Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 52/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Koszty postępowania
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zwrócono zażalenie do WSA w celu usunięcia dostrzeżonych braków
Powołane przepisy: article: art. 227 par. 2, art. 180
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w pkt III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1441/23 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2023 r. nr 1401-IEW3.4253.74.2022.11.DS w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2021 r. oraz zabezpieczenia ich na majątku podatnika postanawia zwrócić zażalenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie celem usunięcia dostrzeżonych braków.


UZASADNIENIE

1.1. Wyrokiem z 29 września 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1441/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: Spółka lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej jako: Organ lub Dyrektor IAS) z 21 kwietnia 2023 r. w określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2021 r. oraz zabezpieczenia ich na majątku podatnika:

1) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję w zakresie, w jakim decyzje te dotyczą ustalenia kwot dodatkowego zobowiązania podatkowego oraz zabezpieczenia ich na majątku Spółki, i w tym zakresie umorzył postępowanie podatkowe;

2) oddalił skargę w pozostałym zakresie;

3) zasądził od Dyrektora IAS na rzecz Spółki kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

1.2. W zakresie uzasadnienia punktu trzeciego rozstrzygającego o kosztach postępowania sądowego powołano się na art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800, dalej jako: Rozporządzenie). Sąd pierwszej instancji wskazał, że na koszty te złożył się uiszczony wpis od skargi (500 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

1.3. Zażaleniem z 23 października 2023 r. Organ zakwestionował pkt III powyższego wyroku.

Od zażalenia tego nie uiszczono wpisu. Na zarządzeniu z 26 października 2023 r. odnotowującym wpływ zażalenia, poniżej podpisu Przewodniczącej Wydziału widnieje adnotacja "UWAGI: Zażalenie wolne od wpisu (art. 227 § 2 P.p.s.a.)"

2.1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie podlega zwróceniu Sądowi pierwszej instancji celem usunięcia dostrzeżonych braków formalnych.

2.2. Zgodnie z art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (do których należy m.in. zażalenie) pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a), wysokość którego każdorazowo określa się na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. poz. 2193, ze zm.). Stosownie do § 2 pkt 7 powołanego rozporządzenia w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych pobiera się wpis stały w wysokości 100 zł bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności.

Idąc dalej, zgodnie z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Z kolei z § 2 tego przepisu wynika, że

od zażaleń, o których mowa w § 1, nie pobiera się opłat sądowych.

2.3. Zażalenie poddane analizie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w niniejszej sprawie nie jest zażaleniem o którym mowa w art. 227 § 1 p.p.s.a. i jako takie nie jest zwolnione od wpisu. Po pierwsze, już sama strona trafnie odnotowała, co umknęło uwadze WSA, że składane przez nią zażalenie wywodzone jest na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., a więc od postanowienia WSA którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej.

Wbrew adnotacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (znajdującej się poniżej podpisu Przewodniczącej Wydziału) przedmiotowe zażalenie nie jest objęte zwolnieniem od wpisu statuowanym art. 227 § 2 p.p.s.a., gdyż kwestionuje się nim postanowienie w zakresie kosztów postępowania, a nie wyłącznie kosztów sądowych. Odnotować należy, że wedle art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (rozumianych z kolei w oparciu o art. 213 p.p.s.a.). Z samej treści zażalenia wynika też, że kwestionowana jest jedynie wysokość zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego które niewątpliwie do kosztów sądowych nie należą.

W piśmiennictwie i orzecznictwie szeroko podnosi się, że jednostkowe zwolnienia od wpisów sądowych należy interpretować wąsko, zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendendae.

Nawet uznając, że art. 227 § 2 p.p.s.a. pozostawia wątpliwości interpretacyjne w stanie faktycznym sprawy, co zdaniem tutejszego Sądu nie ma miejsca, omówienie zaistniałego problemu miało już miejsce w piśmiennictwie. Analogiczne stanowiska zajęli zarówno M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 227, jak i H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 227. Podobny pogląd prezentowany jest też w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. dr hab. R. Hausera, prof. dr hab. M. Wierzbowskiego. Wskazuje się, że wyłączenie w oparciu o przepis art. 227 § 2 p.p.s.a. obowiązku uiszczenia opłaty sądowej w przypadku zażaleń na postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania pozostawałoby w sprzeczności z literalnym brzmieniem tej regulacji i systematyką aktu prawnego, prowadziłoby tym samym do zakwestionowania racjonalnych rozwiązań prawnych przyjętych przez ustawodawcę (por. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2011 r., I FZ 129/11). Koszty sądowe stanowią składową część kosztów postępowania, jeden z elementów niezbędnych kosztów postępowania ponoszonych przez stronę. Pojęcie kosztów sądowych jest zatem pojęciem węższym niż koszty postępowania.

Nie ulega żadnej wątpliwości zatem, że od zażalenia opartego na art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawy, należny będzie wpis sądowy.

2.4. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 p.p.s.a. zwrócił zażalenie Sądowi pierwszej instancji celem usunięcia dostrzeżonych braków.