Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 812/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda (spr.) Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 12 września 2023 r. nr KO.4115.3.2023 w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Skierniewice z dnia 26 czerwca 2023 r. o oddaleniu wniesionych przez M. M. zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium – po przytoczeniu w szczególności art. 33 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn.zm.), zwanej u.p.e.a. - wskazało, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1- 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w całości lub w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut lub stwierdza niedopuszczalność zarzutu. Wierzyciel jest zobligowany do odniesienia się do wszystkich podstaw zarzutu wniesionych przez zobowiązanego, nie jest natomiast uprawniony do badania z urzędu, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania zarzutu na innych podstawach, niż zgłoszone przez zobowiązanego. Jest to konsekwencją przyznania zobowiązanemu wyłącznego prawa do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji.

Kolegium podkreśliło, że w ramach postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów, organ nie rozpatruje sprawy pod względem merytorycznym, ani też nie może dokonywać oceny decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zarzutów nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty. Nikt nie ma możliwości zastępowania strony w formułowaniu zarzutów ani tym bardziej ich modyfikowania. Organ w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i zarzuty te ograniczają zakres orzekania. Wniesienie zarzutu opartego o przesłankę wymienioną w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. nie może oczywiście zmierzać do ustalania osoby zobowiązanego, a sprowadzać powinno się do formalnej kontroli tożsamości osoby, wobec której prowadzi się egzekucję w celu stwierdzenia, czy w orzeczeniu nakładającym obowiązek wskazało tę samą osobę. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy zatem kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję.

Analizując treść decyzji Wójta Gminy S. z dnia 28 stycznia 2021 r. i tytułu wykonawczego z dnia 12 maja 2023 r. nr [...] – Kolegium stwierdziło, że decyzja wymiarowa została wydana wobec współwłaścicieli nieruchomości, zgodnie z informacją zawartą w ewidencji gruntów i budynków: J. Ż., K. S., A. Ż., S. Ż., Z. Ż., Z. Ż. oraz M. M.. Z dokumentów przesłanych przez Starostwo Powiatowe w Skierniewicach wynika, że na podstawie decyzji Kierownika Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 31 lipca 1991 r. nadano na współwłasność Z. Ż., J. Ż., Z. Ż., S. Ż., A. Ż., B. Ż. oraz M. Ż. działkę nr ew. [...] o pow. 0,08 ha położoną we wsi M. Gmina S.. Na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. Kierownika Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 15 października 1997 r. nadano na współwłasność w niewydzielonych częściach na rzecz Z. Ż., K. S., J. Ż., S. Ż., Z. Ż., M. Ż. oraz A. Ż. działkę nr ew. [...] o pow. 0,41 ha, położoną we wsi M. Gmina S.. Z kolei z danych udostępnionych przez Wójta Gminy M. na wniosek Wójta Gminy S., a zawartych w systemie PESEL wynika, że M. M., PESEL [...] na podstawie decyzji z dnia 07 listopada 2008 r. zmienił nazwisko z "Ż." na "M.". Decyzja ustalająca wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. została wysłana na adres zamieszkania M. M., tj. ul. [...], [...] S. i zgodnie z art. 150 § 1 i 4 o.p. uznana za doręczoną z dniem 10 marca 2021 r. Następnie, organ I instancji wystawił M. M. upomnienie nr [...] z dnia 15 czerwca 2021 r. oraz upomnienie nr [...] z dnia 06 grudnia 2021, doręczone w dniu 10 grudnia 2021 r.

W skardze na to postanowienie M. M. wniósł o anulowanie decyzji "o obciążeniu go podatkiem i zwrot zajętych wierzytelności na jego koncie wraz z odsetkami". Uważa bowiem, że skoro nie jest posiadaczem gruntu i go nie użytkuje, to nie powinien być obciążany obowiązkiem zapłaty podatku.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022r. poz. 329), zwanej p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na mocy art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie zaś do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Rozpoznając w trybie uproszczonym w tak zakreślonej kognicji skargę - Sąd stwierdził, że skarga jest oczywiście bezzasadna, organ odwoławczy nie naruszył bowiem przepisów prawa w sposób skutkujący uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do tego, czy skarżący winien być wskazany w tytule wykonawczym jako zobowiązany tytułu łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i leśnym. W tym zakresie skarżący podnosi, że zobowiązanym powinien być posiadacz samoistny nieruchomości, a nie właściciel, który przedmiotu opodatkowania nie posiada i nie jest użytkownikiem gruntu i dlatego uważa że decyzja podatkowa powinna zostać anulowana. Organ egzekucyjny, a następnie organ odwoławczy podnoszą, że tytuł wykonawczy w zakresie spornej kwestii zarzutu co do zobowiązanego jest zgodny z treścią decyzji wymiarowej, co oznacza, że został on wystawiony na podmiot wskazany w tej decyzji jako podatnik.

Wobec tak zarysowanego sporu nie ma najmniejszej wątpliwości, że jego sedno sprowadza się do zarzutu błędu co do zobowiązanego. Kwestię tę normuje zaś art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. "podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: błąd co do zobowiązanego". Na gruncie tego przepisu judykatura jednolicie przyjmuje, że za błąd co do obowiązanego "rozumie się sytuację, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, w związku z czym doręczył jej tytuł wykonawczy oraz pouczył o prawie wniesienia zarzutów. Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia egzekwowanego obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Wniesienie zarzutu opartego o przesłankę wymienioną w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. nie może oczywiście zmierzać do ustalania osoby zobowiązanego, a sprowadzać powinno się do formalnej kontroli tożsamości osoby, wobec której prowadzi się egzekucję w celu stwierdzenia, czy w orzeczeniu nakładającym obowiązek wskazano tę samą osobę. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy zatem kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję" (tak np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2023 r., I SA/Lu 95/23, LEX nr 3548601). Z sytuacją błędu co do osoby zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. mamy do czynienia wówczas, gdy egzekucja jest prowadzona przeciwko osobie innej aniżeli zobowiązany. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie może bowiem sprowadzać się do kwestionowania decyzji wymiarowej, z której wynika egzekwowany obowiązek i taki zarzut nie może przynieść dla skarżącego jakichkolwiek pozytywnych skutków (tak np. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2023 r., III FSK 772/22, LEX nr 3558173 , czy wyrok NSA z 16 lutego 2023 r., II OSK 2808/21, LEX nr 3550108).

Zważywszy na powyższe ustalenia Sąd stwierdza, że skarżący błędu w uznaniu go za zobowiązanego upatruje w fakcie, iż nie powinien on być uznany za podatnika, gdyż faktycznie nie użytkuje gruntów rolnych i leśnych oraz nie jest ich posiadaczem i dlatego wnosi o anulowanie decyzji wymiarowej. Jednakże – jak wynika z zaprezentowanej regulacji prawnej - tak sformułowany zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie może odnieść skutku w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec osoby skarżącego. W toku postępowania egzekucyjnego nie jest dopuszczalne kwestionowanie prawidłowości wydania przez organy podatkowe decyzji wymiarowych. Temu celowi służą inne tryby przewidziane w ordynacji podatkowej, w tym tryby nadzwyczajne. Wobec tak sformułowanego zarzutu skargi Sąd nie mógł uwzględnić skargi.

Rozważając natomiast z urzędu prawidłowość zaskarżonego aktu, niezależnie od zarzutów skargi i podnoszonych przez skarżącego argumentów, Sąd stwierdza, że akt ten odpowiada prawu. Jego kontrola, jak przewiduje to art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., pod względem formalnym potwierdziła zgodność danych co do osoby zobowiązanego wskazanej w tytule wykonawczym i w decyzji wymiarowej. W obu tych dokumentach jako osobę zobowiązanego z tytułu łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym wskazano imię i nazwisko skarżącego (który co niesporne decyzją administracyjną zmienił nazwisko z "Ż.." na "M.") oraz jego dane adresowe. Co więcej w tej sprawie wierzyciel Wójt Gminy S. – nie podzielając zarzutu co do błędnego nałożenia na skarżącego obowiązku objętego tytułem wykonawczym – w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2023 r., wskazał w szczególności, że za podstawę wymiaru przyjęto dane w ewidencji gruntów i budynków, a w ewidencji tej skarżący widnieje jako współwłaściciel, na właścicielach nieruchomości ciąży obowiązek zgłaszania do ewidencji zmiany danych, obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich właścicielach lub posiadaczach, przy czym okoliczność nieużytkowania nieruchomości nie zwalnia współwłaścicieli z odpowiedzialności za podatek. W tych okolicznościach organ egzekucyjny nie mógł uwzględnić zarzutu skarżącego w postaci błędu co do zobowiązanego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

AKE.