Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2598/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 1a, art. 4 ust. 1 pkt 1, pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 916
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - tekst jedn.
article: art. 217, art. 218, art. 7, art. 77 par. 1, art. 76 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz P. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2019 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. ze 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] odmawiające potwierdzenia przekształcenia z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ulicy [...] oznaczonej nr ew. [...] i [...], obręb [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta [...].

Organ w podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał przepisy art. 1 ust. 1 i 1a, 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z 20 lipca 2008r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (D.U. 2019, poz. 916), dalej "ustawa". Z regulacji tych wynika że:

-z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów;

-pod pojęciem gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami mieszkaniowymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi w których co najmniej połowę liczby stanowią lokale mieszkalne lub te wyżej wymienione wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. - -

-przepisy ustawy stosuje się także gdy na gruncie zabudowanym ww. budynkami położone są inne budynki obiekty budowalne lub urządzenia budowlane o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków wymienionych w art. 1 ust. 2 ustawy nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie;

-w przypadku gruntów stanowiących własność samorządu terytorialnego ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej i ewidencji gruntów następuje po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie (art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy).

Zdaniem Kolegium organ I instancji słusznie odmówił wydania zaświadczenia z powodu ustalenia, że na przedmiotowych działkach znajduje się zabudowa infrastrukturalna tj. chodnik i parkingi a ponadto nieruchomość w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod drogę publiczną tj. ulicę [...].

Organ stwierdził, że zbadał stan zabudowy na działce za pomocą portalu mapowego [...]. Z analizy map wynika, że na nieruchomości znajduje się ogólnodostępny chodnik oraz miejsca postojowe a zatem nieruchomość nie jest tą o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Fakt, że chodnik i miejsca postojowe przeznaczone są w planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną wyklucza traktowanie tych obiektów jako umożliwiających prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Są to bowiem obiekty infrastruktury publicznej służące nie tylko obsłudze budynku znajdującego się na tej nieruchomości. Dlatego uznano, że prawo użytkowania wieczystego nie uległo przekształceniu w prawo własności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący P. W..

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 1 ust. 1 i 1a ustawy poprzez ich nieuwzględnienie i utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji;

2) art. 218 §1 Kpa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie;

3) art. 8 kpa poprzez jego niezastosowanie.

Wniósł o uchylenie obu postanowień.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).

Ustawa z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność dała możliwość przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności w odniesieniu do wymienionych w art. 1 i 1a nieruchomości. Ustawodawca uznał za celowe aby podstawę ujawnienia prawa własności stanowiło zaświadczenie potwierdzające to przekształcenie. Wydaje je starosta wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej – w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub w przypadku gruntów stanowiących własność samorządu terytorialnego – wójt (burmistrz, prezydent) – co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 pkt 3 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, co z kolei wynika z art. 4 ust. 2 ustawy.

Oznacza to, że w tego rodzaju postępowaniu w aspekcie procesowym zastosowanie ma tryb o jakim mowa w art. 217 i 218 kpa.

Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter uproszczony a organ, co do zasady, wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencyjnych i rejestracyjnych. Art. 218 § 1 kpa dopuszcza jednak możliwość przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego o ile jest to niezbędne do wydania żądanego zaświaczenia.

Odnosząc te wywody do niniejszej sprawy, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ nie dokonał prawidłowej oceny dokumentów przede wszystkim w postaci informacji z księgi wieczystej jak również w ogóle nie uwzględnił zapisów prowadzonej przez siebie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący przy skardze złożył uproszczony wypis z rejestru gruntów (mimo, że dokument ten powinien dołączyć organ). Z rejestru tego, stanowiącego rejestr urzędowy oraz mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że działki [...] i [...] stanowią tereny oznaczone symbole B – tereny budowlane. Podobne zapisy zawiera księga wieczysta prowadzona dla tej nieruchomości – [...]. Z mapy z zasobu geodezyjnego i kartograficznego wynika, że wskazywana przez organ ulica [...] jak i ulica [...] stanowią odrębne działki ewidencyjne drogowe nr ew. [...] i [...]. Mało tego ulica [...] w ogóle nie dotyka do przedmiotowych działek (dzieli je działka o nr ew. [...]).

Powoływany przez organ portal mapowy [...] nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 kpa, co zresztą wynika z jego tzw. stopki. Nie może zatem stanowić źródła dowodowego i ani organ ani Sąd nie ma podstaw do tego aby na tego rodzaju dokumencie opierać ustalenia faktyczne.

Odnosząc się do podnoszonego przez organ przeznaczenia planistycznego części nieruchomości (pod parking i chodnik) należy wskazać, że plan miejscowy został uchwalony uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z [...] stycznia 2011 r. Jak wynika z pisma Urzędu [...] z [...] kwietnia 2019 r. (k 23 akt adm.), tylko fragmenty działki nr. ew. [...] znajdują się w liniach rozgraniczających ulicy [...].

Pojęcie linii rozgraniczających zdefiniowane jest obecnie na gruncie m.in. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. (D.U. 2003, poz. 1597) a poprzednio w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U.2016.124 ) - 3 pkt 3.

Poprzez linie rozgraniczające rozumie się granice terenów przeznaczonych na pas drogowy lub pasy drogowe ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w wypadku autostrady - w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady; w liniach rozgraniczających drogi na terenie zabudowy (ulicy) mogą znajdować się również urządzenia infrastruktury technicznej nie związane z funkcją komunikacyjną drogi. Generalnie linie te określają tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.

Z kolei pojęcie pasa drogowego definiuje art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2068, ze zm.) jako wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Odnosząc się w tym miejscu do kwestii ustaleń planu miejscowego, na które powołuje się organ, należy stwierdzić, że ustalenia planu miejscowego w zakresie przeznaczenia terenu pod drogę publiczną nie oznacza, że droga ta jest mocą tego planu wyodrębniona i taki status prawny posiada. Droga publiczna jest budowlą o nadanej kategorii (gminna, powiatowa, krajowa) Nadanie takiej kategorii następuje w odrębnej procedurze dla każdej z tych kategorii a nie z mocy ustaleń planu miejscowego. Następuje to dopiero po jej wybudowaniu i uzyskaniu przez nią warunków techniczno-użytkowych. Istotnie zazwyczaj poprzedzone jest to ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. (art. 1 w zw. z art. 2, 2a, 5 pkt 1 i 2 i 5 ustawy o drogach publicznych. (por. E Bończak-Kucharczyk. Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, Lex 2020).

Oznacza to, że sam fakt przeznaczenia planistycznego gruntu pod drogę publiczną bez jej ewidencyjnego i prawnego wyodrębnienia nie ma znaczenia dla oceny stanu faktycznego istniejącego na gruncie w dacie istotnej dla przekształcenia.

Sumując Sąd uznał, że organy naruszyły art. 7, 77 § 1, 76 §1, 80, art. 4 ust. 1 i 4 w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 i art. 1a ustawy w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe ustalenie, że na działkach nr ew. [...],[...] znajduje się pas drogowy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni dokonaną przez sąd ocenę dokumentów urzędowych a następnie ustali czy w ich świetle istnieją podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy.

Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c i 119 § 3 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę 100 zł (wpis).