Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 327/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 2 pkt 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2023 r. sprawy ze skargi P. spółka z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 4 maja 2023 r., nr 9009-24-2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym i stwierdzenia, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. spółka z o.o. w L. (dalej: Spółka/Skarżąca/Beneficjent) jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 4 maja 2023 r. nr 9009-24-2023, utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w U. w przedmiocie wznowionego postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2014 r.

Z zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że ostateczną decyzją nr 0255-2014-000004919 z 8 grudnia 2014 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I. przyznał Spółce płatność ONW na rok 2014 w łącznej wysokości [...] zł,

W dniu 4 stycznia 2019 r. do BP ARiMR w I. wpłynął wniosek Z.C. o wypłacenie należnych dopłat obszarowych za okres od dnia 15 września 2009 r. do czerwca 2017 r., do powierzchni 380,87 ha gruntów rolnych, których nie wykazywał we własnych wnioskach, a objętych w posiadanie na podstawie umowy notarialnej (repertorium A Nr [...]) - umowy dzierżawy i poddzierżawy nieruchomości rolnej wraz z infrastrukturą, zawartej z R.S. działającym w imieniu własnym oraz w imieniu swojej żony E.S., J.S., oraz jednocześnie występującym w imieniu spółki działającej pod firmą P2 Sp. z o.o. z siedzibą w B. Z wniosku wynikało, że w okresie objętym umową dzierżawy R.S. i J.S. wprowadzili go w błąd w zakresie prawa do pobierania dopłat dla rolników ze środków unijnych, osiągając nienależną korzyść w wysokości [...] zł, bowiem R.S. ustalił, że dopłaty obszarowe ze środków unijnych będzie pobierał on, jako właściciel ziemi wydzierżawionej w areale około 268 ha użytków rolnych. Strony zawarły porozumienie o treści, iż: "Z.C. - lub ktoś z jego rodziny, zakupi od Pana R.S. 380 ha nieruchomości rolnych, będących na ten czas dzierżawionych, przez spółkę P2 Sp. z o.o. w B., od członków rodziny S." Na znak zawartego porozumienia w umowach poddzierżawy, za każdym razem wprowadzano zapis o prawie

pierwokupu Państwa Z. i E. C., nieruchomości rolnych przez niego poddzierżawianych od grupy kapitałowej S. W ocenie Z.C. pierwszym etapem wykonywania rzeczonej umowy sprzedaży ziemi było zawarcie w dniu 15 września 2009 r. umowy poddzierżawy przez Z.C. i E.C. 380,87 ha nieruchomości rolnych, dzierżawionych przez Spółkę "B." od R.S., E.S., J.S. Przedmiotem poddzierżawy były nieruchomości oznaczone jako:

- działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 6,87;

- działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 24 ha;

- działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 53,69 ha;

- działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 71,83;

- działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 76,76 ha;

- działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 54,90 ha;

- działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 62,71 ha;

- działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 1,78 ha;

- działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 28,33 ha,

co stanowi łączny obszar 380,87 ha. (w tym siedlisko o obszarze 6,87 ha, zabudowane pomieszczeniami gospodarczymi tj. magazyny, obory, tuczarnie, owczarnie, kuźnie, studnia, itp.) Z. i E. C. zobowiązali się do użytkowania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, wymaganiami prawidłowej gospodarki, wymaganiami i normami UE w zakresie gospodarki rolnej, a w szczególności do prowadzenia na będących przedmiotem umowy gruntach rolnych racjonalnej gospodarki rolnej, ponoszenia kosztów i nakładów związanych z uprawami rolnymi, zasiewami, zbiorami itp. Z. i E. C. zobowiązali się do zapłaty czynszu w łącznej wysokości 1.850.000zł za okres trwania umowy tj. do dnia 15 września 2014 roku - w kwotach i terminach określonych w umowie, kwoty podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz innych podatków związanych z przedmiotem umowy, a także opłat z tytułu zużycia mediów.

Umowa została zawarta na czas oznaczony od dnia 15 września 2009 r. do dnia 15 września 2014 r. oraz wskazywała na możliwość przedłużenia umowy o kolejne pięć lat na okres od 16 września 2014 r. do 15 września 2019 r., jeżeli do dnia 1 września 2014 r. Z. i E. C. złożą Spółce pisemne oświadczenie o zamiarze kontynuowania dzierżawy po dniu 15 września 2014 r., a Spółka

potwierdzi jej przedłużenie w ciągu 15 dni od jego otrzymania (za należny za ten okres czynsz - o czym stanowił § 5 ust. 3 omawianego aktu).

Zdaniem Wnioskodawcy to on faktycznie uprawiał przedmiotowe grunty rolne i powinien uzyskiwać z tego tytułu płatności rolne.

Organ I instancji ustalił, że objęte tą umowy grunty rolne nie były deklarowane w kierowanych do BP ARiMR żądaniach o płatności obszarowe, które były inicjowane z wniosku Z.C. Natomiast Spółka występowała do tych gruntów rolnych o płatności zarówno w latach przed zawarciem umowy dzierżawy z Z.C., jak i w trakcie jej trwania, do kampanii 2016 r. włącznie.

W związku z powyższym Kierownik BP ARiMR postanowieniem z dnia 5 czerwca 2019 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją nr 0255-2014-000004919 z dnia 8 grudnia 2014r., w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Powodem wznowienia postępowania z urzędu była konieczność ustalenia, czy zachodzą przesłanki do uchylenia ww. decyzji, w związku z pojawieniem się nowych dowodów i okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Kierownik BP ARiMR w I. w dniu 23 grudnia 2019 r. wydał decyzję nr 0255-2019-000007054, którą uchylił decyzję dotychczasową w sprawie przyznania Spółce pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nr 0255-2015000004919 z dnia 8.12.2014 r., przyznał wnioskowane płatności do obszarów ONW strefa górska w kwocie [...] zł, odmówił przyznania płatności do działek rolnych położonych na obszarze ONW nizinnych strefa I oraz nałożył sankcje wieloletnie w okresie trzech lat kalendarzowych w wysokości [...] zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. decyzją nr 321/OR14/2020 z dnia 29 lipca 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wskutek rozpoznania wniesionej przez Spółkę skargi na powyższą decyzję wyrokiem z 22 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. (sygn. akt I [...]) oddalił tę skargę. Wyrok ten został uchylony wyrokiem

Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2021 r. (sygn. akt [...]), który uwzględnił skargę kasacyjną strony.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt [...] uchylił decyzje organów obu instancji z powodu naruszenia przepisów art. 146 § 1 K.p.a., wskazując, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło pięć lat. Po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania organ administracji publicznej traci uprawnienie do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W takiej sytuacji organ jest zobligowany do wznowienia postępowania, którego skutkiem nie będzie uchylenie decyzji, lecz zgodnie z art. 151 § 2 K.p.a. stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Sąd również uzasadniał, że w ramach postępowania odwoławczego organ drugiej instancji przyjmuje kompetencje organu pierwszej instancji, mając obowiązek ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Dla zachowania terminów zakreślonych w art. 146 § 1 K.p.a. konieczne jest wydanie decyzji przez organy obu instancji, jeśli orzeczenie organu pierwszej instancji poddane zostanie kontroli instancyjnej

W dniu 1 kwietnia 2022r. Spółka wniosła o umorzenie postępowania w całości wobec bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania administracyjnego oraz o zwrot wszystkich nienależnie potrąconych kwot z tytułu rzekomo występujących sankcji wieloletnich. W uzasadnieniu powołała się na wydane w sprawie orzeczenia sądów, które potwierdzają zasadność argumentacji formułowanej przez nią dotychczas.

Decyzją nr 0255-2022-000004919-2 z dnia 9 września 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ze względu na upływ pięcioletniego terminu oraz stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Po przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. decyzją nr 263/OR14/2022 z dnia 11 listopada 2022 r. uchylił decyzję organu I instancji w związku ze zmianą siedziby spółki, która obecnie mieści się w L. Sprawa została przekazana zgodnie z właściwością do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w U., który decyzją nr 0167-00000000050/23 z dnia 3 stycznia 2023 r. odmówił uchylenia decyzji nr 0255-2014-0000004919 z dnia 8 grudnia 2014r. w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ze względu na upływ pięcioletniego terminu oraz stwierdził, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia 4 maja 2023r. Dyrektor POR ARiMR w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, co do wystąpienia przesłanek wznowieniowych. W tym zakresie organy stwierdziły, że:

1) ujawnione okoliczności w sprawie są nowe, gdyż ujawnione zostały w dniu 4 stycznia 2019 r., kiedy Z.C. złożył pismo, w którym domagał się wypłacenia należnych dopłat obszarowych za okres od dnia 15 września 2009 r. do czerwca 2017 r., do powierzchni 380,87 ha gruntów rolnych, których nie wykazywał we własnych wnioskach, a były w jego posiadaniu;

2) nowe okoliczności istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej nr 0255-2014- 0000004919 z dnia 8 grudnia 2014 r., co można bezsprzecznie stwierdzić po szczegółowej analizie zebranych w sprawie dowodów, a w szczególności pisma złożonego w dniu 4 stycznia 2019 r. przez Z.C. wraz z aktem notarialnym repertorium A Nr [...], które odnoszą się do kwestii ustalenia powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności ONW na rok 2014,

3) nowe okoliczności nie mogły być znane Kierownikowi Biura Powiatowemu ARiMR w I., który w dniu 8 grudnia 2014 r. wydał decyzję nr 0255-2014-0000004919, gdyż spór pomiędzy Stronami o płatności obszarowe został zgłoszony przez Z.C. w dniu 4 stycznia 2019 r.

Z powyższego wynika, że nowe okoliczności istniały w dniu wydania decyzji z 8 grudnia 2014 r..

Powołując się na brzmienie m.in. przepisów art. 18 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach

górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm. – dalej: rozporządzenie ONW), organ wskazał, że krajowy ustawodawca określając szczegółowe warunki przyznawania płatności wskazał na posiadanie, jako ustawowo określoną przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie wniosku, a orzecznictwo odniosło to pojęcie do posiadania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 j.t.). Samo posiadanie musi być zbiegiem dwóch elementów występujących łącznie, tj. fizycznego władztwa nad posiadaną rzeczą oraz psychicznego elementu rozumianego jako wolę wykonywania tego władztwa dla siebie samego. Ustawodawca krajowy, chcąc ułatwić organom Agencji rozstrzyganie spraw spornych, w których do tych samych gruntów rolnych rości sobie prawo do płatności dwóch niezależnych producentów rolnych, z których jeden jest posiadaczem zależnym, a drugi samoistnym, wprowadził zasadę, z której wynika, że pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu gruntu, a nie posiadaczowi samoistnemu.

Dla przyznania płatności istotne jest, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z rozporządzenia ONW lub ustawy o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jednym z pierwszych do spełnienia warunków jest posiadanie gospodarstwa rolnego, a datą graniczną, od której należy badać spełnienie tej przesłanki jest dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Oprócz tego posiadane przez producenta rolnego grunty rolne powinny być użytkowane rolniczo zgodnie z normami i wymogami przestrzeganymi przez cały rok kalendarzowy. Poza tym producent rolny powinien mieć nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów.

Organ twierdził, że występujący spór pomiędzy Spółką, a Z.C. jest skutkiem dłużej trwającego konfliktu interesów. Jednak w gestii organu nie jest i nie może być rozstrzyganie istniejących sporów między producentami rolnymi, a ustalenie faktycznego posiadacza i to użytkującego sporne grunty rolne przy jednoczesnym spełnieniu przez tego posiadacza pozostałych warunków zawartych w ukształtowanych przepisach prawa materialnego. Czyli ostatecznie, ustalenie czy środki wspólnotowe były przez Agencję przyznane zgodnie zobowiązującymi przepisami prawa.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Spółka wyzbyła się części posiadanego gospodarstwa rolnego, przez jego wydzierżawienie i poddzierżawienie w drodze umowy z 15 września 2009 r. W ten sposób Spółka oddała Z. i E. C. do użytkowania i pobierania pożytków z przekazanych nieruchomości rolnych o łącznej pow. 380,87 ha, w zamian za czynsz dzierżawny. Umowa była zawarta na 5 lat, a po upływie tego okresu została przedłużona na kolejne 5 lat.

Zdaniem organu powyższe świadczy o tym, że Spółka wydzierżawiając grunty nie spełniła jednego z podstawowych warunków uprawniających do otrzymania płatności, tj. nie była w posiadaniu deklarowanych do płatności gruntów rolnych w dniu 31 maja danego roku składania wniosków (warunek wynikający z § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia ONW). Oprócz tego przekazała swój atrybut posiadacza zależnego - w drodze rzeczonych umów dzierżawy i poddzierżawy - Państwu C., którzy tym samym otrzymali przywilej do składania własnych żądań (warunek wynikający również z § 2 pkt 2 i 3), a co za tym idzie Strona nie była ostatecznym posiadaczem zależnym wszystkich deklarowanych we własnych wnioskach gruntów rolnych, bowiem na części z nich działalność rolniczą prowadził niezależny podmiot, który pobierał pożytki, ponosił nakłady i koszty (warunek wynikający z art. 18 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).

Okoliczność faktycznego prowadzenia działalności rolniczej na przedmiotowych gruntach przez państwa C. potwierdził Z.L. - pełnomocnik i zarazem prokurent Spółki, bowiem wskazał on, że dowody, o przedstawienie których organ wzywał Spółkę, czyli faktury za sprzedaż płodów rolnych za 2014 r. i lata późniejsze, plan nawożenia, plan zasiewów, rejestr oprysków za 2014 rok i lata późniejsze, faktury na zakup materiału siewnego na kampanię roku 2014 i następne, są w dyspozycji Z. i E. C., bowiem gospodarka w ramach poddzierżawy była prowadzona przez te osoby.

Jednocześnie organ nie dał wiary przedstawionemu w protokole z rozprawy z 20 sierpnia 2019 r. oświadczeniu profesjonalnego pełnomocnika Spółki "B." co do wspólnego gospodarowania Spółki B. i Z.C. na nieruchomościach objętych rzeczonymi umowami dzierżawy i poddzierżawy. Przeczą temu bowiem zebrane dowody, tj. umowy dzierżawy i poddzierżawy nieruchomości rolnej wraz z infrastrukturą z 15 września 2009 r., z 15 maja 2013 r., z 23 września

2014 r. i z 3 października 2016 r., o rozwiązaniu umowy dzierżawy oraz umowy poddzierżawy oraz przedstawione w piśmie z 16 grudnia 2019 r. wyciągi potwierdzające, że Z.C. uiszczał Stronie już od 2009 r. wymagany czynsz dzierżawny za wydzierżawione w 2009 r. gospodarstwo rolne w wysokości [...] zł rocznie. Ponadto przedłożoną dokumentacją w postaci potwierdzenia przelewów, faktur VAT ze sprzedaży płodów rolnych oraz kopii zaświadczenia Burmistrza S., że Z.C. w latach 2010 - 2016 składał wnioski o zwrot części podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego od ha, Z.C. udowodnił, że prowadził w roku 2014 produkcję rolną.

W ocenie organu, zostały spełnione wszystkie przesłanki pozwalające wznowić postępowanie w sprawie przyznania Spółce B. płatności ONW na rok 2014, zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w I. z 8 grudnia 2014r. Powyższych ustaleń nie kwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. w wyroku o sygn. akt [...] z dnia 3 marca 2022r.

Mając na względzie ww. wyrok organ stwierdził, że w niniejszej sprawie ostateczna decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym, na podstawie której Spółce przyznano płatność ONW, nie została Stronie doręczona (decyzja spełniała w stu procentach żądanie Strony), dlatego też za dzień doręczenia decyzji uważa się dzień przyznania pomocy na rachunek bankowy Strony, co nastąpiło w dniu 29 grudnia 2014 r. Zatem przewidziany w art. 146 § 1 K.p.a. pięcioletni termin do uchylenia tej decyzji upłynął z dniem 29 grudnia 2019 r.

Ustawodawca w art. 151 § 2 k.p.a. wskazał, iż w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że decyzja z 8 grudnia 2014r. w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014, wydana została z naruszeniem prawa. Nie został bowiem spełniony przez Spółkę warunek, o którym mowa w § 2 rozporządzenia ONW, stanowiący, że płatność ONW jest przyznawana do gruntów, na których jest

prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że Strona nie użytkowała rolniczo deklarowanych do płatności spornych gruntów rolnych oraz nie miała fizycznego, jak i psychicznego władztwa nad tymi gruntami rozumianego łącznie jako wolę wykonywania tego władztwa tylko dla siebie samego, co wprost stanowi naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Beneficjent skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną na wstępie decyzję Dyrektora POR ARiMR w Rzeszowie z 4 maja 2023r., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zarzucając:

I. naruszenie przepisu postępowania, to jest art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i nie wydanie przez organ decyzji zmieniającej decyzję organu pierwszego stopnia, tj. odmawiającej wydania decyzji uchylającej decyzję z dnia 08 grudnia 2014 r. o nr 0255-2014-000004919, z uwagi na nie zaistnienie przesłanek z przywołanego przepisu,

II. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa. oraz art. 32 w zw. z art. 10 § 1 i art. 40 § 2 k.p.a - polegające na wydaniu decyzji merytorycznej opartej o niepełny materiał dowodowy, pomimo nie wyjaśnienia przez organ zasadniczych okoliczności związanych z współposiadaniem przez dzierżawcę - PPRH "B." sp. z o.o. gruntów rolnych będących przedmiotem poddzierżawy na rzecz państwa C. oraz współgospodarowaniem przez PPRH "B." sp. z o.o. na tych gruntach z poddzierżawcą, w sytuacji gdy oba powyższe podmioty były posiadaczami zależnymi nieruchomości objętych wnioskami i prowadziły wspólną gospodarkę rolną, co wynika wprost także z pośrednio znanych organowi zeznań pana C., który wskazał, że pracownik strony angażował się w gospodarowanie przedmiotowymi nieruchomościami, odnotowywał zakres i rodzaj zasiewów, jak również na poczynieniu przez organ ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu, z naruszeniem praw strony do czynnego udziału w czynnościach postępowania, w szczególności możliwości zdawania pytań przesłuchiwanym świadkom, pominięcie przy czynnościach dowodowych tj. w trakcie przesłuchania w charakterze Z.C. pełnomocnika strony, a które były zaplanowane na dzień 2 października 2019 r. oraz na dzień 18 listopada 2019 r., a także przeprowadzenie tego dowodu pod nieobecność pełnomocnika strony (przy jednoczesnym pominięciu pełnomocnika w zawiadomieniu o terminie czynności),

III. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 151 § 2 k.p.a., poprzez akceptację przez organ drugiego stopnia wydania decyzji określającej rzekomo zaistniałe wady prawne decyzji z dnia 8 grudnia 2014 r. o nr 0255- 2014-000004919, w sytuacji gdy organy administracji nie przeprowadziły prawidłowego postępowania dowodowego w zakresie sformułowanych względem ww. decyzji zarzutów, w szczególności nie przesłuchały świadków przy umożliwieniu Stronie czynnego udziału w czynnościach dowodowych, a jedynie oparły się na dowodach z innych postępowań administracyjnych, ergo przeprowadzone postępowanie nie wykazało zaistnienia przesłanek warunkujących określenie decyzji z 8 grudnia 2014 r. jako wydanej z naruszeniem prawa,

IV. zupełnie dowolne i sprzeczne z przepisami ustalenie jakoby wsparcie bezpośrednie miało przysługiwać wyłącznie jednemu z posiadaczy zależnych, w sytuacji gdy przedmiotowymi gruntami gospodarowały dwa podmioty: dzierżawca i poddzierżawca, z których oba były posiadaczami zależnymi, objętych wnioskiem gruntów, a zatem spełniały wymogi ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W uzasadnieniu Spółka podniosła, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek, o których mowa w art.145 i nast. k.p.a., umożliwiających organowi wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 8 grudnia 2014 r. o nr 0255-2014- 000004919.

Ponadto, aby organ mógł w sposób właściwy rozstrzygać czy dotychczasowa decyzja odpowiada prawu, winien przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego, a jedynie oparł się na ustaleniach organów z innych spraw administracyjnych. W konsekwencji niewłaściwie ustalono stan faktyczny, w szczególności co do kluczowej kwestii

współposiadania przez dzierżawcę – B. gruntów rolnych, o których mowa w decyzji z dnia 8 grudnia 2014 r. Faktem jest, że wspomniane grunty stanowiły przedmiot poddzierżawy na rzecz państwa C., lecz organ błędnie wykazał, jakoby byli oni jedynymi posiadaczami tych działek rolnych. Skoro Spółka B. była współdzierżawcą przedmiotowych działek rolnych oraz ich współposiadaczem, to należne jej były, jako posiadaczowi, płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2014r. Przedmiotowe wnioski wynikają wprost z zeznań Z.C., który jasno określił zaangażowanie w realizowane uprawy. Ponadto organ nie uwzględnił, że relacje pomiędzy spółką B., a Z.C. nie miały jednolitego charakteru przez okres realizowanych dotacji, a świadek ten, skonfliktowany ze stroną, złożył zeznania pod wpływem negatywnych emocji i chęci odwetu. W chwili przesłuchania, do którego odwołuje się organ, świadek Z.C. pozostawał w sporze cywilnym z J.S., a która prowadziła przeciwko temu świadkowi postępowanie egzekucyjne. Ponadto zanim Z.C. zgłosił swój wniosek do ARiMR, to szantażował wierzycielkę, żądając odstąpienia od zapłaty należności z tytułu kupna nieruchomości. Wobec powyższego, zeznania świadka Z.C. są nierzetelne i niewiarygodne, albowiem świadek ten, w trakcie przesłuchania mógł kierować się chęcią zaszkodzenia zarówno spółce B., jak i J.S. (wierzycielce i prezes zarządu PPRH B. sp. z o.o.). Ocena dowodu z przesłuchania zantagonizowanego ze stroną świadka powinna być wyjątkowo wnikliwa i ostrożna, a ewentualne opieranie decyzji na przedmiotowych zeznaniach powinno znajdować potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. W niniejszej sprawie takiego działania po stronie organów administracji zabrakło.

Ponadto Skarżąca zarzuciła, że przesłuchanie świadka Z.C. odbyło się bez udziału, a nawet bez zawiadomienia pełnomocnika strony, co stanowi bezpośrednią obrazę zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, o którym mowa w art. 10 k.p.a. Jak wynika z orzecznictwa i nauki prawa, pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Odstąpienie od powyższej zasady może mieć miejsce jedynie w sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 10 §2 k.p.a. , lecz w niniejszej sprawie one nie wystąpiły.

W piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2023 r. Skarżący zarzucił dodatkowo naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 32 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a. także dlatego, że wniosek B. Sp. z o.o. o uzyskanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2014 r. swoim zakresem był szerszy niż zakres przedmiotowy umowy dzierżawy, który to dokument kwestionują organy administracyjne. Skarżąca złożyła wniosek o pomoc finansową dotyczący 390,81 ha, z czego 31,23 ha dotyczy nieruchomości spółki położnych w miejscowości L., a 91 ha w miejscowości S. Stąd kwestionowana w toku postępowania administracyjnego umowa dzierżawy dotyczy wyłącznie nieruchomości położonych w L., natomiast nie dotyczy całości wniosku, jak błędnie dotychczas interpretowały to organy administracji. Dzierżawca nie miał żadnych związków z nieruchomością spółki położoną w miejscowości S. Strona Skarżąca podtrzymuje w całości dotychczasowe stanowisko, iż wniosek o pomoc finansową był zasadny i zgodny z właściwymi przepisami prawa, natomiast odnosząc się do dotychczas formułowanej przez organy administracyjne narracji to dotyczy ona wg Skarżącego nie całości zakresu, lecz jedynie jego części. W ocenie Strony powyższe przesądza o naruszeniu wyżej wskazanych przepisów poprzez dokonanie po pierwsze wadliwego zgromadzenia dowodów w sprawie, a po drugie dokonania błędnej ich oceny i niesłusznego, niezgodnego z prawdą założenia, jakoby kwestionowana przez organy umowa dzierżawy swoim zakresem odpowiadała całości wniosku o pomoc finansową za 2014 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.,

dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyższych granicach Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest niezasadna.

Na wstępie trzeba zaznaczyć, że zaskarżone decyzje zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym. Uzyskane przez organ informacje o tym, że Spółka nie była faktycznym posiadaczem większości gruntów, co do których wystąpiła o płatności ONW i które zostały jej przyznane na podstawie ostatecznej decyzji z 8 grudnia 204r., uzasadniały wszczęcie przez organ z urzędu postępowania wznowieniowego, w oparciu o przesłankę z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

Sąd podziela stanowisko organów, że ujawnione okoliczności były nowe, istotne, istniejące w chwili wydawania decyzji ostatecznej lecz nieznane wówczas organowi. We wznowionym postępowaniu organ prawidłowo ustalił, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że Spółce nie przysługiwały płatności ONW za 2014r. wobec niespełnienia przesłanek określonych w stosownych przepisach, w tym m.in. w § 2 rozporządzenia ONW, gdyż nie była ona posiadaczem gruntów rolnych w rozumieniu tych przepisów. W myśl § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

- jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65) 5 , zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

- do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

- jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

- jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.).

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że to Z.C. wraz z żoną, jako dzierżawcy części gruntów i poddzierżawcy pozostałych spornych gruntów, byli faktycznymi ich posiadaczami (ostatnimi) i rzeczywiście je uprawiali. Potwierdzają to umowy dzierżawy z 15 września 2009r. , z 15 maja 2013r. i z 23 września 2014r. zawarte przez skarżącą Spółkę z Z. i E. C., z których wynika, że obejmują oni w posiadanie grunty Spółki celem prowadzenia na nich działalności rolniczej, w zamian za ustalony czynsz dzierżawny, który był rzeczywiście uiszczany i okoliczność ta jest niesporna. Z oświadczenia Z.C. wynika, jakie były jego uzgodnienia z przedstawicielami Spółki co do dzierżawionych gruntów i jakich czynności rolniczych na nich dokonywał, czego potwierdzeniem są faktury za sprzedaż plonów zebranych z tych gruntów, plan zasiewów, plan nawożenia, rejestr oprysków, faktury na zakup materiału siewnego. Oświadczenie Z.C. organy słusznie uznały za wiarygodne i spójne z pozostałymi dowodami. Niesporne jest, że ww. faktury dotyczyły sprzedaży płodów rolnych ze znacznie większego obszaru niż zadeklarowany w jego własnym wniosku i odpowiadały uprawom deklarowanym przez Spółkę na spornych działkach. Przedstawione dowody zapłaty wskazują, że Z.C. uiszczał Spółce czynsz w wysokości [...] zł rocznie. Potwierdza to, że faktycznie uprawiał przedmiotowe grunty i pobierał z nich pożytki, bo jaki byłby inny sens ponoszenia tak znacznych wydatków tytułem czynszu.

Okoliczności te znajdują potwierdzenie w oświadczeniu Z.L. – prokurenta skarżącej spółki, który stwierdził, że wszystkie dokumenty dotyczące uprawy dzierżawionych gruntów są u Państwa C., gdyż to oni wykonywali poddzierżawę. Brak było natomiast jakichkolwiek dowodów na to, że to Spółka wykonywała posiadanie na przedmiotowych gruntach, w znaczeniu nadanym przez przepisy regulujące zasady przyznawania płatności. Dowodów na faktyczne użytkowanie gruntów, czy też na wykonywanie współdzierżawy z Z. i E. C., nie przedstawili w szczególności przedstawiciele Skarżącej, pomimo wezwań ze strony organu. Zatem twierdzenia Spółki są gołosłowne, a jej postawa w trakcie postępowania administracyjnego całkowicie bierna – najpierw wniosła o przesłuchanie świadków, a potem się z tego wycofała, nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska

Prezentowanej przez Skarżącą tezie o tym, że Spółka była współdzierżawcą gruntów z Z.C., przeczy również to, że nie zostały spełnione warunki przewidziane dla takich sytuacji przez ustawodawcę. W myśl art.18 ust.2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę , a zgodę taką dołącza się do wniosku o przyznanie pomocy (art.18 ust.2). W niniejszej sprawie nie było zgody współposiadacza na to, by Spółka wnioskowała o płatności, zgoda taka nie została dołączona do wniosku o przyznanie płatności. W istocie zaś to Spółka w umowie dzierżawy wyraziła wolę, aby poddzierżawcy Z. i E. C. prowadzili na przedmiotowych gruntach działalność rolniczą, zatem to wyłącznie oni wykonywali posiadanie w rozumieniu § 2 rozporządzenia ONW.

Oznacza to, że decyzja przyznająca Spółce płatność ONW za 2014r. była nieprawidłowa, bo została wydana z naruszeniem § 2 rozporządzenia ONW i art.18 ust.2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Jednakże z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. nie można było uchylić decyzji ostatecznej przyznającej płatność, a tylko stwierdzić że została wydana z naruszeniem prawa, stosownie do treści art.151 § 2 k.p.a.

Z tych względów niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a., przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa. oraz art. 32 w z w. z art. 10 § 1 i art. 40 § 2 k.p.a - polegające na wydaniu decyzji merytorycznej opartej o niepełny materiał dowodowy.

Trzeba przy tym zaznaczyć, że w sprawach o przyznanie płatności ONW regulowanych m.in. ustawą z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ustawodawca dokonał istotnego ograniczenia zastosowania podstawowych zasad postępowania administracyjnego unormowanych w przepisach k.p.a. , czyniąc wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z przepisu art.21 ust.1 ustawy o wpieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynika m.in., że obowiązkiem organu jest udzielanie stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnienie stronom czynnego udział w każdym stadium postępowania – ale wyłącznie na ich żądanie.

Jednocześnie ustawodawca nałożył na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, obowiązek przedstawiania dowodów i wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art.21 ust. 3 ww. ustawy).

Z powyższych unormowań wynika, że w przypadku pomocy finansowej z tytułu płatności ONW obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. Istotnemu ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).

Zdaniem Sądu, zgodzić należy się z organem odwoławczym, że organ I instancji zgromadził zupełny materiał dowodowy, uzasadniający uznanie, że Skarżąca nie prowadziła na wnioskowanych gruntach działalności rolniczej, a przez to nie spełniła warunków uzyskania płatności. Zarzuty braku zebrania pełnego materiału dowodowego trzeba uznać za gołosłowne, bo Skarżąca nie wskazała, jakie okoliczności pozostały niewyjaśnione, jakie dowody organ powinien przeprowadzić. W trakcie postępowania administracyjnego Skarżąca wniosła o przesłuchanie świadków, ale później ten wniosek wycofała.

Z akt sprawy wynika, że organ wzywał strony postępowania na rozprawę administracyjną, do osobistego stawiennictwa w charakterze strony bądź w charakterze świadka oraz dwukrotnie wzywał do złożenia dokumentów i wyjaśnień. Przedstawiciele Skarżącej mieli możliwość wypowiedzenia się w sprawie, a także przedstawienia dowodów na prowadzenie działalności rolniczej, lecz tego nie uczynili. Prokurent Spółki Z.L. (który pełnił także rolę pełnomocnika skarżącej), dysponujący wiedzą na temat spornych gruntów rolnych, podczas rozprawy administracyjnej wskazał jedynie, że faktury za sprzedaż płodów rolnych za 2014 r. i lata późniejsze, plan nawożenia, plan zasiewów, rejestr oprysków za 2014 r. i lata późniejsze, faktury na zakup materiału siewnego na kampanię roku 2014 i następne, są w dyspozycji Z. i E. C., bowiem to oni prowadzili działalność rolniczą na dzierżawionych gruntach. Także Z.C. w składanych zeznaniach wskazywał, że samodzielnie decydował o charakterze upraw na spornych działkach, zaś przedstawiciel spółki jedynie wpisywał dane do składanych wniosków na podstawie informacji podawanych przez poddzierżawcę. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, by Skarżąca

prowadziła wraz z Z. i E. C. wspólną gospodarkę rolną na spornych gruntach. Fakt, że pracownik strony odnotowywał zakres i rodzaj zasiewów dokonywanych przez Z.C. nie świadczy o współprowadzeniu działalności rolniczej , ale o przygotowaniu wniosku o dopłaty.

Sąd nie dostrzegł naruszenia praw strony do czynnego udziału w postępowaniu. Jak już wyżej wskazano, organ obowiązany jest zapewnić czynny udział w postępowaniu na żądanie strony, a Skarżąca takiego żądania nie składała.

Ponadto w kontekście zarzutu skargi dotyczącego pominięcia pełnomocnika profesjonalnego w czynnościach dowodowych Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu z nich. Strona może wskazać takiego pełnomocnika (art. 40 § 2 k.p.a.), lecz jeśli takiego wyboru nie dokonała, to organ sam może takiego wyboru dokonać, jak w niniejszej sprawie. Nie można zatem uznać zarzutu o pominięciu profesjonalnego pełnomocnika za zasadny, tym bardziej, że organ pierwszej instancji, przychylając się do prośby profesjonalnego pełnomocnika strony, ponownie wezwał w charakterze świadków Z.C. i Z.L., wyznaczając termin ich przesłuchania, które jednak nie doszło do skutku z powodów leżących po stronie pełnomocnika Skarżącej.

Nie narusza przepisów postępowania skorzystanie przez organ z wyjaśnień złożonych przez Z.C. w charakterze strony w toku innego postępowania. Jak wynika z art.75 k.p.a. dowodem może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organ prawidłowo włączył te wyjaśnienia do akt niniejszej sprawy, więc stały się one częścią materiału dowodowego.

Natomiast w odniesieniu do świadka Z.L. wskazania wymaga, że - jako prokurent spółki - miał on możliwość złożenia wyjaśnień w toku postępowania, jak również przedłożenia dowodów na okoliczność prowadzenia przez spółkę działalności rolniczej na poddzierżawionych gruntach, ale z tej możliwości nie skorzystał. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że gdyby świadek ten - przy czym podkreślić należy, że był on także pełnomocnikiem skarżącej - posiadał jakiekolwiek dowody wskazujące na fakt wspólnego prowadzenia gospodarki rolnej przez skarżącą i Z.C., skorzystałby z prawa wypowiedzenia się na temat spornych gruntów rolnych podczas rozprawy administracyjnej lub przedłożyłby takie dokumenty do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Tak się jednak nie stało, co wskazuje na trafność stanowiska organu o tym, że świadek ten nie był w posiadaniu żadnych istotnych dowodów, które istotnie wpłynęłyby na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji.

Sąd uznaje też za bezpodstawne zarzuty zawarte w piśmie procesowym z 22 czerwca 2023r., bowiem wbrew twierdzeniom Skarżącej, organy nie przyjęły, że jej wniosek o przyznanie płatności ONW na 2014 r. swoim zakresem był tożsamy z zakresem przedmiotowym umowy dzierżawy.

Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wprost wynika, że spośród zadeklarowanych przez stronę do płatności gruntów ONW o powierzchni 31,28 ha (strefa górska) i 268,72 (strefa nizinna I) sporna była kwestia przyznania płatności do poddzierżawionych działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 380,87ha, obręb B., gmina S. Nie jest też prawdą, że omawiana umowa dzierżawy/poddzierżawy dotyczy wyłącznie nieruchomości położonych w L. i że dzierżawca nie miał żadnych związków z nieruchomością spółki położoną w miejscowości S. Wręcz przeciwnie, Z. i E. C. zawarli ze Skarżącą umowę dzierżawy i poddzierżawy wyłącznie w odniesieniu do gruntów poł. w miejscowości S. Z aktu notarialnego z 15 maja 2013r. wynika, że nastąpiła zmiana przedmiotu dzierżawy i wyłączono z niej działkę nr [...] o pow. 77,32 ha, a w dniu 23 września 2014r. z przedmiotu dzierżawy wyłączono działkę nr [...] o pow. 54,21 ha. W zaskarżonej decyzji zawarte są obliczenia procentowej różnicy pomiędzy łączną zadeklarowaną powierzchnią działek położonych zarówno w gminie S., jak i w L., a powierzchnią stwierdzoną, tj. pomniejszoną o nieużytkowane faktycznie przez spółkę nieruchomości w gminie S. Łączna powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa nizinna I, jest mniejsza od deklarowanej do płatności o 221,72 ha i wynosi 47,00 ha. Tak duże przedeklarowanie powierzchni uprawnionej do płatności uzasadnia – w świetle art.16 ust.5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 –wykluczenie z otrzymania płatności i nałożenie sankcji wieloletnich.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał wszystkie podnoszone w skardze zarzuty za niezasadne.

W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a uzasadnienie ich stanowiska zawarte w pisemnych motywach decyzji organów obu instancji było prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.