Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 217/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant st. sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu, 2. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowla- nego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ( dalej PINB ), orzekający w sprawie jako organ

I instancji, umorzył w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie stanu technicznego osadnika bezodpływowego znajdującego się na posesji przy ul. W. [...] w S., będącej własnością R. P. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na wyniki oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. W trakcie tych oględzin ustalono, że na opisanej nieruchomości został zrealizowany trzykomorowy bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe. Powstał on poprzez dobudowanie do istniejącego wcześniej zbiornika dwóch dodatkowych komór. Organ pierwszej instancji ustalił także, że decyzją Burmistrza Miasta P. z dnia [...] r. R. P. uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego oraz m.in. trzykomorowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Inwestor zrezygnował jednak z budowy projektowanego zbiornika, a zamiast tego zrealizował opisaną dobudowę. R. P. przedłożył także organowi sporządzony przez Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. z siedzibą w P. protokół odbioru przedmiotowego zbiornika z dnia [...] r., a także sporządzony przez tę Spółkę protokół oględzin z dnia [...] r., w których to dokumentach stwierdzona została szczelność zbiornika. Przedstawił także zaświadczenia potwierdzające, że regularnie wywozi nieczystości z osadnika. Wreszcie organ podał, że ustalenia z kolejnych oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. dowodzą, iż zbiornik nie ma odprowadzeń do przydrożnego rowu.

Z decyzją tą nie zgodził się J. D. ( skarżący ), który w odwołaniu do Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej ŚWINB ) domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że jego zdaniem znaczną część ścieków ze swojej posesji R. P. odprowadza do rowu przydrożnego przy ul. W. Powyższego dowodzi "smród z rowu" oraz okoliczność, że rocznie z tego osadnika wywozi się ( według obliczeń odwołującego się ) tylko 7,5 do 9 m3 nieczystości ciekłych. Podniósł także, że R. P. mimo wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1288/01 nie rozebrał w całości wykonanej samowolnie kanalizacji służącej do odprowadzania ścieków z osadnika do przydrożnego rowu, a pozostałymi odcinkami tej kanalizacji w dalszym ciągu będą odprowadzane ścieki. Odwołujący się podniósł także, że PINB w swojej decyzji powinien rozważyć zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) skoro stwierdził, że dobudowa dwóch komór do istniejącego wcześniej zbiornika została wykonana samowolnie. Podważył on także wartość dowodową protokołu oględzin przeprowadzonych przez Przedsiębiorstwo Inżynierii Komunalnej Sp. z o.o. w dniu [...] r. potwierdzających szczelność przedmiotowego zbiornika, Ośrodek Badań i Ochrony Środowiska Przedsiębiorstwo Państwowe w K. na podstawie próbek pobranych w dniu [...] r. ustalił, że do rowu przydrożnego odprowadzane były ścieki sanitarne. Wreszcie J. D. wskazał, że decyzja PINB nie jest zgodna z zaleceniami zamieszczonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 62/99.

Zaskarżoną decyzją Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

(ŚWINB) utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. orzeczenie organu pierwszej instancji. Decyzja ta została poprzedzona postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. wyznaczającym w wyniku rozpoznania zażalenia J. D. 30 dniowy termin do rozpoznania odwołania. Wskazać też przyjdzie, że w międzyczasie w sprawie orzekał także Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt II SAB/Ka 31/03 umorzył postępowanie w sprawie ze skargi J. D. na bezczynność PINB w przedmiocie odprowadzania ścieków.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powtórzył argumentację przytoczoną w uzasadnieniu decyzji PINB. Wskazał ponadto, że w dodatkowym postępowaniu zleconym przez niego organowi pierwszej instancji w trybie art. 136 k.p.a., inwestor przedłożył sporządzone przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane orzeczenie

z dnia [...] r. w sprawie stanu technicznego przedmiotowego osadnika.

Z orzeczenia tego wynika, że osadnik jest szczelny i bezodpływowy. Organ odwoławczy powołał się także na wyniki przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin na posesji R. P. i stwierdził, że zrealizowana dobudowa dwóch komór do istniejącego wcześniej zbiornika oraz zmiana jego usytuowania została zaakceptowana przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, "który przyjął w [...] r. budynek mieszkalny wraz z osadnikiem do użytkowania". Organ odwoławczy stwierdził także, że odkopana przez J. D. w trakcie oględzin rura plastikowa wychodząca z posesji R. P. do rowu przydrożnego, służy wyłącznie do odprowadzania wód deszczowych.

W skardze do sądu administracyjnego J. D. domagał się uchylenia decyzji organu pierwszej i drugiej instancji z powodu ich niezgodności : z art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 48 ustawy Prawo budowlane, przepisami dotyczącymi warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności z przepisami dotyczącymi zbiorników na nieczystości ciekłe i przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto obu decyzjom skarżący zarzucił, że wydane zostały z naruszeniem wiążących organy wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 62/99. W uzasadnieniu skargi szczegółowo opisane zostały działania organów administracji publicznej ( rządowej

i samorządowej ), prokuratury, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, prowadzone od [...] r.,

a dotyczące nieszczelnego osadnika na posesji R. P. i odprowadzania gromadzonych w nim ścieków do przydrożnego rowu. W piśmie procesowym z dnia

[...] r. skarżący zakwestionował też oznaczenie przez Sąd przedmiotu rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, Podniósł, że jego skarga na decyzję ŚWINB dotyczy odprowadzania ścieków komunalnych z osadnika do przydrożnego rowu oraz samowolnego wykonania kilku różnych instalacji kanalizacyjnych służących do bezpośredniego jak i pośredniego odprowadzania ścieków do przydrożnego rowu, a nie "oceny stanu technicznego obiektu". W piśmie tym wniósł on o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto wskazał na odprowadzanie ścieków do rowu przy ul. W. także przez F. G., właściciela innej nieruchomości położonej przy tej ulicy, na którego decyzją administracyjną z [...] r., nałożono szereg obowiązków, których wykonanie nie zostało dotychczas wyegzekwowane.

W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zawartych w skardze "oskarżeń wysuwanych pod adresem urzędników szczebla powiatowego i wojewódzkiego" ŚWINB uznał je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga jest zasadna, Sąd stwierdził bowiem, że decyzja ŚWINB została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a także prawa materialnego

i z tego powodu nie może pozostawać w obrocie prawnym.

Na samym wstępie rozważań prawnych należy jednak stwierdzić, że szereg zarzutów podniesionych przez skarżącego pod adresem orzekających w sprawie organów nadzoru budowlanego wychodzi poza granice rozpoznawanej sprawy o jakich jest mowa w przepisie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej poppsa ). W szczególności poza tak rozumianymi granicami sprawy pozostaje bez wątpienia kwestia egzekucji przez organy nadzoru budowlanego orzeczonych nakazów rozbiórki ułożonego w przydrożnym rowie rurociągu, które to nakazy zostały skierowane ostatecznymi decyzjami administracyjnymi do R. P. jak i do F. G. Odnosząc się zaś do zarzutu skierowanego pod adresem Sądu w piśmie procesowym z dnia [...] r. dotyczącego wadliwego, zdaniem skarżącego, oznaczenia przedmiotu rozstrzygnięcia wskazać należy, że przedmiot ten został określony zgodnie z treścią zaskarżonej decyzji, a ponadto w zgodzie z załącznikiem nr 1 do zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych. W tym miejscu przyjdzie też wyjaśnić skarżącemu, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Tym samym sąd ten nie może zastępować czy wyręczać organów administracji publicznej w realizacji zadań przypisanych im przepisami prawa. Zgodnie z § 2 cytowanego artykułu kontrola o jakiej mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Tak więc sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że sądy czynią to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu lub czynności.

Co się zaś tyczy dostrzeżonych przez Sąd naruszenia przepisów prawa przez orzekające w sprawie organy, w pierwszym rzędzie wskazać należy, że nie została dostatecznie wyjaśniona kwestia legalności dobudowania dwóch dodatkowych komór na nieczystości ciekłe do wcześniej istniejącego na posesji R. P. jednokomorowego zbiornika. Na brak wyjaśnienia tej okoliczności przez organ pierwszej instancji trafnie wskazał skarżący w odwołaniu. Wprawdzie organy obu instancji podały, że inwestor posiadał pozwolenie na budowę trzykomorowego zbiornika udzielone przez Burmistrza Miasta P. z dnia [...] r. jednak w aktach sprawy nie ma kopii tej decyzji, a także brak jest zatwierdzonego tą decyzją projektu zagospodarowania działki. Brak wymienionych dokumentów w aktach sprawy nie pozwala Sądowi na weryfikację stanowiska, zgodnie z którym przyjęto, że opisane odstępstwo od zatwierdzonego projektu miało charakter nieistotny w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Wskazać należy, że Sąd nie może także zaaprobować stanowiska organu drugiej instancji, że zrealizowana dobudowa dwóch komór do istniejącego wcześniej zbiornika i zmiana jego usytuowania została zaakceptowana przez organ administracji architektoniczno – budowlanej, "który przyjął w [...] r. budynek mieszkalny wraz z osadnikiem do użytkowania". Jak się wydaje zdaniem ŚWINB, dokonane przez inwestora w trybie art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego ( w jego ówczesnym brzmieniu ) zgłoszenia do użytkowania wybudowanego budynku mieszkalnego i nie zgłoszenie w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, który był wówczas właściwy do przyjęcia takiego zgłoszenia, zalegalizowało opisane odstępstwo od zatwierdzonego projektu. Zdaniem Sądu jednak zawiadomienie przez inwestora właściwego organu dokonane w trybie art. 54 ust. 1 ustawy Prawo budowlane ( w brzmieniu sprzed nowelizacji ) lub art. 54 ( w aktualnym jej brzmieniu ) i nie zgłoszenie przez właściwy organ w terminie określonym w tym przepisie sprzeciwu, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od merytorycznego rozpoznania kwestii zgodności zrealizowanego obiektu budowlanego z udzielonym pozwoleniem na budowę oraz przepisami prawa. Dopiero w oparciu o poczynione w sprawie ustalenia dowodzące, że roboty budowlane zostały zrealizowane w sposób nieistotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu i przepisów, w tym techniczno-budowlanych, bądź zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym i przepisami – organ prowadzący postępowanie może je umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wskazać należy, że skuteczne dokonanie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania zrealizowanego obiektu budowlanego zezwala na jego użytkowanie, ale nie rozstrzyga o zgodności jego wykonania z udzielonym pozwoleniem na budowę oraz przepisami.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135 oraz art. 152 poppsa. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 poppsa. Wskazać należy, że zgodnie z przywołanym przepisem zwrot może dotyczyć tylko kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tak rozumianych kosztach postępowania nie mieszczą się poniesione przez skarżącego koszty przejazdu samochodem osobowym z miejsca zamieszkania do Sądu w celu uzupełnienia braku formalnego skargi.