Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 274/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a, art. 92c
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
article: art. 189a, art. 189f
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 190 poz 1 art. 2, 3, 4 i 24
law: Rozporządzenie (WE) NR 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania  odpadów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi I. K. GmbH na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej NUCS) decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] – działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. c, art. 4 pkt 22 lit. r, art. 4 pkt 22 lit. v, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f; art. 92a ust. 1; art. 92a ust. 7 pkt 1; art. 92a ust. 11 pkt 2 i pkt 6; art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.; aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2021 ze zm., dalej jako u.t.d.); art. 2 pkt 15 i pkt 35, art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. s. 1; dalej jako rozporządzenie nr 1013/2006), art. 3 ust. 3, art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1792; dalej jako u.m.p.o.) – nałożył na I.K. GmbH Co. KG (Niemcy) karę pieniężną w kwocie 12.000 zł za wwóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadów (mieszaniny odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV ani IVA do rozporządzenia nr 1013/2016 – tzw. odpady spoza list wykazanych w wymienionych załącznikach) o masie 23960 kg zespołem pojazdów o nr rej. [...] bez wymaganego pozwolenia.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2021 r. o godz. 16:00 na drodze krajowej nr [...] funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę ciągnika samochodowego marki MAN o nr rej. [...] wraz z naczepą nr rej. [...] w zakresie wykonywanego transportu drogowego. Kierowca P.H. do kontroli przedstawił m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy udzielonej przewoźnikowi – S.W. prowadzącemu działalność pod nazwą S.W. A; dokumenty na przewożony towar postaci: Międzynarodowego Samochodowego Listu Przewozowego CMR bez numeru z [...] sierpnia 2021 r.; dokument wagowy "Wiegeschein" Nr [...] z [...] sierpnia 2021 r. i MITZUFÜHRENDE INFORMATIONEN FÜR DIE VERBRINGUNG DER IN ARTIKEL 3, ABSӒTZE 2 UND 4 GENANNTEN ABFӒLLE z [...] sierpnia 2021 r., z treści, których wynika, że z terytorium Niemiec na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewożony jest towar o masie brutto 23960 kg. W dokumentach zadeklarowano przewóz odpadu klasyfikowanego do kodu 19 12 04 (odpady tworzyw sztucznych i gumy). W wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariuszy rewizji towaru stwierdzono, że przewożonym towarem jest mieszanina odpadów zawierających plastik, gumę, uszczelki gumowe, folię, kawałki płyt głównych z urządzeń elektronicznych, kable w otulinie plastikowej i gumowej, kable miedziane oraz drewno. Organ zwrócił się z wnioskiem do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ), który w piśmie z 5 sierpnia 2021 r. stwierdził, że przewożona mieszanina odpadów to odpad niesklasyfikowany pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV ani IVA do rozporządzenia nr 1013/2006.

Dalej organ podał, iż w trakcie kontroli drogowej kierowca nie okazał wymaganego prawem zezwolenia na wwóz przewożonych odpadów. Przesłuchany zaś w charakterze świadka zeznał m.in., że otrzymał zlecenie w formie ustnej od właściciela firmy transportowej na odbiór plastiku z firmy I.K. GmbH& Co. KG. Dodał, że zgłosił się do powyższej firmy po odbiór towaru, przy którego załadunku był osobiście (siedział w kabinie), a po jego załadunku dokonał przejazdu na wagę, a następnie opuścił teren zakładu i udał się w drogę powrotną do Polski.

Z przeprowadzonej kontroli, funkcjonariusze NUCS sporządzili protokół kontroli nr [...] z [...] sierpnia 2021r., w którym wskazano na naruszenie polegające na wwozie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, zawiadomieniem z dnia [...] października 2021 r. NUCS wszczął z urzędu postępowanie wobec firmy I.K. GmbH & Co. KG (Niemcy) organizatora transportu mieszaniny odpadów zawierającej: plastik, gumę, uszczelki gumowe, folię, kawałki płyt głównych z urządzeń elektronicznych, kable w otulinie plastikowej, gumowej, kable miedziane, drewno o masie 23960 kg, realizowanego w dniu [...] sierpnia 2021 r., zespołem pojazdów o nr rejestr. [...] bez wymaganego zezwolenia (l.p. 4.5. załącznika nr 3 do u.t.d).

Pismem z dnia [...] października 2021 r. strona złożyła wyjaśnienia dotyczące transportu odpadów objętych kontrolą w dniu [...] sierpnia 2021 r. wskazując, że transport został zawrócony do firmy I.K. GmbH & Co.KG., gdzie dotarł w dniu [...] września 2021 r. W tym samym dniu transport rozładowano na terenie firmy. Następnie uprawniony przedstawiciel "Dipl.Geol. U.S. pobrał próbki materiału z zachowaniem norm wyznaczonych przez RN. Proces przygotowania

i poboru próbek został potwierdzony protokołem pobrania wraz z dokumentacją zdjęciową". Próbki przekazano do analizy zewnętrznego laboratorium U GmbH. Zgodnie z treścią raportu masa transportowanego towaru w 99,8% składała się z tworzyw sztucznych, wtrącenia drewna, pianki i innych frakcji materiałowych stanowiły <0,5% masy. Tym samym strona stoi na stanowisku, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w zawiadomieniu organu, a organizator transportu posiadał i okazał na żądanie funkcjonariuszy Służby Celno - Skarbowej komplet wymaganych dokumentów na wwóz ww. odpadów na teren Polski.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji przytoczył treść przepisów prawnych stanowiących podstawę wydanej decyzji oraz, mając na względzie zebrany materiał dowodowy, a w szczególności dokumenty towarzyszące przesyłce mieszaniny odpadów przedstawione przez kierowcę uznał, że firma I.K. GmbH & Co.KG (Niemcy) zobowiązana była dokonać zgłoszenia przemieszczania mieszaniny odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV ani IVA do rozporządzenia nr 1013/2006, przewożonym w dniu [...] sierpnia 2021 r., przy użyciu dokumentu zgłoszenia określonego w załączniku IA (dokumentu zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów) oraz dokumentu przesyłania określonego w załączniku IB (dokumentu przesyłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów), a nadto przewoźnik musiał uzyskać na wwóz kontrolowanej mieszaniny odpadów na teren Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ).

Odnosząc się do przedstawionego przez stronę raportu z laboratorium U organ przywołał treść pisma GIOŚ z [...] sierpnia 2021 r., z którego wynika, że zarówno GIOŚ, jak i właściwy urząd w Niemczech podjęły stosowne działania gwarantujące zwrot mieszaniny odpadów do Niemiec przez podmiot odpowiedzialny za ich nielegalną wysyłkę do Polski, tzn. uzgodniono, że zwrot odpadów do Niemiec odbędzie się w drodze uproszczonego zgłoszenia (art. 24a ust. 10 ustawy o odpadach).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył profesjonalny pełnomocnik I.K. GmbH & Co. KG (Niemcy), uzupełniając je następnie pismem z [...] marca 2022 r., w którym wniósł o rozszerzenie odwołania o zarzuty:

1. naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. uznanie, że załącznik nr VII do rozporządzenia nr 1013/2006 z adnotacją o treści "Take back to I.K. GmbH & Co KG", potwierdza nielegalne wprowadzenie odpadów do RP, gdy w istocie potwierdza, iż odpady zostały zwrócone do organizatora transportu;

2. naruszenia przepisów prawa materialnego tj.:

a. art. 19 rozporządzenia nr1013/2006 przez błędne uznanie, iż deklarowane odpady o kodzie 19 12 04 (tworzywa sztuczne i guma) były mieszaniną odpadów;

b. art. 93 ust. 1 u.t.d. z załącznikami IA,IB,VII do rozporządzenia nr 1013/2006

w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1013/2006 poprzez uznanie, iż w odniesieniu do przedmiotowych odpadów wwożonych na terytorium RP uchybiono obowiązkom z tym związanym, tj. zastosowanie się do procedury uprzedniego zgłoszenia i zgody,

3. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji polegający na błędnym zaklasyfikowaniu odpadów, tj. na skutek pośredniej oceny przez WIOŚ na podstawie organoleptycznej oceny funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej i wykonanych przez nich zdjęć.

Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1013/2006, "odpady" są zdefiniowane zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/12/WE i oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć. Natomiast "mieszanina odpadów", zgodnie z art. 2 pkt 3 rozporządzenia, oznacza odpady powstałe w wyniku celowego lub przypadkowego wymieszania dwóch lub więcej rodzajów odpadów, która to mieszanina nie została zaliczona do żadnej z kategorii w załącznikach III, IIIB, IV i IVA. Odpady w pojedynczym przemieszczeniu, obejmującym dwa lub więcej rodzajów odpadów transportowanych osobno, nie są uważane za mieszaninę odpadów.

Dalej organ wskazał, że w oparciu o protokół kontroli z [...] sierpnia 2021 r. oraz pismo WIOŚ z [...] sierpnia 2021 r. bezspornie ustalono, że towarem, którego przewóz zorganizowała strona skarżąca była mieszanina odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV, IVA do rozporządzenia 1013/2006 (tzw. odpady spoza list wykazanych w wymienionych załącznikach).

Przytaczając treść kolejnych przepisów rozporządzenia nr 1013/2006, organ uznał, że strona zobowiązana była dokonać zgłoszenia przemieszczania mieszaniny odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV ani IVA do rozporządzenia nr 1013/2006, przewożonym w dniu [...] sierpnia 2021 r., zespołem pojazdów o nr rejestr. [...] przy użyciu dokumentu zgłoszenia określonego w załączniku IA oraz dokumentu przesyłania określonego w załączniku IB. Nadto powinna była uzyskać na wwóz kontrolowanej mieszaniny odpadów na teren Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie GIOŚ, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.m.p.o.

W myśl art. 24 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczenie ponosi zgłaszający (wysyłający odpady), właściwy organ wysyłki zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną odebrane przez podmiot odpowiedzialny do dokonania zgłoszenia.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem DIAS, zasadnie organ I instancji uznał, że podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów do Polski jest firma I.K. GmbH & Co. KG, a nie przewoźnik, który miał obowiązek posiadać dokumenty, o których mowa w art. 49 ust. 1, art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. b, art. 52 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. a), b) cytowanego rozporządzenia nr 1013/2006, nielegalne przemieszczanie oznacza przemieszczanie odpadów dokonane m.in. bez zgłoszenia i zgody wszystkich właściwych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Przemieszczenie odpadów może odbywać się tylko na warunkach określonych w tym rozporządzeniu. W zależności od rodzaju przemieszczanych odpadów ich przewóz może być wykonywany na podstawie załącznika VII do rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli znajdują się one na tzw. zielonej liście, albo dopiero po uzyskaniu odpowiednich dokumentów niezbędnych do dokonania przewozu danych odpadów.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Państwa Członkowskie ustanawiają przepisy przewidujące sankcje za naruszanie przepisów niniejszego rozporządzenia oraz podejmują wszelkie niezbędne środki, by zapewnić ich stosowanie. Ustanowione sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne

i odstraszające. Państwa Członkowskie zawiadamiają Komisję o ich krajowych przepisach w zakresie zapobiegania nielegalnym przemieszczaniom i wykrywania ich, a także sankcji za nielegalne przemieszczenia. U.t.d. określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to

- zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y) u.t.d. W myśl art. 4 pkt 22 lit. c i lit. r u.t.d., użyte w ustawie obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikają z przepisów rozporządzenia nr 1013/2006. Przepisy art. 92a u.t.d. regulują odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, jak również innych podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym. Pod pojęciem każdej innej osoby wykonującej inne czynności związane z przewozem drogowym należy, zgodnie z art. 92a ust. 11 u.t.d., rozumieć w szczególności: spedytora, nadawcę, odbiorcę, podmiot wykonujący czynności ładunkowe, organizatora wycieczki, organizatora transportu, operatora publicznego transportu zbiorowego. Katalog podmiotów zawarty w art. 92a ust. 11 u.t.d. nie ma charakteru katalogu zamkniętego, co oznacza, że odpowiedzialność za naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego może dotyczyć również innego podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym niż wymieniony

w art. 92a ust. 11 u.t.d.

Następnie DIAS podkreślił, że w świetle art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem

z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy u.t.d. Natomiast zgodnie z zapisem Ip. 4.5 załącznika nr 3 do u.t.d.wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 12.000 złotych.

Następnie organ zaznaczył, że [...] sierpnia 2021 r. na drodze krajowej nr [...], funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę ciągnika samochodowego marki MAN o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. Z dokumentów przedstawionych w trakcie kontroli wynika, iż przedmiotem wwozu do kraju miały być odpady z tworzyw sztucznych i gumy zaklasyfikowane do kodu EU 3011; 19 12 04, o masie 23960 kg. Nadawcą i organizatorem przewozu odpadów była niemiecka firma I.K. GmbH8i Co. KG, Niemcy, a odbiorcą E Sp. z o.o., ze wskazanym miejscem rozładunku: E Sp. z o.o..

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy uznał, że nie budzi wątpliwości, iż podmiotem, który zorganizował przemieszczanie odpadów była firma I.K. GmbH & Co. KG, z Niemiec, co wynika wprost z zapisu w polu nr 1 (osoba, która zorganizowała przemieszczenie) załącznika VII do rozporządzenia nr 1013/2006 oraz zapisu w polu 12 (oświadczenie osoby, która zorganizowała przemieszczenie) tego dokumentu. Powyższe potwierdza również zapis w dokumencie przewozowym CMR z [...] sierpnia 2021 r., w którym jako nadawcę wskazano spółkę I.K. GmbH & Co. KG.

Powyższa spółka będąc organizatorem jak i nadawcą odpadów sklasyfikowanych pod kodem B3011 załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 oraz pod kodem 19 12 04 wykazu odpadów, które miały być przetworzone bądź unieszkodliwione na terenie Polski (kod R12 w polu nr 8 załącznika VII do rozporządzenia nr 1013/2006), winna dochować wszelkich starań, by na środek transportu były załadowane odpady o deklarowanym kodzie oraz pozyskać wszelkie pozwolenia, aby taki transport odbył się z poszanowaniem międzynarodowych

i krajowych norm prawnych. Z przeprowadzonego postępowania wynika, iż przedmiotem przywozu była mieszanina odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV ani IVA do rozporządzenia nr 1013/2006. Wwożenie tego rodzaju odpadów wymaga dokumentu zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów, dokumentu przesyłania dotyczącego transgranicznego przemieszczania odpadów oraz zezwolenia GIOŚ. Skarżąca spółka jako podmiot organizujący przemieszczanie odpadów z Niemiec do Polski powinna posiadać wiedzę, że dokument określony w załączniku VII (art. 18 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006) jest właściwy jedynie dla przemieszczania odpadów wskazanych w art. 3 ust. 2 i ust. 4 powyższego rozporządzenia.

Dalej DIAS wskazał, że w myśl rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/2174 z dnia 19 października 2020 r. zmieniającego załączniki IC, III, IIIA, IV, V, VII i VIII do rozporządzenia nr 1013/2006 wprowadzono inną, niż dotychczasowa, klasyfikację odpadów w postaci tworzyw sztucznych. Rozporządzenie to zakłada odmienny sposób klasyfikacji odpadów tworzyw sztucznych na potrzeby przemieszczeń wewnątrz UE, a odmienny - na potrzeby przemieszczeń między krajami UE i krajami trzecimi tj. w załączniku III rozporządzenia nr 1013/2006 na tzw. "zielonej" liście odpadów, wykreślono kody B3010 oraz GC013. W ich miejsce wprowadzono kody: EU3011 - na potrzeby przemieszczeń w ramach UE, oraz B3011 - na potrzeby przemieszczeń pomiędzy krajami UE a krajami trzecimi. Zatem Spółka klasyfikując przewożony w dniu [...] sierpnia 2021 r. odpad do kodu EU3011, 19 12 04 powinna była zapewnić, aby nie był on zmieszany z innymi odpadami. W przypadku, gdyby przewożonym towarem był odpad o kodzie EU3011, 19 12 04 dokument określony w załączniku VII byłby dokumentem spełniającym wymogi określone w art. 18 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006. Skoro przewożone odpady stanowiły mieszaninę odpadów zawierającą m.in.: plastik, gumę, uszczelki gumowe, folię, kawałki płyt głównych z urządzeń elektronicznych, kable w otulinie plastikowej, gumowej, kable miedziane, kawałki drewna - to zasadnie zostały zakwalifikowane do odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV, IVA do rozporządzenia 1013/2006 (tzw. odpady spoza list wykazanych w wymienionych załącznikach). Skoro spółka organizowała międzynarodowe przemieszczenie mieszaniny odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV ani IVA do rozporządzenia nr 1013/2006, na który powinna uzyskać zezwolenia właściwych polskich władz, to zdaniem organu należy uznać, iż doszło do naruszenia prawa.

Następnie, odnosząc się do przedstawionych przez spółkę dowodów w postaci Protokołu pobrania próbki i Raportu analizy tych próbek organ wskazał, że protokół ten stanowi jedynie dowód pobrania prób towaru na zlecenie strony skarżącej ze "sterty" ("Entnahme aus Haufwerk") znajdującej się w miejscu załadunku mieszaniny odpadów zgodnie z dokumentem CMR z [...] sierpnia 2021 r. Następstwem powyższego protokołu jest raport laboratorium U GmbH, w którym stwierdzono, że "masa transportowanego towaru w 99,8% składała się z tworzyw sztucznych, wtrącenia drewna, pianki i innych frakcji materiałowych stanowiły <0,5% masy, a towar kwalifikuje się jako odpad o kodzie EU3011". Tymczasem z przeprowadzonego postępowania wynika, iż przedmiotem przywozu była mieszanina odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach IlI, IIIB, IV ani IVA do rozporządzenia nr 1013/2006, a nie jak deklarowano odpady z tworzyw sztucznych o kodzie EU3011 i odpady z tworzyw sztucznych i gumy o kodzie 19 12 04.

Zdaniem organu, wobec stwierdzonego w toku kontroli drogowej naruszenia dotyczącego nieokazania do kontroli wymaganych dokumentów, zasadnym było nałożenie na podmiot organizujący wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia, stosownie do treści art. 92a ust. 1, ust. 7 pkt 1 i ust. 11 pkt 2 i 6 u.t.d. określonej w Ip. 4.5 załącznika nr 3 do tej ustawy, kary pieniężnej w wysokości 12000 zł.

Dalej DIAS podał, że zgodnie z art. 92c) ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przywozem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń

i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Organ I instancji, biorąc pod uwagę wyżej powołane przepisy, zawiadomieniem z [...] października 2021 r. wezwał stronę do przedstawienia wszelkich dowodów i wyjaśnień mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy jak i wskazujących na istnienie w sprawie okoliczności określonych w art. 92c) u.t.d., zwalniających podmiot z odpowiedzialności za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. W piśmie z [...] października 2021 r. strona skarżąca poinformowała, że jako organizator transportu posiadała i okazała na żądanie funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej komplet wymaganych dokumentów na wwóz odpadów na teren Polski. Zdaniem organu odwoławczego, NCUS prawidłowo przyjął, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., który stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy i odnosi się do wyjątkowych sytuacji, w których doświadczony

i profesjonalny podmiot zajmujący się organizacją przewozu odpadów, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie ich przewidzieć, ale i dotyczy okoliczności, istnienia których organ - bez wskazania strony - nie zna. Sprawą przedsiębiorcy jest natomiast wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą uniemożliwiały nielegalny wwóz odpadów na terytorium innego kraju. Profesjonalny podmiot zajmujący się transportem odpadów na teren innych państw winien znać regulacje prawne związane z przemieszczaniem odpadów na terytorium Wspólnoty i powinien przewidywać, że odpady, które chce przetransportować winny być prawidłowo sklasyfikowane, zgodnie ze stanem faktycznym. Rolą zatem nadawcy oraz podmiotu organizującego transport odpadów jest pozyskanie stosownych pozwoleń odpowiadających przepisom prawa oraz zawarcie z podmiotami dokonujących przemieszczania odpadów takich umów, w których zagwarantowana będzie spójność stanu faktycznego z przekazaną dokumentacją.

Okoliczności egzoneracyjne, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d., muszą być wykazane w sposób pełny i wyczerpujący, jak również nie mogą budzić wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Zasadą prawną jest odpowiedzialność przedsiębiorcy, która ma charakter obiektywny, czyli niezależny od jego winy czy subiektywnego przeświadczenia o rzeczywistym stanie rzeczy. Wyjątkiem od tej zasady jest natomiast sytuacja, w której przedsiębiorca, przy pomocy dostępnych mu środków dowodowych, w sposób niezbity wykaże, iż nastąpiły wymienione w art. 92c ust. 1 u.t.d. okoliczności egzoneracyjne.

W niniejszej sprawie okoliczności towarzyszące zdarzeniu w dniu [...] sierpnia 2021 r. tj. nielegalne międzynarodowe przemieszczenie mieszaniny odpadów nieklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB,IV i IVA, zdaniem DIAS wskazują na z góry powzięty zamiarem naruszenia przez stronę przepisów prawa. Świadczy to nie tylko o nieprawidłowościach w sprawowanej kontroli funkcjonowania przedsiębiorstwa, ale również pozostawienie obowiązków i wymogów prawnych, towarzyszących przy organizacji przemieszczenia odpadów bez jakiejkolwiek krytyki. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 92c) ust. 1 pkt 1 u.t.d.

W ocenie organu II instancji, NUCS wydając zaskarżoną decyzję

w przedmiotowej sprawie, działał zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Podjął wszelkie czynności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i na podstawie jego całokształtu ocenił, czy dane okoliczności zostały udowodnione. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wykazał fakty, które uznał za udowodnione, wskazał na dowody, na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których odmówiono argumentom strony wiarygodności. Wyjaśnił podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 kpa). Fakt, że analiza zebranego materiału dowodowego nie przyniosła oczekiwanych przez stronę rezultatów nie może być powodem do kwestionowania rzetelności poczynań organów celno-skarbowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. I.K. GmbH Co KG (Niemcy), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania tj.:

a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie tj. niedokonanie głębszej analizy dokumentów Probenahmeprotokoll z [...] września 2021 r. z załącznikami oraz Prüfbericht Nr [...];

b) art. 7a k.p.a. przez brak interpretacji definicji "EU3011 Odpady tworzyw sztucznych" zawartej w załączniku III część I do rozporządzenia 1013/2006

i w konsekwencji uznanie na niekorzyść strony, że przedmiotowy materiał stanowiła mieszanina odpadów;

c) art. 189a § 1-2 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy przepisy u.t.d. nie zawierają wszystkich przesłanek dotyczących rozkładania należności na raty, umarzania postępowania, czy też gradiacji kary pieniężnej;

d) art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1327 zm.; dalej jako ustawa o COVID-19) przez jego niezastosowanie i niewyznaczenie skarżącemu dodatkowego 30 dniowego terminu na dokonanie zgłoszenia transportu;

2. przepisów prawa materialnego tj.:

a) art. 19 rozporządzenia nr 1013/2006 przez błędne uznanie, iż deklarowane odpady o kodzie 19 12 04 (tworzywa sztuczne i guma) były mieszaniną odpadów;

b) art. 93 ust. 1 u.t.d. w zw. z załącznikami lA, IB, VII do rozporządzenia nr 1013/2006 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1013/2006, przez uznanie, iż

w odniesieniu do przedmiotowych odpadów wwożonych na terytorium RP uchybiono obowiązkom z tym związanym, tj. nie zastosowanie się do procedury uprzedniego zgłoszenia i zgody.

3. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji polegający na błędnym zaklasyfikowaniu odpadówm tj. na skutek pośredniej oceny przez WIOŚ na podstawie organoleptycznej oceny funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej i wykonanych przez nich zdjęć.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie

w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji

i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej pod względem legalności przeprowadzonej w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) jest decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję NUCS nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł za wwóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Podstawę materialną powyższych decyzji stanowiły przepisy u.t.d. Zgodnie

z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa

w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane

w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).

W myśl l.p. 4.5. wspomnianego załącznika nr 3 do u.t.d. wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia sankcjonowany jest karą w wysokości 12 000 zł. Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa

w załącznikach nr 3 i 4 do ustawy, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia albo przestępstwa, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej (art. 92a ust. 9 u.t.d.). Przepisy ust. 1, ust. 5 pkt 5, ust. 7 pkt 1 i ust. 9 stosuje się – zgodnie z art. 92a ust.11 u.t.d. do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym,

w szczególności do: 1) spedytora, 2) nadawcy, 3) odbiorcy, 4) podmiotu wykonującego czynności ładunkowe, 5) organizatora wycieczki, 6) organizatora transportu,

7) operatora publicznego transportu zbiorowego - jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. W tej ostatniej kategorii mieszczą się osoby wykonujące jakiekolwiek czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego i jego obsługą (por.

G. Lubeńczuk, K. Sikora, U.t.d. Komentarz, 2013, s. 512; B. Kurzępa, Glosa do wyroku WSA w Poznaniu z 7 lipca 2016 r., III SA/Po 189/16).

Nie budzi wątpliwości, iż skarżąca spółka - w świetle powołanych przez organ dokumentów okazanych w trakcie kontroli przez kierowcę - była nadawcą

i organizatorem transportu odpadów z Niemiec do Polski o masie 23960 kg transportowanych zespołem pojazdów o nr rej. [...], które zostały zatrzymane przez funkcjonariuszy celno-skarbowych w dniu [...] sierpnia 2021 r. na byłym [...].

Spór w niniejszej sprawie dotyczył w pierwszej kolejności tego, czy przewożone odpady, zakwalifikowane przez ich nadawcę pod kodem 19 12 04 oraz kodem EU 3011 tj. odpady tworzyw sztucznych z załącznika III do rozporządzenia nr 1013/2006, w istocie należały do tej kategorii. Zgodnie z częścią I tego załącznika ogólnemu wymogi informowania określonemu w art. 18 podlegają odpady wymienione w aneksie IX konwencji bazylejskiej, przy czym do celów rozporządzenia nr 1013/2006 stosownie do części I lit. g) wspomnianego załącznika nr III w odniesieniu do odpadów przemieszczanych w obrębie Unii kod B3011 konwencji bazylejskiej nie ma zastosowania, natomiast ma zastosowanie następujący kod: EU3011 Odpady tworzyw sztucznych (zob. odpowiednia kategoria AC300 w załączniku IV część II i odpowiednia kategoria EU48 w załączniku IV część I) odpady tworzyw sztucznych wymienione poniżej, pod warunkiem że są one prawie wolne od zanieczyszczeń i innych rodzajów odpadów :

– odpady tworzyw sztucznych składające się niemal wyłącznie z jednego niechlorowcowanego polimeru, w tym, ale nie wyłącznie, z następujących polimerów:

– polietylen (PE)

– polipropylen (PP)

– polistyren (PS)

– akrylonitrylo-butadieno-styren (ABS)

– politereftalan etylenu (PET)

– poliwęglany (PC)

– polietery

– odpady tworzyw sztucznych składające się niemal wyłącznie z jednej żywicy utwardzonej lub produktu kondensacji, w tym, ale nie wyłącznie,

z następujących żywic:

– żywice mocznikowo-formaldehydowe

– żywice fenolowo-formaldehydowe

– żywice melaminowo-formaldehydowe

– żywice epoksydowe

– żywice alkidowe

– odpady tworzyw sztucznych składające się niemal wyłącznie z jednego z następujących fluorowanych polimerów :

– perfluoroetylen/propylen (FEP)

– alkany perfluoroalkoksylowe:

– tetrafluoroetylen/perfluoroalkilowinyloeter (PFA)

– tetrafluoroetylen/perfluorometylowinyloeter (MFA)

– polifluorek winylu (PVF)

– polifluorek winylidenu (PVDF)

– politetrafluoroetylen (PTFE)

– polichlorek winylu (PVC).

Natomiast w myśl pkt 4 załącznika nr IIIA następujące mieszaniny odpadów objętych poszczególnymi tiret lub subtiret pojedynczego kodu włącza się do niniejszego załącznika wyłącznie do celów przemieszczania w obrębie Unii:

a) mieszaniny odpadów objętych kodem EU3011 i wymienionych w tiret odnoszącym się do niechlorowcowanych polimerów;

b) mieszaniny odpadów objętych kodem EU3011 i wymienionych w tiret odnoszącym się do żywic utwardzonych lub produktów kondensacji;

c) mieszaniny odpadów objętych kodem EU3011 i wymienionych w pozycji alkany perfluoroalkoksylowe.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli drogowej, notatki urzędowej i protokołu oględzin naczepy, na którą załadowane były przewożone przez skarżącą spółką odpady, dokumentacji zdjęciowej, a następnie oceny dokonanej przez WIOŚ – wynikało w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że odpady te stanowiły mieszaninę odpadów o kodzie 19 12 12 tj. inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów, składające się z plastiku, gumy, uszczelek gumowych, folii, kawałków płyt głównych z urządzeń elektronicznych, kabli w otulinie plastikowej i gumowej, kabli miedzianych oraz drewna, niesklasyfikowane w załącznikach III, IIIA, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia 1013/2006. W świetle powyższej dokumentacji świadczącej o nagromadzeniu poza tworzywami sztucznymi bardzo różnych innych rodzajów odpadów w zatrzymanej naczepie nie sposób było traktować ich jako prawie wolnych od innych odpadów w rozumieniu powołanego przepisu.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 824 ze zm.) Inspekcja Ochrony Środowiska została powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Do jej ustawowych zadań należy m.in. wykonywanie zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W związku z tym organy Inspekcji Ochrony Środowiska są wyspecjalizowane w zakresie swoich ustawowych kompetencji, a tym samym pracownicy Inspekcji Ochrony Środowiska posiadają niezbędny do realizacji jej ustawowych zadań (także tych wynikających z u.m.p.o.) zakres wiedzy specjalistycznej. Stąd w ocenie Sądu brak było podstaw do kwestionowania powyższych ich ustaleń, poczynionych w sposób stanowczy. Powyższej oceny nie zmieniają przedstawione przez skarżącą spółkę badania laboratoryjne, gdyż zostały one wykonane poza nadzorem organów w kontrolowanej sprawie, po zwrocie odpadów na teren Niemiec, a do tego na podstawie trzech niewielkich próbek. Wobec powyższego zasadnie organy uznały, iż na ich podstawie nie sposób dokonywać wiążących ustaleń i podważać dowodów zgromadzonych, bezpośrednio po zatrzymaniu transportu.

Przemieszczanie mieszaniny odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 3 rozporządzenia nr 1013/2006, tj. odpadów powstałych w wyniku celowego lub przypadkowego wymieszania dwóch lub więcej rodzajów odpadów, która to mieszanina nie została zaliczona do żadnej z kategorii w załącznikach III, IIIB, IV i IVA, wymaga – zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. b iv i art. 4 rozporządzenia nr 1013/2006 w zw. z art. 1, art. 4 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 u.m.p.o. - zachowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia (dokumenty zgłoszenia i przesyłania określone w załącznikach nr 1A i 1B rozporządzanie nr 1013/2006) i zgody w postaci zezwolenia GIOŚ. Spółka nie dochowała powyższej procedury i w konsekwencji nie była w posiadaniu wspomnianych dokumentów potwierdzających zgłoszenie oraz uzyskanie zgody na przemieszczenie takich odpadów. Stanowiło to tym samym nielegalne przemieszczenie odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006.

W konsekwencji zasadnie organy uznały, iż skarżąca spółka jest podmiotem, na który można nałożyć karę przewidzianą w art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 7 pkt 1 i art. 92a ust. 11 pkt 2 u.t.d. oraz l.p. 4.5. załącznika nr 3 do ut.d. Przywołany przepis art. 92a ust. 11 u.t.d. wymienia podmioty (m.in. nadawcę oraz organizatora przewozu), wykonujące czynności związane z przewozem drogowym, które ponoszą odpowiedzialność za naruszenia z u.t.d. Ich odpowiedzialność aktualizuje się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia. W literaturze odpowiedzialność tę określono mianem "warunkowej" (por. R. Strachowska, U.t.d., 2012, t. do art. 92a). Podmiot,

o którym mowa, ponosi odpowiedzialność co do zasady za cudze zachowanie (naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego), jednak odpowiedzialność ta uwarunkowana jest określonym własnym zachowaniem tego podmiotu – by pociągnąć go do odpowiedzialności, okoliczności sprawy i dowody muszą jednoznacznie wskazywać, że miał on wpływ na powstanie naruszenia lub godził się na powstanie naruszenia. Oznacza to, że odpowiedzialność ponosi podmiot, który: 1) wywarł wpływ na powstanie naruszenia i godził się na nie; 2) nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszenia, ale godził się na nie, co oznacza, że był świadomy naruszenia i je akceptował (nie zachował się w sposób mogący przeciwdziałać naruszeniu). Hipotetycznie istnieje trzecia możliwość, tj. że podmiot ten, choć nie godził się na powstanie naruszenia, to wywarł wpływ na jego powstanie. Trudno jednak wyobrazić sobie sytuację, w której podmiot, wpływając na powstanie naruszenia, nie akceptuje jego powstania choćby na samym początku owego stanu "wywierania wpływu" (por. M. Etel, A. Piszcz (red.), U.t.d. Komentarz, Warszawa 2020, tezy do art. 92a - pkt II). Na organach administracji prowadzących postępowanie spoczywa obowiązek wykazania, że na podmiot wykonujący czynności związane z przewozem może zostać nałożona kara pieniężna, zatem prowadzone postępowanie administracyjne musi zmierzać do ustalenia, czy podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstałe naruszenia. Niezbędne jest wykazanie związku między stwierdzonym naruszeniem a zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, ale nie jego winy. Poczynione ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. (por. P. Daniel, Odpowiedzialność administracyjna, s. 42).

W ocenie Sądu organy prawidłowo przypisały skarżącej spółce, jako nadawcy

i organizatorowi przewozu odpowiedzialność za naruszenie przepisów ograniczających przemieszczanie odpadów wynikających z rozporządzenia nr 1013/2006. Okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia, dopuszczając do załadowania

i przewozu mieszaniny odpadów. Do obowiązków nadawcy należy zapewnienie, aby doszło do załadunku właściwego towaru, objętego dokumentem przewozowym

i uzyskanie niezbędnych zezwoleń w świetle przepisów rozporządzenia nr 1013/2016. Stąd też skarżąca spółka powinna była skontrolować proces załadunku, tak aby nie doszło do wysłania innego towaru,. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy natomiast wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstania naruszenia prawa, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że zwrot odpadu nastąpił do skarżącej spółki jako podmiotu odpowiedzialnego za nielegalny wywóz odpadów. Analiza art. 24 ust. 2, 3 i 5 rozporządzenia nr 1013/2006 wskazuje, iż w przypadku zwrotu odpadu podejmowanego na podstawie powyższego przepisu nie ma automatyzmu w określeniu podmiotu odpowiedzialnego za nielegalne przemieszczenie odpadu i można zwrot skierować wobec innych podmiotów niż podmiot wysyłający i zobowiązany do zgłoszenia przemieszczenia odpadu.

W ocenie Sądu nie zachodziły również przesłanki określone w art. 92c ust. 1 u.t.d. wyłączające odpowiedzialność skarżącej spółki. W myśl tego przepisu nie wszczyna się postępowania, a wszczęte postępowania się umarza jeśli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1), za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ ( pkt 2), lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat (pkt 3). Przede wszystkim należy zauważyć, iż istota samej odpowiedzialności osób wskazanych w art. 92a ust. 11 u.t.d. opiera się na przypisaniu wpływu lub godzenia się na powstanie naruszenia, a ta przesłanka w kontrolowanej sprawie została przesądzona. Ponadto przepis art. 92c ust. 1 u.t.d., jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., można traktować tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie (a więc wyjątkowe i nadzwyczajne), a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia. Wskazane w art. 92c pkt 1 u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Niewątpliwie z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Podkreślić przy tym należy, iż to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Brak właściwej kontroli nad procesem załadunku świadczy o niewłaściwej organizacji w przedsiębiorstwie skarżącej spółki, zwłaszcza, iż mamy do czynienia z towarem podlegającym ścisłemu nadzorowi i objętym sformalizowanymi procedurami, jeśli chodzi o jego przemieszczanie.

Z akt spraw nie wynika również, iż za stwierdzone naruszenie na skarżącą spółkę nałożona została kara przez inny uprawniony organ. Na takie okoliczności nie powoływała się sama skarżąca zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i postępowania przed sądem administracyjnym. Ponadto nie upłynął okres ponad 2 lat wskazany art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. Naruszenie ujawniono bowiem w dniu

[...] sierpnia 2021 r., a ostateczna decyzji, będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, została wydana w dniu [...] listopada 2022 r.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie. Zgodnie

z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Przy rozważaniu zaistnienia przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., należy mieć jednak na uwadze treść unormowań zawartych w art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a.. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej; odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia; terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej; terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej; odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej; udzielania ulg

w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W konsekwencji reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Należy zwrócić uwagę, że kara pieniężna zostało nałożona w kontrolowanej sprawie na podstawie przepisów u.t.d., która stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a. U.t.d. przewiduje zarówno sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenie przepisów transportu drogowego, jak i kwestie odstąpienia od ich nałożenia. Uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych art. 189a § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy działu IV a Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu (por. wyroki NSA z 28 września 2021 r., II GSK 717/21 i II GSK 248/21, wyrok WSA w Poznaniu III SA/Po 468/22, wyrok WSA w Białymstoku II SA/Bk 796/22, wyrok WSA w Krakowie III SA/Kr 595/22, wyrok WSA w Łodzi III SA/Łd 88/22, A. Wróbel /w/, Komentarz aktualizowany do k.p.a., LEX/el. 2021, t. 7 art. 189a k.p.a.). Nie ma zatem słuszności skarżąca powołując się na możliwość zastosowania przepisów działu IVa k.p.a. w niniejszej sprawie, z uwagi na inny zakres, który regulują przepisy art. 92c ust. 1 u.t.d. i art. 189f kpa. Przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. dotyczy niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, czy umarzania wszczętego już postępowania, a więc wskazania w sposób kompleksowy przypadków wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika, czyli w efekcie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Dlatego też brak podstaw do stosowania w niniejszej sprawie działu IVa k.p.a., a zwłaszcza akcentowanego przez skarżącą art. 189f § 1 pkt 1 (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 6 czerwca 2023 r., II SA/Rz 104/23, wyrok WSA w Kielcach z 11 maja 2023 r., I SA/Ke 120/23). Ponadto kara pieniężna z art. 92a u.t.d. nie może być miarkowana przez organy ją nakładające (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 16 maja 2018 r., II SA/Rz 371/18, M. Etel, A. Piszcz /red./, op. cit., tezy do art. 92a - pkt V.1).

Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie nie miał zastosowanie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

Przepisy art. 3 ust. 1 i art. 4 rozporządzenia nr 1013/2006 nie wyznaczają bowiem stronie żadnych konkretnych, sztywnych terminów dla złożenia zgłoszenia

i uzyskania zgody, wymagają jedynie, aby nastąpiło przed przemieszczeniem odpadu. Stąd nie sposób mówić, iż statuują one jakiekolwiek terminy administracyjne wskazane w powołanym powyżej przepisie ustawy o COVID.

Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne w zgodzie z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W sprawie nie zachodziły wątpliwości, co do normy prawnej, które uzasadniałby zastosowanie art. 7 a k.p.a. W konsekwencji organy zasadnie nałożyły na skarżącą spółkę na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p.4.5. załącznika nr 3 do u.t.d. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.

Stąd skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.