Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 865/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Świadczenie socjalne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 1 pkt 1, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2, art. 156 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 7 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2023 r. znak: SKO.4114.459.2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 11 lipca 2023 r., znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, decyzją z 24 sierpnia 2023 r., znak: SKO.4114.459.2023, po rozpatrzeniu odwołania A. Z., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej także: Kolegium, organ II instancji) uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Łodzi

(dalej także: organ I instancji) z 11 lipca 2023 roku, znak: [...] i umorzyło postępowanie organu I instancji w całości.

Wnioskiem z 19 stycznia 2023 r. A.Z. zwrócił się do Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną - M.Z..

Decyzją z 2 lutego 2023 roku, znak: [...] Prezydent Miasta Łodzi orzekł o odmowie przyznania A.Z. prawa do wnioskowanego świadczenia w okresie od dnia 1 stycznia 2023 roku. A.Z. nie złożył odwołania od powyższej decyzji, skutkiem czego stała się ona ostateczna.

Następnie 17 maja 2023 roku A.Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ponownie złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną.

Prezydent Miasta Łodzi merytorycznie rozpoznał powyższy wniosek decyzją z 11 lipca 2023 roku, znak: [...] , orzekając o odmowie przyznania A.Z. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2023 roku.

Od powyższej decyzji A.Z. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które 24 sierpnia 2023 r. wydało wskazaną na wstępie, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w jego opinii zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji jest wadliwe, ale nie z powodów wskazywanych w odwołaniu.

Organ II instancji wskazał, iż wniosek strony, złożony do Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi 17 maja 2023 roku, jest tożsamy z przedmiotem wniosku z 19 stycznia 2023 roku, natomiast stan faktyczny i stan prawny nie uległ zmianie od dnia wydania ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lutego 2023 roku. W tych warunkach brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia tegoż wniosku przez organ, gdyż zachodzi przeszkoda w postaci powagi rzeczy osądzonej. Zdaniem organu, z tych względów organ I instancji winien był zatem wydać rozstrzygnięcie w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. - tj. o odmowie wszczęcia postępowania.

Organ przypomniał treść art. 24 ust. 2 i 4 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), wskazując, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, a prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony.

Organ II instancji podniósł, że bezspornie z akt sprawy wynika, że osoba wymagająca opieki - M.Z. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] stycznia 2010 roku, nr [...]. Zgodnie z postanowieniem powyższego orzeczenia znaczny stopnień niepełnosprawności ustalony został na stałe. Organ wskazał, że orzeczenie powyższe złożone zostało przez stronę zarówno na etapie składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - 19 stycznia 2023 roku, jak i 17 maja 2023 roku. Z weryfikacji informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne ZUS z 24 sierpnia 2023 roku bezspornie wynika, iż A.Z. w okresie od 1 stycznia 2023 roku do 23 sierpnia 2023 roku nie był osobą zatrudnioną, a zatem w tym zakresie sytuacja zawodowa strony nie uległa zmianie.

Konkludując organ wskazał, że od wydania ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lutego 2023 roku w sprawie odmowy przyznania A.Z. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad żoną - M.Z. zarówno stan faktyczny (tj. sytuacja życiowa i zawodowa osoby sprawującej opiekę jak i sytuacja zdrowotna osoby wymagającej opieki) oraz stan prawny nie uległy zmianie, brak było podstaw do ponownego merytorycznego rozpoznania przez organ I instancji wniosku strony z 17 maja 2023 roku. W tych warunkach zaskarżoną decyzję organu I instancji należało uchylić w całości, natomiast dalsze prowadzenie postępowania przez organ uznać należało za bezprzedmiotowe i jako takie umorzyć.

Powyższą decyzję zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, A.Z. (dalej także: skarżący), zarzucając jej naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w związku z uznaniem przedmiotowej sprawy za tożsamą z postępowaniem wszczętym na wniosek strony z 19 stycznia 2023 r., mimo że złożony w przedmiotowej sprawie wniosek dotyczy innego okresu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego aniżeli wniosek załatwiony ostatecznie decyzją z 2 lutego 2023 r.

W tych okolicznościach skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, organ II instancji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż wskazane w tym piśmie procesowym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 119 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W związku z tym, że skarżący w skardze, a organ II instancji w odpowiedzi na skargę wnieśli o skierowanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w tej sprawie decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, zarówno bowiem organ I jak i II instancji nie dokonały wszechstronnego rozpoznania zebranego materiału w sprawie, co doprowadziło je do jednoznacznej konkluzji, że skarżąca nie spełnia określonej w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 615) uprawniającej ją do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w tej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 24 sierpnia 2023 r., znak: SKO.4114.459.2023, uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 11 lipca 2023 roku, znak: [...] i umarzającą postępowanie organu I instancji w całości, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie odpowiadają wymogom prawa.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U.

z 2023 r. poz. 390 ze zm.) (dalej: u.ś.r.).

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) (dalej: k.p.a.). Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji jest możliwe tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe. Wydając tego rodzaju decyzję organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a., a zatem bezprzedmiotowością postępowania powstałą z jakiejkolwiek przyczyny. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. występuje wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania występuje wtedy, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jednym z przypadków bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego jest sytuacja, gdy sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Wydanie bowiem ponownego rozstrzygnięcia dotyczącego tożsamej sprawy oznaczałoby wydanie decyzji dotkniętej wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wydanie w tej samej sprawie nowej decyzji administracyjnej załatwiającej sprawę co do istoty naruszyłoby ustanowiony dotychczasową decyzją stan powagi rzeczy osądzonej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2022 r., I SA/Wa 1706/22, LEX nr 3478282, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).

Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi wtedy gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym w stosunku do postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Przy czym tożsamość przedmiotową należy rozumieć szerzej niż tylko jako przedmiot sprawy. Chodzi w tym wypadku zarówno o identyczny przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak i o tożsamość stanu prawnego tej sprawy przy niezmienionych jej okolicznościach faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r., I OSK 1434/15, LEX nr 2299280, CBOSA).

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący w dniach 19 stycznia 2023 r. oraz 17 maja 2023 r. złożył wnioski o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną – M.Z. Organ II instancji wskazał, iż wniosek skarżącego, złożony do Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi 17 maja 2023 roku, jest tożsamy z przedmiotem wniosku z 19 stycznia 2023 roku, natomiast stan faktyczny i stan prawny nie uległ zmianie od dnia wydania ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lutego 2023 roku. Organ II instancji stwierdził, że od wydania ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lutego 2023 roku w sprawie odmowy przyznania A.Z. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad żoną - M.Z. zarówno stan faktyczny (tj. sytuacja życiowa i zawodowa osoby sprawującej opiekę jak i sytuacja zdrowotna osoby wymagającej opieki) oraz stan prawny nie uległy zmianie, brak było podstaw do ponownego merytorycznego rozpoznania przez organ I instancji wniosku strony z 17 maja 2023 roku. Powyższe doprowadziło organ do wniosku o konieczności uchylenia decyzji organu I instancji, a także bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania i konieczności umorzenia postępowania przez organ I instancji.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy organ I instancji przeprowadził w dniu 2 czerwca 2023 r. wywiad środowiskowy. Sąd stwierdził jednak, że w wywiadzie tym brak jest odniesienia do wszystkich okoliczności wskazanych w piśmie Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi z dnia 24 maja 2023 r. o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Z przeprowadzonego wywiadu przede wszystkim nie wynika jakie czynności osoba wymagająca opieki (M.Z.) może wykonywać samodzielnie. Z kolei jak stwierdzono w wiadomości e-mail z dnia 11 lipca 2023 r. (której wydruk znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, a która stanowiła odpowiedź na przesłaną, również poprzez e-mail, prośbę o uzupełnienie powyższego wywiadu środowiskowego dotyczącego opieki nad M.Z.) "pracownik socjalny aktualnie obsługujący dany adres poznał rodzinę w lutym bieżącego roku i trudno przez tak krótki czas przeprowadzić pełną diagnozę środowiska". Powyższe prowadzi do wniosku o braku wystąpienia wystarczających przesłanek do stwierdzenia, że stan faktyczny istniejący w momencie wydania decyzji z 11 lipca 2023 r. nie zmienił się w stosunku do stanu faktycznego, kiedy wydawana była decyzja z dnia 2 lutego 2023 roku. Niepełny, w ocenie Sądu, wywiad środowiskowy nie dawał podstaw do stwierdzenia przez organ II instancji o tożsamości stanu faktycznego. W tej sytuacji organ II instancji nie miał wystarczających podstaw do stwierdzenia o tożsamości spraw administracyjnych i uznania, że postępowanie zainicjowane wnioskiem z 17 maja 2023 roku jest bezprzedmiotowe.

Niepełny wywiad środowiskowy nie dawał również podstaw do stwierdzenia przez organ I instancji, że M.Z. "nie wydaje się osobą kompletnie niesamodzielną wymagającą pomocy przy wszystkich czynnościach związanych z codziennym funkcjonowaniem". Organ I instancji poddaje w wątpliwość oświadczenia skarżącego dotyczące zakresu opieki nad jego żoną (M.Z.), ale jednocześnie nie czyni w ramach wywiadu środowiskowego ustaleń w tym zakresie.

Zdaniem Sądu trudno uznać, iż organy orzekające w sprawie wydały rozstrzygnięcia w oparciu o należycie i wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy, a w konsekwencji iż ustaliły aktualny na dzień wydania decyzji stan faktyczny. Stanowiło to naruszenie art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczyło ustaleń będących podstawą rozstrzygnięć sprawy w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Ponadto, zdaniem Sądu, organ I instancji błędnie uznał, że skarżącemu, jako mężowi osoby wymagającej opieki, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2020 poz. 1359 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Sąd uznaje pogląd, że jeżeli małżonek osoby niepełnosprawnej dla właściwego sprawowania pieczy musi zrezygnować z kontynuowania czy podjęcia pracy zarobkowej, to on w pierwszej kolejności uprawniony jest do skorzystania ze wsparcia, jeżeli Państwo przewiduje jakąkolwiek jego formę osobom sprawującym pieczę nad niepełnosprawnymi członkami rodziny. Powyższe potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 14 listopada 2022 r. stwierdzając, że "Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.)." (uchwała NSA z dnia 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22, LEX nr 3431610, CBOSA). Jak stwierdził ten sam sąd w wyroku z dnia 12 stycznia 2023 r. "Fakt, że małżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza możliwość ustalenia, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje dalszym osobom, na których wobec osoby wymagającej opieki ciąży obowiązek alimentacyjny, i które w związku ze sprawowaną opieką zrezygnowały z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub nie podejmują takiej aktywności." (wyrok NSA z 12 stycznia 2023 r., I OSK 354/22, LEX nr 3459831, CBOSA). Tak więc nie ma racji organ I kwestionując prawo skarżącego do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne z powodu tego, że jest mężem osoby wymagającej opieki.

Sąd stwierdził także, że organ I instancji sporządzając uzasadnienie decyzji naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Jak stanowi powołany przepis uzasadnienie decyzji powinno składać się z uzasadnienia faktycznego i prawnego. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności mających przekonać stronę o zasadności decyzji, np. odstąpi od uzasadnienia decyzji. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nie wymaga się zaś od niego osiągnięcia rezultatu, to znaczy przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. W rozpatrywanej sprawie z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika wprost jakich przesłanek przyznania świadczenie pielęgnacyjnego nie spełnia skarżący i z jakich powodów skarżącemu to świadczenie nie przysługuje (w konkluzji uzasadnienia organ I instancji stwierdził "Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono, że nie spełnia Pan przesłanek zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych i w związku z tym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad Panią M.Z. Panu nie przysługuje."). Sąd stwierdził, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest ogólnikowe i lakoniczne, co stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a., w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 lipca 2023 r., II SA/Łd 363/23, LEX nr 3587571, CBOSA).

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw.

z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu.