Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1421/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 26 czerwca 2023 r. znak SKO.NP/4115/175/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 czerwca 2023 r., sygn. akt SKO.NP/4115/175/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy T. z dnia 11 kwietnia 2023 r. odmawiającej D. K. (dalej: "skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką A. K. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a.") oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: "u.ś.r.").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 21 października 2022 r. Wójt Gminy T. odmówił przyznania świadczenia skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego w uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego.

Wnioskiem z dnia 15 listopada 2022 r. skarżąca zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w T. o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Z treści wniosku wynika, że skarżąca mieszka razem z matką. Skarżąca oświadczyła, że w dniu 1 listopada 2020 r. zrezygnowała z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z orzeczenia z dnia 18 czerwca 2020 r. wynika, że matka skarżącej jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, który datuje się od 13 maja 2020 r., przyczyną niepełnosprawności są choroby układu moczowo-płciowego. W orzeczeniu wskazano, że matka skarżącej wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wynika, że matka skarżącej jest niezdolna do samodzielnej egzystencji od dnia 1 grudnia 2019 r. Matka skarżącej ma trójkę dzieci: skarżącą, córkę E. mieszkającą w Z., pobierającą rentę rodzinną, syna B. bezrobotnego, przebywającego w schronisku dla bezdomnych. Matka skarżącej jest wdową.

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2022 r. Wójt Gminy T. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie orzekło o uchyleniu postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Z oświadczenia skarżącej z dnia 6 marca 2023 r. wynika, że sprawuje całodobową opiekę nad matką, uczestniczy w procesie leczenia, robi zakupy, pomaga w utrzymaniu higieny osobistej, przygotowuje posiłki, matka skarżącej nie wymaga karmienia, nie jest pampersowana. Skarżąca może liczyć na pomoc męża i dzieci, którzy udzielają wsparcia w zakresie opieki nad matką.

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, mężem i córką. Skarżąca jest osobą bierną zawodowo, mąż skarżącej jest rencistą, rodzina posiada gospodarstwo rolne o powierzchni około 1,16 ha, córka skarżącej również nie posiada dochodów, matka skarżącej uzyskuje emeryturę w kwocie 2017 zł. Skarżąca ma brata, który nie może opiekować się matką, ponieważ leczy się onkologicznie, mieszka w schronisku dla bezdomnych, córka E. nie może sprawować opieki nad matką, pobiera rentę rodzinną po zmarłym mężu. Opieka skarżącej nad matką polega na uczestnictwie w procesie leczenia – diagnostyce, podawaniu lekarstw, zapewnieniu leków, pomaga matce w utrzymaniu czystości, higieny osobistej, wspiera matkę przy kąpieli, wymianie odzieży, przygotowuje posiłki, dba o prawidłowy rytm dnia, mierzy ciśnienie matce, przygotowuje ją do snu, smaruje maściami.

Z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w Bochni wynika, że skarżąca była zarejestrowana jako bezrobotna w okresie od 8 lipca 2005 r. do 22 marca 2006 r., od 16 lipca 1996 r. do 5 grudnia 1996 r. Z dołączonych do akt sprawy świadectw pracy wynika, że skarżąca pozostawała w zatrudnieniu od 1 września 1993 r. do 30 czerwca 1996 r., od 6 grudnia 1996 do 30 czerwca 2005 r.

Z zaświadczenia z dnia 3 kwietnia 2023 r. wynika, że matka skarżącej cierpi na astmę oskrzelową, kamicę pęcherzyka żółciowego, stan po przebytej zakrzepicy żył głębokich, chorobę wrzodową żołądka, stan po usunięciu guza jajnika oraz chemioterapii.

Z decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wynika, że od 1 listopada 2022 r. ustało ubezpieczenie emerytalno-rentowe skarżącej, ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe, macierzyńskie.

Z zaświadczenia o stanie zdrowia matki skarżącej wynika, że cierpi na wodobrzusze masywne, nowotwór jajnika o nieokreślonym charakterze.

Z pisma z dnia 4 kwietnia 2023 r. wynika, że skarżąca przed 1 listopada 2020 r. pracowała w gospodarstwie rolnym męża. Skarżąca wskazała, że opieka nad matką obejmuje: codzienną pobudkę, pomoc w wykonywaniu czynności higienicznych, pomoc w dojściu do toalety, w kąpieli, przygotowanie i podawanie leków na serce, przygotowanie inhalacji, przygotowanie ubrań, pomoc w ubieraniu. Matka skarżącej samodzielnie spożywa posiłki, skarżąca je przygotowuje, wykonuje też z mamą ćwiczenia, smaruje matkę balsamami, sprząta, pierze, prasuje, pomaga w organizacji wizyt lekarskich, opłaca rachunki, realizuje recepty, załatwia sprawy urzędowe, układa matkę do snu, czuwa nad snem. Skarżąca nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia z uwagi na opiekę nad matką.

Decyzją z dnia 11 kwietnia 2023 r. Wójt Gminy T. odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że rozmiar i zakres opieki skarżącej nad matką nie wymagał całkowitej rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z opisu czynności oraz stanu zdrowia matki skarżącej wynika, że czynności opiekuńcze nie zajmują skarżącej całego dnia, dodatkowo organ zwrócił uwagę, że matka skarżącej może liczyć na wsparcie pozostałych osób mieszkających ze skarżącą. Zdaniem organu zakres opieki nad matką jest do pogodzenia z prowadzeniem gospodarstwa rolnego przez skarżącą. W ocenie organu matka skarżącej jest samodzielna, ma możliwość samodzielnego funkcjonowania. Wójt Gminy T. zwrócił uwagę, że świadczenie nie może być również przyznane z uwagi na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy:

– art. 17 ust. 1 b u.ś.r. poprzez brak uwzględnienia okoliczności, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. stwierdzono niekonstytucyjność przepisu, w zakresie w jakim wyklucza przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki,

- art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia matki skarżącej nie wymaga całkowitej rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą .

W oparciu o wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej.

Decyzją z dnia 26 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zakres opieki nie uzasadnia całkowitej rezygnacji z zatrudnienia. Zdaniem Kolegium taki zakres czynności jak: przygotowanie, podanie posiłków, sprzątanie, umawianie wizyt lekarskich, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego nie uzasadnia stwierdzenia, że zakres opieki wyklucza podjęcie jakiekolwiek zatrudnienia przez skarżącą. W rezultacie, w ocenie Kolegium brak jest związku pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Organ II instancji wskazał ponadto, że przeciwko przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przemawia okoliczność, że są jeszcze inne osoby zobowiązane do alimentacji matki, które powinny uczestniczyć w opiece nad niepełnosprawną, bądź poprzez osobiste świadczenie opieki, bądź poprzez partycypowanie w jej kosztach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą;

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że żyją jeszcze inne osoby na których ciąży obowiązek alimentacyjny w stopniu pierwszym, które jednak są osobami nie dającymi rękojmi sprawowania należytej opieki nad osobą niepełnosprawną oraz żaden przepis prawa nie przewiduje kryteriów wyboru opiekuna z grupy osób na których ciąży obowiązek alimentacyjny w tym samym stopniu.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.

W niniejszej sprawie bezsporne były następujące okoliczności: matka skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 13 maja 2020 r., jest także osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji od 1 grudnia 2019 r. (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS), skarżąca w dniu 1 listopada 2020 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, matka skarżącej ma trójkę dzieci, jest wdową. Niesporny był również zakres opieki skarżącej nad matką, ustalony w oparciu o wywiad środowiskowy oraz oświadczenia skarżącej. Opieka ta obejmuje pomoc w wykonywaniu czynności higienicznych, dojściu do toalety, pomoc przy kąpieli, przygotowanie i podanie leków, przygotowanie inhalacji, przygotowanie ubrania, pomoc w ubieraniu, przygotowanie posiłków, wykonywanie ćwiczeń, smarowanie matki balsamami, sprzątanie, pranie, prasowanie, pomoc w organizacji wizyt lekarskich, opłacanie rachunków, realizowanie recept, załatwianie spraw urzędowych, układanie matki do snu, czuwanie nad snem.

W ocenie Sądu zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, że zakres opieki skarżącej nad matką nie jest tego rodzaju, aby wykluczał prowadzenie przez skarżącą gospodarstwa rolnego, a zatem prawidłowo przyjęto, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z prowadzenia gospodarstwa rolnego a opieką nad matką. Sąd podziela również wyrażony w zaskarżonych decyzjach pogląd, że ocena konieczności rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą powinna uwzględniać okoliczność, że osoba wymagająca opieki ma jeszcze inne dzieci zobowiązane względem niej do alimentacji, w stosunku do których nie zachodzą obiektywne przesłanki zwalniające z tego obowiązku. W ocenie Sądu, jednakże zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że zasadniczą przyczyną odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest brak związku między zaprzestaniem pracy w gospodarstwie rolnym a opieką nad matką.

Organ II instancji zasadnie wskazał, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Jest to konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), w którym Trybunał stwierdził, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zwrócić należy uwagę, że w sprawie nie zaistniała negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., ponieważ matka skarżącej jest wdową.

Zgodnie z art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje rolnikom w przypadku zaprzestania przez nich prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 2 u.ś.r.).

Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności – bowiem ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica – lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, której zakres wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga.

Zdaniem Sądu ocena konieczności rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia z powodu opieki nad matką powinna uwzględniać dwie okoliczności: charakter pracy w gospodarstwie rolnym oraz zakres czynności opiekuńczych, których wymaga osoba niepełnosprawna. Zdaniem Sądu charakter pracy w gospodarstwie rolnym, daje pewną możliwość elastycznego planowania zajęć, znacznie większą niż zatrudnienie na podstawie umów o pracę, czy umów cywilnoprawnych. Sąd podziela stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r. (I OPS 5/12), w zakresie w jakim Sąd ten wskazał, że prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza stałą i osobistą działalność rolnika, mającą charakter zarówno wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z tym prowadzeniem, jak i zarządzanie gospodarstwem. Zatem przy właściwej organizacji pracy, rolnik może prowadzić gospodarstwo rolne – zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest bowiem organizatorem własnej pracy. Ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2024 r. (I OSK 229/23), że przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego polegająca na "niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny" powinna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jej codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową. Przy czym opieka ta musi być związana wyłącznie z osobą chorego (nakierowana na jego osobę) a nie dodatkowo polegać na prowadzeniu gospodarstwa domowego tej osoby. Czynności takie jak: zakupy, sprzątanie, pranie czy gotowanie są bowiem typowymi czynnościami dnia codziennego, wykonywanymi przez osoby na co dzień pracujące zawodowo (przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu) i jako takie nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności wnioskującego o świadczenie zawierające się w pojęciu "sprawowanie opieki" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2021 r., I OSK 351/21). Uwzględnienie tego rodzaju czynności jako mieszczących się w pojęciu "opieki nad osobą" prowadziłoby bowiem do nieuprawnionego uznania, że każda osoba je wykonująca byłaby niezdolna do podjęcia/wykonywania jakiejkolwiek pracy zawodowej z uwagi na ciążące na niej obowiązki domowe względem niepełnosprawnego (wyrok NSA z dnia 14 lutego 2024 r., I OSK 229/23). Tymczasem, z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że opieka skarżącej nad matką obejmuje w znacznej mierze czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego – pranie, sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, załatwianie spraw urzędowych, płacenie rachunków. Z czynności typowo opiekuńczych skarżąca wskazała: pomoc w utrzymaniu higieny, pomoc w ubieraniu, smarowanie balsamem, ćwiczenia, układanie matki do snu.

Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że matka skarżącej jest osobą stosunkowo samodzielną, potrzebuje wsparcia skarżącej w codziennym funkcjonowaniu, ale wszystkie czynności, które wskazała skarżąca mogłyby zostać wykonane przed lub po powrocie z pracy, bądź zostać połączone z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zasadnie zatem przyjęto w zaskarżonych decyzjach, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa rolnego a opieką nad matką.

Zdaniem Sądu ocena konieczności rezygnacji z zatrudnienia przez osobę wnioskującą o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, powinna uwzględniać okoliczność, że do alimentacji osoby niepełnosprawnej zobowiązana jest trójka dzieci, w stosunku do których istnieją okoliczności utrudniające opiekę, takie jak pozostawanie w zatrudnieniu, problemy zdrowotne, czy potrzeba utrzymania rodziny, ale nie zachodzą okoliczności obiektywnie zwalniające z obowiązków alimentacyjnych względem matki.

Podkreślić należy, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem z zakresu pomocy społecznej, a zatem jego przyznanie powinno uwzględniać zasadę subsydiarności, w świetle której Państwo powinno pomagać tam, gdzie jednostka nie może poradzić sobie sama. Równocześnie, interpretacja przepisów u.ś.r. wymaga odwołania do wyrażonej w Konstytucji RP zasady wspierania rodzin, które znajdują się trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji). W ocenie Sądu pomoc Państwa powinna być stosowana tam, gdzie jednostka (rodzina) nie jest w stanie poradzić sobie samodzielnie.

Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r. (sygn. akt S 1/10) o przedstawieniu Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej uwag dotyczących niezbędności działań ustawodawczych, zmierzających do zapewnienia spójności zasad przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne jest subsydiarną formą pomocy rodzinie, jest ono wyrazem realizacji zasady pomocniczości. Jak podkreślił Trybunał, rekonstrukcja normy określonej w art. 17 u.ś.r. wymaga uwzględnienia zarówno przepisów tej samej ustawy, jak i innych ustaw m. in. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., dalej: "k.r.o.") obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby również środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zgodnie z art. 129 § 2 k.r.o. krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 135 § 2 k.r.o. wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego. Równocześnie, podkreślić należy, że zasadniczą przyczyną odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego był brak związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z prowadzenia gospodarstwa rolnego a opieką nad matką z uwagi na wskazany powyżej zakres opieki.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji innych niż podnoszonych w skardze naruszeń. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.