Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 343/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy: article: art. 14h,  art. 14c
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 15
journal: Dz.U. 2023 poz 2805
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia WSA Piotr Pyszny (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. S.A. w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 16 stycznia 2024 r. nr 0111-KDIB1-1.4010.624.2023.2.RH UNP: 2153837 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną interpretacją indywidualną z 16 stycznia 2024 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.624.2023.2.RH, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako organ, DKIS), uznał za nieprawidłowe stanowisko P S.A. z siedzibą w K. (dalej jako Spółka, wnioskodawczyni, skarżąca) w sprawie oceny czy wydatki na świadczenie usług muzycznych przez orkiestry górnicze ponoszone przez Spółkę ramach społecznej odpowiedzialności biznesu Spółka może zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Spółka przedstawiła następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni posiada siedzibę na terytorium Polski i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązki podatkowemu. Jest największym producentem węgla kamiennego w Unii Europejskiej, a wydobywanie tego surowca stanowi podstawowy przedmiot działalności Spółki. Dbając o relacje z toczeniem, wnioskodawczyni chce uczestniczyć i być widoczna w ramach lokalnych działań społecznych. Dostrzega bowiem potrzebę wdrażania idei społecznej odpowiedzialności biznesu (dalej określaną również jako CSR) do swojej działalności biznesowej, m.in. z powodów wizerunkowych.

Zdaniem Spółki, dobro lokalnej społeczności jest jednym z najczęściej wymienianych elementów składających się na rozumienie terminu społeczna odpowiedzialność. Przedsiębiorstwa są obecnie postrzegane nie tylko jako źródło zysków dla inwestorów, lecz także jako podmiot odpowiedzialny za społeczeństwo oraz środowisko.

Spółka zawiera umowy na świadczenie usług muzyczno-artystycznych przez orkiestry górnicze dla kopalń wchodzących w jej struktury. Szczegółowy zakres usług w ramach umowy obejmuje w szczególności świadczenie koncertów, przemarsze uliczne, oprawę muzyczną w trakcie pracowniczych świąt branżowych (w tym imprez z okazji obchodów Dnia Górnika), obchodów jubileuszy, oprawę muzyczną imprez samorządowych (dożynki gminne i inne doniosłe wydarzenia o charakterze lokalnym), oprawę muzyczną uroczystości kościelnych (m.in. uroczystości Bożego Ciała, Świąt Wielkanocnych i Bożego Narodzenia, odpustów parafialnych), oprawę muzyczną uroczystości pogrzebowych pracowników, którzy ulegli śmiertelnemu wypadkowi przy pracy (na wniosek rodziny zmarłego). Nabycie ww. usług jest sfinansowane ze środków obrotowych Spółki.

Zawierane umowy są wyrazem kontynuacji działań Spółki w sferze społecznej odpowiedzialności biznesu. W ramach tych działań Spółka jako pierwsza w branży wprowadziła projekt pilotażowy "Place zabaw" dla najmłodszych mieszkańców gmin górniczych na obszarach wydobywczych.

Cele działań w obszarze CSR obejmują m.in. zwiększenie świadomości roli społecznej Spółki wśród mieszkańców regionu oraz aktywne uczestnictwo w zrównoważonym rozwoju społeczności i regionów, z którymi Spółka jest związana oraz budowanie trwałych relacji, zarówno z partnerami społecznymi, jak i z pracownikami czy lokalną społecznością. Wnioskodawczyni jest również kontynuatorką bogatych wiekowych tradycji górniczych. Kultywowanie tych tradycji czyni wszystkich spadkobiercami historii górniczego stanu oraz uprawnia do promowania tej kultury na forum krajowym i zagranicznym. Orkiestry górnicze są nieodłącznym elementem wiekowej tradycji górniczego stanu, a wspieranie ich działalności powinno być obowiązkiem branży górniczej.

Spółka podkreśliła, że w przeszłości utrzymywanie przez Spółki węglowe orkiestr zakładowych wynikało z wieloletniej pracowniczej tradycji w górnictwie, gdzie posiadanie zespołu muzycznego wpisało się w obyczaj tak dalece, że stanowi normę społeczną zobowiązującą przedsiębiorców działających na terenie [...] do zapewnienia istnienia takiej orkiestry. Fenomen górniczych zespołów zakładowych od ponad wieku konsekwentnie buduje tożsamość regionalną, dbając o integrację lokalnych wspólnot. Dnia 3 marca 2023 roku, decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego "Tradycje kulturowe górniczych orkiestr dętych z [...]" zostały wpisane na Krajową Listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Orkiestra górnicza nadal jest przypisywana do kopalni, stanowiąc o prestiżu i sile przedsiębiorstwa.

Liczba orkiestr zmalała wraz ze zmniejszeniem liczby zakładów górniczych. Obecnie pozostają one wyodrębnione poza struktury zakładów górniczych i zakładają stowarzyszenia, fundacje i firmy, zyskując odrębną podmiotowość i możliwość kultywowania tradycji. Spółka wychodząc naprzeciw ich potrzebom, stara się wspierać działalność orkiestr finansowo, jednocześnie wychodząc naprzeciw oczekiwaniom społeczności lokalnej i pracowników. Stąd podjęta została decyzja o zawarciu umów na usługi muzyczne świadczone przez orkiestry górnicze.

Uzupełniając wniosek Spółka podała, że związek przyczynowo-skutkowy między poniesionymi wydatkami a powstaniem lub możliwością powstania lub zwiększeniem osiąganego źródła przychodu nie jest możliwy do wskazania w oderwaniu od definicji społecznej odpowiedzialności biznesu. Bycie odpowiedzialnym nie oznacza tylko spełnienia wszystkich wymogów formalnych i prawnych, ale oprócz tego zwiększone inwestycje w zasoby ludzkie i relacje z otoczeniem firmy, czyli dobrowolne zaangażowanie. W ocenie Spółki, realizowane przez nią działania kultywowania bogatych wiekowych tradycji górniczych wpisują się w definicję społecznej odpowiedzialności biznesu.

Istotny w tym zakresie jest aspekt zaangażowania Spółki jako podmiotu społecznie odpowiedzialnego w sprawy społeczności lokalnej oraz sąsiadującego otoczenia zewnętrznego. Ponadto, jak zostało wskazane w opisanym stanie faktycznym, zawierane przez Spółkę umowy z orkiestrami górniczymi gwarantują im kontynuację działalności i tym samym kultywowanie ich wieloletnich tradycji. W konsekwencji, realizowana przez Spółkę polityka CSR niewątpliwie wpływa na poprawę dialogu ze społecznością lokalną, co przekłada się na poprawę postrzegania firmy jako partnera społecznie odpowiedzialnego w sprawy społeczności lokalnej oraz sąsiadującego otoczenia zewnętrznego oraz wzrost konkurencyjności spółki na rynku globalnym co pośrednio wpływa na wielkość uzyskiwanych przez nią przychodów.

W ocenie Spółki, wydatki związane z realizacją polityki CSR stanowią koszty uzyskania przychodu dla celów podatkowych, ponieważ spełniają wszystkie warunki uznania wydatków za koszty podatkowe, tj. są ponoszone przez Spółkę, mają charakter definitywny (bezzwrotny), posiadają związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, w sposób pośredni wpływają na uzyskanie, zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów, są właściwie udokumentowane, nie znajduje się w grupie wydatków, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

W Spółce podejmowane są działania, które wpisują się w definicję społecznej odpowiedzialności biznesu, jednak Spółka nie posiada spisanej polityki w tym zakresie.

Spółka wskazała również, że informuje prasie, na stronach internetowych oraz lokalnych stacjach telewizyjnych o podejmowanych przez nią działaniach w ramach realizacji celów społecznej odpowiedzialności, którą jest w szczególności realizacja usług muzyczno-artystycznych przez orkiestry górnicze, uczestniczenie w projekcie "PGG dla gmin", czy wspieranie działalności Fundacji Rodzin Górniczych.

Na gruncie tak przedstawionego stanu faktycznego, Spółka zadała pytanie, czy wydatki na świadczenie usług muzycznych przez orkiestry górnicze ponoszone przez Spółkę w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu Spółka może zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów?

Przedstawiając własne stanowisko w sprawie, na tak postawione pytanie Spółka udzieliła odpowiedzi twierdzącej.

Organ interpretacyjny uznał jednak stanowisko Spółki za nieprawidłowe.

Uzasadniając interpretację podniósł, że kosztem uzyskania przychodów są zarówno wydatki, których poniesienie bezpośrednio przekłada się na uzyskanie konkretnych przychodów, jak i te, których nie można w taki sposób przypisać do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako zmierzające do ich osiągnięcia. W każdym przypadku konieczne jest jednak zaistnienie związku pomiędzy poniesionym kosztem, a uzyskiwaniem, bądź też szansą uzyskiwania przychodów przez podmiot ponoszący ten koszt. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów, między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku musi mieć wpływ na powstanie, zwiększenie lub zabezpieczenie tego przychodu.

Zdaniem organu CSR to strategia zarządzania, której założeniem jest uwzględnianie interesów społecznych, relacji z podmiotami zewnętrznymi (otoczeniem firmy - grupami interesariuszy, społecznościami lokalnymi) czy branie pod uwagę kwestii ochrony środowiska. Nie istnieje uniwersalna definicja zjawiska społecznej odpowiedzialności biznesu, dlatego można odwołać się do działań wskazanych w Komunikacie Komisji Europejskiej z dnia 25 października 2011 r. skierowanej do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów "Odnowiona strategia UE na lata 2011-2014 dotycząca społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw". We wskazanym dokumencie zostało wprost stwierdzone, że: "Strategiczne podejście do CSR ma coraz większe znaczenie dla konkurencyjności przedsiębiorstw. Może przynieść korzyści w zakresie zarządzania ryzykiem, oszczędności kosztów, dostępu do kapitału, relacji z klientami, zarządzania zasobami ludzkimi i potencjału innowacyjnego. Ponieważ CSR wymaga zaangażowania zainteresowanych stron wewnątrz przedsiębiorstwa i poza nim, umożliwia to przedsiębiorstwom lepsze prognozowanie i wykorzystanie szybko zmieniających się oczekiwań ze strony społeczeństwa i warunków prowadzenia działalności. CSR może zatem stymulować rozwój nowych rynków i sprzyja tworzeniu nowych możliwości wzrostu gospodarczego.

Zajmując się kwestiami odpowiedzialności społecznej, przedsiębiorstwa mogą budować długoterminowe zaufanie pracowników, konsumentów i obywateli, tworząc podstawę pod zrównoważone modele biznesowe. Większe zaufanie z kolei przyczynia się do tworzenia otoczenia, w którym przedsiębiorstwa mogą podejmować inicjatywy innowacyjne i rozwijać się".

Aktualna definicja społecznej odpowiedzialności biznesu zawarta jest w normie PN-ISO 26 000. Wskazano tam na odpowiedzialność organizacji za wpływ jej decyzji i działań (produkty, serwis, procesy) na społeczeństwo i środowisko, poprzez przejrzyste i etyczne zachowanie, które przyczynia się do zrównoważonego rozwoju, zdrowia i dobrobytu społeczeństwa, bierze pod uwagę oczekiwania interesariuszy, jest zgodne z obowiązującym prawem i spójne z międzynarodowymi normami zachowania, jest spójne z organizacją i praktykowane w jej relacjach. Bycie społecznie odpowiedzialnym oznacza inwestowanie w zasoby ludzkie, w ochronę środowiska, relacje z otoczeniem firmy i informowanie o tych działaniach, co przyczynia się do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstwa i kształtowania warunków dla zrównoważonego rozwoju społecznego I ekonomicznego.

Odnosząc te definicje do przedstawionego stanu faktycznego, organ uznał, że inicjatywa w zakresie usług muzyczno-artystycznych świadczonych przez orkiestry górnicze nie mieści się w zakresie inicjatywy będącej społeczną odpowiedzialnością biznesu. W jego ocenie Spółka nie wykazała w wystarczający sposób jak wydatki na usługi muzyczno-artystyczne świadczone przez orkiestry górnicze przekładają się na realizację CSR w Spółce.

Z przedstawionych informacji wynieść można, że Spółka przedstawiła na czym polega społeczna odpowiedzialność biznesu i jakie cechy posiada, jednak nie wykazała w jaki sposób ponoszone przez nią wydatki na świadczenie usług muzyczno-artystycznych przez orkiestry górnicze wpisują się w realizację polityki CSR.

We wniosku wprawdzie Spółka nawiązała do wiekowej tradycji górniczej, jednak nie wykazała w jaki sposób wydatki poniesione na usługi muzyczno-artystyczne świadczone przez te orkiestry górnicze wpisują się w realizację celu CSR w Spółce.

Ponadto, co również istotne, Spółka nie posiada spisanej polityki CSR w tym zakresie w formie dokumentu, ani nie ma też opracowanej strategii ani planu działania CSR w formie dokumentu.

W skardze wniesionej do tutejszego Sądu, Spółka zarzuciła zaskarżonej interpretacji naruszenie:

- art. 15 ust. 1 Ustawy CIT poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wydatki poniesione przez Spółkę na świadczenie usług muzycznych przez orkiestry górnicze nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 Ustawy CIT, a w efekcie niewłaściwą ocenę co do braku możliwości zastosowania tego przepisu w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia przytoczonego przepisu uprawniałaby do twierdzenia, iż przedmiotowe wydatki stanowią koszty uzyskania przychodów, bowiem zostały poniesione przez podatnika w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, są definitywne, pozostają w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zostały poniesione w celu uzyskania przychodów, zostały właściwie udokumentowane oraz nie spełniają żadnej z przesłanek negatywnych uprawniających do stwierdzenia, iż wydatki stanowiące przedmiot sporu nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu;

- art. 15 ust. 1 Ustawy CIT poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że warunkiem niezbędnym, jaki Spółka była zobowiązana spełnić, aby zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione na świadczenie usług muzycznych przez orkiestry górnicze jest posiadanie przez Spółkę formalnego dokumentu w postaci spisanej polityki CSR, mimo że taki wymóg w żaden sposób nie wynika z naruszonego przepisu.

Zarzuciła nadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 14c § 1 i 2, art. 14h w zw. z art. 120, 121 i 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 – dalej jako OP, Ordynacja podatkowa) poprzez wydanie interpretacji niespełniającej wymogów procesowych wskazanych w tych przepisach, tj. niezawierającej kompletnej oceny stanowiska Skarżącej oraz uzasadnienia prawnego tej oceny, a w szczególności pominięcie rozważań Spółki dotyczących przedstawionej przez Spółkę wykładni celowościowej przepisów art. 15 ust. 1 Ustawy CIT w pryzmacie prowadzonej działalności CSR przez Spółkę, błędne uznanie, iż Spółka nie wykazała w sposób wystarczający jak wydatki na usługi muzyczno-artystyczne świadczone przez orkiestry górnicze przekładają się na realizację działalności CSR w Spółce oraz wybiórcze potraktowanie przez organ okoliczności faktycznych pod kątem dopasowania ich do tezy, że wydatki na świadczenie usług muzycznych przez orkiestry górnicze ponoszone przez Spółkę w ramach CSR nie stanowią kosztów uzyskania przychodów;

- art. 121 § 1 w zw. z art. 14h w zw. z art. 2a Ordynacji Podatkowej w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, rozstrzygania wątpliwości na korzyść płatnika oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a to poprzez tendencyjną ocenę stanowiska skarżącej jako nieprawidłowego, niewzięcie pod uwagę wszystkich faktów, które były istotne w kontekście rozważanego zagadnienia prawnego i zajęcie stanowiska sprzecznego z oceną prawną sformułowaną w interpretacjach indywidualnych oraz orzeczeniach sądów administracyjnych wydawanych w analogicznych stanach faktycznych i prawnych w zakresie działalności CSR.

W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie warto przypomnieć, że na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej jako ppsa), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd administracyjny, w oparciu o art. 134 § 1 ppsa, rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie znajduje w rozpatrywanej sprawie zastosowanie (odnosi się, bowiem do skarg dotyczących interpretacji indywidualnych). Zgodnie z tym ostatnim przepisem skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, przy czym sąd administracyjny jest wówczas związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Z powyższego wynika, że warunkiem, by wydatek mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów:

- powinien być rzeczywiście (definitywnie) poniesiony przez podatnika,

- nie może znajdować się w określonym w art. 16 updop katalogu wydatków i odpisów, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów,

- powinien pozostawać w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą,

- winien zostać poniesiony w celu uzyskania przychodów,

- musi być właściwie udokumentowany.

Zgodnie z jednolitą linią orzecznictwa kosztem uzyskania przychodów są wszelkie koszty bezpośrednie i pośrednie poniesione w celu uzyskania przychodów. O związku bezpośrednim kosztu z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast o pośrednim związku kosztu z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa, mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy kosztem a przychodem lub źródłem przychodu.

W niniejszej sprawie jednak związek kosztu z przychodem musi być badany przez pryzmat społecznej odpowiedzialności biznesu. Sąd podziela stanowisko skarżącej, zresztą akceptowane również przez organ interpretacyjny, że przedsiębiorstwa mogą budować długoterminowe zaufanie pracowników, konsumentów i obywateli, tworząc podstawę pod zrównoważone modele biznesowe. Większe zaufanie z kolei przyczynia się do tworzenia otoczenia, w którym przedsiębiorstwa mogą podejmować inicjatywy innowacyjne i rozwijać się. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za społeczeństwo oznacza, co sam przyznał organ, inwestowanie w zasoby ludzkie, w ochronę środowiska, relacje z otoczeniem firmy i informowanie o tych działaniach, co jednocześnie przyczynia się do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstwa i kształtowania zrównoważonego rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Społeczna odpowiedzialność biznesu to koncepcja zarządzania przedsiębiorstwem, polegająca na świadomym działaniu zorientowanym nie tylko na zysk finansowy i aspekty ekonomiczne, ale także uwzględniającym potrzeby i wymagania szeroko pojętych interesów społecznych i ekonomicznych w otoczeniu firmy. Wykorzystywanie przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą strategii opartej na społecznej odpowiedzialności biznesu docelowo powinno mieć przełożenie na ich wyniki finansowe i sukcesy gospodarcze.

Społeczna odpowiedzialność biznesu oznacza uwzględnienie przez przedsiębiorstwa na etapie budowania strategii interesów społecznych i ochrony środowiska, a także relacji z różnymi grupami interesariuszy. Bycie odpowiedzialnym nie oznacza tylko spełniania przez organizacje biznesowe (przedsiębiorstwa) wszystkich wymogów formalnych i prawnych, ale oprócz tego również zwiększone inwestycje w zasoby ludzkie, w ochronę środowiska i relacje z interesariuszami, którzy mogą mieć faktyczny wpływ na efektywność działalności gospodarczej tych organizacji oraz ich innowacyjność.

Co więcej, program społecznej odpowiedzialności biznesu jest powszechnie przyjętą metodą reklamy i promocji podmiotów gospodarczych, działających zwłaszcza w takich szczególnych branżach, w których typowa reklama (telewizyjna, radiowa, internetowa) nie ma zastosowania albo jej zastosowanie nie przynosi spodziewanych efektów. Na tej płaszczyźnie budowa wizerunku przedsiębiorcy jest zaliczana do kosztów ogólnych prowadzonej działalności.

Społeczna odpowiedzialność biznesu oznacza zatem szereg działań podejmowanych na rzecz lokalnych społeczności, które choć nie przynoszą bezpośredniego przychodu, lecz budują wizerunek przedsiębiorcy i informują o jego działalności w taki sposób, że może on znaleźć odzwierciedlenie w jego rozpoznawalności na rynku, budowaniu silnej pozycji w społeczeństwie, a tym samym wywołać u potencjalnych inwestorów przekonanie o zasadności nawiązania z tym podmiotem relacji gospodarczych.

Organ stanął na stanowisku, że Spółka nie wykazała w jaki sposób finansowanie działalności orkiestr górniczych realizuje program społecznej odpowiedzialności biznesu w Spółce. Dodatkowo, Spółka nie spisała tego programu w odrębnym dokumencie.

Odnosząc się do tych kwestii należy postawić pytanie, czy w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, brak spisanego programu działań w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu uniemożliwia ujęcie wydatków na funkcjonowanie orkiestr górniczych w kosztach uzyskania przychodu. W konsekwencji, czy spisany program jest niezbędny do zaliczenia tych wydatków w koszty uzyskania przychodu.

W ocenie Sądu, w tym zakresie rację ma skarżąca podnosząc zarzut, że wymóg spisania programu nie wynika z ustawy podatkowej.

Organ nie kwestionował szerokiej argumentacji wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, odnoszącej się do wieloletniej tradycji orkiestr górniczych. Zdaniem Sądu nie można jednak poprzestać na kultywowaniu tradycji, lecz zwrócić należy uwagę, w jaki sposób funkcjonowanie orkiestr wpisuje się w funkcjonowanie przemysłu wydobywczego na [...]. Każdy, kto choć w minimalnym stopniu uczestniczy w życiu lokalnej społeczności zetknął się z orkiestrą górniczą. Ich obecność daje się zauważyć podczas uroczystości religijnych, gminnych, czy też organizowanych przez Spółkę obchodów Dnia Górnika. Nie sposób zaprzeczyć, że orkiestra górnicza stała się elementem [...] krajobrazu mimo, że ich liczba spadła wraz z likwidacją poszczególnych kopalń.

W związku z tym, że orkiestra każdorazowo koncertuje pod szyldem określonego zakładu górniczego, a muzycy wchodzący w jej skład ubrani są w im tylko właściwe i rozpoznawalne stroje górnicze z umieszczonym na górniczym czako czerwonym pióropuszem, nie ulega wątpliwości, że ten konkretny zespół powiązany jest ze Spółką. Dawniej, co wskazano we wniosku o wydanie interpretacji, członkowie orkiestr byli pracownikami zakładów górniczych, obecnie związek ten wynika z zawartej umowy cywilnoprawnej pomiędzy Spółką, a orkiestrą.

Zasadnie zatem Spółka twierdziła, że finansowanie koncertu orkiestry ma na celu promowanie samej Spółki i stanowi przejaw jej działalności marketingowej. Orkiestra górnicza na [...] utożsamiana jest ze Spółką.

Nie o samą reklamę tu jednak chodzi. Koncert orkiestry górniczej niewątpliwie podnosi rangę uroczystości, którą ten koncert uświetnia. Wynika to przede wszystkim z wysokiego poziomu wykonawczego zespołu i jego liczebności. "Orkiestra górnicza" jest marką samą w sobie; niekwestionowaną zresztą przez środowisko muzyczne.

Co więcej, koncert orkiestry górniczej jest nieodzownym elementem szeregu uroczystości, odbywających się cyklicznie w ciągu roku, a nie tylko pojedynczym wydarzeniem 4 grudnia każdego roku. W konsekwencji, koncerty orkiestr górniczych są na stałe wpisane w kalendarz wydarzeń artystycznych i niewątpliwie poprzez to promują tradycję orkiestr dętych [...]. Oznacza to, że poza promocją samej Spółki, nieodłącznym elementem koncertu jest promocja określonego repertuaru, tradycji górniczej i tradycji wspólnego muzykowania.

Idąc dalej, wspólne muzykowanie jednoczy lokalną społeczność. Aktywizuje muzyków do działania wykraczającego poza ich pracę zawodową. Łączy nie tylko członków orkiestr, lecz również ich rodziny wokół wspólnego celu – promowania określonych wartości, tradycji górniczej i kultury [...].

W konsekwencji powyższych rozważań nie ma znaczenia, czy Spółka posiada spisany program CSR. Istotne jest to, że poprzez stałe zlecanie koncertów zapewnia funkcjonowanie orkiestr górniczych, których występy są nie tylko celem samym w sobie, lecz pozytywnie oddziałują na lokalną społeczność i sprzyjają propagowaniu określonych wartości i przekazywaniu ich następnym pokoleniom.

Dalej, rację ma skarżąca twierdząc, że finansowanie koncertów orkiestr górniczych sprzyja nie tylko promowaniu tradycji górniczego stanu, lecz służy rozpoznawalności Spółki w społeczeństwie. Zauważyć w związku z powyższym należy, że – w przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji opisie stanu faktycznego – skarżąca wyraźnie zaakcentowała charakter i cel finansowanych koncertów i opraw uroczystości religijnych i samorządowych, w których udział mieli brać nie tylko pracownicy, ale także członkowie ich rodzin, pracownicy emerytowani, przedstawiciele władz państwowych i lokalnych, kontrahenci, potencjalni klienci oraz członkowie społeczności lokalnej, na terenie której Spółka posiada siedzibę i poszczególne zakłady górnicze. Działania Spółki spełniają zatem również rolę marketingową. Zauważyć należy, że Spółka nie reklamuje się w mediach. Jednak poprzez stałą obecność orkiestr górniczych w różnego rodzaju wydarzeniach daje się poznać jako podmiot wspierający kulturę, przyjmujący rolę mecenasa lokalnych muzyków.

Rację ma również skarżąca zarzucając, że organ nie odniósł się wystarczająco do przedstawionego stanu faktycznego. Strona w opisie stanu faktycznego jednoznacznie wskazywała, że udział pracowników, ich rodzin oraz pracowników emerytowanych związany jest z działaniami w celu motywacji pracowników i zwiększenia ich więzi oraz lojalności wobec pracodawcy, buduje przekonanie o rzetelnym pracodawcy, który nie tylko prowadzi działalność nakierowaną na zysk, ale również dba o wartości niematerialne, tak istotne dla osób związanych z tradycją górniczą. Jest to element opisu stanu faktycznego, który organ pominął. Jak stanowi art. 14c § 1 zdanie 1 i 2 OP, interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, od którego można odstąpić, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Jednocześnie, w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Z przepisów tych wynika, że organ zobowiązany jest uwzględnić przy wydaniu interpretacji indywidualnej wszystkie istotne elementy opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego bez pomijania, wychodzenia poza lub modyfikowania któregokolwiek z nich.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 28 grudnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 387/23, który stwierdził, że jeśli skarżąca poprzez finansowanie działalności orkiestr górniczych buduje swoją markę wśród kontrahentów i pracowników, to uzyskuje ich przełożenie na efekty swojej działalności gospodarczej. Jest bowiem postrzegana jako rzetelny pracodawca i kontrahent o silnej pozycji na rynku. W takiej sytuacji korzyść osobista, jaką uzyskuje uczestnik poszczególnych wydarzeń, w których uczestniczy orkiestra będący w gronie interesariuszy strony (pracownicy obecni, emerytowani i przyszli, lokalna społeczność, osoby współpracujące i kontrahenci – obecni i potencjalni, członkowie władz oraz przedstawiciele tych środowisk biznesowych i finansowych krajowych i zagranicznych, których opinia o Spółce ma lub może mieć wymierne przełożenie na warunki prowadzenia przez nią działalności) ma charakter wtórny (niejako uboczny, patrząc od strony Spółki) i w żaden sposób nie może niweczyć skutków osiąganych przede wszystkim przez Spółkę. Organ interpretacyjny musi mieć na uwadze, że po to przedsiębiorcy korzystają z różnych form działań reklamowych i promocyjnych, kierowanych do ogółu społeczeństwa lub osób, z którymi nie mają oni jeszcze żadnych związków, aby wzbudzać u potencjalnych: pracowników, współpracowników, kontrahentów czy inwestorów zaufanie niezbędne do nawiązania takich relacji w bliższej lub dalszej przyszłości, co ma przełożenie na prowadzoną przez nich działalność.

Nie ma zatem racji organ twierdząc, że Spółka nie wykazała w jaki sposób inicjatywa w zakresie usług muzycznych przez orkiestry górnicze wpisuje się w program społecznej odpowiedzialności biznesu.

W tym aspekcie za uzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu zawartych w art. 14c § 1 i 2, art. 14h w zw. z art. 120, art. 121 i art. 124 OP.

W myśl art. 153 ppsa, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, DKIS zobowiązany będzie zatem przy wydawaniu interpretacji do uwzględnienia wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego w sposób, w jaki przedstawiła je strona we wniosku i w jego uzupełnieniu. Organ interpretacyjny powinien przy tym kierować się wyrażoną powyżej oceną prawną.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącej uiszczony wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości ustalonej na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1687).