Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 34/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. M. na bezczynność Wojewody Małopolskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu albo do dokonania czynności celem załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 12 stycznia 2024 r., II. stwierdza, że Wojewoda Małopolski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga P. M. na bezczynność Wojewody Małopolskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. W skardze zarzucono naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 1 ust.1, art. 4 ust. 1 i 3, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej). Skarżący domaga się stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, stwierdzenia, ze bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ukarania organu za nieudzielenie odpowiedzi w terminie, zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek oraz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazuje, że w złożonej skardze z dnia 30 stycznia 2024 r. (data wpływu do Urzędu: 1 lutego 2024 r.) Pan P. M. zarzucił zaistnienie bezczynności po stronie Wojewody Małopolskiego w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 12 stycznia 2024 r. Organ wskazuje, że informację o tym wniosku organ uzyskał 1 lutego 2024 r. ze skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wobec powyższego podjęto poszukiwania wiadomości e-mail z 12 stycznia 2024 r. wysłanej z adresu [...]. Ustalono, że przez system antyspamowy Urzędu została zatrzymana wiadomość wniesiona pocztą elektroniczną (adres: [...]) - wniosek z 12 stycznia 2024 r. Następnie ustalono, że adres IP, z którego 12 stycznia 2024 r. została wysłana wiadomość e-mail ze wskazanego adresu, tj. [...], znajdował się na ogólnodostępnej liście spamowej (Detected by DNSBL). W związku powyższym, system antyspamowy Urzędu zatrzymał tę wiadomość i nie przekazał jej do skrzynki odbiorczej adresata. Należy dodać, iż wiadomości wysyłane z komputerów korzystających z sieci tunelów VPN bądź "brudnego Internetu" są skutecznie blokowane przez certyfikowane urządzenie antyspamowe. Po analizie treści żądania, pismem z 12 lutego 2024 r., znak OK-1.1331.1.39.2024, udostępniono Wnioskodawcy informację w zakresie pkł 2, zaś żądanie określone w pkt 1 i 3-5 wniosku, uznano za żądanie dotyczące informacji przetworzonej. W związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócono się do Strony Skarżącej o wykazanie w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, że uzyskanie wyżej wskazanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ponadto na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej Organ poinformował Skarżącego, że żądana informacja nie może być udostępniona w terminie 14 dni od dnia dotarcia wniosku do adresata, ze względu na obszerny zakres żądanej informacji i skomplikowany charakter sprawy - konieczność odszukania i analizy wielu dokumentów. Organ ustalił termin udzielenia odpowiedzi na wniosek na dzień 31 marca 2024 r.

Podkreślono, że zgodnie z orzecznictwem komunikacja elektroniczna ma szereg zalet; jest szybka, ogólnie dostępna i pozwala na niezwłoczne udzielenie odpowiedzi na wniosek. Jej wadą jest natomiast możliwość wystąpienia problemów natury technicznej które spowodują, że wniosek faktycznie wysłany nie dotrze do adresata. Należy w tej sytuacji rozważyć jaką pozycję mają obie strony postępowania i ewentualny konflikt rozwiązać tak aby szanse i możliwości tych stron były równorzędne. Rozważania w powyższym zakresie uwzględniać muszą z jednej strony niewątpliwe ułatwienie postępowania w przedmiocie dostępu do informacji publicznej dla obywatela wynikające z możliwości użycia komunikacji elektronicznej, łatwość inicjowania postępowania przed sądem administracyjnym (brak wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, niska opłata sądowa), a z drugiej strony obserwowaną w sądach administracyjnych możliwość nadużywania prawa w tym zakresie poprzez masowe wnoszenie skarg opartych na wydruku wiadomości elektronicznej, zawierającej wniosek o udzielenie informacji publicznej i twierdzeniu, że odpowiedzi na ten wniosek nie udzielono. Niejednokrotnie oczywiste jest, że cel takiego działania nie odpowiada celowi ustawy o dostępie do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę dostzrega pogląd wyrażany w dotychczasowym orzecznictwie, zgodnie z którym przedstawienie komputerowego wydruku wniosku skierowanego drogą elektroniczną do określonego adresata rodzi domniemanie, że wniosek dotarł do adresata (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 września 2016 r., I OSK 1924/16). Stanowiska tego nie można uznać za generalną zasadę i zaakceptować w okolicznościach niniejszej sprawy. Należy zwrócić uwagę, że we wszystkich dostępnych obecnie programach pocztowych istnieje opcja żądania potwierdzenia przeczytania wiadomości. Od użytkowników środków komunikacji elektronicznej, a zwłaszcza tych, którzy posługują się nimi w relacjach z organami administracji, prowadzących do wielokrotnego wszczynania postępowań przed sądem administracyjnym, można oczekiwać zastosowania tej opcji, tym bardziej, że nie wymaga to szczególnych umiejętności informatycznych. Podkreślenia wymaga powszechnie znany fakt, że niezbędna ochrona systemów informatycznych organów administracji przed licznymi zagrożeniami zewnętrznymi wymusza stosowanie odpowiednich filtrów pocztowych. Mogą one utrudniać dotarcie do adresata niektórych wiadomości, lecz ich użycie jest uzasadnione względami bezpieczeństwa informatycznego. Ochrona systemów informatycznych organów władzy publicznej realizowano jest wszak nie dla wygody tych organów, lecz w celu zapewnienia bezpieczeństwa danych dotyczących obywateli, a zatem w interesie społecznym.(...)".Ponadto w wyroku z dnia 22 listopada 2023r. sygn. akt III OSK 2562/22 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: "należy też zauważyć, że z treści art. 61 ust. 3 Konstytucji wynika, że ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznych może nastąpić "wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". Ustawa zasadnicza w art. 82 stanowi, że obowiązkiem obywatela polskiego jestm.in. troska o dobro wspólne. Nie ma podstaw, aby tę normę konstytucyjną pomijać w ocenie sposobu czynienia przez określony podmiot użytku z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że "ograniczenia dotyczące pewnych praw chronionych konstytucyjnie mogą być wprowadzane z uwagi no dobro wspólne" (zob. uzasadnienie wyroku TK z 20 marca 2006 r. K 17/05, pub.: OTK-A z 2006 r., nr 3, poz. 30: uzasadnienie wyroku TK z 3 lipca 200 i r. K 3/01, pub.: OTK z 2001 r. nr 5, poz. 125). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się z poglądem doktryny, że obowiązek troski o dobro wspólne nie może być wprawdzie samoistną podstawą ograniczania wolności i praw jednostki (zob. K. Działocha, A. Łukaszczuk [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, red. L Garficki, M. Zubik, Warszawa 2016, LEX/el. 2021, art. 82), przyjąć jednakże należy, że jego nierespektowanie może uzasadniać odmowę udzielenia ochrony podmiotowi korzystającemu ze swoich praw niezgodnie z ich celem. Z obowiązku troski o dobro wspólne wynika bowiem nakaz czynienia takiego użytku z prawa podmiotowego, który odpowiada aksjologii demokratycznego państwa prawnego, jakim jest Rzeczpospolita Polska będąca dobrem wspólnym wszystkich obywateli (art. 1 i 2 Konstytucji RP), w czym mieści się nakaz takiego korzystania z prawo podmiotowego, które odpowiada celom tego prawa, a w konsekwencji uzasadniony jest wniosek o podstawie do odmowy ochrony publicznego prawa podmiotowego wykorzystywanego niezgodnie z jego celem. Dobro wspólne to bowiem, "dobro wyrażające się w ochronie i realizacji konstytucyjnych praw i wolności, mających swoje źródło w godności człowieka" (zob. M. Florczak-Wątor [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, red. P. Tuleja, LEX/el. 2021, art. 82, punkt 3), a zatem obowiązek troski o dobro wspólne to obowiązek troski o ochronę i realizację konstytucyjnych praw i wolności. Gwarantowanie ochrony podmiotom nierealizującym tego ustawowego obowiązku byłoby akceptacją dla dopuszczalności osłabienia ochrony i realizacji konstytucyjnych praw i wolności. Warto odnotować, że brak realizowania obowiązku troski o dobro wspólne traktowany jest w piśmiennictwie jako podstawo odmowy ochrony również innych praw konstytucyjnych, np. prawa do wynagrodzenia szkody, o jakim stanowi art. 77 ust. 1 Konstytucji (zob. M. Ziółkowski, 8. Podsumowanie [w:] Odpowiedzialność odszkodowawcza za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej. Studium z prawa konstytucyjnego. Warszawo 2021, Lex)."

Strona Przeciwna do Skarżącej wskazuje, iż dzięki przyjętej w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie polityce bezpieczeństwa oraz wdrożonym systemom antywirusowym i antyspamowym, Urząd jest w stanie w wysokim stopniu bronić się od zewnętrznych zagrożeń. Statystyki systemu antyspamowego Urzędu raportowały od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., 100 000 potencjalnie niebezpiecznych wiadomości, co świadczy o dużym poziomie zagrożenia z sieci Internet. Należy podkreślić, że wszystkie ataki, jakie od początku 2023 roku system antyspamowy odrzucił i skutecznie ochronił przed atakami, to 950 000 (wirusy, robaki, malwore i spyware, trojany, spam phishing itp.). Ze względu na, powyższe statystyki oraz obecną sytuację, która ma miejsce w sieci Internet i m.in. ogłoszony 3 stopień alarmowy Charlie CRP, nie jest możliwe, aby każda wiadomość, wysłana z dowolnego adresu, była skutecznie dostarczona do systemu poczty elektronicznej Urzędu. Przypadki zablokowania korespondencji pochodzącej z adresów IP, znajdujących się na wyżej wskazanej liście spamowej, będą miały miejsce. Tego nie da się uniknąć. Na świecie nie istnieje idealny system antyspamowy. Zmniejszenie poziomu bezpieczeństwa zasobów systemów teleinformatycznych Urzędu, poprzez obniżenie stopnia bezpieczeństwa lub wyłączenie systemów antywirusowych i antyspamowych, narazi Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie na podatność ataków. Do takiej sytuacji nie wolno dopuścić.

Należy wziąć pod uwagę, iż w odpowiedzi na wcześniejszy wniosek z 27 listopada 2023 r, pismem z 5 stycznia 2024 r., znak sprawy; OK-1.1331.1.3.2024, Wnioskodawca otrzymał wyjaśnienia dotyczące sposobu działania systemów i informację, że adres IP, z którego wysyła wiadomości e-mail z adresu [...], znajduje się na ogólnodostępnej liście spamowej (Detected by DNSBL). W tym przypadku system antyspamowy Urzędu zatrzymał wiadomość z 27 listopada 2023 r. i nie przekazał jej do skrzynki odbiorczej adresata. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wojewody Małopolskiego w sprawie z ww. wniosku z 27 listopada 2023 r. została wniesiona 2 stycznia 2024 r.

Należy wskazać, iż technicznie i organizacyjnie nie jest możliwe wprowadzenie systemów antywirusowego i antyspamowego, które zapewniałyby w 100% bezpieczeństwo Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie i jednocześnie nie blokowałyby korespondencji pochodzącej z "niebezpiecznych" adresów IP (znajdujących się na wyżej wskazanej liście spamowej). W związku z przedstawionymi okolicznościami w ocenie Strony Przeciwnej do Skarżącej brak podstaw do przyjęcia bezczynności w sprawie oraz obciążenia organu administracji publicznej zapewnienia takiej obsługi poczty elektronicznej, aby każda korespondencja docierała do adresata. W praworządnym państwie nie można pociągnąć do odpowiedzialności organu za niewykonanie czynności, która technicznie i organizacyjnie jest niewykonalna, dlatego ustawodawca nie nałożył na Organ obowiązku bieżącego selekcjonowania napływającej poczty elektronicznej. Wojewoda Małopolski jest zobowiązany zapewnić bezpieczeństwo posiadanych danych (także pod sankcją karną). W ocenie Strony Przeciwnej do Skarżącej bezpieczeństwo danych Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie ze względu na jego znaczenie dla interesu obywateli i porządku publicznego przeważa nad możliwością wniesienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej za pomocą e-maila. Strona Przeciwna do Skarżącej przywołuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 listopada 2023r, sygn. akt III SAB/GI 215/23 zgodnie z którym: " Warunkiem udzielenia informacji publicznej jest skuteczne doręczenie organowi wniosku o udostępnienie określonej informacji publicznej. Wprawdzie ustawodawca nie sprecyzował bliżej formy, w jakiej wniosek powinien zostać złożony, to nie zmienia to faktu, że dopóki wniosek w sposób niebudzący wątpliwości nie zostanie doręczony organowi, to nie można mu zarzucać bezczynności." Wskazano, że wnioskodawca może złożyć wniosek bezpiecznymi kanałami, np. przez platformę ePUAP , na piśmie utrwalonym w postaci papierowej. Jeżeli wnioskodawca korzysta z poczty elektronicznej, musi liczyć się z tym, że jego wniosek może zostać zablokowany przez chroniące bezpieczeństwo Urzędu systemy antywirusowy i antyspamowy. Również na Wnioskodawcy spoczywa troska dobro wspólne, o której mowa w art. 82 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie strony Przeciwnej do Skarżącej, udostępnienia informacji w terminie wynikającym z daty przekazania skargi przez Sąd, nie można oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienie ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej.

Ponadto z ostrożności procesowej w zakresie wynikającej ze skargi oceny, iż w przedmiotowej sprawie doszło rażącego naruszenia prawa, wskazuję, iż w świetle orzecznictwa, powyższe ustalenie możliwe jest wówczas, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania, za działanie "rażące" można uznać działonie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy wystąpiło naruszenie rażące, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o t/m, że dana kategorio naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2018r. sygn. akt II OSK 1775/17). Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18 stwierdził, że "pod pojęciem rażącego naruszenia prawa rozumie się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której naruszenie jest oczywiste. Przy czym jest to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia". Przede wszystkim należy wskazać, że dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie terminów załatwienia sprawy, gdyż musi ono być znaczne, ale też pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2018 r. II OSK 2916/18; 10 kwietnia 2018 r. II OSK 1775/17; 6 sierpnia 2019 r. II 05K 1802/19; 18 lipca 2019 r, II OSK 533/19), Taka sytuacja w ocenie Strony Przeciwnej do Skarżącej nie ma miejsca w przedmiotowym postępowaniu biorąc pod przedstawione okoliczności sprawy w tym, konieczność zapewnienia bezpieczeństwa danych Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie, datę pozyskania informacji o treści wniosku, podejmowanie działań w sprawie.

Dnia 25 marca 2024 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo organu z dnia 20 marca 2024 r. informujące o tym, że dnia 15 marca 2024 r. w sprawie wydana została decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie

z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowią, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej zwanej u.d.i.p.), informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania od określonych podmiotów informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje, że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).

Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 16 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Z powyższego wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony przez organ albo poprzez udzielenie żądanej informacji albo w drodze wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji z przyczyn wskazanych w przepisach prawa (wynikających ograniczeń w dostępie do informacji określonych w art. 5 u.d.i.p. oraz w przepisach szczególnych) względnie poprzez poinformowanie wnioskodawcy (w drodze czynności materialno – technicznej – pismem), że wnioskowanej informacji organ nie posiada lub, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej.

Wniosek z dnia 12 stycznia 2024 r. o udzielenie informacji publicznej (k. 4 sądowych akt sprawy) dotyczący kwalifikacji i szkoleń osób zaangażowanych w proces przetwarzania informacji w Urzędzie Wojewódzkim, w niewątpliwie dotyczył informacji publicznych.

Jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz z załączonych akt sprawy, w dniu 15 marca 2024 r. Wojewoda Małopolski rozpoznał wniosek odmawiając udostępnienia informacji publicznej.

Wobec zatem załatwienia wniosku strony skarżącej po wniesieniu skargi lecz przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by orzekać o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. I wyroku.

W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 §1a p.p.s.a., że Wojewoda pozostawał w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej, ale bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W niniejszym postępowaniu sekwencja istotnych faktów była następująca:

- skarżący złożył wniosek do organu w dniu 12 stycznia 2024 r. pocztą elektroniczną,

- w dniu 1 lutego 2024 r. do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego wpłynęła niniejsza skarga na bezczynność Wojewody Małopolskiego w udostępnieniu informacji publicznej,

- pismem z dnia 12 lutego 2024 r. Wojewoda Małopolski udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek w zakresie pkt 2, zaś odnośnie do pkt 1 oraz 3-5 wniosku uznano, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej. W związku z tym wezwano o wykazanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Ponadto na pdostawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ poinformował skarżącego, że żądana informacja nie może być udostępniona w terminie 14 dni od dnia dotarcia wniosku do adresata, wobec czego organ wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 31 marca 2024 r.

Z powyższego wynika, że obiektywnie zatem organ nie dotrzymał wymaganego art. 13 u.d.i.p. 14 dniowego terminu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, czym naruszył prawo. Wniosek bowiem z dnia 12 stycznia 2024 r. aż do dnia 12 lutego 2024 r. pozostawał bez odpowiedzi.

Niemniej jednak odpowiedział na wniosek natychmiast po otrzymaniu skargi i wiarygodnie wyjaśnił przyczyny, dla których nie odpowiedział na wniosek w terminie. Z okoliczności sprawy nie wynika w żadnej mierze, że organ wniosek zlekceważył. Natomiast nie jest rzeczą sądu dociekanie, z jakich powodów mail skarżącego nie został odnaleziony w skrzynce odbiorczej poczty elektronicznej urzędu wojewódzkiego niezwłocznie po jego wpływie. Dodatkowo zauważyć należy, że sytuacja powyższa miała już miejsce uprzednio w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 27 listopada 2023 r., co powinno było skłonić organ do podjęcia odpowiednich i możliwych środków. Odnotować także należy, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że do obowiązków organu należy m.in. odpowiednia konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz bowiem m.in. takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2024 r. sygn. IV SAB/Po 173/23, postanowienia NSA: z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15; z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1940/15, z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2897/15).

Jednak przytoczone w odpowiedzi na skargę okoliczności (dotyczące wdrożonej w Urzędzie polityki bezpieczeństwa) Sąd uznaje za mające znaczenie w kwestii oceny charakteru naruszenia prawa oraz oceny zaistnienia podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.

W pkt. III Sąd oddalił skargę w zakresie, w jakim dotyczyła ona żądania "ukarania organu za nieudzielenie odpowiedzi w terminie". Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Wymierzenie organowi grzywny i/lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej jest zatem jedynym znanym przepisom odpowiednikiem żądania "ukarania organu". Jednak Sąd nie znajduje podstaw do takiego orzeczenia z tych samych powodów, które doprowadziły go do przekonania, że organ nie dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie dostrzega konieczności represyjnego czy prewencyjnego oddziaływania na organ poprzez wymierzanie grzywny, czy też dolegliwości, jakich skarżący doznał na skutek (krótkotrwałej) bezczynności organu wymagających skompensowania suma pieniężną.

O kosztach orzeczono w pkt. IV wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu.