Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 865/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2015 poz 541
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr KT. 55200-17684/04 Starosta P. (zwany dalej: Starosta) na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej: Kpa) po rozpatrzeniu sprawy Z. P. (zwanego dalej: skarżący) orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii: B, C, B+E, C+E - dokument nr: [...]/[...]; druk nr: [...]; wydane dnia [...] listopada 2009 r. Decyzji nadano, na podstawie art. 108 § Kpa, rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wywodził, że Komendant Wojewódzki Policji w P. (zwany dalej: Komendant WP) przesłał do organu wnioski o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i skierowanie na badania psychologiczne z dnia [...] lipca 2016 r. potwierdzające, iż skarżący przekroczył dopuszczalną liczbę 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Podniesiono, że na podstawie ustawy z dnia [...] marca 2015 r. Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego do czasu ustania przyczyny zatrzymania tj. do momentu zdania egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.:

naruszenie art. 96 ust. 3 ustawy Kodeks wykroczeń w zw. z art. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez przypisanie skarżącemu punktów karnych, w wyniku braku wskazania osoby kierującej pojazdem w sytuacji, gdy wezwanie do wskazania kierującego wysłane zostało listem zwykłym, wobec czego niemożliwym jest ustalenie, czy dotarło ono do adresata;

naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym w zakresie poddania kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji mającego na celu przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdem w związku z utratą posiadanych do tego kwalifikacji w sytuacji oczywistego braku ku temu podstaw w szczególności zważywszy na odbyty kurs zakończony złożeniem pozytywnego egzaminu szkoleniowego;

naruszenie § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w zakresie oczywistego zaniechania dokonania redukcji punktów karnych wobec odbytego szkolenia w WORD w P.;

oraz naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 10 § 1 oraz art. 107 § 1 i § 3 Kpa poprzez wskazanie jako podstawy prawnej wydawanej decyzji art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy Kodeks karny i niektórych innych ustaw, podczas gdy przywołana podstawa prawna, nadaje kompetencje organowi do wydawania decyzji administracyjnych o zatrzymaniu prawa jazdy do dnia [...] stycznia 2016 roku, w konsekwencji czego wydana decyzja nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów wskazanych w ustawie, w zakresie uzasadnienia prawnego decyzji, w tym podania odpowiedniej podstawy prawnej.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, a ponadto o:

zwrócenie się do Urzędu Miasta G. o wydanie zaświadczenia ze zbiorów meldunkowych, dotyczących miejsca zameldowania Z. P.;

zwrócenie się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., o wskazanie, kiedy faktycznie wpisane zostały do rejestru punktów karnych, 4 punkty karne dla Z. P., za wykroczenie popełnione w dniu [...] czerwca 2015 roku, za przekroczenie prędkości od 21 do 30 km/h, na obszarze gminy G. i przeprowadzenie dowodu z tak pozyskanego dokumentu, na okoliczność przystąpienia przez skarżącego do szkolenia organizowanego przez WORD w momencie, gdy liczba jego punktów wynosiła 22, a zatem poniżej dopuszczalnego limitu;

przesłuchanie w charakterze świadka Z. P., wezwanie na adres wskazany przez Prezydenta Miasta G. ze zbiorów meldunkowych oraz

przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści odwołania, na okoliczności w nim wskazane tj. dowodu z wyjaśnieni skarżącego, zeznań Z. P., dowodu z dokumentu – wpisu do CeiDG oraz umowy o pracę.

Skarżący wniósł także o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji, z uwagi na ważny interes strony, polegający na tym, że zatrzymanie prawa jazdy przez Starostę, w okolicznościach sprawy opisanych szczegółowo w niniejszym odwołaniu, stanowi dla skarżącego, kierowcy zawodowego w międzynarodowym transporcie rzeczy, rodzi realne zagrożenie dla jego egzystencji.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał i argumentował, że punkty karne przypisane zostały mu niesłusznie, albowiem to nie on kierował pojazdem w momencie popełnienia wykroczenia. W momencie popełnienia wykroczenia kierującym pojazdem był Pan Z. P., osoba, w której posiadaniu był na stałe pojazd. Co więcej skarżący pozbawiony został, w jego ocenie, możliwości wskazania osoby kierującej pojazdem, którą był Z. P.. Podnosił także, że nie był informowany o żadnym postępowaniu, które się wobec niego toczyło, w tym o skierowaniu sprawy do Sądu Rejonowego w G.. Dodatkowo, po obciążeniu skarżącego 16 punktami karnymi (pkt 3 wniosku o sprawdzenie kwalifikacji), skarżący wziął udział w kursie organizowanym przez WORD, na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. W wyniku szkolenia, skarżący uzyskał zaświadczenie, w wyniku którego punkty karne uzyskane przez niego zostały zredukowane o 6. Skarżący podkreślał, że w momencie udziału w szkoleniu, w dniu [...] lutego 2016 roku, osobiście, dwukrotnie w Komendzie Policji uzyskiwał ustną informację o liczbie swoich punktów karnych i każdorazowo uzyskiwał informację, że liczba to 22. Z uwagi na fakt, że liczba zgromadzonych przez skarżącego punktów wynosiła 22, a zatem bliska była dopuszczalnemu limitowi, skarżący wziął udział w szkoleniu. Jako kierowca zawodowy, bowiem, zdawał on sobie sprawę, że 22 punkty karne stanowią dla niego zbyt wysokie ryzyko zawodowe. Wskazywano także, że informacji o stanie swoich punktów karnych, skarżący zasięgał 8 miesięcy po rzekomym wykroczeniu, za które przypisano mu 4 punkty karne (punkt 1 wniosku o sprawdzenie kwalifikacji). Przystępując zatem do kursu organizowanego przez WORD, skarżący był, jego zdaniem w uzasadnionym przekonaniu, że posiada na swoim koncie 22 punkty karne. Zdaniem skarżącego punkty karne winny zostać dopisane do zredukowanej na skutek szkolenia i w rzeczywistości Skarżący skutecznie zredukował liczbę punktów karnych do 16 (22 punkty karne w momencie przystępowania do szklenia WORD - 6 punktów, o które skarżący uprawniony był zredukować punkty), a ewentualne 4 punkty karne, określone w punkcie 1 wniosku o sprawdzenie kwalifikacji, powinny zostać doliczone do sumy 16 punktów, co łącznie dałoby 20 punktów karnych.

Po wtóre – w rozwinięciu zarzutów naruszenia przepisów procesowych, skarżący wskazał, że przywołanie jako podstawy prawnej, art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy Kodeks karny i niektórych innych ustaw nie spełnia wymogu podania uzasadnienia prawnego oraz wskazania podstawy prawnej.

Decyzja z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej: Kolegium, SKO) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wywodził, że w myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej (w brzmieniu nadanym przez art. 4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami i niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2016, poz. 2001) do dnia [...] czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzją administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (tj. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. z 2017 r. poz. 128, zwanej dalej: PrD). Organ wskazał, że przepis ten wszedł w życie w dniu 18 maja 2015 r. (art. 9 ustawy zmieniającej). Tym samym znajduje zastosowanie do wszystkich stanów faktycznych zaistniałych od 18 maja 2015 r. do 3 czerwca 2018 r. Norma z niego wynikająca rodzi po stronie starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) obowiązek orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy w każdym przypadku, gdy kierowca przekroczy liczbę 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Decyzja ma charakter związany, co oznacza, że organ ją wydający nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia, o ile tylko przesłanki zawarte w przepisie zostaną spełnione.

Kolejno SKO wywodziło, że podstawą ustaleń w zakresie liczby punktów przypisanych skarżącemu był wniosek o sprawdzenie kwalifikacji z dnia [...] lipca 2016 r. oraz wniosek o skierowanie na badanie psychologiczne z dnia [...] lipca 2016 r., oba sporządzone i przekazane Staroście przez Komendanta WP. Podkreślono, że w treści wniosków wskazano listę wykroczeń popełnionych w okresie od [...] czerwca 2015 r. do [...] października 2015 r., które skutkowały przypisaniem łącznie 26 punktów karnych:

dnia [...] czerwca 2015 r., G. - obszar wiejski, przekroczenie prędkości od 21 do 30 km/h, punkty: 4;

dnia [...] sierpnia 2015 r., G., ul. [...], kolizja drogowa, punkty: 6;

dnia [...] października 2015 r. N. - obszar wiejski, przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h, brak wymaganych dokumentów, niezastosowanie się do sygnałów świetlnych; punkty: 16.

Kolejno organ wskazał, że wykroczenie skutkujące przyznaniem 16 punktów karnych i zarazem przekroczeniem 24 punktów miało miejsce w dniu [...] października 2015 r. Obowiązek wydania decyzji zatrzymującej został przez ustawodawcę powiązany z faktem przekroczenia dozwolonej liczby punktów, a zatem tę datę należy, w ocenie Kolegium, wziąć pod uwagę dla rozstrzygnięcia, czy omawiana regulacja może mieć zastosowanie w sprawie. Ponieważ przekroczenie punktów nastąpiło po wejściu w życie ustawy, to Starosta miał, według organu, obowiązek wydać decyzję zatrzymującą.

Następnie SKO argumentowało, że do dokonywania wpisów punktów karnych właściwe są organy Policji, stosownie do art. 130 ust. 1 PrD. Szczegółowe zasady wpisu punktów określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488, zwane dalej: rozporządzenie), w tym jego § 8 [przyp. Sądu – winno być 4] ust. 1. Kolegium wskazało na tym tle, że podziela pogląd, według którego kompetencja do przypisania określonej liczby punktów karnych i ich rejestracji w odpowiedniej ewidencji należy wyłącznie do organów Policji, a odrębnych ustaleń w tym zakresie nie może dokonywać organ administracji we własnym postępowaniu dotyczącym uprawnień kierowców. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się o podjęcie określonego aktu lub czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kolegium wyjaśniło jednocześnie, że wnioski Komendanta, sporządzone na podstawie wpisów w ewidencji, do której prowadzenia jest ustawowo umocowany, korzystają z przymiotu dokumentu urzędowego w myśl art. 76 § 1 Kpa. Stanowi zatem dowód tego, na co wskazuje jego treść. Taki dowód wiąże organ, dopóki domniemanie prawdziwości nie zostanie podważone. Kolegium podkreśliło także, że stosownie do § 7 ust. 2 rozporządzenia wniosek o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr [...] do rozporządzenia. Ostateczny wpis zaś, to taki, który dotyczy wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem (§ 8 [przyp. Sądu – winno być 4] ust. 1 rozporządzenia), a zatem niepodważalnym w zwykłym trybie i wykonalnym. Raz jeszcze podkreślono, że o przekroczeniu liczby punktów rozstrzyga czas popełnienia wykroczenia, skutkującego przypisaniem punktów ponad obowiązujący limit, nie zaś sama techniczna czynność wpisu.

Wskazano też, że z uwagi na treść § 8 ust. 6 rozporządzenia chybiony jest zarzut odbycia szkolenia zmniejszającego liczbę punktów karnych. Podkreślono, że zgodnie z tym przepisem odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W tej mierze Kolegium wskazało, że biorąc pod uwagę, że kurs zgodnie z zaświadczeniem nr [...] kierowca odbył w dniu [...] maja 2016 r., to niewątpliwie nastąpiło to po przekroczeniu sumy liczby punktów ostatecznych i wpisywanych tymczasowo, co stało się już z dniem [...] października 2015 r. Ponadto podkreślono, że przywołany przepis stanowi o ilości naruszeń, za które suma punktów przekroczyła lub przekroczyłaby 24, a zatem w założeniu ma sytuacje, gdy ujawnienie punktów w stosunku do daty wykroczenia jest opóźnione. Dlatego też odbyty kurs nie mógł, w ocenie Kolegium, wpłynąć na zmniejszenie liczby punktów.

Wreszcie SKO wywodziło, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 96 ust. 3 Kodeksu wykroczeń w zw. z art. 78 ust. 4 PrD, albowiem żaden z przywołanych przepisów nie miał zastosowania w postępowaniu administracyjnym i nie stanowił podstawy do przedsięwzięcia jakiejkolwiek czynności. Wskazano, że zarzut ów zmierza w istocie do podważenia ustaleń postępowania w sprawie o wykroczenie, co powinno odbywać się przed powołanymi do tego organami. Podobnie, zdaniem Kolegium, rzecz ma się z wnioskami dowodowymi dotyczącymi miejsca zamieszkania poprzedniego właściciela pojazdu oraz o jego przesłuchanie, zaś dodatkowe wyjaśnienia skarżącego są zupełnie zbędne dla sprawy. Wymienione wnioski mają, zdaniem Kolegium, na celu ponowne ustalenie w ramach procedury administracyjnej okoliczności wyjaśnianych wcześniej w postępowaniu w sprawie o wykroczenie, tj. czy kierowca popełnił wykroczenie i czy przypisano punkty karne właściwej osobie. Kolegium podkreśliło, że nie jest możliwe poczynienie w tej mierze ustaleń przeciwko ustaleniom organów ścigających wykroczenia, następnie prawomocnie stwierdzone we właściwym postępowaniu.

Skargę na powyższa decyzję SKO wniósł skarżący zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:

art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że organ administracji nie ma uprawnień do badania, czy kierujący pojazdem istotnie przekroczył dopuszczalną prędkość o 21-30 km/h, co skutkowało przypisaniem mu 4 punktów karnych;

- art. 7, art. 77 § 1, 84 i 107 § 3 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego celem weryfikacji twierdzeń skarżącego i oddalenia wniosków dowodowych zaoferowanych przez odwołującego się, a także poprzez nierozważenie przez organ II instancji zarzutu zawartego w odwołaniu, a dotyczącego naruszenia przez art. art. 10 § 1 oraz art. 107 § 1 i § 3 Kpa, poprzez wskazanie jako podstawy prawnej wydawanej decyzji art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy prawo karne i niektórych innych ustaw, podczas gdy przywołana podstawa prawna nadaje kompetencje organowi do wydawania decyzji administracyjnych o zatrzymaniu prawa jazdy do dnia [...] stycznia 2016 roku i w konsekwencji, wydana decyzja nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów wskazanych w ustawie, w zakresie uzasadnienia prawnego decyzji, w tym podania odpowiedniej podstawy prawnej.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi oraz – analogicznie jak w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej – o:

1. zwrócenie się do Urzędu Miasta G. o wydanie zaświadczenia ze zbiorów meldunkowych, dotyczących miejsca zameldowania Z. P.;

zwrócenie się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., o wskazanie, kiedy faktycznie wpisane zostały do rejestru punktów karnych, 4 punkty karne dla Z. P., za wykroczenie popełnione w dniu [...] czerwca 2015 roku, za przekroczenie prędkości od 21 do 30 km/h, na obszarze gminy G. i przeprowadzenie dowodu z tak pozyskanego dokumentu, na okoliczność przystąpienia przez skarżącego do szkolenia organizowanego przez WORD w momencie, gdy liczba jego punktów wynosiła 22, a zatem poniżej dopuszczalnego limitu;

przesłuchanie w charakterze świadka Z. P., wezwanie na adres wskazany przez Prezydenta Miasta G. ze zbiorów meldunkowych oraz

przeprowadzenie dowodów wskazanych "w treści odwołania", na okoliczności w nim wskazane tj. dowodu z wyjaśnieni skarżącego, zeznań Z. P., dowodu z dokumentu – wpisu do CeiDG oraz umowy o pracę.

Skarżący w całości podtrzymał argumenty odwołania a ponadto podnosił, że kwestia prawidłowości wpisu we właściwym rejestrze, mogłaby zostać potraktowana jako zagadnienie, od którego wyjaśnienia zależy wynik rozstrzyganej sprawy i na tej podstawie organ byłby uprawniony do żądania wyjaśnień od organu Policji, a do czasu udzielenia stosownych wyjaśnień, czy przedłożenia adekwatnych informacji postępowanie zawiesić. Zdaniem skarżącego zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, z powołaniem się na możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych w innym postępowaniu. Skarżący podkreślił także, że organ administracyjny rozpoznawał odwołanie od decyzji Starosty przez okres 9 miesięcy i to bez uzasadnienia co do przyczyn takiego stanu rzeczy, po to by w ostateczności, w zasadzie odmówić przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Powyższe argumenty świadczą, w ocenie skarżącego, o tym, że organ pominął całkowicie postępowanie dowodowe, uznając się za niekompetentny do przeprowadzenia tego postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia w zaskarżonej decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie może bowiem, zdaniem skarżącego, poprzestać jedynie na przyjęciu stanu faktycznego ustalonego przez organ pierwszej instancji, lecz zobowiązany jest samodzielnie ustalić okoliczności faktyczne istotne dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w tym uwzględnić także te, które nie zostały rozważone przez organ pierwszej instancji i to bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy. Niezrealizowanie obowiązku w tym zakresie powoduje uchybienie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Reasumując skarżący skonstatował, że w okolicznościach faktycznych sprawy, organ administracyjny nie powinien poprzestać jedynie na informacji Komendanta WP, uznając, że jest to dowód wystarczający.

Zdaniem skarżącego organ nie rozważył również zarzutu zawartego w odwołaniu, polegającym na tym, że zaskarżona decyzja nie spełnia również wymagań w zakresie formalnych elementów decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stanowiska podniósł ponadto, odnosząc się do zarzutów skargi, że art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 201 5 r, o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r.. poz. 541. z późn. zm., zwana dalej: ustawa zmieniająca) zawiera jednoznaczny nakaz zatrzymania prawa jazdy, jeżeli limit 24 punktów karnych został przekroczony. Przepis ten obowiązuje nieprzerwanie od dnia [...] maja 2015 r. i ulegał zmianie wyłącznie termin jego obowiązywania.

Zdaniem Kolegium niezasadny jest zarzut nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego i nieuwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego. W uzasadnieniu decyzji Kolegium bowiem ustosunkowało się do wszystkich wniosków dowodowych. Oceniło ich przydatność dla wyjaśnienia stanu faktycznego i wobec braku znaczenia dla sprawy nie przeprowadziło żadnego z wnioskowanych dowodów. Rozważeniu podlegał także zrzut niewłaściwej postawy prawnej w postaci art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, który okazał się nieuzasadniony. Przepis ten, zdaniem SKO, miał w sprawie zastosowanie, a jedyny argument skarżącego opiera się na jego nieaktualnym brzmieniu w zakresie terminu obowiązywania.

Kolejno organ wskazał, że skarżący kwestionuje przypisanie mu 4 punktów karnych za wykroczenie popełnione w dniu [...] czerwca 2015 r. (Gniezno - obszar wiejski, polegające na przekroczeniu prędkości od 21 do 30 km/h) powołując się na okoliczność, że nie on był wówczas kierującym. Domaga się od organu I i II instancji bezpodstawnej weryfikacji wpisów dotyczących naruszeń prawa o ruchu drogowym. Kolegium wskazało, że w tym zakresie wyłącznie właściwe są organy Policji.

Organ podtrzymał także twierdzenie, że z uwagi na treść § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r, w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r." poz. 488) organ nie mógł uwzględnić odbytego szkolenia zmniejszającego liczbę punktów karnych (którego odbycia nie kwestionował), albowiem odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Przekroczenie sumy liczby punktów ostatecznych i wpisywanych tymczasowo nastąpiło z dniem [...] października 2015 r., ponieważ o dacie przekroczenia rozstrzygną data popełnienia wykroczenia, za które przypisano punkty. Kurs zgodnie z zaświadczeniem nr [...] skarżący odbył zaś w dniu [...] lutego 2016 r,. a zatem nie mogła w jego wyniku zmniejszyć się ilość punktów karnych.

Kolejno organ wywodził, że ustalenia organu administracji nie mogą zastępować ustaleń organów właściwych w sprawach wykroczeń. Zagadnienie wpisu punktów karnych w ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym nie mogło stać się podstawą do zawieszenia postępowania, skoro wpis został dokonany ostatecznie, a w jego wyniku Komendant wystąpił z przewidzianymi prawem wnioskami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: Ppsa).

Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pod kątem zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Badając zgodność prawem decyzji Kolegium Sąd podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez ten organ przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E. Postępowanie w sprawie toczyło się na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4, czyli ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (PrD). Na podstawie tego ostatniego przepisu organy policji prowadzą ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Danemu naruszeniu przepisów przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 a stosowną adnotację umieszcza się w tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (art. 130 ust. 2 PrD).

Wpisu do ewidencji dokonuje policjant lub pracownik jednostki Policji (§ 4 ust. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego) z tym, że wpisu ostatecznego dokonuje się, jeżeli naruszenie przepisów ruchu drogowego stwierdzone zostanie prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, a wpisu tymczasowego niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, przy czym po stwierdzeniu naruszenia jednym z ww. rozstrzygnięć wpis ten staje się wpisem ostatecznym (§ 4 ust. 1, 2 i 4 ww. rozporządzenia).

Wyjaśnienia wymaga, że zawarty w art. 7 ust. 1 punkt 5 ustawy zmieniającej zwrot "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Organ administracji publicznej w takiej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. Nie ma wyboru co do odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy, w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta. Każdorazowo w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w zakresie wszystkich posiadanych przez tego kierowcę kategorii. Należy nadto zauważyć, że organ administracji nie jest uprawniony do badania, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, skuteczności wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów policji w związku z tym kwestionowanie przez kierowcę prawidłowości stanu ewidencji może mieć miejsce jedynie przed organami policji, a następnie przed sądem administracyjnym w skardze na czynność lub bezczynność w przedmiocie wpisu do ewidencji.

Natomiast do uprawnień starosty jak i SKO nie należy podważanie i badanie zgodności wpisów z prawem, lecz ustalenie, czy w oparciu o wniosek doszło do przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Zatem biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu za trafne należy uznać stanowisko Organów, że w sprawie zaistniała podstawa do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, skoro dane wskazane we wnioskach Komendanta WP o sprawdzenie kwalifikacji z dnia [...] lipca 2016 r. oraz o skierowanie na badanie psychologiczne z dnia [...] lipca 2016 r., potwierdzały okoliczność, że skarżący przekroczył 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Wnioski Komendanta określały 3 przypadki naruszenia przez skarżącego przepisów o ruchu drogowym, za które to otrzymał on łącznie 26 punktów. Wszystkie naruszenia miały miejsce w okresie od dnia [...] czerwca 2015 r. do [...] października 2015 r., czyli w okresie krótszym niż rok. Skarżący tych ustaleń w żaden sposób nie podważył, albowiem nie wykazał, aby którykolwiek wpis do ewidencji, wskazany przez Komendanta WP we wniosku, został z niej usunięty lub nie istniał.

Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że zatrzymanie prawa jazdy dokonywane jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji. Przy czym to organy policji uprawnione są do dokonywania wpisów w ewidencji i dokonywania z niej wykreśleń. Sąd jak i organy orzekające w sprawie, czyli starosta i Kolegium nie mogą ingerować w zapisy ewidencji i dokonywać samodzielnego ustalania ilości punktów w oderwaniu od danych wynikających z ewidencji. Postępowanie bowiem dotyczące przypisania określonej liczby punktów i zatrzymania prawa jazdy, są postępowaniami odrębnymi, a skoro, jak już to wyżej wskazano, kwestia prawidłowości wpisów do ewidencji dokonywanych przez właściwe organy policji, nie może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego w tej sprawie.

Wskazać również należy, jak to uczynił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1013/10 dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), że dla prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego istotną datą jest data naruszenia przepisów ruchu drogowego, a nie data ściśle technicznej czynności, jaką jest dokonanie wpisu tego naruszenia. Bez znaczenia dla prawidłowej wykładni przepisu art. 130 ust. 2 PrD jest data dokonania przez organ rejestrujący punkty karne odpowiedniego wpisu do ewidencji czy też data przekwalifikowania punktów tymczasowych w punkty ostateczne.

Po wtóre też, ugruntowana jest linia orzecznicza, zgodnie z którą (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 731/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) z uprawnienia określonego w § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) mogą skorzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia o którym mowa w art. 130 ust. 3 PrD za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która po ich stronie nie rodzi obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a więc mniej niż 24 punkty. W przypadku przekroczenia tego limitu, odbycie przez kierowcę szkolenia pozostaje bez wpływu na liczbę uzyskanych punktów. Jak prawidłowo ustalił organ, i Sąd te ustalenia podziela, co stwierdzono na wstępie, skarżący ów limit przekroczył zanim odbył szkolenie.

Reasumując, kontrola ustaleń faktycznych organów i zastosowanych przepisów prawa doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że nie ma podstaw do zakwestionowania zaskarżonej w sprawie decyzji, zaś organy prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Sąd nie dopatrzył się także żadnych naruszeń procesowych. Decyzja Kolegium spełnia wymogi stawiane jej przez przepisy Kpa, zaś postępowanie dowodowe zostało w sprawie przeprowadzone prawidłowo, choć nie po myśli skarżącego.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 Ppsa, orzekł jak w sentencji.