Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1728/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska Urbaniak, Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz Z. P. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. P. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor IAS", "DIAS") z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu [...] maja 2018 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] przeprowadzili kontrolę środka przewozowego o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. W czasie kontroli stwierdzono, że ww. środkiem transportu przewożone było 31 486 litrów oleju napędowego klasyfikowanego do kodu CN 2710, a więc towaru objętego systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Przewoźnikiem towaru było Przedsiębiorstwo [...]. Kierowca wezwany przez funkcjonariuszy do okazania dokumentów przewozowych przedłożył m.in.:, prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu i naczepy, wypis z licencji nr [...] dowód wydania [...] oraz numer referencyjny [...].

Podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia SENT o prawidłowe dane dotyczące: numeru zezwolenia drogowego (licencji) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, co stanowi naruszenie art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.) – dalej jako "ustawa SENT". Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., który został podpisany przez kierowcę bez zgłoszenia uwag.

Postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Pismem z dnia 6 lutego 2019 r. Strona przedstawiła swoje stanowisko w sprawie podkreślając, iż zdarzenie miało przypadkowy charakter i nie może być kwalifikowane jako działanie zamierzone.

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2019 r. organ I instancji nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów ustawy SENT.

W odwołaniu od powyższej decyzji podniesiono zarzuty:

- naruszenia przepisów postępowania mające istoty wpływ na wynik sprawy tj. art. 122, art. 187 § 1 art. 191 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) - dalej: "O.p." w związku z przepisami art. 22 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 marca 2018 r. ustawy SENT oraz w związku z art. 14 ustawy zmieniającej poprze błędną (rozszerzającą) wykładnią przepisu prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 2 ustawy o SENT w zw. z art. 14 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039) – dalej jako "ustawa z dnia 10 maja 2018 r.", która weszła w życie z dniem 14 czerwca 2018 r. i przyjęcie, że istnieją podstawy do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w sytuacji, gdy braki formalne zostały usunięte w trakcie kontroli, a z okoliczności sprawy nie wynika, że zachodziła obawa uszczuplenia dochodów budżetowych Skarbu Państwa;

- naruszenia prawa materialnego, tj. art. w art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu i uznanie, że realiach niniejszej sprawy interes publiczny nie przemawia za tym, aby udzielić przewoźnikowi ulgi.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia SENT o prawidłowe dane dotyczące: numeru zezwolenia drogowego (licencji) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, tj. danych określonych w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT. Powyższe ustalenia potwierdza zarówno protokół kontroli, jak i wydruk zgłoszenia [...] wygenerowany w czasie kontroli z systemu przez funkcjonariuszy [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...].

Organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca w art. 5 ust. 4 ustawy SENT nałożył na przewoźnika obowiązek uzupełnienia danych wymienionych w powyższym przepisie przed rozpoczęciem przewozu. Istotny jest zatem moment czasowy wprowadzenia danych do zgłoszenia, z którym wiążą się określone skutki w postaci nałożenia kary pieniężnej (vide art. 22 ust. 2 ustawy SENT). W przedmiotowej sprawie przewoźnik prawidłowych danych nie uzupełnił przed rozpoczęciem przewozu, co jest równoznaczne z naruszeniem obowiązków ciążących na przewoźniku. Powyższe stanowi naruszenie przez przewoźnika przepisów określonych w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT i zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy SENT w związku z art. 14 ustawy z dnia 10 maja 2018 r., jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Jednocześnie organ podkreślił, że nie jest istotny fakt, czy kierowca był w posiadaniu zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w trakcie kontroli, gdyż ustawa SENT wprowadza wymóg wpisania numeru takiego dokumentu do zgłoszenia, a to – co jest bezsporne – nie zostało dokonane przed rozpoczęciem przewozu.

Wskazano również, że organy podatkowe/celne są zobowiązane stosować przepisy prawa w kształcie uchwalonym przez ustawodawcę. Natomiast ustawa SENT nie przewiduje możliwości różnicowania odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyny niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy SENT czy stopnia zawinienia, ani od uszczuplenia w podatkach. Ustawodawca w art. 5 ust. 4 wyraźnie określił dane, które przewoźnik jest zobowiązany wskazać w zgłoszeniu SENT przed rozpoczęciem przewozu towarów. Brak uzupełnienia zgłoszenia o dane z art. 5 ust. 4 jest naruszeniem prawa zagrożonym karą pieniężną na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT.

Podkreślono, że w przypadku ujawnienia nieprawidłowości kara pieniężna nakładana jest obligatoryjnie przez organ, niezależnie od tego, czy wpisanie nieprawidłowych danych lub nieuzupełnienie zgłoszenia, było celowym działaniem podmiotu, czy też było spowodowane pomyłką, na którą powołała się Strona. Ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary z powodu braku winy podmiotu przy wpisaniu w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym.

Następnie organ II instancji stwierdził, iż nie dopatrzył się w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Po dokonanej analizie przepisów prawa oraz zebranego materiału dowodowego Dyrektor IAS stwierdził brak podstaw do przyjęcia tezy, iż zachodzi przypadek ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego, uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Przedstawiono orzecznictwo sądowe oraz poglądy doktryny prawa dotyczące "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Zdaniem organu odwoławczego, okoliczności sprawy nie są wystarczające do uznania ich za spełniające przesłanki powoływanych przepisów, bowiem nie mieszczą się w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których te przepisy się odwołują.

W skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez błędną ich wykładnię, w szczególności w zakresie interpretacji pojęcia "interes publiczny", użytego w art 22 ust. 3 ustawy, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zasady proporcjonalności mającej wymiar konstytucyjny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Zastosowanie w sprawie znajdują przepisy ustawy SENT, znowelizowanej ustawą z dnia 10 maja 2018 r., która weszła w życie z dniem 14 czerwca 2018 r. oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie uzupełnił zgłoszenia [...] w zakresie prawidłowych danych określonych w art. 5 ust. 4 pkt. 6 ustawy SENT, tj. numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Powyższe ustalenia nie są sporne i kwestionowane przez Stronę, potwierdza je zarówno protokół kontroli, jak i wydruk ww. zgłoszenia wygenerowany w czasie kontroli z systemu przez funkcjonariuszy [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...].

Przypomnieć należy, że w ustawie SENT przyjęto (art. 4 ust. 1 - 4), że środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń. Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli.

Obowiązki poszczególnych podmiotów związanych z przewozem towarów określa art. 5 ustawy SENT. W zakresie przewoźników istotny jest ust. 4 tego artykułu, mówiący, że przewoźnik jest zobowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o szereg elementów wymienionych w tym przepisie, takich jak dane przewoźnika, jego numer NIP, numer rejestracyjny pojazdu, datę rozpoczęcia i zakończenia przewozu, a także (pkt 6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane.

Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym oraz posiadania numeru referencyjnego.

Na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT (w brzmieniu mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie), w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Jednocześnie art. 26 ust. 1 tej ustawy przewiduje wydanie decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 5 cytowanej ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

W realiach rozpoznawanej sprawy poza sporem jest, że Skarżący, będąc przewoźnikiem towaru podlegającego obowiązkowej rejestracji w systemie SENT – oleju napędowego (CN 2710), przewożonego samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony - przed rozpoczęciem przewozu towaru nie uzupełnił zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] o dane wymienione w art. 5 ust. 4 pkt 6 tej ustawy, tj. nie wpisał numeru licencji/zezwolenia. Brak ten Skarżący uzupełnił w trakcie kontroli drogowej, podczas której kierujący okazał wypis z licencji transportowej. Tym samym stan faktyczny sprawy, ustalony w oparciu o zebrany materiał dowodowy, uzasadnia stanowisko organów o naruszeniu przez Stronę skarżącą obowiązku uzupełniania zgłoszenia o obowiązkowe dane – numer licencji, przed rozpoczęciem przewozu oleju napędowego, który to brak został objęty sankcją w postaci kary pieniężnej w kwocie 5.000 zł (art. 22 ust. 2 ustawy SENT). Należy również przyznać rację organowi, że kara ta została ustalona przez ustawodawcę w sposób sztywny i nie przewidziano w ustawie SENT możliwości jej miarkowania.

W ocenie Sądu dla rozstrzyganej sprawy istotne znaczenie ma jednak fakt, że ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia tej kary w okolicznościach wskazanych w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo ust. 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT.

W tej materii organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznał, że w sprawie nie wystąpiła zarówno przesłanka ważnego interesu przewoźnika (takiego interesu Skarżący bowiem nie wykazał), jak i przesłanka ważnego interesu publicznego. Organ wyjaśnił też, że przy wykładni interesu publicznego należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazał też, że "interes publiczny" to sytuacja, w której zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. W ocenie organu, odstąpienie od wymierzenia kary traktować należy jako instytucję szczególną, którą można zastosować w określonych okolicznościach, np. znacznego pogorszenia sytuacji ekonomicznej podatnika, na skutek zdarzeń od niego niezależnych i przez niego niezawinionych. Przyznanie ulgi w sprawie, postawiłoby przewoźnika w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podmiotów realizujących przewóz, którzy wypełniają obowiązki wynikające z ustawy SENT bądź uiszczają kary związane z ich niewykonaniem.

W ocenie Sądu, organ nie rozpatrzył jednak niniejszej sprawy - w zakresie oceny przestawionych przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej - w wyczerpujący i wszechstronny. O ile w zakresie ustalenia wystąpienia przesłanki odnoszącej się do "ważnego interesu przewoźnika" organ powinien działać na wniosek Strony skarżącej i w oparciu o przedłożone przez nią dokumenty i dowody, o tyle w przypadku przesłanki "interesu publicznego" organ winien działać z urzędu (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 98/19 ; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).

W tym zakresie Sąd stwierdza, że stanowisko organu o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej jest co najmniej przedwczesne, jeżeli uwzględnić treść art. 121 § 1 O.p., zgodnie z którym postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie od organów podatkowych oraz art. 122 O.p., w myśl którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, jak też art. 120 O.p., z którego wynika, że organy działają na podstawie przepisów prawa. Wprawdzie organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że przy wykładni interesu publicznego należy respektować wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, lecz na tym poprzestał i nie zastosował ich w sprawie. Nie przeprowadził oceny konkretnej sytuacji faktycznej w świetle podstawowych zasad i wartości demokratycznego państwa prawa i zasady sprawiedliwości społecznej. Organ nie uwzględnił również w swoich rozważaniach zasady proporcjonalności, która wynika z treści art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP.

Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2015 r. (sygn. akt P 32/12), odnosząc się do zarzutu nieproporcjonalności zastosowanej sankcji, z zasady proporcjonalności wyprowadza się trzy powiązane między sobą obowiązki prawodawcy: (1) przyjmowanie danej regulacji tylko wówczas, gdy jest niezbędną dla ochrony interesu publicznego, z którym jest związana; (2) nakaz kształtowania danej regulacji w sposób zapewniający osiągnięcie zamierzonych skutków (celów); (3) warunek zachowania proporcji między efektami wprowadzonej regulacji a ciężarami, względnie niedogodnościami wynikającymi z niej dla obywateli.

Sąd zatem wskazuje, że Skarżący konsekwentnie podnosi, że numer posiadanej licencji nie został wpisany w formularzu z powodu omyłki. Podkreślenia przy tym wymaga, że przewoźnik posiadał licencję, a jedynie nie uzupełnił odpowiedniego pola w systemie. Jednocześnie poza błędnym wypełnieniem zgłoszenia w powyższym zakresie, nie stwierdzono działań przewoźnika, których zwalczanie było celem ustawy o SENT. Nadto jak trafnie wskazano w skardze, pomimo powołanego braku formalnego zgłoszenie zostało przyjęte i nadany został mu numer referencyjny. Powyższe sprawiło, że przewoźnik pozostawał w błędzie, iż dokonał prawidłowego zgłoszenia przewozu towarów. W związku z powyższym pojawiają się wątpliwości nieprecyzyjnej konstrukcji wypełnianego systemu (niejednoznacznego oznaczenia pola przeznaczonego do uzupełnienia danych o numer zezwolenia/licencji), który pozwalał na zamknięcie formularza z informacją o kompletności statusu zgłoszenia, pomimo, że Strona nie uzupełniła obowiązkowego w jej przypadku pola. W takiej sytuacji Skarżący mógł uznać, że dokonał prawidłowego zgłoszenia, skoro system tak wypełniony formularz przyjął (dopiero aktualnie przy polu przeznaczonym do uzupełniania danych o zezwolenie drogowe/zaświadczenie/licencje, znajduje się informacja: "To pole może pozostać nie wypełnione tylko w przypadku, gdy zezwolenie, zaświadczenie lub licencja NIE jest wymagane przepisami ustawy o transporcie drogowym.", która została zamieszczona przy użyciu czerwonego tekstu i wielkich liter, co świadczy o jej istotności).

Organy nie przeczyły również, że brak dokonania wpisu przez przewoźnika w zgłoszeniu numeru zezwolenia, zaświadczenia czy licencji nie zostało spowodowane tym, że Skarżący nie posiada takiej licencji, gdyż - co pozostaje poza sporem - Przedsiębiorstwo [...] posiada stosowną licencję. Kierowca wezwany przez funkcjonariuszy w chwili kontroli do okazania dokumentów przewozowych okazał m.in.: wypis z licencji nr [...].

W ocenie Sądu, przedstawiona niedoskonałość związana z ówczesnym funkcjonowaniem sytemu informatycznego oraz fakt posiadania stosownej licencji zasługiwały na uwzględnienie w kontekście możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na interes publiczny.

Podkreślić przy tym trzeba, że nieuzupełnienie przez Stronę skarżącą zgłoszenia o numer licencji nie było spowodowane brakiem uprawnień do przewozu towarów. Skarżący dysponował stosowną licencją, z której wypis co istotne, został okazany przez kierowcę podczas kontroli drogowej, a zgłoszenie zostało uzupełnione (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1696/18; dostępny). Ponadto w ocenie Sądu stanowisko organu, z którego wynika, że odstąpienie od nałożenia kary uprzywilejowałoby Stronę skarżącą w stosunku do innych podmiotów realizujących przewóz, nie zostało odpowiednio uzasadnione.

Realizując bowiem cyt. powyżej zasadę proporcjonalności uznać należy, że skoro ustawodawca w art. 22 ust. 3 ustawy SENT expressis verbis wskazał na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym, to przewidział sytuacje, w którym odstąpienie od dochodzenia należności będzie zbieżne z tym interesem, pomimo, że inni przewoźnicy dobrowolnie lub pod przymusem taką karę uiścili.

Sąd - analizując stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i zawartą tam argumentację, która zdaje się takiemu stanowisku przeczyć - uznaje za niedopuszczalne ograniczenie stosowania regulacji ustawowych. W sytuacji podzielenia stanowiska organu należałoby bowiem de facto uznać, że w odniesieniu do przesłanki interesu publicznego z art. 22 ust. 3 ustawy SENT mamy do czynienia z przepisem niedziałającym w praktyce (tzw. martwe prawo) - co byłoby sprzeczne z ratio legis zamieszczenia takiego przepisu w ustawie SENT. Skoro w systemie prawnym obowiązuje art. 22 ust. 3 ustawy SENT, to organ (działający przecież zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej na podstawie przepisów prawa) winien wskazać przykładowo sytuacje, w których jego zdaniem dopuszczalne byłoby odstąpienie od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. Dopiero wówczas możliwa byłaby ocena, czy w niniejszej sprawie zachodzi taka możliwość. Natomiast stwierdzenie przez organ w zaskarżonej decyzji, że w odniesieniu do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu o numer licencji (w sytuacji gdy wypis z licencji został okazany podczas kontroli) brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny, należy uznać za co najmniej przedwczesne - zwłaszcza jeśli zważy się na treść art. 121 § 1 O.p., zgodnie z którym postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów. Należy też pamiętać o regulacji wynikającej z art. 122 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Sąd stwierdza, że przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organu odwoławczego nie stanowi urzeczywistnienia realizacji wyszczególnionych wyżej zasad Ordynacji podatkowej. Ponadto badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczane do konfrontacji jedynie z zasadami równości oraz powszechności opodatkowania, a przyjęcie poglądów organu, reprezentującego stanowisko niemal wyłącznie profiskalne sprawiłoby, że w zasadzie każda ulga, czy odstępstwo w zapłacie należności publicznoprawnych powstałych wskutek naruszenia przepisów, byłaby udzielona w sprzeczności z ww. zasadami konstytucyjnymi - mimo że została przewidziana przez ustawodawcę (patrz: wyrok NSA z 7 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1696/18).

Umiejscowienie w ustawie SENT art. 22 ust. 3 przewidującego instytucję odstąpienia od nałożenia kary, obliguje w ocenie Sądu zastosowanie tego przepisu w rozpoznawanej sprawie z uwagi na wskazaną zasadę proporcjonalności, jak i dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów państwa, zasady etyki, sprawność działania aparatu państwowego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2013 r. sygn. akt II FSK 1351/11; z 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15).

Rozpoznając sprawę ponownie, organy uwzględnią przedstawioną przez Sąd ocenę prawną sprawy i wnikliwie rozważą podane przez Stronę skarżącą i wszak nie kwestionowane przez organ okoliczności niedochowania obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o numer licencji przed rozpoczęciem przewozu, w kontekście możliwości odstąpienia od nałożenia kary przez wzgląd na interes publiczny. W interesie publicznym jest budowanie u obywateli, podmiotów gospodarczych, w tym Strony skarżącej, zaufania do organów państwa.

Organ zważy, stosując zasadę proporcjonalności, czy w interesie publicznym jest nakładanie na Stronę skarżącą dotkliwej kary pieniężnej tylko z tej przyczyny, że dopuściła się uchybienia formalnego, które usunęła już w trakcie kontroli drogowej.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.