Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 693/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27 § 1 pkt 9 w zw. z art. 32, art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 18
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie W. B. z dnia [...] nr [...] r.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ nadzoru", po rozpoznaniu zażalenia R. N., dalej: "zobowiązana", "strona", "skarżąca", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ egzekucyjny", z dnia [...] r. w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., wystawionego przez Wójta Gminy [...], dalej: "Wójt", "wierzyciel".

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. Wójt, na podstawie art. 6o w zw. z 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach określił skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...]zł miesięcznie. Z jej uzasadnienia wynika, ze skarżąca, jako właściciel nieruchomości, nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty. Gmina rozpoczęła zbiórkę odpadów komunalnych począwszy od 1 lipca 2013 r. Decyzję doręczono skarżącej [...] listopada 2015 r. Decyzja jest ostateczna, ponieważ nie skarżąca nie złożyła od niej odwołania. Upomnienie z dnia [...] września 2016 r. z wezwaniem do zapłaty należności pieniężnej i wskazaniem, że niezapłacenie należności pieniężnej spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania administracyjnego oraz, że powstanie dodatkowy obowiązek uiszczenia kosztów egzekucyjnych, doręczono skarżącej [...] września 2016 r.

Wobec nieuiszczenia należności Wójt, działając jako wierzyciel, w dniu [...] r. wystawił na skarżącą tytuł wykonawczy nr [...], dotyczący opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od lipca 2013 r. do sierpnia 2016 r. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego wraz z kopią tytułu wykonawczego doręczono bankowi w dniu [...] marca 2017 r., skarżącej zaś w dniu [...] marca 2017 r.

Z kolei w dniu [...] marca 2017 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo skarżącej, datowane na [...] marca 2017 r. Zgodnie z jego treścią skarżąca zgłasza "do w/w organu zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 §1 pkt 1), 2) – określony obowiązek nie istnieje – jest ewidentny przeciwdowód w trybie postępowania sądowego w WSA w Lublinie złożony za pośrednictwem Izby Skarbowej w L. – skarga z 14-11-2016 w ścisłym związku ewidentnie uzasadniony art. 59 §1 pkt 1,2,3 ust. o egz. w administracji w oparciu o ewidentne dowody mocne, z których oczywiście, faktycznie jednoznacznie, jasno wynika, że Urząd Gminy w B. nie dopełnił swojego zobowiązania wobec nas ... gigantycznie większego to jest minimum na 100-150 tyś. zł ... nie wykonano orzeczenia SA/Wr 607/91 art. 156 §1 pkt 2 obowiązuje egzekucja sądowa od U.G. lub odszkodowanie od Skarbu Państwa".

W dalszej części pisma skarżąca wyjaśnia, że jej wskazana wyżej należność wynika z wadliwego ("z rażącą obrazą art. 56 ust. o ubez. społ. rolników") nabycia przez Skarb Państwa w 1989 r. gospodarstwa rolnego należącego do ojca skarżącej, z którym to nabyciem wiąże się - jej zdaniem - szereg przestępstw i działania z nadużyciem funkcji. Dowodem na powyższe ma być "generalna skarga z 14-11-2016 w WSA w Lublinie sygn. akt I SA/Lu 1044-1045/16". Ponadto jako dowody innych jeszcze działań z naruszeniem (rażącą obrazą) szeregu wskazanych w treści pisma przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego skarżąca powołała: skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie za pośrednictwem Kolegium Odwoławczego przy [...] Sejmiku Samorządowym w Z. z dnia [...] maja 1994 r.; decyzję Kolegium Odwoławczego przy Z. Sejmiku Samorządowym nr [...] z dnia [...] maja 1994 r.; wyrok Sądu Wojewódzkiego w Z. [...] Wydział Karny z dnia [...] r., sygn. akt [...] z uzasadnieniem; sprzeciw Prokuratora Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 1998 r. do Wojewody [...]; odwołanie Prokuratora Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 2000 r. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi; skargę do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] września 2016 r. Podniosła również, że nie uzyskała orzeczenia na pismo do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2000 r.; odnośnie "ukradzionej własności nie wykonano orzeczenia sądu, jest skarga złożona do Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego, Komisji Weryfikacyjnej w Warszawie".

Końcowo skarżąca wskazała, że w związku z powyższym nie złożyła deklaracji w Urzędzie Gminy, nie ma kosza, nie było żadnej usługi. Według niej stosowanie środka egzekucyjnego jest w tych warunkach niedopuszczalne, gdy obowiązek stał się bezprzedmiotowy. Podniosła również, że podejmując egzekucję dopuszczono się obrazy art. 7 §1 i 3 oraz art. 80 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 26 Ordynacji podatkowej, a także art. 6, 7, 8 i 156 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Egzekucja – w jej ocenie - jest wyrazem nadużycia funkcji i w ścisłym związku z nią pozostaje przestępstwo z art. 231 Kodeksu karnego. Skarżąca wyraziła również stanowisko, że powinny zostać zastosowane przepisy art. 59 §1 pkt 1-3 i § 3, art. 45 i art. 60 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prosi nadto o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych i zwrot [...] zł. Podkreśliła także, że haniebnie pozbawioną ją prawa zagwarantowanego ustawą, ustalonego decyzją, nie podjęto działań w stosownym czasie, Prokurator uchylił się zaś od obowiązku ścigania przestępstwa.

Otrzymawszy powyższe pismo organ egzekucyjny, zauważając sformułowane w nim zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, pismem z dnia 22 marca 2017 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt, działając jako wierzyciel, postanowił "oddalić wniesione przez zobowiązanego zarzuty dotyczące prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] r. ... egzekucji administracyjnej". W uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że zobowiązana w dniu [...] marca 2017 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, że Wójt decyzją z dnia [...] r. określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, że zobowiązanej doręczono upomnienie, a wobec nieuregulowania zaległości wszczęte zostało wobec niej wszczęte postępowanie egzekucyjne. Postanowienie zawierało również pouczenie o prawie wniesienia zażalenia. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Wójt poinformował zaś Naczelnika Urzędu Skarbowego, że postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów, doręczone zobowiązanej w dniu [...] kwietnia, jest ostateczne, gdyż na dzień [...] kwietnia nie wniosła ona na nie zażalenia.

Z kolei Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał zarzuty z dnia [...] marca 2017 r. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny powołał się na ostateczne postanowienie Wójta z dnia [...] r., z którego treści odczytał, że zarzuty zostały uznane za nieuzasadnione, a następnie wskazał, że zgodnie z treścią art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 – 7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1- 5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Natomiast, zgodnie z treścią art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Na to postanowienie organu egzekucyjnego skarżąca wniosła zażalenie. W odniesieniu do kwestii zarzutów podniosła, że wierzyciel nie ustosunkował się do zarzutów, co jest rażącą obrazą ustawy egzekucyjnej. Brak jest podpisanej deklaracji "i brak faktyczny – fizyczny usługi do której niezbędny jest kosz – dostarczony w ramach organu – wierzyciela", którego to kosza skarżąca nie ma, "decyzja jest niepełna fizyczne, bez możliwości wykonania". Według skarżącej zobowiązanie w tytule wykonawczym określone jest fałszywie, faktycznie nie istnieje. "Brak jest wymagalności obowiązku, gdy wierzyciel nie jest w porządku i inni wykazani, działający w jedną stronę". Naruszono w jej ocenie art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, winien być zastosowany art. 59 i 60 ustawy egzekucyjnej i dokonany zwrot kwoty [...]zł.

Poza tym w odniesieniu do postanowienia Wójta, działającego jako wierzyciela, który "dopuścił się skrajności wykonywania funkcji" z rażącą obrazą art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego, powołała się na przesłankę wyłączenia pracownika, wiążąc to z postępowaniem dotyczącym wydania zaświadczenia potrzebnego do KRUS. Z powodu braku tego zaświadczenia skarżąca nie ma świadczenia emerytalnego. Ponadto powołała się na treść skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. I SA/Lu 427/16 (na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r.) oraz okoliczności opisane w treści pisma wnoszącego zarzuty, a dotyczące nabycia przez Skarb Państwa gospodarstwa rolnego należącego do ojca, które jej zdaniem wskazują na naruszenie szeregu przepisów prawa oraz popełnienie przestępstw.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Uzasadniając to postanowienie przedstawił przebieg postępowania oraz powołał przepisy art. 27 § 1 pkt 9 i 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a następnie wskazał, że podstawą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przesłanki enumeratywnie wskazane w treści art. 33 ustawy egzekucyjnej, zgłoszone w ciągu 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Wszelkie zaś okoliczności niemieszczące się w katalogu tych przesłanek oraz zgłoszone po upływie 7-dniowego terminu, np. na etapie zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów nie podlegają merytorycznej ocenie w tym postępowaniu. Nadto organ nadzoru wskazał, że w myśl art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przy egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, które w zakresie zarzutów, o których mowa w pkt 1-5 i 7 jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Ze stanowiska wierzyciela wynika, że wniesione przez zobowiązaną zarzuty są nieuzasadnione, bowiem naliczenie w stosunku do strony opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest w pełni uzasadnione, a decyzja w której Wójt określił tę opłatę jest ostateczna, gdy nie zostało od niej wniesione odwołanie. Organ egzekucyjny oraz organ sprawujący nadzór nad egzekucją nie są zaś uprawnione do kontroli i oceny zasadności stanowiska wierzyciela.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił również zobowiązanej, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jak o tym stanowi art. 18, stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednio. Oznacza to, że mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować przepisy ustawy egzekucyjnej. Biorąc to pod uwagę – w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej – nie została naruszona zasada praworządności wyrażona w art. 6, zasada prawdy obiektywnej zawarta w art. 7, a także zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wynikająca z treści art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy na etapie rozpoznawania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego był kompletny, a jego ocena została sformułowana w sposób wnikliwy i rzetelny. Art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu w sprawie zarzutów.

W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie skarżąca, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, twierdzi, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, stał się bezprzedmiotowy "pod względem fizycznym z powodu braku pojemnika na odpady komunalne", brak jest ponadto podpisanej deklaracji. Niepodpisanie deklaracji – w ocenie skarżącej – jest uzasadnione ponieważ wierzyciel nie dopełnił w stosunku do skarżącej zobowiązania znacznie większego kradnąc jej własność – 4,87 ha gruntu o wartości [...] zł. Uzasadniając swoje twierdzenia skarżąca odwołała się do, opisywanych już w piśmie z dnia 18 marca 2017 r. oraz w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, okoliczności związanych z nabyciem przez Skarb Państwa gospodarstwa rolnego należącego do ojca skarżącej i przedstawiane wcześniej dowody, akcentując, że art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadni wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwych decyzji. Decyzja Wójta z dnia [...] r., ze względu na brak pojemnika na odpady, jest niewykonalna. Natomiast postanowienie z dnia [...] r. nie może wywierać w stosunku do skarżącej negatywnych skutków prawnych, naruszać jej słusznego interesu. Należy jej zwrócić kwotę [...]zł, uchylić dokonane czynności egzekucyjne, na podstawie art. 59 i 60 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponadto skarżącej przysługuje odszkodowanie za poniesioną szkodę. Skarżąca twierdzi również, że stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej jest nieracjonalne, powoływanie się zaś na to, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące stanowi kontynuację przestępstwa wierzyciela, polegającego na nadużyciu funkcji.

Ponadto skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych ze względu na brak zdolności płatniczej.

O zwolnieniu skarżącej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości rozstrzygnął referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r.

Z kolei pismem z dnia [...] października 2017 r., zatytułowanym: "Pismo procesowo-dowodowe", skarżąca zarzuciła odpowiedzi na skargę, że jest nieadekwatna, nie znajduje oparcia w materiale dowodowym, zawiera fałszywe argumenty w kwestii przyczyn niepodpisania przez skarżącą deklaracji i że nie identyfikuje wyraźnie skargi, bowiem nie przytacza jej daty. Akcentuje przy tym, że nie otrzymała pojemnika na odpady, co powoduje, że spełniona jest przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiedź na skargę nie odnosi się zaś do kwestii istotnych, tj. naruszenia praworządności, polegającej na nie wydzieleniu jej ojcu 30-arowej działki podczas nabywania przez Skarb Państwa gospodarstwa rolnego. Oświadcza, że wobec takich okoliczności nie podpisze deklaracji do czasu rozstrzygnięcia skargi, wnosi o uchylenie czynności egzekucyjnych i zwrot wyegzekwowanych od niej kwot, a także o przeprowadzenie dowodów uzasadniających zarzut z art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz powód niepodpisania deklaracji z następujących dokumentów, dołączonych po pisma w postaci poświadczonych za zgodność odbitek kserograficznych:

- odwołania Prokuratora Rejonowego w B. z dnia 21 czerwca 2000 r. od decyzji Kierownika Oddziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości L. Urzędu Wojewódzkiego w L. Placówka Zamiejscowa w Z. z dnia [...] r.;

- sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia [...] czerwca 1998 r. od ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy w B. wydanej [...] r.;

- skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy [...] na decyzję W. B. z dnia [...]

- decyzji Kolegium Odwoławczego przy Z. Sejmiku Samorządowym z dnia [...] r.;

- wyroku Sądu Wojewódzkiego w Z. [...] Wydział Karny, sygn. akt [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie skarżąca sprecyzowała, że wniosek dowodowy zgłosiła na okoliczność posiadania wobec Gminy wierzytelności znacznie przekraczającej w swej wartości kwotę wyegzekwowaną. Ponadto oświadczyła, że przypomina sobie treść postanowienia wierzyciela i zawarte w nim pouczenie, jeśli jednak w aktach nie ma dowodu doręczenia tego postanowienia, to jej zdaniem "coś jest nie tak".

Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej m.in. przez badanie zgodności z prawem zaskarżonych postanowień. W wyniku takiej kontroli postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) lub c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm.), dalej: "P.p.s.a.", może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Z kolei z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem, które nie ma znaczenia w sprawie niniejszej. Jego wykładnia wskazuje, że sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Natomiast jak stanowi art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest zatem – przez wydanie orzeczenia – stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodna z prawem.

W postępowaniu egzekucyjnym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., podlegają postanowienia, na które służy zażalenie, z wyłączeniem jednak postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wyłączając możliwość zaskarżenia postanowień wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu wskazano, ze mają one charakter incydentalny, a ponadto, że w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, druki sejmowe nr 1633 i 2539, VII kadencja). Mając na uwadze powyższe, tutejszy Sąd za zasadne uznał również poddanie kontroli postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie Wójta jako wierzyciela, z dnia [...] r. narusza przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności należy jednak zauważyć, że jak prawidłowo wskazał Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.), zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tytuł egzekucyjny z dnia [...] r., obejmujący opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od lipca 2013 r. do sierpnia 2016 r., doręczony został zobowiązanej w dniu 16 marca 2017 r. Pismo skarżącej, datowane na [...] marca 2017 r., niewątpliwie zawierające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie wskazanego wyżej tytułu egzekucyjnego, wpłynęło do organu egzekucyjnego w dniu [...] marca 2017 r. Zarzuty zgłoszone zostały zatem w terminie określonym w powołanym wyżej przepisie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niezależnie więc od zawartych w tym piśmie innych żądań, za prawidłowe Sąd uznaje działanie organu egzekucyjnego i organu nadzoru podjęte w celu rozpoznania zarzutów i w efekcie podjęcie postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że zawarte w piśmie skierowanym do organu egzekucyjnego (oprócz zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej sformułowanych na podstawie okoliczności wskazanych w art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej) inne zastrzeżenia i żądania, podlegają, po dokonaniu analizy treści pisma, odrębnemu rozpatrzeniu. Pozostają one jednak poza granicami sprawy niniejszej. W myśl bowiem powołanego wyżej art. 135 P.p.s.a. orzekanie przez sąd administracyjny następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność. Granice sprawy niniejszej wyznacza więc wydany akt, tj. postanowienie w sprawie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i sformułowane przez skarżącą zarzuty.

Według treści art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze pieniężnym może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) (...);

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (...).

Skarżąca w swoim piśmie z dnia 18 marca 2017 r. powołuje art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej.

Jak o tym stanowi art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela – co należy mocno podkreślić - jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Nie ma więc racji skarżąca twierdząc, że organ egzekucyjny, który wskazuje na związanie swoje stanowiskiem wierzyciela w zakresie rozpatrzenia zarzutu nieistnienia obowiązku, zawartego w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, "kontynuuje" przestępstwo wierzyciela polegające na nadużyciu funkcji. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela wynika bowiem wprost z powołanego art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jego uzasadnienie tym, że to wierzyciel lepiej niż organ egzekucyjny, który nie jest jednocześnie wierzycielem, zna okoliczności związane z powstaniem i istnieniem egzekwowanego obowiązku, jest oczywiste i nie budzi wątpliwości. Prawidłowo więc organ egzekucyjny, po otrzymaniu wniesionego we właściwym terminie pisma zawierającego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zwrócił się do Wójta - jako wierzyciela - o wyrażenie w formie postanowienia stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów.

W tym miejscu należy zauważyć, że w toku rozpatrywania zarzutów nie jest dopuszczalne rozpatrywanie zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego. Oznacza to, że zarzuty, tak jak inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego, nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w kodeksie postępowania administracyjnego. Ujmując ten problem inaczej – w toku rozpatrywania zarzutów nie rozpoznaje się ponownie sprawy od strony merytorycznej, wówczas bowiem tryb ten stałby się trzecią instancją. Postępowanie administracyjne - co wynika zarówno z treści art. 78 ustawy zasadniczej państwa, jak i art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego – jest dwuinstancyjne. Brak możliwości kolejnego, czyli po raz trzeci, rozpoznawania i rozstrzygania w sprawie nałożenia obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej podczas rozpatrywania zarzutów uzasadniony jest tym, że strona mogła podnieść zarzuty dotyczące meritum sprawy w postępowaniu przy wydawaniu decyzji nakładającej obowiązek. Odnosząc to do okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, że kwestia obowiązku skarżącej, jako właścicielki nieruchomości, polegającego na uiszczaniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi rozstrzygnięta została decyzją Wójta z dnia [...] r., którą to na podstawie art. 6o w zw. z 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazany organ określił skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...]zł miesięcznie. Decyzja ta została wydana ponieważ skarżąca nie złożyła odpowiedniej deklaracji. W tym rozumieniu "zastąpiła" ona niezłożoną deklarację. Z tego względu oświadczenie skarżącej, że nie złoży ona deklaracji i usługa odbioru odpadów komunalnych nie została wykonana oraz że nie ma pojemnika na odpady nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W toku rozpatrywania zarzutów nie jest również możliwe rozstrzyganie kwestii zasadności roszczeń skarżącej związanych z trybem nabycia w 1989 r. przez Skarb Państwa gospodarstwa rolnego należącego do jej ojca oraz oceny prawidłowości działania organów administracji i prokuratury dotyczących tej kwestii, a także kwestia odmowy umorzenia skarżącej podatku rolnego za II półrocze 1993 r., jak również uchylenia wyroku skazującego skarżącą na podstawie art. 247 § 1 Kodeksu karnego i przekazania sprawy Prokuratorowi Rejonowemu w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego. Z tego względu słusznie organ egzekucyjny i organ nadzoru pozostawiły wskazane kwestie poza zakresem swoich rozważań, a Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe skarżącej.

Należy również zwrócić uwagę, że organ egzekucyjny i organ nadzoru nie są organami właściwymi do rozstrzygania kwestii skutków istnienia przesłanki wyłączenia pracownika lub organu administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 Kodeksu postępowania administracyjnego w odniesieniu do Wójta i Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a ponadto kwestia ta wykracza poza zagadnienie rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z tego względu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej kwestię tą, podniesionej przez skarżącą w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, słusznie pozostawił poza zakresem swoich rozważań.

Powoływane przez skarżącą sprawy rozpoznawane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie i podjęte w nich rozstrzygnięcia oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 1991 r., sygn. akt SA/Wr 607/91, nie mają znaczenia dla sprawy niniejszej. W sprawach o sygn. I SA/Lu 1044/16 i 1045/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnymi postanowieniami z dnia 25 maja 2017 r. odrzucił skargi (na postanowienie w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oraz na postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego). Wyrok w sprawie o sygn. SA/Wr 607/91, którego teza powołana została w uzasadnieniu odwołania Prokuratora Prokuratury Rejonowej od decyzji Kierownika Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości L. Urzędu Wojewódzkiego w L. Placówka Zamiejscowa w Z. z dnia [...] r., nie dotyczy skarżącej, zatem kwestia jego wykonania bądź nie, nie ma znaczenia dla sprawy rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu.

Jak wyżej wskazano, rozpoznając skargę na postanowienie w sprawie uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej sąd kontroluje również postanowienie wierzyciela, którego przedmiotem jest jego stanowisko w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z tego powodu Sąd poddał kontroli, z punktu widzenia zgodności z prawem, również postanowienie Wójta z dnia [...] r., którym organ ten, działając jako wierzyciel, postanowił "oddalić wniesione przez zobowiązanego zarzuty dotyczące prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] r. ... egzekucji administracyjnej". Uzasadniając to postanowienie wierzyciel wskazał na fakt wydania w stosunku do skarżącej decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, doręczenia jej upomnienia z odpowiednim pouczeniem oraz wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Natomiast nie wskazał w ogóle jakie zarzuty odczytał z treści pisma zobowiązanej z dnia 18 marca 2017 r. i z jakich powodów nie podzielił jej argumentacji co do zasadności zarzutów. Uzasadnienie wskazanego postanowienia z pewnością nie odpowiada wymaganiom wynikającym z treści art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego co do uzasadnienia faktycznego i prawnego. Z powodu wskazanych braków uzasadnienia postanowienia wierzyciela z dnia [...] r. nie jest możliwa ocena jego zgodności z prawem. Na marginesie wskazać również należy, że wierzyciel, jeżeli nie podziela stanowiska zobowiązanego wnoszącego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podejmuje, na podstawie art. 34 § 1 i 2, w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 124 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zarzutów zobowiązanego, postanowienie, w którym uznaje wniesione zarzuty za nieuzasadnione, jeśli zaś stanowisko zobowiązanego podziela, wówczas w treści postanowienia uznaje zarzuty za uzasadnione.

Ponieważ zaś organ egzekucyjny, zgodnie z treścią art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wydaje postanowienie w sprawie wniesionych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (i w odniesieniu do wskazanych wyżej zarzutów jest tym stanowiskiem związany), następstwem stwierdzenia wskazanej wyżej wadliwości postanowienia wierzyciela jest konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia organu egzekucyjnego uznającego zarzuty za nieuzasadnione i postanowienia organu nadzoru, utrzymującego w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Dodać należy, iż z punktu widzenia sądowej kontroli działania administracji publicznej istotna jest również możliwość ustalenia na podstawie akt sprawy czy zobowiązanemu doręczone zostało, a jeśli tak to kiedy, postanowienie wierzyciela wyrażającego jego stanowisko w sprawie zarzutów. Bowiem dopiero ostateczne postanowienie wierzyciela, wyrażające jego stanowisko w sprawie wskazany wyże zarzutów, jest podstawą do podjęcia odpowiedniego postanowienia przez organ egzekucyjny. Prowadząc ponownie postępowanie organy uwzględnią wyrażoną wyżej ocenę prawną.

Ze wskazanych wyżej powodów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. podjął rozstrzygnięcie jak w sentencji. Wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia w sprawie kosztów postępowania ponieważ skarżąca, która została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości i występująca w sprawie osobiście, nie udokumentowała poniesienia kosztów.