Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 630/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 201 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie WSA Paweł Dąbek WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 maja 2023 r. nr SKO.Pod/4140/614/2023 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie dot. wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2022 skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 maja 2023 r. nr SKO.Pod/4140/614/ 2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej również jako: Organ, Kolegium, SKO), działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 w zw. z art. 203 oraz art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.; dalej jako O.p.), po rozpoznaniu zażalenia J.O. (dalej również jako: Strona, Skarżący) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 13.02.2023 r. znak: PD-01-1.3120.2.7.2023.MK w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wszczętej postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 10 listopada 2022 r. nr PD-01-1.3120.2.258.2022.MK w przedmiocie zawieszenia postępowania po wznowieniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2022 zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 3 stycznia 2022 r. nr PD-01-1.3120.4.102322.2022.DL.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

1. W dniu 29 sierpnia 2022 r. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości m.in. za rok 2019 w stosunku do nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...] jednostka ewidencyjna [...], wraz z usytuowanym na niej budynkiem pod adresem [...] w K.

2. Prezydent Miasta Krakowie postanowieniem z dnia 10 listopada 2022 r. nr PD-01-1.3120.2.258.2022.MK wznowił na żądanie strony postępowanie w sprawie ustalenia Skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 rok zakończone decyzją stateczną Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 3 stycznia 2022 r. nr PD-01-1.3120.4.102322.2022.DL.

Następnie Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 13 lutego 2023 r. nr PD-01-1.3120.2.7.2023.MK zawiesił ww. postępowanie.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że spadkobiercy A.S. posiadają status strony w przedmiotowych postępowaniach. Tym samym konieczne jest zawieszenie postępowania w przedmiocie podatku nieruchomości, bowiem śmierć strony stanowi przeszkodę w dalszym prowadzeniu postępowania. Wskazano także że z zapisów Ewidencji Gruntów i Budynków prowadzonej przez Urząd Miasta Krakowa wynika, iż współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...] jednostka ewidencyjna [...], są: A.S. (w 19/48 części) i A.W. (w 29/48 części). Ujawnienie prawa własności A.S. w miejsce Skarżącego w ewidencji gruntów i budynków nastąpiło dopiero w dniu 22 grudnia 2022 r. na wniosek A.W. działającej przez pełnomocnika M.W.

3. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc zarzut niewłaściwego zastosowania przez Organ I instancji przepisów art. 201 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 w zw. z art. 203 O.p. wskazując, że nie zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania wymiarowego. Zarzucił także Organowi I instancji iż zawieszenie postępowania ma na celu jedynie usprawiedliwienia bezczynności (przewlekłości) w postępowaniu i przewlekanie postępowania.

4. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Kolegium wydało opisane na wstępie postanowienie z dnia 26 maja 2023 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

Na wstępie SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jako zagadnienie wstępne wskazuje się konieczność ustalenia spadkobierców zmarłej strony postępowania podatkowego oraz ustalenie, w jakiej części spadkobiercy dziedziczą.

W pierwszej kolejności, po powzięciu informacji o śmierci strony postępowania, organ powinien na mocy art. 201 § 1 O.p. obligatoryjnie zawiesić postępowanie podatkowe i podjąć działania w celu ustalenia spadkobierców zmarłej. Organ podatkowy nie może samodzielnie ustalać kręgu spadkobierców – jest to okoliczność, która musi być potwierdzona prawomocnym postanowieniem sądowym stwierdzającym nabycie spadku lub notarialnym poświadczeniem dziedziczenia. Prawo do spadku powinno być przez spadkobierców udokumentowane. Zgodnie z art. 925 k.c. spadek nabywa się z chwilą otwarcia spadku, jednak spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia dopiero stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Zgodnie bowiem z art. 1025 § 2 k.c., domniemanie, że dana osoba jest spadkobiercą wynika albo z treści postanowienia sądowego o stwierdzeniu nabycia spadku albo z notarialnego poświadczenia dziedziczenia. Na podstawie więc tych dokumentów spadkobierca może wykazać swoje następstwo prawne po spadkodawcy.

Z akt sprawy wynika, że zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-[...] w Krakowie, Wydział IV Ksiąg Wieczystych współwłaścicielami nieruchomości której dotyczy sprawa, położonej przy. ul. [...] w K. są: Skarżący (w 19/48 części) i A.W. (w 29/48 części). W dziale III ww. księgi wieczystej zawarte jest ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko udziałowi we współwłasności w wysokości 19/48 przysługującemu Skarżącemu na rzecz A.S. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-[...] w Krakowie, Wydział I Cywilny z dnia 25.05.1992 r., [...], spadek po J.R. nabył Skarżący w całości. Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-[...] w Krakowie, Wydział VI Cywilny z dnia 08.08.2006 r., [...], dokonano zmiany punku II postanowienia [...], stwierdzając, iż spadek po J.R. nabyła A.S. w całości. Z kolei postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie, Wydział II Cywilny z dnia 18.06.2008 r., [...], oddalono wszystkie apelacje od postanowienia [...] . Tak więc współwłaścicielką nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. jest A.S. która zmarła w dniu 06.11.2015r. Wbrew twierdzeniom Skarżącego śmierć A.S. potwierdza brytyjski akt zgonu z dnia 10.11.2015 r. nr [...] . Z zapisów Ewidencji Gruntów i Budynków prowadzonej przez Urząd Miasta Krakowa wynika, iż współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...] jednostka ewidencyjna [...], są: A.S. (w 19/48 części) i A.W. (w 29/48 części). Ujawnienie prawa własności A.S. w miejsce Skarżącego w ewidencji gruntów i budynków nastąpiło dopiero w dniu 22.12.2022 r. na wniosek A.W. działającej przez pełnomocnika M.W.

W związku z powyższym, zagadnieniem wstępnym jest ustalenie kręgu podmiotów, którym przysługuje tytuł prawny do nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...] jednostka ewidencyjna [...]. Zaistniały zatem przesłanki do zawieszenia ww. postępowania.

5.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Skarżący podniósł, że postanowienie wydane zostało bez podstawy prawnej i faktycznej. Było prowadzone przewlekle i niedbale.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że organy bez podstawy faktycznej i prawnej uznały, że stroną postępowania podatkowego była A.S., która zmarła w dniu 6 listopada 2015 r. W związku z powyższym spadkobiercy A.S. też mają status strony w tym postępowaniu i dlatego zachodzą przestanki do zawieszenia postępowania, tj. "konieczność ustalenia spadkobierców i w jakiej części dziedziczą". Nie wskazano jednak na kim spoczywa obowiązek ustalenia tych faktów.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że podstawą do powyższego stwierdzenia był zapis w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta Krakowa, w której na wniosek A.W. z dnia 22 grudnia 2022 r. reprezentowanej przez M.W. wpisana została A.S. jako właścicielka udziału 19/48 nieruchomości przy ul. [...]. Jednakże M.W. składając wniosek zataił fakt, że A.S. zmarła, a spadkobiercy nie przedstawili dowodu dziedziczenia.

Ponieważ A.S. zmarła w dniu 6 listopada 2015 r. to oczywistym jest, że nie mogła być i nie była stroną postępowania dotyczącego wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2022. Nie mogli być i nie byli stroną postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2022 r. spadkobiercy A.S. bowiem pomimo deklaracji dziedziczenia nie przedstawili żadnego dowodu na jego potwierdzenie. Nie przedstawił również takiego dowodu M.W. Podstawą powyższych ustaleń organów podatkowych nie mogło być oświadczenie samych zainteresowanych jeżeli nie przedstawili dowodu dziedziczenia i nie mogła być też ewidencja gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne zapisy w ewidencji gruntów i budynków są wiążące przy wymiarze podatku od nieruchomości (stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych''. O ustaleniach dotyczących właścicieli do celów podatkowych nie ma tu mowy.

W ocenie Skarżącego pominięto fakt, że przedstawiony akt zgonu wydano na imię i nazwisko A.B. natomiast postanowienie asesora sądowego z dnia 8 sierpnia 2006 r. (sygn. akt [...]) stanowi, że spadek po J.R. przypadł A.S. Bezpodstawnie organy podatkowe uznały, że A.S. to A.B. i bezpodstawnie uznały, że spadkobiercami A.S. są spadkobiercy A.B.

Pominięta została również okoliczność stanowiąca podstawę wniosku o zmianę postanowienia w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2022. tj. wybudowanie na terenie podwórka nieruchomości, na podstawie wydanej w wyniku przestępstwa ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa o zatwierdzeniu projektu i pozwoleniu na budowę warstwy termoizolacji ściany szczytowej kamienicy przy ul. [...] i przekazanie przez A.W., na podstawie "Porozumienia" z dnia 2 września 2019 r. części działki, na czas nieokreślony w celu realizacji tej budowy. Wybudowanie termoizolacji i późniejsze przekazanie części terenu uczyniły właścicieli sąsiedniej nieruchomości współposiadaczami nieruchomości, a więc również podatnikami podatku od nieruchomości.

Nadto, zdaniem Skarżącego, organy pominęły treść art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych "a jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym''. Ponieważ A.S. nigdy nie objęła w posiadanie przyznanej części nieruchomości, nie żądała jej wydanie, nie ujawniła swojego prawa własności w księdze wieczystej nieruchomości ani w ewidencji gruntów i budynków, to Skarżący nadal i nieprzerwanie jest jej posiadaczem samoistnym, a zatem stroną postępowania i podatnikiem podatku od nieruchomości. A.W. objęła zarząd nieruchomości jako większościowy współwłaściciel lecz nie w imieniu A.S.

Mając powyższe zarzuty na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia albo uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

5.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

6.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019r., II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron.

W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.

6.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

6.3. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna.

6.4. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 u.p.o.l.: "Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (...)".

W tym zakresie organy administracji obydwu instancji powołują się na dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którymi współwłaścicielami spornej nieruchomości są: pani A.S. (w 19/48 części) i pani A.W. (w 29/48 części).

Wpisu (ujawnienia) prawa własności pani A.S. w miejsce J.O. dokonano w dniu 22 grudnia 2022 r., na wniosek pani A.W., reprezentowanej przez pełnomocnika – M.W.

W tej kwestii należy zgodzić się z organami, że – co do zasady – podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.).

Jak jednak podnosi się w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 27 września 2023 r., III FSK 276/23), a poglądy te Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, dane zawarte w tej ewidencji można podzielić na dwie kategorie.

Pierwszą tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków.

Drugą kategorię stanowią zaś dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych – niejako wyjątkowych – sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku, np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej (zob. wyrok NSA z 15 lipca 2014 r., II FSK 2565/12). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13; wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12).

Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Dz.U. z 2023 r. poz. 1984). Tym samym w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 Op., że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów u.p.o.l. podatnikiem (por. wyroki NSA z dnia 15 lipca 2014 r., II FSK 2565/12 oraz z dnia 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12).

6.5. W niniejszej sprawie organy ustaliły, że zgodnie z treścią księgi wieczystej dotyczącej spornej nieruchomości współwłaścicielami tejże nieruchomości są: pan J.O. (w 19/48 części) i pani A.W. (w 29/48 części).

Jednocześnie w dziale III księgi wieczystej zawarte jest ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko udziałowi we współwłasności w wysokości 19/48 przysługującemu J.O. na rzecz A.S..

Wpis do księgi wieczystej ww. ostrzeżenia wyłącza wiarę publiczną ksiąg wieczystych (art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), jednakże nie wykreśla jeszcze pana J.O. z działu II ww. księgi wieczystej (dotyczącego prawa własności). Wpis ww. ostrzeżenia świadczy również o tym, że w takim wypadku toczy się lub będzie toczyło jakieś postępowanie w spawie dotyczącej tego ostrzeżenia, w tym przypadku prawa własności.

W takim wypadku organy prowadzące postępowanie podatkowe powinny w sposób szczególnie wnikliwy zbadać czego dotyczy to postępowanie przed Sądem powszechnym, które może mieć istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego dotyczącego prawa własności spornej nieruchomości, a w konsekwencji tego kto jest podatnikiem w zakresie tej nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

Organ I instancji stwierdza również w swoim postanowieniu, że "dopiero przygotowywane są dokumenty w celu wystąpienia do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po Zmarłej" [A.S.].

Zatem – zdaniem Sądu – rozstrzygnięcie sprawy o prawo własności nieruchomości (w postępowaniu Sądowym), której dotyczy opodatkowanie, jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Krakowie z dnia 29 listopada 1999 r., II SA/Kr 566/99, LEX nr 1257819).

W konsekwencji organ podatkowy – mimo częściowo błędnego uzasadnienia – prawidłowo zawiesił postępowanie podatkowe, po jego wznowieniu, powołując się w tym zakresie na właściwą podstawę prawną, tj. art. 201 § 1 pkt 2 O.p., do czasu rozstrzygnięcia ww. zagadnienia wstępnego, tj. kwestii prawa własności spornej nieruchomości (ustalenia kręgu podmiotów, którym przysługuje tytuł prawny do spornej nieruchomości), przez Sąd powszechny.

W tym zakresie (prawa własności) decydujące – wbrew stanowisku organów – nie mogą być jedynie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, lecz należy odwołać się przede wszystkim do ksiąg wieczystych. Ale mimo takiego częściowo błędnego uzasadnienia organy – jak już wspomniano – prawidłowo zawiesiły postępowanie, po jego uprzednim wznowieniu, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., do czasu rozstrzygnięcia ww. zagadnienia wstępnego, tj. kwestii prawa własności spornej nieruchomości, przez Sąd powszechny.

6.6. Ma rację Skarżący, że w zakresie prawa własności, dziedziczenia itd., istnieje wiele niejasności i wątpliwości, które podnosi w treści skargi. Przykładowo ma rację Skarżący stwierdzając, że spadkobiercy A.S., pomimo deklaracji dziedziczenia, nie przedstawili żadnego dowodu na jego potwierdzenie (brak takiego dokumentu w aktach niniejszej sprawy).

Ale niejasności te nie mogą być wyjaśniane w toku postępowania administracyjnego, w tym podatkowego. Organy podatkowe nie mają kompetencji do orzekania (rozstrzygania sporów) w tym zakresie, gdyż kompetencje do orzekania w tym zakresie (właściwość rzeczowa) należą do sądów powszechnych.

Dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu kwestii własności spornej nieruchomości możliwe będzie podjęcie zawieszonego postępowania.

Również inne kwestie, odnoszące się do spornej nieruchomości, a podnoszone w skardze, mogą być przedmiotem merytorycznego orzekania przez organy podatkowe w toku postępowania podatkowego dopiero po rozstrzygnięciu ww. zagadnienia wstępnego.

6.7. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.