Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 301/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1, art. 137 par. 1, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6 ust. 4, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 91
journal: Dz.U. 2023 poz 227
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D.S. (obecnie: T.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 736/19 w sprawie ze skargi D.S. (obecnie: T.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 czerwca 2019 r. nr 1001-IOA.4246.306.2018.9.MB w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D.T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 736/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 27 czerwca 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W wyniku kontroli przeprowadzonej 26 stycznia 2015 r. funkcjonariusze Naczelnika Urzędu Celnego II w Łodzi w przyczepie oznaczonej neonem "[...]", nr rejestracyjny [...], mieszczącej się w Łodzi, przy zbiegu ulic [...], stwierdzili dwa włączone i udostępnione dla grających urządzenia wyglądające jak automaty do gier o nazwach: Game System nr [...], Lion Radell nr [...]. Automat Game System posiadał oznaczenie właściciela urządzenia: H. Sp. z o.o. [...], natomiast urządzenie Lion R Adell oznaczenie: T. Sp. z o. o., [...]. Automaty te pozwalały na urządzanie gier losowych w celach komercyjnych i wypłacały wygrane.

Postanowieniem z 15 lipca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego II w Łodzi dopuścił jako dowody w sprawie dokumenty z akt sprawy karnej skarbowej o nr [...], w tym m.in.: umowę w zakresie obsługi urządzeń z 02.01.2015 r., umowy dzierżawy powierzchni z 02.01.2015 r. wraz z listami aktualizacji urządzeń do umowy, umowę wynajmu przyczepy z 21.12.2014 r.

Decyzją z 15 czerwca 2018 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wymierzył D.S. karę pieniężną w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na ww. automatach poza kasynem gry.

Decyzją z 27 czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Organ uznał, że skarżąca jest podmiotem urządzającym gry na automatach, albowiem umożliwiając zainstalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych w lokalu przy zbiegu ulic [...], czynnie współdziałała z właścicielami tych urządzeń, podejmując ryzyko związane z konsekwencjami karnymi i fiskalnymi takiego współdziałania. Skarżąca świadomie podjęła współpracę z właścicielami automatów, zapewniając odpowiednio przystosowaną do ich zainstalowania powierzchnię, a także, w poczuciu bezkarności, z umożliwiania prowadzenia nielegalnych gier na automatach uczyniła sobie stałe źródło dochodu.

Ponadto, w ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnię lokalu pod instalację automatów do gier, co świadczyło o działaniu świadomym i powtarzalnym.

Z tego powodu zdaniem organu D.S., na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 227; dalej "u.g.h."), podlegała karze pieniężnej w wysokości 24.000 zł (12.000 zł za każdy automat).

W ocenie organu odwoławczego niezasadny był również zarzut braku możliwości nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. na osobę fizyczną (przedsiębiorcę) prowadzącą jednoosobowo działalność gospodarczą, na poparcie czego organ powołał stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16.

WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję.

Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony sprawie potwierdzał, że skarżąca podejmowała aktywne działania, wypełniające definicję urządzania gier na automatach. Analiza § 2 ww. umowy dzierżawy prowadziła do wniosku, że czynsz nie był uzależniony od zajmowanej powierzchni lokalu lecz od działania automatu, a należność ta była ściśle powiązana z działalnością automatu. Ponadto z § 6 umowy wynikało, że wydzierżawiający przyjął na siebie dodatkowe obowiązki związane z obowiązkiem niezwłocznego zawiadomienia przedstawiciela dzierżawcy w przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń. Takie zachowanie wypełniało znamiona nadzoru nad prawidłową działalnością automatu. Skarżąca miała zatem świadomość charakteru działalności gospodarczej prowadzonej przez H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz T. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. W umowie zostało określone, że dzierżawca będzie wykorzystywał przedmiot dzierżawy na zainstalowanie i eksploatację urządzeń wskazanych w załączniku do umowy, a zatem z chwilą podpisania umowy oraz umożliwiając w jej wykonaniu zainstalowanie urządzeń do gier w części swojego lokalu, musiała ona powziąć wiadomość co do celu wydzierżawienia powierzchni, tj. prowadzenia działalności hazardowej.

Ponadto, skarżąca urządzała również gry na automatach w innych lokalach.

Wobec tego Sąd zaakceptował stanowisko organu, że skarżąca była podmiotem urządzającym gry na automatach, albowiem umożliwiając zainstalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych, czynnie współdziałała z właścicielami tych urządzeń, podejmując ryzyko związane z konsekwencjami karnymi i fiskalnymi takiego współdziałania. D.S. świadomie podjęła współpracę z właścicielami automatów, zapewniając odpowiednio przystosowaną do ich zainstalowania powierzchnię, a także, w poczuciu bezkarności, z umożliwiania prowadzenia nielegalnych gier na automatach uczyniła sobie stałe źródło dochodu. Zdaniem WSA, podmiot, który w swoim lokalu, w którym prowadzi własną działalność handlową, usługową, gastronomiczną, umożliwia postawienie automatu do gier w celu czerpania z tego faktu korzyści materialnych w różnej formie, współuczestniczy w urządzaniu gier na automatach.

Sąd podkreślił, że karze podlega urządzający gry w warunkach określonych w art. 89 u.g.h. i może nim być każdy podmiot dysponujący tą cechą. Na poparcie tego stanowiska Sąd powołał orzecznictwo i ww. uchwałę.

Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zarzuciła naruszenie:

A/ naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.:

1/ art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a.") poprzez brak uchylenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 27 czerwca 2019 r. nr 1001-IOA.4246.306.2018.9.MB naruszającej przepisy prawa,

2/ art. 137 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowej narady przez Sąd orzekający oraz brak przedstawienia wywodu własnego i logicznego rozumowania przez Sąd orzekający w zakresie rozstrzygnięcia sprawy, gdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku sprowadza się do przepisania uzasadnień wyroków Naczelnego Sądu. Administracyjnego powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku,

3/ art. 133 §1 w zw. z art. 137 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowej narady przez Sąd orzekający oraz brak przedstawienia wywodu własnego i logicznego rozumowania przez Sąd orzekający:

w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego poprzez orzeczenie w sprawie na niepełnym materiale dowodowym poprzez brak dowodów z przesłuchania osób występujących w sprawie, tj. osób reprezentujących spółki H. i T., jako podmiotów którym przekazano posiadanie nad lokalami,

w zakresie umów najmu, dowodów uiszczenia na rzecz skarżącej czynszu, rozliczeń czynszu prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych sprawy będących podstawą sprawy, a prowadzące do bezzasadnego przyjęcia, iż to skarżąca organizowała gry hazardowe, podczas gdy lokal był w posiadaniu innego podmiotu, żadne dowody nie wykazały, aby skarżąca była i przebywała w lokalach gdzie były automaty, nie wykazały również, aby skarżąca czerpała korzyści z gier hazardowych poza stałym czynszem, jako z tytułu najmu, a nie z organizowania gier hazardowych,

4/ art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd meriti do zarzutów odwołania, tj. w zakresie naruszenia przez organ drugiej instancji:

a) art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 98 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy, a także poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz złożenia wniosków dowodowych,

B/ naruszenie prawa materialnego:

1 / art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca,

2/ art. 6 ust. 4 u.g.h., poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 ustawy mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 ustawy, tj. także poprzez wymierzenie skarżącej kary pieniężnej, tj. na podstawie nowych przepisów, które nie obowiązywały w chwili dokonywanych w przyczepie przy ul. [...] kontroli w przedmiotowym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Nieusprawiedliwione są zarzuty wskazane w pkt A.2-3 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 137 § 1 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07; wyrok NSA z 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11), a do tego właśnie zmierza autor skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05).

Nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi, ponieważ o czym była już mowa, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Natomiast odwołanie się przez Sąd pierwszej instancji do poglądów wyrażonych w uzasadnieniach innych sądów, wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest dopuszczalną praktyką i – wbrew twierdzeniom autora skargi – nie świadczy o braku samodzielności Sądu pierwszej instancji w rozstrzyganiu sprawy (por. wyrok NSA z 15 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1715/21).

Sąd pierwszej instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania regulujących postępowanie przed tym organem, tj. przepisów Ordynacji podatkowej. Nie powołał natomiast przepisów k.p.a., ponieważ nie miały one w niniejszej sprawie zastosowania. W postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a nie przepisy k.p.a. Stanowią o tym przepisy art. 8 i art. 91 u.g.h. Z art. 8 u.g.h. wynika, że do postępowań w sprawach określonych w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa o grach hazardowych stanowi inaczej. Natomiast art. 91 u.g.h. stanowi, że do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Zdaniem NSA, nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ Sąd skontrolował decyzję pod kątem naruszenia – właściwych w sprawie – przepisów postępowania, a następnie uzasadnił swoje stanowisko w sposób zgodny z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Nie został naruszony również art. 137 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie sędziów. Przebieg narady i głosowanie nad orzeczeniem jest tajne, a zwolnienie od zachowania w tym względzie tajemnicy, z zastrzeżeniem § 3, nie jest dopuszczalne. Narada obejmuje dyskusję, głosowanie nad mającym zapaść orzeczeniem i zasadniczymi powodami rozstrzygnięcia oraz spisanie sentencji wyroku. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnego argumentu, który wskazywałby na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji tego przepisu. Nie wskazano, że narada się nie odbyła bądź też że narada nie była tajna, że nie było dyskusji lub głosowania (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1338/18). Tym samym zarzut naruszenia art. 137 § 1 p.p.s.a. uznać należy za bezpodstawny.

Niezasadny był również zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. – przepis ten nie został bowiem nawet przywołany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, co uniemożliwiło NSA ocenę tego zarzutu.

Należy wyjaśnić, że naruszenie tego przepisu może stanowić usprawiedliwioną podstawą skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy sąd przyjął jakiś fakt na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym wydaniem (podjęciem) kontrolowanego aktu (zob. np. wyroki NSA z: 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 67/13). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika zaś – co już podkreślono – aby skarżący kasacyjnie wykazał zaistnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej sytuacji, w świetle której za uzasadnione należałoby uznać twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji wykroczył poza wyznaczone aktami administracyjnymi granice, a w konsekwencji, aby Sąd ten oparł orzeczenie na ustaleniach, które nie znajdują oparcia w aktach sprawy, a których źródłem miałyby być dowody lub fakty nieznajdujące odzwierciedlenia w aktach sprawy.

Wobec konstrukcji omawianego zarzutu kasacyjnego wyjaśnienia wymaga również, że zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego, ani też kwestionowaniu wniosków wyprowadzanych na podstawie akt sprawy (por. np. wyroki NSA z: 21 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1888/21; 22 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 211/22; 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1172/21; 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1158/18).

Zamierzonego skutku nie mógł także odnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sformułowany w pkt A.1 petitum skargi kasacyjnej.

Po pierwsze, podnosząc zarzut naruszenia ww. przepisu autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował jednostki redakcyjnej, która jego zdaniem została naruszona. Podkreślenia wymaga, że zarzucany art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został podzielony na litery od a) do c). Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Nie jest też uprawniony, ani zobowiązany poszukiwać za stronę naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2321/11).

Po drugie art. 145 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Artykuł 145 p.p.s.a. określa sposób rozstrzygnięcia sprawy i jest to tzw. przepis wynikowy, dlatego – podnosząc jego naruszenie – autor skargi kasacyjnej powinien powiązać go z konkretnymi przepisami, którym uchybił organ administracji, a których to naruszeń nie wziął pod uwagę Sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy. Brak takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia ww. przepisu (por. wyroki NSA z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10; z 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2886/12; z 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1298/14; z 13 października 2017 r., sygn. akt II GSK 129/16).

W konsekwencji należy uznać, że stan faktyczny ustalony przez organy i jego ocena, przyjęte następnie przez Sąd pierwszej instancji za podstawę wyrokowania, nie zostały skutecznie zakwestionowane skargą kasacyjną. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano bowiem zgodności z prawem dokonanych w tej sprawę ustaleń faktycznych, które doprowadziły do uznania, że z powodu podejmowanych czynności skarżąca była współurządzającą gry hazardowe w rozumieniu przepisów u.g.h.

Wskazać należy, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres tego pojęcia. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy (por. np. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1915/17, z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5042/16, z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 47/18). Urządzającym grę jest więc ten podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w grze na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraźnie wskazał, na podstawie jakich okoliczności uznał skarżącą za podmiot urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Z ustaleń faktycznych wynika, że skarżąca wynajęła przyczepę handlową znajdującą się przy zbiegu ul. [...] od M.G.. Następnie umową najmu z podnajęła ten lokal H. Sp. z o.o. i T. Sp. z o.o. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnie lokalu pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując właścicieli lokali i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych, czynnie współpracowała ona z właścicielami tych urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Takie działanie uznały organy i WSA za wyczerpujące znamiona definicji urządzania gier. Autor skargi w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. zarzutów naruszenia przepisów postępowania – nie podważył skutecznie tych ustaleń.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego całkowicie nieusprawiedliwione są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię (pkt B.1 petitum skargi kasacyjnej). Z

Jakkolwiek ustawa o grach hazardowych, w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2, to jednak posługuje się nim w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na ich podstawie, przy uwzględnieniu potrzeby szerokiego podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach" w pełni zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze.

Powyższe rozumienie słowa "urządzanie" potwierdza definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić – urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" (por. https://sjp.pwn.pl/sjp/urzadzic;2533410.html.). "Urządzanie" to wedle przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", co w rozpoznawanej sprawie należy odnieść do tworzenia warunków do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a to poprzez udostępnienie miejsca ich urządzania i tym samym udostępniania samych gier na automatach poza kasynem gry.

Takie też rozumienie ww. przepisu prawidłowo przyjął organ, ustalając, że skarżąca spełniała przesłanki pozwalające na uznanie go za urządzającego gry. Skarżąca bowiem zawarła z ww. spółkami umowę dzierżawy lokalu, przez co umożliwiła grającym korzystanie z automatów. Z tytułu czynszu skarżący otrzymywała wynagrodzenie. Skarżący zobowiązała się również do niezwłocznego informowania przedstawiciela dzierżawcy w przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń. Sąd podkreślił również, że nie był to jedyny przypadek, gdy skarżąca umożliwiła prowadzenie działalności hazardowej w lokalach będących w jej władaniu.

Uwzględniając powyższe, NSA zaakceptował stanowisko Sądu pierwszej instancji, dokonana przez organ subsumcja ustalonego w sprawie stanu faktycznego, niepodważonego skargą kasacyjną, w odniesieniu do tych jego elementów, które dotyczyły roli skarżącej w organizowaniu przedsięwzięcia hazardowego i pozwoliły na przyjęcie, że skarżąca była "urządzającym gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

Nieusprawiedliwiony okazał się także podniesiony w pkt B.2 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 tej ustawy.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, stwierdzić należy, że jego uzasadnienie nie koresponduje z treścią wskazanego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 u.g.h. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie – działalność w zakresie określonym w ust. 1-3 może być prowadzona wyłącznie w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym kontekście należy stwierdzić, że jak stwierdził NSA w uchwale z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy, tzn. osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry. Zatem przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Tym samym nie było przeszkód, by skarżąca odpowiadała za niezgodne z przepisami urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Zasądzoną na rzecz organu kwotę 3600 zł stanowi wynagrodzenie radcy prawnego, który reprezentował go jedynie w postępowaniu kasacyjnym, za sporządzenie w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną i udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r. nr 3, poz. 38).