Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1081/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-4, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 35 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 17 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

W dniu 5 czerwca 2014 r. D.P. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w M. (dalej: MOPS) wniosek o przyznanie pomocy na wykupienie leków w m-cu lipcu 2014 r. w formie zasiłku na leki ratujące zdrowie, życie w wysokości 350 zł. Wskazał, że stosownie do zapisu art. 68 Konstytucji RP, każdy ma prawo do ochrony zdrowia, natomiast on jest po przebytym zawale mięśnia serca, ma nadciśnienie tętnicze oraz inne przewlekłe choroby, z powodu których musi przyjmować leki zapisane przez lekarza rodzinnego, kardiologa, urologa, reumatologa i laryngologa aby jego stan zdrowia nie uległ pogorszeniu. Posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, otrzymuje zasiłek stały od Skarbu Państwa wypłacany przez MOPS, który jest niewystarczający. Podał, ze otrzymuje również pomoc w ramach "pomocy Państwa w dożywianiu". Podał, ze lekarstwa musi posiadać najpóźniej 5 lipca 2014 r. Przy piśmie z dnia 16 czerwca 2014 r. załączył kopie recept oznaczonych jako A, B i C oraz 10 szt. załączników z historii choroby.

Po rozpatrzeniu wniosku i przeprowadzeniu aktualizacji wywiadu, decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał D.P. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków w kwocie 150 zł oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 200 zł na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków wskazując, że wypłata świadczenia zostanie zrealizowana w dniu 16 lipca 2014 r. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U z 2013 r., poz. 182 ze zm.) zwanej dalej: u.p.s., rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823) oraz art. 104 i art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu przedstawiono przebieg postępowania w tej sprawie wskazując, że w dniu 5 czerwca 2014 r. wnioskodawca wystąpił o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na leki, który uzupełniony został następnie załącznikami z postaci kserokopii 7 recept oraz 10 szt. załączników dotyczących wykupienia przepisanych leków. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności na czas określony tj. do dnia [...] 2014 r. i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w kwocie 529 zł miesięcznie. Zajmuje mieszkanie jednoizbowe w starym budownictwie na parterze o powierzchni użytkowej 14,3 m2, ogrzewane piecem kaflowym. Lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego, gdyż wnioskodawca odmówił podpisania umowy najmu z zarządcą - [...]. W lokalu brak jest energii elektrycznej - brak umowy z zakładem energetycznym. Organ uznał, że strona spełnia przesłanki przyznania zasiłku celowego określone w art. 7 pkt 5 i 6 u.p.s., gdyż jest osobą niepełnosprawną oraz choruje na choroby przewlekłe, jak również jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego w przepisach u.p.s. Jednakże organ podkreślił, że nie jest w stanie przyznać wsparcia w pełnej wnioskowanej kwocie wobec ograniczonych własnych środków finansowych jakimi dysponuje oraz z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy. Od początku 2014 r. do dnia 27 czerwca 2014 r. do MOPS wpłynęło 1962 podań o przyznanie wsparcia w formie zasiłków celowych oraz 1163 wnioski o przyznanie zasiłków okresowych. W miesiącu czerwcu br. o pomoc na zakup leków złożono 8 wniosków, na które przyznano łącznie 1020 zł, co średnio stanowi kwotę 127,50 zł, zatem wnioskujący otrzymuje wsparcie w kwocie i tak wyższej niż wysokość średniego wsparcia na ten cel. Wyjaśniono, że posiadane środki w stosunku do rosnącej liczny osób oczekujących wsparcia są realnie niższe, dlatego organ musi nimi dysponować bardzo racjonalnie, zwłaszcza, że pomoc ta jest niezbędna dla osób i rodzin mających na utrzymaniu małoletnie, bądź uczące się dzieci. Sytuacja na rynku pracy w M. jest trudna, gdyż zmniejsza się liczba pracodawców, a tym samym płatników podatków, co skutkuje zmniejszaniem się wpływów do budżetu miasta, oraz coraz większą liczbą osób zwalnianych z pracy na skutek redukcji. Z uwagi na posiadane środki oraz niezbędne wydatki takie jak: pokrycie kosztów utrzymania mieszkańców miasta M. w DPS, pokrycie części kosztów utrzymania dzieci z terenu miasta M. w placówkach opiekuńczych, przewidywany koszt zapewnienia niezbędnego schronienia osobom tego pozbawionym, konieczność pokrycia kosztów posiłków dla dzieci i uczniów w szkołach w ramach realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w dożywianiu w latach 2014-2020" realnych środków na wsparcie celowe organ posiada znacznie mniej. Wnioskodawca wciąż zwiększa swoje żądania skupiając się na ich dokumentowaniu oraz oczekuje ich wypłaty w konkretnych terminach, co oznacza, że w całości próbuje przerzucić na samorząd i Państwo koszt własnego utrzymania, co nie jest zgodne z zasadą pomocniczości, której celem jest jedynie pomoc i wsparcie, a nie zaspokajania wszystkich zgłaszanych potrzeb.

Organ I instancji zauważył, że strona jest osobą, której systematycznie udzielane jest wsparcie w różnych formach, przy czym w 2013 r. łączna kwota udzielonych świadczeń wyniosła 11.675,32 zł, co średnio miesięcznie stanowiło 972,94 zł, natomiast w poszczególnych miesiącach 2014 r. także było udzielane wsparcie w porównywalnej wysokości. I tak w miesiącu styczniu br. na łączną kwotę 1060,61 zł, w lutym br. na kwotę 1000,61 zł, w marcu br. na kwotę 790,61 zł, w kwietniu br. 1063,61 zł, w maju br. 910,61 zł oraz w czerwcu br. 790,61 zł, bowiem przyznano zasiłek celowy na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków 150 zł, zasiłek celowy na zakup dwóch butli gazu w kwocie 64 zł, zasiłek stały 529 zł, oraz składka na ubezpieczenie zdrowotne 47,61 zł, zasiłek celowy na zakup obuwia 70 zł, zasiłek celowy na zakup bielizny osobistej i skarpet 50 zł. Tak więc przez sześć miesięcy 2014 r., udzielono pomocy na kwotę 5.616,66 zł, co miesięcznie stanowi 936,11 zł, natomiast najniższa emerytura z ZUS wynosi 844,45 zł, przy czym na terenie gminy ogromna większość ludzi otrzymuje takie właśnie świadczenie rentowe, tak więc wnioskodawca dysponuje stałym dochodem w wysokości wyższej niż osoby otrzymujące świadczenie z ZUS, ma on zatem potencjalne możliwości, aby chociaż częściowo zaspokajać zgłaszane potrzeby z własnych środków. W tej sytuacji przyznano wsparcie na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków w wysokości 150 zł, gdyż przyznanie większej pomocy musiałoby spowodować zmniejszenie rozmiaru wsparcia dla osób znajdujących się w trudniejszych sytuacjach.

D.P. wniósł odwołanie od tej decyzji domagając się jej uchylenia i przyznanie zasiłku celowego na wykupienie niezbędnych lekarstw lub przekazania sprawy do ponownego wyjaśnienia oraz ustalenia, czy za posiadane środki z zasiłku stałego można żyć oraz zaspokajać podstawowe potrzeby bytowe, skoro brak jest przepisów wykonawczych do ustawy o pomocy społecznej w zakresie określenia zasad przyznawania zasiłków na lekarstwa, leczenie i badania diagnostyczne oraz wyjaśnienie, które tańsze lekarstwa niewiele obniżą koszt leczenia w miesiącu i poinformowanie o tym skarżącego w trakcie wywiadu środowiskowego przez zestawienie nazw leków na zmianę ich ceny oraz zastosowanie leków przepisanych. Zdaniem skarżącego, osoba otrzymująca zasiłek stały powinna mieć przyznany w całości zasiłek na lekarstwa ratujące życie i zdrowie.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym, co oznacza, że o jego przyznaniu i wysokości decyduje organ udzielający pomocy. Zasiłek celowy może, ale nie musi być przyznany, nawet wówczas, gdy strona spełniła wszystkie ustawowe przesłanki uprawniające do ubiegania się o tę formę pomocy. Organ odwoławczy stwierdził, że dochód wnioskodawcy nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., co kwalifikuje go do otrzymania zasiłku celowego.

Podkreślono, że organ I instancji nie naruszył prawa przyznając stronie zasiłek celowy w wysokości 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków, bowiem organ ten z jednej strony uwzględnił sytuację materialną i zdrowotną skarżącego oraz wielkość środków finansowych pozostających w jego dyspozycji, jak również liczbę osób oczekujących na wsparcie. Kolegium wskazało, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają być podstawowym źródłem utrzymania. Zakres pomocy jest uzależniony od możliwości organu, ale również od osobistej aktywności strony. Osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Poza tym osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej musi się liczyć z tym, że nie każdy jej wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie uwzględniony. Fundusze jakie organ I instancji może przeznaczyć na realizację pomocy osobom potrzebującym nie są nieograniczone. Organ I instancji przeanalizował swoje możliwości finansowe oraz liczbę rodzin i osób oczekujących wsparcia na terenie działania MOPS w M. i udzielił pomocy w zakresie możliwym z uwagi na posiadane środki oraz liczbę osób potrzebujących wsparcia ze strony organu. Nadto podniesiono, że organ I instancji w miarę swoich możliwości wspiera skarżącego. I tak z załączonej do akt sprawy Karty Świadczeń Klienta wynika, że w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. strona otrzymała 15 zasiłków celowych, zaś łączna suma jąka przyznano od początku roku wyniosła 5.616,66 zł. Wobec regularnego udzielania skarżącemu comiesięcznego wsparcia na zakup leków po 150 zł zasadne było przyjęcie, że pozostałe środki na zabezpieczenie zakupu leków strona zabezpieczy w ramach własnej aktywności zwłaszcza, że mimo przyznania niższej od oczekiwanej kwoty na zakup leków zainteresowany zakupił za gotówkę wszystkie potrzebne mu leki, co potwierdzają załączone do odwołania faktury zakupu leków. Ustalono nadto, ze ogólny koszt realizacji 7 recept załączonych w Aptece [...] w M. wynosi 313,40 zł. Nadto zwrócono uwagę, że średnia miesięczna kwota wsparcia strony stanowi ok. 1000 zł i jest to kwota wyższa od kwoty najniższej emerytury i renty, która od dnia 1 marca br. wynosi 844,45 zł w sytuacji osoby o całkowitej niezdolności do pracy i 648,13 zł z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Niewątpliwie zakup leków stanowi niezbędną potrzebę bytową, ale organ może udzielić wsparcia jedynie w takiej wysokości, na jaką posiada środki finansowe, przy czym musi je rozdysponowywać w sposób jak najbardziej oszczędny by objąć wsparciem wszystkich potrzebujących.

Wyjaśniono także, ze w ocenie organu odwoławczego, nie do zaakceptowania pozostaje stanowisko organu I instancji, że pozostawienie decyzji do odbioru w sekretariacie MOPS można prawidłowo oceniać odwołując się do standardów sposobów działania administracji publicznej. Zwłoka w tym zakresie musi być oceniana negatywnie. Organ I instancji zakończył postępowanie i wydał decyzję w dniu [...] lecz nie wysłał decyzji stronie, wskazując, że takie rozwiązanie jest "szybszą drogą" z uwagi na nieodbieranie korespondencji przez stronę. Działanie takie nie zasługuje na aprobatę. Administracja publiczna musi działać racjonalnie, co oznacza, ze decyzja winna być wysłana niezwłocznie po jej podpisaniu, niezależnie od niesubordynacji strony, w kwestii nieodbierania korespondencji, chyba że złoży oświadczenie w tej kwestii o odbiorze korespondencji w organie. Taki przypadek nie miał miejsca w tej sprawie.

Na tę decyzję D.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia prawa materialnego do uzyskania środków na pilne wykupienie niezbędnych leków. Zarzucił, że w decyzjach wydawanych przez organ I instancji i decyzjach Kolegium wydawanych w kwestii przyznania zasiłku na zakup leków z dnia [...] i [...] znalazły się błędne wyliczenia co do wysokości kwoty przyznawanej pomocy z przeznaczeniem na zakup leków (średniej ważonej), co znaczy, że należałoby zawiadomić organy NIK oraz prokuratury o nadużyciach, co do przyznawanych świadczeń w miesiącu lutym i marcu br. W uzasadnieniu powołując się na treść art. 67, 68 i 69 Konstytucji RP skarżący podniósł, że chociaż otrzymał częściową pomoc na zakup lekarstw w marcu 2014 r., to nie ma środków na wykupienie pozostałych leków i na ich zakup musiał pożyczać pieniądze. Wyjaśnił, że został pozbawiony możliwości zarobkowania poza miejscem swojego zamieszkania w związku z prowadzeniem przed sądami powszechnymi i Trybunałem Konstytucyjnym sprawy dotyczącej przydzielenia mu lokalu zamiennego, który nie został mu dostarczony w latach 1990-2005. Podniósł, że Burmistrz Miasta nie zabezpiecza niezbędnych środków na lekarstwa, które musi wykupić w całości. Zdaniem skarżącego, organy przerzuciły koszt zakupu niezbędnych leków na zasiłek stały, który i tak jest niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zarzucił, że organ I instancji nie wyjaśnił u lekarzy specjalistów, które z przepisanych leków są niezbędne w leczeniu jego chorób, a które w tym leczeniu nie mają znaczenia w leczeniu przewlekłych chorób skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2015 r. ustanowiony, w ramach pomocy prawnej skarżącemu, pełnomocnik w całości podtrzymał wniesioną skargę, argumentując, że wprawdzie świadczenie w postaci zasiłku celowego na zakup leków, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, jest świadczeniem fakultatywnym, to jednakże z uwagi na spełnienie przesłanek do objęcia wskazaną pomocą, jak również trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego należało przyznać zasiłek celowy na zakup leków w pełnej wysokości, gdyż zakup lekarstw stanowi potrzebę priorytetową, co oznacza, że podmioty oczekujące na takie wsparcie winny być analizowane inaczej niż osoby oczekujące na potrzeby typowo konsumpcyjne, czy egzystencjonalne. W ocenie pełnomocnika nie budzi wątpliwości, że cele przyznawanej pomocy w ramach zasiłku celowego winny ulegać gradacji ze względu na niezbędność zgłoszonej potrzeby, pośród których najpilniejszą zdaje się być potrzeba zabezpieczenia zakupu leków, o którą wystąpiła strona. W ocenie skarżącego odmowa przyznania pomocy w pełnej wysokości winna zawierać również wskazanie i dogłębną analizę z których leków winna strona zrezygnować skoro udzielono pomocy jedynie na zakup części leków.

Na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniesioną skargę oraz argumenty w niej zawarte, jak również wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej, które nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Podtrzymał zarzut, że w niniejszej sprawie organ nie uzasadnił przesłanek z powodu których przyznano świadczenie jedynie w wysokości 150 zł, nadto podkreślił, że nie przedstawiono jasnych kryteriów przyznawania pomocy. Skarżący natomiast podniósł, że wypłata świadczenia winna nastąpić w terminie miesiąca od otrzymania recept, tak aby można je było zrealizować. Wniósł aby Sąd spowodował zmianę przepisów tak, aby zasiłek na leki nie był traktowany na równi z zasiłkami na odzież, buty czy remont mieszkania. Wskazał, że czuje się poszkodowany, gdyż wie, iż inni dostają świadczenia od razu po okazaniu recepty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Nadto zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ww. ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję nie stwierdził takich wad, czy uchybień w prowadzonym postępowaniu, a wobec tego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 182, ze zm) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów wspomnianej ustawy między innymi w postaci zasiłku celowego. Wynika to z treści art. 39 ust. 1 u.p.s. stanowiącego, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślenia wymaga, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co wynika z zawartego w art. 39 ust. 1 u.p.s. sformułowania "może być przyznany".

Orzekając w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom oraz mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Nie można zapominać, że przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym, stąd też gminy muszą dysponować ograniczonymi środkami finansowymi w taki sposób, aby zachować zdolność wywiązania się z ustawowo nałożonych obowiązków przez okres całego roku.

Wydanie decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego powinno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, zaś przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, zaś motywy podjętego orzeczenia winny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Należy podkreślić, że uznaniowy charakter decyzji nie pozwala organowi na dowolność w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000r., sygn. I SA 945/00, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Wobec czego spełnienie ustawowych kryteriów do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi bowiem mieć na uwadze nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. I OSK 624/07, dostępny w CBOSA).

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w rzeczonej sprawie wskazane wymogi zostały zachowane. Organ I instancji sporządził wywiad środowiskowy, w toku którego ustalono, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego w ramach pomocy społecznej, gdyż ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do dnia [...] 2014 r., zaś jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego ustawą o pomocy społecznej. Mając na uwadze zarówno sytuację materialną strony, jak również uwzględniając własne możliwości finansowe oraz konieczność zaspokojenia potrzeb także innych osób i rodzin występujących o przyznanie pomocy, organ udzielił skarżącemu wsparcia w postaci przyznania zasiłku celowego w kwocie 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 200 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. Niewątpliwie sytuacja finansowa i życiowa strony jest trudna. Z tych względów decyzja o przyznaniu skarżącemu świadczenia w postaci zasiłku celowego, w ocenie Sądu miała oparcie w przepisach prawa. Skarżący kwestionuje jednakże wysokość przyznanego zasiłku.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż udzielona pomoc jest zbyt mała, należy wskazać, że nie jest to jedyna pomoc którą otrzymuje z organu pomocy społecznej. Z przekazanych akt administracyjnych wynika bowiem, że strona otrzymała w przeciągu okresu od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. wsparcie w różnych formach pomocy, w tym 15 zasiłków celowych, zaś łączna suma udzielonego wsparcia wyniosła 5.616,66 zł, co średnio miesięcznie daje 936,11 zł, natomiast w czerwcu 2014 r. (w miesiącu złożenia wniosku) poza otrzymanym zasiłkiem stałym w wysokości 529 zł wnioskodawca otrzymał pomoc na zakup leków w kwocie 150 zł, na zakup dwóch butli gazu do przygotowania posiłków 64 zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne 47,61 zł, zasiłek celowy na zakup obuwia 70 zł oraz zasiłek celowy na zakup bielizny osobistej i skarpet 50 zł. Zatem oprócz zasiłku stałego otrzymywanego miesięcznie, skarżący otrzymuje również zasiłki celowe na zaspokojenie innych potrzeb bytowych, w tym na zakup leków, które w części pokrywają comiesięczną realizację zakupu leków. Nadto ustalono w toku postępowania, że z przekazanych kserokopii recept wynika, iż na sfinansowanie tej potrzeby w aptece [...] potrzebna byłaby skarżącemu kwota jedynie 313,40 zł nie zaś wnioskowana kwota 350 zł. Skarżący, jak wynika z nadesłanych akt jest w sposób ciągły obejmowany wsparciem. Nie może jednak oczekiwać, iż świadczenia z pomocy społecznej staną się stałą i systematyczną formą wspomagania zainteresowanego w wysokości świadczeń przez niego oczekiwanych, gdyż pomoc społeczna realizowana w formie zasiłku celowego ma za zadanie jedynie wspomóc osoby potrzebujące wsparcia, nie jest natomiast świadczeniem stałym.

Należy również zwrócić uwagę na okoliczność, że organ pomocy wykazał, że przyznał stronie świadczenie w wysokości, w jakiej był w stanie udzielić z uwagi na środki pozostające w jego dyspozycji. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika nadto, że w miesiącu czerwcu 2014 r. do MOPS wpłynęło 8 podań o przyznanie zasiłków celowych na zakup leków, po rozpatrzeniu których wydatkowano łącznie kwotę 1.020 zł, co daje na jeden wniosek średnio 127,50 zł. Tylko z tych danych wydatkowanych na zakup leków wynika, że stronie udzielano wyższego wsparcia niż średnia wysokość pomocy z przeznaczeniem na ten cel.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że Sąd kontroluje legalność wydanych decyzji w konkretnej sprawie, dlatego też nie jest w stanie odnieść się do zarzutu strony, iż w innych decyzjach organu I instancji podane zostały nieco inne dane dotyczące wydatkowanych środków, bowiem nie posiada jakichkolwiek danych pozwalających na kontrolowanie w indywidualnej sprawie decyzji dotyczących innych spraw tj. innych świadczeń, nawet jeżeli były to decyzje dotyczące skarżącego, czy też innych osób, którym jak podaje skarżący przyznawana jest pomoc na leki zaraz po okazaniu recept, gdyż przedmiotem kontroli w tej sprawie jest jedynie decyzja Kolegium z dnia [...] sygn. [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].

Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego w większym rozmiarze to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. I SA/Wa 1825/05 (dostępny w CBOSA) i Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni je podziela. Podobnie spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o taki zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Wprost przeciwnie - zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są bowiem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2012r., sygn. II SA/Po 393/12, dost. CBOSA). Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. II SA/Ol 42/13, dostępny w CBOSA).

Należy również zauważyć, iż osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać pomoc społeczna może być przyznana (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. I OSK 1910/07, wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. I OSK 840/07, dostępne CBOSA). Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżący regularnie otrzymuje pomoc w postaci świadczeń pieniężnych w różnych wysokościach na różne cele. Nie może jednak oczekiwać, iż organ pomocy społecznej będzie zaspokajać wszystkie jego potrzeby w pełnym zakresie w sposób ciągły.

Odnosząc się do zgłoszonego na rozprawie i piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2015 r. wniosku aby organ przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie pomocy na realizację recept uwzględniał także tę okoliczność, że recepta musi być zrealizowana w terminie miesiąca od jej wystawienia wyjaśnić pozostaje, że stosownie do zapisu art. 106 ust. 3 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Regulacja powyższa odnosi się jednakże do świadczeń, których naturą jest periodyczność, przyznawane są a następnie wypłacane w wymiarze miesięcznym. Świadczenie w postaci zasiłku celowego nie należy do takich świadczeń, gdyż jest świadczeniem jednorazowym, natomiast okoliczność, że strona skarżąca w każdym miesiącu składa wniosek o objęcie pomocą w formie zasiłku celowego na zakup leków nie oznacza, że świadczenie to przyznawane przez organ pomocy społecznej nabrało charakteru zasiłku przyznawanego periodycznie. Wobec tego stosownie do zapisu art. 35 § 1 kodeksu postepowania administracyjnego złożony wniosek winien być rozpoznany bez zbędnej zwłoki, załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy – w ciągu miesiąca od otrzymania odwołania – art. 35 § 3 kpa. Z przekazanych akt wynika, że organ I instancji zachował wskazany termin rozpoznania wniosku, natomiast wskazanie daty realizacji wypłaty nie jest terminem uregulowanym w przepisach ustawy o pomocy społecznej ani kodeksu postępowania administracyjnego. Realizacja decyzji przyznającej świadczenie następuje zatem w terminie wskazanym w decyzji, który ma miejsce w dacie otrzymania środków finansowych na realizacje tej formy pomocy.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu rozstrzygnięto na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).