Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 14/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: § 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Protokolant: Ksawery Sobczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi W. S.A. z/s w W. przy udziale T. K. i S. S.A. z/s w B. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2022 r. nr HP.906.53.2022.JB w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu po rozpoznaniu odwołania W. S.A. z/s w W. utrzymał w mocy orzeczenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wałbrzychu z dnia 8 września 2022 r. stwierdzające chorobę zawodową – choroba opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: rozległe zgrubienie opłucnej (poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w złączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u T. K.

W uzasadnieniu organ wskazał, że uczestnik postępowania T. K. (uczestnik) był zatrudniony w skarżącej spółce od dnia 1 września 1971 r. do dnia 1 lipca 1985 r. jako murarz piecowy w narażeniu na pył azbestu oraz w K. w W., obecnie S. S.A. w B., od dnia 8 lipca 1985 r. do dnia 4 maja 1992 r. jako górnik ładowacz pod ziemia, młodszy górnik pod ziemią, górnik pod ziemią – w narażeniu na pył azbestu. W latach 1992 – 2005 uczestnik pobierał świadczenie rentowe z powodu choroby zawodowej (pylicy płuc). Od 2005 – 2007 był bezrobotny, od 2007 r. pobierał wcześniejszą emeryturę (niepełną), zaś od 2009 r. świadczenie emerytalne.

Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu oddział w Wałbrzychu zgłosił u uczestnika podejrzenie choroby zawodowej - rozległe zgrubienie opłucnej (poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w złączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1836, dalej rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych), co legło u podstaw wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Organ ustalił strony postępowania: wskazanych pracodawców oraz uczestnika.

Po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego w środowisku pracy uczestnika organ I instancji w dniu 27 kwietnia 2022 r. przesłał dwie karty oceny narażenia zawodowego do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Wałbrzychu (DWOMP). W następstwie tych działań w dniu 12 sierpnia 2022 r. (DWOMP) wydał orzeczenie lekarskie nr [...]/[...] o rozpoznaniu u uczestnika choroby zawodowej: choroby opłucnej lub osierdzia wywołanej pyłem azbestu: rozległe zgrubienie opłucnej, co mieści się w poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu wskazano m.in., że w 1991 r. u uczestnika rozpoznano pylicę górników kopalń węgla. Ostatnie badanie w trybie wynikającym z art. 229 § 5 kodeksu pracy wykonano w dniu 10 listopada 2021 r. Z wywiadu zawodowego wynikało, że uczestnik pracował w narażeniu na pył azbestowy u skarżącej w latach od 1 września 1971 r. do 22 kwietnia 1974 r. i od 12 maja 1976 r. do 1 lipca 1985 r. na stanowisku murarz piecowy oraz od 8 lipca 1985 r. do 4 maja 1992 r. na stanowisku górnik ładowacz pod ziemią, młodszy górnik pod ziemią, górnik pod ziemią u drugiego ze wskazanych pracodawców.

Uczestnik ponownie przebadany w DWOMP w dniu 28 marca 2022 r. podał w wywiadzie duszność wysiłkową, kaszel ranny z odksztuszaniem, nadciśnienie tętnicze, przewlekłe zapalenie oskrzeli, poszerzenie cienia śródpiersia prawego od 2011 r., dyskopatia szyjna, zmiany zwyrodnieniowe stawów kończyn i kręgosłupa szyjnego, dna moczanowa, pylica płuc. Uczestnik leczy się w P. w W., stosuje bronchodilatatory, nigdy nie palił papierosów. W dalszych opisach wskazano na przeprowadzone badania w wyniku, których stwierdzono obustronne rozległe zgrubienie opłucnej ściennej upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej.

Powołaną na wstępie decyzją organu I instancji stwierdzono u uczestnika chorobę zawodową - choroba opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: rozległe zgrubienie opłucnej (poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w złączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych).

Odwołanie od podanego orzeczenia wniosła skarżąca domagając się jego uchylenia i wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej lub ponownego rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu wskazała, że uczestnik nie był bezpośrednio narażony na pył azbestu, a w czasie jego zatrudnienia nie przeprowadzono pomiarów w tym zakresie. Zarzucała, że brak jakichkolwiek danych empirycznych stwierdzających, że uczestnik w okresie zatrudnienia u skarżącej pracował w narażeniu na pyły azbestu poniżej normatywów higienicznych.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej, zgodnie z art. 235¹ i art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 1510 ze zm., dalej K.p.) oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych muszą być spełnione trzy warunki: choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, musi być spowodowana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy; wystąpienie objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

W dalszych wywodach organ opisał szkodliwe właściwości pyłu azbestowego i następstwa narażenia na tą substancję, w tym m.in. pylicę azbestową, raka opłucnej, czy powstawania choroby rozległego zgrubienia opłucnej. Jednostki te są ujęte w wykazie chorób zawodowych zamieszczonym w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, przy czym nie określono dla nich okresu w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej mimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Dalej organ wskazał, że podstawę rozpoznawania zmian pyliczych w płucach osób narażonych na azbest stanowi pełnowymiarowe zdjęcie klatki piersiowej w projekcji przednio-tylnej.

W rozpoznawanej sprawie właściwa placówka ochrony zdrowia upoważniona do rozpoznawania choroby zawodowej, na podstawie wyników przeprowadzonych badań (w tym RTG klatki piersiowej) i oceny narażenia w środowisku pracy na pył azbestu rozpoznała u uczestnika obustronne rozległe zgrubienie opłucnej (symbol 2/3 b/b wg klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy ILO 1980 r. z rewizją 2000 i 2011 r.) upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej – rozległe zgrubienie opłucnej. Powyższe zostało potwierdzone w orzeczeniu lekarskim z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr [...]/[...] o rozpoznaniu choroby zawodowej – choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: rozległe zgrubienie opłucnej (poz. 4.1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowcach). W toku postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że uczestnik potencjalnie pracował w narażeniu na pył azbestu w całym okresie zatrudnienia u obu pracodawców (od dnia 1 września 1971 r. do dnia 1 lipca 1975 r. oraz od dnia 8 lipca 1985 r. do dnia 4 maja 1992 r., na stanowiskach opisanych szczegółowo w uzasadnieniu decyzji organu I instancji).

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że w trakcie zatrudnienia u skarżącej uczestnik zajmował się pracami murarskimi pieców przemysłowych i stosował różne materiały wykonane z azbestu. Nie można zatem wykluczyć, że włókna tej substancji unosiły się w powietrzu, co uzasadnia uznanie, że narażenie zawodowe na tą substancję istniało. Nie ma znaczenia, czy narażenie miało charakter pośredni, czy bezpośredni oraz czy zostało potwierdzone pomiarami stężenia. Powołując się na doświadczenie życiowe organ wskazał, że użytkowanie wyrobów zawierających azbest wiąże się z ryzykiem uwolnienia ich włókien do powietrza. Powołując się na § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych organ wskazał, że przy dokonaniu oceny narażenia zawodowego w odniesieniu do czynników fizycznych i chemicznych uwzględnia się rodzaj czynnika, wartość stężeń (natężeń) i średni czas narażenia zawodowego, nie jest podawane kryterium przekroczeń najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS), od którego uzależnione jest rozpoznanie choroby zawodowej. Pogląd ten ma uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zatem nie istniała konieczność wykazania przez organ dopuszczalnych stężeń pyłu azbestu. Nadto z orzeczeń tych wynika, że wystąpienie czynnika szkodliwego w miejscu pracy winno charakteryzować się wysokim prawdopodobieństwem, nie jest konieczny bezsporny dowód. Organ zawracał uwagę na niezbędny element postępowania jakim jest orzeczenie lekarskie, które uwzględnia osobniczą wrażliwość pacjenta i stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle innych dowodów. Oznacza to, że przy braku przeciwdowodów organy administracji są związane poczynionymi tam ustaleniami. W opinii organu wystarczające jest wykazanie, że wysoce prawdopodobną przyczyną rozpoznanego u uczestnika schorzenia jest działanie pyłu zawierającego azbest. Rozpoznanie choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych jest wystarczające do uznania, że doszło do zachorowania na chorobę zawodową, jeśli się ustali istnienie w środowisku pracy narażenia zawodowego wywołującego taką chorobę wówczas przyjmuje się domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami pracy narażającymi pracownika na jej powstanie. Przy czym domniemanie to jest wzruszalne, jednakże wszelkie wątpliwości, których nie da się usunąć muszą być tłumaczone na korzyść pracownika.

W rozpoznawanej sprawie dokonano właściwej kwalifikacji schorzenia przez upoważnionego lekarza, który rozpoznał chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że nie wykazano dominującego wpływu czynników występujących w środowisku pracy u skarżącej na zachorowanie uczestnika, organ wskazał, że obowiązujące przepisy nie wymagają dokonywania ustaleń w postaci wskazania u którego konkretnie pracodawcy powstała choroba zawodowa. Przestrzeganie NDS i zapewnienie pracownikom indywidualnych środków ochrony rzutuje na ustalenie winy pracodawcy w zakresie powstania choroby zawodowej, co leży poza zakresem postępowania administracyjnego. Doręczenie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową potwierdza jedynie, że w zakładzie tym występowały czynniki mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazanie zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych zw. z art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej k.p.a.) organ wskazał, że zakres jego uprawnień wynikających ze wskazanego przepisu nie obejmuje wystąpienia z żądaniem ponownego badania pracownika przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, ma on jedynie uprawnienie do żądania dodatkowej konsultacji ze strony takiej jednostki. Przy czym uprawnienie to jest realizowane w razie uznania, że materiał dowodowy nie jest kompletny o czym decyduje organ administracji. W rozpoznawanej sprawie takich okoliczności nie stwierdzono, a przeprowadzenie konsultacji jedynie przedłużyłoby postępowanie, co godzi w zasadę szybkości postępowania. Za chybiony organ odwoławczy uznał także zarzut nieoznaczenia w decyzji strony postępowania, gdyż poprawnie ustalono krąg podmiotów – stron postępowania oraz doręczono im decyzję, fakt pominięcia ich w sentencji orzeczenia nie świadczy o braku wskazania stron postępowania.

Organ, wbrew zarzutom odwołania, nie znalazł także podstaw do występowania o dodatkowe uzasadnienie opinii lekarskiej. Wskazał, że merytorycznie jest nim związany, a jego lektura nie budzi zastrzeżeń formalnych, czy konieczności uzupełnienia. Nie ma także podstaw do ustaleń, czy schorzenie uczestnika zostało spowodowane przez inne czynniki, gdyż jego źródło wynika z orzeczenia lekarskiego. Z zasady lekarz ocenia potencjalny udział czynników pozazawodowych w etiologii choroby i dopiero po uznaniu, że udział czynników zawodowych ma przynajmniej wysokie prawdopodobieństwo rozwoju schorzenia wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej.

W skardze strona zarzucała naruszenie prawa materialnego, tj. art. 235¹ i art. 235² k.p. w zw. z § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie u uczestnika choroby zawodowej: choroby opłucnej lub osierdzia wywołanej pyłem azbestu – rozległe zgrubienie opłucnej, pomimo braku wskazania, by bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem choroba została spowodowana narażeniem zawodowym podczas pracy u skarżącej oraz przyjęcie, że dla uznania w niniejszej sprawie istnienia takiego narażenia wystarczające jest powołanie się na użycie materiałów zawierających azbest i zasady logiki i doświadczenia życiowego, bez konieczności precyzowania okoliczności i rodzaju ewentualnego kontaktu uczestnika z ww. czynnikiem. Skarżąca zarzucała również naruszenie prawa procesowego: art. 15 w zw. z art. 138 § 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i brak wydania decyzji kasatoryjnej w sytuacji, w której decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, wskazywanym przez stronę oraz ograniczenie się do weryfikacji decyzji organu I instancji, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Skarżąca podniosła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozparzenia dowodów zgromadzonych w sprawie, polegających w szczególności na pominięciu okoliczności dotyczących warunków pracy uczestnika u skarżącej opisanych w treści pisma z dnia 24 października 2019 r., w którym wskazano, że pracownik nie był bezpośrednio narażony na pył azbestowy i nie prowadzono pomiarów azbestu oraz informacji skarżącej z dnia 11 kwietnia 2022 r., w której również wskazano na brak prowadzenia pomiarów w okresie zatrudnienia uczestnika, co doprowadziło do poczynienia nieuprawnionych ustaleń odnośnie wystąpienia w środowisku pracy w zakładzie skarżącej warunków narażenia, okresu narażenia i zawodowego charakteru choroby uczestnika, czego skutkiem pozostawał błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, że skarżąca potwierdziła narażenie na pył azbestu, a co za tym idzie, że prawidłowo uznano, że narażenie zawodowe na działanie pyłu azbestu w środowisku pracy występowało, podczas gdy z treści dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym pisma z dnia 24 października 2019 r., wprost wynika, że uczestnik nie był bezpośrednio narażony na pył azbestowy, a pomiarów nie prowadzono.

Strona zarzucała również naruszenie art. 7, art. 75 § 1 i art. 84 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez jego niezastosowanie i niewystąpienie do lekarza, który wydał orzeczenie na 71/2022 z dnia 12 sierpnia 2022 r. z żądaniem dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lub do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, pomimo istniejących na gruncie niniejszej sprawy wątpliwości związanych z brakiem szczegółowych danych dotyczących środowiska pracy, w tym danych pomiarowych w zakresie obecności pyłów azbestu w zakładzie pracy skarżącej celem jednoznacznego ustalenia, czy schorzenie uczestnika z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane warunkami pracy w narażeniu zawodowym u strony, a także celem precyzyjnego określenia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem uczestnika a wykonywaną pracą, a ponadto zbadania, czy schorzenie to może mieć inne pochodzenie niezwiązane z wykonywaną pracą. Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a., poprzez niepogłębianie zasady zaufania do organów władzy publicznej i brak należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prowadzenie postępowania w sposób tendencyjny; art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nieoznaczenie przez organ II instancji w decyzji strony postępowania, której dotyczy decyzja, co utrudnia faktyczne dokonanie kontroli instancyjnej oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej wydanej przez organ II instancji decyzji oraz niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym brak odniesienia się do wszystkich zgromadzonych w toku postępowania dowodów, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia organu, zrozumienie motywów wydanego rozstrzygnięcia, a w rezultacie uniemożliwia ustosunkowanie się do nich w rzetelny i wyczerpujący sposób. Skarżąca zarzucała również naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, co przesądza o konieczności jej uchylenia.

Wnioskowała o uchylenie w całości orzeczeń organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu zarzutów strona wskazała, że ustalenia organu odwoławczego stanowią powielenie tych poczynionych przez organ I instancji. Nie przeprowadzono dodatkowych badań uczestnika, pomimo podniesionych zastrzeżeń, brak pomiarów stężeń w zakładzie strony, wystąpienia narażenia, przekroczenia normatywów higienicznych oraz zaniechania ustalenia możliwości spowodowania choroby uczestnika przez inne czynniki. Pominięto pisma skarżącej wskazujące, że uczestnik nie był bezpośrednio narażony na pył azbestowy oraz, że w czasie jego zatrudnienia nie prowadzono pomiarów w tym zakresie. Błędnie przyjęto odmienne tezy wskazujące na istnienie narażenia na ww. czynnik, nadto błędnie wywiedziono, że nie jest istotne wykazanie przekroczenia dopuszczalnych stężeń azbestu. Zaniechanie ponownego zbadania sprawy odnosi się również do zagadnień związanych z orzeczeniem lekarskim, które podlega ocenie w granicach art. 80 k.p.a. Wskazane orzeczenie lekarskie wydano przy braku wykazania narażenia uczestnika na pyły azbestu, co pominięto. Organ nie wystąpił o dodatkowe uzasadnienie ewentualnie do jednostki orzeczniczej II stopnia z żądaniem przeprowadzenia dodatkowej konsultacji pomimo wskazanych wątpliwości, co do braku danych odnoszących się do obecności czynnika szkodliwego. Brak zatem jednoznacznych ustaleń czy schorzenie uczestnika z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane warunkami pracy w narażeniu oraz wykazania związku między ww. schorzeniem a pracą u strony i zbadania, czy nie istnieją inne przyczyny choroby. Związanie orzeczeniem placówki badawczej nie jest równoznaczne z jego bezkrytyczną akceptacją. Takie postępowanie narusza wskazane w skardze przepisy procesowe.

Dalej strona wywodziła, że wskazanie strony jako osoby, której doręczono decyzję nie jest wystarczające. Oznaczenie strony musi być umożliwiać jej jednoznaczną identyfikację. Wskazane błędy procesowe doprowadziły do naruszenia wskazanych na wstępie skargi przepisów prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 359 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takich uchybień w postępowaniu organów inspekcji sanitarnej w tej sprawie Sąd nie stwierdził, co uzasadniało oddalenie skargi.

Lektura akt i skargi dowodzi, że sporne między stronami są zagadnienia dotyczące istnienia w zakładzie pracy skarżącej warunków potencjalnie narażających uczestnika - w całym okresie jego zatrudnienia- na pył azbestu będący przyczyną rozpoznania u niego choroby zawodowej – choroba opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: rozległe zgrubienie opłucnej (poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w złączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych)

Zdaniem skarżącej organy inspekcji sanitarnej nie wykazały aby bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem choroba uczestnika została spowodowana narażeniem zawodowym podczas pracy u skarżącej. Nie zbadano okoliczności i kontaktu uczestnika z czynnikiem szkodliwym u skarżącej, nie zbadano warunków jego pracy, pominięto wyjaśnienia strony, że nie był on narażony na czynnik szkodliwy, nie przeprowadzano jego pomiarów, co rzutowało na błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego.

W opinii organu inspekcji sanitarnej przeprowadzone postępowanie, w tym w właściwe orzeczenie lekarskie, potwierdza istnienie związku pomiędzy czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy, a wystąpieniem u pracownika choroby zawodowej. Niesporny jest fakt wystąpienia choroby kwalifikowanej prawnie jako choroba zawodowa. Przeprowadzone czynności dowodowe, w tym analiza narażenia zawodowego, wykazały, że pracownik był narażony na czynniki szkodliwe w postaci pyłu azbestu, zaś przepisy nie określają limitów dopuszczalnych stężeń czynnika szkodliwego oraz okresu ujawnienia się choroby.

Oceniając tak nakreślony spór trzeba uznać racje organu, zebrane w sprawie dowody potwierdzają, że uczestnik pracował w zakładzie skarżącej w narażeniu na czynnik szkodliwy (pył azbestu), który był przyczyną zdiagnozowanej przez właściwą jednostkę choroby zawodowej wskazanej w wykazie chorób zawodowych.

Pojęcie choćby zawodowej ma uwarunkowania prawne, pozostaje w związku przyczynowym z pracą, jej rodzajem, charakterem oraz warunkami jej wykonywania. Pojęcie choroby zawodowej zawiera art. 235¹ k.p. istotne znaczenie dla jej ustalenia ma również zapis kolejnej jednostki redakcyjnej. Zgodnie pierwszą ze wskazanych norm za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Przepis art. 235² k.p.a stanowi zaś, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Prawidłowo na podstawie przywołanych zapisów organ inspekcji sanitarnej wywodzi, że dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest 1) rozpoznanie jej przez właściwą upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia, przy czym choroba musi być określona przez ustawodawcę jako choroba zawodowa, tj. znajdować się w wykazie chorób zawodowych (rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych); 2) choroba musi zostać wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy lub też sposobem wykonywania pracy, 3) wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem badając okoliczności istotne w postępowaniu odnoszącym się do ustalenia istnienia choroby zawodowej (jej wykluczenia) konieczne jest ustalenie, czy dane schorzenie (określone jako choroba zawodowa przez prawodawcę w odrębnych przepisach) ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy. Dla rozpoznania danego schorzenia za chorobę wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ja spowodowały. Wprawdzie nie wyklucza to możliwości wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z przyczyn niezwiązanych z wykonywaniem pracy, to jednak niedające się usunąć wątpliwości nie mogą tu być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na czynnik szkodliwy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. II SA/Po 769, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).

Odnosząc się do tych okoliczności (uwarunkowań) trzeba wskazać, że rozpoznana u uczestnika postępowania choroba mieści się w katalogu chorób zawodowych i jest tak kwalifikowana przez prawodawcę. W poz. 4 pkt 1 zał. nr 1 do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wskazano na choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: rozległe zgrubienia opłucne. Przy czym z dalszych zapisów ww. rozporządzenia (załącznika) wynika, że nie można ustalić okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Powyższe oznacza, że prawodawca nie zakreśla żadnych ram czasowych, w których winny wystąpić udokumentowane objawy choroby aby rozpoznać, że jest to choroba zawodowa.

Z zebranego materiału dowodowego niespornie wynika, że Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oddział w Wałbrzychu rozpoznał u uczestnika wskazaną jednostkę chorobową ujętą w poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych ujętych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Dowodem potwierdzającym ten fakt jest orzeczenie lekarskie nr [...]/[...] z dnia 12 sierpnia 2022 r.

Tym samym, jak słusznie wywodzi to organ inspekcji sanitarnej, spełnione zostały dwie z trzech przesłanek ustawowych uzasadniających orzeczenie o istnieniu choroby zawodowej uczestnika postępowania.

Wątpliwości skarżącej budzą natomiast ustalenia i wnioski organu odnoszące się do ostatniej z przesłanek ustawowych, czyli istnienia w środowisku pracy uczestnika (w zakładzie skarżącej) czynników ryzyka, które wywołały chorobę. Wbrew zarzutom skargi zebrane w sprawie dowody i wyprowadzone z nich wnioski nie pozostawiają wątpliwości, że taka okoliczność wystąpiła. Przy czym odnotowania wymaga, że postępowanie organów inspekcji sanitarnej nie naruszało powołanych w skardze przepisów prawa procesowego prowadząc do właściwego rozumienia i zastosowania przepisów prawa materialnego.

Procedując w tej sprawie organy czyniły zadość wymogom wynikającym z przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Stosownie do § 8 ust.1 ww. rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Zatem dokumentami o najistotniejszym znaczeniu w rozpoznawanej sprawie są orzeczenie lekarskie i dane zwarte w formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia (...). Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej, bądź braku podstaw do jej rozpoznania wydawane jest przez lekarza wyspecjalizowanej jednostki diagnostycznej powołanej do rozpoznawania chorób zawodowych, a określonej w § 5 tegoż rozporządzenia. Podstawę do wydania takiego orzeczenia stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

Podkreślić przy tym należy, że organ orzekając o chorobie zawodowej nie może dokonywać własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej i obowiązany jest przyjąć ustalenia wynikające z wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Z kolei karta narażenia zawodowego stanowi dowód wiążący zarówno lekarza orzecznika jak i właściwy organ inspekcji sanitarnej.

Z tego właśnie dokumentu wynika opis warunków pracy mogących spowodować chorobę zawodową, co nadaje mu istotną dla tego postępowania rangę.

W rozpoznawanej sprawie zostały sporządzone dwa takie dokumenty, które znajdują się w aktach sprawy. Jeden z dnia 25 marca 2022 r. odnosi się do zatrudnienia uczestnika w K. w W. obecnie S. S.A. w B., drugi z dnia 26 kwietnia 2022 r. odnosi się do okresu zatrudnienia uczestnika w Z. obecnie W. Spółka Akcyjna (czyli skarżącej).

Z dokumentacji tej wynika, że uczestnik w latach od 1 września 1971 r. do 22 kwietnia 1974 r. oraz od 12 maja 1976 r. do dnia 1 lipca 1985 r. była zatrudniony w zakładach skarżącej na stanowisku murarz piecowy, w narażeniu na pył azbestu. Pracował w wydziale piecosortowni. Z przekazanego przez DWOMP oddział w Wałbrzychu pisma skarżącej datowanego na 24 października 2019 r. nr DR/1340/15/2019 wynika, że uczestnik podczas zatrudnienia stosował różnego rodzaju uszczelki wykonane z azbestu do uszczelnień osprzętu komór piecowych na bateriach koksowniczych (pyły azbestowe, sznur azbestowy itd.). W wyjaśnieniach uczestnika postępowania wskazuje on, że w okresie zatrudnienia w zakładach skarżącej zajmował się pracami murarskimi pieców przemysłowych oraz na oddziale sortowni i węglopochodnych. W początkowej fazie pracował przy budowie wiat, które były pokrywane azbestem. Prace związane z remontem komór piecowych polegały na wymianie osprzętu komór piecowych, docinaniu kształtek szamotowych oraz wykonywaniu prac murarskich w tych komorach. W celu zabezpieczenia komór naprawianych "na gorąco" przed nadmiernym wychłodzeniem stosowane były materiały azbestowe. Uczestnik podał, że zajmował się także remontami stropów na trzech bateriach, remontami rzutni koksu. Podczas zatrudnienia stosował elementy szamotowe, cement hutniczy, sznury azbestowe, płyty azbestowe, koce azbestowe, rękawice azbestowe. W informacji z dnia 11 kwietnia 2022 r. przekazanej przez stronę na wezwanie organu skarżąca potwierdziła, że podczas zatrudnienia uczestnik zajmował się remontami komór piecowych oraz osprzętu na bateriach koksowniczych. Skarżąca potwierdziła występowanie narażenia na pyły azbestu, wskazując jednocześnie na brak opomiarowania tego czynnika w okresie zatrudnienia uczestnika.

Z drugiego z dokumentów odnoszącego się do pracy uczestnika w K. w W. wynika, że pracował on tam w okresie od dnia 8 lipca 1985 r. do dnia 4 maja 1992 r. jako górnik ładowacz pod ziemia, młodszy górnik pod ziemią i górnik pod ziemią. W tym czasie pracował w narażeniu na pyły azbestu, co szczegółowo opisano w dokumencie.

Z przedstawionych dowodów w sposób niewątpliwy – wbrew zarzutom skarżącej - wynika, że w okresie pracy w jej zakładach uczestnik był narażony na czynnik szkodliwy wywołujący chorobę zawodową. Potwierdza to opisany dokument oraz wskazane w nim dowody. Wyjaśnienia uczestnika z dnia 15 marca 2022 r. – opisane w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej – znajdują potwierdzenie w pismach skarżącej. W pierwszym z nich, jak wynika z orzeczenia lekarskiego nr [...]/[...] oraz opisanego już dokumentu, czy pisma organu z dnia 30 marca 2022 r. wynika, że uczestnik stosował różnego rodzaju uszczelki wykonane z azbestu. W kolejnym zaś datowanym na dzień 11 kwietnia 2022 r. wskazano jednoznacznie na czynnik narażenia jakim jest pył azbestu.

W opinii Sądu zakres wykonywanych przez uczestnika prac u skarżącej i stosowane w tym czasie materiały potwierdzają jego kontakt z czynnikiem szkodliwym, a tym samym narażenie na jego oddziaływanie w środowisku pracy.

W zaskarżonej decyzji organ przedstawił i opisał szkodliwe właściwości pylicotrówcze i rakotwórcze pyłu azbestu odwołując się do specjalistycznych publikacji, w tym zaleceń dotyczących badań profilaktycznych dla celów Kodeksu Pracy Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. Nofera w Łodzi. Z przedstawionych opracowań wynika, że pył azbestu stwarza największe zagrożenie dla zdrowia. Wdychanie pyłu azbestowego może prowadzić m.in. do zwłóknień opłucnej, czyli powstania zgrubień na jej powierzchni i powstania choroby opłucnej lub osierdzia wywołanej pyłem azbestu pod postacią rozległego zgrubienia opłucnej. U wszystkich osób eksponowanych na pyły zwłókniające zaleca się ocenę radiogramów zgodnie z klasyfikacją standardową opracowana przez Międzynarodową Organizację Pracy (ILO) w 1980 r. z rewizją w 2000 i 2011 r. Przy ocenie radiologicznej w sytuacjach narażenia na pyły azbestu uwzględnia się obecność małych zacienień nieregularnych najczęściej umiejscowionych w dolnych polach płuc oraz na opłucnej ściennej lub/i przeponowej, których gęstość wzrasta w miarę postępu choroby i włóknienia płuc.

Z powoływanego już dokumentu w postaci orzeczenia DWOMP oddział w Wałbrzychu z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr [...]/[...] wynika, że zostało ono sporządzone na podstawie opisanych uprzednio dokumentów (kart oceny narażenia zawodowego, pism skarżącej oraz wyjaśnień uczestnika). Nie pozostawia ono jakichkolwiek wątpliwości, przeprowadzając związek przyczynowy między warunkami pracy, stwarzającymi narażenie na czynniki szkodliwe a wystąpieniem wskazanego schorzenia. Z jego treści wynika, że po przeprowadzeniu badań w obu polach płucnych wskazano zacienienia drobnoguzkowe o typie zmian śródmiąższowych rozporoszonych z progresją w kierunku zmian rozsianych z pojedynczymi guzkowatymi oraz obustronnie rozległe zgrubienia opłucnej ściennej (podano symbol klasyfikacji standardowej opracowanej przez Międzynarodową Organizację Pracy (ILO) w 1980 r. z rewizją w 2000 i 2011 r.) upoważaniające do rozpoznania choroby zawodowej: rozległe zgrubienie opłucnej poz. 4 pkt 1.

Dla uznania danego schorzenia za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie i nie jest konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ją spowodowały. W realiach rozpoznawanej sprawy w sposób niewątpliwy ustalono istnienie w środowisku pracy uczestnika postępowania czynników szkodliwych (pyłu azbestu) powodujących wystąpienie choroby zawodowej opisanej w orzeczeniu lekarskim, a kwalifikowanej jako taka w powoływanym już wykazie. Przedstawione fakty i dowody oraz istota zależności wskazanej w art. 235¹ k.p. wykluczają konieczność dodatkowego przeprowadzenia dowodu na okoliczność stwierdzenia czy w konkretnym miejscu podczas wykonywania czynności zawodowych pracownik był, czy też nie narażony na działanie czynników szkodliwych. Jeśli bowiem można stwierdzić, że konkretny czynnik szkodliwy może być odpowiedzialny za powstanie określonej choroby (schorzenia), to narażenie na jego działanie na stanowisku pracy, (co jednoznacznie wynika z opisanych dowodów) daje podstawę, aby domniemywać, że doprowadził on do powstania tego schorzenia. Tym bardziej, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej nie jest ukierunkowane na ustalenie stanu zdrowia pracownika, lecz na stwierdzenie, czy rozpoznane u niego schorzenie w kontekście choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ma zawodową etiologię. Tym samym jako bezzasadne ocenić trzeba zarzuty skargi podważające brak ustaleń, co do innych możliwych przyczyn wystąpienia choroby.

Zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 3573/18, dostępny w CBOSA).

W świetle definicji choroby zawodowej nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku pomiędzy warunkami pracy, a stwierdzonym schorzeniem (dolegliwością ), albowiem ustawodawca w przepisie tym posłużył się określeniem "z wysokim prawdopodobieństwem". Oznacza to , że w konkretnym przypadku stwierdzenie przez organ inspekcji sanitarnej wystąpienia czynnika szkodliwego w miejscu pracy, skutkującego powstaniem choroby zawodowej, niekoniecznie oznacza, że okoliczność ta musi być potwierdzona bezspornym dowodem. Innymi słowy, nie jest konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki spowodowały chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia jednocześnie organ z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. Ustalenie bowiem istnienia tego związku jest równoznaczne z brakiem możliwości wykluczenia dominującego wpływu czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy na powstanie choroby, wymienionej w wykazie chorób zawodowych (por. wyroki NSA : z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2502/11, z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 748/12, z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. II OSK 708/14,dostępne w CBOSA).

W realiach niniejszej sprawy nie ujawniono i nie wykazano żadnego faktu, który świadczyłby o tym, że powstanie choroby uczestnika, pomimo pracy w warunkach narażających na chorobę, nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z zatrudnieniem.

Przedstawione okoliczności, w zestawieniu z opisanymi dowodami na których wsparto rozstrzygnięcia organów obu instancji czynią bezzasadnymi ponoszone w skardze zarzuty. Z treści pism skarżącej jednoznacznie wynika, że uczestnik pracował w narażeniu na czynnik szkodliwy, gdyż używał przedmiotów (narzędzi, materiałów, środków ochrony), w których znajdował się azbest. Rację mają organy, że wskazane okoliczności dowodzą, że środowisku pracy znajdował się pył azbestowy, ten zaś, co potwierdza orzeczenie właściwej jednostki medycznej jest odpowiedzialny za liczne choroby, w tym stwierdzoną u uczestnika chorobę zawodową - chorobę opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: rozległe zgrubienie opłucnej (poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych).

Zasadnie także wywodzą organy obu instancji, że poziom stężenia czynnika szkodliwego nie ma w tej sprawie istotnego znaczenia, ustawodawca nie wskazuje żadnych kryteriów przekroczenia dopuszczalnych jego stężeń. Kwestia zaś oceny wpływu pyłu azbestu na wystąpienie następstw w postaci choroby zawodowej leży w gestii właściwej jednostki medycznej, co potwierdza powołane w zaskarżonej decyzji orzecznictwo sądów administracyjnych, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. W rozpoznawanym przypadku właściwa jednostka medyczna, dysponując przedstawionym materiałem dowodowym, w którym bezspornie wskazano, że pomiary stężenia czynnika szkodliwego u skarżącej nie były dokonywane, stwierdziła wpływ czynnika szkodliwego (pyłu azbestu) na powstanie choroby zawodowej. Wobec tego zarzuty strony podnoszące pominięcie treści jej pism z dnia 24 października 2019 r. i 11 kwietnia 2022 r. uznać należy za nieuzasadnione. Nie negując ich treści dostrzec wypada, że podnoszą one brak bezpośredniego narażenia uczestnika na pył azbestowy i brak dokonywania pomiarów, co jak już wskazano nie ma istotnego znaczenia w sprawie. Niezależnie od tego w treści zaskarżonej decyzji organ odnosi się do tych dowodów prawidłowo je oceniając. Sąd zarzut ich pominięcia nie ma uzasadnienia.

W opinii Sądu nie istniała potrzeba występowania o opinie uzupełniającą lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, taki tryb przewidziany jest w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i zależy od uznania przez organ, że materiał dowodowy nie jest wystarczający. W opinii Sądu w rozpoznawanej sprawie taka okoliczność nie miała uzasadnienia. Organ dysponował materiałem dowodowym, zaś przedstawiona opinia czyni zadość stawianym jej wymogom.

Nadto jak słusznie wywodzi to organ inspekcji sanitarnej opinie lekarza sporządzane w postępowaniu o ustalenie istnienia choroby zawodowej mają walor opinii biegłego, zgodnie zaś z art. 84 § 1 k.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Biegły powoływany jest zatem wówczas gdy potrzeba wiadomości specjalnych, których nie posiada i którymi nie legitymuje się organ administracji. Opinia biegłego podlega ocenie jednakże zakres tej oceny nie może wnikać w meritum, czyli podważać wyrażone tam stanowisko odwołujące się do wiedzy specjalnej. W tym zakresie – wiedzy medycznej - organy administracji są związane treścią tych opinii, która w prowadzonym postępowaniu stanowi kluczowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi zastrzeżeń zgodnie ze swobodną oceną dowodów obowiązującą w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że organ jeśli organ nie dysponuje przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę wydanych orzeczeń lekarskich.

Nadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem opinie lekarskie wydane na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, w postępowaniu administracyjnym może być zakwestionowana, ale jedynie pod względem formalnym, a to z uwagi na jego wydanie w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia, czy przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 3573/18, orzeczenie dostępne w CBOSA).

Orzeczenie lekarskie sporządzone na potrzeby rozpoznawanej sprawy nie budzi takich zastrzeżeń, co uchyla formułowane w skardze zarzuty. Jak wskazano organ przekazał jednostce medycznej niezbędne dokumenty związane z opisem warunków pracy uczestnika, w który wyraźnie wskazano na brak pomiarów stężeń szkodliwych czynników, ich analiza doprowadziła do wniosków, że w środowisku pracy wystąpił czynnik szkodliwy powodujący chorobę zawodową, co jak już wskazano w poczynionych rozważaniach jest dla organu wiążące i wyklucza konieczność dalszych ustaleń, w tym w kierunku szukania innych przyczyn choroby uczestnika. Co warte odnotowania to fakt, że zgodnie z przywołanymi w zaskarżonej decyzji twierdzeniami odnoszącymi się do charakteru badań pozwalających zdiagnozować sporną w sprawie chorobę zawodową (badania radiologiczne) w sprawie takie działania podjęto, czego dowodzi teść orzeczenia lekarskiego z dnia 12 sierpnia 2022 r., gdzie podkreślono, że rozpoznanie choroby potwierdził konsultujący radiolog.

Zasadne są także wywody organu wskazujące, że nie mają one obowiązku czynienia ustaleń u którego z dwóch pracodawców uczestnika powstała choroba zawodowa. Także i w tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie stwierdzający, że do organów inspekcji sanitarnej i do sądów administracyjnych nie należy rozstrzyganie, który zakład ponosiłby odpowiedzialność za wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, bowiem te kwestie rozstrzygają sądy powszechne (sądy pracy). Zatem doręczenie decyzji zakładowi pracy zgodnie § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów należy odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki, mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazania zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 1794/08, orzeczenie dostępne w CBOSA).

Dotychczas przedstawione argumenty uchylają zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w zakresie niedostatków ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, błędnej ich oceny oraz przepisów prawa materialnego. Organy zebrały w sprawie niezbędny materiał dowodowy, właściwie go oceniły poprawnie wykładając i stosując przepisy prawa materialnego. Brak również podstaw do formułowania zarzutu naruszenia zasady zaufania i informowania, jak wynika z akt sprawy organy uczyniły zadość obu regułom, zaś strona nie precyzuje na czym dokładnie miałby polegać błędy organu w tym względzie.

Nie podziela Sąd także zarzutów dotyczący naruszenia przepisów procesowych przez organ odwoławczy, który ponownie ocenił okoliczności sprawy, odnosząc się do zarzutów odwołania. Zaskarżona decyzja czyni zadość wymogom wynikającym z art. 107 k.p.a., a obszerne zarzuty skargi dowodzą, że umożliwia merytoryczne ich sfomułowanie i polemikę z argumentacją organu.

Chybiony jest również zarzut braku znaczenia stron postępowania, fakt, że nie ujęto ich w sentencji decyzji nie stanowi o braku ich wskazania, gdyż wyraźnie w treści decyzji zaznaczono komu należy ją doręczyć, kto jest podmiotem wnoszącym odwołanie oraz wobec kogo następuje ustalenie choroby zawodowej. Jakkolwiek pożądanym byłoby właściwe oznaczenie stron postępowania w części wstępnej decyzji, to wskazanie tego w jej końcowej części poprzez wyraźne rozróżnienie podmiotów, którym się ją doręcza oraz podmiotów, którym przekazuje się ją do wiadomości nie stanowi o uchybieniu, które mogłoby wpływać na wynik sprawy.

Uznając, że przeprowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, zaś wykładnia przepisów prawa materialnego została przeprowadzona prawidłowo Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.