Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 159/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1842
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 17 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 6 listopada 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącej K.S. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 29 września 2017 r. K. S. - doktorantka III roku Stacjonarnych Studiów Doktoranckich [...] prowadzonych na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] (zwana dalej "wnioskodawczynią", "doktorantką" albo "skarżącą") wystąpiła o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018.

Decyzją z dnia 6 listopada 2017 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 200 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm.), § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r., poz. 1696) oraz § 5 w zw. z § 1 ust. 2 zarządzenia nr 87/R/15 Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie przyznawania stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...] (tekst jednolity: załącznik do zarządzenia nr 70/R/16 Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 17 sierpnia 2016 r. w sprawie ogłoszenia ujednoliconego tekstu zarządzenia w sprawie przyznawania stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...]) Rektor Uniwersytetu [...] odmówił przyznania wnioskodawczyni stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018 ze względu na nieuzyskanie odpowiedniej liczby wymaganych punktów.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Rektor wskazał, że doktorantka uzyskała 6,55 pkt a wymagane minimum wynosiło 6,6 pkt.

Wydana decyzja została doręczona doktorantce w dniu 20 listopada 2017 r.

W dniu 24 listopada 2017 r. doktorantka zwróciła się do Rektora Uniwersytetu [...] z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz przyznanie jej stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018 . We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. S. wyjaśniła, że spełniła wszystkie kryteria przyznawania stypendium doktoranckiego na Wydziale [...]. W ocenie skarżącej w podpunkcie dotyczącym "upowszechniania wyników badań" jej osiągnięcia mogły być ocenione w sposób subiektywny, czego rezultatem było uzyskanie sumarycznie o 0,05 pkt mniej (6,55 pkt) niż było to wymagane (6,6 pkt), aby otrzymać stypendium doktoranckie. Skarżąca do wniosku dołączyła dorobek naukowy w formie wykazu z bazy Expertus.

Decyzją z dnia 17 stycznia 2018 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu [...], w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018, utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję własną.

W podstawie prawnej decyzji przywołano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej w skrócie jako: "k.p.a."), art. 207 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 200 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, § 12 ust. 1 w zw. § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz § 7 ust. 2 w zw. z § 1 ust. 2 i § 2 ust. 2 załącznika do zarządzenia nr 70/R/16 Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 17 sierpnia 2016 r. w sprawie ogłoszenia ujednoliconego tekstu zarządzenia nr 87/R/15 Rektora Uniwersytetu [...] w sprawie przyznawania stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji Rektor Uniwersytetu [...] podniósł, że szczegółowe kryteria przyznawania stypendium doktoranckiego doktorantom Stacjonarnych Studiów Doktoranckich [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu [...], określa załącznik nr 2 do zarządzenia nr 78/R/17 Rektora UG z dnia 31 lipca 2017 r. zmieniającego zarządzenie nr 87/R/15 Rektora Uniwersytetu [...] w sprawie przyznawania stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...], tabela "Szczegółowe Kryteria Przyznawania Stypendium Doktoranckiego Na Wydziale [...]" (zwane dalej: "Szczegółowymi kryteriami").

Zdaniem organu liczba punktów przyznanych doktorantce została ustalona zgodnie ze Szczegółowymi kryteriami.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy potwierdzono, że doktorantka uzyskała 6,55 pkt, w tym:

- 3 pkt w odniesieniu do kryterium dotyczącego terminowego realizowania programu studiów;

- 2 pkt w odniesieniu do kryterium dotyczącego wykazania się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych;

- 1 pkt w odniesieniu do kryterium dotyczącego wykazania się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej;

- 0,55 pkt w odniesieniu do kryterium dotyczącego wykazania się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez wydział.

W odniesieniu do kryteriów dotyczących: terminowego realizowania programu studiów, wykazania się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych oraz wykazania się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej doktorantka uzyskała maksymalną liczbę punktów, to jest odpowiednio: 3 pkt, 2 pkt oraz 1 pkt.

Odnosząc się do przyznawania punktów za osiągnięcia w ramach kryterium wykazania się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez wydział organ podniósł, że doktorantka zgłosiła i udokumentowała dwa doniesienia konferencyjne: "Selective pegylated substrates of human neutrophilic elastase and proteinase 3" oraz "Chemical tools for study kallikreins family", zaprezentowane na Polish Peptide Symposium ([...]), których ze względu na ich charakter (doniesienia konferencyjne) nie można uznać za osiągnięcia zasługujące na wysoką punktację. Ponadto, doktorantka zgłosiła jedną publikację z tzw. listy JCR, której jest drugim współautorem ("Selection of effective HTRA3 activators using combinatorial chemistry", ACS Combinatorial Science. - 2017, Vol. 19, s. 565-573). W związku z powyższym, zdaniem organu, należy uznać liczbę punktów przyznaną w ramach kryterium "wykazania się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez wydział" (0,55 pkt) za uzasadnioną.

Rektor Uniwersytetu [...] wskazał, że doktorantka otrzymała 6,55 pkt i zajęła ostatnie, jedenaste miejsce na liście rankingowej doktorantów III roku Stacjonarnych Studiów Doktoranckich [...] ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego.

Decyzja Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 17 stycznia 2018 r. [...] została przez K. S. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Skarżąca wnosząc o uchylenie wydanych w jej sprawie rozstrzygnięć zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Zdaniem skarżącej została też naruszona określona w art. 32 Konstytucji RP zasada równości wobec prawa.

W uzasadnieniu skargi podniesiono uzasadniające naruszenie przez organ zasady obiektywizmu i równości. Zdaniem skarżącej, dowodem na naruszanie powyższych zasad jest zestawienie uzyskanych przez nią osiągnięć dotyczących realizacji badań naukowych prowadzonych przez wydział z zestawieniem osiągnięć innej osoby, która stypendium otrzymała (oceniając obiektywnie wyniki tej osoby są słabsze). Zarówno w uzasadnieniu pierwszej, jak i drugiej decyzji brak jest jednoznacznego opisu sposobu przydzielania punktacji. W ocenie skarżącej ocena dokonana przez Rektora Uniwersytetu [...] jako całkowicie dowolna uniemożliwia dokonanie rzetelnej oceny jej prawidłowości.

W skardze zawarty został wniosek o zobowiązanie Rektora Uniwersytetu [...] do przedłożenia wszystkich dokumentów dotyczących przyznawania stypendiów doktoranckich w roku akademickim 2017/2018 na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] wraz z protokołami posiedzeń Wydziałowej Komisji Doktoranckiej oraz decyzji Rektora w sprawie przyznania lub odmowy przyznania stypendium wszystkim wnioskującym doktorantom. W podstawie prawnej wniosku wskazano art. 106 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części Sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanego powyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Nie wszystkie zarzuty skargi okazały się jednakże zasadne.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie skarżąca uczyniła decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 17 stycznia 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję własną tego organu z dnia 6 listopada 2017 r. o odmowie przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018 ze względu na nieuzyskanie wymaganej liczby punktów.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przywołano m.in. art. 200 ust. 1 w zw. z ust. 3, art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (zwanej dalej "ustawą"), § 12 ust. 1 w zw. z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz § 1 ust. 2 i § 2 ust. 2 zarządzenia Rektora Uniwersytetu [...] nr 87/R/15 w sprawie przyznawania stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...] (dalej w skrócie jako "zarządzenie Rektora [...]").

Zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, a w jednostce naukowej - jej dyrektor (art. 200 ust. 3 ustawy).

Ustawodawca na mocy przepisów wskazanej ustawy wyposażył organy uczelni (rektora, dyrektora jednostki naukowej) w kompetencje do decydowania o przyznaniu doktorantowi stypendium (art. 200 ust. 1) jak i o możliwości zwiększenia tego stypendium z dotacji projakościowej (art. 200a ust. 1).

Należy w tym miejscu wskazać, że decyzja w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego jest tzw. decyzją uznaniową, o czym świadczy brzmienie przepisu art. 200 ust. 1 ustawy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, iż organ ma w rozpatrywanej sprawie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednakże wybór taki nie może być dowolny, a więc musi wynikać z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w następnej kolejności z jego wyczerpującego uzasadnienia.

Przepis art. 207 ust. 1 ustawy obliguje organy uczelni, aby do podejmowanych decyzji w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, stosować odpowiednio przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Przyznanie stypendium uczestnikom studiów doktoranckich należy niewątpliwie do kategorii spraw, o których mowa w tym przepisie. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Chociaż w świetle wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) zasady autonomii szkół wyższych decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzje organów administracji publicznej, to jednak, skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sądy administracyjne (art. 207 ust. 1 ustawy), muszą one spełniać wymogi umożliwiające przeprowadzenie takiej kontroli.

Oznacza to, że organy uczelni w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego winny przestrzegać ogólnych zasad postępowania administracyjnego i respektować podstawowe założenia procedury. Powinny poczynić ustalenia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie podjęte rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania stypendium doktoranckiego uzasadnić zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Kontrola sądowa rozstrzygnięć podejmowanych w ramach uznania administracyjnego ogranicza się z kolei do tego, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem przewiedzianych procedur. Ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie ustalenia, czy organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, albowiem podejmowanie decyzji uznaniowej nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Należy mieć przy tym na uwadze, że niewątpliwie postępowanie o przyznanie stypendium doktoranckiego jest postępowaniem konkursowym, zaś stypendium może być przyznane tylko niektórym doktorantom.

Istotne znaczenie ma w związku z tym zachowanie wymogów (procedur) dotyczących trybu postępowania w sprawie przyznawania stypendium doktoranckich przewidzianych w obowiązujących w tym zakresie regulacjach. Zachowanie prawidłowego trybu postępowania, z jednej strony - zapewnia rzetelne rozpoznanie wniosku doktoranta ubiegającego się o przyznanie stypendium, z drugiej zaś - pozwala na zachowanie ustawowych uprawnień oraz podstawowych gwarancji procesowych. Zatem wydanie decyzji w sprawie stypendium doktoranckiego powinno być poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem wymaganej przepisami prawa procedury.

Zdaniem Sądu orzekającego, w niniejszej sprawie tryb postępowania dotyczący przyznawania stypendium doktoranckiego, w stosunku do skarżącej doktorantki nie został zachowany z przyczyn wskazanych poniżej.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie z § 2 ust. 2 zarządzenia Rektora [...] nr 87/R/15 w sprawie przyznawania stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...] (tekst zgodnie z brzmieniem zarządzenia Rektora [...] nr 70/R/16z dnia 17 sierpnia 2016 r. w sprawie ogłoszenia ujednoliconego tekstu zarządzenia nr 87/R/15) stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który:

1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich;

2) wykazuje się zaangażowaniem w:

a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo

b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez wydział;

3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej.

Szczegółowe kryteria przyznawania stypendium doktoranckiego na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] określono z kolei w załączniku do zarządzenia Rektora [...] nr 87/R/15.

Trzeba zaznaczyć, że uczelni wyższej (rektorowi) pozostawiona została swoboda ukształtowania trybu przyznawania stypendium doktoranckiego. Jest też oczywiste, że zasada autonomii szkół wyższych musi się mieścić w granicach prawa. Niewątpliwe granice tej swobody wyznaczają przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w tym ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Ponadto, rektor jako organ uczelni wyższej, a także organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym (art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a.) związany jest zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Oznacza to, że tworzone przez niego akty prawa wewnętrznego: regulaminy i zarządzenia, nie mogą być sprzeczne z ww. ustawą.

Przy czym, akta prawa wewnętrznego muszą być przez organ uczelni wyższej (rektora) przestrzegane i prawidłowo stosowane.

Z omawianego zarządzenia Rektora [...], które stanowi podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika jednoznacznie, że wniosek doktoranta ubiegającego się o stypendium podlega zaopiniowaniu przez komisję, następnie Rektor podejmuje decyzję w przedmiocie stypendium doktoranckiego. Jak stanowi bowiem § 1 ust. 2 zarządzenia Rektora [...], stypendium doktoranckie przyznaje Rektor, po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium przez wydziałową doktorancką komisję stypendialną (...).

Stosownie zaś do § 4 tego zarządzenia, komisja, po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego, sporządza: listę doktorantów drugiego roku i kolejnych lat studiów doktoranckich rekomendowanych do przyznania stypendium - podpisane przez dziekana i zawierające dane, o których w § 3 ust. 2 pkt 1.

Następnie, komisja przekazuje Rektorowi w terminie do 14 października roku akademickiego:

1) listy, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2;

2) zaopiniowane wnioski o przyznanie stypendium doktoranckiego;

3) protokół z obrad komisji (§ 4 ust. 2).

Zgodnie z § 5 ww. zarządzenia, Rektor podejmuje decyzję w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego.

Przy czym, również w przypadku złożenia wniosku do Rektora o ponowne rozpoznanie sprawy, wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego jest ponownie opiniowany przez komisję ("po ponownym zaopiniowaniu przez komisję") stosownie do § 7 ust. 1 i 2 zarządzenia Rektora [...].

Nie może więc budzić wątpliwości, że - obowiązek opiniowania wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego przez komisję - został przewidziany przepisami prawa wewnętrznego przez Rektora [...].

Jednak - co ważne w niniejszej sprawie - również rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich określające m.in. warunki i tryb przyznawania stypendiów doktoranckich, ustanawia obowiązek opiniowania wniosków o przyznanie stypendium przez doktorancką komisję stypendialną. Rozporządzenie to zostało wydane w oparciu o normę kompetencyjną zawartą w art. 201 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, a także zostało powołane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.

I tak, § 12 ust. 1 rozporządzenia mówi, że stypendium doktoranckie przyznaje rektor uczelni albo dyrektor jednostki naukowej, po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium przez doktorancką komisję stypendialną jednostki organizacyjnej uczelni albo jednostki naukowej.

Stosownie zaś do § 14 ust. 3 rozporządzenia, komisja po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego, przekazuje rektorowi uczelni albo dyrektorowi jednostki naukowej, listę doktorantów, którzy złożyli wnioski o przyznanie stypendium, zawierająca dane, o których mowa w ust. 2 pkt 1, wraz z uzasadnioną propozycją przyznania albo odmowy przyznania stypendium.

Jak wynika zatem z literalnego brzmienia § 14 ust. 3 rozporządzenia, komisja przedstawia nie tylko propozycje przyznania albo odmowy przyznania stypendium ale - co istotne - uzasadnia te propozycje.

Nie może więc w świetle przywołanych unormowań budzić wątpliwości, że wskazane powyżej rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jak i zarządzenie Rektora [...] jednoznacznie statuują - obowiązek opiniowania wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego - przez stosowną komisję. Dopiero, po przekazaniu zaopiniowanego wniosku, organ uczelni podejmuje decyzję w sprawie stypendium doktoranckiego.

W realiach rozpatrywanej sprawy istnieją uzasadnione wątpliwości co do tego, czy przedstawiony powyżej modelowy tryb postępowania w odniesieniu do wniosku skarżącej został zachowany.

W aktach sprawy przekazanych Sądowi brak jest opinii komisji opiniującej pierwotny wniosek skarżącej doktorantki o przyznanie stypendium doktoranckiego (to jest wniosek z dnia 29 września 2017 r.). Z treści decyzji organu pierwszej instancji oraz jej uzasadnienia nie wynika w sposób bezpośredni, aby taka opinia została w ogóle sporządzona, jak i przedstawiona Rektorowi [...] przed wydaniem decyzji. W decyzji z dnia 6 listopada 2017 r. została przywołana tylko opinia opiekuna naukowego skarżącej, której załączenie stanowi wymóg wniosku, o czym mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 zarządzenia Rektora [...] (opinia ta znajduje się w aktach administracyjnych sprawy).

Z kolei znajdująca się w przekazanych Sądowi aktach sprawy opinia Wydziałowej Komisji Stypendialnej (tzw. komisji odwoławczej), której wydanie jest konieczne w sytuacji złożenia przez doktorantkę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (to jest z dnia 24 listopada 2017 r.), jest w istocie wydrukiem komputerowym, który nie został opatrzony podpisami osób biorących udział w jej wydaniu. Dokument ten z oczywistych względów nie spełnia tym samym wymagań dokumentu, którego treść może być uznana za wiążącą.

Należy w tym miejscu podkreślić, że kognicja sądu administracyjnego, której przedmiotem jest kontrola legalności zaskarżonych decyzji, nie pozwala sądowi orzekającemu na dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych w sprawie, w tym na podstawie domysłów bądź przypuszczeń. Ustaleń tych dokonują określone organy, przy czym dokonane ustalenia muszą znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym przez te organy materiale dowodowym. Wtedy to istnieje przypuszczenie, że organ przed wydaniem decyzji zapoznał się z dokumentacją stanowiącą podstawę ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wskazać w tym miejscu należy, iż sąd administracyjny w świetle art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy skompletowanej przez organ administracji publicznej (w ujęciu ustrojowym bądź - jak w rozpatrywanej sprawie – ujęciu funkcjonalnym), w których zawarty został materiał faktyczny i dowodowy pozwalający na określenie stanu wiedzy umożliwiającej dokonanie kontroli sądowej w związku ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego.

Brak kompletnych akt administracyjnych sprawy należy postrzegać jako uchybienie determinujące negatywną ocenę procedowania przez dany organ. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi ma obowiązek wraz z odpowiedzią na skargę przedstawić akta sprawy.

Mając na uwadze wskazane zapatrywania skonstatować należy, że do obowiązku Rektora Uniwersytetu [...] należało przedłożenie wszystkich istotnych dokumentów umożliwiających skontrolowanie legalności zaskarżonych decyzji w przedmiocie nieprzyznania stypendium doktoranckiego. Zapatrywanie to jest o tyle istotne, że po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku organ miał możliwość uzupełnienia akt administracyjnych o wszelką niezbędną dokumentację. Zarządzeniem z dnia 28 lutego 2018 r. zobowiązano bowiem pełnomocnika organu do uporządkowania, zszycia oraz ponumerowania przedstawionych akt administracyjnych w sposób dający możliwość swobodnego zapoznania się z tymi aktami. Faktem jest, że akta zostały uporządkowane, zszyte i ponumerowane. W przedmiotowej sprawie trudno jednakże potwierdzić czy fundamentalny dokument w postaci opinii Wydziałowej Komisji Stypendialnej został w ogóle sporządzony. Jeżeli taka opinia została sporządzona Sąd nie ma możliwości potwierdzenia korelacji treści opinii Wydziałowej Komisji Stypendialnej z treścią uzasadnienia decyzji z dnia 6 listopada 2017 r. Z uwagi na niekompletność akt postępowania administracyjnego (brak protokołów z posiedzeń Wydziałowej Komisji Stypendialnej i brak podpisów członków Wydziałowej Komisji Stypendialnej (tzw. komisji odwoławczej) na znajdującym się w aktach dokumencie trudno nadto ustalić skład osobowy komisji, której opinia jest konieczna do wydania decyzji w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (zob. § 7 ust. 2 zarządzenia nr 87/R/15). Jakikolwiek z przekazanych Sądowi dokumentów nie określa ponadto wskazywanego przez organ limitu punktów (6,6), których uzyskanie warunkowało przyznanie stypendium doktoranckiego. Powyższe uchybienia odnoszące się do zgromadzenia i przedstawienia materiału dowodowego uniemożliwiają jednoznaczną weryfikację ustaleń poczynionych przez organ a tym samym weryfikację prawidłowości wydanych w sprawie decyzji.

Mając na uwadze obowiązki organów uczelni w zakresie odnoszącym się do przyznawania stypendiów doktoranckich uwypuklić należy obowiązek stosowania się do własnych regulacji w tej materii, w tym tych odnoszących się do trybu postępowania dotyczącego zasad przyznawania stypendiów doktoranckich (w realiach sprawy wskazywanego powyżej zarządzenia nr 87/R/15). Także regulacja przewidziana przez prawodawcę we wskazywanym wyżej rozporządzeniu musi być przez organy uczelni respektowana w pełnej rozciągłości. Trzeba bowiem podkreślić, że rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w § 12 ust. 1 i w § 14 ust. 3 przewiduje nie tylko obowiązek opiniowania wniosku ale również obowiązek szczegółowego uzasadnienia propozycji przyznania albo odmowy przyznania stypendium doktoranckiego. Tym samym potencjalny brak opinii, jak i uzasadnienia propozycji odmowy przyznania stypendium, nie może być obojętny dla treści podejmowanego przez rektora uczelni wyższej rozstrzygnięcia w sprawie stypendium doktoranckiego.

Wobec dokonanych rozważań niepełne zgromadzenie materiału dowodowego stanowi w ocenie Sądu orzekającego uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym przyjąć należy, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 8 § 1, art. 11 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz § 12 ust. 1 i § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz § 4 ust. 2 zarządzenia Rektora [...] nr 87/R/15.

W tym miejscu należy ponadto wskazać, że Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącej, albowiem decyzje wydane wobec innych doktorantów pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem decyzji zaskarżonej. Należy nadto podkreślić, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przesłanki określone cytowanym przepisem nie zachodzą w realiach rozpatrywanej sprawy przy czym Sąd podziela wskazanie co do konieczności równego traktowania podmiotów będących w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej.

Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 6 listopada 2017 r. (punkt 1 wyroku).

O kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku).

Celem usunięcia dostrzeżonych naruszeń prawa w dalszym toku postępowania Rektor Uniwersytetu [...] w pierwszej kolejności uzupełni materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie przez dołączenie do akt opinii Wydziałowej Komisji Stypendialnej zgodnej z wymogami określonymi w § 12 ust. 1 i § 14 ust. 3 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich. Następnie organ ten na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokona ponownej oceny wniosku skarżącej mając na uwadze przedstawioną ocenę prawną. Na podkreślenie zasługuje przy tym wskazanie, że wydając w niniejszej sprawie decyzję merytoryczną organ zobligowany jest do wskazania w jej uzasadnieniu konkretnych, obiektywnych powodów uzasadniających podjęcie danego rozstrzygnięcia. Treść uzasadnienia musi być przy tym skorelowana ze szczegółowymi kryteriami przyznawania stypendium doktoranckiego na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] określonymi w załączniku do zarządzenia Rektora [...] nr 87/R/15.