Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1101/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 5 maja 2023 r., nr 1801-IGC.48.49.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (skarżący/przewoźnik) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z dnia 5 maja 2023 r., nr 1801-IGC.48.49.2022, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: NPUCS) z dnia 6 lipca 2022 r., nr 408000-408000-COC2.48.124.2021.27, w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 17 lipca 2021 r. w miejscowości L. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], przewożącego towar o nazwie Emulsja w ilości 24 000 kg, zaklasyfikowany do kodu CN 3824. Kontrolę przeprowadzono pod kątem przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1857 ze zm., dalej: ustawa SENT). Kierowca do kontroli przedstawił list przewozowy CMR nr [...] z dnia 16 lipca 2021, dowody rejestracyjne pojazdów, licencje przewozową nr [...], Certyficate of analysis nr [...] z dnia 16 lipca 2021 r., Delivery note nr [...] z 16 lipca 2021 r.

W wyniku kontroli stwierdzono, że w zgłoszeniu przewozu nr [...] w polu "data faktycznego rozpoczęcia przewozu" oraz "planowana data zakończenia przewozu" wpisano dzień 16 lipca 2021 r., natomiast przewóz na terytorium Polski rozpoczął się w dniu 17 lipca 2021. o godz. 10:18 zaś w polu "numer zezwolenia drogowego" wpisano [...], natomiast kierowca do kontroli przedstawił licencję nr [...].

Ponadto w wyniku weryfikacji wskazań lokalizatora nr [...] przypisanego do zgłoszenia [...] ustalono, że kierujący pojazdem rozpoczął przewóz towaru na terytorium kraju bez włączonego lokalizatora. Wjazd na terytorium kraju wg odczytu kamer ANPRS nastąpił dnia 17 lipca 2021 r. o godz. 10:18, natomiast lokalizator został uruchomiony o godz. 10:53 w punkcie kontrolnym w L. tj. w trakcie przeprowadzania czynności kontrolnych.

Kontrolujący sporządzili protokół z kontroli nr [...] z opisem ujawnionych nieprawidłowości. Protokół został podpisany przez funkcjonariuszy dokonujących kontroli oraz przez kierowcę pojazdu.

NPUCS postanowieniem z dnia 5 stycznia 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na Przewoźnika kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT dotyczącym zgłoszenia [...].

W toku prowadzonego postępowania organ podjął działania celem ustalenia sytuacji finansowej strony, w wyniku których ustalono, że strona posiada zaległość w podatku od towarów i usług za październik 2021 r. w kwocie [...] zł. Nie posiada zaległości w składkach ZUS. Wobec strony nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W piśmie z dnia 18 stycznia 2022 r pełnomocnik strony wniósł o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika jak i na interes publiczny. zaznaczając, że nie kwestionuje ustaleń przeprowadzonej kontroli i wyjaśnił przyczyny powstania stwierdzonych naruszeń.

Wskazał, że jako "data faktycznego rozpoczęcia przewozu" wskazana została data załadunku pojazdu. Podkreślił, że podczas wcześniejszych kontroli powyższa kwestia nie była też nigdy podnoszona oraz to, że w aplikacji kierowcy SENT GEO widniała rubryka "data faktycznego rozpoczęcia przewozu", a nie "data faktycznego rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju", co mogło wprowadzać w błąd przewoźników. Wyjaśnił, że pozostawał w przekonaniu, że zobowiązany jest do wskazywania daty początkowej rozpoczęcia przewozu, a ten rozpoczynał się w momencie zakończenia załadunku pojazdu.

Wyjaśnił, że w polu "numer zezwolenia drogowego" wpisano [...], zaś kierowca okazał (pierwotnie) do kontroli licencję nr [...]. Niemniej jednak jeszcze w trakcie kontroli kierowca okazał prawidłową licencję, którą również miał w pojeździe. Był to zatem ewidentny błąd kierowcy, który działał w pośpiechu i warunkach stresu, na skutek czego popełnił oczywistą omyłkę (wręczając nie tą licencję) - a dopiero, gdy zorientował się że okazał nie ten dokument, dostarczył kontrolerom ten właściwy kontrolerom.

Wskazał również, że faktycznie przewóz towaru na terytorium kraju rozpoczął się bez włączonego lokalizatora - jednakże z informacji jaką kierowca przekazywał kontrolerom podczas kontroli wynikało, że włączył on aplikację i pozostawał w przekonaniu, że dane lokalizacyjne pojazdu były przekazywane. Dopiero w trakcie kontroli okazało się, że nie były. Nadmienił, że kierowca (M.D.) był przeszkolony w zakresie obowiązujących przepisów SENT oraz znał sposób obsługi aplikacji SENT GEO. Kierowca posiadał ww. aplikację zainstalowaną na smartfonie.

W jego ocenie za zaistniałą sytuację odpowiada usterka techniczna aplikacji SENT GEO. O ile bowiem w trakcie kontroli aplikacja "wystartowała", to w trakcie dalszej trasy (a zatem jeszcze tego samego dnia) kilkukrotnie występowała utrata zasięgu.

NPUCS decyzją z 6 lipca 2022 r., nr 408000-408000-COC2.48.124.2021.27:

1. nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu o numerach rejestracyjnych [...] w trakcie przewozu towaru objętego zgłoszeniem przewozu o numerze [...], tj. w związku z niewykonaniem obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT,

2. stwierdził naruszenie przez przewoźnika obowiązku określonego w art. 8 ust. 1 ustawy SENT, poprzez niedokonanie aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu przewozu o numerze [...] w zakresie "daty faktycznego rozpoczęcia przewozu",

3. odstąpił od nałożenia na ww. Przewoźnika kary pieniężnej określonej w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT, za niedokonanie aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu przewozu o numerze [...],

4. umorzył postępowanie w sprawie nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 3 lit. e i f ustawy SENT, poprzez podanie błędnych danych w zakresie "planowanej daty zakończenia przewozu" i "numeru zezwolenia drogowego" w zgłoszeniu przewozu o numerze [...].

W odwołaniu do powyżej decyzji przewoźnik wniósł o jej uchylenie w części tj. w zakresie pkt 1 decyzji dotyczącej stwierdzenia naruszenia obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT i nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia 5 maja 2023 r., DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I instancji, że przewoźnik dokonując przewozu towaru nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu o numerze rejestracyjnym [...], co stanowi naruszenie art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

W ocenie DIAS słusznie uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki interesu publicznego, które uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary za naruszenie obowiązku określonego w art. 8 ust. 1 ustawy SENT poprzez niedokonanie aktualizacji danych w ww. zgłoszeniu w zakresie daty faktycznego rozpoczęcia przewozu.

Za prawidłowe organ odwoławczy uznał stanowisko organu I instancji, że stwierdzone naruszenie przepisów ustawy SENT, za które wymierzono przewoźnikowi karę nie stanowiło oczywistej omyłki oraz nie wynikało z przyczyn niezależnych od przewoźnika, a było następstwem braku dostatecznej staranności.

W ocenie organu II instancji w sprawie nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu przewoźnika, ani interesu publicznego, które mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT.

Podkreślono, że z danych widniejących w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, w przeważającej części Transport drogowy towarów od 1 sierpnia 2016 r.

Z dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, że z prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął przychód i dochód:

- w 2019 r. w wysokości odpowiednio 2.624.790,85 zł i 15.749,09 zł,

- w 2020 r. w wysokości odpowiednio 2.695.359,62 zł i 245.482,83 zł,

- w 2021 r. w wysokości odpowiednio 3.970.493,97 zł i 286.638,62 zł,

posiada także pożyczki i umowy leasingu - z tego tytułu miesięczne zobowiązania wobec banków wynoszą ok. 7 480 zł. Nie posiada zaległości z tytułu składek wobec ZUS i nie jest prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne. Posiada zaległość z tytułu VAT za miesiąc październik 2021 r w wysokości [...] zł. Z wydruku z Centralnego Rejestru Czynności Majątkowych (CRCM) o czynnościach majątkowych wynika, że skarżący w latach 2020-2021 nabył trzy pojazdy samochodowe.

Zdaniem DIAS dolegliwość wynikająca z konieczności zapłaty kary pieniężnej jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie przewoźnika, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary.

Odnosząc się do argumentów odwołania DIAS wskazał, że dokonana analiza interesu publicznego na płaszczyźnie ekonomicznej również nie daje podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że sytuacja ekonomiczna przewoźnika nie pozwala na wywiązanie się z obowiązku uregulowania kary nałożonej zaskarżoną decyzją. Sam przewoźnik nie przedstawił konkretnych okoliczności i dowodów świadczących o jego trudnej sytuacji finansowej. Dolegliwość kary pieniężnej jest niewątpliwie celowym zamierzeniem ustawodawcy pozwalającym również realizować jej funkcję prewencyjną poprzez zwiększenie uwagi, samokontroli i dołożenie szczególnej staranności podczas dokonywania i uzupełniania kolejnych zgłoszeń SENT. Z kolei brak uszczuplenia należności podatkowych, o ile może mieć wpływ na ocenę wystąpienia interesu publicznego, to jednak nie może stanowić samoistnej podstawy do jego stwierdzenia.

DIAS podkreślił, że postępowanie przewoźnika, który nie ujawnia trasy przewozu towaru, nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. W interesie publicznym jest bowiem powszechne i prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników przewozy towarów wrażliwych przepisów ustawy SENT.

W ocenie DIAS decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z zasadami sprawiedliwości, proporcjonalności i zaufania do organów podatkowych wyrażonymi w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa).

W skardze na powyższą decyzję - w zakresie naruszenia obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT oraz nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT - przewoźnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji (w zakresie pkt 1), a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 136 § 1 k.p.a. - poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie przez organ dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy polegające na pominięciu występujących istotnych okoliczności w sprawie przemawiających na korzyść Skarżącego, takich jak:

- fakt, że uchybienie miało charakter incydentalny, jako że skarżący od kwietnia 2017 r. do kwietnia 2023 r. zrealizował 175 zgłoszeń dotyczących przewozów podlegających przepisom ustawy SENT, z czego sporny przewóz, w trakcie którego stwierdzono nieprawidłowości, miał miejsce po raz pierwszy,

- okoliczność, że skarżący opłaca terminowo wszystkie składki, nie posiada zaległości w podatkach lub innych należnościach publicznoprawnych ani nie było prowadzone w stosunku do niego żadne postępowanie egzekucyjne,

- wymierzona skarżącemu kara pozostaje w rażącej dysproporcji do wagi naruszenia, jak również do faktycznego przychodu skarżącego z realizowanego przewozu,

- działanie Skarżącego nie spowodowało uszczuplenia dochodów podatkowych budżetu państwa,

2. przepisów prawa materialnego, a mianowicie (w szczególności):

a) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i wynikającej z niego zasady proporcjonalności, która nakazuje użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu;

b) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w realiach niniejszej sprawy ważny interes przewoźnika i interes publiczny nie przemawia za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy zgodnie z najnowszym orzecznictwem sądowoadministracyjnym w interesie publicznym nie leży, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, czy też nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia, jak również poprzez pominięcie celu regulacji ww. ustawy jakim jest wyeliminowanie z obrotu nieuczciwych podmiotów oraz zapewnienie uczciwej konkurencji i w konsekwencji wymierzeniu odwołującemu kary pieniężnej za niewypełnienie obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT,

c) art. 121 § 1 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez ich błędną wykładnię i nadanie pejoratywnego znaczenia pojęciu "interesu publicznego" i w efekcie uznanie, że okoliczności towarzyszące sprawie nie są objęte "interesem publicznym",

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez całkowite pominięcie faktu, że w okresie od dnia wejścia w życie ustawy SENT do 16 lipca 2021 r. (czyli do dnia przeprowadzenia kontroli będącej podstawą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie), skarżący nie dopuścił się jakiegokolwiek naruszenia przepisów ustawy SENT, a tym samym uznanie, że bez znaczenia jest dotychczasowe przestrzeganie przepisów ustawy przez skarżącego, a nałożenie kary administracyjnej w wysokości 10.000 zł z powodu wystąpienia incydentalnego zdarzenia (będącego błędem ludzkim, a nie celowym działaniem) nie stoi w sprzeczności z celowością wprowadzenia ustawy i nie narusza interesu publicznego

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy dokonały błędnej zawężającej interpretacji pojęcia interesu publicznego bez uwzględnienia konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Podkreślił, że stwierdzone naruszenie dotyczyło błędu ludzkiego i nie było celowe, a ponadto przydarzyło się skarżącemu po raz pierwszy.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby została wydana z naruszeniem prawa w stopniu wymagającym zastosowania środków określonych w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem (legalności) działalności organów administracji publicznej. Sąd analizuje, czy organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a jego istotne naruszenia mogą stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego aktu albo stwierdzenia jego nieważności.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że realizowany przez skarżącego przewóz podlegał rygorom ustawy SENT, gdyż towar podlegał klasyfikacji do kodu CN 3824. a skarżący miał status przewoźnika w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT. Skarżący realizował przewóz towaru podlegającego ustawie SENT przez terytorium Polski na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2020 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2000, poz. 1477 ze zm.). Przewoźnik dokonał zgłoszenia przewozu do rejestru zgłoszeń SENT i uzyskał numer referencyjny, który przekazał kierowcy.

Nie jest sporne między stronami także, że przewoźnik nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu przez cześć trasy tj. od miejscowości [...] do miejsca kontroli na drodze w miejscowości L. [...]. Urządzenie/lokalizator GPS nr [...] zostało włączone dopiero o 10.53 tj. w momencie kontroli. Naruszenia to wyczerpywało znamiona deliktu administracyjnego określonego w art. 22 ust. 2a ustawy SENT, co podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł.

Skarżący nie podał obiektywnych przyczyn niewywiązania się z nałożonego na niego ustawą SENT obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych, co skłania do stwierdzenia, że naruszenie przepisu art. 10a ust.1 ustawy SENT było wynikiem braku dostatecznej staranności. Organ nie stwierdził przy tym zaistnienia w sprawie okoliczności nadzwyczajnych, szczególnych. Wykryte uchybienie nie powstało wskutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek innej okoliczności, na którą przewoźnik nie miał wpływu, zatem niedopełnienie obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych nie było wynikiem przyczyn niezależnych od przewoźnika.

Z przepisów ustawy SENT niewątpliwie wynika, że przewoźnik jest odpowiedzialny za przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT w trakcie całej trasy przejazdu, a jego odpowiedzialność za nieprzekazywanie tych danych wyłącza tylko niesprawność systemu. W niniejszej sprawie, w chwili rozpoczęcia przewozu towaru na terenie kraju i później, system SENT GEO działał poprawnie, zdarzenie "app_start" świadczące o włączeniu lokalizatora nastąpiło dopiero w dniu 17 lipca 2021 r. o godz.10:53, tj. w trakcie kontroli.

Naruszenie postanowień art. 10a ust. 1 ustawy SENT w niniejszej sprawie, było zatem skutkiem zaniedbań kierowcy, który działał w imieniu przewoźnika polegających na niedokonaniu czynności sprawdzających w celu upewnienia się, czy urządzenie geolokalizacyjne należycie funkcjonuje i w prawidłowy sposób emituje dane do systemu SENT.

Zostały niewątpliwie spełnione przesłanki nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej określonej w art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

Podkreślenia wymaga, że przewidziane w ustawie SENT kary m.in. za brak aktualizacji danych mają przede wszystkim charakter prewencyjny (zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 1052/20). Zwolnienie z kary jest zaś uzasadnione jedynie w sytuacjach wyjątkowych.

Według skarżącego stwierdzone uchybienie było jednostkowe i nie spowodowało żadnych negatywnych następstw w zakresie realizacji celu ustawy SENT oraz nie doprowadziło do uszczuplenia dochodów budżetowych. Organ winien więc zastosować instytucję odstąpienia od nałożenia kary wobec naruszenia biorąc pod uwagę interes publiczny jak i interes przewoźnika.

W ocenie Sądu niewypełnienie obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT ma niewątpliwie negatywny wpływ na możliwość sprawowania skutecznej kontroli nad przewozem towarów objętych systemem monitorowania drogowego.

Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, że w kontrolowanej sprawie organy dokonały zbyt wąskiej i niepełnej oceny wystąpienia przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Odnośnie kwestii związanej z brakiem odstąpienia w całości od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT wskazać należy, że organ może, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym. Decyzja podejmowana na tej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy, pod warunkiem stwierdzenia występowania określonych w tym przepisie przesłanek "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego".

Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do ww. pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (por. wyroki NSA z: dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 1052/20, II GSK 855/20, z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 1464/19).

Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W orzecznictwie prezentowane jest jednolite stanowisko, że jedynie nadzwyczajne, losowe sytuacje, taki jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Bez wątpienia nie każde trudności finansowe przewoźnika mogą uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które wiązałyby się z zagrożeniem dla jego interesu, bytu firmy. Natomiast interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. np. wyroki NSA z: dnia 28 sierpnia 2019r., sygn. akt II GSK 360/1, z dnia 13 lutego 2020r., sygn. akt II GSK 1498/19).

Uznaniowy charakter decyzji oznacza, że nawet w razie stwierdzenia wystąpienia jednej z ww. przesłanek, organ nie jest zobowiązany do odstąpienia od nałożenia kary, lecz może o tym postanowić w granicach uznania administracyjnego.

W ocenie Sądu organy właściwie zinterpretowały przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" (oparły się na prawidłowym ich zrozumieniu) oraz poczyniły dostateczne ustalenia faktyczne, które pozwoliły na weryfikację tych kryteriów. Kontrolowana decyzja zawiera obszerny wywód prawny odnoszący się do przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary, któremu nie można zarzucić wadliwości. Organ odwoławczy wskazał, że przewoźnik nie podał obiektywnych przyczyn niewywiązania się z obowiązku aktualizowania danych geolokalizacyjnych. Nie było to wynikiem zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych, szczególnych, wystąpienia przyczyn niezależnych od przewoźnika. Z przedstawionych dokumentów nie wynika również, że kara w wysokości 10 000 zł może w znaczący sposób wpłynąć na obniżenie kondycji finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa.

Odnośnie przesłanki "ważnego interesu publicznego" prawidłowo powołano się na dyscyplinujący charakter przepisów o karach i cele ustawy SENT. Stanowisko organu o nieziszczeniu się ww. przesłanek nie narusza wymagań stawianych postępowaniu wyjaśniającemu, w szczególności wynikających z przepisów art. 120, 121 § 1 i 2, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie decyzji spełnia także wymagania określone w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Zawarto w nim wyjaśnienie prawne przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary. Trafnie podniesiono, że odstąpienie od nałożenia kary zostało przez ustawodawcę potraktowane jako odstępstwo od odpowiedzialności za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia obowiązku o administracyjnym charakterze. Dlatego za uwolnieniem od odpowiedzialności muszą przemawiać szczególne względy, których w kontrolowanej sprawie nie stwierdzono.

Sąd ma na uwadze, że karanie na podstawie ustawy SENT nie może być automatyczne i bezrefleksyjne, jednakże według Sądu w niniejsze sprawie taka sytuacja nie występuje. Organ w sposób przekonujący argumentował, że nałożona na przewoźnika kara ma charakter dyscyplinujący i prewencyjny, zwracając uwagę, że ujawnione naruszenie przepisów ustawy SENT nie było jednostkowym, bo skarżący nie dopełnił obowiązków nałożonych tą ustawą w przypadku innego jeszcze zgłoszenia. Wtedy odstąpiono od wymierzenia kary

Natomiast jeżeli chodzi o ocenę proporcjonalności sankcji przewidzianej za przypisanie przewoźnikowi naruszenia to wskazać należy, że organy nie miały możliwości miarkowania jej wysokości. Sankcja ta została w ustawie określona w sposób sztywny, a przepis art. 22 ust. 2a ustawy SENT ma charakter bezwzględnie obowiązujący.

Nie stwierdzając zatem w kontrolowanej sprawie naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.