Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1549/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art.  87 ust. 1, art. 92 a  ust. 1, ust. 3, ust. 7
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr BP.501.863.2022.0993.ML6.442603 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r., nr BP.501.863.2022.0993.ML6.442603 utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr WITD.DI.0152.VI0237/13/22 o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 10.500 złotych.

W podstawie prawnej decyzji podano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, zwanej dalej k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. b, h, art. 87 ust. 1, art. 92a ust.1, ust. 3, ust. 7, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.), lp. 1.12, Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustaw o transporcie drogowym, art. 2 ust. 2 lit. a, art. 3 ust. 1, ust. 2, art. 22 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz.U. UE L 2014 60.1 ze zm.), art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/201w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów.

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 29 stycznia 2022 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił W. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów ustawy z 6 września 2002 r. o transporcie drogowym przez ww. przedsiębiorstwo w zakresie załącznika nr 3 do ww. ustawy. Wskazano, że opis naruszeń został zawarty w załączniku do protokołu kontroli. Pouczono też stronę o możliwości złożenia wniosków, wyjaśnień, uwag i zastrzeżeń w terminie 7 dni.

W piśmie z 16 lutego 2022 r. pn. "odpowiedź na zawiadomienie z dnia 29.01.2022 r." W. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez dr M. M. z Kancelarii Prawnej V. Sp. j. z siedzibą w O., podkreśliła, że kierowca na co dzień wykonuje przewozy regularne i nigdy nie wykonywał przewozów okazjonalnych. Nie jest on zatem świadomy znaczenia definicji tego typu transportu. W ocenie autora pisma, w sprawie mamy do czynienia z prywatnym przejazdem pracownika przedsiębiorstwa (wyłączonym z zakresu zastawania rozporządzenia 561/2006 WE), który dysponował czasem wolnym. Do pisma dołączono załączniki. W załączniku nr 2 (załącznik – zaświadczenie o działalności) zawarto oświadczenie kierowcy z dnia 31 stycznia 2022 r., w którym wskazał, że 29 stycznia 2022 r. prowadził pojazd wyłączony z zakresu rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub AETR (k. 56 a.a.).

Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uzasadniając swoje rozstrzygnięcie z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr WITD.DI.0152.VI0237/13/22, wskazał, że podczas przeprowadzonej w dniu 29 stycznia 2022 r. kontroli drogowej autobusu marki Solaris (o nr rej. [...]), kierowanego przez B. B. (wykonującego przewóz drogowy w imieniu przedsiębiorcy W. sp. z o.o.) stwierdzono, że w pojeździe nie było zainstalowany tachografu do rejestrowania czasu pracy kierowcy. Kolejnym naruszeniem było niewyposażenie kierowcy w inny dokument, o którym mowa w art. 87 u.t.d., wymagany w związku z realizowanym przewozem. Wskazano m.in., że kierowca nie przedstawił do kontroli zaświadczenia o nieprowadzeniu (zaświadczenia o działalności) jak również nie okazał wykresówki, którą miał rzekomo wypełnić podczas jazdy. Zaświadczenie o nieprowadzeniu powinno zostać kierowcy wręczone przed rozpoczęciem wykonywania przez kierowcę przewozu. Organ uznał, że zarówno wykresówka jak i zaświadczenia o działalności kierowcy, zostało sporządzone na potrzeby składanych wyjaśnień, po przeprowadzonej kontroli drogowej.

Za stwierdzone naruszenia Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 10 500 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji, wniesionym przez W. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowaną przez A. K. z Kancelarii Prawnej V. sp.j. z siedzibą w O., zarzucono: - rażące naruszenie art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do wykonywania przewozu okazjonalnego, mimo, iż całość materiału dowodowego temu przeczy; - rażące naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie w zakresie spoczywającego na organie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co miało wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do błędnej kwalifikacji prawnej wykonywanego w dniu kontroli przejazdu, sprzecznej z całokształtem materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W uzasadnieniu odwołania jego autor wskazał na nieprawdziwość informacji wskazanych w załączniku nr 1 protokołu kontroli, w którym podano opis naruszenia. Otóż kontrolowany kierowca zeznał, iż wykonuje "okazjonalny przejazd" z okazji ślubu kolegi. Informacja ta, zdaniem odwołującego się jest błędna i została wprost zasugerowana kierowcy przez osobę kontrolującą. Kierowca, podając ją nie miał złych zamiarów, a wyłącznie niedostateczną wiedzę w tym temacie, która na jego stanowisku nie jest wymagana oraz brak zrozumienia zakresu określenia "okazjonalny". Kierowca prawidłowo zaprzeczył, iż nie jest w trakcie przewozu regularnego, który świadczy na co dzień w pracy, ponieważ ma dzień wolny, a na sugestię, iż jest to przewóz okazjonalny potwierdził uznając, iż chodzi o przejazd okazyjny w związku ze ślubem jego kolegi, który był prywatnym przejazdem kierowcy. Zaakcentowano też, że kierowca na co dzień wykonuje przewozy regularne i nigdy nie wykonywał przewozów okazjonalnych. Nie jest on zatem świadomy znaczenia definicji tego typu transportu ("okazjonalnego"). Intencją kierowcy nie było zatem wykonywanie przewozu okazjonalnego, co potwierdzają zgromadzone środki dowodowe i protokół z kontroli WITD. W ocenie strony odwołującej się, przywołane materiały wskazują jednoznacznie, iż w żadnym zakresie nie był realizowany przewóz osób na łącznym odcinka 4 kilometrów z bazy transportowej do miejsca wykonania "bramy" i z powrotem.

W uzasadnieniu opisanej na wstępnie decyzji z dnia 3 sierpnia 2023 r. organ II instancji, odnośnie naruszenia Ip. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wskazał, że naruszenie to zostało stwierdzone przez inspektorów w dniu 29 stycznia 2022 r. podczas kontroli drogowej autobusu marki Solaris (o nr rej. [...]), którym kierował B. B. (wykonujący przewóz drogowy w imieniu przedsiębiorcy W. sp. z o.o.). Po zatrzymaniu pojazdu do kontroli kierowca nie posiadał przy sobie dokumentu zawierającego aktywność kierowcy w okresie 28 dni poprzedzających dzień kontroli. W trakcie kontroli kierowca B. B. zeznał, że w okresie 28 dniu poprzedzających dzień kontroli wykonywał przewóz regularny osób na linii do 50 kilometrów, a więc przewozy drogowe wyłączone spod obowiązywania rozporządzenia nr 561/2006. Przebieg kontroli drogowej został opisany w protokole z dnia 29 stycznia 2022 r. nr [...].

Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych, za naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie naruszenia 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ II instancji wskazał, że zostało ono udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli drogowej, protokołu oględzin pojazdu, dokumentacji fotograficznej, protokołu przesłuchania świadka, że w dniu 29 stycznia 2022 r. strona wykonywała przewóz drogowy pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone w dniu 29 kwietnia 2022 r. przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli drogowej autobusu marki Solaris o nr rej. [...] (...) Na podstawie okazanego przez kierowcę dowodu rejestracyjnego kontrolujący ustalili, że ww. autobus miał 29 miejsc siedzących oraz 55 miejsc stojących. W momencie zatrzymania pojazdu do kontroli na przednim wyświetlaczu widniał napis "ślub Moniki i Jakuba". W trakcie oględzin pojazdu inspektorzy stwierdzili, że w pojeździe nie był zainstalowany tachograf do rejestrowania czasu pracy kierowcy. W celu ustalenia charakteru wykonywanego przewozu kontrolujący sprawdzili posiadane przez kierowcę dokumenty oraz przesłuchali kierowcę w charakterze świadka. Świadek B. B. zeznał, że na co dzień wykonuje przewozy regularne na trasie do 50 kilometrów w imieniu przedsiębiorcy W. sp. z o.o. i dlatego w pojeździe nie był zainstalowany tachograf do rejestrowania aktywności kierowcy. Kierowca zeznał również, że w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny za zgodą kierownika przedsiębiorstwa, w którym wykonuje na co dzień przewozy. Ponieważ pojazd marki Solaris o nr rej. [...] przystosowany był i przeznaczony do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą, dlatego, w ocenie organu odwoławczego, do wykonywanego przewozu miały zastosowanie przepisy rozporządzenia nr 561/2006, oraz rozporządzenia nr 165/2014 i ustawy o transporcie drogowym. Zatem z uwagi na charakter wykonywanego przewozu oraz przeznaczenie pojazdu (do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą) przedsiębiorca, w którego imieniu kontrolowany kierowca wykonywał przewóz drogowy, zdaniem organu II instancji, powinien wyposażyć ww. pojazd w urządzenie rejestrujące, zgodnie z wymogami określonymi w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014. Inspektorzy podczas oględzin kontrolowanego pojazdu nie stwierdzi, by pojazd posiadał tachograf, który umożliwiał rejestrowanie aktywności kierowcy w trakcie wykonywanych przewozów drogowych. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół kontroli nr [...] z dnia 29 stycznia 2022 r., a stan pojazdu utrwalony na dokumentacji fotograficznej.

Mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ II instancji stwierdził, że zgodnie z prawem za powyższe naruszenia nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Ustosunkowując się do zarzutów strony, organ odwoławczy wyjaśnił, że kara na stronę nie została nałożona za wykonywanie przewozu okazjonalnego, jak to błędnie określił organ I instancji w swojej decyzji, ale za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nie wyposażonym w tachograf posiadający świadectwo homologacji typu.

W dalszej części uzasadnienia decyzji wyjaśniono, że stosownie do art. 4 lit. a) rozporządzenia nr 561/2006 - Dla celów niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają następujące definicje: "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. W tym miejscu ponownie zaakcentowano, że kontrolowany autobus był przystosowany do przewozu ponad 50 osób łącznie z kierowcą, a przed zatrzymaniem do kontroli poruszał się po drodze publicznej. Podkreślono zatem, że w dniu 29 stycznia 2022 r. wykonywany przez kierowcę B. B. przewóz ww. pojazdem był przewozem drogowym. Organ II instancji wskazał też, że do każdego przewozu drogowego wykonywanego pojazdami określonymi w art. 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006 stosuje się przepisy rozporządzenie nr 561/2006 o ile wykonywany przewóz nie podlega wyłączeniem określonym w art. 3 i art. 13 rozporządzenia nr 561/2006. Zatem o tym czy dany przewóz podlega włączeniom spod przepisów rozporządzenia nr 561/2006 nie decyduje przedsiębiorca, ale jest to następstwem spełnienia warunków określonych w art. 3 i art. 13 rozporządzenia nr 561/2006. Jeden z tych warunków określony jest w art. 3 lit a) rozporządzenia nr 561/2006 dotyczy przewozów regularnych. Według ww. przepisu niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km. Z materiału dowodowego wynika, że strona miała uprawnienia do wykonywania przewozów regularnych oraz że kontrolowany pojazd był używany do wykonywania przewozów regularnych. Bezsporne w sprawie jest, że w dniu kontroli pojazdem marki Solaris o nr rej. [...] był wykonywany przewóz regularny na linii do 50 kilometrów (protokół przesłuchania świadka – B. B.). Kierowca zeznał bowiem, że na co dzień wykonuje przewozy regularne, jednak w dniu kontroli wykonał przewóz okazjonalny. Organ uznał wyjaśnienia strony, że okazjonalny należy rozumieć jako przewóz z okazji ślubu kolegi, a nie rozumieniu art. 4 ust. 11 ustawy o transporcie drogowym. Jednak ponieważ kontrolowanym pojazdem nie był wykonywany przewóz regularny na linii do 50 kilometrów, tym samym przewóz ten, w ocenie organu II instancji, podlegał pod przepisy rozporządzenia nr 561/2006, a tym samym pod przepisy rozporządzenia nr 165/2014.

W konkluzji powyższego uznano, że ww. pojazd powinien być wyposażony w tachograf, a kierowca w trakcie przewozu obowiązany był rejestrować za pomocą urządzenia rejestrującego swoją aktywność. Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem podlegającym pod przepisy rozporządzenia nr 561/2006, który to pojazd nie jest wyposażony w tachograf posiadający świadectwo homologacji typu stanowi naruszenie określone w Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Organ I instancji zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Organ dysponował protokołem kontroli, protokołem przesłuchania świadka, kserokopią dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu, protokołem oględzin pojazdu, dokumentacją fotograficzną. Zatem uznano, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o posiadany przez organ materiał dowodowy, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W czasie kontroli inspektorzy udowodnili w sposób nie budzący wątpliwości, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz drogowy autobusem przystosowanym do przewozu ponad 9 osób łącznie z kierowcą, który to pojazd nie posiadał tachografu, a kontrolowany kierowca nie został wyposażony w dokument, o którym mowa w art. 87 ust. 1 u.t.d., tj. w zaświadczenie o działalność za okres poprzedzający dzień kontroli. Ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na powstanie naruszeń określonych w Ip. 1.12, i Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W świetle powyższego, w ocenie organu II instancji, nie można uznać, aby organ zaniechał przeprowadzenia rzetelnego postępowania.

Na koniec organ odwoławczy zasygnalizował też, iż art. 92 c ustawy o transporcie drogowym nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie ponieważ przedsiębiorca nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Przedsiębiorca nie przedstawił żadnej z podstaw egzoneracyjnych, o których mowa w ww. przepisie, której wystąpienie stanowiłoby podstawę do odstąpienia od nałożenia kary za ujawnione naruszenia. Z materiału dowodowego oraz wyjaśnień strony nie wynika by przedsiębiorca podjął jakiekolwiek kroki do zapobieżenia powstaniu ujawnionych naruszeń, jak również, że powstałe naruszenia są następstwem okoliczności, których nie mógł przewidzieć lub którym nie mógł zapobiec.

W skardze do WSA w Krakowie, zawartej w piśmie z dnia 1 września 2023 r. W. sp. z o.o. z siedzibą w W., decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 sierpnia 2023 r., nr BP.501.863.2022.0993.ML6.442603, zarzuciła naruszenie: art. 2 ust. 1 lit b Rozporządzenia nr 561/2006 poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie był wykonywany przewóz osób podlegający pod przepisy ww. rozporządzenia; art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 poprzez błędne przyjęcie, że w tej sprawie wymagana była instalacja tachografu.

Mając na względzie wskazane zarzuty, wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, wstrzymanie wykonalności decyzji do momentu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi wskazano, że przedmiotowy przejazd był wyłącznie prywatnym przejazdem pracownika skarżącej spółki, który w swoim dniu wolnym zamierzał zrobić bramę weselną z okazji ślubu kolegi, zatem przejazd ten nie podlegał przepisom rozporządzenia nr 561/2006. O prywatności przejazdu świadczy okoliczność, że w trakcie kontroli w pojeździe nie było pasażerów. Dodatkowym argumentem za tym, że był to przejazd prywatny jest udokumentowany stan licznika pojazdu, zgodnie z którym kierowca przejechał dokładnie 4 km do miejsca bramy weselnej oraz 4 km z powrotem do bazy.

Podkreślono również, że sporny przejazd nie był w żaden sposób związany z działalnością przedsiębiorstwa i nie wypełniał definicji przewozu okazjonalnego, przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego, przewozu wahadłowego, niezarobkowego przewozu drogowego. Główną cechą "usług okazjonalnych" jest to, że obejmują one przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika, co w pełni potwierdza bezpodstawność stawianych w tej sprawie zarzutów, bowiem w trakcie kontroli nie była przewożona żadna osoba.

Dalej strona skarżąca wskazała, że temu, jakoby przejazd miał mieć charakter przewozu okazjonalnego, przeczy kontekst zdarzenia: a) nie wystąpił przewóz osób, o którym mowa w art. 2 rozporządzenia nr 561/2006, b) pojazdy nie udały się do miejsca ślubu ani miejsca uroczystości weselnych; c) kierowca prawidłowo dokumentował przejazd poza zakresem rozporządzenia nr 561/2006, co nie było przedmiotem dociekań inspektorów; d) okres aktywności prawidłowo udokumentowano na zaświadczeniu działalności kierowcy.

Wyjaśniono również, że kierowca pod wpływem stresu i sugestii inspektora potwierdził, że wykonywał przewóz okazjonalny (nie rozumiejąc tego określenia), co poskutkowało dodatkowo nałożeniem na niego mandatu karnego, jednak gdy zrozumiał co jest przedmiotem zarzutu, całkowicie się z nim nie zgodził. Organ odwoławczy uznał co prawda wyjaśnienia, że przejazd nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu art. 4 ust. 11 u.t.d., a przewozem z okazji ślubu kolegi, jednakże błędnie stwierdził, że z uwagi na okoliczność, iż w momencie kontroli nie był wykonywany przewóz regularny na linii do 50 km, przewóz podlegał przepisom rozporządzenia nr 561/2006 i rozporządzenia nr 165/2014.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 28 września 2023 r. (k. 15 a.s.) wydanym na podstawie art. 93 ust. 2 u.t.d. Główny Inspektor Transportu Drogowego z urzędu wstrzymał w całości wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.

Na wstępie wskazać należy, iż w sprawie o tożsamym stanie faktycznym i podobnym stanie prawnym orzekał wcześniej WSA w Krakowie, który w wyroku z 7 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1615/23 oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 sierpnia 2023r. nr BP.501.864.2022.0993.ML6.442164 w przedmiocie kary pieniężnej. Sąd w obecnym składzie w pełni podziela rozważania zawarte w ww. wyroku i przyjmuje jako własne.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10 500 zł za naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

Zachowanie strony, które jest przedmiotem postępowania z perspektywy normatywnej prawidłowo zostało zakwalifikowane przez organ administracji publicznej jako przewóz drogowy.

Zdaniem Sądu, ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny, nie budzi wątpliwości i jawi się jako bezsporny. Dotyczy to przede wszystkim przebiegu i ustaleń poczynionych podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 29 stycznia 2022 r., około godziny 11.30 w W. na ul. [...]. Poddano kontroli drogowej pojazd (autobus) marki Solaris o nr rej. [...], którym kierował B. B. Przedmiotowy autobus ma 29 miejsc siedzących oraz 55 miejsc stojących. Na przednim wyświetlaczu widniał napis "[...]". W pojeździe nie był zainstalowany tachograf do rejestrowania czasu pracy kierowcy; kierowca nie był wyposażony w zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu w dniach poprzedzających kontrolę. Kierowca w dniu kontroli miał dzień wolny, a kontrolowanym pojazdem zamierzał zrobić "bramę" koledze z pracy, który w tym dniu brał ślub. W kontrolowanym pojeździe nie było pasażerów. Pojazd należy do przedsiębiorcy W. sp. z o.o. z siedzibą w W.

Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie m.in. następujących dowodów: protokołu z przesłuchania świadka – kierowcy (k. 35-38 a.a.), protokołu kontroli (k. 70 a.a.), dokumentacji fotograficznej (41-43), zapisu monitoringu miejskiego z ulic W. (notatka służbowa k. 50 a.a.).

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 74 ust. 1 u.t.d. w przypadku stwierdzenia naruszeń uzasadniających nałożenie kary pieniężnej, podczas przeprowadzanej kontroli drogowej, sporządza się protokół kontroli. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę na szczególne dowodowe znaczenie takiego protokołu, który jest często podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej. Istotne jest również, że podawane przez uczestniczących w kontroli (w tej sprawie przez kierującego pojazdem - B. B.) informacje są z reguły wypowiadane "na gorąco", spontanicznie, bez kalkulowania ich znaczenia i ewentualnego wpływu na wynik sprawy, tak uzyskany dowód ma zatem walor szczególny (NSA w wyr. z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1157/18, baza CBOSA). W aktach niniejszej sprawy znajduje się prawidłowo sporządzony protokół z kontroli oraz z przesłuchania świadka – B. B. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca B. B. podpisał protokół kontroli i nie wniósł żadnych uwag, ani zastrzeżeń.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności trafnie stwierdził, że doszło do wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu oraz że kierowca nie został wyposażony w inny dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym (zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu w dniach poprzedzających kontrolę), wymagany w związku z realizowanym przewozem. Wyczerpane zostały zatem hipotezy statuowanych powołanymi wyżej przepisami norm sankcjonujących. Normy te zostały w zaskarżonej decyzji prawidłowo skonkretyzowane przez nałożenie kary w kwocie 10 500 zł (WSA w Krakowie w wyroku z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1615/23).

Sąd nie podziela również zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego polegających na błędnym przyjęciu, że wykonywany przejazd nie był przejazdem prywatnym kierowcy, a zatem była wymagana instalacja tachografu. Materiał dowodowy nie wskazuje, poza twierdzeniami strony skarżącej przedstawionymi w odwołaniu, a następnie w skardze, że faktycznie wykonywał on przewóz "czysto prywatny" wyłącznie w celach prywatnych. Tak więc przyjęta kwalifikacja działań strony skarżącej uprawniała do wniosku o trafności i legalności zastosowanej sankcji.

Podsumowując, skoro zatem wykonywany przewóz był wykonywany pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu, organ prawidłowo zastosował dyspozycję art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 u.t.d. w zw. z lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do tej ustawy i nałożył karę, która sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów o stosowaniu tachografów.

Kolejno, zgodnie z lp. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym niewyposażenie kierowcy w inny dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, wymagany w związku z realizowanym przewozem sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł – za każdy dokument. W odbywającym się w dniu 29 stycznia 2022 r. przewozie drogowym, kierowca nie był wyposażony przez przedsiębiorcę w dokumenty o których mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, tj. zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu w dniach poprzedzających kontrolę. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w dniu 29 stycznia 2022 r. podczas kontroli drogowej ww. autobusu. Po zatrzymaniu pojazdu do kontroli kierowca nie posiadał przy sobie dokumentu zawierającego aktywność kierowcy w okresie 28 dni poprzedzających dzień kontroli. Powyższe uchybienie nie mogło zostać sanowane poprzez przedłożenie przez stronę skarżącą opisanych wyżej załączników do pisma z 16 lutego 2022 r., w tym m.in. zaświadczenia o działalności z 31 stycznia 2022 r. (k. 56 a.a.).

Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany - co wymaga podkreślania - mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, w szczególności kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Stosownie do ww. przepisu : 1. W przypadku braku możliwości wprowadzenia danych, zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 lub Umową AETR, przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, jeżeli kierowca: 1) przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby; 2) przebywał na urlopie wypoczynkowym; 3) miał czas wolny od pracy; 4) prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR; 5) wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu; 6) pozostawał w gotowości do wykonywania pracy w rozumieniu art. 9 ust. 1 – w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006, lub w rozumieniu art. 12 ust. 3 lit. c załącznika do Umowy AETR – w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR. 2. Przez czas wolny od pracy, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, rozumie się okresy inne niż przerwy i odpoczynek kierowcy, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 165/2014, oraz okresy inne niż wymienione w ust. 1 pkt 1, 2 i 4–6, w których kierowca nie wykonywał pracy. 3. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wystawione na przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w: 1) decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 99 z 14.04.2007, str. 14, Dz. Urz. UE L 101 z 11.04.2008, str. 11, Dz. Urz. UE L 330 z 16.12.2009, str. 80 oraz Dz. Urz. UE L 63 z 12.03.2010, str. 31) – w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006, 2) Suplemencie 3 do załącznika do Umowy AETR – w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR – przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego, a kierowca to zaświadczenie podpisuje. W przedmiotowej sprawie kierowca w dniu kontroli takiego zaświadczenia nie posiadał. Sąd jako trafną uznaje dokonaną przez organ I instancji ocenę, że zarówno wykresówka jak i zaświadczenie o działalności kierowcy (przedłożone do pisma z dnia 16 lutego 2022 r., k. 53 i n. a.a.) zostały sporządzone po kontroli, na potrzeby składnych wyjaśnień.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy administracji publicznej uzasadniły w sposób wymagany przez normę określoną w art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organ II instancji w sprawie przeprowadziły właściwą wykładnię przepisów prawa materialnego i dokonał prawidłowej subsumpcji pod ustalony w sprawie stan faktyczny.

Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne. W ramach tychże zarzutów strona skarżąca zasadniczo nie kwestionuje ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności nie kwestionuje okoliczności, że w autobusie nie był zainstalowany tachograf (zwykle autobusem jest wykonywany przewóz regularny osób na linii do 50 kilometrów), ani okoliczności, że kierowca nie został wyposażony w zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu w dniach poprzedzających kontrolę – zdaniem skarżącego, nie stanowiło ta jednak naruszenia prawa, bowiem miał miejsce przejazd "prywatny", a nie przewóz drogowy. Wskazać w związku z tym należy, że zgodnie z art. 4 ust. 6a u.t.d., przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Z kolei w myśl art. 4 lit.a rozporządzenia nr 561/2006, dla jego celów zastosowanie ma następująca definicja przewozu drogowego: jest to każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Definicja przewozu drogowego z art. 4 lit.a rozporządzenia nr 561/2006 ma również znaczenie z punktu widzenia stosowania przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego – stosownie do jego art. 2 ust. 1 (por. wyrok NSA z 26 lutego 2021 r., II GSK 310/19, CBOSA). Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 561/2006 ma ono zastosowanie w szczególności do przewozu drogowego osób, pojazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i przeznaczonymi do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą. W świetle powołanych przepisów oraz poczynionych ustaleń faktycznych nie ulega wątpliwości, że – wbrew twierdzeniom skargi – doszło do przewozu drogowego, podlegającego pod przepisy obu powołanych rozporządzeń.

Zgodzić się trzeba z organem odwoławczym również co do tego, że strona skarżąca, nie powinna była wykonywać przewozu drogowego autobusem przystosowanym do przewozu ponad 9 osób łącznie z kierowcą, który nie jest wyposażony w tachograf posiadający świadectwo homologacji typu, jak również nie powinien był dopuścić do prowadzenia autobusu przez kierowcę bez dokumentu, o którym mowa w art. 87 ust. 1 u.t.d.

Nadto organ II instancji słusznie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Na wszystkie zdarzenia spółka, należycie kontrolując i nadzorując kierowców, a także sama działając w zgodzie z prawem, miała wpływ i mogła je przewidzieć. W przedmiotowej sprawie nie ma też okoliczności ani dowodów wskazujących na to, by strona skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

Argumentacja podniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika na rozprawie przed Sądem w dniu 21 marca 2024 r. nie mogła również odnieść zamierzonego dla strony skarżącej rezultatu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze. zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.