Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1589/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Bożena Popowska (spr.) sędzia del. WSA Czesława Nowak – Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 14/13 w sprawie ze skargi L. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 14/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Ł. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Dziekan Wydziału [...] pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. wystąpił do Rektora - Komendanta [...] z wnioskiem o zwolnienie ze służby kandydackiej studenta Wydziału [...] – Ł. R., ze względu na niewywiązywanie się z obowiązków studenta wynikających z regulaminu studiów wyższych w [...], stanowiącego załącznik do uchwały Senatu [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu studiów wyższych w [...]".

Dziekan Wydziału wskazał, że Ł. R. - student studiów stacjonarnych I stopnia do dnia 21 czerwca 2012 r. nie wyeliminował powstałych w toku nauki zaległości z zakresu kształcenia politechnicznego z III, IV, V i VII semestru studiów. Ponadto wskazał, że stan zaawansowania pracy dyplomowej w dacie złożenia przedmiotowego wniosku przez Dziekana Wydziału nie rokuje - w jego ocenie - nadziei na pomyślne ukończenie przez Ł. R. studiów I stopnia i ich kontynuację. Organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że z analogicznym wnioskiem do Rektora - Komendanta [...] zwrócił się w dniu 25 listopada 2011 r. Kierownik Studium Szkolenia Wojskowego [...]. W uzasadnieniu wówczas przedłożonego pisma zostało wykazane, że Ł. R. otrzymywał warunkową rejestrację na kolejne semestry szkolenia wojskowego, pomimo narastających zaległości w tym zakresie, jak również w zakresie szkolenia politechnicznego. Ł. R. nie wyeliminował ich w wyznaczonych terminach (osiem rygorów szkolenia wojskowego, jedenaście rygorów szkolenia politechnicznego oraz zaległości z języka angielskiego i wychowania fizycznego). Uwzględniając wniosek Kierownika Studium Szkolenia Wojskowego, Rektor - Komendant [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. zwolnił Ł. R. z czynnej służby pełnionej jako służba kandydacka wskutek niespełnienia wymogów określonych w Regulaminie Studiów [...]. Decyzja ta wskutek złożonego przez Ł. R. odwołania oraz wyeliminowania przez niego powstałych w toku szkolenia wojskowego zaległości, stanowiących podstawę złożonego do Rektora - Komendanta [...] wniosku Kierownika Studium Szkolenia, została uchylona w całości decyzją Rektora - Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Ł. R. nadrobił również w tym okresie, tj. od dnia 24 stycznia 2012 r. do dnia 28 lutego 2012 r., pozostałe zaległości z zakresu szkolenia politechnicznego.

Uwzględniając powyższe oraz dołączone do wniosku Dziekana Wydziału Inżynierii Lądowej [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nowe, negatywne opinie bezpośrednich przełożonych studenta dotyczące jego niedostatecznego zaangażowania w naukę, Rektor - Komendant [...], działając na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365 ze zm.), zaaprobował wniosek Dziekana Wydziału [...] i wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., na mocy której zwolnił Ł. R. z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów.

Ł. R. odwołał się od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Ponadto zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z prośbą o wyrażenie zgody na powtarzanie czwartego roku na kierunku [...] na specjalności [...]. Ł. R. nie kwestionując zasadności wydanej przez Rektora - Komendanta [...] decyzji, wskazał, że nie uzyskał odpowiedzi w przedmiocie wyrażenia zgody na przeprowadzenie egzaminu komisyjnego z przedmiotu [...], pomimo skierowanego do Dziekana Wydziału [...] w tej sprawie wniosku z maja 2012 r. Dopiero jego drugie wystąpienie z czerwca zostało pozytywnie rozpatrzone. Wskazał ponadto, że do obrony projektu pracy dyplomowej podchodził dwukrotnie. Podał, że po pierwszym terminie uwzględnił poprawki w tym projekcie i pod koniec lutego br. złożył pracę dyplomową, oczekując na wyznaczenie terminu jej obrony. Termin wyznaczony został dopiero po upływie czterech miesięcy. Praca dyplomowa została oceniona negatywnie, a jego wniosek o wyznaczenie kolejnego terminu nie został uwzględniony. Tym samym, w ocenie Ł. R., postępowanie Rektora - Komendanta [...] w tej kwestii było niezgodne z § 35 ust. 1 Regulaminu Uczelni. Ponadto zwrócił uwagę, że nie otrzymał odpowiedzi w sprawie skierowanego w dniu 13 lipca 2012 r. do Rektora - Komendanta [...] pisma w przedmiocie wyrażenia zgody na powtarzanie czwartego roku studiów.

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., utrzymał w mocy decyzję Rektora - Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie zwolnienia Ł. R. z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka.

Uzasadniając decyzję organ przytoczył stan faktyczny sprawy i wskazał, że przedmiotem rozpoznania przed organem odwoławczym jest jedynie zasadność decyzji o zwolnieniu ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów. Zaistnienie tej negatywnej przesłanki obliguje bowiem organ, w myśl art. 134 ust. 1 pkt 4 wojskowej ustawy pragmatycznej, do zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką z tej służby, przy czym następuje to w formie określonej w ust. 4 ustawy, tj. w formie decyzji. Organ podał, że Ł. R. pomimo wielu możliwości stwarzanych mu przez przełożonych, nie wywiązał się z obowiązku określonego w § 29 pkt 4 regulaminu studiów w zakresie terminowego składania egzaminów i uzyskiwania zaliczeń, a tym samym nie mógł zaliczyć kolejnych semestrów zgodnie z brzmieniem § 31 tego regulaminu.

Organ podał też, że jak wynika z ostatnich opinii bezpośrednich przełożonych Ł. R., dołączonych do wniosku Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie jego zwolnienia ze służby kandydackiej, w okresie studiów dał się on poznać jako żołnierz mało aktywny i niezdyscyplinowany. Ilość powstałych zaległości w nauce, bierność w ich usuwaniu, jak również sposób podejścia do codziennych obowiązków - zdaniem opiniujących - budzą wiele wątpliwości i uzasadnioną obawę, że nie spełnia on wymagań stawianych kandydatom na przyszłych oficerów Wojska Polskiego.

Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, służba wojskowa żołnierzy zawodowych, dla dobra Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia i taka postawa w stosunku do służby powinna być ukształtowana już w czasie służby kandydackiej. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji, zwalniając kandydata na żołnierza zawodowego ze służby kandydackiej, działał prawidłowo w oparciu o przepisy § 56 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 55 ust. 1 pkt 3 i 4 regulaminu studiów. Zgodnie bowiem z tymi przepisami, student zostaje skreślony z listy studentów w przypadku niezłożenia w ustalonym terminie pracy końcowej, bądź niedopuszczenia do egzaminu dyplomowego.

Organ podkreślił ponadto, że w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 i 3 regulaminu studiów, warunkiem dopuszczenia studenta do egzaminu dyplomowego jest uzyskanie wymaganej liczby punktów ECTS (European Credit Transfer System) oraz pozytywnych ocen za pracę końcową, wystawionych przez kierownika i recenzenta. Ł. R. na wymagane 210 punktów ECTS uzyskał 192 punkty oraz nie otrzymał pozytywnej oceny za pracę końcową. Tym samym, nie spełnił wymaganych warunków dopuszczenia do egzaminu dyplomowego, którego termin minął z końcem siódmego semestru, tj. z dniem 10 lutego 2012 r.

Organ wskazał ponadto, że potwierdzenie stanu faktycznego omówionego powyżej stanowi załączona do dokumentacji informacja o zaległościach studenta sporządzona w dniu 10 września 2012 r., z której wynika, że odwołujący nie otrzymał minimalnej liczby punktów w pakiecie informacyjnym ECTS odzwierciedlającym osiągnięcia studenta na koniec VII semestru studiów.

Organ odniósł się również do podniesionego przez stronę zarzutu naruszenia przez Rektora - Komendanta [...] przepisu § 35 ust. 1 regulaminu uczelni w zw. § 35 ust. 4 tego regulaminu i wskazał, że nie znajduje on uzasadnienia. Przepis § 35 ust. 4 nie przewiduje powtarzania przedmiotu szkolenia wojskowego oraz semestru studiów przez kandydata na żołnierza zawodowego. Powtarzanie semestru lub roku studiów przez kandydata na żołnierza zawodowego może jedynie nastąpić na mocy decyzji Rektora - Komendanta [...] w szczególnych przypadkach. Natomiast zdaniem Rektora - Komendanta [...], wymienione okoliczności sprawy nie podlegają szczególnym przypadkom uzasadniającym wydanie stosownej decyzji. Organ podkreślił, że na gruncie obowiązujących przepisów, do kompetencji Ministra Obrony Narodowej nie należy, wskutek złożonego do Rektora - Komendanta [...] wniosku zainteresowanego w sprawie wyrażenia przez ten organ zgody na powtarzanie roku, ani ocena ani kontrola działań Komendanta Uczelni, podjętych w tym zakresie.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi Ł. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazał, że do przedmiotu [...] do obrony projektu podchodził tylko dwukrotnie, pierwszy termin obrony projektu odbył się w lutym 2012 r., po poprawieniu błędów, złożył projekt pod koniec lutego 2012 r., jednakże prowadzący przedmiot nie wyznaczył terminu obrony przez ponad 4 miesiące. Z przedmiotu [...], po rozmowie z prowadzącym przedmiot i uzyskaniu od niego zgody na egzamin komisyjny, dwukrotnie składał wniosek do Dziekana o wyrażenie zgody na przeprowadzenie egzaminu komisyjnego. Pierwszy wniosek z maja 2012 r. nie został rozpatrzony, dopiero drugi wniosek z czerwca 2012 r. został rozpatrzony negatywnie.

W odpowiedzi na skargę, organ wnosząc o jej oddalenie podkreślił, że skarżący pomimo wielu możliwości stwarzanych mu przez przełożonych nie wywiązał się z obowiązku określonego w § 29 pkt 4 regulaminu studiów w zakresie terminowego składania egzaminów i uzyskiwania zaliczeń, a tym samym nie mógł zaliczyć kolejnych semestrów zgodnie z brzmieniem § 31 tego regulaminu. Ponadto wskazał, że ze zgromadzonych przez organ odwoławczy w dotychczasowym toku postępowania dokumentów nie wynika, aby w tej sprawie wystąpiły zasygnalizowane nieprawidłowości dotyczące trybu rozpatrzenia wniosku skarżącego w kwestii wyrażenia przez Dziekana Wydziału [...] zgody na złożenie egzaminu komisyjnego z przedmiotu [...]. Tym bardziej, że zasadność tego rozstrzygnięcia - w postaci decyzji Rektora - Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. - nie była przez stronę kwestionowana w odwołaniu od tej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd ustalił, że skarżący pełnił czynną służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego na podstawie kontraktu nr [...] zawartego w dniu [...] sierpnia 2008 r., co oznacza, iż przyjął on na siebie obowiązki związane z wykonywaniem służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Następnie, WSA przytoczył przepisy art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 141, poz. 892 ze zm.), stanowiące podstawę prawną zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej.

Sąd wskazał, że skarżący został zwolniony ze służby kandydackiej, gdyż pomimo wielu możliwości stwarzanych mu przez przełożonych, nie wywiązał się z obowiązku określonego w § 29 pkt 4 regulaminu studiów w zakresie terminowego składania egzaminów i uzyskiwania zaliczeń, a tym samym nie mógł zaliczyć kolejnych semestrów zgodnie z brzmieniem § 31 tego regulaminu. Ponadto jak wynika z akt sprawy, w tym, z ostatniej z opinii bezpośrednich przełożonych skarżącego z dnia 21 czerwca 2012 r., w okresie studiów dał się poznać jako żołnierz mało aktywny i niezdyscyplinowany. Organ wskazał, że ilość powstałych zaległości w nauce, bierność w ich usuwaniu, jak również sposób podejścia do codziennych obowiązków budzą wiele wątpliwości i uzasadnioną obawę, że nie spełnia on wymagań stawianych kandydatom na przyszłych oficerów Wojska Polskiego.

W myśl § 49 ust. 1 pkt 1 i 3 regulaminu studiów, warunkiem dopuszczenia studenta do egzaminu dyplomowego jest uzyskanie wymaganej liczby punktów ECTS oraz pozytywnych ocen za pracę końcową, wystawionych przez kierownika i recenzenta. Sąd wskazał, że Ł. R. na wymagane 210 punktów ECTS uzyskał 192 punkty oraz nie otrzymał pozytywnej oceny za pracę końcową. Tym samym, nie spełnił wymaganych warunków dopuszczenia do egzaminu dyplomowego, którego termin minął z końcem siódmego semestru, tj. z dniem 10 lutego 2012 r. Potwierdzeniem takiego stanu sprawy jest załączona do dokumentacji informacja o zaległościach studenta sporządzona w dniu 10 września 2012 r., z której wynika, że skarżący nie otrzymał minimalnej liczby punktów w pakiecie informacyjnym ECTS odzwierciedlającym osiągnięcia studenta na koniec VII semestru studiów.

W ocenie Sądu, w działaniach organów wojskowych w stosunku do skarżącego nie można dopatrzyć się złej woli, szczególnie w sytuacji, gdy Rektor – Komendant [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] uchylił własną decyzję, analizując odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w sprawie zwolnienia go ze służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka i uwzględniając fakt, że Ł. R. na moment rozpoznawania wówczas sprawy usunął zaległości, które były podstawą zwolnienia skarżącego ze studiów. Niestety, skarżący na koniec VII semestru studiów, tj. z dniem 10 lutego 2012 r. ponownie nie spełnił wymogów wynikających z regulaminu studiów, o których mowa wyżej. Uprawniony był zatem wniosek Dziekana Wydziału [...] z dnia 29 czerwca 2012 r. o zwolnienie ze służby kandydackiej studenta tego Wydziału – Ł. R. i zastosowanie wobec skarżącego rygorów określonych w art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ze względu na niewywiązywanie się wyżej wymienionego z obowiązków studenta wynikających z regulaminu studiów wyższych w [...], stanowiącego załącznik do uchwały Senatu [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r.

Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów, Sąd stwierdził, że decyzja wydana na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie ma charakteru decyzji uznaniowej, bowiem ustawodawca wyraźnie nakazał organowi zwolnić żołnierza pełniącego służbę kandydacką ze służby czynnej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Zatem, w sytuacji niespełnienia tych wymogów, obowiązkiem organu jest zwolnienie kandydata na żołnierza. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji obu instancji wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 K.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Ł. R., reprezentowany przez radcę prawnego. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiego Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wobec zaskarżonego orzeczenia skarżący kasacyjnie sformułował następujące zarzuty:

I. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

1. § 35 ust. 1 pkt 1 i 2 i § 35 ust.2 w zw.z § 32 ust. 5 w zw. § 56 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 55 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z § 31 ust. 1 i 2 regulaminu studiów wyższych w [...] (załącznik do uchwały Senatu [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. dalej jako:

"regulamin studiów") w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zachodzą przesłanki do zwolnienia Ł. R. z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka z powodu niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki - niezaliczenia przedmiotu [...] i w konsekwencji niedopuszczenie do obrony pracy dyplomowej, podczas gdy skarżącemu uniemożliwiono skorzystanie z prawa do dwukrotnego terminu poprawkowego;

2. § 40 ust. 1 w zw. z § 32 ust. 5 regulaminu studiów w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zachodzą przesłanki do zwolnienia Ł. R. z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka z powodu niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki - niezaliczeniu przedmiotu [...] i w konsekwencji niedopuszczenie do obrony pracy dyplomowej, podczas gdy dziekan wydziału nie mógł odmówić skarżącemu wyznaczenia terminu egzaminu komisyjnego, o wyznaczenie którego skarżący wnosił;

II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy jedynie w granicach skargi i odpowiedzi na skargę, podczas gdy Sąd miał obowiązek wykroczenia poza zakres zaskarżenia oraz powołaną podstawę prawną, a przez to

nieuwzględnienie treści § 35 ust. 1 pkt 1 i 2, § 35 ust. 2 oraz § 40 ust. 1 w zw. z § 32 ust. 5 w zw. § 56 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 55 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z § 31 ust. 1 i 2 regulaminu studiów i w konsekwencji wydanie wyroku oddalającego skargę;

2. art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, iż rozpoznając skargę Ł. R., Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił treści przepisów regulaminu studiów, z których wynikały uprawnienia skarżącego do trzykrotnego przystępowania do egzaminów i innych form zaliczeń przedmiotów, a także do uzyskania terminu egzaminu komisyjnego, to jest § 35 ust. 1 pkt 1 i 2, § 35 ust. 2 i § 40 ust. 1 regulaminu studiów. Jednocześnie Sąd uznał za zasadne zastosowanie wobec skarżącego, tych przepisów regulaminu studiów które przewidują sankcje za niezaliczenie poszczególnych przedmiotów, to jest § 32 ust. 5 a contrario, § 56 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 55 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz § 31 ust. 1 i 2 regulaminu studiów. W ocenie skarżącego kasacyjnie, mimo iż powołane powyżej przepisy nie zostały wskazane w skardze i nie oparto na nich zarzutów skargi, Sąd - zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 P.p.s.a. - miał obowiązek je uwzględnić rozpoznając sprawę i oprzeć na nich swoje rozstrzygnięcie w sprawie. Zdaniem strony, naruszenie przez Sąd tego obowiązku skutkowało oddaleniem skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej

Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Zasadniczo w takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności odnosi się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, jako że jedynie prawidłowo przeprowadzone postępowanie przez Sąd I instancji mogło prowadzić do wydania zaskarżonego wyroku. Jednakże w rozpoznawanej sprawie zarzuty naruszenia prawa procesowego są w istocie konsekwencją zarzutów materialnoprawnych. Z tego względu, uzasadnione jest dokonanie ich oceny w ramach analizy zarzutów prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja w sprawie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowił art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Zwolnienie ze służby kandydackiej następuje odpowiednio decyzją rektora-komendanta uczelni wojskowej, komendanta szkoły podoficerskiej lub komendanta ośrodka szkolenia.

Powyższy przepis ustanawia obligatoryjną podstawę zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką z tej służby, jeśli nie spełni on wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. W przypadku kandydatów na żołnierzy zawodowych, odbywających służbę kandydacką w [...], aktem, który określał szczegółowo prawa i obowiązki studentów tej Uczelni, jest Regulamin studiów wyższych w tej uczelni z dnia [...] kwietnia 2009 r. Zgodnie z § 56 ust. 2 pkt 1 regulaminu, kandydat na żołnierza zawodowego jest zwalniany ze służby kandydackiej na wniosek dziekana – w przypadkach niespełnienia wymogów określonych w niniejszym regulaminie w zakresie kształcenia politechnicznego, kwalifikujących do skreślenia z listy studentów Akademii. W § 55 ust. 1 pkt 3 i 4 regulaminu, jako podstawę skreślenia z listy studentów, wskazano: niezłożenie w ustalonym terminie pracy końcowej (pkt 3) i niedopuszczenie do egzaminu dyplomowego (pkt 4). Z kolei w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 i 3 regulaminu, warunkiem dopuszczenia studenta do egzaminu dyplomowego jest uzyskanie wymaganej liczby punktów oraz pozytywnych ocen za pracę końcową, wystawionych przez kierownika i recenzenta.

Zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał ocenę, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w powyższych przepisach, obligujące do zwolnienia skarżącego kasacyjnie z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Nie ulega wątpliwości, że Ł. R. nie uzyskał wymaganej liczby punktów ECTS oraz nie otrzymał pozytywnej oceny za pracę końcową. Z tego też względu, nie został dopuszczony do egzaminu dyplomowego, którego termin minął z końcem siódmego semestru, tj. z dniem 10 lutego 2012 r. Powyższe dało podstawę do zastosowania obligatoryjnej podstawy zwolnienia określonej w art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jako że skarżący nie spełnił wymogów określonych w regulaminie studiów, do których należy zaliczyć złożenie w ustalonym terminie pracy końcowej i dopuszczenie do egzaminu dyplomowego.

Za niezasadne należało uznać zarzuty skarżącego kasacyjnie dotyczące naruszenia prawa do wyznaczenia terminu egzaminu komisyjnego z przedmiotu [...]. W tym zakresie strona wskazała na § 40 ust. 1 regulaminu, zgodnie z którym student, który zgłasza zastrzeżenia dotyczące sposobu przeprowadzenia lub oceniania egzaminu, zaliczenia przedmiotu, zaliczenia poszczególnych form realizacji przedmiotu lub praktyki może, w terminie siedmiu dni od daty przeprowadzenia tego egzaminu lub zaliczenia, złożyć pisemny wniosek do dziekana o przeprowadzenie oceniania komisyjnego, zwanego dalej "egzaminem komisyjnym".

Złożony w dniu 24 czerwca 2012 r. wniosek skarżącego kasacyjnie o wyrażenie zgody na wyznaczenie terminu komisyjnego z ww. przedmiotu został rozpatrzony negatywnie przez Dziekana Wydziału [...]. Badając zasadność stanowiska Dziekana należy zauważyć, że z adnotacji Kierownika Wydziału na przedmiotowym wniosku wynika, iż czwarty termin poprawkowy z tego przedmiotu został przeprowadzony 21 kwietnia 2012 r. Dla uznania trafności tego zarzutu, wniosek o wyrażenie zgody na wyznaczenie terminu komisyjnego powinien więc zostać złożony najpóźniej do 30 kwietnia 2012 r. Ł. R. taki wniosek złożył dopiero 24 czerwca 2012 r. Natomiast twierdzenie skarżącego kasacyjnie, iż analogiczny wniosek złożył również w maju 2012 r. nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Nadto, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż ewentualne wystąpienie z takim wnioskiem w maju 2012 r., również dokonane byłoby z uchybieniem terminu określonego w § 40 ust. 1 regulaminu. W tej sytuacji, zarzuty dotyczące naruszenia § 40 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 5 regulaminu, należało uznać za nieuzasadnione.

Zamierzonego skutku nie mogły również odnieść zarzuty naruszenia § 35 ust. 1 pkt 1 i 2 i § 35 ust.2 w zw.z § 32 ust. 5 w zw. § 56 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 55 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z § 31 ust. 1 i 2 regulaminu w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 4, które zdaniem skarżącego polegały na uniemożliwieniu skorzystania z prawa do dwukrotnego terminu poprawkowego z przedmiotu [...]. Przede wszystkim, za chybiony należało uznać zarzut naruszenia § 35 ust. 2 regulaminu, gdyż przewidziane w tym przepisie uprawnienie do dwóch terminów poprawkowych dotyczy egzaminów i zaliczeń przedmiotów szkolenia wojskowego oraz poszczególnych form jego realizacji, a nie jak ma to miejsce w przypadku skarżącego kasacyjnie – przedmiotu szkolenia politechnicznego. Do tej kategorii przedmiotów zastosowanie znajduje przepis § 35 ust. 1 regulaminu, który stanowi, że dla każdego egzaminu, zaliczenia przedmiotu oraz zaliczenia poszczególnych form realizacji przedmiotu, wymienionych w § 32 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2, studentowi przysługuje: 1) jeden termin zasadniczy i jeden termin poprawkowy; 2) co najmniej jeden termin przeznaczony na powtarzanie poprawkowego egzaminu lub zaliczenia przedmiotu oraz zaliczenia poszczególnych form realizacji przedmiotu; liczbę terminów powtórzeń poprawkowych, identyczną dla wszystkich powtarzanych poprawkowych egzaminów i zaliczeń, ustala dziekan.

W niniejszej sprawie należy podkreślić, że wniosek o przyznanie dodatkowego terminu poprawkowego z przedmiotu [...] skarżący złożył dopiero w dniu 2 lipca 2012 r., tj. po zakończeniu zajęć w semestrze letnim i upływie blisko pięciu miesięcy od daty planowego zakończenia studiów. Nadto, jeszcze przed złożeniem tego wniosku Ł. R. nie spełniał regulaminowych warunków studiów i to w sposób nierokujący, w ocenie przełożonych, ich ukończenia. Nie można pominąć, że skarżący kasacyjnie nie zaliczył również przedmiotu [...], którego nie ma już możliwości poprawy z uwagi na wykorzystane terminy poprawkowe i negatywnie rozpatrzony wniosek o wyznaczenie terminu egzaminu komisyjnego. Skarżący nie uzyskał również zgody Rektora-Komentada na powtarzanie czwartego roku studiów w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. W tych okolicznościach faktycznych, negatywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie dodatkowego terminu poprawkowego z przedmiotu technologia robót budowlanych, pozostawało bez wpływu na podjętą przez organy decyzję o zwolnieniu Ł. R. z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Dlatego też zarzuty naruszenia § 35 ust. 1 pkt 1 i 2 i § 35 ust.2 w zw.z § 32 ust. 5 w zw. § 56 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 55 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z § 31 ust. 1 i 2 regulaminu w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 4, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Z opisanych wyżej względów za niezasadne należało również uznać zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. 134 § 1 P.p.s.a., który powiązany został ze wskazanymi wyżej przepisami regulaminu oraz art. 151 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.