Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1174/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art.155, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c , art. 200, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie terminu wykonania nasadzeń zastępczych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej P. Spółka z o.o. w S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ś., działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 83a ust. 1, art. 83d ust. 1, 2, 3 i 4, art. 85 ust. 2 pkt 1, art. 86 ust. 1 pkt 7a, b, art. 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r., poz. 1651) zezwolił D. B. – wiceprezesowi zarządu A. Sp. z o.o. (w pkt 4 decyzji) na usunięcie pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r. z zastrzeżeniem art. 52 ustawy o ochronie przyrody 37 sztuk drzew gatunku sosna zwyczajna (4 sztuki), topola kanadyjska (20 sztuk), klon zwyczajny (4 sztuki), wiąz szypułkowy (3 sztuki), jesion wyniosły (1 sztuka), brzoza brodawkowata (1 sztuka), klon jawor (1 sztuka), topola włoska (3 sztuki) – rosnących na terenie nieruchomości dz. nr [...] obręb [...] w S..

Za usunięcie opisanych wyżej drzew organ ustalił w pkt 5 tej decyzji opłatę na rzecz budżetu Gminy Miasta S. w kwocie [...]zł, odraczając na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody termin jej uiszczenia na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych, tj. do dnia 31 grudnia 2020 r., w związku z zastąpieniem usuwanych drzew nowymi nasadzeniami w ilości określonej w zamieszczonym w decyzji zestawieniu.

W kolejnych punktach tej decyzji określono termin realizacji warunku nasadzeń – 31 grudnia 2017 r. (punkt 7), jak również określono warunki techniczne sadzenia drzew (punkt 8).

Pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r., które wpłynęło do Urzędu Miasta i Gminy S. w dniu 11 kwietnia 2018 r., A. Sp. z o.o. w S. wystąpiła z wnioskiem o "prolongatę terminu nasadzenia drzew do końca 2019 r.".

Decyzją z dnia [...] nr [...], Prezydent Miasta S. odmówił zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] w zakresie przesunięcia terminu do wykonania nasadzeń zastępczych ustalonego na dzień 31 grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że decyzja zezwalająca na wycięcie drzew wydana pod warunkiem dokonania nasadzeń zastępczych wywołuje skutki tylko przez pewien okres czasu. Zaznaczył, że czas jej obowiązywania jest ograniczony określonym w niej terminem dokonania nowych nasadzeń. Decyzja taka mogłaby być zmieniona na podstawie art. 155 k.p.a. ale tylko przed upływem wyznaczonego w niej terminu. W przedmiotowej sprawie, określony w decyzji termin dokonania nowych nasadzeń upłynął z dniem 31 grudnia 2017 r., a wniosek o zmianę decyzji w tej części został złożony w dniu 11 kwietnia 2018 r., a zatem po upływie wyznaczonego terminu.

Zdaniem organu, instytucja, o której mowa w art. 155 k.p.a. może dotyczyć tylko takiego orzeczenia, które obowiązuje w dacie dokonywania zmiany, a więc oddziałuje w jakimkolwiek zakresie na sferę praw lub obowiązków adresatów decyzji. Natomiast nie znajduje zastosowania do decyzji terminowej, której ważność wygasła na skutek upływu terminu.

W odwołaniu od powyższej decyzji A Sp. z o.o.

w S. zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

- art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej bez uzasadnionej okolicznościami faktycznymi podstawy prawnej, a także poprzez niewskazanie w treści skarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione ani dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również poprzez niewypowiedzenie się w treści decyzji co do wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność przyczyn uniemożliwiających dokonanie nasadzeń w kontekście przedłużającego się procesu inwestycyjnego, a nadto co do wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz nienadanie wnioskowi z dnia 10 kwietnia 2018 r. właściwego biegu,

- art. 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w treści skarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione ani dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezasięgnięcie opinii specjalisty, a nawet niewypowiedzenie się w tym zakresie co do wniosku strony skarżącej, który mógłby stwierdzić jakie przyczyny uniemożliwiały dokonanie nasadzeń w kontekście przedłużającego się procesu inwestycyjnego,

- art. 89 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej,

w sytuacji kiedy była ona potrzebna dla wyjaśnienia sprawy właśnie przy udziale świadków lub biegłych, co stanowi niekonsekwencję organu, który np. w trybie art. 50 k.p.a. wzywał strony do złożenia ustnych wyjaśnień,

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie się do wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w treści decyzji z dnia 30 kwietnia 2019 r., w szczególności w zakresie wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych skarżonej decyzji, jak i w zakresie wniosków wyartykułowanych przez stronę skarżącą w toku postępowania,

- art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości powstałych w toku niniejszego postępowania w zakresie dopuszczalności zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] r.,

- art. 155 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że upływ terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych uniemożliwia zmianę przedmiotowej decyzji, w sytuacji kiedy decyzja ta nadal obowiązuje, zmianie miał ulec jedynie termin nałożonego na stronę zobowiązania, a cytowane orzeczenia czy poglądy doktryny odnoszą się do decyzji obowiązujących do danego konkretnego terminu.

Skarżąca zarzuciła ponadto ww. decyzji błąd w ustaleniach stanu faktycznego, mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegający na wskazaniu, że wniosek o zmianę decyzji wpłynął do organu dnia 31 maja 2019 r., w sytuacji kiedy faktycznie wpłynął on w dniu 11 kwietnia 2018 r., a także naruszenie przepisu prawa materialnego, który legł u podstaw skarżonej decyzji, tj. art. 83d ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że funkcją tego przepisu nie jest uzyskiwanie przez organy państwowe lub samorządowe należności z tytułu niewykonania nasadzeń zastępczych a ich wykonanie, należności wskazane w treści decyzji mają zmobilizować podmiot do wykonania nasadzeń i nie stanowią ekwiwalentu finansowego za usunięte drzewa, bowiem organ nie jest w stanie takiego ekwiwalentu wyliczyć.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom organu, upływ terminu na dokonanie nasadzeń zastępczych nie powoduje, że decyzja nie oddziałuje w jakimkolwiek zakresie na sferę praw i obowiązków adresatów decyzji. Zaznaczyła, że decyzja nadal obowiązuje i nie jest to decyzja terminowa. Co prawda nakłada ona termin na wykonanie nasadzeń zastępczych, ale po tym terminie nie jest ona bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 k.p.a.

Strona dodała, że organ całkowicie pominął też funkcję, jaką ma pełnić nałożony na stronę obowiązek wykonania nasadzeń zastępczych. Opłata za usunięcie drzew ma mobilizować stronę do wykonania tychże nasadzeń, nie zaś stanowić źródło dochodu gminy. Cel, który chce zrealizować skarżąca to posadowienie drzew zgodnie z treścią decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie wnioskowany do zmiany w analizowanym trybie termin wykonania nasadzeń zastępczych upłynął przed złożeniem wniosku w tym przedmiocie, a zatem orzeczenie w tym zakresie zostało skonsumowane, a skutkiem jego niewypełnienia jest dalsza regulacja ustawy o ochronie przyrody zmierzająca do realizacji obowiązku opłatowego.

Kolegium zgodziło się ze stroną skarżącą, że organy uczestniczące w procesie rozstrzygania o potrzebie usunięcia drzew lub krzewów winny uwzględniać cele wskazane w art. 2 ustawy o ochronie przyrody, przy poszanowaniu także zasady zrównoważonego rozwoju i proporcjonalności jednak, w jego ocenie, cele te,

w szczególności wyrażone w zastosowanej instytucji kompensacji przyrodniczej zostały uwzględnione w niniejszym postępowaniu. Wyrazem powyższego jest uzależnienie usunięcia drzew od dokonania nasadzeń zastępczych, stanowiące skutek niezakwestionowanej przez stronę skarżącą oceny podstaw faktycznych tego rozwiązania w jego całokształcie.

Organ zaznaczył, że odmowa wnioskowanej zmiany decyzji nie jest podyktowana brakiem wiarygodności podnoszonych przez stronę przyczyn niedopełnienia nałożonego obowiązku, ale spóźnionym w tym zakresie wnioskiem złożonym po upływie terminu jego realizacji określonego w zezwoleniu na usunięcie drzew.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na opisaną wyżej decyzję, A. Sp. z o.o. w S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.

Oprócz zarzutów analogicznych, do tych które zostały zawarte w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]., Spółka dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 2 ustawy o ochronie przyrody, poprzez nieuwzględnienie w realiach niniejszej sprawy słusznych celów ochrony przyrody, wśród których zamiast funkcji przymuszeniowej, jaką niewątpliwie posiada opłata za usunięcie drzew, znaleźć można obowiązek zachowania zrównoważonego użytkowania oraz odnawiania zasobów, tworów i składników przyrody.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że przesłanką dopuszczalności wydania decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. jest istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu stron. Niedopuszczalne jest zatem całkowite pominięcie tych aspektów, zwłaszcza że mamy do czynienia z oczywistym interesem społecznym, który realizuje się w wykonaniu nasadzeń zastępczych, nie zaś w uzyskaniu dochodu przez Gminę, który w żadnym wypadku nie zrekompensuje wyciętych drzew.

Zdaniem skarżącej, wskazywane przez nią okoliczności powinny budzić wątpliwości organu II instancji co do słuszności forsowanego stanowiska o niemożności zmiany terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych po jego upływie. Wątpliwości te powinny być rozpatrywane na korzyść skarżącej. Nie sposób też pominąć okoliczności, że termin wskazany w decyzji na wykonanie wspomnianych nasadzeń nie był możliwy do spełnienia z przyczyn obiektywnych, nieleżących po stronie skarżącej.

W konsekwencji organ II instancji skupił się jedynie na prawnej możliwości dokonania zmiany decyzji powołując się na jedno stanowisko sądu administracyjnego nie badając żadnych innych okoliczności związanych z niniejszą sprawą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pismami z dnia 15 maja 2020 r. oraz 28 maja 2020 r., strona skarżąca uzupełniła swoje stanowisko, wskazując m.in., że na żadnym etapie postępowania nie była pouczana ani nie wskazywano jej na to, że upływ terminu na dokonanie nasadzeń zastępczych uniemożliwia zmianę treści decyzji nr [...] z dnia [...] r. Zaniedbanie to jest o tyle istotne, że stanowisko organu wynika z orzecznictwa sądowego a nie bezpośrednio z przepisów prawa.

Ponadto, z zeznań świadka przesłuchanego w dniu 24 października 2018 r. wynika, że nasadzenia są ostatnim elementem realizacji inwestycji po wykonaniu budynków i podziemnego garażu i na dzień składania tych zeznań nie było żadnej możliwości wykonania nasadzeń, z uwagi na konieczność wykonania garażu podziemnego gdzie spód wykopu będzie na głębokości 4,20 m. Dodatkowo, ściany zewnętrzne garażu podziemnego "idą po granicy działek", co powodowałoby,

że wykonanie garaży zniszczyłoby nasadzenia.

Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2020 r., prokurent reprezentujący A. Sp. z o.o. w Świnoujściu podniósł, że w przypadku innych podmiotów starających się w tym samym czasie o pozwolenie na budowę, organ wskazywał inny teren do nasadzeń zastępczych natomiast w wypadku skarżącej pomimo obietnic takiego miejsca nie wskazano.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał,

że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta S. naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich

z obrotu prawnego.

Kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wydano na podstawie

art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA 854/96).

W niniejszej sprawie wniosek skarżącej Spółki z dnia 10 kwietnia 2018 r. (złożony w siedzibie organu w dniu 11 kwietnia 2018 r.) dotyczył zmiany decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]. nr [...] zezwalającej m.in. na wycinkę drzew określonych w jej punkcie 4 z odroczeniem ustalonej z tego tytułu opłaty na okres trzech lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych tj. od dnia 31 grudnia 2017 r. Strona wniosła o zmianę wspomnianego terminu wykonania nasadzeń zastępczych na koniec 2019 r.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. odmówił wnioskowanej zmiany, nie badając przesłanek określonych w art. 155 k.p.a., a jedynie wskazując, że nie jest możliwa zmiana terminu, który już upłynął. Skoro bowiem nasadzenia miały zostać wykonane do dnia 31 grudnia 2017 r., zaś wniosek o zmianę tego terminu złożono w dniu 11 kwietnia 2018 r., zatem nastąpiło to już po upływie wspomnianego terminu. Zdaniem organu, art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania do decyzji terminowej, której ważność wygasła na skutek upływu terminu. Zastrzeżenie terminu w decyzji ma bowiem ten skutek, że po jego upływie decyzja wygasa.

Powyższy pogląd podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., podnosząc, że skoro wnioskowany do zmiany termin wykonania nasadzeń upłynął przed złożeniem wniosku w tym przedmiocie, zatem orzeczenie w tym zakresie zostało skonsumowane, a skutkiem jego niewypełnienia jest dalsza regulacja ustawy o ochronie przyrody zmierzająca do realizacji obowiązku opłatowego.

Z takimi poglądami organów nie sposób się jednak zgodzić. Podzielając w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2019 r. (sygn. akt II OSK 2488/17) należy wskazać, że postępowanie prowadzone na podstawie 155 k.p.a. ma dostarczyć odpowiedzi na pytanie, czy zaistniały wskazane w tym przepisie przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, co oznacza, że postępowanie to prowadzone jest w nowej co do przedmiotu sprawie, choć jej rozstrzygnięcie dotyczy praw lub obowiązków, które już doznały konkretyzacji w formie decyzji, o której uchylenie bądź zmianę zabiega podmiot je inicjujący. Powołany przepis art. 155 k.p.a. stanowi podstawę do zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, dopuszcza więc odstępstwo od zasady trwałości decyzji, ustanowionej w art. 16 k.p.a. Nie pozostaje to bez znaczenia dla prawidłowego stosowania omawianej instytucji procesowej. Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. powinien mieć na względzie, że podejmuje działania zmierzające do ingerencji w prawa adresata wynikające z wydanej wcześniej decyzji, które – co do zasady – podlegają ochronie. Uruchamiając omawiany tryb nadzwyczajny organ nie jest uprawniony do jednostronnego, arbitralnego kształtowania praw i obowiązków strony - tak, jakby czynił to po raz pierwszy w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Uprzednio doszło bowiem do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji, która pozostaje w obiegu prawnym i co do której należy zakładać, że nie jest obarczona wadą prowadzącą do jej wyeliminowania w innym trybie nadzwyczajnym. Ustanowiony w art. 155 k.p.a. warunek zgody strony na uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji przez organ administracji publicznej powoduje, że organ zobligowany jest do merytorycznej analizy podnoszonych przez stronę argumentów i propozycji dotyczących kierunku, czy sposobu zmiany decyzji (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn.

II GSK 4224/17, LEX nr 2656553).

Z przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że w przewidzianym w nim trybie nadzwyczajnym mogą być uchylane lub zmieniane wszelkie decyzje ostateczne (o ile zostaną spełnione pozostałe przesłanki ustawowe), niezależnie od tego, czy wydane zostały w sprawach wszczętych z urzędu, czy w sprawach wszczętych na wniosek strony; czy wydane zostały w sprawach załatwianych decyzją uznaniową, czy związaną; czy są prawidłowe pod względem prawnym, czy też dotknięte są wadami niekwalifikowanymi. Skoro przepis art. 155 k.p.a. nie zawiera żadnych ograniczeń ani wyłączeń w tych kwestiach, to brak jest podstaw do wprowadzania do wykładni tego przepisu takich elementów, które z jego treści nie wynikają. Zmiana oceny stanu faktycznego sprawy, następująca po wydaniu w sprawie decyzji ostatecznej, która nie prowadzi do wadliwości lub bezprzedmiotowości tej decyzji, stanowi uzasadnienie dla istnienia trybu, o którym mowa w art. 155 k.p.a.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wspomniano, organy obu instancji odmówiły dokonania zmiany decyzji nie oceniając zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 155 k.p.a., od których ustawodawca uzależnił możliwość uchylenia lub dokonania zmiany decyzji ostatecznej w trybie omawianego przepisu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w na podstawie decyzji objętej wnioskiem o zmianę strona nabyła prawo, zaś złożenie wspomnianego wniosku jest równoznaczne z wyrażeniem przez nią zgody na dokonanie zmiany decyzji. Należało zatem ocenić, czy za zmianą wskazanej decyzji przemawia słuszny interes strony i interes społeczny oraz, czy przepisy szczególne się temu nie sprzeciwiają. Tym samym należało stwierdzić, czy w niniejszej sprawie zachodzą wszystkie przesłanki konieczne do dokonania zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej i czy występują negatywne przesłanki uniemożliwiające uwzględnienie złożonego wniosku.

Nie sposób przy tym zgodzić się ze stanowiskiem organów, że upływ, zastrzeżonego w decyzji ostatecznej terminu, dokonania nasadzeń powoduje,

że decyzja została skonsumowana i nie pozostaje już w obiegu prawnym,

co uniemożliwia jej zmianę w trybie art. 155 k.p.a.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzja w dalszym ciągu pozostaje w obrocie prawnym, gdyż nie została z niego wyeliminowana przy zastosowaniu dopuszczalnych, szczególnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznej.

Podkreślenia wymaga przy tym, że w oparciu o art. 84 ust. 3 ustawy z dnia

16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 55) organ w punkcie 6 decyzji odroczył termin uiszczenia opłaty ustalonej w jej punkcie 5 – na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych tj. do dnia 31 grudnia 2020 r., który to termin jeszcze nie upłynął.

Wobec powyższego, za nietrafny należy uznać pogląd Kolegium o możliwości realizacji obowiązku opłatowego z uwagi jedynie na sam upływ terminu do wykonania nasadzeń zastępczych określonego w decyzji. Stanowisko to nie uwzględnia bowiem innych okoliczności – w tym chociażby zawartego w niej odroczenia terminu uiszczenia opłaty z tego tytułu.

Na poparcie takiego stanowiska organ I instancji przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 753/17, pomijając jednak całkowicie, że rozstrzygnięcie to zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt II OSK 3351/17. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wspomnianego wyroku wskazał, że upływ terminu wskazanego w decyzji wydanej na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, nie przesądza o ustaniu mocy obowiązującej tej decyzji, lecz aktualizuje możliwość stosowania środków egzekucyjnych. Oznacza to, że cel, dla którego decyzja została wydana, nie został jeszcze zrealizowany, a zatem możliwe jest zastosowanie w niniejszej sprawie procedury przewidzianej w art. 155 k.p.a. Jak zaznaczył ten Sąd, odmowa zmiany decyzji objętych wnioskiem skarżącego może nastąpić nie dlatego, że upłynął zakreślony w nich termin, co spowodowało utratę mocy obowiązującej tych decyzji, ale ze względu na fakt, że za ich zmianą nie przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przy czym organy takich rozważań nie zawarły w kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzjach.

Mając na uwadze powyższe, należy uznać za zasadny zawarty

– w rozpatrywanej w niniejszej sprawie – skardze zarzut naruszenia art. 155 k.p.a.– poprzez uznanie, że upływ terminu do wykonania nasadzeń zastępczych definitywnie eliminuje możliwość zmiany decyzji administracyjnej w tym zakresie.

Prezentując takie stanowisko, organ nie dokonał oceny, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 155 k.p.a. Kolegium jednoznacznie wskazało przy tym, że odmowa wnioskowanej zmiany decyzji nie jest podyktowana brakiem wiarygodności podnoszonych przez stronę wnioskującą przyczyn niedopełnienia nałożonego obowiązku, ale spóźnionym – zdaniem organu – wnioskiem w tym zakresie.

W świetle opinii Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej przy Urzędzie Miasta S. w sprawie projektu zagospodarowania terenu zespołu obiektów hotelowych A. przy ul. [...] w S., nie ulega wątpliwości, że dokonanie nasadzeń na terenie działki nr [...] w praktyce jest niemożliwe. Jak wskazano w piśmie, wprowadzenie zieleni na warstwie gruntu nad płytą garażu podziemnego stanowić może jedynie rodzaj "galanterii" zieleni, czyli niskiej zieleni uzupełniającej, a nie drzew. Drzewa w donicach czy w warstwie ziemi nad garażem nigdy nie uzyskają wyrośniętej formy. Jednocześnie strona podniosła,

że prowadzone były rozmowy dotyczące wskazania innego terenu pod przedmiotowe nasadzenia, które jak dotychczas nie przyniosły spodziewanych rezultatów.

Dodać należy, że skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze konsekwentnie wskazywała na oczywisty interes społeczny realizujący się w wykonaniu nasadzeń zastępczych, zaznaczając ze takie działanie jest zgodne z ustawą o ochronie przyrody a żadne inne nie zrekompensuje środowisku dokonanej wycinki.

Do kwestii tych – jak już wspomniano organ w żaden sposób się nie odniósł, uznając, że nie mają one znaczenia wobec upływu terminu do wykonania nasadzeń.

Natomiast za niezrozumiały należy uznać podnoszony przez stronę zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że organ I instancji po uchyleniu pierwotnej decyzji w niniejszej sprawie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. (znak: [...]), nie zastosował się do pierwotnych wytycznych Kolegium.

Wskazana wyżej decyzja zapadła bowiem w innej sprawie – dotyczącej orzeczenia o pobraniu opłaty ustalonej w punkcie 5 decyzji nr [...] z dnia [...] za usunięcie 37 sztuk drzew różnego gatunku rosnących na działce nr [...] obręb 2 w S.. Wskazania Kolegium bez wątpienia dotyczyły decyzji w tym właśnie przedmiocie nie zaś w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...]

Powyższe nie zmienia jednak faktu, że z przyczyn, o których była mowa powyżej, w sprawie doszło do naruszenia art. 155 k.p.a.

Z tego względu, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I. sentencji.

O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Organ ponownie rozpatrując sprawę, uwzględni przedstawione wyżej uwagi,

a zwłaszcza oceni czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 155 k.p.a. Analiza w tym zakresie winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia skonstruowanym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.