Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 573/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 81c  ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Anna Siedlecka (sprawozdawca) Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. T. na postanowienie D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania i przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. (Nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W., działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz.1409 ze zm.), art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. , poz. 267 ze zm.) nałożył na inwestora robót budowlanych wykonanych w obrębie pomieszczeń zlokalizowanych w najniższej kondygnacji, w części zachodniej budynku przy ulicy D. [...] we W. obowiązek sporządzenia i dostarczenia do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta W. oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, zawierającej w szczególności:

- odniesienie się do zgodności wykonanych robót budowlanych - polegających na rozbiórce istniejącej posadzki w/w pomieszczeń wraz z pogłębieniem tych pomieszczeń o ok. 0,5 m (w wyniku czego odkryto ściany fundamentowe) i wykonaniem nowej posadzki - z zasadami wiedzy technicznej;

- wskazanie czy powyższe roboty (związane z usunięciem posadzki i warstwy gruntu) mogą powodować zmianę układu sił zewnętrznych działających na istniejące fundamenty (czy mogą powodować wypieranie podłoża) w sposób zagrażający stateczności istniejących fundamentów;

- wskazanie w jaki sposób wykonano wzmocnienie stropu nad odgruzowanymi pomieszczeniami (jakich materiałów użyto, o jakich przekrojach i w jakich rozstawach), czy w/w strop został wzmocniony w sposób zapewniający prawidłowe przenoszenie obciążeń;

- wskazanie czy w trakcie wykonanych robót zastosowano izolację termiczną stropu, a jeśli tak to jaką i czy jest ona wystarczająca;

- wskazanie czy poprowadzona instalacja elektryczna została wykonana prawidłowo;

- w przypadku stwierdzenia, że powyższe roboty (polegające na wzmocnieniu stropu nad przedmiotowymi pomieszczeniami, oraz rozbiórką istniejącej posadzki, wybraniem gruntu i wykonaniem nowej posadzki w w/w pomieszczeniach, a także wykonaniem instalacji elektrycznej w w/w pomieszczeniach) wykonano niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej bądź w sposób mogący spowodować zagrożenie dla bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi bądź mienia - w ocenie technicznej należy określić zakres robót budowlanych lub czynności niezbędnych do wykonania celem wyeliminowania zagrożenia, zapewniania bezpieczeństwa konstrukcji obiektu.

Jednocześnie wskazano, że powyższą ocenę techniczną, która powinna zostać sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie przygotowanie zawodowe oraz uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, a także przez osobę posiadającą uprawnienia w specjalności instalacyjnej w zakresie instalacji elektrycznych należy sporządzić i przedłożyć w organie w terminie do dnia 31 maja 2015 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 10 grudnia 2014 r. wpłynęło pismo B. T. i P. O. z prośbą o interwencję w związku z wykonywaniem przez M.J. robót budowlanych w budynku przy ulicy D. 21 we W. bez stosownych pozwoleń i zgody współwłaścicieli budynku. Wskazano, że w wyniku wykonywanych robót naruszone zostały ściany nośne budynku, co może spowodować zagrożenie dla konstrukcji obiektu. Tego samego dnia pracownik organu przeprowadził kontrolę na terenie powyższej nieruchomości, w wyniku której ustalił, iż w w/w budynku prowadzone są prace polegające na odgruzowywaniu jednego z pomieszczeń piwnicznych i odtworzeniu uprzednio zamurowanego otworu drzwiowego do w/w pomieszczenia. Zauważono widoczne ślady po zamurowaniu istniejącego otworu drzwiowego (na niepełną grubość ściany w której wykonane było przejście), a także istniejące sklepienie ceglane nad odtworzonym otworem drzwiowym.

Dnia 15 grudnia 2014 r. do organu wpłynęło kolejne pismo P.O., w którym poinformowano o kontynuowaniu niniejszych robót budowlanych, których skutkiem jest znaczne ugięcie podłogi w lokalu nr [...] należącym do B. T.. Jednocześnie tego samego dnia M. J. złożył w organie pismo informujące, iż rozpoczął jedynie prace polegające na odgruzowywaniu pomieszczeń zlokalizowanych na najniższej kondygnacji budynku. Prace te nie ingerują w konstrukcję budynku, a strop drewniany zlokalizowany nad pomieszczeniami, w których wykonywane są prace porządkowe, jest w bardzo dobrym stanie technicznym.

W wyniku przeprowadzenia w dniu 15 grudnia 2014 r. ponownej kontroli na terenie wskazanej nieruchomości stwierdzono, że w części zachodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego (trzylokalowego), na najniższej kondygnacji odtworzono otwór drzwiowy w ścianie poprzecznej środkowej i częściowo odgruzowano pomieszczenie znajdujące się w południowo-zachodnim narożniku budynku (pod lokalem nr [...] zlokalizowanym na wysokim parterze). Podczas oględzin stwierdzono, że ściany przedmiotowego budynku, w tym odgruzowanego częściowo pomieszczenia są murowane z cegły. W/w pomieszczenie w dacie kontroli posiadało wysokość 2,20 m. W dacie kontroli widoczny był również otwór drzwiowy o szerokości 1,5 m, przekryty sklepieniem łukowym ceglanym, prowadzący do całkowicie zagruzowanego gruzem ceglanym) pomieszczenia zlokalizowanego w północno-zachodnim narożniku budynku (pod lokalem nr 1). Nad odgruzowaną częścią pomieszczenia zlokalizowanego w południowo-zachodnim narożniku budynku widoczne były belki stropowe drewniane o wymiarach 10 x 8 cm (h x b) i 12 x 10 cm, oparte na ścianie poprzecznej wewnętrznej. Na w/w belkach ułożone były deski drewniane o szerokości 25-26 cm. Na gruzie ceglanym zalegającym w pozostałej części w/w pomieszczenia widoczna była warstwa żużla pomiędzy belkami drewnianymi stropu. W toku kontroli nie stwierdzono istnienia wylewki betonowej ani posadzki pod belkami stropowymi. Belki drewniane zabezpieczone były od spodu papą przed przenikaniem wilgoci. W toku kontroli dokonano próby spoistości i twardości warstwy gruzu pod stropem, która wykazała, że warstwa gruzu stanowi niestabilną zasypkę, nie mogącą stanowić podparcia belek stropowych. Ustalono też, że strop w części odgruzowanej pomieszczenia został podparty stemplami drewnianymi i ocieplony wełną mineralną.

W związku z ustaleniem, iż w przedmiotowym budynku prowadzone są jedynie prace polegające na odgruzowywaniu pomieszczeń zlokalizowanych na najniższej kondygnacji, od strony zachodniej budynku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. zawiadomił B. T. oraz P.O., iż powyższe czynności polegające na uprzątnięciu istniejących pomieszczeń w w/w budynku nie stanowią robót budowlanych, w rozumieniu art. 3 ust. 7 Prawa budowlanego, wobec czego organ nie ma podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie ich wykonywania.

W odpowiedzi B. T.i B. O. - współwłaścicielki budynku przy ulicy D. [...] we W., złożyły w organie pisma, w których podniosły, że według nich pomieszczenia zlokalizowane na najniższej kondygnacji, w części zachodniej przedmiotowego budynku powstały w wyniku wykonanych przez M. J. robót budowlanych, polegających na likwidacji nasypu ziemnego znajdującego się w w/w części budynku, pod częścią lokalu nr [...]. Do w/w pisma załączono "Inwentaryzację budowlaną" z października 1998 r. oraz "Opinię architektoniczną" z września 1997 r.

W piśmie skierowanym do organu dnia 29 grudnia 2014 r. B.T. i B.O. wskazały, iż z załączonej "Inwentaryzacji budowlanej" wynika, że budynek przy ulicy D. [...] we W. był jedynie częściowo podpiwniczony - w części środkowej budynku, natomiast w skrzydle wschodnim i zachodnim, na najniższej kondygnacji budynku, brak było pomieszczeń. O braku istnienia pomieszczeń piwnicznych świadczy także to, iż nad w/w częścią budynku wykonane były jedynie legary drewniane, na których ułożone były deski podłogowe lokalu nr [...], gdzie w pozostałej części budynku zlokalizowanej na tym poziomie wykonane są stropy masywne kolebkowe. Wskazały nadto, iż przedłożona "Opinia architektoniczna" jest niewiarygodna gdyż zawiera rzut piwnic, przedstawiający w części zachodniej budynku dwa pomieszczenia z dokładnymi wymiarami, podczas gdy rok później osoba sporządzająca inwentaryzację wskazała, na brak tych pomieszczeń.

W związku z powyższym pismem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych w obrębie kondygnacji podziemnej budynku zlokalizowanego przy ulicy D. [...] we W., o czym zawiadomił strony. Dnia 21 stycznia 2015 r. do Inspektoratu wpłynęły akta archiwalne dotyczące budynku przy ulicy D.[...] we W., w których znajduje się "Opinia architektoniczna" przedstawiająca na rysunku rzutu piwnic dwa pomieszczenia zlokalizowane w zachodnim skrzydle budynku. Zgodnie z w/w opracowaniem pomieszczenia te posiadają wymiary 3,37 x 4,81 m (pomieszczenie oznaczone na w/w rysunku nr 04, zlokalizowane w południowo-zachodnim narożniku budynku) oraz 4,0 x 4,79 m (pomieszczenia oznaczone na w/w rysunku nr 05, zlokalizowane w północno-zachodnim narożniku budynku). Ponadto, jak wynika z w/w rzutu wejście do pomieszczenia oznaczonego nr 04 istniało z pomieszczenia oznaczonego nr 03 (otwór o szerokości 0,83 m), a wejście do pomieszczenie o numerze 05 istniało z pomieszczenia o numerze 04 (otwór o szerokości 0,75 m).

W dniu 3 lutego 2015 r. B.T. złożyła pismo, do których załączyła "Opinię" dotyczącą stanu historycznego piwnic w niniejszym budynku oraz "notatkę z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 13 grudnia 2014 r. W przedstawionej "Opinii" wskazano, iż jej autor dokonał analizy akt archiwalnych organu administracji architektoniczno-budowlanej (przekazanych przez tamtejszy organ do inspektoratu) oraz akt przedwojennych znajdujących się w Archiwum Budowlanym Miasta W. Na planach z 2 maja 1930 r., część zachodnia budynku (będąca przedmiotem prowadzonego postępowania) przedstawiona była jako niedostępna, a ściany ograniczające obie przestrzenie (narożnik północno-zachodni i południowo-zachodni) pozbawione były otworów okiennych i drzwiowych. Na brak dostępu do w/w przestrzeni (jej zasypanie) wskazuje także "Inwentaryzacja budowlana" z października 1998 r., natomiast "Opinia architektoniczna" z 1997 r. wskazuje dwa pomieszczenia w poziomie najniższej kondygnacji, dostępne z części środkowej budynku. W powyższej "Opinii" wskazano, że rozpiętość i rozstaw belek drewnianych (które to wymiary zostały ustalone przez pracownika organu podczas kontroli), stanowiących konstrukcję stropu nad przedmiotowymi pomieszczeniami zlokalizowanymi na najniższej kondygnacji, w zachodniej części budynku, były wysoko niewystarczające do przeniesienia obciążeń użytkowych stropu i mogły jedynie funkcjonować jako legary podłogowe spoczywające na podłożu, co potwierdziła konieczność ich stemplowania po usunięciu przez M. J.zasypu.

Z przedstawionej "Notatki" z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 13 grudnia 2014 r. wynika zaś, że w w/w dacie w przedmiotowym budynku stwierdzono usunięcie gruzu i gruntu spod podłogi pokoju lokalu nr 1, zlokalizowanego w poziomie wysokiego parteru od strony podwórza, co spowodowało ugięcie się podłogi w pomieszczeniu i powstanie w niej prześwitów. W powyższej notatce stwierdzono, że użytkowanie w/w pomieszczenia lokalu nr 1, z uwagi na znaczne ugięcie podłogi, stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia osób w nim przebywających i że konieczne jest wykonanie ekspertyzy dotyczącej nośności stropu i określającej niezbędne prace zabezpieczające.

Dnia 23 lutego 2015 r. M. J. złożył w organie I instancji "Opinię techniczną dotyczącą możliwości wykonania prac remontowych w pomieszczeniach nr [...] i [...], znajdujących się w poziomie przyziemia, od strony zachodniej, w istniejącym budynku mieszkalnym wielorodzinnym" opracowaną w grudniu 2014 r., która zawiera opis stanu technicznego poszczególnych elementów budynku przed wykonaniem przedmiotowych robót (w tym stropu nad przedmiotowymi pomieszczeniami zlokalizowanymi od strony zachodniej na najniżej kondygnacji budynku), a także zawiera zalecenia dotyczące wzmocnienia w/w stropu (z uwagi na ugięcia belek stropowych i konieczność ograniczenia zwiększenia się strzałki ugięcia) i wykonania izolacji termicznej tego stropu.

W toku postępowania, w dniu 23 lutego 2015 r., przeprowadzono oględziny, w toku których ustalono, że na terenie nieruchomości przy ulicy D. [...]istnieje budynek mieszkalny wielorodzinny, trzylokalowy. Na najniższej kondygnacji w/w budynku w części wschodniej istnieją pomieszczenia mieszkalne przynależne do lokalu nr [...], natomiast w części środkowej i zachodniej w/w budynku istnieją pomieszczenia gospodarcze (5 pomieszczeń, które oznaczono nr 01 do 05 na rysunku rzutu piwnic, który załączono do protokołu). Dokonano pomiarów w/w pomieszczeń i ustalono, że pomieszczenia w części zachodniej budynku (które są przedmiotem prowadzonego postępowania) posiadają wymiary w rzucie: 3,5 x 4,89 m - pomieszczenie nr 04, zlokalizowane w południowo-zachodnim narożniku budynku oraz 3,96 x 4,85 m - pomieszczenie nr 05, zlokalizowane w północno-zachodnim narożniku budynku. Wysokość w/w pomieszczeń wynosi ok. 2,75 m, gdzie wysokość pomieszczeń zlokalizowanych w środkowej części budynku wynosi 2,28 m w najwyższym miejscu. Ściany wszystkich pomieszczeń w części środkowej i zachodniej budynku są ceglane, częściowo ściana oddzielająca pomieszczenie nr 05 od pomieszczenia nr 01 jest kamienna. Na ścianach pomieszczeń nr 01-03, zlokalizowanych w środkowej części budynku, wykonane są tynki. Ściany pomieszczeń nr 04 i 05 nie są otynkowane, ceglane ściany wykazują ślady zużycia technicznego (cegły są miejscowo zmurszałe i posiadają ubytki, spoiny częściowo wypłukane, zmurszałe). Stropy pomieszczeń 01-03 są masywne, łukowe. W pomieszczeniach nr 04 i 05 stropy zostały zakryte płytami gipsowo-kartonowymi, widoczne są jedynie dwie belki stalowe dwuteowe przebiegające wzdłuż pomieszczeń. Wejście do pomieszczenia nr 04 istnieje z pomieszczenia nr 03 i jest to otwór w ścianie o szerokości 1,0 m z nadprożem ceglanym, natomiast wejście do pomieszczenia nr 05 istnieje z pomieszczenia nr 04 i jest to otwór o szerokości 1,5 m z nadprożem ceglanym. W obrębie w/w otworów brak jest widocznych oznak prowadzonych robót (w tym przekuć), brak jest uszkodzeń cegieł, nowych cegieł lub spoin, co świadczy o wykonaniu w/w otworów drzwiowych w momencie wznoszenia ścian. W pomieszczeniach nr 04 i 05 widoczna jest nowa posadzka, która jest obniżona w stosunku do pozostałych pomieszczeń o 0,47 m (pomiędzy pomieszczeniem nr 03 i 04 istnieje próg o wysokości 0,47m). Widoczne są miejsca obniżenia posadzki w obrębie otworów drzwiowych do pomieszczeń nr 04 i 05 - widoczne są uszkodzenia cegieł na wysokości do ok. 0,5 m od wykonanej posadzki. Ponadto na ścianach ograniczających w/w pomieszczenia widoczne są pogrubienia ścian ceglanych na wysokości ok. 0,5 m mierząc od wykonanej posadzki. W w/w pomieszczeniach (nr 04 i 05) brak jest otworów okiennych, ale posiadają one instalację elektryczną oświetleniową. W lokalu nr 1, w pomieszczeniach zlokalizowanych nad pomieszczeniami nr 04 i 05 istnieje podłoga z desek drewnianych, która drży pod wpływem obciążenia chodzących osób. W w/w pomieszczeniach widoczne są nieznaczne odspojenia listew przypodłogowych, brak jest natomiast widocznych ugięć podłóg. Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną.

Obecny w trakcie oględzin M. J. oświadczył, że pomieszczenia nr 03-05 przynależą do jego lokalu. Wskazał także, że w połowie grudnia 2014 r. rozpoczął roboty budowlane polegające na: odgruzowaniu częściowo zagruzowanych pomieszczeń nr 04 i 05, zagęszczeniu belek stropowych nad w/w pomieszczeniami (zamocowano dodatkowo belki drewniane 10 x 10 cm, obecny rozstaw belek wynosi 40 cm), zamocowaniu podciągów podtrzymujących belki stropowe z dwuteowników stalowych przebiegające wzdłuż pomieszczeń, wykonaniu nowej posadzki po rozbiórce starej i pogłębieniu (obniżeniu) jej o ok. 40 cm, a także poprowadzeniu instalacji elektrycznej oświetleniowej w w/w pomieszczeniach. M. J. oświadczył również, że przed wykonaniem przez niego robót pomieszczenia nr 04 i 05 były zagruzowane w ok. 40%, istniała możliwość poruszania się po tych pomieszczeniach, a w nich były zgromadzone materiały budowlane pozostałe po adaptacji strychu. Ponadto wskazał, że P.O. nigdy nie był w wyżej opisanych pomieszczeniach.

P. O. oświadczył natomiast, że przedmiotowe pomieszczenia były zagruzowane w sposób opisany przez pracownika organu podczas poprzedniej kontroli. Załączył do protokołu zdjęcia wykonane podczas prowadzonych prac w przedmiotowych pomieszczeniach.

W ocenie organu I instancji pomieszczenia piwnic, oznaczone nr 04 i 05, istniały przed wykonaniem przez M. J. robót budowlanych, jednak były całkowicie zagruzowane. O fakcie tym świadczą ściany ceglane i kamienne ograniczające te pomieszczenia, posiadające ślady wieloletniego istnienia (zmurszenia i ubytki w spoinach), prowadzące do nich otwory drzwiowe z nadprożami ceglanymi, ślady po rozbiórce posadzki (widoczne w obrębie istniejących otworów drzwiowych), a także istniejące belki drewniane stropu nad w/w pomieszczeniami i tynki na ścianach w/w pomieszczeń (obecnie skute), które widoczne są na dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli w dniu 15 grudnia 2014 r. Ponadto, ze zgromadzonego materiału dowodowego (w szczególności z "Inwentaryzacji budowlanej", z informacji podanych w "Opinii" oraz z przeprowadzonych kontroli) wynika, że przedmiotowe pomieszczenia były całkowicie zagruzowane (już od 1930 roku), a istniejący otwór drzwiowy prowadzący do pomieszczeń był zamurowany.

Zdaniem organu I instancji konfrontacja ustaleń własnych z wyjaśnieniami inwestora nie może potwierdzić możliwości poruszania się po w/w pomieszczeniach przed wykonaniem robót, ale wręcz temu przeczy. Przeprowadzona bowiem w dniu 10 grudnia 2014 r. kontrola potwierdziła fakt odtworzenia uprzednio zamurowanego otworu drzwiowego i rozpoczęcie robót polegających na odgruzowywaniu całkowicie zagruzowanych pomieszczeń w zachodniej części budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. uznał również, iż znajdująca się w aktach archiwalnych "Opinia architektoniczna" nie mogła zostać sporządzona na podstawie dokonanych pomiarów przedmiotowych pomieszczeń, gdyż brak jest zgodności wymiarów w/w pomieszczeń, a także lokalizacji i szerokości istniejących otworów drzwiowych do w/w pomieszczeń z pomiarami dokonanymi po całkowitym ich odgruzowaniu.

Na podstawie stanu stwierdzonego podczas kontroli dokonanej w dniu [...]r. oraz wykonanej wówczas dokumentacji fotograficznej ustalono, że w dacie powstania budynku wykonane zostały m.in. ściany przedmiotowych pomieszczeń wraz z posadzką i otworami drzwiowymi prowadzącymi do nich. Brak jest jednak możliwości ustalenia w jakiej formie wykonany był pierwotnie strop nad przedmiotowymi pomieszczeniami, ale ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zostały w pewnym momencie zagruzowane (gruzem ceglanym), a nad nimi wykonany został strop na belkach drewnianych (legarach) opartych na istniejących ścianach, które ułożone zostały bezpośrednio na w/w gruzie ceglanym. Z dokonanych ustaleń wynika, że zasypywanie (zagruzowanie) niniejszych pomieszczeń musiało odbywać się w momencie braku stropu nad tymi pomieszczeniami. Ponadto, o ułożeniu w/w belek stropu bezpośrednio na warstwie gruzu i żużla świadczy fakt, iż po odgruzowaniu pomieszczeń nastąpiło ugięcie się stropu i konieczność jego podstemplowania, a następnie wzmocnienia.

Wykonywane czynności, polegające na odgruzowaniu pomieszczeń zlokalizowanych w części zachodniej na najniższej kondygnacji budynku – zdaniem organu I instancji - nie mogą zostać uznane za roboty budowlane, o których mowa w art. 3 ust. 7 Prawa budowlanego. Za roboty budowlane uznano natomiast roboty wykonane przez M.J., polegające na wykonaniu wzmocnień istniejącego stropu (który zakryto płytami g-k) wraz z zamocowaniem podciągów stalowych, rozbiórce istniejącej posadzki, pogłębieniu w/w pomieszczeń (wybraniu gruntu) i wykonaniu nowej posadzki, obniżonej w stosunku do pozostałych pomieszczeń o ok. 0,5 m, a także wykonaniu instalacji elektrycznej w odgruzowanych pomieszczeniach. Roboty te wykonane zostały przez M. J. bez wymaganego pozwolenia na budowę, co też skutkuje (w zależności od rodzaju robót) zastosowaniem przepisów art. 48-49, (art. 49b), art. 50-51 Prawa budowlanego, na podstawie których organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora robót stosowne obowiązki w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykonane przez M.J. roboty budowlane budzą wątpliwości co do poprawności ich wykonania. Roboty budowlane, związane z rozbiórką istniejącej posadzki i usunięciem warstwy gruntu wewnątrz pomieszczeń nr 04 i 05 mogły bowiem spowodować zmianę układu sił zewnętrznych działających na fundamenty budynku, co może stanowić zagrożenie dla stateczności fundamentów, a tym samym dla konstrukcji obiektu. Mogą tym samym powodować wypieranie podłoża przez istniejące fundamenty bądź jego przesuw, co niekoniecznie objawia się bezpośrednio po wykonaniu robót. Z tego względu istotną kwestią jest dokonanie oceny w/w robót (na podstawie niezbędnych obliczeń), która wykaże czy na skutek wykonanych robót doszło do zmiany układu sił zewnętrznych działających na istniejące fundamenty w sposób mogący powodować wypieranie podłoża, a w konsekwencji zagrożenia stateczności istniejących fundamentów i konstrukcji obiektu.

Ponadto, organ podniósł, że z uwagi na to, iż w dacie oględzin nie miał możliwości sprawdzenia w jaki sposób dokonano wzmocnienia istniejącego stropu nad przedmiotowymi pomieszczeniami (jakich materiałów zastosowano oraz w jakim rozstawie ułożono belki stropowe) z powodu zakrycia w/w elementów płytami gipsowo-kartonowymi, brak jest możliwości określenia, czy dokonane wzmocnienia są wystarczające do przeniesienia obciążeń i czy użytkowanie w/w stropu nie stanowi zagrożenia dla przebywających w budynku osób. Jakkolwiek w dacie oględzin i kontroli nie stwierdzono objawów uszkodzeń konstrukcji obiektu, jednak konstrukcja stropu nie przenosiła obciążeń użytkowych maksymalnych (a na takie strop winien zostać przeliczony), których występowanie prowadzić może do uszkodzeń, a których w sytuacji poprawnego skonstruowania stropu nie powinno być. Organ dodał przy tym, że przedłożona przez inwestora "Opinia techniczna" z grudnia 2014 r. sporządzona została przed wykonaniem robót budowlanych i wskazuje na konieczność wzmocnienia przedmiotowego stropu. W aktach przedmiotowej sprawy brak jest jednak jakiegokolwiek dokumentu, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, wyjaśniającego czy roboty w tym zakresie zostały wykonane poprawnie.

W toku przedmiotowego postępowania inwestor nie okazał także żadnego dokumentu potwierdzającego prawidłowość wykonanej instalacji elektrycznej poprowadzonej w odgruzowanych pomieszczeniach. Nie wskazał też, czy wykonane przez niego roboty prowadzone były pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia.

Z uwagi na powyższe, za niezbędne organ I instancji - uznał ustalenie czy przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały w sposób zgodny z zasadami wiedzy technicznej, co uzasadnia nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, której zakres określono szczegółowo w sentencji postanowienia.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła B. T. wnosząc o jego uzupełnienie przez zażądanie od inwestora przedłożenia pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy polegającej na odtworzeniu otworów drzwiowych i usunięcie wewnętrznego zasypu stanowiącego oparcie dla podłogi położonego nad tymi pomieszczeniami lokalu.

Kwestionowanemu postanowieniu zarzucono:

- błędne przyjęcie, że pomieszczenia piwnic oznaczonych nr 04 i 05 istniały przed wykonaniem przez M.J. robót budowlanych, jednak były całkowicie zagruzowane;

- błędne przyjęcie, że wykonywanie czynności polegających na odgruzowaniu pomieszczeń zlokalizowanych w części zachodniej na najniższej kondygnacji budynku nie mogą zostać uznane za roboty budowlane po myśli art. 3 ust. 7 Prawa budowlanego.

Postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]), podjętym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin wykonania do dnia 31 sierpnia 2015 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że niezbędne do nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy jest stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego część może spowodować zagrożenie dla takich dóbr jak: życie, zdrowie, mienie. W tym celu organ zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie.

Zdaniem organu odwoławczego z przeprowadzonych przez PINB dla m. W. kontroli i oględzin oraz sporządzonej dokumentacji fotograficznej, wynika, że pomieszczenia piwnic, które zostały oznaczone nr 04 i 05, istniały przed wykonaniem przez M. J. robót budowlanych, jednak były całkowicie zagruzowane. O fakcie istnienia w/w pomieszczeń świadczą ściany ceglane i kamienne ograniczające te pomieszczenia, posiadające ślady wieloletniego istnienia (zmurszenia i ubytki w spoinach), prowadzące do nich otwory drzwiowe z nadprożami ceglanymi, ślady po rozbiórce posadzki (widoczne w obrębie istniejących otworów drzwiowych), a także istniejące belki drewniane stropu nad w/w pomieszczeniami i tynki na ścianach (obecnie skute), które widoczne są na dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli w dniu 15 grudnia 2014 r. Ponadto organ odwoławczy powtórzył za organem I instancji, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowe pomieszczenia były całkowicie zagruzowane (już od 1930 roku), a istniejący otwór drzwiowy prowadzący do w/w pomieszczeń był zamurowany.

Na podstawie stanu stwierdzonego podczas kontroli w dniu 15 grudnia 2014 r. oraz wykonanej wówczas dokumentacji fotograficznej organ II instancji stwierdził, że w dacie powstania budynku przy ulicy D. [...] we W. wykonane zostały m.in. ściany przedmiotowych pomieszczeń wraz z posadzką i otworami drzwiowymi prowadzącymi do nich. Istniejące otwory komunikacyjne do tych pomieszczeń nie posiadają bowiem śladów robót, a sposób skonstruowania sklepień (nad otworami) odpowiada okresowi wzniesienia obiektu. W ocenie organu brak jest możliwości ustalenia w jakiej formie wykonany był pierwotnie strop nad przedmiotowymi pomieszczeniami, ale ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pomieszczenia zostały w pewnym momencie zagruzowane (gruzem ceglanym), a nad nimi wykonany został strop na belkach drewnianych (legarach) opartych na istniejących ścianach, które ułożone zostały bezpośrednio na w/w gruzie ceglanym. Ponadto z dokonanych podczas kontroli ustaleń wynika, że zasypywanie (zagruzowanie) tych pomieszczeń musiało odbywać się w momencie braku stropu nad tymi pomieszczeniami, gdyż podczas kontroli widoczna była warstwa gruzu, nad którą usypana została warstwa żużla i ułożone były belki drewniane stropu, zabezpieczone od dołu papą. Pod belkami i warstwą żużla brak było jakiejkolwiek wylewki lub posadzki, która mogła stanowić dolną warstwę stropu, co świadczy o tym, że belki zostały ułożone bezpośrednio na gruzie, a pomiędzy nie wysypany został żużel, stanowiący wypełnienie. Zdaniem organu nadzoru o ułożeniu w/w belek stropu bezpośrednio na warstwie gruzu i żużla świadczy fakt, iż po odgruzowaniu pomieszczeń, nastąpiło ugięcie się stropu i konieczność jego podstemplowania oraz wzmocnienia.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż czynności, polegające na odgruzowaniu pomieszczeń zlokalizowanych w części zachodniej na najniższej kondygnacji budynku, nie mogą zostać uznane za roboty budowlane, o których mowa w art. 3 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, ale już taki charakter mają roboty wykonane przez M. J., polegające na wykonaniu wzmocnień istniejącego stropu (który zakryto płytami g-k) wraz z zamocowaniem podciągów stalowych, rozbiórce istniejącej posadzki, pogłębieniu w/w pomieszczeń (wybraniu gruntu) i wykonaniu nowej posadzki, obniżonej w stosunku do pozostałych pomieszczeń o ok. 0,5 m, a także wykonaniu instalacji elektrycznej w odgruzowanych pomieszczeniach. Prace te zostały jednakże wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, co skutkuje zastosowaniem przepisów art. 48-49, (art. 49b), art. 50-51 Prawa budowlanego, na podstawie których organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora robót stosowne obowiązki w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Wobec powyższego za niezbędne w niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał sporządzenie oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w zakresie wskazanym w postanowieniu pierwszoinstancyjnym.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła B.T. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi II-instancji celem uzupełnienie zaskarżonego postanowienia poprzez zażądanie od inwestora przedłożenia pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy polegającej na odtworzeniu otworów drzwiowych i usunięcie wewnętrznego zasypu stanowiącego oparcie dla podłogi położonego nad tymi pomieszczeniami lokalu mieszkalnego jak i oświadczenia, że dysponuje on nieruchomością na cele budowlane, bądź też stwierdzenia, że doszło do samowoli budowlanej. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Kwestionowanemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przede wszystkim art. 3 ust. 7, art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 4 pkt 2 Prawa budowlanego, przez błędne przyjęcie, że pomieszczenia piwnic oznaczone nr 04 i 05 istniały przed wykonaniem przez M.J. robót budowlanych, jednak były całkowicie zagruzowane jak i że przystąpienie do wykonywania prac polegających na odgruzowaniu pomieszczeń zlokalizowanych w części zachodniej na najniższej kondygnacji budynku nie stanowi robót budowlanych, a nadto pominięcie faktu, że już samo przystąpienie do adaptacji piwnic stanowiło podjęcie robót budowlanych, co wiązało się tak z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę jak i dysponowaniem przez inwestora nieruchomością na cele budowlane;

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przede wszystkie art. 124 § 2 kpa przez zaniechanie wyciągnięcia konkluzji faktycznych i prawnych ze zgromadzonego materiału dowodowego co sprawia, że dołączone do postanowienia uzasadnienie zawiera wykluczające się stwierdzenia i nie może być uznane za uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego orzeczenia.

W uzasadnieniu strona w pierwszej kolejności zwróciła uwagę na zwłokę organu w wydaniu kwestionowanego postanowienia wskazując jednocześnie, że już samo uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia w zakresie terminu i jego nowe wyznaczenie na dzień 31 sierpnia 2015 r., stanowi orzeczenie na niekorzyść skarżącej (art. 139 kpa w zw. z art. 144 kpa). Ponadto podniosła, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia stanowi kompilację notatek służbowych z kontroli i konkluzji kontrolujących, często sprzecznych ze sobą. Brak jest w nim oceny organu ze wskazaniem, które twierdzenia i dlaczego uznał za zasadne i jakie z tego wynikły konsekwencje.

W dalszej części strona wyjaśniła, że w budynku przy ul. D, nr [,,,] we W, wyodrębnione są 3 stanowiące odrębną własność lokale, z którymi związany jest udział w gruncie, wynoszący odpowiednio dla lokalu nr 1 - 33/100, dla lokalu nr 2 - 44/100 i dla lokalu nr 3 - 23/100. Właściciel lokalu nr 2 swój udział w nieruchomości wspólnej uzyskał po przedłożeniu zaświadczenia nr [...] Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego we W. z dnia 15 września 1997 r. i opinii architektonicznej o przynależnych do jego lokalu 3 piwnicach, to jest nr 3, nr 4 i nr 5. W tym kontekście skarżąca nadmieniła, że faktycznie piwnice nr 4 i nr 5 nie istniały w dacie sporządzenia opinii architektonicznej i wydawania zaświadczenia.

Właściciel lokalu nr 2 wystąpił także do Sądu o zniesienie współwłasności, powołując się na udział w częściach wspólnych nieruchomości. W toku postępowania, właścicielka lokalu nr 2 – tj. skarżąca wniosła w dniu 2 grudnia 2014 r. pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wyeliminowanie z obliczeń dotyczących poszczególnych lokali piwnic nr 4 i nr 5. Obecnie postępowanie to zostało połączone z postępowaniem o zniesienie współwłasności. Po tym, jak właściciel lokalu nr 2 powziął wiadomość o wystąpieniu z powództwem o uzgodnienie, przystąpił do prac polegających na wykuciu otworów wejściowych i usunięciu zasypki pod częścią budynku, co spowodowało ugięcie się podłóg w pomieszczeniach położonych nad miejscem prac, a następnie obniżył poziom posadzki w utworzonych przez siebie pomieszczeniach. Mimo zgłaszania do nadzoru prac budowlanych prowadzonych bez jakiegokolwiek zezwolenia lub zgłoszenia, jak i bez zgody współwłaścicieli, urzędnicy nadzoru budowlanego wykazali się dużą niefrasobliwością.

Zdaniem strony skarżącej uznanie przez organy istnienia piwnic nr 4 i 5 przed wykonaniem przez M. J. robót budowlanych oraz stwierdzenie, że wykonywanie czynności polegających na odgruzowaniu pomieszczeń zlokalizowanych w części zachodniej na najniższej kondygnacji budynku nie może zostać uznane za roboty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego jest całkowicie błędne i sprzeczne z innymi ustaleniami PINB zawartymi w uzasadnieniu postanowienia. W tym kontekście podniosła, że nie można mówić o istnieniu piwnic, kiedy stwierdza się, że otwór drzwiowy został zamurowany, a same pomieszczenia w całości zasypane gruzem ceglanym, przy czym organ konstatuje, że zasypywanie (zagruzowanie) tych pomieszczeń musiało odbywać się w momencie braku stropu nad tymi pomieszczeniami. Zdaniem skarżącej jeśli bowiem w lokalu nad niniejszymi pomieszczeniami istnieje niezmiennie od daty powstania budynku podłoga, zaś istniejący w ścianie otwór drzwiowy został zamurowany a cała przestrzeń między ścianami została zasypana gruzem, żużlem i zabezpieczona położoną papą, na której bezpośrednio ułożono legary podłogi, to od chwili istnienia budynku nie można mówić o istnieniu tam piwnic, skoro wypełniona w całości zasypką przestrzeń między ścianami z zamurowanymi drzwiami nie mogła takiej funkcji pełnić.

Zdaniem skarżącej wykonanie prac polegających na "odtworzeniu" drzwi i "odgruzowywaniu" pomieszczeń uznać należy za roboty budowlane, gdyż dotyczyły one innych elementów budynku, jak choćby podłogi w lokalu nad tymi pomieszczeniami. W jej ocenie poprzez wykonanie powyższych czynności inwestor rozpoczął roboty budowlane w rozumieniu art. 3 ust. 7 Prawa budowlanego, polegające na przebudowie obiektu budowlanego poprzez utworzenie dwóch piwnic. Tym samym rozpoczął budowę mającą wpływ na części wspólne budynku, bez zgody a nawet przy sprzeciwie współwłaścicieli, co prawdopodobnie będzie przedmiotem postępowania sądowego zmierzającego do uzyskania odszkodowania, a na gruncie prawa budowlanego sprawia, że inwestor rozpoczął prace na nieruchomości, którą nie dysponował na cele budowlane.

Wreszcie skarżąca podniosła, że opinia architektoniczna z dnia 2 września 1997 r., na którą powołuje się inwestor, w oczywisty sposób stwierdza nieprawdę, co zostało wykazane choćby w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu I-instancji, jako że ani pomiary, ani umiejscowienie odtworzonych otworów drzwi nie są zgodne z obecnie istniejącymi. Dowodzi to, że sporządzająca opinię architektoniczną nigdy nie była w tych pomieszczeniach, a wymiary podawała "z głowy".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 8 listopada 2011 r. M. J. wyjaśnił, że respektuje stanowisko organów w niniejszej sprawie i do dnia 31 maja 2015 r. wypełnił nałożony na niego obowiązek dostarczenia dokumentów związanych z wykonywanymi pracami, wszelkie natomiast podjęte przez skarżąca działania mają na celu zmniejszenie jego udziału w nieruchomości poprzez negowanie istnienia użytkowanych piwnic oraz ich przejęcie. Wskazał przy tym, że w akcie notarialnym z dnia 27 września 1997 r. ówcześni właściciele budynku ustanowili odrębną własność lokali mieszkalnych oraz przynależnych im piwnic i od tej pory jest on właścicielem piwnic nr 3, 4 i 5.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. (Nr [...]) uchylające w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczające nowy termin do dnia 31 sierpnia 2015 r. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. (Nr [...]), a w pozostałym zakresie utrzymujące je w mocy. Niniejszym postanowieniem organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nałożył na inwestora robót budowlanych wykonanych w obrębie pomieszczeń zlokalizowanych w najniższej kondygnacji, w części zachodniej budynku przy ulicy D.[...] we W. obowiązek sporządzenia i dostarczenia do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta W. oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, zawierającej w szczególności:

- odniesienie się do zgodności wykonanych robót budowlanych - polegających na rozbiórce istniejącej posadzki wraz z pogłębieniem o ok. 0,5 m (w wyniku czego odkryto ściany fundamentowe) i wykonaniem nowej posadzki z zasadami wiedzy technicznej;

- wskazanie czy powyższe roboty mogą powodować zmianę układu sił zewnętrznych działających na istniejące fundamenty (czy mogą powodować wypieranie podłoża) w sposób zagrażający stateczności istniejących fundamentów;

- wskazanie w jaki sposób wykonano wzmocnienie stropu nad odgruzowanymi pomieszczeniami (jakich materiałów użyto, o jakich przekrojach i w jakich rozstawach), czy w/w strop został wzmocniony w sposób zapewniający prawidłowe przenoszenie obciążeń;

- wskazanie czy w trakcie wykonanych robót zastosowano izolację termiczną stropu, a jeśli tak to jaką i czy jest ona wystarczająca;

- wskazanie czy instalacja elektryczna poprowadzona w pomieszczeniach została wykonana prawidłowo.

W przypadku stwierdzenia, że roboty polegające na wzmocnieniu stropu nad przedmiotowymi pomieszczeniami, oraz rozbiórką istniejącej posadzki, wybraniem gruntu i wykonaniem nowej posadzki, a także wykonaniem instalacji elektrycznej wykonano niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej bądź w sposób mogący spowodować zagrożenie dla bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi bądź mienia wskazano, aby w ocenie technicznej określić zakres robót budowlanych lub czynności niezbędnych do wykonania celem wyeliminowania zagrożenia oraz zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji obiektu.

Podstawę prawną opisanego postanowienia stanowił art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), który stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Z powyższego wynika zatem, że nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz może być dokonane jedynie wówczas, jeżeli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Wydając takie postanowienie organ obowiązany jest wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym sprawy. Uzasadnione wątpliwości, o których mowa w cyt. przepisie, z reguły występować będą w razie samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego czy samowolnego wykonania innych robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

W realiach niniejszej sprawy organy nadzoru budowlanego wykazały wystąpienie przesłanek do nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w obrębie pomieszczeń zlokalizowanych na najniższej kondygnacji w części zachodniej budynku przy ul. D.[...] we W.. Roboty te polegały na wykonaniu wzmocnień istniejącego stropu (zakryty płytami g-k) wraz z zamocowaniem podciągów stalowych, rozbiórce istniejącej posadzki, pogłębieniu pomieszczeń przez wybranie gruntu oraz wykonaniu nowej posadzki, obniżonej w stosunku do pozostałych pomieszczeń o ok. 0,5 m, jak również wykonaniu instalacji elektrycznej. Opisane prace przedsięwzięte zostały w pomieszczeniach oznaczonych nr 4 i 5, które to znajdują się w części piwnicznej powyższego budynku, a na ich wykonanie inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę. Sąd podziela twierdzenia organów, iż przed wykonaniem wskazanych prac pomieszczenia te istniały, ale były całkowicie zagruzowane. Okoliczność ta wynika z przedstawionej opinii architektonicznej z 1997 r., w której wprost wskazano na istnienie znajdujących się w części zachodniej niniejszego budynku piwnic oraz wyników przeprowadzonej w dniu 10 i 15 grudnia 2014 r. kontroli, na które to powołują się organy w uzasadnieniu wydanych decyzji. Na załączonej dokumentacji widać ściany ceglane i kamienne, otwory drzwiowe z nadprożami ceglanymi, jak również istniejące belki drewniane stropu nad pomieszczeniami i tynki na ścianach, które uzasadniają twierdzenie co do istnienia tychże pomieszczeń od chwili powstania budynku. Zasadnie przy tym organy uznały, iż samo odgruzowanie pomieszczeń nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącej samo usunięcie gruzu nie wyczerpuje ustawowej definicji budowy, przebudowy, montażu, remontu czy też rozbiórki, które to tworzą desygnaty pojęcia robót budowlanych.

W ocenie Sądu okoliczność zaistniałej w niniejszej sprawie samowoli budowlanej w powiązaniu z zebranym przez organy materiałem budowlanym, w tym z przeprowadzonych oględzin, jak również zakres wykonanych prac uzasadniały wydanie nakazu przedłożenia oceny technicznej. Przede wszystkim wskazać w tym miejscu należy, iż prace polegające na rozbiórce istniejącej posadzki oraz dokonaniem pogłębienia o 0,47m mogą zaważyć na stateczności fundamentów, a tym samym konstrukcji obiektu. Nie można wszak wykluczyć, iż na skutek tychże robót nastąpiła zmiana układu sił zewnętrznych działających na fundamenty, co może wiązać się z wypieraniem czy też przemieszczaniem się podłoża gruntowego.

Zasadnie także organy uznały, że w chwili przeprowadzania oględzin nie miały możliwości sprawdzenia sposobu wzmocnienia stropu nad niniejszymi pomieszczeniami, z uwagi na zakrycie płytami gipsowo-kartonowymi. Tym samym prawidłowo uznały za konieczne odniesienie się w ocenie technicznej do tego jakich materiałów użyto, o jakich przekrojach i rozstawach w celu wykonania stropu, a nadto czy wzmocnienie to gwarantuje prawidłowe przenoszenie obciążeń. Podobnie też zasadnie organy ustalając zakres oceny technicznej uznały za potrzebne wskazanie czy instalacja elektryczna została wykonana w sposób prawidłowy.

Zdaniem Sądu samowolny charakter wykonanych prac oraz ich zakres stanowią wystarczające uzasadnienie do zastosowania w niniejszej sprawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Przedłożona bowiem ocena techniczna w połączeniu z wynikami przeprowadzonych w niniejszej sprawie oględzin oraz kontroli pozwolą na ustalenie czy przedsięwzięte prace stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa konstrukcji, zdrowia i życia ludzi bądź mienia.

Ustosunkowując się do podnoszonych w skardze zarzutów i twierdzeń Sąd zauważa, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie ma wyłącznie charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź też jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Stąd w jego treści organy nie mogą rozstrzygać w kwestii ewentualnego uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak też wydawać merytorycznego rozstrzygnięcia. Podobnie jak nie jest możliwe uzupełnienie postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej przez przedłożenie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót. Jej celem jest bowiem dokonanie oceny we wskazanym przez organ zakresie wykonanych prac, tj. czy odpowiadają przyjętym normom budowlanym oraz czy nie stanowią zagrożenia dla życia, zdrowia lub mienia.

W realiach niniejszej sprawy zaskarżone do tut. Sądu postanowienie zostało wydane w postępowaniu wszczętym w sprawie robót budowlanych wykonanych w obrębie kondygnacji podziemnej budynku zlokalizowanego przy ul. D.[...] we W., o czym to skarżąca została zawiadomiona pismem z dnia 9 stycznia 2015 r. Nie ma ono charakteru merytorycznego i w żadnej mierze nie kończy postępowania w zakreślonej sprawie, a jedynie przyczynia się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych. Stąd podniesione w skardze zarzuty i twierdzenia nie mogły na etapie oceny przez Sąd legalności wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego postanowienia, uzasadniać jego uchylenia.

Odnosząc się z kolei do sprecyzowanego w skardze zarzutu naruszenia prawa procesowego Sąd zauważa, że jakkolwiek istotnie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w znacznej mierze powtarza kwestie zawarte w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. oraz zawiera przytoczenie treści spisanych protokołów, to jednak brak należytej staranności przy jego redakcji nie stanowi w realiach badanej sprawy wystarczającej podstawy do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Nie miało to bowiem wpływu na wynik sprawy.

Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.