Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 153/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10a, art. 22 ust. 2a
journal: Dz.U. 2023 poz 104
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
article: art. 3 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. GmbH Sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 8 stycznia 2024 r. nr 2001-IOD.4823.75.2023 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 8 stycznia 2024 r., nr 2001-IOD.4823.75.2023, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej: "NPUCS", "Naczelnik") z 26 września 2023 r., nr 318000-COC3.4823.141.2023.MZ, w przedmiocie nałożenia na A. GmbH w J., Niemcy (dalej: "Skarżący", "Spółka") kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2023 r. poz. 104 z późń. zm. - dalej ustawy SENT)., tj. niezapewnienie przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Jako podstawę nałożenia kary organ wskazał art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 14 czerwca 2023 r. około godz. 20:00 w punkcie kontrolnym w Budzisku zgłosił się do kontroli kierujący pojazdem o numerach rejestracyjnych [...], przewożący tranzytem przez terytorium Polski z Niemiec na Litwę towar klasyfikowany do pozycji Nomenklatury Scalonej CN 0005 o nazwie odzież w ilości 15920,00kg (kod odpadu 200110) podlegający obowiązkowi zgłoszenia w systemie SENT. Do ww. zgłoszenia SENT \ w systemie SENT-GEO przypisano lokalizator o numerze identyfikacyjnym [...].

W wyniku analizy systemu monitorowania stwierdzono, że z w/w lokalizatora nie były przekazywane dane geolokalizacyjne do rejestru SENT o aktualnym położeniu środka transportu od wjazdu do Polski do miejsca kontroli w Budzisku 14 czerwca 2023 godz. 20.25. Kierujący pojazdem oświadczył do protokołu, że nie wiedział, iż ma obowiązek włączyć aplikację na telefonie dotyczącą monitorowania całej trasy przejazdu.

NPUCS, w celu wyjaśnienia okoliczności przewozu, pismem z 14 lipca 2023 r. zwrócił się do Spółki o udzielenie wyjaśnień, co było powodem nieprzesyłania do systemu SENT na trasie przejazdu przez terytorium Polski danych geolokalizacyjnych środka transportu. Ponadto organ poinformował Stronę o możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego, jeżeli strona wykaże istnienie ważnego (wyjątkowego) powodu, dlaczego NPUCS miałby odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej.

W odpowiedzi Spółka wyjaśniła, że przewożony towar jest jej własnością, transportuje go z Niemiec do sortowni w Kownie, gdzie zostanie sprzedany. Przewoźnik do odpowiedzi dołączył: (-) dokument przewozowy CMR z 12 czerwca 2023 r. z potwierdzeniem odbioru towaru przez UAB Resna, Litwa, (-) fakturę nr [...] z 17 czerwca 2023 r. (data załadunku towaru 13 czerwca 2023 r.), (-) informację towarzyszącą przemieszczaniu odpadów - aneks VII z 13 maja 2023 r. z potwierdzeniem dostarczenia towaru (używane tekstylia i odzież - kod odpadu 200110) do odbiorcy na Litwie.

Organ wskazał, że strona skarżąca nie przedłożyła natomiast dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o pomoc publiczną, w tym pomoc de minimis.

Organ przytoczył przepisy ustawy SENT. Podał, że w celu zweryfikowania trasy przejazdu NPUCS pismem z 26 lipca 2023 r. wystąpił do Centrum Informatyki Resortu Finansów w Radomiu o udostępnienie danych odnośnie wskazań lokalizatora dotyczących całej trasy realizowanego przewozu przez terytorium Polski i informację, czy w okresie ważności zgłoszenia [...] nie było awarii systemu uniemożliwiającego przekazywanie danych geolokalizacyjnych. Pismem z 2 sierpnia 2023 r. Centrum Informatyki Resortu Finansów poinformowało, że lokalizator [...] został aktywowany w systemie SENT 18 kwietnia 2023 r. W oparciu o dane systemu SENT GEO ustalono, że w okresie przypisania do ww. zgłoszenia SENT lokalizator rozpoczął przekazywanie danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO 16 czerwca 2023 r. o godz. 8:56 w lokalizacji o współrzędnych (54,30408795; 23,11483844, punkt kontroli Budzisko). Zdaniem organu, powyższe potwierdza, że przewoźnik nie przekazywał danych geolokalizacyjnych na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski tj. od wjazdu do Polski w Świecku do miejsca kontroli w Budzisku. Lokalizator przypisany do ww. zgłoszenia SENT rozpoczął przekazywanie danych w miejscu kontroli.

Organ wyjaśnił, że w zakresie obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych obowiązują przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Jednakże organy celno-skarbowe umożliwiają w celu prawidłowego działania systemu weryfikację prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Przez stronę internetową https:/puesc.gov.pl/ przewoźnik w każdym momencie ma możliwość sprawdzenia ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. Co więcej, z poziomu Aplikacji Mobilnej Kierowcy istnieje również możliwość sprawdzenia aktualnej odnotowanej pozycji geolokalizacyjnej.

Organ stwierdził, że przewoźnik nie wypełnił obowiązków nałożonych ustawą SENT, bowiem pojazd, którym poruszał się przewoźnik, był wyposażony w lokalizator, który nie przekazywał na całej trasie przewozu aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Uniemożliwiło to właściwy monitoring przewozu towaru przez służby celno-skarbowe. Wobec powyższego, zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT, wobec niewywiązania się z obowiązku o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nałożono karę pieniężną w kwocie 10.000 zł.

Organ uznał, że legalności kwestionowanej decyzji nie podważają zarzuty zawarte w odwołaniu, w szczególności dotyczące błędnej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach i przyjęcie, że skarżący przez terytorium Polski tranzytem przewoził odzież używaną stanowiącą odpady, podczas gdy w ocenie strony skarżącej przewożony towar nie był odpadem i nie był objęty systemem monitorowania, a co za tym idzie - brak było obowiązku udostępnienia danych z lokalizatora podczas trasy przewozu. Wskazał, że na skutek czynności dokonanych przez samą stronę skarżącą organ miał do czynienia z sytuacją, w której dokonane było zgłoszenia SENT i nadano towarowi kod CN 0005 o nazwie odzież (kod odpadu 200110). Oprócz tego, do kontroli kierowca okazał dokument stanowiący załącznik nr VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U.L 190 z 12 lipca 2006 r.). Z dokumentu tego wynika, że przedmiotem przewozu był towar oznaczony kodem odpadu CER 20 0110. Dokument ten wystawiany jest tylko w przypadku przemieszczenia określonych odpadów - pkt 10 tego dokumentu nakazuje wpisanie kodu odpadu podlegającego przemieszczeniu. Wszystkie te okoliczności świadczą o tym, że przewoźnik traktował ten przewóz jako przewóz odpadów. Zdaniem organu, gdyby strona skarżąca nie wykonywała w dniu kontroli przewozu odpadów, to nie posługiwałaby się dedykowanym dla tego rodzaju przewozu dokumentem. W sprawie nie tylko dokonano zgłoszenia SENT, ale także wyposażono kierowcę w załącznik nr VII. Dlatego przyjęto, że w ramach kontrolowanego przewozu strona skarżąca transportowała opady i miała tego świadomość.

Odnosząc się do możliwości odstąpienia od nałożenia kary DIAS stwierdził, że strona, pomimo prawidłowego wezwania odnośnie możliwości jak i warunków odstąpienia od kary, nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji, jak również nie złożyła wniosku o pomoc "de minimis". Po analizie przepisów i sytuacji strony skarżącej organ nie stwierdził ani istnienia interesu publicznego, ani ważnego interesu strony do przyznania takiej ulgi. Wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT traci sens uwzględnianie przepisu art. 26 ust.3 ustawy SENT do przyznania ulgi i badania, czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną i czy podmiot jest czy nie jest beneficjentem pomocy de minimis. Przepis ten stosuje się jedynie w przypadku stwierdzenia ważnego interesu strony lub interesu publicznego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

DIAS nie podzielił też pozostałych zarzutów odwołania.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając decyzji naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że strona skarżąca przewoziła odpady, podczas gdy przedmiotem transportu była odzież używana, niestanowiąca odpadów;

2) art. 10a ust. 1 ustawy SENT poprzez:

a) błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do niezapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem oraz zaliczenia na poczet kary kaucji w wysokości 10.000,00 zł, pobranej w formie gotówkowej za pokwitowaniem Seria [...], podczas gdy nie było podstaw do przyjęcia, iż taki obowiązek ciążył na przewoźniku, albowiem przewożony towar, to odzież używana niepodlegająca kontroli oraz obowiązkowi przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych;

(b) błędne jego zastosowanie i uznanie, że rejestracja w SENT determinuje obowiązek przekazywania danych geolokalizacyjnych. Niewątpliwie transport przedmiotowego towaru nie podlegał rejestracji SENT, a w konsekwencji na przewoźniku nie ciążył obowiązek przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych. Samo omyłkowe zgłoszenie do systemu SENT nie może rodzić automatycznego nałożenia kary pieniężnej z uwagi na rzekome nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizayjnych. To charakter przewożonego towaru determinuje obowiązek poddania monitorowania transportu.

II. przepisów prawa procesowego, tj.:

1. art. 187 o.p. poprzez zaniechanie podjęcia przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, przyjmując, że Skarżąca przewoziła odpady, podczas gdy przedmiotem transportu była odzież używana, niepodlegająca kontroli oraz obowiązkowi przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych;

2. art. 191 o.p. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, poprzez stronnicze przyjęcie, iż strona skarżąca transportowała odpady i winna być obciążona sankcją pieniężną, podczas gdy inne kontrole tożsamego towaru jednoznacznie potwierdzały, że przewożony towar to odzież używana, niepodlegająca kontroli oraz obowiązkowi przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych i w ramach prowadzonego transportu nie ma jakichkolwiek nieprawidłowości i podstaw do nałożenia kar pieniężnych na stronę skarżącą;

3. art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, poprzez bezzasadne przyjęcie, że karane w ramach przepisów w/w ustawy powinny być wszystkie przypadki sporne, z pominięciem możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, podczas gdy niniejszy przypadek, wbrew twierdzeniom organu, winien być taktowany nadzwyczajnie, bowiem organ miał poważne wątpliwości co do charakteru przewożonego materiału, a finalnie i tak błędnie go zakwalifikował jako odpady, co więcej transport był cały czas monitorowany poprzez system E-TOLL. Tym samym niewątpliwie nie zaistniało niebezpieczeństwo wystąpienia zagrożenia z tytułu nielegalnego handlu towarów wrażliwych. W konsekwencji nieuzasadnione jest nakładanie sankcji na Skarżącego, co więcej sankcji w wysokości, która stanowi niewspółmierne obciążenie, które doprowadzić może do jego niewypłacalności. Postępowanie organu w przedmiotowej sprawie ocenić należy jako sprzeczne z elementarnymi zasadami współżycia społecznego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji NPUCS i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana w oparciu o prawidłowo zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego, a jej wydanie poprzedziło prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne.

Zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, obowiązujące w dniu przeprowadzenia kontroli, określa ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1857 ze zm.), zwana ustawą SENT.

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy SENT, środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne. Zgodnie z ust. 2 w/w artykułu, rejestr jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Z treści art. 7 ustawy wynika, że gdy przewóz towarów ma miejsce z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia.

Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Stosownie do treści ust. 2 w/w artykułu przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1 w lokalizator. W niniejszej sprawie przewoźnik korzystał z lokalizatora, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa KAS, służące do monitorowania trasy przewozu. Dla poprawnego działania systemu niezbędna jest dostępność sygnału GPS jak również przekazywanie tego sygnału do systemu (dostęp do Internetu).

Aplikacja kierowcy SENT - GEO zapisuje dane geolokalizacyjne nawet w przypadku braku dostępu do Internetu. Po odzyskaniu dostępu dane te są przekazywane w tle z opóźnieniem. Braki w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych lokalizatora mogą nastąpić jedynie przez świadome działanie tj.: położenie urządzenia lokalizacyjnego uniemożliwiającego dostęp do danych GEO.

Z Instrukcji Użytkownika Mobilnej Aplikacji Kierowcy SENT GEO wynika, że utrata połączenia GPS jest sygnalizowana w sposób jednoznaczny. Najpierw pojawia się kolor pomarańczowy kontrolki, a następnie czerwony. Ustawa SENT reguluje przypadki okresowego zaniku sygnału GPS. Kierowca może kontynuować przewóz w przypadku niesprawności lokalizatora trwającej nie dłużej niż godzinę (art. 10c ust. 1 ustawy SENT). W przypadku natomiast przerwy w działaniu lokalizatora trwającej dłużej niż godzinę kierowca jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Dopiero po usunięciu nieprawidłowości kierowca może kontynuować przewóz towaru (art. 10c ust. 3 ustawy SENT).

W rozpoznawanej sprawie nie pozostaje sporne to, że przewoźnik nie zastosował się do nakazów ustawy. Analiza trasy w systemie SENT i cały zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem, że w trakcie przewozu w dniu 14 czerwca.2023r. lokalizator w ogóle nie został włączony. Kierujący pojazdem, przewożący tranzytem przez terytorium Polski z Niemiec na Litwę towar klasyfikowany do pozycji Nomenklatury Scalonej CN 0005 o nazwie odzież (kod odpadu 200110) geolokalizatora nie włączył. Twierdził, że nie wiedział, iż ma obowiązek włączyć aplikację na telefonie dotyczącą monitorowania całej trasy przejazdu. Dodatkowo jednak organ ustalił (odpowiedź Centrum Informatyki Resortu Finansów w piśmie z 2 sierpnia 2023 r.), że w okresie realizacji przewozu według ww. zgłoszenia nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby uniemożliwić przyjmowanie danych do aplikacji urządzeń mobilnych oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. To uzasadniało przyjęcie, że problem zaistniał wyłącznie po stronie przewoźnika. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że przewoźnik nie przekazywał danych geolokalizacyjnych na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski tj. od wjazdu do Polski w Świecku do miejsca kontroli w Budzisku.

Osią sporu pozostaje to, czy w okolicznościach tej sprawy Spółka podlegała obowiązkowi zgłoszenia w systemie SENT i czy w związku z tym można było nałożyć na nią karę za brak spełnienia obowiązku wynikającego za art. 10 ust. 1 ustawy SENT.

Spółka stoi na stanowisku, że przewożony przez nią towar (odzież używana) nie jest odpadem i w związku z tym nie podlegał obowiązkowi zgłoszenia, a omyłkowe dokonanie zgłoszenia w systemie nie obligowało do uruchamiania geolokalizatora. W konsekwencji nie ma podstaw do nałożenia na nią kary administracyjnej. Spółka upatruje w braku ustaleń organów co do tego, co stanowiło przedmiot przewozu, naruszenia przepisów procesowych.

Sąd stanowiska Spółki nie podziela.

Bezsporne są ustalenia co do tego, że skarżąca Spółka jako przewoźnik przewoziła przez terytorium Polski, z Niemiec na Litwę, towar kod CN 0005 o nazwie odzież używana. Przewóz takiej odzieży został potwierdzony podczas kontroli w Budzisku i organ tego faktu nie podważa.

Wskazując w dokumentacji na wskazany kod, Spółka zadeklarowała jednak przewóz odpadów, których podlegał obowiązkowi zgłoszenia w systemie SENT. Spółka zadeklarowała ten towar do przewozu w tym systemie i wyposażyła kierowcę w geolokalizator a także w załącznik nr VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Jak wskazuje organ, dokument ten jest wystawiany tylko w przypadku przemieszczania określonych odpadów. W dokumencie tym, w pkt 10, wskazano że przedmiotem przewozu był towar oznaczony kodem odpadu CER 20 0110.

Istotne jest, zdaniem Sądu, to, że to sama Spółka traktowała przewóz jako przewóz odpadów, tak go deklarując. Słusznie wskazuje organ, że gdyby Spółka nie dokonywała przewozu odpadów, to nie dokonywałaby zgłoszenia SENT ani nie posługiwałaby się przeznaczonym do tego rodzaju przewozu załącznikiem nr VII.

Deklarując przewożony towar jako odpad strona sama wskazuje na zamiar pozbycia się go, przez co zostaje spełniona definicja odpadu z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy stanowi, że przez odpad rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub, do których pozbycia się jest obowiązany. Zatem odpadem może być również towar pełnowartościowy; dla uznania za odpad wystarczy bowiem zamiar posiadacza pozbycia się go. Jeśli zatem spółka zadeklarowała towar jako odpad, to nie sposób wymagać od organów aby badały, czy przewożony towar faktycznie odpadem jest. W pełni wystarczająca staje się w takich sytuacjach deklaracja posiadacza towaru.

W treści załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia.

W przedmiotowej sprawie w Załączniku VII podmiot wysyłający wskazał jako proces odzysku kod R3. Wskazanie tego kodu świadczy o tym, że przewoźnik świadomie traktował transportowany towar jako odpad. Zgodnie z wykazem skrótów i kodów stosowanych w załącznikach do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, odzysk odpadów metodą R3 oznacza odzysk lub regenerację odpadów organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i biologiczne procesy przekształcania).

Rodzaj odpadów i warunki ich odzysku w procesie odzysku m.in. R3 został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 796). Zgodnie z załącznikiem do tego rozporządzenia, warunkiem odzysku dla odpadu o kodzie 20 0110 jest sortowanie.

Jak zasadnie wywodzi organ, w transgranicznym przemieszczaniu odzieży używanej, dołączenie przez wysyłającego do transportu Załącznika VII, oznacza wyrażenie przez niego woli o pozbyciu się i kwalifikacji przedmiotu lub substancji jako odpad. Ponadto w treści Załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. Tym samym, posiadacz odpadu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania i przestaje użytkować go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem do celu innego, niż został wyprodukowany.

Wystawiony i przedstawiony podczas kontroli Załącznik VII jest dowodem na to, że wolą wysyłającego było wysłanie transportu z odpadem, a nie z towarem. Pomimo więc faktu, że na międzynarodowym liście przewozowym CMR znajdował się zapis o przewozie tekstyliów i ubrań wolnych od śmieci i surowca, to słusznie uznał organ, że wysyłający wystawiając Załącznik VII sam stwierdził, że przewożone towary są odpadem.

Podsumowując: wobec wyraźnej deklaracji o przewożeniu odpadów poprzez dokonanie zgłoszenia SENT i wystawienie załącznika VII organy właściwie dokonały kontroli pod kątem wywiązania się Spółki z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Nie były przy tym zobowiązane ustalać, czy przewożony towar jest odpadem.

Przyjąć należy, że podmiot dokonujący transportu objętego zgłoszeniem SENT jest każdorazowo zobowiązany do przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem i nie może się z tego obowiązku zwolnić poprzez twierdzenie post factum, że zgłoszony towar obowiązkowi zgłoszenia nie podlegał. W sytuacji, gdy spółka sama zadeklarowała towar jako odpad i wystawiła załącznik VII, nie można mówić o istnieniu wątpliwości co do tego, czy przewożony towar był odpadem czy też nim nie był.

Niezasadne są zatem zarzuty skargi naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego.

Sąd podziela więc stanowisko organu co do niezasadności zarzutu niewłaściwej kwalifikacji przewożonego towaru. Z kolei twierdzenie, że zgłoszenie transportu do rejestru SENT było omyłkowe, prawidłowo uznano za nieprawdziwe. Strona dokonując zgłoszenia SENT wiedziała o kwalifikacji przewożonego towaru przez podmiot wysyłający, zatem nie można w tym przypadku mówić o omyłce.

Spółka, będąc zobowiązana do przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, bez wątpienia tego obowiązku nie dopełniła, naruszając w ten sposób przepis art. 10a ust. 1 ustawy SENT.

W myśl art. 22 ust. 2a ustawy SENT na przewoźnika za naruszenie normy art. 10a ust. 1 ustawy SENT nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. W takiej wysokości kara została też nałożona na skarżącą Spółkę.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust.3. W myśl art. 26 ust. 3 ustawy SENT organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej, albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust.4

Zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.

Instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej , o której mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, jest oparta na tzw. uznaniu administracyjnym. Posłużenie się niedookreślonymi pojęciami "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu społecznego" wymaga każdorazowego dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, jakie kryją się pod ww. pojęciami. Zasadniczy wpływ na sprecyzowanie pojęć ma orzecznictwo sądowe.

Skład orzekający w sprawie prezentuje stanowisko zbieżne z tą linią orzecznictwa NSA, która pojęcia "ważny interes przewoźnika" i oraz "interes publiczny" rozumie analogicznie do pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej (vide, między innymi, wyroki NSA o sygn. II GSK 1052/20, II GSK 406/20, II GSK 362/20, II GSK 220/20, II GSK 1498/19, II GSK 629/19, II GSK 1112/19, II GSK 360/19, II GSK 855/20, II GSK 864/20). W przywołanych orzeczeniach, NSA podkreślił, że wystąpienie ważnego interesu przewoźnika uzasadniają nadzwyczajne, losowe sytuacje, takie jak: utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe przewoźnika wiążące się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary. Pojęcia tego nie należy przy tym ograniczać jedynie do nadzwyczajnych, losowych sytuacji, na które strona nie miała wpływu. Ważnym interesem przewoźnika będzie także sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania. Pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" nie można jednak utożsamiać z subiektywnym przekonaniem przewoźnika o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. "Interes publiczny" natomiast to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. W wyrokach wydanych w sprawach o sygn. II GSK 855/20 i II GSK 864/20, NSA wskazał, że wprowadzenie przesłanki "interesu publicznego" do art. 22 ust. 3 ustawy SENT oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje zbieżne z tym interesem. Ustalenie przez organ kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą – wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku powinien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ powinien uwzględnić także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa.

Z ustaleń organu, niepodważonych przez przewoźnika, wynika, że spółka pomimo przekazanej informacji co do możliwości i przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, nie przedłożyła dokumentacji, która świadczyłaby o tym, że nałożona kara pieniężna zagrozi w jakikolwiek sposób jej interesom. Nie złożyła też wniosku o pomoc "de minimis". Strona ograniczyła się do argumentacji akcentującej brak obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych.

W tych okolicznościach nie można przyjąć, że wystąpiły po stronie skarżącej Spółki zdarzenia przemawiające za wystąpieniem ważnego interesu przewoźnika, który uzasadnia odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej.

Zdaniem składu orzekającego prawidłowa jest także konkluzja organu o braku wystąpienia w sprawie przesłanki "ważnego interesu publicznego" uzasadniającego zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary.

Przy ocenie interesu publicznego istotne jest uwzględnienie, że nie leży w interesie publicznym działanie organów polegające na nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a dokonały jedynie nieistotnych (z punktu widzenia również podatkowego) omyłek czy błędów w zgłoszeniu SENT. Nadanie właściwej treści pojęciu "interesu publicznego" użytego w art. 22 ust. 3 ustawy SENT jako przesłanki uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej powinno nastąpić z uwzględnieniem szczególnego znaczenia zasady proporcjonalności. Nie budzi obecnie w doktrynie i orzecznictwie wątpliwości, że zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, mimo że adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa. Bezsprzecznie zasada ta musi być odnoszona również – a nawet w szczególności – do wymierzania sankcji administracyjnych jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego w procesie stosowania prawa. Właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary nastąpiło w niniejszej sprawie właśnie z uwzględnieniem zasady proporcjonalności.

Celem ustawy SENT jest zapewnienie skutecznej kontroli przewozu towarów określonych tą ustawą oraz określenie zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tych towarów. Odstępowanie od ukarania motywowane prowadzi do rozmywania odpowiedzialności na gruncie ustawy, co przy skali krajowej tych przewozów podważałoby osiągnięcie celu tej regulacji. Stanowisko powyższe nie czyni przepisów o odstąpieniu od ukarania z uwagi na interes publiczny regulacją "martwą". Nie wyklucza bowiem odstąpienia w sytuacji, gdy zaniechanie powstaje w szczególności na skutek okoliczności niezależnych od podmiotu odpowiedzialnego bądź na skutek uchybień, za które ukaranie nie będzie przydatne do osiągnięcia skutku regulacji ustawy SENT (gdy zachwiana byłaby proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwością). Jak wskazał NSA w sprawie II GSK 885/21, jeśli nałożenie kary pieniężnej nie jest niezbędne dla ochrony interesu publicznego, należy od kary odstąpić. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej, w której nie można zaliczyć do uchybień nieistotnych nieprzekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych o aktualnym położeniu środka transportu. Okoliczności sprawy nie wskazują więc, aby wystąpiła sytuacja uzasadniająca zastosowanie art. 21 ust. 3 ustawy SENT z uwagi na interes publiczny. Zaakceptowanie argumentacji skarżące Spółki powodowałoby negatywne skutki dla prawidłowego monitorowania przewozu towarów. Z całą pewnością nie motywowałoby to przewoźników do rzetelnego dokonywania zgłoszeń.

Przekazywanie danych geolokalizacyjnych środka transportu jest jednym z elementów składających się na mechanizm zapewnienia integralności rejestrowania i monitorowania przewozu towarów na całej trasie. Ustawa SENT nałożyła na uczestników sytemu przewozu towarów obowiązki, z naruszeniem których powiązała sankcje finansowe, określone co do wysokości. Naruszenie, którego dopuścił się przewoźnik ma kluczowe znaczenie dla systemu monitorowania. Brak informacji o bieżącym położeniu środka transportu uniemożliwia ciągłość monitorowania. Nie jest wykluczone, że w tym okresie gdy pojazd nie podlega monitoringowi, może dojść do naruszenia prawa mającego wpływ na prawidłową gospodarkę odpadami. Naruszenie to jest istotne z perspektywy działania całego systemu monitorowania i nie stanowi wyłącznie nieistotnego uchybienia formalnego. Jest następstwem świadomego działania przewoźnika.

Niezasadnie strona wskazuje na niewspółmierność kary. Zasada proporcjonalności kary do wagi naruszenia została uwzględniona przez ustawodawcę, który przewidział różne, ale określone w sztywnych kwotach, stawki kar za różne przewinienia. Jak trafnie zauważył organ, zasada proporcjonalności jest także realizowana poprzez wprowadzenie progów ilościowych determinujących objęcie określonych towarów systemem monitorowania. Zarzucanie organowi naruszenia zasady proporcjonalności nałożonej kary do wagi przewinienia, przy wiedzy o sztywnych stawkach kar przewidzianych przez ustawodawcę, których wysokości organ nie może miarkować, nie może być inaczej odebrane jak nieudolna próba przerzucenia na organy stosujące przepisy ustawy SENT odpowiedzialności za naruszenie jej przepisów przez przewoźnika, a także jako próba podważenia obowiązujących przepisów prawa.

Reasumując, skład orzekający w całej rozciągłości podzielił ustalenia faktyczne organu (niepodważone w sprawie przez skarżącego) jak i ocenę prawną sprawy, skoncentrowaną na analizie wystąpienia w sprawie obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.

Przepisy ustawy SENT i wynikające z nich obowiązki przewoźnika oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie winny być przewoźnikowi znane, naruszenie obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka przewozu było w sprawie ewidentne. Stwierdzone naruszenie nie stanowi naruszenia formalnego (nieistotnej pomyłki). Ustalono, że w czasie nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych system SENT-GEO działał bezawaryjnie. Prawidłowo ustalono, że skarżąca Spółka nie wykazała zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie "ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego" mogącego stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.

Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2023 r. poz. 1634).