Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1397/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 559
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
article: art. 147  par.  1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. zasądza od Miasta [...] na rzecz skarżącego A. W. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem rozpoznania jest uchwała Zarządu Dzielnicy [...] Miasta [...] (dalej: ,,Organ’’, ,,Zarząd Dzielnicy’’) z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] wydana na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1817), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422t2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1 w związku z § 4 oraz § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836, z 2020 r. poz. 5791, z 2021 r. poz. 5586 oraz z 2022 r. poz. 3530 i 4666) w przedmiocie odmowy zakwalifikowania A. W. (dalej: ,,Skarżący’’) do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy jako gospodarstwa jednoosobowego.

II. Zaskarżona uchwała zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

1. Skarżący wystąpił z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy na podstawie § 4 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy jako gospodarstwo jednoosobowe. Wniosek w jego imieniu złożył ojczym. Wnioskodawca od dnia[...] stycznia 2021 r. przebywa w szpitalu w [...].

Skarżący w uzasadnieniu wniosku wskazał, że ze względów zdrowotnych i na wniosek sądu przebywam w szpitalu [...] w [...] Jest rencistą z orzeczeniem [...]. W 2021 roku zostałem wymeldowany ze stałego miejsca zamieszkania. Po opuszczeniu szpitala stanę się osobą bezdomną. Zamierzam - w miarę stanu zdrowia - podjąć pracę zarobkową. Wynajęcie mieszkania ze względu na dochody Skarżącego będzie raczej niemożliwe. Skarżący jako adres korespondencyjny wskazał adres zamieszkania babki ze strony matki. Do wniosku Skarżący dołączył zaświadczenie potwierdzające jego pobyt w szpitalu od dnia [...] stycznia 2021 r. (wobec Skarżącego stosowany jest środek zapobiegawczy). Skarżący został wymeldowany z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] na wniosek jego matki będącej właścicielką lokalu. Wykazany dochód Skarżącego stanowi renta w wysokości 916,07 zł miesięcznie. W lokalu nr [...] przy ul. [...] jest matka wnioskodawcy. W lokalu na pobyt stały zameldowane są 3 osoby: matka, ojczym i siostra wnioskodawcy.

Pismem z dnia 15 marca 2022 r. Organ wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku m.in. poprzez wskazanie warunków mieszkaniowych wstępnych (ojca i dziadków), informacji o miejscu zamieszkaniu od dnia [...] maja 2020 r. tj. od daty opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...], udokumentowania niemożności zamieszkiwania w w/w lokalu, oświadczenia o ewentualnym otrzymaniu spadku/darowizny, oświadczenia czy płacił alimenty na rzecz innych osób, udokumentowania wskazanego stanu zdrowia.

Skarżący złożył w dniu [...] kwietnia 2022 r. dokumenty wskazujące, że nie płaci alimentów na rzecz innych osób, jego jedynym źródłem dochodu jest renta, egzekucja komornicza z renty wynika z niespłaconego telefonu komórkowego, w/w nie otrzymał spadku ani darowizny. Odnośnie niemożności zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] napisał, że z tego lokalu został skutecznie wymeldowany [...] maja 2020 r., ponieważ został zatrzymany przez policję i postanowieniem sądu tymczasowo aresztowany z podejrzeniem o czyn z art. 207 § 1 k.k., z tych względów nie zamierza wrócić do w/w lokalu. W okresie od [...] maja 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. przebywał w areszcie śledczym [...]. Ojciec wnioskodawcy nie żyje, dziadkowie z jego strony, których nie znał prawdopodobnie nie żyją, mieszkali przy ul. [...] w [...], nie zna statusu mieszkania, prawdopodobnie mieszka tam brat ojca. Dziadek ze strony matki nie żyje, babcia mieszka we własnościowym 2-pokojowym lokalu o pow. ok. 50 m przy ul. [...] w [...].

W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że Babka Skarżącego ze strony matki jest właścicielką lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] o pow. użytkowej 51,47 m2. W lokalu zameldowana jest tylko babka. Dziadek zmarł w 2011 r. Skarżący cierpi na [...] jak wskazuje zaświadczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 2022 r. dołączone do akt sprawy. Nie pozostaje w konflikcie z Babką.

2. Organ wydał zaskarżoną uchwałę. A w jej uzasadnieniu podał, że zgodnie z § 4 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy: pomoc mieszkaniowa może być udzielona osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz warunki określone § 7 z zastrzeżeniem § 8 i § 9. Zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 6 w/w uchwały: wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych (...) i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.

Organ wskazał, że z analizy zgromadzonych dokumentów wynika, że warunki mieszkaniowe wstępnych wnioskodawcy (babki ze strony matki) pozwalają na zabezpieczenie również jego potrzeb mieszkaniowych. Wnioskodawca nie jest osobą bezdomną w rozumieniu przepisów uchwały.

III. 1. Niezadowolony z treści uchwały Zarządu Dzielnicy nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym zaskarżając ją w całości. Pod adresem uchwały zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 art. 75 §1 , art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art 107 § 3 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że nie przesłuchano skarżącego. Mając to na uwadze skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności w/w uchwały.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że Organ nie wziął pod uwagę art. 7 ust. 4 Uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., która stwierdza, że jeśli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1, czyli warunków dotyczących kryterium metrażowego. Zarząd jednak nie podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej Skarżącego, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków i naruszył prawa Skarżącego podejmując skarżoną Uchwałę.

Skarżący zauważył, że orzecznictwo sądowe nie dopuszcza odmowy przyznania lokalu socjalnego z przyczyn innych niż nie spełnianie kryterium dochodowego i tytułu najmu do innego lokalu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 541/07). Warunki przyznawania lokali socjalnych określa Ustawa o ochronie praw lokatorów z dnia 21 czerwca 2001 r. w której w Art. 23 ust. 2 ustalone są jedynie dwa kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. Wprowadzanie przez Zarząd Dzielnicy innych wymogów i kryteriów jest więc niezgodne z w/w zapisem Ustawy. Prawo lokalne ustanowione Uchwałą nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy musi pozostawać w zgodzie z Konstytucją RP i wywodzić się z Ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianach kodeksu cywilnego. W ocenie Skarżącego został on potraktowany krzywdząco przez odmowę zaspokojenia uzasadnionych i chronionych prawem potrzeb mieszkaniowych.

2. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi Organ wyjaśnił, iż Zarząd Dzielnicy [...] rozpatrując złożony wniosek zobligowany przepisami uchwały nr XXIW669/2019 - podjętej przez Radę m.st. Warszawy w wyniku nałożonego przez ustawę z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów był zobowiązany do analizy warunków mieszkaniowych wstępnych Skarżącego i możliwości jego zamieszkania w tych lokalach. Organ podkreślił, że sam Skarżący we wniosku i we wszystkich oświadczeniach wypełnianych do wniosku osobiście wskazywał jako adres korespondencyjny adres zamieszkania swojej babki. Korespondencja kierowana na powyższy adres jest dostarczana zainteresowanemu, co wskazuje, iż relacje pomiędzy tymi członkami rodziny są poprawne.

Zdaniem Organu wniesionej skargi nie można uznać za zasadną, gdyż jak przedstawiono powyżej, Zarząd Dzielnicy [...] przeanalizował przedstawione przez zainteresowanego oświadczenia i dokonał oceny sytuacji wnioskodawcy zgodnie z obowiązującymi przepisani. Wobec powyższego zarzuty Skarżącego, iż jego sytuacja nie została dokładnie rozpoznana, a ostateczna decyzja podjęta na podstawie wprowadzonych przez Zarząd Dzielnicy innych kryteriów i wymogów niż obowiązujące w tym zakresie należy uznać za ocenę Skarżącego.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

1. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2022 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz 1634 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Stosownie do art. 147 § 2 P.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.

2. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy narusza przepisy prawa, chociaż nie wszystkie argumenty w niej podniesione mogły być uznane za zasadne.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1372 ze zm.; zwana dalej "u.s.g."), każdy czyjego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Sad podkreśla także, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazał, że uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). NSA w ww. uchwale stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.

3. Ustawodawca w art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. u.o.p.l. określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej. Dodatkowo stwierdzić należy, że z § 32 ust. 1 Uchwały z 2019 r. wynika, że należy poddać szczegółowej analizie wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową i analiza ta powinna uwzględniać:

1) ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9, 10 i 11;

2) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy;

3) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela;

4) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1 umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie;

5) rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, nieruchomością lub spółdzielczym prawem, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, które pozwoliłyby na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, w tym fakt dokonania przez te osoby zamiany tych tytułów prawnych na lokal kwalifikujący do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu;

6) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.

Z § 32 ust. 2 Uchwały z 2019 r. wynika, że przepis § 32 ust. 1 pkt 6 Uchwały z 2019 r. nie ma zastosowania do spraw wskazanych w § 8 pkt 4, § 11-13, § 18 ust. 1 pkt 2, § 21-23, § 25 oraz § 30 ust. 2.

Przepis § 32 ust. 3 Uchwały z 2019 r. stanowi, że Burmistrz dzielnicy lub osoba przez niego upoważniona może zwrócić się do właściwego ośrodka pomocy społecznej o wydanie opinii na temat sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy oraz osób zgłoszonych przez niego do wspólnego zamieszkiwania.

Z § 32 ust. 5 Uchwały z 2019r. wynika, że w trakcie analizy sprawy wnioskodawca może złożyć aktualną deklarację o wysokości dochodów, o której mowa w art. 21b ust. 1 ustawy.

Przepis § 32 ust. 6 Uchwały z 2019 r. stanowi, że dzielnica może wezwać wnioskodawcę do złożenia aktualnej deklaracji o wysokości dochodów, o której mowa w art. 21b ust. 1 ustawy. Na mocy zaś § 32 ust. 7 Uchwały z 2019 r. deklaracje złożone w trybie, o którym mowa w ust. 5 i 6, stanowią podstawę do określenia, czy spełniony jest warunek, o którym mowa w § 5. Z § 32 ust. 8 Uchwały z 2019r. wynika, że niezłożenie oświadczeń i dokumentów w wyznaczonym terminie umożliwiających przeprowadzenie analizy, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W § 32 ust. 9 Uchwały z 2019 r. wskazano, że od obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 można odstąpić, jeżeli wstępna analiza wniosku wykazuje, że kryteria, o których mowa w § 4, nie są spełnione. Z § 32 ust. 10 Uchwały z 2019 r. wynika, że obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 nie dotyczy sytuacji, w których wniosek został złożony przez osobę, o której mowa w § 7 ust. 2 pkt 2.

4. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, stwierdza, że podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowiły poszczególne przepisy Uchwała z 2019 r., która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe, które pozwalały na podjęcie zaskarżonej uchwały.

Sąd wskazuje ponadto, że w stosunku do uchwał indywidualnych nie mają zastosowania przepisy k.p.a., co powoduje, że zaskarżona uchwała nie podlega kontroli Sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami k.p.a. Organ zatem nie mógł naruszyć art. 7 art. 75 §1 , art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art 107 § 3 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że nie przesłuchano skarżącego. Sąd administracyjny bada jednak czy ww. uchwała została wydana zgodnie z przepisami prawa, które stanowiły podstawę do jej wydania, co wynika z art. 1 § 2 p.u.s.a., mając przy tym na względzie art. 134 § 1 p.p.s.a.

Zarząd Dzielnicy, wydając w rozpoznawanej sprawie zaskarżoną uchwałę, powołał się m.in. na § 4, § 35 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 6 ww. Uchwały z 2019r. nr XXIII/669/2019.

Z § 4 ww. Uchwały z 2019 r. wynika, że pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz warunki określone w § 7, z zastrzeżeniem § 8 i 9.

Przepis § 5 ust. 1 ww. Uchwały z 2019 r. stanowi, że łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej nie może przekraczać iloczynu wartości, o której mowa w art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy o finansowym wsparciu oraz odpowiedniej wartości procentowej, o której mowa w ust. 2.

Z § 5 ust. 2 pkt 1 ww. Uchwały z 2019r. wynika, że wartości procentowe, o których mowa w ust. 1 wynoszą 27% - w przypadku obliczania dochodu uprawniającego do najmu socjalnego lokalu, a w przypadku osób, które jednocześnie spłacają zadłużenie z tytułu opłat za używanie lokalu Miasta - 40%.

Na mocy § 5 ust. 3 ww. Uchwały z 2019 r. o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego, z wyłączeniem § 8 pkt 5, 5a, 9, § 12 ust. 1 pkt 4, 5, § 13 ust. 1, § 25 ust. 1 pkt 1 lit. a lub b Uchwały z 2019r.

Z § 7 ust. 1 Uchwały z 2019 r. wynika, że przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4, uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna na osobę zamieszkującą w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2 w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu, a w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu.

Na mocy § 7 ust. 2 pkt 1 Uchwały z 2019 r. warunek określony w ust. 1 nie dotyczy osób zamieszkujących w lokalach lub pomieszczeniach:

a) nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego lub,

b) wymagających opróżnienia w związku z remontem budynku lub lokalu Miasta albo koniecznością rozbiórki lub,

c) niedostosowanych do rzeczywistych, udokumentowanych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności lub udokumentowanego stanu zdrowia, jeżeli dostosowanie nie jest możliwe;

Z § 7 ust. 2 pkt 12 Uchwały z 2019 r. wynika, że warunek określony w ust. 1 nie dotyczy osób, z którymi umowy najmu zawierane są na podstawie § 18 Uchwały z 2019 r.

5. Sąd, mając na względzie ww. przepisy, stanowiące podstawę prawną zaskarżonej uchwały, wskazuje po pierwsze, że wprawdzie Zarząd Dzielnicy nie ma obowiązku stosowania wprost przepisów k.p.a. w zakresie postępowania dowodowego i gwarancji procesowych strony, tym niemniej powinien stosować podstawowe standardy dobrej administracji, które wynikają z zasad ogólnych k.p.a., w tym zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.), zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasadę informowania (art. 9 k.p.a.) oraz zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.). Zarząd Dzielnicy, podejmując zaskarżoną uchwałę, nie był więc zwolniony od rzetelnego przeprowadzenia postępowania w sprawie, mając także na względzie § 32 ust. 1 Uchwały z 2019 r. oraz dowody zgromadzone w sprawie.

6. Zaskarżona uchwała w zakresie dotyczącym odmowy zakwalifikowania Skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej narusza w sposób istotny prawo, tj. zastosowany przez organ § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Podkreślenia wymaga przy tym, że za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, a które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny, 2001, z. 1 - 2).

Za istotne naruszenie prawa (będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu) przyjmuje się również takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996, nr 3, poz. 90; wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 679/12 i sygn. akt I OSK 997/12; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślenia wymaga, że choć w sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (v. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Organ obowiązku tego w niniejszej sprawie nie wypełnił należycie. Za podstawę odmowy zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej organ przyjął art. 32 ust. 1 pkt 6 uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r.

Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej: warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.

Wynikający z powołanego przepisu nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym szczegółowa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.

7. Analizując sprawę pod kątem możliwości zabezpieczenia przez skarżącego potrzeb mieszkaniowych przy pomocy rodziny Organ stwierdził, że skarżący ma możliwość zamieszkania w lokalu przy ul. [...] w [...] ze swoją Babką, stanowiącym jej własność.

8. Ocena organu w tym zakresie opiera się na uznaniu – w ramach dokonanej przez organ analizy sprawy. Organ nie wyjaśnił należycie, czy Skarżący, który cierpi na [...] oraz toczy się przeciwko niemu postępowanie o znęcanie nad osobą najbliższą może zamieszkiwać z Babką. Organ nie ustalił w jakim wielu jest Babka Skarżącego i czy jej stan zdrowia pozwala na zamieszkiwanie z wnukiem, który sam boryka się ze schorzeniami [...]. Okoliczności te nie zostały przez organ należycie rozważone.

Skarżący ma trudności z budowaniem relacji z najbliższymi o czym świadczy jego wymeldowanie przez matkę i wniesienie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa znęcania nad osobą najbliższą.

Organ nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego, który dawałby podstawy do stwierdzenia, że skarżący ma istotnie możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych poprzez zamieszkanie ze swoją Babką. W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym. Zważywszy jednak, że zgodnie z art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 40) nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, uznać należało, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa.

9. Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną i wskazania w zakresie konieczności dokonania pełnych ustaleń co do warunków mieszkaniowych, o których mowa w § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały, a tym samym realnej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego.

10. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) orzekł, jak w wyroku.