Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2470/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 2 pkt 2 pkt d
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 17 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1651
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 198/17 w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia lokalizacji celu publicznego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od A.K. na rzecz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 3 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A.K. (dalej jako "skarżący") uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia lokalizacji celu publicznego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 25 lutego 2009 r. Burmistrz Miasta Władysławowa wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie budynku toalet publicznych ogólnodostępnych na terenie działki nr [...], km 2 obręb [...], miasto [...].

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku postanowieniem z [...] marca 2009 r. uzgodnił powyższe przedsięwzięcie. Następnie Dyrektor Nadmorskiego Parku Krajobrazowego wniósł do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanego postanowienia.

Postanowieniem z [...] marca 2010 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził nieważność postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2009 r.

Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał swoje rozstrzygnięcie w mocy.

Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie z [...] czerwca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 6 lutego 2012 r. sygn. akt. IV SA/Wa 1342/11 oddalił skargę.

Postanowieniem z [...] października 2010 r. Burmistrz Miasta Władysławowa wznowił postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego przedsięwzięcia i wystąpił o ponowne uzgodnienie projektu decyzji przesłanego wraz z pismem z 25 lutego 2009 r.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku postanowieniem z [...] marca 2013 r. odmówił uzgodnienia projektu decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że planowana inwestycja ma być położona w Nadmorskim Parku Krajobrazowym, w strefie 200 metrowej od brzegu klifu oraz w sąsiedztwie obszaru Natura 2000 PLH 220072 mającym znaczenie dla Wspólnoty, jak również to, że planowane przedsięwzięcie nie zostało uzgodnione ze względu na naruszenie zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych zawartego w § 3 pkt 8 uchwały Nr 142/VII/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz. Woj. Pomor. Nr 66, poz. 1457 – dalej jako "uchwała"). Organ I instancji wyjaśnił, że zaklasyfikowanie wskazanej w projekcie decyzji inwestycji jako celu publicznego (co warunkuje zwolnienie ze stosowania tego zakazu) budzi zastrzeżenia, bowiem zapewnienie natrysków nie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2015 poz. 1774 – dalej jako "u.g.n."). Ponadto organ I instancji stwierdził, że toalety nie są ogólnodostępne, ale znajdują się na terenie ogrodzonej metalową siatką przypiętą do wybetonowanych słupków i zamkniętej bramą posesji.

Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.

Postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że planowane przedsięwzięcie polegające na budowie toalet nie stanowi przedsięwzięcia wskazanego w art. 6 pkt 3 u.g.n., a tym samym nie jest celem publicznym. Budowa budynku do 80 m² o maksymalnej wysokość budynku 5,0 m, z płaskim lub spadzistym dachem, w którym znajdować się będzie: toaleta męska (zawierająca 4 kabiny sanitarne, 4 kabiny natryskowe oraz 5 stanowisk z umywalkami) i toaleta damska (zawierająca 4 kabiny sanitarne, 7 kabin natryskowych oraz 5 stanowisk z umywalkami), pomieszczenia socjalno-sanitarne dla obsługi oraz magazyny do środków czystości nie stanowią urządzeń publicznych, które będą służyć gromadzeniu, przesyłaniu, oczyszczaniu i odprowadzaniu ścieków bądź zaopatrzeniu ludności w wodę. Następnie wskazał, że przepis art. 6 pkt 3 u.g.n. ograniczony został wyłącznie do urządzeń publicznych, czyli nie dotyczy świadczenia usług publicznie dostępnych, lecz, że to same urządzenia mają być publiczne (mają stanowić własność publiczną). Istotny jest w tym przepisie zakres pojęcia "urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków".

Organ II instancji wyjaśnił, że realizacja inwestycji polegająca na budowie toalet związana jest ze świadczeniem usług, które mają być publicznie dostępne, a świadczy to, że są to urządzenia publiczne. Budowa toalet nie służy celom z art. 6 pkt 3 u.g.n. Nie jest związana z dostarczeniem wody do spożycia dla ludności, nie wiąże się z budową i utrzymaniem urządzeń publicznych służących do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych czy też budową urządzeń publicznych, którymi woda będzie dostarczana, bądź będą odprowadzane ścieki. Projekt decyzji wskazuje, że takie urządzenia już istnieją, tj. lokalna sieć wodociągowa, z której byłaby pobierana woda na potrzeby toalet, jak również lokalna sieć kanalizacji sanitarnej, którą odprowadzone byłyby ścieki zgodnie z warunkami określonymi przez właściciela sieci. Zdaniem organu, nie można podzielić stanowiska, że budynek toalet będzie służył do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków.

Ponadto Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że rodzaj inwestycji nie wypełnia celów wskazanych w art. 6 pkt 1-2 i pkt 4-9 u.g.n. oraz, że inwestycja wykracza poza zakres wskazany w art. 3 ust. 2 pkt 2 pkt d ustawy 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.). Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania § 4 ust. 2 uchwały, określający sytuacje, w których zakaz z § 3 pkt 8 uchwały nie ma zastosowania. Organ stwierdził, że skoro przedmiotowa inwestycja nie spełnia warunków określonych w art. 17 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r., poz. 1651 ze zm., dalej jako u.o.p.") oraz w § 4 ust. 2 uchwały, to ma do niej zastosowanie przepis § 3 pkt 8 uchwały.

Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 października 2014r. sygn. akt IV SA/Wa 543/14 uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z [...] marca 2013 r. z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na wydaniu postanowienia w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji po upływie ustawowego terminu na wyrażenie stanowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wyrokiem z 9 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 281/15 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że termin wynikający z art. 53 ust. 5c ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r., poz. 199 ze zm. – dalej jako "u.p.z.p".) jest istotny tylko przy pierwszym rozpoznawaniu przez organ uzgadniający projekt decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji stwierdził, że organy I i II instancji dokonały wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego, co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania tych przepisów i miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd I instancji wskazał, że w toku postępowania organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny.

W ocenie Sądu I instancji, organ II instancji przedwcześnie ocenił, że nie zachodzą w przedmiotowej sprawie przesłanki uprawniające do zastosowania wyjątku od obowiązującego zakazu zabudowy w pasie ochronnym o szerokości 200 m od brzegu klifu, naruszając § 3 pkt 8 uchwały. Przedmiotowy zakaz został wprowadzony na terenie parku ze względu na treść art. 17 ust. 1 u.o.p. Natomiast art. 11 ust. 2 pkt 4 u.o.p. wskazuje sytuacje, w których zakazy nie mogą mieć zastosowania. Przepis ten stanowił upoważnienie dla organu uzgadniającego do samodzielnej oceny czy projektowane przedsięwzięcie stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., a tym samym w znaczeniu nadanym na podstawie art. 6 u.g.n.

W ocenie Sądu I instancji, dokonana przez organ odwoławczy wykładnia celu publicznego wskazanego w powyższych przepisach jest zbyt wąska, a w konsekwencji nieprawidłowa. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu, że użycie w tym konkretnym przypadku w odróżnieniu od innych celów wskazanych w ustawie, pojęcia "urządzeń publicznych" oznacza, że to same urządzenia mają być publiczne, a nie świadczenie usług ma być dostępne publicznie. Organ wyprowadził wniosek, że pojęcie to oznacza bezwarunkowo własność publiczną. Zdaniem Sądu I instancji, jest to uproszczenie negujące charakter publiczny, a więc powszechność, a tym samym dostępność nie tyle urządzeń, co świadczonych przy ich wykorzystaniu usług, które w kontekście tego przepisu są najistotniejsze. Chodzi bowiem o zapewnienie dostępu szerokiemu kręgowi obywateli do realizacji zapotrzebowania na wodę, oczyszczanie i odprowadzanie ścieków i unieszkodliwianie, a także składowanie odpadów. Zapewnienie powszechnego dostępu do wskazanych usług dla społeczeństwa stanowi wyraz nałożonych na gminę obowiązków, wynikających z takich ustaw jak ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawa z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2015 r. poz. 139 ze zm.).

Sąd I instancji wskazał, że zapewnienie dostępu powszechnego do tego rodzaju usług dla społeczności lokalnej odbywa się w wyniku budowy, a następnie utrzymania urządzeń ten dostęp zapewniających. Celem publicznym będzie budowa infrastruktury technicznej stwarzającej możliwości zapewnienia dostaw wody i odbioru ścieków jak największej liczbie gospodarstw domowych (a więc będzie to sieć w postaci przewodów kanalizacyjnych i wodociągowych wraz z uzbrojeniem i urządzeniami wylotowymi, urządzeniami do magazynowania i uzdatniania wód, regulującymi ciśnienie wody, urządzeniami podczyszczającymi i oczyszczającymi ścieki). Można więc ocenić, że urządzenia publiczne służące dostępowi do wskazanych usług to urządzenia stwarzające możliwość ich odbioru przez maksymalnie dużą liczbę odbiorców, nie zaś te urządzenia, które pozwalają na faktyczne skorzystanie konkretnemu odbiorcy z dostarczonej usługi (a więc urządzenia końcowe u odbiorcy). W ocenie Sądu I instancji budynek toalety ogólnodostępnej spełnia kryteria powszechności dostępu do usług, pomimo że nie wiąże się z budową infrastruktury technicznej będącej rozbudową sieci, a polega na wyposażeniu budynku w instalacje służące wyłącznie do jego wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem, a więc do usytuowania w tym budynku urządzeń służących do wykorzystania istniejącej już infrastruktury w zakresie odprowadzania ścieków i ich oczyszczania oraz dostawy wody. Toaleta publiczna jest więc budynkiem wyposażonym w instalacje i zapewniającym w miejscu publicznym dostęp do realizowanych przez gminę usług dla nieograniczonej liczby odbiorców. Sąd nie podzielił stanowiska organu, że wyposażenie toalety w kabiny natryskowe lub umywalki nie ma nic wspólnego z zaopatrzeniem ludności w wodę albo wykracza poza funkcją "szaletu". Dostarczana w celu wykonania zadania przez gminę woda jest wodą nadającą się do spożycia lub wykorzystania w innych celach domowych, a zatem taka właśnie woda również przeznaczona jest do celów sanitarnych (art. 2 pkt 18 ustawy o zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków). Budowa, utrzymanie i eksploatacja szaletów publicznych stanowi obowiązek gminy, który uzupełnia zadania polegające na zapewnieniu dostępu m.in. do dostaw wody, odbierania i czyszczenia ścieków (art. 3 ust. 2 pkt d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Zdaniem Sądu I instancji, toaleta publiczna będąca współczesną odmianą pojęcia "szalet publiczny" nie tylko ma prawo, ale powinna być wyposażona co najmniej w umywalki ze względów ochrony sanitarnej. Wyposażenie zaś jej w kabiny natryskowe nie wyklucza pełnionej jednocześnie roli "szaletu", a więc miejsca związanego z załatwianiem potrzeb fizjologicznych.

Zdaniem Sądu I instancji, wskazanie w projekcie decyzji w oparciu o własne ustalenia organu głównego, że realizacja planowanej inwestycji ma znaczenie lokalne, bowiem brak jest tego rodzaju infrastruktury technicznej obsługującej nasilony ruch turystyczny, potwierdza spełnienie drugiej przesłanki charakteryzującej inwestycję celu publicznego. Toaleta o charakterze publicznym jest zawsze zamierzeniem koniecznym do realizacji celu publicznego niezależnie od tego jak efektywnie jest w rzeczywistości wykorzystywana przez społeczeństwo i w jakim okresie roku ten cel realizuje. Publicznego charakteru, a więc gwarantującego dostęp w miejscu publicznym do koniecznych usług, nie wyklucza usytuowanie toalety na terenie prywatnym, jeżeli dostęp do niej jest otwarty.

W ocenie Sądu I instancji, przyjęta przez organ wykładnia pojęcia inwestycji celu publicznego jest nieprawidłowa i organ nieprawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ.

Organ zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego.

Po pierwsze, błędną, rozszerzającą wykładnię art. 6 pkt 3 u.g.n., w wyniku której Sąd I instancji wskazał, że budowa obiektu budowlanego – toalet publicznych stanowi cel publiczny. Jest to sprzeczne z literalną treścią tego przepisu, a tym samym Sąd I instancji nieprawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 1 Iit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm., obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") i uchylił zgodne z prawem postanowienie organu II instancji. Obiekt ten nie stanowi inwestycji celu publicznego, a więc Sąd I instancji powinien był skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. W sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 17 ust. 2 pkt 4 u.o.p. w związku z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. wyłączający zakaz z § 3 pkt 8 uchwały.

Po drugie, błędną ocenę, że budowa budynku toalet publicznych ogólnodostępnych ma znaczenie gminne w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., i tym samym, że ma zastosowanie w sprawie art. 17 ust. 2 pkt 4 u.o.p. wyłączający obowiązywanie zakazu określonego w § 3 pkt 8 uchwały.

Po trzecie, nieprawidłowe zastosowanie art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 2 pkt 18 lit. a i b ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przez błędne przyjęcie, że zgodnie z tymi przepisami budowa, utrzymanie i eksploatacja szaletów publicznych stanowi uzupełnienie zadania polegającego na zapewnieniu dostępu do dostaw wody, odbierania i czyszczenia ścieków. W ocenie organu, z przepisów tych wynika jedynie, że budowa szaletów publicznych stanowi zadanie gminy, oraz jaka woda jest wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi, co w żaden sposób nie wskazuje, że budowa budynku toalet publicznych ogólnodostępnych stanowi cel publiczny, o którym mowa wart. 6 pkt 3 lub 10 u.g.n. Nie ma jednak żadnego związku z zaopatrzeniem w wodę ludności, gromadzeniem, przesyłaniem, oczyszczeniem, czy odprowadzaniem ścieków, a także nie wynika z tych przepisów, że budowa taka stanowi cel publiczny. Tym samym Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, że w sprawie miał zastosowanie art. 17 ust. 2 pkt 4 u.o.p. w związku z art. 2 pkt 5 u.p.z.p., wyłączający obowiązywanie zakazu określonego w § 3 pkt 8 uchwały.

Po czwarte, niezastosowanie art. 9 pkt 15 ustawy Prawo wodne, z którego wynika, że budynek toalet publicznych ogólnodostępnych, jako obiekt użyteczności publicznej stanowi miejsce jedynie powstawania ścieków, a nie jak wymaga art. 6 pkt 3 u.g.n. publiczny obiekt służący zaopatrzeniu ludności w wodę, gromadzeniu, przesyłaniu, oczyszczaniu i odprowadzaniu ścieków. Tym samym Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, że w sprawie miał zastosowanie art. 17 ust. 2 pkt 4 u.o.p. w związku z art. 2 pkt 5 u.p.z.p., wyłączający obowiązywanie zakazu określonego w § 3 pkt 8 uchwały.

Organ wniósł o rozpoznanie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji. Ponadto organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Po pierwsze, zasadny jest zarzut kasacyjny co do błędnej wykładni przez Sąd I instancji art. 6 pkt 3 u.g.n., że przedmiotowy obiekt budowlany, który ma być toaletą publiczną jest to cel publiczny, o którym stanowi ten przepis. Wynika to z tego, że przepis art. 6 u.g.n. zawiera zamknięty, a nie przykładowy katalog celów publicznych w rozumieniu tejże ustawy i stąd wykluczona jest w tym zakresie wykładnia rozszerzająca, jak i stosowanie przez właściwy organ uznania administracyjnego.

Ponadto powinna to być inwestycja co najmniej o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym, a nie tylko funkcjonalnie powiązana z inwestycją, która realizuje cel publiczny. Należy także zaznaczyć, że projektowany obiekt budowlany czyli budynek o powierzchni do 80 m2 i maksymalnej wysokości 5,0 m, w którym mają być toaleta męska oraz toaleta damska, natryski i umywalki jak również pomieszczenie socjalno-sanitarne dla obsługi, a także pomieszczenie czystości, nie jest to urządzenie publiczne, o którym stanowi przepis art. 6 ust. 3 u.g.n., służące prowadzeniu, przesyłaniu, oczyszczaniu i odprowadzaniu ścieków czy też zaopatrzeniu ludności w wodę. Jest to bowiem obiekt budowlany, stanowiący tylko miejsce powstawania ścieków bytowych (obiekty, w których wyłącznie "wytwarzane" są ścieki), co wynika z dyspozycji art. 9 pkt 15 ustawy Prawo wodne. Ścieki bytowe są to bowiem ścieki z budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej, które powstają w wyniku ludzkiego metabolizmu czy też funkcjonowania gospodarstw domowych jak i ścieki o zbliżonym składzie z tychże budynków. Z kolei przepis art. 6 pkt 3 u.g.n. dotyczy tylko w ramach jego zakresu przedmiotowego urządzeń publicznych, a nie świadczenia usług publicznie dostępnych. Dlatego też należy uznać, że urządzenia, które służą do zaopatrzenia ludności w wodę są to urządzenia publiczne mające na celu zaopatrzenie w wodę przeznaczoną do spożycia. Natomiast celem budowy toalet i natrysków nie jest oczywiście dostarczenie i zaopatrzenie w wodę mieszkańców, lecz tylko spełnienie określonych potrzeb bytowych związanych ze świadczeniem usług publicznie dostępnych, czyli nie jest związane z urządzeniami publicznymi. Oznacza to więc, że budowa toalet nie spełnia wymagań z art. 6 ust. 3 u.g.n., nie służy do dostarczenia wody do spożycia dla ludności. Ponadto nie jest to również budowa i utrzymanie urządzeń publicznych, które służą do ujmowania wód powierzchniowych czy też budowy urządzeń publicznych w celu jej dostarczania lub odprowadzania ścieków. Nie budzi bowiem wątpliwości, że takie urządzenia publiczne już działają, tj. sieć wodociągowa, z której pobiera się wodę na potrzeby toalet jak i sieć kanalizacji sanitarnej, którą odprowadzane są ścieki.

Po drugie, należy także podzielić zarzut, że odesłanie ujęte w art. 6 pkt 10 u.g.n. w zakresie ustalenia innego celu publicznego określonego w odrębnych ustawach nie ma w tej sprawie zastosowania. Wynika to z tego, że zadania własne gminy dotyczące zapewnienia czystości i porządku na terenie gminy jak i tworzenia warunków do ich utrzymania, więc także w zakresie zapewnienia budowy, utrzymania i eksploatacji własnych lub wspólnych z innymi gminami szaletów publicznych w świetle dyspozycji art. 3 ust. 2 pkt d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 2 pkt 18 lit. a i b ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nie są automatycznie celami publicznymi, o których stanowi przepis art. 6 pkt 3 u.g.n. w związku z art. 2 pkt 5 u.p.z.p., jak i nie mogą stanowić podstawy do wywłaszczenia nieruchomości. Oznacza to, że projektowana budowa budynku toalet publicznych ogólnodostępnych nie jest celem publicznym w świetle dyspozycji art. 6 pkt 10 u.g.n. czyli w rozumieniu odrębnych ustaw, ponieważ tego rodzaju przedsięwzięcie nie zostało expressis verbis wymienione w odrębnej ustawie jako cel publiczny.

Po trzecie, ponieważ projektowana budowa budynku toalet publicznych ogólnodostępnych nie jest celem publicznym zarówno w rozumieniu art. 6 pkt 3 jak i art. 6 pkt 10 u.g.n. to nie może być realizowana zgodnie z dyspozycją § 3 pkt 8 przedmiotowej uchwały Sejmiku Województwa Pomorskiego w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych. Ponadto nie mają tu zastosowania przepisy art. 17 ust. 2 pkt 4 u.o.p. w związku z art. 2 pkt 5 u.p.z.p., które zezwalają na realizację inwestycji celu publicznego.

Mając powyższe na uwadze i uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.