Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 838/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit c  i art 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 136 i 137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz ASR WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lipca 2023 r. znak WS-VI.7534.3.4.2023.BP w przedmiocie zwrotu nieruchomości i odmowy zwrotu nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją nr 2 z dnia 13 grudnia 2022 r. znak: GM.6821.1.2019, Starosta Myślenicki orzekł:

- w pkt 1 - o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Krakowie, położonej w K. Gmina M., oznaczonej w projekcie podziału jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0204 ha odpowiadająca cz. pb [...] cz. pb [...], cz. pgr [...], cz. pgr [...] oraz cz. pgr [...] dla której Sąd Rejonowy w M. prowadzi księgę wieczystą nr KRI [...], na rzecz:

a) A. D., s. L. i R. w [...] części,

b) S. D., s. L. i R. w [...] części,

c) H. G., c. L. i R. w [...] części,

d) R. M. w [...] części,

- w pkt 2 - o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, położonej w K. , gmina M., stanowiącej własność Skarbu Państwa, w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Krakowie, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 1,81 ha odpowiadająca cz. pgr [...] i cz. pgr [...] dla której Sąd Rejonowy w M. prowadzi księgę wieczystą nr [...],

- w pkt 3 - o zobowiązaniu wnioskodawców wymienionych w pkt. 1 niniejszej decyzji do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty: [...] zł:

a) A. D. kwoty: [...] zł,

b) S. D. kwoty: [...] zł,

c) H. G. kwoty: [...] zł,

d) R. M. kwoty: [...] zł,

tytułem zwaloryzowanej wartości odszkodowania wypłaconego za wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną w pkt. 1 decyzji,

- w pkt 4 - sposobie i terminie zapłaty należności ustalonej w pkt 3 decyzji ,

- w pkt 5 - o tym, że niniejsza decyzja opatrzona klauzulą ostateczności zatwierdza projekt podziału działki ewidencyjnej nr [...] położonej w jednostce ewidencyjnej M. obręb K., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę Myślenickiego w dniu 20.08.2020 r. za nr. P. 1209.2020.3579 oraz stanowi podstawę dokonania wpisu prawa własności w księdze wieczystej i operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu K. .

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano m.in., iż w decyzji wywłaszczeniowej, jako materialnoprawną podstawę wywłaszczenia podano budowę drogi państwowej. Zgodnie z mapą z projektem podziału, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego działka ewidencyjna nr [...], położona w K. , gm. M. podzieliła się na działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni 1,79 ha i [...] o powierzchni 0,0204 ha. Przedmiotowa nieruchomość - działka nr [...] odpowiada cz. pb [...], cz. pb [...], cz. pgr [...], cz. pgr [...] oraz cz. pgr [...]. Pozostała część wywłaszczonej nieruchomości została wykorzystana na cel wywłaszczenia i weszła w skład działki ewidencyjnej nr [...] stanowiącej drogę krajową.

Odwołanie od tej decyzji złożył A. D., zaskarżając niniejszą decyzję w zakresie nieuwzględniającym jego żądania, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 grudnia 2021 r.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 14 lipca 2023 r., znak WS-VI.7534.3.4.2023.BP na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przywołał art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazując, że ustalenia wydanego wcześniej w tej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. II SA/Kr 869/21 wiążą organy administracji obu instancji w niniejszej sprawie. Przywołano szczegółowo wskazania Sądu oraz czynności podjęte przez organ I instancji w celu ich wykonania.

Analizując sprawę wskazano, że pismem z 9 stycznia 2019 r. A. D., będący spadkobiercą wywłaszczonego L. D., wystąpił z wnioskiem o zwrot nieruchomości będących poprzednio własnością jego ojca L. D., które następnie zostały wywłaszczone na cel budowy "Z. ". W piśmie z 15 maja 209 r. sprecyzował, że stara się również o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej jego ojcu, a zwróconej J. S.. Wyjaśnił, że nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie granic jego nieruchomości i nieruchomości J. S., gdyż wykonane przez dwóch geodetów mapy rozgraniczenia różnią się między sobą zasadniczo. Zawnioskował o skorzystanie z dokumentacji znajdującej się przy sprawie zwrotowej sąsiada J. S.. Stanowisko to podtrzymał w piśmie z 18 lipca 2019 r. Kolejno H. G. oraz S. D. pismami z 8 marca 2019 r., a także R. M. pismem z 19 marca 2019 r. oświadczyli, że popierają wniosek A. D.. W trakcie postępowania ustalono, że są to następcy prawni poprzedniego właściciela wywłaszczonych nieruchomości L. D..

Ostateczną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 1 października 1970 r. znak: USW.IV-60/l55/70, wydaną w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w K. , oznaczonej jako część pgr [...] o pow. 0,0099 ha oraz część pb. 380 o pow. 0,0032 ha, część pb. 347 o pow. 0,0174 ha, część pgr 551 o pow. 0,0016 ha oraz pgr [...] o pow. 0,0030 ha stanowiącej własność L. D.. Jako cel wywłaszczenia wskazano budowę drogi państwowej.

Z kolei ostateczną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 28 lutego 1972 r. znak: GKM.IV-60/31/72, wydaną w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w K. oznaczonej jako: pb. [...] o pow. 0,0212 ha, pgr [...] o pow. 0,0013 ha, pgr [...] o pow. 0,0052 ha i pgr [...] o pow. 0,0087 ha, powstałych w wyniku podziału odpowiednio: pb. [...], pgr [...] i [...], stanowiącej własność L. D.. Jako cel wywłaszczenia również wskazano budowę drogi państwowej.

Stosownie do treści z art. 136 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Niewątpliwie w omawianej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, co stosownie do treści art. 216 ust. 1 u.g.n. pozwala na zastosowanie w stosunku do niej przepisów o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po drugie, biorąc pod uwagę ww. decyzje z 1 października 1970 r. i z 28 lutego 1972 r. znak: GKM.IV-60/31/72, jak również przedstawione wyżej postanowienia spadkowe, stwierdzić należy, iż roszczenie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej ww. decyzjami w świetle zapisów art. 136 ust. 3 u.g.n. przysługuje: A. D., S. D., H. G., R. M. oraz M. M. i H. M.. W niniejszej sprawie odpowiednie wnioski o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożyli: A. D., S. D., H. G. i R. M., natomiast M. M. i H. M. pismami z 30 września 2019 r. zrezygnowali z przysługującego im prawa do zwrotu.

Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Należy przy tym mieć na względzie, iż zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. -w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym, nawet ewentualne przekroczenie terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. przy realizacji inwestycji wskazanej w decyzji wywłaszczeniowej bądź umowie sprzedaży nie może mieć istotniejszego znaczenia w kwestii zbędności danej nieruchomości na cel jej wywłaszczenia.

W decyzjach wywłaszczeniowych jako cel wywłaszczenia wskazano budowę drogi państwowej. W toku postępowania ustalono, że zawnioskowana do zwrotu część działki ewidencyjnej nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa - w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad - i objęta jest księgą wieczystą nr [...]

Zgodnie z wykonaną przez uprawnionego geodetę J. P. mapą z projektem podziału, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę M. w dniu 20 sierpnia 2020 r. za nr.: P. 1209.2020.3579, działka ewidencyjna nr [...], położona w K. , gmina M., podzieliła się na działki ewidencyjne nr [...] o pow. 1,79 ha oraz nr [...] o pow. 0,0204 ha, która została przeznaczona do zwrotu wnioskodawcom (z uwagi na brak zainteresowania zwrotem uprawnionych M. i H. M. przypadające im udziały pozostaną we własności Skarbu Państwa).

Zwracana nieruchomość - działka nr [...] - zgodnie z ww. mapą z projektem podziału, odpowiada cz. pb [...], cz. pb [...], cz. pgr [...], cz. pgr [...] oraz cz. pgr [...].

Natomiast, jak prawidłowo ustalił organ I instancji, pozostała część wywłaszczonej nieruchomości została wykorzystana na cel wywłaszczenia. Potwierdzeniem tego jest szkic sytuacyjny zamieszczony na wspomnianej powyżej mapie z projektem podziału działki nr [...].

Odnosząc się do zalecenia WSA, aby organ ustalił czy część wywłaszczonej nieruchomości ograniczonej od strony zachodniej granicą wydzielonej działki nr [...], a od strony wschodniej krawędzią chodnika jest zbędna na cele wywłaszczenia - Starosta Myślenicki wskazał, że wskazanym pasie drogi krajowej nr [...] pozostawiono obszar zapewniający bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej łączące jezdnię z nieruchomościami usytuowanymi poza pasem drogowym.

Zwrócono uwagę na art. 34a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, dodany przepisem art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw, który wszedł w życie 21 września 2022 r. Zgodnie z ww. wymienionym art. 34a ustawy o drogach publicznych, rozmiar pasa drogowego wynika z rozmiaru terenu niezbędnego do usytuowania drogi uwzględniającego konieczność zapewnienia widoczności lub stanowiącego rezerwę w celu zmiany jej parametrów użytkowych lub technicznych. W świetle tego przepisu pas drogowy stanowią nie tylko grunty zajęte pod jezdnię, rów, chodnik czy inne drogowe obiekty budowlane, ale również teren stanowiący rezerwę w celu zmiany jej parametrów użytkowych lub technicznych. Jak wynika z pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Krakowie z 1 grudnia 2022 r., "wnioskowana do zwrotu część działki nr [...] stanowi rezerwę terenu niezbędną do realizacji rozwiązań projektowych zmierzających do zmiany parametrów drogi krajowej nr [...], których efektem będzie poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego w rejonie połączenia z drogą powiatową nr [...] drogą gminną w m. K. . Procedowane przedsięwzięcie jest na zaawansowanym etapie prac projektowych. Aktualnie uzyskaliśmy: - wydaną dnia 26.01.2022 r. przez Burmistrza Miasta i Gminy M. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach znak: GP.6220.2021 z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności, - zatwierdzenie projektu organizacji ruchu, pozytywnie zaopiniowane przez Starostę Miasta i Gminy M. na podstawie szczegółowo przedstawionych rozwiązań sytuacyjnych".

Nadto z pozyskanej na polecenie WSA mapy z przebiegiem chodnika wzdłuż działki nr [...] (oraz przeznaczoną do zwrotu projektowaną działką nr [...]) oraz wzdłuż działki nr [...] (k. 370) wynika, że zarówno na wysokości jednej i drugiej działki zachowana jest rezerwa między wskazanymi działkami oraz odpowiednio chodnikiem oraz asfaltową drogą lokalną przynależnymi do pasa drogowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.

Mając na względzie, organ I instancji słusznie stwierdził, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na działce oznaczonej w projekcie podziału numerem [...], zachodzą zatem przesłanki do uznania jej za zbędną na cel wywłaszczenia w rozumieniu powołanego wyżej art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Należało zatem orzec ojej zwrocie na rzecz wnioskodawców.

Z kolei w sprawie wniosku A. D. o zwrot części nieruchomości, która została zwrócona jako zbędna na cele wywłaszczenia sąsiadowi skarżącego - J. S. - Starosta M. wydał odrębne rozstrzygnięcie - decyzję nr 1 z 29 listopada 2022 r. znak: GM.6821.1.2019.

Starosta M.i dokonał waloryzacji odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w oparciu o wskaźniki zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych (ze względu na brak ogłoszenia jak dotąd przez Prezesa GUS wskaźników zmiany cen dla nieruchomości drogowych), a następnie dokonał stosownego przeliczenia określonej kwoty odpowiednio do zwracanej części (fizycznej i ułamkowej) nieruchomości, następnie zobowiązując poszczególnych wnioskodawców do zwrotu wskazanych kwot stosownie do przysługujących im udziałów w zwracanym gruncie. Odwołujący się nie zakwestionował rozliczeń związanych ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości, a organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień w tym zakresie.

Zwrot zwaloryzowanego odszkodowania następuje na rzecz Skarbu Państwa - zgodnie z dyspozycją zawartą w pkt. 3 zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu odwołania o naruszeniu prawa odwołującego się do zapoznania się materiałem dowodowym i wypowiedzenia w sprawie, zgodzić należy się z odwołującym się, że takie uchybienie organu I instancji niewątpliwie miało miejsce, bowiem został on pozbawiony możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, jednakże to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. D.. Powołując się na wydany w tej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wskazał, że organy nadal nie stosowały się do przepisów prawa i wyroku Sądu. Jedyne co zostały przez organy uczynione, to zlecono geodecie uprawnionemu sporządzenie mapy inwentaryzacji przebiegu chodnika wzdłuż działki [...] oraz wzdłuż działki [...] w K. . Skarżący zaznaczył, że nigdy nie kwestionował przebiegu chodnika, a nie równe traktowanie jego i jego sąsiadów przy zwrocie wywłaszczonych nieruchomości.

W tej sprawie, biorąc pod uwagę usytuowanie granicy między działką [...] a działką [...]/4, tj. w odległości większej niż przewidziana prawem "uwzględnia grunty zajęte pod jezdnię, chodnik i inne drogowe obiekty budowlane wraz z obszarem zapewniającym właściwe i bezpieczne ich utrzymanie przez zarządcę drogi." Tylko że, Starosta M. nie troszczy się "o właściwe i bezpieczne utrzymanie" wzdłuż działek sąsiadujących z działką [...], skoro tam też jest ruchliwa droga i też powinno zależeć Staroście M. na bezpieczeństwie w utrzymaniu drogi krajowej. Zdaniem Wojewody :Starosta M. wskazał, że wskazanym pasie drogi krajowej nr [...] pozostawiono obszar zapewniający miejsce dostępu do drogi publicznej łączące jezdnię z nieruchomościami usytuowanymi poza pasem drogowym, ale tylko na odcinku graniczącym z działką [...] Jak jest to okazane na mapie inwentaryzacji chodnika wzdłuż działki [...] oraz wzdłuż działki [...] ma tam być urządzony dla zieleni, co nie jest celem wywłaszczenia i nie zabezpiecza bezpieczeństwa użytkownikom drogi krajowej nr [...]. Z oględzin przeprowadzonych w dniu 21 listopada 2019 r. wynika, że wnioskowana nieruchomość nie jest wykorzystywana na cele drogowe i zachodzi przesłanka do orzeczenia o jej zwrocie na rzecz następców prawnych L. D..

Skarżący podkreślił, że art. 34a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych został dodany przepisem art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw, który wszedł w życie 21 września 2022 r. – w trakcie postępowania. Skarżący wniosek o zwrot przedmiotowych nieruchomości złożył do Starosty M. już w 9 stycznia 2019 r., kiedy to nie było jeszcze art. 34 a ustawy o drogach publicznych, więc na dzień złożenia wniosku grunt ten był zbędny na cele określone w prawomocnej decyzji o wywłaszczeniu L. D.. Zwłoka w załatwieniu sprawy wynikała z opieszałości organów administracji w załatwieniu sprawy. Poza tym, zdaniem skarżącego, projektowane zmiany mające na celu, że "wnioskowana do zwrotu część działki [...] stanowi rezerwę terenu niezbędną do realizacji rozwiązań projektowych zmierzających do zmiany parametrów drogi krajowej nr [...]" jest dopiero w sferze projektowania i nie wiadomo czy zostanie zrealizowana. W każdym bądź razie skarżący nie ma takiej wiedzy i y i decyzja Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 26.01.2022 r. nie została mu doręczona ani ujęta w aktach sprawy. Zatem toczące się postępowanie przed organami I i II instancji nie dołączyło jej do akt sprawy jako uzasadnienia decyzji. A postępowanie toczy się już cztery i pół roku. Żaden dokument nie został przez te organy do akt sprawy jako dowód.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd stwierdził, że podlega ona uchyleniu z przyczyn podniesionych przez pełnomocnika skarżącego z urzędu w piśmie z dnia 14 lipca 2024 r. (k. 142 akt sądowych).

Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, która zawiera poważną nieścisłość. Otóż w pkt 5 decyzji Starosty stwierdza się:

"Niniejsza decyzja opatrzona klauzulą ostateczności zatwierdza projekt podziału działki ewidencyjnej nr [...] położonej w jednostce ewidencyjnej M. obręb K., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę Powiatu M. w dniu 20.08.2020 r. za nr P.1209.2020.3579 oraz stanowi podstawę dokonania wpisu prawa własności w księdze wieczystej i operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu K. ".

Wymieniony projekt podziału (wykonana przez uprawnionego geodetę J. P. mapa z projektem podziału, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę M. w dniu 20 sierpnia 2020 r. za nr.: P. 1209.2020.3579) stwierdza, że działka ewidencyjna nr [...], położona w K. , gmina M., podzieliła się na działki ewidencyjne nr [...] o pow. 1,79 ha oraz nr [...] o pow. 0,0204 ha, która została przeznaczona do zwrotu wnioskodawcom.

W pkt 1 decyzji Starosty orzeczono o zwrocie działki oznaczonej w projekcie podziału jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0204 ha, natomiast w pkt 2 tej decyzji – o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] pow. 1,81 ha.

Oczywistym jest, że nie można jednocześnie orzec o zwrocie działki nr [...], (powstałej w wyniku podziału działki nr [...]) oraz o odmowie zwrotu działki [...], która na mocy tej samej decyzji dzieli się na działki nr [...] i [...]. Można założyć, że w istocie zamiarem organów było rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu działki nr [...], niemniej jednak działka ta ma powierzchnię 1,79 ha, a nie jak wpisano w pkt 2 decyzji – 1,81 ha. Jest to istotny błąd rozstrzygnięcia, który musiał skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie Sąd uznał, że naprawienie tego błędu jest możliwe w postępowaniu odwoławczym i nie wymaga uchylenia również decyzji organu I instancji.

Natomiast w pozostałym zakresie zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. II SA/Kr 869/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawarł następujące wskazania:

"Dlatego też przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie

< ponowne przeprowadzenie oględzin,

< sporządzenie szczegółowego szkicu z zaznaczeniem przebiegu chodnika zarówno wzdłuż działki skarżącego, jak i wzdłuż działki nr [...],

< ustalenie czy część wywłaszczonej nieruchomości ograniczonej od strony zachodniej granicą wydzielonej działki nr [...], a od strony wschodniej krawędzią chodnika jest zbędna na cele wywłaszczenia,

< dopuszczenie dowodu z projektu podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...] celem ustalenia kryterium zbędności w sprawie zwrotowej dotyczącej działki nr [...].

Organy winny odnieść się również do wniosku skarżącego o zwrot części nieruchomości, która została wywłaszczona L. D. i zwrócona jako zbędna na cele wywłaszczenia sąsiadowi wnioskodawcy - J. S.."

Wskazania te zostały w pełni zrealizowane. Oględziny z udziałem biegłego geodety przeprowadzono w dniu 6 lipca 2022 r. (k. 355 akt administracyjnych). Geodeta wykonał szkic – mapę inwentaryzacji przebiegu chodnika wzdłuż działki [...] i [...] (k. 370 akt administracyjnych). W zakresie wniosku o zwrot części nieruchomości zwróconej J. S. wydano odrębną decyzję (k. 413 akt administracyjnych).

Ponadto w zakresie ustalenia, czy część wywłaszczonej nieruchomości ograniczonej od strony zachodniej granicą wydzielonej działki nr [...], a od strony wschodniej krawędzią chodnika jest zbędna na cele wywłaszczenia zwrócono się o informację do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, która w piśmie z 1 grudnia 2022 r. (k. 429 akt administracyjnych) wyjaśniła, że wskazana podczas oględzin granica (0,75 m od pasa drogowego) to obszar zapewniający właściwe i bezpieczne utrzymanie drogi przez zarządcę. Ponadto wskazano na dalsze plany inwestycyjne związane z poprawą bezpieczeństwa ruchu drogowego, do czego wskazana rezerwa jest niezbędna. Wreszcie powołano się na nowe brzmienie art. 34a ustawy o drogach publicznych.

Okoliczność, że w dacie złożenia wniosku inicjującego niniejsze postępowanie art. 34a ustawy o drogach publicznych jeszcze nie obowiązywał nie może mieć wpływu na jego zastosowanie w niniejszej sprawie.

Organy obu instancji, poza wskazanym wcześniej uchybieniem polegającym na niewłaściwym oznaczeniu nieruchomości objętej decyzją, w sposób prawidłowy ustaliły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Zwrotowi podlega część nieruchomości, która okazała się zbędna na cel wywłaszczenia, natomiast odmowa zwrotu pozostałej części uzasadniona jest wykorzystaniem na cel wywłaszczenia tj. pod drogę publiczną. Dwumetrowy pas terenu, o którym mowa w skardze, nie może zostać skarżącemu zwrócony, ponieważ został wykorzystany na cel wywłaszczenia.

Z uwagi na opisane wcześniej nieścisłości w numeracji działek, których dotyczy zaskarżona decyzja uchylono ją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.