Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4320/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 94a ust. 1, art. 129b ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie reklamy apteki 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2014 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej Z. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Z. Spółka z o.o z siedziba w K. (dalej też jako skarżąca, strona, odwołująca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2014 r., nr [...], zmieniającą w części decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2014 r., dotyczącą nałożenia kary pieniężnej 2 500 zł.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.- dalej też "P.f.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - dalej też jako "Kpa".

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, pismem z [...] czerwca 2014 r. powiadomił spółkę Z. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wszczęciu postępowania w przedmiocie naruszenia art. 94a ust. 1 p.f."), z uwagi na powzięte informacje o umieszczaniu w oknach i nad wejściem do aptek ogólnodostępnych położonych w [...] napisów / plakatów: "Z.". Wezwał jednocześnie spółkę do wskazania podmiotu, który zlecił umieszczenie powyższych napisów / plakatów i do podania daty ich zamieszczenia.

W odpowiedzi z 2 lipca 2014 r., strona poinformowała, że przedmiotowe apteki oznakowane są zgodnie z treścią zezwoleń na ich prowadzenie, tj. podane zostały wyłącznie nazwy apteki: "Z.". Napisy / plakaty widnieją natomiast od dnia [...] sierpnia 2013 r. (apteka przy ul. [...]) i od dnia [...] maja 2014 r. (apteka przy ul. [...]). Wniosła o umorzenie postępowania informując, że w witrynach nie ma umieszczonych materiałów o innej treści.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny:

1. stwierdził naruszenie przez spółkę Z. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne poprzez prowadzenie reklamy aptek "Z.", położonych w [...] oraz ul. [...] polegającą na:

umieszczeniu nad wejściem do apteki przy ul. [...] napisu o treści: "[...]" oraz umieszczeniu w oknach lokalu tej apteki plakatów / napisów o treści: "[...]",

umieszczeniu w witrynie apteki przy ul. [...] dwóch napisów o treści: "Z." oraz umieszczeniu nad wejściem do apteki napisu "Z."

oraz nakazał zaprzestania jej prowadzenia na terenie województwa [...];

2. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 4 000 zł (cztery tysiące złotych);

3. nakazowi zawartemu w pkt 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Spółka złożyła w terminie odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Wskazywała m.in., że przedmiotowe oznaczenia (napisy / plakaty) zostały umieszczone jedynie w celach informacyjnych, nie zaś reklamowych. Co więcej, zawierają one wyłącznie nazwy aptek, tj.: "Z.", zgodnie z treścią udzielonych zezwoleń. Użyta w oznaczeniach kolorystyka jest charakterystyczna dla marki Z. i nie można im przypisać walorów reklamowych. Spółka zaznaczyła, ze nie istnieją w tym zakresie unormowania co do wielkości czcionki, kolorów itd. Natomiast umieszczenie więcej, niż jednego napisu w witrynie apteki jest powszechną praktyką.

Spółka wskazywała także na funkcjonowanie innych aptek, których nazwy (wskazane w zezwoleniach) zawierają odniesienie do cen sprzedawanych w nich produktów, np.: "S.". Skoro organ przyjmuje rygorystyczną wykładnię art. 94a ust. 1 u.p.f., to nie powinien zezwalać na nadawanie takich nazw. Ponadto podnosiła, że stanowiska Wojewódzkich Inspektorów Farmaceutycznych w sprawach dotyczących nazw aptek nie są spójne (przytaczając stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego), co prowadzi do nierównego traktowania podmiotów gospodarczych.

Główny Inspektor Farmaceutyczny po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...]"

1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne przez spółkę Z. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], polegającego na umieszczeniu w oknach lokalu apteki położonej w [...] plakatów / napisów o treści: "Z." oraz umieszczeniu nad wejściem do apteki położonej w [...] przy ul. [...] napisu "Z.", a także w części nakazującej zaprzestania prowadzenia reklamy w wyżej opisany sposób i w tym zakresie umarza postępowanie w pierwszej instancji;

2. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia na spółkę Z. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kary pieniężnej w wysokości 4 000 zł (cztery tysiące złotych) i w tym zakresie nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 2 500 zł (dwa tysiące pięćset złotych);

3. w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Główny Inspektor Farmaceutyczny stwierdził w uzasadnieniu, że wziął pod uwagę, że przedmiotowe apteki, zgodnie z treścią zezwoleń na ich prowadzenie, posiadają jednakowe nazwy, tj. "Z.".

W dniu 26 sierpnia 2013 r., nad wejściem do apteki położonej w [...] zawieszono napis: "Z." (wielkie litery, duża czcionka koloru jaskrawo-czerwonego, białe tło), a lokal oznaczono napisem: "Z.".

W dniu 19 maja 2014 r., aptekę położoną w [...] również oznaczono napisem: "Z." (wielkie litery, duża czcionka koloru jaskrawo-czerwonego, białe tło) oraz hasłami: "Z.". Ponadto, w witrynie apteki wskazano adresy internetowe: [...].

Organ stwierdził, że stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentacji fotograficznej oraz wyjaśnień strony, złożonych w piśmie z 2 lipca 2014 r., przy czym strona nie kwestionowała tych ustaleń, a ich ocenę.

Organ powołał się na ustawowe brzmienie art. 94a ust. 1 P.f. oraz orzecznictwo zapadłe w zakresie jego stosowania. Utrwalona linia orzecznicza w zakresie rozumienia pojęcia reklamy apteki oraz jej działalności, o której mowa w art. 94a ust. 1 ustawy P.f. pozwala przyjąć, że reklamą może być również nazwa apteki zawierająca zwroty wartościujące, czy sugerujące korzyść związana z zakupem w tej konkretnej aptece, zachęcające do dokonania zakupów w danej aptece. Stwierdził, że o ile umieszczanie haseł reklamowych (typu niskie ceny, wysokie rabaty, itd.) obok nazwy apteki stanowi praktykę niedopuszczalną ze względu na zakaz reklamy aptek, to tym bardziej sama nazwa apteki nie powinna zawierać tego rodzaju wyrażeń.

Przyjęcie przeciwnego stanowiska umożliwiłoby obejście przepisu art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne i w konsekwencji zburzyłoby założenie o racjonalności ustawodawcy, który wprowadził zakaz reklamy aptek i ich działalności. Powstałaby bowiem nieuzasadniona różnica pomiędzy "hasłami reklamowymi" (zachęcającymi do zakupu w konkretnej aptece) umieszczanymi obok nazw aptek (w folderach, ulotkach, na szyldzie, itd.), a tymi które w istocie nazwa zawiera.

Ponadto, przeciętny odbiorca komunikatu (nazwy apteki widniejącej na szyldzie, plakacie, standzie, ulotce, folderze, itd.) nie będzie odróżniał statusu zwrotów: "tanie leki", "niskie ceny", "wysokie rabaty", "ceny hurtowe", "za grosze", itd. Widząc nazwę apteki zawierającą tego rodzaju określenia, odbierze je jako skierowaną do niego zachętę do skorzystania z usług tej właśnie apteki. Dodatkowo należy uwzględnić możliwość ewentualnej "manipulacji" nazwą poprzez zastosowanie odpowiedniego układu graficznego. Zwrot "tanie leki" i temu podobnie należy uznać za zachęcające do zakupu w danej aptece, sugerujące szczególnie korzystne ceny w niej obowiązujące.

Oczywistym jest, że wyłączenie zawarte w art. 94a ust. 1 zd. 2 u.p.f. (będące katalogiem zamkniętym, nie przykładowym) dotyczy informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Zatem, umieszczenie obok powyższych danych wyrażenia "apteka" jest jak najbardziej dopuszczalne - pozwala na zidentyfikowanie, jakiego rodzaju placówki dotyczą informacje. Niemniej jednak, sama nazwa apteki powinna być analizowana pod kątem zakazu z art. 94a ust. 1 u.p.f., tym bardziej, że nie jest ona objęta wyłączeniem, o którym mowa w przepisie.

Odnosząc się do argumentacji strony o możliwym naruszeniu art. 8 k.p.a., Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, że sprawuje ograniczony nadzór nad działalnością wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych - tylko w zakresie konkretnej decyzji. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie mogą być zatem inne rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Natomiast odnośnie odmienności w praktyce wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych, wskazał, że może (na podstawie art. 154 k.p.a. i nast.) stwierdzić nieważność decyzji udzielających zezwolenie na prowadzenie apteki w części, w której nadają (zmieniają) aptece nazwę o reklamowym charakterze.

Oceniając materiał dowodowy w niniejszej sprawie stwierdził, że napisy "Z.", umieszczone przez stronę, zawierają przekaz o charakterze reklamowym - hasło "T." sugeruje atrakcyjne ceny obowiązujące w oznaczonych nimi aptekach, a wiec zachęca do dokonania w nich zakupów. Trudno również przyjąć, aby rozsądny konsument odebrał hasło "tanie leki", które zostało umieszczone bezpośrednio nad apteką jako informację nie mającą żadnego odniesienia do jej oferty handlowej.

Ocenił, że bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje to, czy "zamiarem" spółki było prowadzenie reklamy, czy też nie. Odpowiedzialność za delikt administracyjny nie jest bowiem uzależniona od przesłanki winy.

Zdaniem organu odwoławczego, nie ma natomiast podstaw do przyjęcia, że samo wyrażenie: "Z." zawiera jakiekolwiek hasło reklamowe. W konsekwencji, umieszczenie na zewnątrz apteki oznaczeń: "Z." (bez względu na ich ilość) nie może zostać uznane za naruszenie zakazu reklamy aptek.

Niepoprawne byłoby jednak wnioskowanie o fakcie naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. z samego układu graficznego (w tym z ilości powtarzanych zwrotów). Niemniej jednak, wielkość i kolor czcionki użytej w haśle reklamowym (choćby wchodzącym w skład nazwy apteki), jego umiejscowienie (itp.) mogą wpływać na wysokość kary pieniężnej, nakładanej na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 P.f.

Podkreślił, że do nałożenia kary wystarczające jest by reklama była prowadzona wbrew przepisom, a nie wbrew decyzji wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Obowiązek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki i jej działalności wynika wprost z art. 94a ust. 4 w zw. z ust. 3 P.f. i nie jest uzależniony od innych przesłanek. Dokonana ocena oznaczeń: "Z.", jako nienaruszających art. 94a ust. 1 P.f. wpływa na wysokość kary pieniężnej nałożonej na spółkę.

Wysokość kary pieniężnej jest pozostawiona uznaniu Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, przy uwzględnieniu art. 129b ust. 2 P.f.: w szczególności okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzedniego naruszenia przepisów". Powyższe zasady odnoszą się także do organu odwoławczego, orzekającego co do istoty sprawy.

Główny Inspektor Farmaceutyczny przyjął karę w wysokości 2 500 zł za adekwatną do okoliczności niniejszej sprawy. Za nałożeniem niskiej kary (w tym za "obniżeniem" jej względem kary nałożonej przez organ pierwszej instancji) przemawiały okoliczności:

reklama polegała na umieszczeniu za zewnątrz lokali aptek oznaczeń "Z.", zawierających w sobie hasło reklamowe "tanie leki";

działalność reklamowa prowadzona była tylko w jednej formie;

reklama wyłącznie bezpośrednio przy lokalu apteki;

organ nie odnotował uprzedniego naruszenia zakazu reklamy aptek;

okres prowadzenia reklamy (liczony do chwili wydania decyzji w pierwszej instancji), w przypadku apteki położonej przy ul. [...], był stosunkowo krótki - od dnia 19 maja 2014 r. do dnia [...] sierpnia 2014 r.

okres prowadzenia reklamy (liczony do chwili wydania decyzji w pierwszej instancji), w przypadku apteki położonej przy [...], był znaczny - od dnia 26 sierpnia 2013 r. do dnia [...] sierpnia 2013 r. (niemal rok);

zakazane działania były prowadzone w dwóch aptekach;

spółka nie odstąpiła dobrowolnie od działań stanowiących przedmiot postępowania;

od przedsiębiorcy uzyskującego zezwolenie na prowadzenie apteki wymagana jest znajomość przepisów regulujących ten rodzaj działalności gospodarczej, w szczególności art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne;

kara ma zapobiec ponownemu naruszeniu zakazu przez podmiot prowadzący reklamę, przez musi być dotkliwa.

Na powyższą decyzję strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji WIF w związku z brakiem naruszenia przepisów dotyczących dozwolonego zakresu informowania o lokalizacji, godzinach otwarcia aptek ogólnodostępnych zlokalizowanych w [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego w związku z art. 6 i art. 7 Kpa poprzez nieprawidłową interpretację tego przepisu oraz uznanie, iż zamieszczenie nad wejściem do lokalu apteki przy ul. [...] napisu o treści: "Z." oraz umieszczenie na witrynie apteki przy [...] napisu o treści "Z. stanowiło naruszenie dozwolonego zakresu informowania o godzinach otwarcia apteki oraz jej adresie, podczas, gdy ani zakwestionowana informacja, ani sposób jej prezentowania, nie mogą zostać uznane za niedozwoloną reklamę, w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Wynika to wprost z brzmienia przywołanego przepisu, który nie przewiduje wyjątków od możliwości informowania o godzinach otwarcia i lokalizacji konkretnej apteki, a więc oprócz tych informacji umożliwia odniesienie się do konkretnej apteki. W obu postępowaniach zarówno WIF jak i GIF w sposób nieprawidłowy wskazały, iż ustawowy katalog dopuszczalnych informacji umożliwia wskazanie jedynie słowa apteka, zamiast nazwy, której celem samym w sobie jest wyłącznie identyfikacja konkretnego podmiotu;

art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 483; dalej "Konstytucja") w związku z art. 6 Kpa poprzez nieprawidłowe rozszerzenie zakresu niedozwolonej reklamy i uznanie, że forma, sposób przedstawiania oraz treść informacji o godzinach otwarcia oraz lokalizacji apteki oraz nazwie konkretnej apteki ten zakres wyczerpują, podczas gdy w żadnym przepisie Prawa farmaceutycznego zastrzeżenie takie nie zostało dokonane. Tym samym, w toku obu instancji doszło do nieprawidłowego rozszerzenia zakazu prowadzenia reklamy aptek ogólnodostępnych, który jest wyjątkiem od konstytucyjnej swobody prowadzenia działalności gospodarczej

przepisu art. 94a ust. 2 i 3 Prawa farmaceutycznego poprzez nieprawidłowe uznanie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 94a ust. 1 tejże ustawy oraz nakazanie usunięcia ww. informacji, podczas, gdy ani zakwestionowany zakres informacji, ani jej forma nie może zostać uznany, zgodnie z brzmieniem art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, za niedozwoloną reklamę

przepisu art. 129b ust. 1 i ust. 2 Prawa farmaceutycznego poprzez nieprawidłowe uznanie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 94a ust. 1 tejże ustawy oraz wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 2500 zł z tytułu zakazu prowadzenia aptek ogólnodostępnych, podczas, gdy zakwestionowany zakres informacji nie może zostać uznany, zgodnie z brzmieniem art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, za niedozwoloną reklamę, a tym samym nie istnieją przesłanki do nałożenia wymierzonej kary administracyjnej;

przepisu art. 94a ust. 4 Prawa farmaceutycznego poprzez nieprawidłowe nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas, gdy zakwestionowany zakres informacji nie może zostać uznany, za niedozwoloną reklamę aptek ogólnodostępnych, zgodnie z brzmieniem art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego.

Art. 107 § 3 Kpa poprzez oparcie argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji na wyrokach sądów administracyjnych, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. W tym zakresie oba organy powielając wielokrotnie swoją argumentację oparły się na wyrokach, które dotyczą ogólnego pojęcia reklamy oraz reklamy aptek ogólnodostępnych, podczas, gdy istotą niniejszego postępowania jest ocena, czy Skarżąca działała w zakresie wyjątku dozwolonego przewidzianego w art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, co, w ocenie Skarżącej, nie ulega jakiejkolwiek wątpliwości. Skutkiem czego organ naruszył obowiązek przedstawienia, w sposób przekonywujący, uzasadnienia przyjętego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem decyzja organu stanowi naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 94a ust. 1 P.f..

Należy wskazać, że organy administracji przypisały skarżącej odpowiedzialność za naruszenie art. 94a ust.1 Prawa farmaceutycznego, który jednoznacznie stanowi, że "zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności". Zdanie 2 mówi natomiast, co nie jest reklamą: "Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego".

Przepis 129b ust. 1 i 2 P.f. stanowi bezpośrednią konsekwencję naruszenia zakazu wynikającego z art. 94a ustawy. Przewiduje w ust. 1, że karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów.

W świetle powyższego, wymiar kary jest ściśle uzależniony od ustaleń faktycznych związanych z naruszeniem zakazu reklamy apteki i jej działalności. Jest bezpośrednią konsekwencją tych ustaleń.

Co do zasady, utrwalone jest w orzecznictwie stanowisko, że reklamą jest działalność sprzedawcy polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do określonego zachowania się nabywcy, mające na celu zwiększenie jej obrotów. W przypadku reklamy apteki lub jej działalności będzie to zachęcenie do korzystania z jej usług oraz zwiększenia liczby przeprowadzonych przez nią transakcji lub ich wartości. NSA wskazał, że reklamą działalności apteki będzie zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece, niezależnie od form i metod jej przeprowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków, jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych (v. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2014r., sygn.II GSK 668/13; wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008r. sygn.. VII SA/Wa 698/08; oraz z dnia 1 lutego 2008r. sygn. VII SA/Wa 1960/07; CBOSA).

Mając na względzie wyżej wskazaną definicję terminu reklama należałoby uznać, iż zwrot który znalazł się w nad wejściem do apteki "Z." - w istocie stanowi reklamę, bowiem zachęca do zakupu w tej właśnie aptece po niższych cenach, a zamieszczenie w nazwie zwrotu "T." ma na celu przyciągnięcie potencjalnych klientów/pacjentów.

Jednakże zamieszczonego nad wejściem do apteki ww. zwrotu nie można analizować i badać pod kątem naruszenia zakazu art. 94a P.f. i nałożenia kary pieniężnej - w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy.

W niniejszej sprawie GIF, za [...]WIF ustalił, a ustalenia te nie są kwestią sporną, że przedmiotowe apteki położone w [...]: przy ul. [...] - zgodnie z treścią zezwoleń na ich prowadzenie, posiadają jednakowe nazwy, tj. "Z.". Nazwy te zostały uwidocznione w następujący sposób:

1) nad wejściem do apteki położonej w [...], co stwierdzono w dniu [...] sierpnia 2013 r., zawieszono napis: "Z." (wielkie litery, duża czcionka koloru jaskrawo-czerwonego, białe tło). Lokal oznaczono także napisem: "Z.".

2) apteka położona w [...], co stwierdzono 19 maja 2014 r., oznaczona jest napisem: "Z." (wielkie litery, duża czcionka koloru jaskrawo-czerwonego, białe tło) oraz hasłami: "Z." a ponadto, w witrynie apteki wskazano adresy internetowe: [...].

W ocenie Sadu, w związku z ustaleniem organów, że skarżąca oznacza swoje lokale nazwą, której treść "Z." została uwidoczniona na wydanym jej zezwoleniu (inaczej mówiąc pod tą nazwą zarejestrowana) – brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do nałożenia na stronę kary pięniężnej.

Niewątpliwie ma rację GIF, że utrwalona linia orzecznicza w zakresie rozumienia pojęcia reklamy apteki oraz jej działalności, o której mowa w art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, pozwala na przyjęcie, że reklamą może być również nazwa apteki zawierająca zwroty wartościujące, czy sugerujące korzyść związana z zakupem w tej konkretnej aptece, zachęcające do dokonania zakupów w danej aptece.

W wyroku z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 2399/11 Naczelny Sąd Administracyjny rozważając, jakie elementy mogą być umiejscowione na obiekcie apteki, przyjął, że poza nadaną nazwą mogą być także umieszczane dodatkowe oznaczenia, byleby nie spełniały funkcji reklamowej (opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w pełni akceptuje to stanowisko i podziela stanowisko organu, że co do zasady, umieszczanie haseł reklamowych (typu niskie ceny, wysokie rabaty, itd.) obok nazwy apteki, stanowi praktykę niedopuszczalną ze względu na zakaz reklamy aptek, a także tym bardziej, sama nazwa apteki nie powinna zawierać tego rodzaju wyrażeń. Ta słuszna niewątpliwie konkluzja nie została jednak zastosowana przy wydaniu pozwolenia skarżącej na prowadzenie apteki pod nazwą "Z.". Na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy oznacza to, że zwrot "T." nie pozostaje obok nazwy apteki, ale stanowi jej integralną całość, nazwę, która posługuje się w obrocie.

W ocenie Sądu, oznacza to, że w sytuacji, kiedy ten sam organ w jednej decyzji dopuszcza tego typu nazwę apteki i wydaje zezwolenie na jej prowadzenie pod nazwą "Z.", nie może w drugiej decyzji nakładać z tego tytułu kary pieniężnej. Wydając decyzję dotyczącą nazwy apteki, która to nazwa stanowi element zezwolenia, powinien rozważyć, czy nazwa (jej część) nie będzie w przyszłości wykorzystywana jako hasło reklamowe, co oznaczałoby, że taka nazwa pozostaje w sprzeczności z zakazem z art. 94a ust. 1 zd. pierwsze P.f. i już wówczas organ powinien zapobiec sytuacji, która ma miejsce obecnie, ale już jako działanie zgodne z zezwoleniem.

Niewątpliwie nazwa apteki powinna być r tak sformułowana, aby jednocześnie nie naruszała zakazu z art. 94a ust. 1 zd. 1 P.f. W myśl bowiem art. 94a ust. 1 zd. drugie P.f. nie jest już reklamą informacja o lokalizacji apteki. W zakresie pojęcia "lokalizacja" mieści się także nazwa apteki. Chodzi bowiem o umiejscowienie konkretnej apteki. Zdaniem Sądu zakwestionowane napisy nad wejściem do apteki "Z." odzwierciedlają nazwę apteki dopuszczaną na mocy zezwolenia tego samego organu. W wyroku z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 2399/11 Naczelny Sąd Administracyjny rozważając, jakie elementy mogą być umiejscowione na obiekcie apteki, przyjął, że poza nadaną nazwą mogą być także umieszczane dodatkowe oznaczenia, byleby nie spełniały funkcji reklamowej (opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w pełni akceptuje to stanowisko. Niewatpliwie organ, wydając decyzję dotyczącą nazwy apteki, będącej elementem zezwolenia, powinien rozważyć czy nazwa (jej część) nie będzie w przyszłości wykorzystywana jako hasło reklamowe, co oznaczałoby, że taka nazwa pozostaje w sprzeczności z zakazem z art. 94a ust. 1 zd. pierwsze p.f. i już wówczas, na etapie ubiegania się o zezwolenie, zapobiec sytuacji, która ma miejsce obecnie. Obecnie, w realiach niniejszej sprawy skarżąca oznacza aptekę nazwą zgodną z zezwoleniem.

Słusznie zatem strona uznaje, że organ, który wydaje m.in. decyzje w przedmiocie zakazu reklamy, dopuszcza równocześnie do obrotu nazwę obejmującą sporną frazę, to działa zgodnie z przepisami prawa, zwłaszcza, że wszystkie omawiane zasady znajdują się w Prawie farmaceutycznym. Nie można żądać od strony, aby nie posługiwała się elementem, na który uzyskała zgodę i na używanie którego (nazwa apteki) zezwalają przepisy – art. 94a ust. 1 zd. drugie p.f.

Wobec powyższego, kontrolując niniejsza decyzję należało stwierdzić niezgodne z przepisami prawa działanie organów nadzoru farmaceutycznego, co stanowiło naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 94a ust. 1 P.f.

Należy podkreślić, że działania organów państwowych powinny wzbudzać zaufanie (art. 2 Konstytucji RP oraz art. 8 k.p.a.). Zasada zaufania do organów władzy publicznej musi w konsekwencji prowadzić do spójności działań różnych organów a w szczególności tych samych (jak w niniejszej sprawie), gdy niezależnie rozstrzygają o istocie tego samego elementu, mimo że wydają decyzję w innych sprawach. Działając bowiem w pełnym zaufaniu do organów władzy publicznej, strona jest przekonana, że jej działania odpowiadają wymogom prawa, gdy tak jak w niniejszej sprawie nazwa apteki została zaakceptowana w stosownym zezwoleniu, które strona uzyskała. Nie można bowiem umożliwiać stronie podjęcia określonych czynności, a następnie nakładać na nią sankcji za ich dokonanie (zob. Z. Kmieciak, Ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego, Warszawa 2000, s. 75 i nast.). Nie sprzyja, bowiem realizacji pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa podejmowanie w tej samej sprawie przeciwstawnych działań przez organy władzy publicznej, stosowanie odmiennych ocen danego stanu faktycznego, czy też zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji. Zatem karanie podmiotu za używanie nazwy, która została zaakceptowana, jako niezgodnej z przepisem art. 94a p.f. niewątpliwie narusza zasadę zawartą w art. 8 k.p.a.

Uchybienia organów administracji publicznej nie mogą powodować ujemnych następstw dla strony, która działa w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanego zezwolenia/decyzji administracyjnej ( sygn. III SA 702/87, z dnia 1 listopada 1987r. , ONSA 1987 nr 2 poz. 79). Działania strony podjęte w zaufaniu do prawa i organów państwa zasługują na ochronę prawną. Należy bowiem pamiętać, że każda prawomocna decyzja administracyjna korzysta z domniemania prawidłowości, w myśl art. 16 k.p.a. Skutki nieznajomości prawa przez pracowników danego organu lub niedopełnienia przez nich obowiązków służbowych nie mogą być przerzucane na obywateli. Organ, który w znanych sobie okolicznościach wydał decyzję wadliwą jest nią związany, do czasu jej zmiany w sposób prawem przewidziany. Nie jest bowiem do zaakceptowania sytuacja, w której negatywne konsekwencje błędnego działania jednego organu, obciążałyby stronę postępowania, kontrolowaną przez inny organ (por.: wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010r., sygn. II GSK 312/09, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podsumowując, niewątpliwie, wydanie zezwoleń na prowadzenie aptek, których nazwy zawierają elementy o charakterze reklamy, jest działaniem naruszającym obowiązujące przepisy, a decyzje administracyjne (zezwolenia) w takim wypadku są dotknięte poważną wadą prawną. Jednakże kwestia zgodności nazwy apteki z obowiązującym prawem musi być rozstrzygnięta na etapie wydawania zezwolenia albo na etapie zmiany wydanego zezwolenia, polegającej na zmianie nazwy apteki. Natomiast w sytuacji, gdy organ akceptuje nazwę w stosownym zezwoleniu, to brak jest podstaw do karania podmiotu za jej używanie do momentu wyeliminowania z obrotu takiego zezwolenia.

Mając na uwadze treść rozstrzygnięcia organu II instancji, który w pkt I w części uchylił decyzję organu I instancji w zakresie nakazania zaprzestania reklamy, której formy opisał w pkt 1 a i b i w tym zakresie umorzył postępowanie utrzymując w pozostałym zakresie w mocy decyzję I instancji, uchylił nałożoną kare 4500 zł i nałożył kare 2500 zł - Sąd dostrzegł konieczność, dla czytelności rozstrzygnięcia, uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W szczególności dlatego, że nie można się zgodzić z argumentami zawartymi w motywach uzasadnienia części uwzględnionej.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając jednocześnie, że decyzje te nie będą podlegać wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, z mocy art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

.