Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 433/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 433/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Urszula Zięba, Protokolant: starszy referent Kinga Bryk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 marca 2023 r., nr SKO.Pod/4140/890/2022 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 697,00 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Obecnie zaskarżoną do WSA w Krakowie decyzją z 2 marca 2023 r. (nr: SKO.Pod/4140/890/2022) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (SKO) utrzymało w mocy decyzję własną z 20 czerwca 2022 r. (sygn. SKO. Pod/4140/1034/2021) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z 21 stycznia 2016 r. (Nr RWP.3120.02.2802.2016) w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2016 rok nieistniejącej na dzień wydania decyzji spółce cywilnej W. spółka cywilna S.D., B.D. (wnioskodawcy, strony).

Decyzja SKO z 20 czerwca 2022 r. o odmowie stwierdzenia nieważności została doręczona wnioskodawcom – S.D. i B.D.

Odwołanie od niej wniósł S.D.

Obecnie zaskarżoną decyzję SKO z 2 marca 2023 r. doręczono wyłącznie S.D.

W treści zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie nie stwierdziło istnienia podnoszonych przez wnioskodawców podstaw pozwalających na stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, w szczególności: przesłanki wskazanej w art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (o.p.), a to wydania decyzji ostatecznej bez podstawy prawnej oraz przesłanki wskazanej w art. 247 § 1 pkt 3 o.p., tj. wydanie decyzji ostatecznej z rażącym naruszeniem prawa oraz przesłanki wskazanej w treści art. 247 § 1 pkt 5 o.p., czyli skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Zaskarżona decyzja SKO, jak również poprzedzająca ją decyzja SKO działającego jako organ I instancji w przedmiotowej sprawie, zostały wydane w wyniku prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 czerwca 2021 r. (I SA/Kr 588/21), którym to orzeczeniem WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO w Krakowie z 8 lutego 2021 r. (sygn. SKO Pod/4140/971/2020) oraz poprzedzającą ją decyzję SKO w Krakowie z 28 października 2020 r. (sygn. SKO.Pod/4140/538/2020).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie wywiodło, że chociaż ostateczna decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w Niepołomicach ustalająca spółce cywilnej W. z siedzibą w P. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2016 skierowana jest do spółki cywilnej , to faktu tego nie można uznać za skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, a jedynie za uchybienie w zakresie prawidłowego określenia formy prawnej strony (w roku 2016 posiadającą formę prawną spółki jawnej). Nadto, w szeroko prezentowanej argumentacji, SKO w Krakowie wykazało, iż na przestrzeni lat uznanie spółki cywilnej za podatnika podatku od nieruchomości budziło szereg kontrowersji, co znalazło wyraz w rozbieżnym orzecznictwie Sądów Administracyjnych , na dowód czego w treści uzasadnienia do zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie powołało szereg wyroków Sądów Administracyjnych. Kwestia ta uległa ujednoliceniu dopiero w wyniku uchwały NSA z 13 marca 201 7r. ( I FPS 5/16 ), która jednoznacznie stanowi, iż podatnikiem podatku od nieruchomości są wspólnicy spółki cywilnej nie zaś spółka. Zarazem SKO w Krakowie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniosło, iż wbrew twierdzeniu wnioskodawców ostateczna decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w Niepołomicach ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2016 nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, gdyż jako adresat przedmiotowej decyzji prawidłowo została wskazana spółka W., przy czym jak wynika z zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie jedynie nieprawidłowo została oznaczona jej forma prawna, na poparcie czego SKO w Krakowie przeprowadziło szeroki wywód w zakresie zasad następstwa prawnego na gruncie regulacji ustawy Ordynacja podatkowa.

W skardze do WSA S.D. zarzucił naruszenie zasad prowadzenia postępowania podatkowego, a to art. 7, art. 120, art. 121, art. 247 § 1 pkt 3 i 5 o.p. - poprzez uznanie nieistniejącej spółki cywilnej za podatnika podatku od nieruchomości w sytuacji, w której stosownie do brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) za podatnika tego podatku nie może być uznany nieistniejący podmiot, co w konsekwencji doprowadziło do braku stwierdzenia istnienia wskazanych treścią art. 247 § 1 pkt 3 i 5 o.p. podstaw dla stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy w Niepołomicach w sytuacji, w której decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości została wydana i skierowana do podmiotu, który stosownie do obowiązujących w tym zakresie regulacji nie może zostać uznany za podatnika podatku od nieruchomości; jak i poprzez uznanie, iż pomimo przekształcenia w roku 2002 spółki cywilnej W. w spółkę jawną W. nadal istniała podstawa prawna w oparciu o treść regulacji art. 6 ust. 7 u.p.o.l. w związku z treścią art. 21 § 1 pkt 2 o.p. dla wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości wobec spółki jawnej, a zatem spółki osobowej prawa handlowego, niemającej osobowości prawnej w sytuacji, w której w związku z treścią art. 6 ust. 9 u.p.o.l. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości wobec takich podmiotów powstaje na zasadzie ustalonej treścią art. 21 § 1 pkt 1 o.p., a organ podatkowy nie ma w takim wypadku żadnej podstawy prawnej dla wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe na dany rok podatkowy.

Nadto zarzucono naruszenie prawa materialnego - art. 3 ust. 1 u.p.o.l., poprzez uznanie, że nieistniejąca spółka cywilna, a to W. spółka cywilna, która w roku 2002 została przekształcona w spółkę jawną, a także powstała w wyniku jej przekształcenia spółka jawna, jest podatnikiem podatku od nieruchomości w stosunku do budynku zlokalizowanego na działce numer [...] o powierzchni [...] , w sytuacji w której spółka ta w roku 2016 nie istniała oraz nie posiadała do przedmiotowego budynku żadnego tytułu prawnego wskazanego w treści art. 3 ust. 1 u.p.o.l.

W związku z powyższym skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 2 marca 2023 r. oraz o uchylenie poprzedzającej tą decyzję - decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu I instancji z 20 czerwca 2022 r. Nadto wniósł o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia doradcy podatkowego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2023r., poz. 259, zwanej dalej: "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

W wyniku dokonanej oceny pod względem kryterium legalności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana w warunkach do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 o.p., co spowodowało konieczność jej uchylenia.

Zgodnie z powołanym powyżej przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Konieczne jest zatem łączne wystąpienie dwóch przesłanek: brak udziału w całości lub części postępowania podatkowego oraz brak winy strony. Do wznowienia postępowania na tej podstawie prawnej niewystarczające jest stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest również wykluczenie jej zawinienia. Konieczne jest to, aby strona wykazała brak zawinienia w związku z faktem, że nie brała udziału w postępowaniu. Zadaniem strony jest wobec tego powołanie takich okoliczności i zdarzeń, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, uniemożliwiły jej udział w postępowaniu podatkowym. Przyjmuje się bowiem, że od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony stanowi o jej zawinieniu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 4 o.p.

Sytuacja braku udziału strony postępowania w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji bez jej winy zaszła w przedmiotowej sprawie. Zauważenia bowiem wymaga, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z 21 stycznia 2016 r. w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2016 rok spółce cywilnej W. został złożony przez obydwu wspólników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzję z 20 czerwca 2022 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice doręczyło obydwu stronom. Odwołanie od tej decyzji złożył S.D. Tymczasem SKO doręczyło zaskarżoną obecnie decyzję z 2 marca 2023 r. wyłącznie odwołującemu się z pominięciem uczestnika B.D. Stosownie zaś do art. 133 § 1 stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.

Podsumowując, w wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżona decyzja musiała zostać wyeliminowana z obiegu prawnego wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa procesowego, będącego podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 o.p. Stwierdzając powyższe, Sąd nie może przejść do badania zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

W tym stanie sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 697 zł złożyły się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł; koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1687) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa – 17 zł.