Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 140/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: § 14 ust. 2 pkt 1 li. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
article: art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 495/09 w zakresie przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 495/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. przyznał radcy prawnemu E. M. kwotę 219,60 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia Sąd I Instancji wskazał, iż zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, należy brać pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład jego pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, przedmiotową opłatę sąd podwyższa ponadto o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W świetle § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez radcę prawnego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu zastosowanie miała stawka minimalna, określona w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia, w wysokości 240 zł.

Mając na uwadze powyższe, Sąd przyznał wyznaczonemu radcy prawnemu, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 180 zł netto (240 zł x 75%). Stawkę tę zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia podwyższono o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (22 %), co w konsekwencji dało kwotę 219,60 zł.

Zażalenie na postanowienie WSA w B. z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 495/09, wniosła pełnomocnik W. P. E. M. Strona skarżąca zakwestionowała powyższe postanowienie w części nieuwzględniającej należnego wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w wysokości 3074.40 zł, żądając jego uchylenia i rozpoznania zażalenia poprzez przyznanie jej kwoty 3294 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) w zw. z §14 ust. 2 pkt1 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, a w to miejsce błędne zastosowanie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i przyznanie wynagrodzenia w wysokości 219,60 zł zamiast należnego wynagrodzenia w kwocie 3294 zł.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż WSA błędnie uznał, iż sprawa będąca przedmiotem rozstrzygania należy do kategorii "inna sprawa" o której mowa w §14 ust. 2 pkt 1 lit. c), kiedy w istocie była to sprawa, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W wypadku radców prawnych przepisami tymi są unormowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, w którego § 2 pkt 2 wskazano, iż podstawę zasądzenia kosztów stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynoszą w pierwszej instancji:

a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6,

b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł,

c) w innej sprawie - 240 zł.

Zdaniem autora zażalenia Sąd I instancji nieprawidłowo zastosował art. 250 p.p.s.a. w zw z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia, zamiast art. 250 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 2 pkt1 lit a) tegoż rozporządzenia. Podstawowy problem prawny w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji była należność pieniężna. Chodzi o ustalenie, czy zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie co do istnienia (wysokości) określonej należności pieniężnej i czy to rozstrzygnięcie jest do sądu zaskarżone. Konieczna jest zatem analiza uregulowań prawnych dotyczących konkretnego typu sprawy administracyjnej. Z nich bowiem wynikać będzie w szczególności - czy przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym mogły stać się należności pieniężne.

Akt, którego dotyczyła złożona w niniejszej sprawie skarga wydany został w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W przepisach art. 28 ust. 1-3a tej ustawy dopuszczono możliwość umarzania w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należności z tytułu składek, jeżeli zachodzi ich całkowita nieściągalność, natomiast w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek - przesłankę całkowitej nieściągalności zastąpiono istnieniem ich ważnego interesu przemawiającego za koniecznością umorzenia należności. Przy umarzaniu nieopłaconych przez nich należności nie stosuje się wymogu zaistnienia precyzyjnie określonych przesłanek całkowitej nieściągalności, lecz zawsze ocenia niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny po ewentualnym opłaceniu należności, z uwzględnieniem jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej. Przedmiotem zatem zaskarżonego rozstrzygnięcia ZUS było badanie wystąpienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek.

Oznacza to, iż omawiana decyzja nie może być traktowana jako obejmująca skonkretyzowane należności pieniężne. W rozstrzyganej sprawie, przedmiot postępowania stanowiło bowiem ustalenie istnienia po stronie płatnika składek na ubezpieczenia społeczne przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tego tytułu, a nie określona należność pieniężna.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż Sąd I instancji poprawnie ustalił kwotę 219,60 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, stosując przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.