Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1769/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Dnia 19 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 873/21 w sprawie ze skargi R. W. i B. W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2021 r. nr WOA.7721.150.2021.MKA w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 873/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R. W. i B. W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia 10 sierpnia 2021 r., nr WOA.7721.150.2021.MKA, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w P. z dnia 29 kwietnia 2021 r., nr PINB.4200.6.2019, nakazującą na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1133 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", skarżącym wykonanie na własny koszt rozbiórki całości budynku gospodarczego o wymiarach: długość ok. 6,42 m, szerokość ok. 3,76 m, wysokości ok. 2,3-2,8 m – wzniesionego bez wymaganego prawem zgłoszenia na terenie działki nr [...] przy granicy z działką nr [...] (ark. mapy 20, obręb miasto P.), w P..

Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie wiążąca jest ocena prawna zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 428/20. Organy obu instancji, uwzględniając tą ocenę, ponownie prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Ponadto Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie znajdują przepisy Prawa budowanego w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.

Następnie Sąd powołał się na definicję "obiektu budowlanego" (art. 3 pkt 1 P.b.), "budynku" (art. 3 pkt 2 P.b.) i "obiektu małej architektury (art. 3 pkt 4 P.b.) oraz "budynku gospodarczego (§ 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.). Sąd stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania ze wglądu na pełnioną funkcję przechowywania, służącą mieszkańcom budynku mieszkalnego, pełni rolę budynku gospodarczego. Także wspomniana wielkość obiektu (około 24 m2) wykluczała zakwalifikowanie go do obiektów małej architektury. Ponadto w sprawie ustalono, że przedmiotowy budynek ma samodzielną konstrukcję ze słupków i płyt betonowych, i nie wspiera się ani na ogrodzeniu, ani na innym obiekcie. Z poczynionych wcześniej ustaleń dokonanych m.in. w wyniku kontroli z 11 września 2019 r. wynikało, że na terenie działki nr [...], w granicy z działką sąsiednią nr [...], wzniesiono z prefabrykatów elementów ogrodzeniowych wolnostojący obiekt budowlany. W świetle definicji "robót budowlanych" (art. 3 pkt 7 P.b.) i "budowy" (art. 3 pkt 6 P.b.) wzniesienie przedmiotowego budynku prawidłowo zakwalifikowano jako budowę obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. budowa przedmiotowego budynku gospodarczego z uwagi na jego wielkość (o powierzchni zabudowy 24,14 m2 przy działce o powierzchni 541 m2) wymagała od inwestora dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Nie było kwestionowane, że inwestorzy nie dokonali przedmiotowego zgłoszenia zamiaru wykonania budynku gospodarczego o powierzchni do 35 m2. W tych warunkach zachodziły podstawy do wdrożenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 49b P.b., co wymagało sprawdzenia, czy przedmiotowy budynek jest zgodny z normami planistycznymi oraz nie narusza przepisów, w tym – techniczno-budowlanych. Ponieważ na przedmiotowym terenie nie obowiązywał plan miejscowy, dlatego na dalszym etapie postępowania legalizacyjnego konieczne byłoby uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Jednakże organy nadzoru budowalnego zasadnie dostrzegły, że budynek znajdujący się na działce nr [...] narusza przepisy techniczno-budowalne, co uniemożliwiło dalsze prowadzenie postępowania legalizacyjnego. Sąd wskazał na treść § 12 ust. 1-4 ww. rozporządzenia i stwierdził, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe zastosowanie wskazanych w § 12 ust. 2-4 ww. rozporządzenia wyjątków z uwagi na brak ku temu przesłanek. Dla tej oceny nie ma znaczenia zgoda właścicieli nieruchomości sąsiedniej na posadowienie przedmiotowego budynku przy granicy z działką nr [...].

W tym stanie sprawy organy uznały, że jedynym możliwym do spełnienia jest warunek określony w § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, wymagane byłoby jednak odsunięcie ściany wschodniej budynku (o długości ok. 6,42 m) na odległość 3 m od granicy z działką nr [...]. Organ I instancji słusznie wskazał, że rozebranie przedmiotowego budynku w części, celem doprowadzenia do spełnienia warunku z § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, jest technicznie niemożliwe, bo nie posiada on konstrukcyjnie wyodrębnionych części, których likwidacja nie wyrządziłaby szkody dla pozostałych. Z kolei rozebranie budynku na szerokości 3 m od strony granicy działki spowodowałoby pozostawienie części obiektu o szerokości 0,76 m, która nie byłaby możliwa do użytkowania. Wiązałoby się to z rozbiórką całego dachu i koniecznych do tego części ścian bocznych. Słusznie zauważyły organy, że przeniesienie budynku stanowiłoby w istocie również jego rozbiórkę i budowę od podstaw.

Tym samym organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że przedmiotowa budowa narusza przepisy techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, tym samym nie została spełniona jedna z pozostałych przesłanek legalizacji wymieniona w art. 49b P.b., których spełnienie powinno nastąpić łącznie. Przy tym organy zastosowały się do poczynionych w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt IV SA/Po 428/20 zaleceń i wypełniły wskazania Sądu poprzednio orzekającego w sprawie.

Zdaniem Sądu, organy zasadnie przyjęły, że, z uwagi na brak możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego, nie oceniano także kwestii wykorzystania do budowy budynku gospodarczego betonowych prefabrykatów ogrodzeniowych. Jednakże jeśli faktycznie spełniają one kryteria określone w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowalnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) to będzie możliwe ich ponowne wykorzystanie w przypadku ewentualnej budowy budynku gospodarczego w innym miejscu, zgodnie z przepisami techniczno-budowalnymi i na podstawie przepisów Prawa budowanego.

Podsumowując, Sąd stwierdził, że organy nadzoru budowalnego w myśl art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a", zastosowały się do wiążących je wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 428/20. Organy ustaliły na podstawie przeprowadzonej kontroli, że budynek gospodarczy będący przedmiotem niniejszego postępowania jest budynkiem wolnostojącym. Dodatkowo jednoznacznie wskazały, że nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w związku z niezgodnością przedmiotowego obiektu z przepisami dotyczącymi warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Decyzję o rozbiórce przedmiotowego obiektu na podstawie art. 52 P.b. prawidłowo skierowano do inwestorów, którymi są skarżący. Będąc jednocześnie współwłaścicielami nieruchomości, mają do niej dostęp i możliwe jest dokonanie nakazanych robót budowlanych.

W ocenie Sądu I instancji, organy obu instancji dochowały także zasad postępowania administracyjnego i nie dopuściły się naruszenia przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. Sąd nie doszukał się także innych uchybień przepisów postępowania skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB z 29 kwietnia 2021 r. W tym stanie sprawy skarga okazała się niezasadna, a jej zarzuty nie odniosły zamierzonego skutku. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła B. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi kasacyjnej na fakty wskazane w jej uzasadnieniu, w szczególności co do faktu braku fundamentów, rzeczywistego wykorzystania obiektu małej architektury i rzeczywistej funkcji jaką pełni, i wskazując, że potrzeba powołania dowodu z tychże dokumentów wynikła później z uwagi na treść rozstrzygnięć jakie zapadły w niniejszej sprawie, doprowadzających do błędnej oceny dowodów, w tym treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym Sąd powyższą ocenę podzielił.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 3 pkt 4 P.b. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy polegające na przyjęciu, że obiekt na terenie działki nr [...] przy granicy z działką nr [...] o wymiarach: długość ok. 6,42 m, szerokość ok. 3,76 m, wysokość ok 2,3-2,8 m, nie jest obiektem małej architektury z uwagi na pełnione funkcje i wielkość, podczas gdy w rzeczywistości ww. obiekt (co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie) jest niewielki i spełnia funkcje użytkowe służące rekreacji codziennej, i utrzymaniu porządku, a orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuściło możliwość zakwalifikowania jako obiektu małej architektury nawet obiektu większego o wymiarach 41,5 m2 (por. wyrok NSA z 18 października 2016 r., II OSK 19/15), uznając, że cechą wyróżniającą (istotną) obiektów małej architektury jest ich wielkość. W sprawie rozstrzyganej przed NSA za obiekt służący do rekreacji codziennej uznany został obiekt o wymiarach 7,6 x 5,46 m – około 41,5 m2 powierzchni pokryty matą imitującą "kostkę chodnikową" z ustawioną obok niej tablicą do gry w koszykówkę), podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy bezpodstawnie uznano, że wymiary 6,42 m x 3,73 m, tj. 23,94 m2 są za duże do zakwalifikowania obiektu jako obiektu małej architektury, co w konsekwencji błędnie doprowadziło do stwierdzenia, że obiekt został wzniesiony bez wymaganego prawem zgłoszenia;

- art. 3 pkt 2 P.b. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem, co doprowadziło do błędnego przekonania polegającego na przyjęciu konieczności zgłoszenia budowy i w konsekwencji wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu, podczas gdy w świetle definicji powoływanego przepisu przez budynek należy rozumieć obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, natomiast skarżąca wskazuje, że wybudowana konstrukcja nie posiada fundamentów, a na ziemi jest położona jedynie posadzka, co dyskwalifikuje możliwość uznania ww. obiektu jako budynku, z uwagi na brak fundamentów i trwałego związania obiektu z gruntem;

- art. 48 ust. 1 i 2 P.b. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą ustawy z dnia 19 września 2020 r. przez jego zastosowanie i stwierdzenie nakazu rozbiórki obiektu, w sytuacji gdy nie było ku temu podstaw;

- art. 49b ust. 2 P.b. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą ustawy z dnia 19 września 2020 r. w zw. z § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia w zw. z § 12 ww. rozporządzenia przez jego niezastosowanie i nieobjęcie obiektu procedurą legalizacyjną, podczas gdy były ku temu przesłanki, a obiekt powinien być uznany jako znajdujący się w zabudowie jednorodzinnej lub zagrodowej.

Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. przez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak oceny wszelkich faktów w sposób wszechstronny, a także przez niezbadanie okoliczności podnoszonych przez skarżącą, że niewielkich rozmiarów obiekt (6,42 x 3,76 m) pełniący funkcje użytkowe służące utrzymaniu porządku stanowi obiekt małej architektury, jak również bezzasadne przyjęcie, że obiekt stanowi budynek, co w efekcie doprowadziło również do naruszenia również art. 8 K.p.a.;

- art. 7 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w szczególności przez pominięcie w ustalaniu, czy pomieszczenie o wymiarach długość ok. 6,42 m, szerokość ok. 3,76 m przekracza niewielkie rozmiary mając na uwadze wymiary działki, na których ten obiekt został postawiony, brak porównania rozmiarów tego obiektu z wymiarami działki i samej nieruchomości, brak rozważenia okoliczności podawanych przez skarżącą, uzasadniających, że ww. obiekt stanowi obiekt małej architektury, brak oceny okoliczności w jakich obiekt został wybudowany i w miejsce jakiego obiektu został wybudowany, brak prawidłowej oceny funkcji jakie pełni obiekt.

Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej brak jest podstaw prawnych do uznania przedmiotowego budynku gospodarczego o powierzchni około 24 m2 jako obiektu małej architektury. Skoro będący przedmiotem niniejszego postępowania obiekt budowlany wykazuje cechy budynku gospodarczego, to istniały przesłanki do stwierdzenia, że jest to budynek, o jakim mowa w art. 3 pkt 2 P.b. Obiekt budowlany o charakterze gospodarczym – na co wskazali sami inwestorzy podczas postępowania administracyjnego, ale także w istocie skardze kasacyjnej – w żaden sposób nie nawiązuje swoim przeznaczeniem do funkcji jakie powinny pełnić typowe dla obiektu małej architektury (religijne, upiększania ogrodu, rekreacji, utrzymania porządku – śmietniki) – por. wyrok NSA z 14 września 2021 r., II OSK 3089/18. Dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy należy w pełni podzielić pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym subiektywne stanowisko inwestora, jakoby budynek o stosownej powierzchni miał charakter zabudowy małej architektury nie może zostać zaakceptowane. Nawet budynek znacznie mniejszy powierzchniowo niż 35 m2 nie może być kwalifikowany jako obiekt małej architektury gdy nie spełnia przesłanek wynikających z art. 3 pkt 4 P.b. (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2020 r., II OSK 282/20). Definicja obiektu małej architektury łączy kryteria konstrukcyjne oraz funkcjonalne. Obiekty te mają mieć względnie niewielkie wymiary, a jednocześnie określone funkcje. Obiektami małej architektury będą takie konstrukcje, które służą kultowi religijnemu lub stanowią elementy architektury ogrodowej, albo wreszcie służą rekreacji codziennej bądź utrzymaniu porządku na określonej nieruchomości (por. wyrok NSA z 30 marca 2022 r., II OSK 988/19). Oczywiście wspólną cechę wszystkich obiektów małej architektury stanowią ich niewielkie rozmiary. Lista obiektów z art. 3 pkt 4 P.b. nie jest wyczerpująca i do obiektów małej architektury można zaliczyć także inne obiekty, poza wyraźnie w nim wymienionymi, jednak mogą to być jedynie obiekty niewielkie i rodzajowo podobne do tych, które zostały wymienione w art. 3 pkt 4 P.b. (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., II OSK 1528/15). Wynika z tego, że przy kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego jako obiektu małej architektury ma znaczenie nie tylko jego wielkość, lecz także funkcja. W tych warunkach prawnych brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest obiektem małej architektury. Poza tym nie ma żadnych przesłanek, aby obiekt będący budynkiem gospodarczym kwalifikować jako obiekt małej architektury, gdyż te dwa pojęcia wzajemnie się wykluczają (patrz odpowiednio wyrok NSA z 25 sierpnia 2017 r., II OSK 2758/15). Takiej też ocenie nie przeczy powołany w skardze kasacyjnej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 19/15, w którym wyraźnie wskazano, że wspólne dla wszystkich obiektów małej architektury są ich niewielkie rozmiary oraz przeznaczenie, które powinno swoją treścią korespondować z przeznaczeniem jednej z kategorii obiektów wymienionych w art. 3 pkt 4 P.b. W okolicznościach niniejszej sprawy akcentowana w skardze kasacyjnej wielkość przedmiotowego budynku, tj. około 24 m2, nie jest zatem wystarczająca do stwierdzenia, że mamy do czynienia z obiektem małej architektury.

Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 pkt 4 P.b. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Nie można też w sprawie zgodzić się z twierdzeniami zawartymi w skardze kasacyjnej, że przedmiotowy obiekt nie jest budynkiem, ponieważ strona skarżąca wskazywała, iż "wybudowana konstrukcja nie posiada fundamentów". Takie bowiem twierdzenia przeczą dokonanym w sprawie ustaleniom, ponieważ mamy do czynienia z wzniesionym z prefabrykatów elementów ogrodzeniowych wolnostojącym obiektem budowlanym, którego ściany z płyt betonowych zostały umocowane w słupkach żelbetowych posadowionych w gruncie (stopy fundamentowe zabetonowane). Należy wskazać, że o braku trwałego związania z gruntem nie świadczy fakt posadowienia ww. inwestycji na ww. "stopach fundamentowych zabetonowanych". Istnienie fundamentów nie jest jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem, ponieważ aktualnie dostępne środki techniczne pozwalają także na zastosowanie innych rozwiązań technicznych pozwalających na trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem. Chodzi bowiem o to aby obiekt budowlany opierał się naturalnym siłom przyrody, na co też wielokrotnie wskazywano w ugruntowanym orzecznictwie, jeśli chodzi o kwalifikację w zakresie trwałego związania z gruntem. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie i kategorycznie wypowiadał się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyroki NSA: z 18 stycznia 2023 r., II OSK 2605/21; z 17 stycznia 2020 r., II OSK 526/18; z 10 kwietnia 2019 r., II OSK 1500/17). Dlatego ustalone w niniejszej sprawie cechy przedmiotowego obiektu budowlanego, uprawniały do stwierdzenia, że mamy do czynienie z budynkiem, o jakim mowa w art. 3 pkt 2 P.b., m.in. trwale związanym z gruntem, w sytuacji gdy strona skarżąca nie wykazała aby przedmiotowy obiekt budowlany można było przenieść w inne miejsce w łatwy sposób.

Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 pkt 2 P.b. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Jako chybiony należało też uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 48 ust. 1 i 2 P.b. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą ustawy z dnia 19 września 2020 r., ponieważ przepis ten nie znalazł w sprawie zastosowania. W takiej sytuacji brak jest podstaw do twierdzenia, że przepis ten w ogóle został naruszony. Podstawę prawną wydania nakazu rozbiórki stanowił art. 49b ust. 1 P.b., ponieważ przedmiotowy budynek powstał bez wymaganego prawem zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b.), a więc jako samowola budowlana i jednocześnie w sprawie ustalono, że nie zachodziły przesłanki do legalizacji z uwagi na brak spełnienia przez tą samowolę budowlaną norm odległościowych z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, w sytuacji gdy jednocześnie nie istniały podstawy do zastosowania wyjątków z § 12 ust. 2-4 ww. rozporządzenia, co też Sąd I instancji szczegółowo wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Ponadto trudno polemizować z kolejnym zarzutem skargi kasacyjnej sformułowanym w oparciu o art. 49b ust. 2 P.b. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą ustawy z dnia 19 września 2020 r. w zw. z § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia w zw. z § 12 ww. rozporządzenia. W sprawie jednoznacznie oceniono, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodziły podstawy do zastosowania § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia. Przepis ten dotyczy "zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej", a w niniejszej sprawie ustalono, że mamy do czynienia z "zabudową wielorodzinną" (działka nr [...] przy ul. [...] w P. zabudowana jest budynkiem wielomieszkaniowym – posiada wyodrębnione trzy lokale mieszkalne, a taka cecha budynku mieszkalnego stosownie do treści art. 3 pkt 2a P.b. nie pozwala na stwierdzenie, że jest to budynek mieszkalny jednorodzinny, a więc nie może być mowy, że sprawa dotyczy zabudowy jednorodzinnej w rozumieniu § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia; ponadto nie jest to zabudowa zagrodowa w rozumieniu § 3 pkt 3 ww. rozporządzenia; a nadto zgodnie z treścią Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Pleszew przedmiotowy teren znajduje się w obszarze oznaczonym MW/U, co oznacza istniejące i projektowane tereny o dominującej funkcji mieszkalnictwa wielorodzinnego z zabudową usługową) i tej oceny nie podważono skutecznie w skardze kasacyjnej. Nie wykazano najpóźniej w skardze kasacyjnej, że przedmiotowa samowola budowlana powstała w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej. Stąd niewadliwie Sąd I instancji ocenił, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły, że nie mógł w niniejszej sprawie znaleźć zastosowania § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia, ani ust. 2 i 3 tego paragrafu.

Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 49b ust. 2 P.b. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą ustawy z dnia 19 września 2020 r. w zw. z § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia w zw. z § 12 ww. rozporządzenia nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Natomiast zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Sąd Administracyjny nie wyrokuje na podstawie przepisów procedury administracyjnej, lecz przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym Sąd I instancji, wydając zaskarżony wyrok, nie mógł naruszyć ww. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Prawidłowe sformułowanie zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego wymaga w pierwszej kolejności przywołania odpowiednich przepisów procedury sądowoadministracyjnej, która została uregulowana w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchybienia w tym zakresie czynią przedmiotowe zarzuty skargi kasacyjnej błędnie sformułowanymi, a tym samym pozbawionymi usprawiedliwionych podstaw. Odnosząc się zaś do argumentacji skargi kasacyjnej podniesionej w ramach tej grupy zarzutów należy stwierdzić, że w świetle przedstawionego powyżej wywodu uzyskany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia, że przedmiotem postępowania jest "budynek gospodarczy", a nie – "obiekt małej architektury", a dla tej oceny nie mają decydującego znaczenia rozmiary przedmiotowego obiektu budowlanego, tj. powierzchnia zabudowy około 24 m2. Ponadto dla oceny zaistnienia samowoli budowlanej nie ma znaczenia wskazywany przez stronę skarżącą brak porównania rozmiarów tego obiektu z wymiarami działki i samej nieruchomości, a także brak oceny okoliczności w jakich obiekt został wybudowany, w tym to, że został wybudowany w miejsce innego obiektu. Taka bowiem argumentacja strony skarżącej potwierdza, że przedmiotowy obiekt powstał w ramach samowoli budowlanej; zaś wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w sprawie wyjaśniono z jakich prawnych względów przedmiotowy obiekt nie jest obiektem małej architektury, a nadto ustalono jaka jest funkcja tego budynku – służy do przechowywania różnego typu narzędzi celem zachowania porządku na działce, czego strona skarżąca nie kwestionuje w skardze kasacyjnej, wręcz przyznając, że taka jest funkcja użytkowa przedmiotowego obiektu budowlanego, co uprawnia do oceny, że jest to budynek gospodarczy, bo spełnia hipotezę § 3 pkt 8 ww. rozporządzenia, stanowiącego legalną definicję "budynku gospodarczego", przez który należy rozumieć budynek przeznaczony m.in. do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących m.in. mieszkańcom budynku mieszkalnego. Tak ocenę tylko potwierdza załączony do skargi kasacyjnej materiał zdjęciowy, który obrazuje użytkowanie budynku jako gospodarczego (służy do przechowywania różnego rodzaju rzeczy).

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.