Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 692/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 152
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 listopada 2023 r. nr 040000/00100779/2023 RDZ ODW w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2021 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Zakład", "ZUS", "organ") wpłynął wniosek H. T. (dalej: "Skarżący", "Wnioskodawca") o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. We wniosku Skarżący oświadczył, że na dzień [...] listopada 2020 r. jego przeważającą działalnością była działalność oznaczona kodem PKD 49.32.Z oraz że przychód z przeważającej działalności uzyskany w styczniu 2021 r. był niższy o co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego w styczniu 2020 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. Decyzja została wydana na podstawie art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842; dalej: "ustawa o COVID") i §10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 152; dalej: "rozporządzenie COVID-19") oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. organ I instancji podał, że wskazany we wniosku przez Skarżącego kod PKD nie jest zgodny z kodem PKD ustalonym w wyniku analizy danych zawartych w rejestrze REGON. Na tej podstawie organ odmówił uwzględnienia wniosku.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Zakład decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2021 r. odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. Uzasadniając swoją decyzję Zakład ponownie wskazał, że kod PKD wpisany we wniosku jest niezgodny z danymi zawartymi w rejestrze REGON na [...] listopada 2020 r., a wyjaśnienia Skarżącego nie mają wpływu na ocenę stanu faktycznego, ponieważ nie mają odzwierciedlenia w ww. rejestrze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 323/21, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt I GSK 390/22 oddalił skargę kasacyjną organu. Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, iż w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrze REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności.

ZUS rozpoznając ponownie sprawę skierował do Skarżącego pismo z dnia [...] sierpnia 2023 r., w którym wezwał Wnioskodawcę do dostarczenia wszelkich paragonów, miesięcznych raportów kasowych, itp., które były wystawione za 01/2021, za 01/2020 oraz za 11/2020. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący przekazał organowi żądane dokumenty (3 wydruki raportów kasowych).

Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2021 r. odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] maja 2023 r. ustalono z Urzędem Skarbowym, że przedłożony przez Skarżącego paragon fiskalny został wydrukowany z kasy fiskalnej specjalistycznej, dedykowanej wyłącznie dla taksówek do wystawiania paragonów za usługi związane z przewozem osób. Następnie organ podał, że pismem z dnia [...] maja 2023 r. Zakład wystąpił z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych celem ustalenia przedmiotu przeważającej działalności Wnioskodawcy. Organ podał, że pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. poinformował, że Wnioskodawca m.in. opłaca zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej oraz że od 2020 r. Skarżący prowadzi działalność w zakresie przewozu osób – taxi osobowe.

Organ podał również w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2023 r., że podczas ponownego rozpoznania sprawy Skarżący dostarczył do ZUS łączny raport okresowy z zakresem dat 1 styczeń 2020 r. – 27 grudnia 2020 r. (wydruk z [...] kwietnia 2023 r.) oraz PIT -37 za 2020 r.

Następnie organ podał, że w sprawie należało dokonać ustaleń faktycznych czy na dzień [...] listopada 2020 r. Skarżący prowadził przeważającą działalność określoną kodem 49.32.Z (działalność taksówek osobowych). Organ ustalił, że Skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej [...] lutego 2013 r. (z licznymi przerwami) pod nazwą F.U. H. T.. Według informacji dostępnych w CEiDG przeważającą działalnością gospodarczą była działalność oznaczona kodem PKD 66.22.Z, tj. działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych. Dopiero wpisem z dnia [...] czerwca 2023 r. zmieniono kod przeważającej działalności gospodarczej na 49.32.Z, tj. działalność taksówek osobowych.

Analiza zgromadzonych informacji i dokumentów doprowadziła organ do wniosku, że głównym źródłem dochodów Skarżącego, a tym samym przeważającą działalnością gospodarczą od co najmniej początku 2020 r. jest działalność taksówek osobowych. Potwierdzają to zdaniem organu m.in. dane uzyskane od Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. oraz przedłożone raporty kasowe. W ocenie organu powyższe ustalenia i okoliczności wskazują na to, że pierwsza z przesłanek określonych w rozporządzeniu COVID-19 została spełniona. Organ uznał, że na dzień [...] listopada 2020 r. przeważająca faktycznie prowadzona działalność gospodarcza była określona kodem 49.32.Z., czyli uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r.

Następnie ZUS dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem spełnienia drugiej z przesłanek uzyskania zwolnienia, która zdaniem organu dotyczy tego, czy przychód uzyskany z przeważającej działalności w styczniu 2021 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w styczniu 2020 r. Organ podkreślił, że właśnie te miesiące Skarżący wskazał w oświadczeniu zawartym we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek złożonym [...] lutego 2011 r. W celu oceny tej przesłanki posłużyły organowi przedstawione przez Skarżącego łączne raporty kasowe za styczeń 2020 r. i styczeń 2021 r., z których wynika, że przychody w styczniu 2020 r. wyniosły [...] zł, natomiast w styczniu 2021 r. wyniosły [...] zł. Zdaniem organu powyższe ustalenia wskazywały na to, że druga z przesłanek nie została spełniona – przychód z przeważającej działalności uzyskany w styczniu 2021 r. nie był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w styczniu 2020 r. Spadek przychodów wyniósł bowiem zaledwie ok. 21%. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że nie został spełniony warunek wskazany w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19.

W skardze do tut. Sądu Skarżący podał, że nie zwrócono się do niego o podanie przychodu za wrzesień 2020 r. Warunkiem spełniającym spadek przychodów o 40 % była również możliwość porównania przychodów ze stycznia 2021 r. z wrześniem 2020 r. Porównując przychód ze stycznia 2021 r. ([...] zł) i przychód z września 2020 r. ([...] zł) okazałoby się, że przychód był mniejszy o ok. [...] zł, co spełnia kryteria przesłanki o spadku przychodu. Skarżący wniósł o oddalenie zaskarżonej decyzji odmawiającej zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od 1 grudnia 2020 r do dnia 31 stycznia 2021 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2021 r. odmawiającą Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Analiza procesu decyzyjnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazuje, że naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Na wstępie wskazać należy, że postępowanie dotyczące wniosku Skarżącego z dnia [...] lutego 2021 r. było już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (wyrok z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 323/21) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt I GSK 390/22).

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego.

W wyroku z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 323/21, uchylającym zaskarżoną decyzję ZUS Sąd zawarł następujące wskazania dotyczące ponownego prowadzenia postępowania przez organ: "W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ oceni składane przez Skarżącego wyjaśnienia co do rozbieżności między kodem PKD wskazanym przez niego w przedmiotowym wniosku, a kodem PKD wynikającym z CEIDG oraz wezwie do przedłożenia stosownych dowodów, z których wynikałoby, że prowadzona przez niego faktyczna działalność gospodarcza w przeważającym zakresie odpowiada kodowi wymienionemu w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19. Następnie organ dokona oceny zgromadzonego materiału dowodowego, mając na uwadze przepisy rozporządzenia COVID- 19, oraz przepisy K.p.a. i wyda stosowne rozstrzygnięcie".

Rolą obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję Sądu jest ocena zaskarżonej decyzji wydanej w ponownie prowadzonym postępowaniu przy czym stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena powinna nastąpić z uwzględnieniem wskazań i oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 323/21.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ stwierdził, że faktycznie prowadzona przez Skarżącego działalność gospodarcza była określona kodem 49.32.Z, czyli uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. Skarżący nie spełnił jednak zdaniem organu drugiej z przesłanek umożlwiających zwolnienie z opłacania składek, tj. nie wykazał, że przychód z przeważającej działalności uzyskany w styczniu 2021 r. nie był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w styczniu 2020 r. (k. 18 akt administracyjnych). Organ podał, że powyższe stanowisko wynikało z analizy zgromadzonych informacji i dokumentów (k. 18 akt administracyjnych). Organ podał również (k. 17 akt administracyjnych), że:

1) w dniu [...] maja 2023 r. ustalono z Urzędem Skarbowym, że przedłożony przez Skarżącego paragon fiskalny został wydrukowany z kasy fiskalnej specjalistycznej, dedykowanej wyłącznie dla taksówek do wystawiania paragonów za usługi związane z przewozem osób;

2) pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. poinformował, że Wnioskodawca m.in. opłaca zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej oraz że od 2020 r. Skarżący prowadzi działalność w zakresie przewozu osób – taxi osobowe;

3) Skarżący dostarczył do ZUS łączny raport okresowy z zakresem dat 1 styczeń 2020 r. – 27 grudnia 2020 r. (wydruk z [...] kwietnia 2023 r.) oraz PIT -37 za 2020 r.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę ze skargi na decyzję ZUS z dnia [...] listopada 2023 r. stwierdza, że w przedłożonych Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę aktach administracyjnych brak jest dokumentów i informacji wskazanych w pkt 1 – 3 powyżej. Jedynymi dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych przekazanych Sądowi przez organ (poza wnioskiem, decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., korespondencją z tut. Sadu obejmującą zwrot akt po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 12 października 2021 r., pismem ZUS do Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r., zawiadomieniem z dnia [...] października 2023 r. oraz zaskarżoną decyzją) jest pismo Skarżącego z [...] sierpnia 2023 r. wraz z załączonymi do niego raportami kasowymi za styczeń 2021 r, styczeń 2020 i grudzień 2020 r. (k. 12 akt administracyjnych).

Wskazać również należy, że do akt administracyjnych zostały dołączone już w toku postępowania sądowoadministracyjnego pisma nadesłane przez organ w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia [...] marca 2024 r. (k. 28 akt sądowych), tj. "odwołanie" Wnioskodawcy z dnia [...] marca 2021 r. oraz decyzja ZUS z dnia [...] kwietnia 2021 r. Zdaniem Sądu bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji była możliwa na podstawie kompletnych akt, obejmujących wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, którego nie było w aktach administracyjnych przekazanych Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. W orzecznictwie, na tle analogicznej sytuacji braku w aktach sprawy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, prezentowany jest pogląd – który tut. Sąd podziela - że "(...) Brak w aktach sprawy tego wniosku uniemożliwia całościową ocenę rozstrzygnięcia organu II instancji, będącego po części "odpowiedzią" na zarzuty i żądania strony zawarte we wniosku. Skoro nie znana była dokładana treść wniosku, ocena Sądu co do podjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia nie była możliwa" (por. prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 169/18). W ocenie Sądu w celu rozpoznania skargi na decyzję ZUS z dnia [...] listopada 2023 r. wydanej w warunkach związania organu oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 323/21, konieczne było również zapoznanie się z treścią decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 2021 r. (która została uchylona ww. wyrokiem).

Należy w tym miejscu podkreślić, że kognicja sądu administracyjnego, której przedmiotem jest kontrola legalności zaskarżonych decyzji, nie pozwala sądowi orzekającemu na dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych w sprawie, w tym na podstawie domysłów bądź przypuszczeń. Ustaleń tych dokonują określone organy, przy czym dokonane ustalenia muszą znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym przez te organy materiale dowodowym. Wskazać w tym miejscu należy, że sąd administracyjny w świetle art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy skompletowanej przez organ administracji publicznej, w których zawarty został materiał faktyczny i dowodowy pozwalający na określenie stanu wiedzy umożliwiającej dokonanie kontroli sądowej w związku ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Brak kompletnych akt administracyjnych sprawy należy postrzegać jako uchybienie determinujące negatywną ocenę procedowania przez dany organ. W niniejszej sprawie - jak wskazano powyżej – ZUS wskazał w zaskarżonej decyzji, że poczynił ustalenia w sprawie na podstawie dokumentów i informacji, których nie ma w aktach sprawy przedłożonych Sądowi. Nie zostały jednak w aktach sprawy utrwalone: ustalenia z Urzędem Skarbowym z dnia [...] maja 2023 r., pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] czerwca 2023 r. Dokumenty te według organu zawierały informacje mające znaczenie dla oceny składanych przez Skarżącego wyjaśnień co do rozbieżności pomiędzy kodem PKD wskazanym przez niego we wniosku a kodem PKD wynikającym z CEIDG. Organ był zobowiązany zgromadzić dokumenty zawierające takie informacje i dokonać ich oceny ze względu na wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 323/21, którymi ZUS był związany na podstawie art. 153 p.p.s.a.

Ponadto organ podał, że analizie zostały poddane dostarczone przez Skarżącego: raport okresowy z zakresem dat 1 styczeń 2020 r. – 27 grudnia 2020 r. (wydruk z [...] kwietnia 2023 r.) oraz PIT -37 za 2020 r., których nie ma w aktach sprawy przedłożonych Sądowi. W aktach administracyjnych znajdują się natomiast raporty kasowe za styczeń 2021 r, styczeń 2020 r. i grudzień 2020 r. (k. 12 akt administracyjnych).

Powyższe uchybienia odnoszące się do zgromadzenia i przedstawienia materiału dowodowego uniemożliwiają jednoznaczną weryfikację ustaleń poczynionych przez organ a tym samym weryfikację prawidłowości zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu tylko kompletne akta administracyjne przekazane Sądowi przez organ, którego działanie jest przedmiotem skargi, dają sądowi możliwość wszechstronnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a w szczególności dokonania należytej oceny, czy kontrolowany akt oraz poprzedzające go postępowanie, nie naruszają prawa, w stopniu nakazującym wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. W konsekwencji uznać należy, że brak kompletnych akt sprawy (pełnego materiału dowodowego będącego podstawą podjętego przez organ administracji rozstrzygnięcia) uniemożliwia Sądowi przeprowadzenie kontroli decyzji objętych skargą.

Zauważyć należy, że jednymi z podstawowych zasad postępowania administracyjnego są uregulowane w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775; dalej: "k.p.a."), art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, zasada oficjalności, zasada ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11). Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego.

Wypada również w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem, jak wskazano już powyżej, kontrolowana decyzja, nie zawiera w wystarczającym stopniu opisanych wyżej elementów. Wskazane w treści zaskarżonej decyzji dowody będące przedmiotem analizy organu nie znajdują się w aktach sprawy. Ponadto Skarżący kwestionuje w skardze, że takie dowody składał do akt sprawy. Wskazuje, że nie zwrócono się do niego o podanie przychodu za wrzesień 2020 r.

W takiej sytuacji Sąd pozbawiony został możliwości merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia organu odwoławczego, podjętego w toku prowadzonego przez organ odwoławczy postepowania i zobowiązany był do uchylenia tej decyzji, z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów postępowania tj. art. 107 § 3, ale także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. mających, w ocenie Sądu, istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organ naruszył także art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wiążących wytycznych Sądu dotyczących wezwania Skarżącego do przedłożenia stosownych dowodów, z których wynikałoby, że prowadzona przez niego faktyczna działalność gospodarcza w przeważającym zakresie odpowiadała kodowi wymienionemu w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19, a następnie dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego, mając na uwadze przepisy rozporządzenia COVID- 19. Z podanych względów Sąd ocenił kontrolowaną decyzję za wadliwą, wydaną przedwcześnie, z naruszeniem przepisów postępowania wymienionych powyżej, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu skargi, iż organ nieprawidłowo ustalił spadek przychodu Skarżącego, bowiem możliwe było ustalenie spadku przychodów o 40% poprzez porównanie przychodów ze stycznia 2021 r. z wrześniem 2020 r. wskazać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wniosek Skarżącego został złożony w dniu [...] lutego 2021 r. W tym czasie kwestię zwolnienia z obowiązku opłacania przedmiotowych składek regulowało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 152; dalej: "rozporządzenie COVID – 19). Rozporządzenie to weszło w życie 1 lutego 2021 r. i zostało uchylone z dniem 28 lutego 2021 r. W § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID -19 wskazano, że - poza innymi warunkami wymienionymi w tym przepisie związanymi z wykonywaniem określonego rodzaju działalności na dzień 30 listopada 2020 r., o której mowa w tym przepisie (co szeroko zostało omówione w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 323/21) - zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wskazanych w tym przepisie płatnika, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Tymczasem możliwość rozpatrywania przychodu za wrzesień 2020 r. jako wskaźnik do ustalenia spadku przychodów płatnika składek została uregulowana w § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2022 r. poz. 371). Pomimo tej samej nazwy aktu prawnego to jednak rozporządzenie z dnia 19 stycznia 2021 r. i rozporządzenie z dnia 26 lutego 2021 r. zawierały inne zapisy i regulowały inne przesłanki uzyskania zwolnienia z opłacania przedmiotowych składek. Oceniając wniosek Skarżącego z dnia [...] lutego 2021 r. organ słusznie przywołuje zasady udzielania zwolnienia ustalone w rozporządzeniu COVID – 19, tj. rozporządzeniu z dnia 19 stycznia 2021 r. Stosownie bowiem do § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 371), które weszło w życie z dniem 28 lutego 2021 r.: "Do wniosków złożonych na podstawie § 1 ust. 1, § 4 ust. 1, § 7 ust. 1 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nierozpatrzonych stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem terminu przesłania deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych, do którego stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia". W dniu 28 lutego 2021 r. wniosek Skarżącego nie był w ocenie Sądu "rozpatrzony" w rozumieniu § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 371), ponieważ wydana w dniu [...] lutego 2021 r. decyzja organu I instancji nie uzyskała przymiotu ostateczności wobec złożenia przez Skarżącego "odwołania" – wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Powyższe oznacza, że wniosek Skarżącego powinien zostać rozpoznany z uwzględnieniem przesłanki dotyczącej przychodu określonej tak jak w rozporządzeniu COVID – 19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 152), tj.: "przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego". Niezasadny okazał się w związku z tym zarzut skargi dotyczący zaniechania przez organ wezwania Wnioskodawcy do wskazania przychodu za wrzesień 2020 r. i jego oceny w kontekście spełnienia przesłanki spadku przychodów z prowadzonej działalności.

Niemniej jednak – wobec opisanych powyżej uchybień organu w zakresie gromadzenia i utrwalania w aktach sprawy materiału dowodowego sprawy – w ocenie Sądu konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu sprzeczność zachodząca pomiędzy treścią decyzji (przywołanie wydruku z [...] kwietnia 2023 r. z zakresem dat 1 styczeń 2020 r. – 27 grudnia 2020 r. oraz PIT -37 za 2020 r.) a materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy (raporty kasowe za styczeń 2021 r, styczeń 2020 i grudzień 2020 r. - k. 12 akt administracyjnych) powoduje, że dokonywanie przez Sąd oceny spełnienia przesłanki związanej z spadkiem przychodów Skarżącego byłoby przedwczesne. Jak wynika z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Podobnie pozycję ustrojową sądów administracyjnych określa art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że nie jest rzeczą sądu administracyjnego zastępowanie organów administracyjnych w ich ustawowych obowiązkach i kompetencjach, w szczególności nie jest zaś rzeczą sądu rozstrzyganie sprawy za organ, ale jedynie kontrolowanie przeprowadzonego postępowania i wydanych decyzji pod kątem ich zgodności z prawem. W związku z powyższym Sąd nie jest upoważniony do ustalania stanu faktycznego sprawy zamiast organu w sytuacji, gdy wprawdzie organ w zaskarżonej decyzji ocenił kwestię spadku przychodów Skarżącego, jednak nie jest jasne na podstawie jakich dokumentów organ dokonał tej oceny bowiem dokumenty wskazywane przez organ w decyzji nie znajdują się w aktach postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę ponownie organ drugiej instancji uwzględni stanowisko prawne przedstawione powyżej, eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności podejmie stosowne czynności procesowe wskazane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 323/21, którymi jest związany. Podjęte czynności organ przedstawi w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji. Organ utrwali w aktach sprawy materiał dowodowy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Dokumenty opisane w wydanej decyzji stanowiące podstawę ustaleń organu zostaną włączone do akt administracyjnych prowadzonych przez ZUS. Następnie organ przeanalizuje zgromadzone dowody i oceni składane przez Skarżącego wyjaśnienia co do rozbieżności między kodem PKD wskazanym przez niego w przedmiotowym wniosku, a kodem PKD wynikającym z CEIDG oraz wezwie do przedłożenia stosownych dowodów, z których wynikałoby, że prowadzona przez niego faktyczna działalność gospodarcza w przeważającym zakresie odpowiada kodowi wymienionemu w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19. Następnie organ dokona oceny zgromadzonego materiału dowodowego, mając na uwadze przepisy rozporządzenia COVID- 19 oraz przepisy k.p.a. i wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Końcowo należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a, gdyż organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (k. 6 akt sądowych), zaś Skarżący we wskazanym terminie nie zażądał rozpoznania sprawy w innym trybie.

Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

J. Ziołek T. Wójcik L. Kleczkowski