Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 211/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Koszty postępowania
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 200, art. 205 par. 2, art. 185 par. 1, art. 197 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. M. na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w punkcie II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 731/23 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 października 2019 r., nr WOA.7721.330.2018.HG w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: uchylić postanowienie zawarte w punkcie II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 731/23 i w tym zakresie przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 731/23, po rozpoznaniu skargi D. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 24 października 2019 r., nr WOA.7721.330.2018.HG, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego: I. uchylił zaskarżoną decyzję, II. zasądził od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. M. kwotę 997 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zwana dalej: "p.p.s.a."], uwzględniając poniesiony przez stronę skarżącą koszt wpisu (500 zł), wynagrodzenie jego pełnomocnika ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych [Dz.U. z 2023 r. poz. 1935] (480 zł) oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

D. M. reprezentowany przez pełnomocnika złożył zażalenie na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w punkcie II ww. wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżący wskazał, że Sąd I instancji wyrokował w tej sprawie dwukrotnie: po raz pierwszy wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 1053/19, oddalił skargę, a po orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2622/20, po raz drugi wyrokiem z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 731/23, uwzględnił skargę.

Zdaniem strony, zgodnie z utrwalonym i aprobowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie jak i doktrynie, gdy orzeczenie sądu pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie. Stronie reprezentowanej przez radcę prawnego przysługuje zwrot kosztów postępowania za dwukrotne postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Skarżący stwierdził, że zwrot kosztów postępowania winien obecnie wynosić: 1717 zł: 480 zł - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przy pierwszym rozpoznawaniu sprawy przed Sądem I instancji; 480 zł - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przed Sądem I instancji; 240 zł - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym; 500 zł - tytułem zwrotu wpisu od skargi; 17 zł - tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie jest zasadne.

Stosownie do treści art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony, o czym stanowi art. 205 § 2 p.p.s.a.

Wedle art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 p.p.s.a.).

W rozpoznawanym przypadku, zauważyć należy, że skarżący był w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą na decyzję WINB reprezentowany przez ustanowionego z wyboru profesjonalnego pełnomocnika procesowego - radcę prawnego, który podejmował na rzecz skarżącego określone czynności w tym postępowaniu, m.in. sporządził i wniósł skargę.

Zwrócenia uwagi wymaga, że Sąd I instancji wyrokował w tej sprawie dwukrotnie: po raz pierwszy wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r. oddalając skargę, a po orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2023 r., po raz drugi wyrokiem z dnia 24 stycznia 2024 r. uwzględniając skargę. Za każdym razem skarżącego reprezentował ten sam radca prawny. W tej sytuacji podstawę prawną zasądzenia przez Sąd I instancji zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego stanowią przepisy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz właściwe regulacje aktu wykonawczego, zawierające stawkę wynagrodzenia radcowskiego, z tym wszakże zastrzeżeniem, że jak przyjmuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym [patrz: punkt 28 komentarza do art. 205 p.p.s.a., pod redakcją Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, wyd. C.H.Beck, 3. wydanie zmienione i uzupełnione, Warszawa 2015, s. 769; oraz postanowienia NSA: z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt I GZ 509/16; z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt II OZ 98/22], gdy orzeczenie sądu pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie. Zatem stronie reprezentowanej przez radcę prawnego przysługuje zwrot kosztów postępowania za dwukrotne postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Jak wynika z powyższego, Sąd I instancji uwzględnił wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania tylko częściowo. Orzeczenie w przedmiocie kosztów nie uwzględnia bowiem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika poniesionych w związku z celowym dochodzeniem praw w czasie dwukrotnego postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniesione zażalenie za zasadne i na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, zawarte w punkcie II wyroku, przekazując sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Odnosząc się do wniosku strony w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że brak jest podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 p.p.s.a. Kwestia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego będzie rozstrzygana przy orzekaniu przez Sąd I instancji o kosztach postępowania sądowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w literaturze przyjmuje się bowiem, że koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 615/11; z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OZ 291/15). Oznacza to, że koszty te powinny być zasądzone w orzeczeniu kończącym postępowanie, stosownie do art. 209 p.p.s.a. (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 510). Sąd Wojewódzki będzie także miał na względzie, że skarżący uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu od zażalenia (zarządzenie z dnia 14 lutego 2024 r. (karta - 252)) - zob. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2022 r., sygn. akt II OZ 304/22.