadzonego postępowania winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, które z deklarowanych przez skarżącego i posiadanych w budynku źródeł ogrzewania jest głównym źródłem ogrzewania w tym budynku, tj. ustalić czy dom jest ogrzewany przy pomocy kotła na paliwo stałe, czy faktycznie – jak uznał organ II instancji – przy pomocy farelek na prąd. Zważywszy jednak na upływ czasu od momentu złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie dodatku węglowego (wrzesień 2022 r.) organy w ramach prowadzonego postępowania winny przeanalizować, w szczególności w oparciu o uzyskane od skarżącego informacje i dokumenty (np. faktury, rachunki), poziom zużycia przez gospodarstwo domowe skarżącego "w okresie grzewczym" określonego rodzaju paliwa (węgla, prądu) w celu ustalenia głównego źródła ogrzewania gospodarstwa, tj. ustalenia czy był to kocioł na paliwo stałe (węgiel) czy też prąd elektryczny.

Mając powyższe na uwadze przyjąć należało, że w niniejszej sprawie odmowa przyznania skarżącemu dodatku węglowego bez ustalenia rzeczywistego źródła ogrzewania, z odwołaniem się w istocie w tym zakresie wyłącznie do ustaleń faktycznych wynikających z notatki służbowej, a z pominięciem i nierozważeniem innych dowodów zgromadzonych w sprawie, była przedwczesna, a w konsekwencji stanowiła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81, a w konsekwencji art. 107 § 3 k.p.a., ,a także poprzez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie przepisów art. 2 ustawy o dodatku węglowym.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.