Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 839/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-4, art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 28 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi I. M. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto, powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz kwotę 117 zł (sto siedemnaście złotych), tytułem zwrotu kosztów dojazdu.


UZASADNIENIE

W dniu 14 kwietnia 2014 r. D.P. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w M. (dalej: MOPS) wniosek o przyznanie pomocy na wykupienie leków w m-cu maju 2014 r. w formie zasiłku na leki ratujące zdrowie w wysokości 428 zł. Wskazał, że stosownie do zapisu art. 68 Konstytucji RP, każdy ma prawo do ochrony zdrowia, natomiast on jest po przebytym [...], ma [...] oraz inne przewlekłe choroby, z powodu których musi przyjmować leki zapisane przez kardiologa, lekarza rodzinnego, urologa, reumatologa i laryngologa aby jego stan zdrowia nie uległ pogorszeniu. Posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, otrzymuje zasiłek stały od Skarbu Państwa wypłacany przez MOPS, który jest niewystarczający. Podał, ze otrzymuje również pomoc w ramach "pomocy Państwa w dożywianiu". Załączył kserokopie pięciu recept niezbędnych do wykupienia.

Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał D.P. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków w kwocie 150 zł oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 278 zł na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków wskazując, że wypłata świadczenia zostanie zrealizowana w dniu 15 maja 2014 r. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U z 2013 r., poz. 182 ze zm.) zwanej dalej: u.p.s., rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823) oraz art. 104 i art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu przedstawiono przebieg postępowania w tej sprawie wskazując, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. pracownik organu próbował przeprowadzić ze stroną wywiad środowiskowy lecz obecny w mieszkaniu zainteresowany nie wyraził zgody na wejście pracownika do mieszkania podając, że druk wywiadu może podpisać w gabinecie Dyrektora MOPS. W dniu [...] kwietnia br. pracownik ponownie udał się do miejsca zamieszkania strony lecz drzwi były zamknięte. W tej sytuacji wysłano do strony zawiadomienie o terminie przeprowadzenia wywiadu wobec złożonych 6 wniosków o objęcie pomocą i wskazano ten termin na 5 maja 2014 r. W wyznaczonym terminie dopiero przeprowadzono wywiad środowiskowy, w oparciu o który ustalono, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności na czas określony tj. do dnia [...] 2014 r. i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w kwocie 529 zł miesięcznie. Zajmuje mieszkanie jednoizbowe w starym budownictwie na parterze o powierzchni użytkowej 14,3 m2, ogrzewane piecem kaflowym. Lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego, gdyż wnioskodawca odmówił podpisania umowy najmu z zarządcą [...]. W lokalu brak jest energii elektrycznej - brak umowy z zakładem energetycznym. Wskazano, że pracownik organu ustalił w aptece [...] w M., że cena przepisanych leków wnioskodawcy wynosi 339,13 zł, zatem realny koszt zakupu leków jest niższy niż wnioskowana kwota. Organ uznał, że strona spełnia przesłanki przyznania zasiłku celowego określone w art. 7 pkt 5 i 6 u.p.s., gdyż jest osobą niepełnosprawną oraz choruje na choroby przewlekłe, jak również jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego w przepisach u.p.s. Jednakże organ podkreślił, że nie jest w stanie przyznać wsparcia w pełnej wnioskowanej kwocie wobec ograniczonych własnych środków finansowych jakimi dysponuje oraz z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy. Od początku 2014 r. do dnia 6 maja 2014 r. do MOPS wpłynęło 1502 podań o przyznanie wsparcia w formie zasiłków celowych oraz 940 wniosków o przyznanie zasiłków okresowych. W miesiącu marcu br. o pomoc na zakup leków złożono 12 wniosków, na które przyznano łącznie 1512 zł, co średnio stanowi kwotę 126 zł, zaś w miesiącu kwietniu br. wpłynęło 9 podań o pomoc na zakup leków, które zaspokojono kwotą 1153 zł, co średnio stanowi 128,11 zł. Wskazane informacje oznaczają, że wsparcie przyznane stronie jest i tak udzielane w wyższych kwotach niż innym świadczeniobiorcom na ten cel. Wyjaśniono, że posiadane środki w stosunku do rosnącej liczny osób oczekujących wsparcia są realnie niższe, dlatego organ musi nimi dysponować bardzo racjonalnie, zwłaszcza, że pomoc ta jest niezbędna dla osób i rodzin mających na utrzymaniu małoletnie, bądź uczące się dzieci. Sytuacja na rynku pracy w M. jest trudna, gdyż zmniejsza się liczba pracodawców, a tym samym płatników podatków, co skutkuje zmniejszaniem się wpływów do budżetu miasta, oraz coraz większą liczbą osób zwalnianych z pracy na skutek redukcji. Z uwagi na posiadane środki oraz niezbędne wydatki takie jak: pokrycie kosztów utrzymania mieszkańców miasta M. w DPS, pokrycie części kosztów utrzymania dzieci z terenu miasta M. w placówkach opiekuńczych, przewidywany koszt zapewnienia niezbędnego schronienia osobom tego pozbawionym, konieczność pokrycia kosztów posiłków dla dzieci i uczniów w szkołach w ramach realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w dożywianiu w latach 2014-2020". Wnioskodawca wciąż zwiększa swoje żądania skupiając się na ich dokumentowaniu oraz oczekuje ich wypłaty w konkretnych terminach, co oznacza, że w całości próbuje przerzucić na samorząd i Państwo koszt własnego utrzymania, co nie jest zgodne z zasadą pomocniczości, której celem jest jedynie pomoc i wsparcie, a nie zaspokajania wszystkich zgłaszanych potrzeb.

Organ I instancji zauważył, że strona jest osobą, której systematycznie udzielane jest wsparcie w różnych formach, przy czym w 2013 r. łączna kwota udzielonych świadczeń wyniosła 11.675,32 zł, co średnio miesięcznie stanowiło 972,94 zł, natomiast w poszczególnych miesiącach 2014 r. także było udzielane wsparcie w porównywalnej wysokości, tak więc przez cztery miesiące udzielono pomocy na kwotę 3.915,44 zł, co miesięcznie stanowi 978,86 zł. Skarżący dysponuje stałym dochodem w postaci zasiłku stałego w maksymalnej wysokości co oznacza, że ma on potencjalne możliwości, aby chociaż częściowo zaspokajać zgłaszane potrzeby z własnych środków. W tej sytuacji przyznano wsparcie na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków w wysokości 150 zł i odmówiono przyznania wsparcia w pozostałym zakresie.

D.P. wniósł odwołanie od tej decyzji domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego wyjaśnienia oraz ustalenia, czy za posiadane środki z zasiłku stałego można żyć oraz zaspokajać podstawowe potrzeby bytowe, skoro brak jest przepisów wykonawczych do ustawy o pomocy społecznej w zakresie określenia zasad przyznawania zasiłków na lekarstwa i leczenie oraz wyjaśnienie, które tańsze lekarstwa może zażywać bez uszczerbku dla leczenia i zdrowia. Zdaniem skarżącego, osoba otrzymująca zasiłek stały powinna mieć przyznany w całości zasiłek na lekarstwa ratujące życie i zdrowie.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym, nieobowiązkowym, co powoduje, że o jego przyznaniu i wysokości decyduje organ udzielający pomocy. Zasiłek celowy może, ale nie musi być przyznany, nawet wówczas, gdy strona spełniła wszystkie ustawowe przesłanki uprawniające do ubiegania się o tę formę pomocy. Organ odwoławczy stwierdził, że dochód wnioskodawcy nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., co kwalifikuje go do otrzymania zasiłku celowego.

Podkreślono, że organ I instancji nie naruszył prawa przyznając stronie zasiłek celowy w wysokości 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków, bowiem organ ten z jednej strony uwzględnił sytuację materialną i zdrowotną skarżącego oraz wielkość środków finansowych pozostających w jego dyspozycji, jak również liczbę osób oczekujących na wsparcie. Kolegium wskazało, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają być podstawowym źródłem utrzymania. Zakres pomocy jest uzależniony od możliwości organu, ale również od osobistej aktywności strony. Osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Poza tym osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej musi się liczyć z tym, że nie każdy jej wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie uwzględniony. Fundusze jakie organ I instancji może przeznaczyć na realizację pomocy osobom potrzebującym nie są nieograniczone. Organ I instancji przeanalizował swoje możliwości finansowe oraz liczbę rodzin i osób oczekujących wsparcia na terenie działania MOPS w M. i udzielił pomocy w zakresie możliwym z uwagi na posiadane środki oraz liczbę osób potrzebujących wsparcia ze strony organu. Nadto podniesiono, że organ I instancji w miarę swoich możliwości wspiera skarżącego. I tak z załączonej do akt sprawy Karty Świadczeń Klienta wynika, że w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 maja 2014 r. strona otrzymała 13 zasiłków celowych, zaś łączna suma jąka przyznano od początku roku wyniosła 4.826,05 zł. Wobec regularnego udzielania skarżącemu comiesięcznego wsparcia zasadne było przyjęcie, że pozostałe środki na zabezpieczenie zakupu leków strona zabezpieczy w ramach własnej aktywności zwłaszcza, że mimo przyznania niższej od oczekiwanej kwoty na zakup leków zainteresowany zakupił za gotówkę wszystkie potrzebne mu leki, co potwierdzają załączone do odwołania faktury zakupu leków. Nadto zwrócono uwagę, że miesięczna kwota wsparcia strony stanowi ok. 1000 zł i jest to kwota wyższa od kwoty najniższej emerytury i renty, która od dnia 1 marca br. wynosi 844,45 zł w sytuacji osoby o całkowitej niezdolności do pracy i 648,13 zł z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Nadto wyjaśniono, że po złożeniu wniosku pracownik socjalny MOPS udał się do apteki [...], gdzie ustalił cenę przepisanych leków wnioskodawcy z 5 recept, których koszt stanowił kwotę 339,13 zł, a nie 428 zł, o którą to kwotę wystąpiła strona. Niewątpliwie zakup leków stanowi niezbędną potrzebę bytową, ale organ może udzielić wsparcia jedynie w takiej wysokości, na jaką posiada środki finansowe, przy czym musi je rozdysponowywać w sposób jak najbardziej oszczędny by objąć wsparciem wszystkich potrzebujących.

Na tę decyzję D.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia prawa materialnego do uzyskania środków na pilne wykupienie niezbędnych leków. Zarzucił, że w decyzji organu I instancji i decyzji Kolegium z dnia [...] znalazły się błędne wyliczenia co do wysokości kwoty przyznawanej pomocy z przeznaczeniem na zakup leków, co znaczy, że należałoby zawiadomić organy NIK oraz prokuratury o nadużyciach, co do przyznawanych świadczeń w miesiącu lutym i marcu br. W uzasadnieniu powołując się na treść art. 67, 68 i 69 Konstytucji RP skarżący podniósł, że chociaż otrzymał częściową pomoc na zakup lekarstw w marcu 2014 r., to nie ma środków na wykupienie pozostałych leków i na ich zakup musiał pożyczać pieniądze. Wyjaśnił, że został pozbawiony możliwości zarobkowania poza miejscem swojego zamieszkania w związku z prowadzeniem przed sądami powszechnymi i Trybunałem Konstytucyjnym sprawy dotyczącej przydzielenia mu lokalu zamiennego, który nie został mu dostarczony w latach 1990-2005. Podniósł, że Burmistrz Miasta nie zabezpiecza niezbędnych środków na lekarstwa, które musi wykupić w całości. Zdaniem skarżącego, organy przerzuciły koszt zakupu niezbędnych leków na zasiłek stały, który i tak jest niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zarzucił, że organ I instancji nie wyjaśnił u lekarzy specjalistów, które z przepisanych leków są niezbędne w leczeniu jego chorób, a które w tym leczeniu nie mają znaczenia w leczeniu przewlekłych chorób skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 23 października 2014 r. ustanowiony, w ramach pomocy prawnej skarżącemu, pełnomocnik w całości podtrzymał wniesioną skargę, argumentując, że wprawdzie świadczenie w postaci zasiłku celowego na zakup leków jest świadczeniem fakultatywnym, to jednakże z uwagi na spełnienie przesłanek do objęcia wskazaną pomocą, jak również trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego należało przyznać zasiłek celowy na zakup leków w pełnej wysokości. W ocenie pełnomocnika nie budzi wątpliwości, że cele przyznawanej pomocy w ramach zasiłku celowego winny ulegać gradacji ze względu na niezbędność zgłoszonej potrzeby, pośród których najpilniejszą zdaje się być potrzeba zabezpieczenia zakupu leków, o którą wystąpiła strona. W ocenie skarżącego odmowa przyznania pomocy w pełnej wysokości winna zawierać również wskazanie i dogłębną analizę z których leków winna strona zrezygnować skoro udzielono pomocy jedynie na zakup części leków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Nadto zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ww. ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję nie stwierdził takich wad, czy uchybień w prowadzonym postępowaniu, a wobec tego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 182, ze zm) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów wspomnianej ustawy między innymi w postaci zasiłku celowego. Wynika to z treści art. 39 ust. 1 u.p.s. stanowiącego, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślenia wymaga, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co wynika z zawartego w art. 39 ust. 1 u.p.s. sformułowania "może być przyznany".

Orzekając w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom oraz mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Nie można zapominać, że przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym, stąd też gminy muszą dysponować ograniczonymi środkami finansowymi w taki sposób, aby zachować zdolność wywiązania się z ustawowo nałożonych obowiązków przez okres całego roku.

Wydanie decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego powinno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, zaś przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, zaś motywy podjętego orzeczenia winny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Należy podkreślić, że uznaniowy charakter decyzji nie pozwala organowi na dowolność w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000r., sygn. I SA 945/00, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Wobec czego spełnienie ustawowych kryteriów do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi bowiem mieć na uwadze nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. I OSK 624/07, dostępny w CBOSA).

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w rzeczonej sprawie wskazane wymogi zostały zachowane. Organ I instancji sporządził wywiad środowiskowy, w toku którego ustalono, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego w ramach pomocy społecznej, gdyż ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do dnia [...] 2014 r., zaś jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego ustawą o pomocy społecznej. Mając na uwadze zarówno sytuację materialną strony, jak również uwzględniając własne możliwości finansowe oraz konieczność zaspokojenia potrzeb także innych osób i rodzin występujących o przyznanie pomocy, organ udzielił skarżącemu wsparcia w postaci przyznania zasiłku celowego w kwocie 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 278 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. Niewątpliwie sytuacja finansowa i życiowa strony jest trudna. Z tych względów decyzja o przyznaniu skarżącemu świadczenia w postaci zasiłku celowego, w ocenie Sądu miała oparcie w przepisach prawa. Skarżący kwestionuje jednakże wysokość przyznanego zasiłku.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż udzielona pomoc jest zbyt mała, należy wskazać, że nie jest to jedyna pomoc którą otrzymuje z organu pomocy społecznej. Z przekazanych akt administracyjnych wynika bowiem, że strona otrzymała w przeciągu okresu od 1 stycznia 2014 r. do 31 maja 2014 r. wsparcie w różnych formach pomocy, w tym 13 zasiłków celowych, zaś łączna suma udzielonego wsparcia wyniosła 4.826,05 zł, co średnio miesięcznie daje 965,21 zł, natomiast w kwietniu 2014 r. (w miesiącu złożenia wniosku) poza otrzymanym zasiłkiem stałym w wysokości 529 zł wnioskodawca otrzymał pomoc na zakup leków w kwocie 150 zł, na zakup dwóch butli gazu do przygotowania posiłków 64 zł, na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w wysokości 273 zł na okres 91 dni. Zatem oprócz zasiłku stałego otrzymywanego miesięcznie, skarżący otrzymuje również zasiłki celowe na zaspokojenie innych potrzeb bytowych, w tym na zakup leków, które w części pokrywają comiesięczną realizację zakupu leków. Nadto ustalono w toku postępowania, że z przekazanych kserokopii recept wynika, iż na sfinansowanie tej potrzeby w aptece [...] potrzebna byłaby skarżącemu kwota jedynie 339, 13 zł nie zaś wnioskowana kwota 428 zł. Skarżący, jak wynika z nadesłanych akt jest w sposób ciągły obejmowany wsparciem. Nie może jednak oczekiwać, iż świadczenia z pomocy społecznej staną się stałą i systematyczną formą wspomagania zainteresowanego w wysokości świadczeń przez niego oczekiwanych, gdyż pomoc społeczna realizowana w formie zasiłku celowego ma za zadanie jedynie wspomóc osoby potrzebujące wsparcia, nie jest natomiast świadczeniem stałym.

Należy również zwrócić uwagę na okoliczność, że organ pomocy wykazał, iż przyznał stronie świadczenie w wysokości, w jakiej był w stanie udzielić z uwagi na środki pozostające w jego dyspozycji. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika nadto, że w marcu 2014 r. do MOPS wpłynęło 12 podań o przyznanie zasiłków celowych na zakup leków, po rozpatrzeniu których wydatkowano łącznie kwotę 1.512 zł, co daje na jeden wniosek średnio 126 zł, natomiast w miesiącu kwietniu br. złożono 9 podań o pomoc na zakup leków, na które wydatkowano 1.153 zł, a zatem średnio 128,11 zł na jeden wniosek. Tylko z tych danych wydatkowanych na zakup leków wynika, że stronie udzielano wyższego wsparcia niż średnia wysokość pomocy z przeznaczeniem na ten cel.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że Sąd kontroluje legalność wydanych decyzji w konkretnej sprawie, dlatego też nie jest w stanie odnieść się da zarzutu strony, iż w innych decyzjach organu I instancji podane zostały nieco inne dane dotyczące wydatkowanych środków, bowiem nie posiada jakichkolwiek danych pozwalających na kontrolowanie w indywidualnej sprawie decyzji dotyczących innych spraw tj. innych świadczeń, nawet jeżeli były to decyzje dotyczące skarżącego, gdyż przedmiotem kontroli w tej sprawie jest jedynie decyzja Kolegium z dnia [...] sygn. [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].

Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego w większym rozmiarze to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. I SA/Wa 1825/05 (dostępny w CBOSA) i Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni je podziela. Podobnie spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o taki zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Wprost przeciwnie - zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są bowiem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2012r., sygn. II SA/Po 393/12, dost. CBOSA). Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. II SA/Ol 42/13, dostępny w CBOSA).

Należy również zauważyć, iż osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać pomoc społeczna może być przyznana (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. I OSK 1910/07, wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. I OSK 840/07, dostępne CBOSA). Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżący regularnie otrzymuje pomoc w postaci świadczeń pieniężnych w różnych wysokościach na różne cele. Nie może jednak oczekiwać, iż organ pomocy społecznej będzie zaspokajać wszystkie jego potrzeby w pełnym zakresie w sposób ciągły.

Odnosząc się do zgłoszonego w skardze i piśmie procesowym z dnia 23 października 2014r. wniosku aby organ w uzasadnieniu decyzji poza zaprezentowanych uzasadnieniem wskazał również, które leki w ocenie organu przyznającego zasiłek wymagają wykupienia z przyznanej pomocy, a które nie należy wyjaśnić, że w żadnym wypadku organ nie ma takiego prawnego obowiązku, gdyż to skarżący ma świadomość, które leki przyjmuje w związku z własnych przewlekłymi schorzeniami. Organ pomocy społecznej przyznając jedynie pomoc w części może wykazać, że tylko w takim zakresie może udzielić wsparcia, biorąc pod uwagę również sytuację materialną skarżącego, a zatem także tę okoliczność, że posiada strona stały dochód w postaci zasiłku stałego, z którego może w części finansować zakup niezbędnych leków.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu rozstrzygnięto na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).