Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 367/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 685
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
article: art. 274
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Anna Rotter (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi I. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za II kwartał 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) po rozpatrzeniu zażalenia I.M. (dalej: Skarżąca, Podatniczka) na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: organ) z dnia [...]r. znak: [...] w przedmiocie przedłużenia do dnia 30 listopada 2020 r. terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2019r. w kwocie [...] zł, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe postanowienie zostało wydane na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. a i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021., poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) w zw. z art. 239 O.p.

Stan sprawy:

Postanowieniem z dnia [...]r. organ działając na podstawie art. 216 § 1, art. 274b § 1 O.p. w zw. z art. 277 O.p. oraz na podstawie art. 87 ust. 2 zd. drugie ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 685 ze zm., dalej: u.p.t.u.) w związku z prowadzoną weryfikacją rozliczenia Podatniczki w toku postępowania podatkowego, postanowił przedłużyć 180-dniowy termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2019r. w kwocie [...] zł, do dnia 30 listopada 2020r.

Organ wskazał, iż w dniu 25 lipca 2019r. wpłynęła drogą elektroniczną deklaracja VAT-7K za II kwartał 2019r. z wykazaną kwotą do zwrotu w wysokości [...] zł. Ustawowy, 180 – dniowy termin do zwrotu powyższej nadpłaty, liczony od dnia złożenia rozliczenia, upływał w dniu 21 stycznia 2020r.

Organ podał, iż w celu zbadania zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za II kwartał 2019r. w kwocie [...] zł, w dniu [...]r. wszczęto kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia rozliczenia podatku VAT za okres 01.09.2014r. – 30.06.2019 r.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż w miesiącu 09/2014 Podatniczka wystawiła poniższe faktury VAT korygujące:

- [...] z dnia [...] na wartość netto: - [...] zł i VAT: - [...] zł,

- [...] z dnia [...]r. na wartość netto: - [...] zł i VAT: - [...] zł,

- [...] z dnia [...]r. na wartość netto: - [...] zł i VAT: - [...] zł,

- [...] z dnia [...]r. na wartość netto: - [...] zł i VAT: - [...] zł,

- [...] z dnia [...]r. na wartość netto: - [...] zł i VAT: - [...] zł.

Organ wyjaśnił, iż w wyniku ustaleń poczynionych w trakcie kontroli, organ zakwestionował daty potwierdzenia odbioru przez kontrahenta Skarżącej powyższych faktur VAT korygujących. W związku z powyższymi wątpliwościami sprawdzenia wymaga poprawność wykazanej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w miesiącu 12/2014r. Konieczne okazało się ponadto przesłuchania w charakterze świadka - kontrahenta Podatniczki – M.M.

W rezultacie organ postanowieniem z dnia [...]r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie podatku VAT za 12/2014r., I, II, III, IV kwartał 2015r., I, II, III, IV kwartał 2016r., I, II, III, IV kwartał 2017r., I, II, III, IV kwartał 2018r. oraz I, II kwartał 2019r. Organ stanął na stanowisku, iż istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku zgodnie z dyspozycją art. 87 ust. 2 u.p.t.u. W związku z prowadzoną kontrolą podatkową za okres 09/2014 do 06/2019 organ postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] przedłużył 180 dniowy termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2019r. do dnia 30 czerwca 2020r. Następnie w związku z dalszym prowadzeniem kontroli podatkowej organ postanowieniem z dnia [...]r. przedłużył powyższy termin zwrotu do dnia 30 września 2020r.

Ostatecznie postanowieniem organu z dnia [...]r. przedłużono termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym do dnia 30 listopada 2020r.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącej wniósł zażalenie. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu w całości.

Pełnomocnik podniósł, iż przesłuchanie w charakterze świadka kontrahenta Skarżącej związane z transakcjami dotyczącymi okresu rozliczeniowego styczeń - listopad 2014 r., jest nieuzasadnione, gdyż sporny okres uległ przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2019r. i nie może podlegać merytorycznej ocenie organu w ramach niniejszego postępowania. W rezultacie pełnomocnik stanął na stanowisku, iż w takich warunkach wydłużenie terminu zwrotu jest nieuzasadnione i stanowi nadużycie urzędnicze.

Po rozpoznaniu zażalenia, DIAS postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu. W uzasadnieniu DIAS wyjaśnił, iż art. 87 ust. 2 u.p.t.u. był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 13 października 2008r. sygn. akt K 16/07 stwierdził zgodność tej normy z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. DIAS stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na szereg wątpliwości dotyczących rozliczeń podatkowych Skarżącej za okres od grudnia 2014r. do II kwartału 2019r., co wiąże się z koniecznością dalszej weryfikacji. DIAS zaznaczył, iż zaistniały wątpliwości, gdyż Podatniczka nie przedłożyła do dnia zakończenia kontroli podatkowej, żądanej dokumentacji za okres objęty kontrolą, tj. dokumentacji źródłowej za 2018r. Skarżąca nie okazała ponadto dowodów księgowych za okres lipiec 2018r. – czerwiec 2019r. w postaci dokumentów: JPK_WB – wyciąg bankowy, JPK_VAT- faktur VAT oraz JPK-MAG-magazyn. Ponadto w trakcie kontroli nie zajęto stanowiska co do rzetelności prowadzonych przez Skarżącą ksiąg podatkowych, gdyż Podatniczka nie okazała wszystkich ewidencji pierwotnych i korygowanych prowadzonych w okresie wrzesień 2014 – czerwiec 2019. DIAS zaznaczył, iż wraz z zaskarżonym postanowieniem w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług zostało przesłane wezwanie organu z dnia 3 września 2020r. do osobistego stawienia się M.M. w dniu [...] r. w celu przesłuchania w charakterze świadka. W dniu [...] odbyło się przesłuchanie świadka, w toku, którego w dalszym ciągu nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy. W toku przesłuchania świadek wyjaśnił, że określone w protokole faktury VAT nie powinny być wprowadzone do ewidencji podatku od towarów i usług za sporne okresy i nie stanowią one podstawy do odliczenia.

Zdaniem DIAS, w celu przedłużenia zwrotu podatku VAT, organ obowiązany był dysponować jedynie okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało w niniejszej sprawie wykazane. W postanowieniu przytoczono wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016r. sygn. akt I FSK 988/15, w którym NSA wyraził stanowisko, iż możliwość przedłużenia terminu zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika (o jakiej mowa w art. 87 ust. 2 u.p.t.u.) należy wiązać z konkretnym rodzajem postępowania w ramach którego weryfikacja ta jest dokonywana, natomiast ta konkretna procedura postępowania weryfikacyjnego powinna być wskazana w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług. Wskazując na powyższy wyrok, DIAS stwierdził, iż w niniejszej sprawie wymieniony w cytowanym orzeczeniu wymóg został spełniony, jako, że prowadzona weryfikacja rozliczenia Podatniczki dokonywana jest w toku postępowania podatkowego. Przyjęto, iż szybkość zwrotu podatku nie może być faworyzowana kosztem zasady słuszności zwrotu, gdyż ta techniczna czynność zwrotu skutkować mogłaby daleko idącymi konsekwencjami prawnymi, tj. niemożliwością późniejszego odzyskania podatku w razie ustalenia, że ostatecznie zwrot nie był zasadny.

Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę. Podatniczka wnosząc o uchylenie postanowienia, nie zgodziła się z poczynionymi ustaleniami w sprawie, które rażąco naruszają jej prawa. Skarżąca wniosła ponadto o zwolnienie jej z opłat sądowych w całości oraz o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu, gdyż nie stać jej na ustanowienie pełnomocnika z wyboru.

Postanowieniem z dnia 21 września 2021r. w sprawie sygn. akt I SPP/Gl Starszy referendarz sądowy zwolnił Skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowił dla Podatniczki pełnomocnika z urzędu - doradcę podatkowego.

Pismem z dnia 2 lutego 2021r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik Skarżącej uzupełnił skargę Podatniczki. Pełnomocnik zarzucając naruszenie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. wskazał, iż pismo z dnia 12 października 2020r. o tytule "Stanowisko w sprawie zażalenia" zostało podpisane przez tę samą osobę, która podpisała postanowienie I instancji, czyli przez osobę wyłączoną z udziału w postępowaniu z mocy prawa – na zasadzie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie wynagrodzenia oraz kosztów dojazdów do Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach w celu analizy akt sprawy.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Po dokonanej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem postanowienie to nie narusza prawa.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to czy istniały przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za II kwartał 2019r. w kwocie [...] zł.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 u.p.t.u. zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Ponadto, w myśl art. 87 ust. 2a zdanie pierwsze u.p.t.u., w przypadku wydłużenia terminu na podstawie ust. 2 zdanie drugie, urząd skarbowy na wniosek podatnika dokonuje zwrotu różnicy podatku w terminie wymienionym w ust. 2 zdanie pierwsze, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu podatku (formy tego zabezpieczenia określono w ust. 4a).

Zgodnie natomiast z ust. 2b tego artykułu, weryfikacja zasadności zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji. (...)

Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji spełniają warunki uprawniające do przedłużenia Skarżącej terminu zwrotu różnicy podatku VAT wykazanej w deklaracji VAT-7K za II kwartał 2019r.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów nie budzi wątpliwości, że organ podatkowy jest uprawniony weryfikować zasadność zwrotu w różnych formach. W związku z tym, postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu może zostać wydane odpowiednio w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeśli tego rodzaju postępowanie zostanie wdrożone, wówczas termin zwrotu nadwyżki podatku może być przedłużany do czasu zakończenia tego postępowania.

Zdaniem Sądu, istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 oraz stanowisko zajęte w jej uzasadnieniu, którym Sąd jest związany, na podstawie art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325) - dalej "p.p.s.a.".

Zasadniczym powodem podjęcia ww. uchwały były problemy w orzecznictwie, które rodziły się na tle wątpliwości dotyczących zarówno zidentyfikowania procedury, w jakiej następuje przedłużenie terminu zwrotu podatku, jak i formy prawnej działania organu. W uchwale przyjęto stanowisko, że rozstrzygnięcie organu przybiera formę zaskarżalnego postanowienia, wyrażając jednocześnie pogląd, że przyjętą formę prawną przedłużania terminu zwrotu w związku z prowadzeniem weryfikacji w ramach czynności sprawdzających, należy odnosić również do wszystkich pozostałych możliwych trybów weryfikacyjnych, uznanych w danej sprawie za właściwe dla dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, które czasowo mogą stać się powodem przesunięcia terminu realizacji owego zwrotu. W ten sposób, jak wyjaśnił NSA, następuje rozszerzenie stosowania art. 274b O.p. na inne sprawy dotyczące zwrotu podatku niż wprost w nim wskazane. W przypadku podatku od towarów i usług, rozszerzenie trybu orzekania wskazanego dla czynności sprawdzających następuje na pozostałe tryby weryfikacji wymienione w art. 87 ust. 2 u.p.t.u., tj. w ramach czynności sprawdzających, postępowania podatkowego i postępowania kontrolnego, jako mogących towarzyszyć badaniu zasadności zwrotu.

Według NSA, tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagający doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), to jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego (lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony).

Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji spełniają kryteria wskazane w ww. uchwale.

W rozpoznanej sprawie w celu zbadania zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za II kwartał 2019r. w kwocie [...] zł, w dniu [...]r. wszczęto kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia rozliczenia podatku VAT za okres 01.09.2014r. – 30.06.2019 r.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż w miesiącu 09/2014 Podatniczka wystawiła poniższe faktury VAT korygujące:

- [...] z dnia [...] na wartość netto: [...] zł i VAT: - [...] zł,

- [...] z dnia [...]r. na wartość netto: - [...] zł i VAT: - [...] zł,

- [...] z dnia [...]r. na wartość netto: - [...] zł i VAT: - [...] zł,

- [...] z dnia [...]r. na wartość netto: - [...] zł i VAT: - [...] zł,

- [...] z dnia [...]r. na wartość netto: - [...] zł i VAT: - [...] zł.

Co istotne, zakwestionowano daty potwierdzenia odbioru przez kontrahenta Skarżącej wyżej wymienionych faktur VAT korygujących. Następnie organ uznał, iż konieczne w sprawie okazało się przesłuchania w charakterze świadka M.M., który był kontrahentem Podatniczki. Powyższe wątpliwości stanowiły podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w sprawie podatku VAT za 12/2014r., I, II, III, IV kwartał 2015r., I, II, III, IV kwartał 2016r., I, II, III, IV kwartał 2017r., I, II, III, IV kwartał 2018r. oraz I, II kwartał 2019r.

Zgodzić się należy z organem podatkowym, że możliwość rozliczenia przedmiotowych faktur VAT dotyczących faktur wystawionych pierwotnie w 2014 r. mogła wzbudzić wątpliwość organu, co wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W ocenie organu podatkowego niezbędne było zatem zweryfikowanie tych faktur.

Organ prawidłowo uznał, iż wątpliwości powstały również w związku z zachowaniem Podatniczki, która nie przedłożyła do dnia zakończenia kontroli podatkowej żądanej dokumentacji za okres objęty kontrolą, tj. dokumentacji źródłowej za 2018r. Skarżąca nie okazała dowodów księgowych za okres lipiec 2018r. – czerwiec 2019r. w postaci dokumentów: JPK_WB – wyciąg bankowy, JPK_VAT- faktur VAT oraz JPK-MAG-magazyn. Ponadto w trakcie kontroli Podatniczka nie okazała wszystkich ewidencji pierwotnych i korygowanych prowadzonych w okresie wrzesień 2014 – czerwiec 2019. Istotną okolicznością jest również fakt, iż wraz z zaskarżonym postanowieniem w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług zostało przesłane wezwanie organu z dnia 3 września 2020r. do osobistego stawienia się M.M. w dniu [...]r. - w celu przesłuchania w charakterze świadka. W dniu [...] odbyło się przesłuchanie świadka, w toku, którego w dalszym ciągu nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy. W toku przesłuchania świadek wyjaśnił, że określone w protokole faktury VAT nie powinny być wprowadzone do ewidencji podatku od towarów i usług za sporne okresy i nie stanowią one podstawy do odliczenia.

Zgodzić się więc także należy z organem odwoławczym, że organ I instancji w wystarczający sposób przedstawił w uzasadnieniu postanowienia przesłanki, które uzasadniały wątpliwości co do zasadności zwrotu, a które były podstawą do przedłużenia jego terminu. Organ słusznie uznał, że konieczne jest przedłużenie terminu zwrotu, bowiem powstały przesłanki do dalszej weryfikacji spornego zwrotu. Uznać przy tym należy, że organ w dostateczny sposób przekazał Skarżącej informację z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu i jakie w związku z tym zamierza przeprowadzić czynności wyjaśniające.

Wobec powyższego, Sąd podzielił zatem stanowisko organu, iż wydane przez organ I instancji postanowienie nie jest sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym, który nie daje podstaw do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym przed jej zweryfikowaniem. W konsekwencji Sąd w pełni podzielił argumentację organów, uznając, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające zatrzymanie zwrotu podatku.

Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że z treści art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. nie wynika, iż do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług konieczne jest udowodnienie, że zwrot podatku od towarów i usług jest bezzasadny. Przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku w podatku od towarów i usług jest potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Wystarczy zatem powzięta przez naczelnika urzędu skarbowego wątpliwość co do zasadności zwrotu różnicy podatku, by przedłużenia terminu tego zwrotu dokonać. Na straży interesów podatnika stoi bowiem przepis art. 87 ust. 2 zdanie trzecie u.p.t.u. zgodnie z którym, jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Ponadto na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu bądź jej braku. Nie można zatem wymagać od organu podatkowego, który wydał takie postanowienie, by już w tym momencie wykazał się konkretnymi ustaleniami, co do faktów podważających zasadność zwrotu, wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku.

Należy tu podzielić, stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 17 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Łd 4/17, który wskazał, że: "(...) ustawodawca - przyznając organowi znaczne uprawnienia w zakresie kontroli zwrotu podatku, w tzw. otwartym terminie weryfikacji, stwarza jednocześnie podatnikowi gwarancję zabezpieczenia jego sytuacji finansowej, stanowiąc w art. 87 ust. 2 VAT, że jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu podatku, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami. Gwarancją ochrony interesów podatnika jest też art. 87 ust. 2a VAT, w którym przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu (...)".

Jak zatem wynika z powyższego, organ podatkowy posiada ustawowe uprawnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku do czasu dodatkowego zbadania zasadności zwrotu podatku. Organ powinien swoje postanowienie odpowiednio uzasadnić, wskazując w szczególności jakie okoliczności skłoniły go do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Uzasadnienie takie powinno co najmniej nawiązywać do przesłanki wątpliwości organu co do zasadności zwrotu, wyrażającej się w sformułowaniu "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania".

Organ powinien zatem wyjaśnić dlaczego powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe prawidłowo wskazały okoliczności uzasadniające wymóg dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji. Prawidłowo zatem organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie nakłada na organ podatkowy obowiązku wykazania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu - wystarczające jest bowiem stwierdzenie, że istnieją wątpliwości co do zasadności zwrotu w określonej przez podatnika wysokości, a stwierdzenie to powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Na tym etapie postępowania organ decyduje bowiem wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Czynności organu na tym etapie nie zmierzają do wykazania, że zwrot jest niezasadny ani do wykazania, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyroki NSA z dnia 27.03.2015 r., wydane w sprawach I FSK 373/14 i I FSK 435/14).

Podkreślić należy, że gramatyczna wykładnia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie pozostawia wątpliwości, że do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług wystarczą uzasadnione wątpliwości organu. Na tym etapie postępowania nie chodzi więc o wykazanie, że zwrot podatku jest nienależny. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało w sprawie dostatecznie wykazane.

W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 2 u.p.t.u., poprzez błędną jego wykładnię. Skoro zatem nie zakończono badania zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2019 r., uznając że należy ją jeszcze poddać sprawdzeniu, to zasadnie przedłużono termin zadeklarowanego zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia, wskazując datę tego przedłużenia - do dnia 30.11.2020 r.

Za niezasadną należało również uznać argumentację skargi, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Pełnomocnik Skarżącej podniósł, iż pismo z dnia 12 października 2020r. o tytule "Stanowisko w sprawie zażalenia" zostało podpisane przez tę samą osobę, która również podpisała postanowienie organu I instancji. Z powyższego pełnomocnik Podatniczki wywiódł, iż wspomniane stanowisko podpisane zostało przez osobę wyłączoną z udziału w postępowaniu z mocy prawa – na zasadzie art. 130 § 1 pkt 6 O.p.

Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, iż norma art. 130 § 1 pkt 6 O.p. znajdzie zastosowanie w przypadku, gdy osoba, która brała udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, dokonuje czynności w ramach postępowania w drugiej instancji. Tymczasem w rozpoznanej sprawie nie zachodzi taka okoliczność, jako, że osoba podpisująca postanowienie organu I instancji nie dokonywała żadnych czynności w ramach postępowania odwoławczego.

W tym stanie sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, nie naruszają prawa w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tego względu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 329), Sąd orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.