Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1035/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 par 1 i par 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Robert Hałabis Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 868/14 w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 868/14 oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 15 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzjami skierowanymi [...] – dalej: spółka - określił należne kwoty podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...] zł.

Wobec braku zapłaty ww. zobowiązań podatkowych przez spółkę organ podjął działania o przeniesieniu odpowiedzialności za jej zobowiązania na członków zarządu.

W celu wyegzekwowania wymagalnych należności organ egzekucyjny:

- w dniu 05.03.2012 r. skierował do central banków zawiadomienia o zajęciu wierzytelności obejmujące należności wynikające z tytułów wykonawczych

- w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie sygn. akt [...] z dnia 25.04.2012 r. rozstrzygającym o zbiegu egzekucji, akta sprawy wraz tytułami wykonawczymi skierowano do służby poborcy, który sporządził raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych, ustalając równocześnie, że Spółka pod adresem: [...] nie prowadzi działalności gospodarczej;

- nie ustalono dochodów i wierzytelności Spółki podlegających zajęciu, nie ujawniono również jakiegokolwiek mienia należącego do spółki.

W dniu 10.04.2013 r. do Urzędu Celnego w Szczecinie wpłynęło pismo [...] dalej: skarżącego, w którym poinformował, że: członkiem zarządu Spółki był od 28.06.2006 r. do 31.01.2008 r. Ustanie członkostwa w zarządzie nastąpiło w związku ze złożoną rezygnacją. W dniu 31.01.2008 r. w sekretariacie siedziby Spółki skarżący złożył: oświadczenie o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki oraz członkostwa w jej zarządzie, wypowiedzenie umowy o pracę, oświadczenia adresowane do wspólników, tj. [...] o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki oraz członkostwa w jej zarządzie, a także zawiadomienia o zwołaniu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki.

Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją z dnia 3 grudnia 2013 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Orzekając na skutek odwołania skarżącego Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na podstawie dokumentów w postaci odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego - Spółki, w tym umowy spółki z dnia 16.10.2001 r., protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia jej wspólników z dnia 04.08.2004 r., uchwały nr [...] Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 28.06.2006 r. i uchwały o powołaniu zarządu z dnia 06.06.2008 r. ustalono następujący stan faktyczny:

- w dniu 16.10.2001r. [...] zawiązali spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzoną pod nazwą [...] Siedzibą Spółki jest [...] , władzami Spółki są: Zgromadzenie Wspólników i Zarząd (jedno lub wieloosobowy) oraz, że pierwszy zarząd spółki jest jednoosobowy (§ 19 pkt 3 umowy spółki), zaś prezesem zarządu jest [...]

- zgodnie z Uchwałą nr [...] z dnia 28.06.2006 r. Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników [...] z dniem 28.06.2006 r. na funkcję prezesa zarządu spółki powołano [...]

- na mocy Uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "[...] z dnia 06.06.2008 r. w sprawie powołania jednoosobowego zarządu powołano zarząd w osobie prezesa [...],

- zgodnie z treścią odpisu pełnego KRS oraz danymi zawartymi w Dziale 2 obejmującym "Dane osób wchodzących w skład organu", w okresie od dnia 15.10.2007 r. do dnia 03.07.2008 r. zarząd spółki był jednoosobowy, zaś funkcję prezesa zarządu pełnił [...].

Analiza ww. dokumentacji nie potwierdziła, aby w dniu 14.02.2008 r. doszło do Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki Z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżący w dniu 18.10.2006 r. został wpisany jako prezes zarządu Spółki. W skład zarządu wchodziło również dwóch jego członków, tj. [...] (wykreślony z KRS 15.10.2007 r.) i [...] (wykreślony 11.09.2007 r.). Zatem, od końca 2007 r. zarząd Spółki był jednoosobowy, sprawowany przez skarżącego. Z akt rejestrowych nie wynika także, aby w Spółce była powołana rada nadzorcza. Zapisy Rejestru Przedsiębiorców dowodzą, że w okresie od 15.09.2004 r. do 03.07.2008 r. prokurentem Spółki był [...] (prokura samoistna). Uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 14.12.2004 r., w sprawie ustalania zasad wynagradzania prezesa zarządu oraz powołania pełnomocnika spółki do zawarcia umowy o pracę z prezesem zarządu w pkt. 1 ustalono, że prezes zarządu zostanie zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, z wynagrodzeniem zasadniczym w wysokości [...] zł. W pkt. 2 tej uchwały powołano [...] na pełnomocnika Spółki do zawarcia z prezesem zarządu umowy o pracę oraz upoważniono go do ustalenia pozostałych zasad zatrudnienia, a także do reprezentowania spółki w innych sprawach związanych ze stosunkiem pracy pomiędzy spółką a członkami zarządu. Pismem z dnia 23.01.2008 r. skierowanym do zarządu Spółki [...] , oświadczył, że z dniem 23.01.2008 r. rezygnuje z funkcji prokurenta Spółki. Następnie w dniu 31.01.2008 r. Skarżący złożył w sekretariacie Spółki oświadczenie skierowane do [...] o rezygnacji z dniem 31.01.2008 r. z funkcji prezesa zarządu Spółki oraz członkostwa w jej zarządzie. W umowie spółki brak jest uregulowań dotyczących ewentualnej rezygnacji członka zarządu spółki, a zatem dla rozstrzygnięcia kwestii skuteczności złożonej rezygnacji mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.). Członek zarządu może w każdym czasie złożyć rezygnację z pełnionej funkcji. Oświadczenie [...] o rezygnacji z funkcji prokurenta zostało skierowane do zarządu i złożone w sekretariacie Spółki, w związku z czym stworzona została możliwość w rozumieniu art. 61 § 1 zdanie pierwsze K.c. do zapoznania się przez zarząd z treścią tego oświadczenia. Tym samym zostało ono skutecznie złożone z dniem 23.01.2008 r. W dniu 31.01.2008 r. (w dacie złożenia oświadczenia przez skarżącego) [...] nie był już prokurentem spółki, a co za tym idzie nie był osobą uprawnioną do przyjmowania oświadczeń skierowanych do Spółki. Tym samym ustalenia wymagało czy w dniu 31.01.2008 r., tj. w dniu złożenia przez skarżącego oświadczenia o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu i członkostwa w zarządzie Spółki, [...] nadal był pełnomocnikiem Spółki uprawnionym do przyjęcia tego oświadczenia. Badaniu należało również poddać kwestię, czy wraz z zawarciem przez Spółkę, reprezentowanej przez [...], umowy o pracę z [...], jako prezesem zarządu tej Spółki, udzielone na mocy uchwały z dnia 14.12.2004 r. pełnomocnictwo wygasło na skutek dokonania czynności prawnej przez umocowanego. Pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 210 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1578; dalej: ksh), udzielone [...] na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników z dnia 14.12.2004 r. dotyczyło dokonania oznaczonej czynności prawnej (zawarcia umowy o pracę z prezesem zarządu), a zatem wskutek dokonania tej czynności przez umocowanego, nastąpiło wygaśnięcie tego pełnomocnictwa. Wraz z wygaśnięciem pełnomocnictwa, osoba której zostało ono udzielone traci status pełnomocnika. Uchwałą z dnia 14.12.2004 r. [...] był również umocowany do "reprezentowania Spółki w innych sprawach związanych ze stosunkiem pracy pomiędzy Spółką a członkami Zarządu". Tym samym brak jest podstaw do uznania, że w dniu 31.01.2008 r. [...] był pełnomocnikiem Spółki uprawnionym do przyjęcia w imieniu Spółki oświadczenia o rezygnacji złożonego przez skarżącego z pełnienia funkcji prezesa zarządu i członkostwa w zarządzie Spółki. Ponadto, [...] w dniu 31.01. 2008 r. nie był już prokurentem Spółki. Tym samym skarżący nie złożył skutecznie oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu i członkostwa w zarządzie Spółki. W konsekwencji pozostawał prezesem zarządu Spółki do dnia 06.06.2008 r., tj. do podjęcia przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników uchwały o powołaniu na stanowisko prezesa zarządu tej Spółki, [...] .

W ocenie organu odwoławczego, czynności dokonane przez skarżącego w dniu 31.01.2008 r., tj. złożenie oświadczeń o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki oraz członkostwa w jej zarządzie skierowanych do zarządu i wspólników Spółki nie mogą być uznane za skuteczne. Akt rezygnacji nie dotarł do właściwego organu Spółki, jakim zgodnie z umową Spółki jest wyłącznie Zgromadzenie Wspólników. Akta sprawy nie potwierdzają, aby odbyło się zwołane przez skarżącego na dzień 14.02.2008 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki. Wobec powyższego brak podstaw do stwierdzenia, że rezygnacja dotarła do właściwego organu Spółki przed datą 06.06.2008 r. Zatem dopiero w tym ostatnim dniu tj. zwołania Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników oświadczenie o rezygnacji złożone przez skarżącego stało się skuteczne. Dopiero bowiem dotarcie ww. oświadczenia do Zgromadzenia Wspólników umożliwiło podjęcie uchwały o wyborze nowego zarządu spółki.

Dyrektor Izby Celnej w S. podał, że w toku postępowania egzekucyjnego poborcy celni, którzy podjęli próbę wykonania czynności egzekucyjnych na majątku należącym do Spółki ustalili, że pod adresem wynikającym z KRS, tj. ul. [...] działalność gospodarczą prowadziła w 2008 r. firma, tj. "I.", zaś w roku 2012 firma "I.". Organ egzekucyjny posiadał wiedzę o majątku ruchomym Spółki w postaci ciągnika samochodowego m[...] (o którym skarżący nie wspomina) oraz naczepy ciężarowej [...] , jednak ich miejsca położenia nie udało się ustalić. Pojazdy te wyprodukowane w latach 1990-1991, a zatem ponad dwudziestoletnie, które badania techniczne przeszły odpowiednio w roku 2006 i 2007. Na chwilę obecną brak jest informacji dotyczących stanu technicznego ww. pojazdów oraz dalszych badań technicznych, zaś dokument dotyczący ubezpieczenia ciągnika samochodowego m-ki R. jest datowany na dzień 29.11.2006 r. Ewentualne dalsze polisy ubezpieczeniowe nie są w dyspozycji organu podatkowego. Jednocześnie skarżący nie przekazał informacji na temat wartości pojazdu, która byłaby przydatna dla stwierdzenia ewentualnej możliwości zaspokojenia w znacznej części zaległości podatkowych Spółki. Nie wiadomo, kto w chwili obecnej jest dysponentem pojazdów, pomimo wskazania w ww. dowodach rejestracyjnych Spółki jako ówczesnego posiadacza pojazdów. Poborca celny na terenie przy ulicy [...] odnalazł ciągnik siodłowy [...] o nr rejestracyjnym [...], do którego przyczepiona jest płaska naczepa bez numerów rejestracyjnych. Ciągnik wraz z naczepą są zardzewiałe i zdewastowane. Pracownicy wykonujący roboty na tym terenie poinformowali, że zestaw należy do Spółki i ma być złomowany. Ocena stanu technicznego ww. zestawu pojazdów prowadzi do wniosku, że czynności egzekucyjne podjęte na tym mieniu ruchomym celem ewentualnego zaspokojenia zaległości podatkowych Spółki w całości lub w części nie przyniosłyby żadnych rezultatów, albowiem pojazdy te kwalifikują się jedynie na złom.

Uzasadniając oddalenie skargi na powyższą decyzję WSA w Szczecinie podał, że organy podatkowe prawidłowo wykazały, że w okresie sprawowania przez skarżącego funkcji członka Zarządu Spółki powstała zaległość podatkowa. Z kolei egzekucja prowadzona przeciwko Spółce w celu przymusowego wyegzekwowania należności z tytułu tej zaległości okazała się bezskuteczna co najmniej w znacznej części. Potwierdzają to dowody zgromadzone w aktach sprawy. Skarżący nie wykazał okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Ustalenia faktyczne organów znajdują w pełni oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Tym samym względem skarżącego zaistniały przesłanki z art. 116 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.).

Zdaniem Sądu I instancji nie budzą wątpliwości okoliczności wykazane przez organy podatkowe (przesłanki pozytywne), a mianowicie:

- istnienie zaległości podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług z tytułu importu określonych wobec spółki decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego w Szczecinie, które nie zostały zapłacone przez Spółkę.

- bezskuteczność egzekucji w znacznej części;

Sąd podkreślił, że argumentacja skarżącego co do nieprzeprowadzenia egzekucji ze wszystkich składników mienia Spółki (tj. naczepy ciężarowej P. oraz dwóch ciągników samochodowych m-ki [...] , które jak ustalił poborca w toku czynności egzekucyjnych są zardzewiałe i zdewastowane, i mają być złomowane) stanowi w istocie gołosłowną polemikę z prawidłową oceną organu podatkowego dokonaną w oparciu o ustalenia postępowania egzekucyjnego, które nie zostały podważone przez Skarżącego. Okoliczność istniejących w latach 2007-2008 wierzytelności należnych Spółce od jej kontrahentów (które nie zostały zgłoszone w toku prowadzonej egzekucji wobec Spółki) nie może świadczyć o istnieniu mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, bowiem musi to być mienie istniejące w chwili orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej, a nie ewentualnie istniejące.

W ocenie WSA z dokumentacji rejestrowej wynika, że w dniu 31.01.2008 r. złożone zostały w sekretariacie Spółki dwa oświadczenia Skarżącego o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki oraz członkostwa w zarządzie Spółki. Adresatem jednego oświadczenia był [...] , drugiego - zarząd Spółki. W dacie 31.01.2008 r. [...] nie był ani prezesem Spółki (odwołany z funkcji prezesa z dniem 04.08.2004 r.), ani jej prokurentem (gdyż pismem z dnia 23.01.2008 r. w sekretariacie Spółki skutecznie złożone zostało wobec jednoosobowego zarządu Spółki oświadczenie [...] o rezygnacji z dniem 23.01.2008 r. z funkcji prokurenta Spółki, której to okoliczności Skarżący nie kwestionuje), jak i pełnomocnikiem Spółki (do przyjmowania oświadczeń dotyczących rezygnacji członków zarządu z pełnionych przez nich funkcji w zarządzie), takiego bowiem umocowania nie zawiera uchwała zgromadzenia Wspólników Spółki Nr [...] z dnia 14.12.2004 r. Z jej treści wynika, że Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki powołało [...] jako pełnomocnika Spółki ale tylko do zawarcia z prezesem zarządu Spółki umowy o pracę. W dalszym zakresie uchwała ta jedynie upoważniła [...] do ustalenia pozostałych zasad zatrudnienia, a także reprezentowania Spółki w innych sprawach związanych ze stosunkiem pracy pomiędzy Spółką a członkami zarządu. Z akt sprawy również nie wynika by [...] był pełnomocnikiem Spółki do przyjmowania w jej imieniu oświadczeń co do rezygnacji członków zarządu z pełnionych przez nich funkcji w zarządzie. Okoliczności tej Skarżący nie kwestionuje.

Sąd I instancji odnosząc się do drugiego oświadczenia skarżącego o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu jak i członkostwa w zarządzie Spółki, którego adresatem był zarząd Spółki wskazał, że z treści umowy spółki wynika, że "władzami" Spółki są zarząd i zgromadzenie wspólników. Z akt sprawy nie wynika jednak by skutecznie zawiadomiono ten organ (zarząd). Z dokumentacji rejestrowej Spółki nie wynika by na dzień rezygnacji Skarżącego z funkcji prezesa zarządu, tj. 31.01.2008 r. w skład zarządu Spółki wchodziły inne osoby niż Skarżący (okoliczności tej zresztą Skarżący nie kwestionuje), zaś prokura [...] wygasła wcześniej, z dniem 23.01.2008 r. A zatem, nie doszło ze strony Skarżącego do skutecznego zakomunikowania Spółce woli rezygnacji. Z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Skarżący w dniu 18.10.2006 r. został wpisany jako prezes zarządu Spółki. W skład zarządu wchodziło również dwóch jego członków, tj. [...] (wykreślony z KRS 15.10.2007 r.) i [...] (wykreślony 11.09.2007 r.). Zatem, od końca 2007 r. zarząd Spółki był jednoosobowy, sprawowany tylko przez Skarżącego (okoliczność bezsporna). Z akt rejestrowych nie wynika również, aby w Spółce była powołana rada nadzorcza (okoliczność bezsporna). Wykreślenie wpisów dotyczących: Skarżącego jako prezesa zarządu Spółki oraz [...] jako prokurenta Spółki nastąpiło na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie XVII Wydział Gospodarczy KRS z dnia 03.07.2008 r. Wpisy w KRS, w tym wykreślenia, nie mają charakteru konstytutywnego (tworzącego prawa i obowiązki), a jedynie charakter deklaratoryjny (potwierdzający). Prawidłowe złożenie oświadczenia o rezygnacji na zgromadzeniu wspólników daje temu organowi możliwość natychmiastowego powołania nowego członka zarządu. Takiej możliwości nie daje powiadomienie wspólników. Oznacza to, że zawiadomienie przez Skarżącego wspólników o zwołaniu nadzwyczajnego zgromadzenia nie skutkowało wygaśnięciem stosunku członkostwa w zarządzie Spółki w wyniku złożonego w dniu 31.01.2008 r. oświadczenia o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu i członkostwa w zarządzie Spółki.

WSA zauważył, że nie doszło do skutecznej rezygnacji Skarżącego z dniem 31.01.2008 r. z pełnionej funkcji prezesa zarządu czy członkostwa w zarządzie Spółki, gdyż stosunek członkostwa Skarżącego w zarządzie Spółki (jako jedynego członka zarządu Spółki według stanu na 31.01.2008 r.) ustał dopiero z chwilą powołania [...] na stanowisko prezesa zarządu Spółki na mocy uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 06.06.2008 r. Tym samym wymagalność zobowiązania Spółki powstała w czasie, w którym Skarżący posiadał status członka zarządu Spółki, był prezesem zarządu Spółki.

W ocenie Sądu I instancji w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek egzoneracyjnych przewidzianych w art. 116 § 1 pkt 1-2 o.p. Przepis ten wymaga, by członek zarządu (były członek zarządu) wskazał mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, co oznacza, że chodzi o wskazanie przez członka zarządu takiego mienia Spółki, które umożliwi faktyczne zaspokojenie roszczeń wierzyciela w znacznej części, a nie o wskazanie jakiegokolwiek ewentualnie istniejącego mienia, tym bardziej istniejącego w przeszłości. Skarżący nie wskazał majątku Spółki w kontekście prowadzonych czynności egzekucyjnych podejmowanych w stosunku do Spółki. Organ ustalił brak takiego majątku, który przedstawiałby wartość egzekucyjną wyższą niż wartość wydatków, które należy ponieść by przeprowadzić egzekucję umożliwiającą zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Skarżący sam podniósł, że obecny majątek Spółki (naczepa ciężarowa P. i dwa ciągniki samochodowe m-ki [...]) uległ "znacznej dekapitalizacji", co świadczy, że nie wskazał on mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Wykazanie istnienia mienia Spółki (o wartości egzekucyjnej) leży po stronie osoby której dotyczy odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki. Tym samym Skarżący tej przesłanki nie udowodnił.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył [...]. Skarżący zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu orzeczeniu - na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - zarzucono naruszenie prawa materialnego tj.:

1. art. 116 § 2 o.p. w związku z art. 202 § 4 k.s.h. polegające na jego błędnej wykładni, wynikającego z mylnego przyjęcia, że [...] w okresie powstania zobowiązania pełnił funkcję członka zarządu [...] gdyż jego pismo z 31.01.2008 r o rezygnacji z funkcji Prezesa i członka zarządu Spółki [...] nie wywołało skutku prawnego i pełnił on funkcję członku zarządu Spółki do 05.06.2008 r., to jest do czasu powołania nowego członka zarządu w osobie [...], gdyż oświadczenie to nie zostało złożone właściwemu organowi mimo, że Skarżący dopełnił szczególnej staranności w tym nie tylko zawiadomienia wszystkich wspólników o zamiarze rezygnacji, ale zwołała Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników, z porządkiem obrad uwzględniającym wybór władz Spółki i nie miał żadnej prawnej możliwości skutecznego wymuszenia na wspólnikach, powołania organu Spółki w postaci zarządu lub pełnomocnika zgromadzenia wspólników, który w ocenie Sądu przyjąłby skutecznie oświadczenie złożone przez skarżącego o rezygnacji ze składu zarządu;

2. art. 116 § 1 pkt. 2 o.p. polegającego na jego błędnej wykładni wynikającego z mylnego przyjęciu, że Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że Skarżący nie tylko zawiadomił w sposób prawidłowy, wszystkich wspólników informując o rezygnacji i konieczności wyboru zarządu, ale zwołał Zgromadzenie Wspólników na dzień 14.02.2008 r., z porządkiem obrad przewidującym zmiany w składzie zarządu i podjęcie w tym zakresie stosownych uchwał.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej wbrew stwierdzeniom Sądu I instancji Skarżący miał świadomość prawną skutków złożenia rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu, w sposób niezgodny z przepisami ksh. Czynności tej Skarżący dokonywał, gdy organ Spółki - zarząd był jednoosobowy, nie występowała w Spółce rada nadzorcza, nie było też pełnomocnika zgromadzenia wspólników. Zwołanie zgromadzenia wspólników z określonym porządkiem obrad tego organu uwzględniającym rezygnację skarżącego z pełnionej funkcji i wyborem nowego składu zarządu, zmierzało do skutecznego zawiadomienia organu jakim jest zgromadzenie wspólników o złożonej rezygnacji skarżącego. Zwołanie zgromadzenia wspólników, umożliwiało powołanie członka zarządu w tym terminie. Fakt, że aktualni wspólnicy Spółki nie odbyli zgromadzenia wspólników, mimo prawidłowości jego zwołania, nie może obciążać Skarżącego. Ten bowiem nie ma żadnych instrumentów prawnych umożliwiającym wymuszenie na wspólnikach odbycia zgromadzenia i ewentualnie podjęcia uchwał zmierzających do powołanie nowego członka zarządu, lub pełnomocnika zgromadzenia wspólników.

W ocenie skarżącego w toku postępowania przed organami podatkowymi w momencie jego rezygnacji, na terenie prowadzenia działalności spółki w Szczecinie przy ulicy [...] były i są nadal, przedmioty stanowiące majątek Spółki. Chodzi tu o naczepę ciężarową [...], ciągnik samochody [...] , oraz ciągnik samochodowy m-ki [...]

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i z tego też względu nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy kasacyjne. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga ich prawidłowego określenia przez stronę skarżącą kasacyjnie. W skardze kasacyjnej należy zatem powołać konkretne przepisy, którym miał uchybić Sąd I instancji, wskazać sposób złamania kwestionowanych norm prawnych, a ponadto uzasadnić zrzuty ich naruszenia. Sąd II instancji nie jest zobowiązany ani uprawniony do precyzowania, korygowania oraz uzasadniania za stronę podniesionych przez nią zarzutów kasacyjnych.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego (pkt 1), albo na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (pkt 2). Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a., przewidując oparcie skargi kasacyjnej na postawie złamania prawa materialnego, określa jednocześnie, że naruszenie to może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona forma naruszenia prawa materialnego sprowadza się do wadliwego wyboru normy prawnej czyli mylnej subsumcji.

W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 116 § 2 o.p. w związku z art. 202 § 4 k.s.h. polegającą na mylnym przyjęciu, że [...] w okresie powstania zobowiązania podatkowego pełnił funkcję członka zarządu [...]. Autor skargi kasacyjnej zarzucił również naruszenie art. 116 § 1 pkt. 2 o.p. polegającego na jego błędnej wykładni z której wynika, że Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Przedstawione wyżej zarzuty – rozpatrywane łącznie - zmierzają do wykazania, że niewłaściwie został zastosowany art. 116 § 1 i § 2 o.p. poprzez uznanie [...] za odpowiedzialnego - jako członka zarządu spółki - za jej zaległości podatkowe.

Oceniając te zarzuty należy stwierdzić, że są one nieusprawiedliwione, skoro Skarżący nie podważył przyjętych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych. Zebrany i rozpoznany materiał dowodowy w pełni usprawiedliwiał zastosowanie w sprawie wskazanego przepisu art. 116 § 2 i § 2 o.p.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369).

Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., FSK 2123/04). Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji (tak: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).

Nie zakwestionowane przez Skarżącego rozumienie przepisu art. 116 § 1 i § 2 o.p. objętego zarzutami skargi kasacyjnej, odniesione do przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego wskazuje na prawidłowe zastosowanie wymienionych przepisów.

W tym stanie rzeczy, podzielić należało ocenę zawartą w motywach zaskarżonego wyroku, że skarżący był Prezesem Zarządu Spółki w czasie gdy powstały zaległości podatkowe tj. w okresie od 09.04.2008 r. do 29.05.2008 r. Powyższe wynika z dokumentacji rejestrowej spółki. W dniu 31.01.2008 r. złożone zostały w sekretariacie Spółki dwa oświadczenia Skarżącego o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki oraz członkostwa w jej zarządzie. Adresatem jednego oświadczenia był [...] , drugiego - zarząd Spółki. Jednakże w dacie 31.01.2008 r. [...] nie pełnił już funkcji reprezentacyjnej w imieniu Spółki, nie był ani prezesem Spółki (odwołany z funkcji z dniem 04.08.2004 r.), ani jej prokurentem. Ponieważ pismem z dnia 23.01.2008 r. skutecznie złożył - wobec jednoosobowego zarządu Spółki - oświadczenie o rezygnacji z tym dniem z funkcji prokurenta Spółki. [...] nie był również pełnomocnikiem Spółki do przyjmowania w jej imieniu oświadczeń co do rezygnacji członków zarządu z pełnionych przez nich funkcji w zarządzie. Tym samym w okresie złożenia przez skarżącego oświadczenia o rezygnacji z funkcji członka zarządu (tj. 31 stycznia 2008 r.) [...] nie mógł przyjąć oświadczenia skarżącego, zatem [...] nie złożył skutecznie oświadczenia o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu spółki i członkowstwa w zarządzie.

Odnosząc się do drugiego oświadczenia skarżącego o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu jak i członkostwa w zarządzie Spółki, którego adresatem był zarząd Spółki, należy wskazać, że z treści umowy spółki wynika, że "władzami" Spółki są zarząd i zgromadzenie wspólników. Z akt sprawy nie wynika by skutecznie zawiadomiono (zarząd spółki), gdyż na dzień rezygnacji Skarżącego z funkcji prezesa zarządu w skład tego organu spółki nie wchodziły inne osoby niż [...] , zaś prokura [...] wygasła z dniem 23.01.2008 r. Tym samym nie doszło ze strony Skarżącego do skutecznego zakomunikowania Spółce woli rezygnacji. Z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na 28.01.2013 r. wynika, że Skarżący w dniu 18.10.2006 r. został wpisany jako prezes zarządu Spółki. W skład zarządu wchodziło również dwóch jego członków, tj. [...] (wykreślony z KRS 15.10.2007 r.) i [...] (wykreślony 11.09.2007 r.). Zatem, od końca 2007 r. zarząd Spółki był jednoosobowy, sprawowany tylko przez Skarżącego. Z akt rejestrowych nie wynika również, aby w Spółce była powołana rada nadzorcza (okoliczność bezsporna). Wykreślenie wpisów dotyczących: Skarżącego jako prezesa zarządu Spółki oraz [...] jako prokurenta Spółki nastąpiło na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie XVII Wydział Gospodarczy KRS z dnia 03.07.2008 r. Prawidłowe złożenie oświadczenia o rezygnacji na zgromadzeniu wspólników daje temu organowi możliwość natychmiastowego powołania nowego członka zarządu. Takiej możliwości nie daje powiadomienie wspólników. Oznacza to, że zawiadomienie przez Skarżącego wspólników o zwołaniu nadzwyczajnego zgromadzenia nie skutkowało wygaśnięciem stosunku członkostwa w zarządzie Spółki w wyniku złożonego w dniu 31.01.2008 r. oświadczenia o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu i członkostwa w zarządzie Spółki. Stosunek członkostwa Skarżącego w zarządzie Spółki (jako jedynego członka zarządu Spółki według stanu na 31.01.2008 r.) ustał dopiero z chwilą powołania [...] na mocy uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 06.06.2008 r. na stanowisko prezesa zarządu Spółki. Tym samym wymagalne zobowiązania Spółki powstały w czasie, w którym Skarżący posiadał status Prezesa Zarządu.

Drugą z przesłanek wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Skarżący takiego mienia nie wskazał. Bowiem jak ustalił organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego brak było majątku, który przedstawiałby wartość egzekucyjną wyższą niż wartość wydatków, które należy ponieść by przeprowadzić egzekucję umożliwiającą zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Skarżący przyznał, że obecny majątek Spółki (naczepa ciężarowa P. i dwa ciągniki samochodowe m-ki R. i m-ki M.) uległ "znacznej dekapitalizacji", co świadczy, że Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Wykazanie istnienia mienia Spółki (o wartości egzekucyjnej), leży po stronie, której dotyczy odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się całkowicie chybione.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 i 204 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.