Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 954/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 164, art. 129 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i 2, art. 120 ust. 1, art. 129 ust. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej B. O. kwotę 2 217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP) decyzją z [...] kwietnia 2016 r., znak [...], po rozpatrzeniu wniosku B.O., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A. z siedzibą w [...] (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny [...] udzielonego na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: spółka, T., uprawniona, uczestniczka), na podstawie art. 164 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 oraz art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 z późn. zm., dalej: p.w.p.) – wniosek oddalił.

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

Decyzją z [...] lipca 2006 r. Urząd Patentowy udzielił T. prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzny [...], w zakresie towarów z klasy 16: krzyżówek, czasopism i książek z krzyżówkami. Znak został zarejestrowany jako oznaczenie słowno-graficzne o jasnopomarańczowych polach, składające się z kratek, opisanych jako diagram krzyżówki, prostokątnej ramki w kolorze pomarańczowym umieszczonej dookoła kratki, przy czym lewa krawędź diagramu przylega do krawędzi prostokąta oraz słowa [...], wykonanego czarnymi literami, znajdującego się na tle ramki nad kratką, u góry z prawej strony.

W sierpniu 2011 r. do UP wpłynął wniosek B. O. o unieważnienie prawa ochronnego na powyższy znak towarowy. Jako podstawę prawną żądania unieważnienia wskazała art. 164 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 p.w.p. oraz alternatywnie art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w odniesieniu do "krzyżówek" oraz art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w zakresie "czasopism i książek z krzyżówkami". W ocenie wnioskodawczyni sporny znak nigdy nie miał zdolności rejestrowej (konkretnej i odróżniającej) w kwestionowanym zakresie.

Uzasadniając naruszenie art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 p.w.p. skarżąca podnosiła, że krzyżówka jest zadaniem logicznym, a nie jest ani towarem, ani usługą. Dowodziła, że w świetle art. 120 ust. 1 p.w.p. krzyżówka staje się znakiem towarowym z chwilą związania go z towarem w sposób pozwalający zindywidualizować towar na podstawie pochodzenia. Brak związku pojęciowego oznaczenia z towarem (usługą) może wynikać z faktu, że przedmiot zgłoszony do rejestracji jako towar nie stanowi towaru. W przypadku natomiast potraktowania przez UP pojęcia "krzyżówka" za synonim czasopisma krzyżówkowego (potoczne określenie czasopisma krzyżówkowego) jako podstawę unieważnienia ww. prawa ochronnego wnioskodawczyni wskazywała art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p.

Ponadto zdaniem skarżącej znak towarowy [...]nie ma konkretnej zdolności odróżniającej dla czasopism i książek z krzyżówkami oraz dla krzyżówek w razie potraktowania pojęcia krzyżówka jako synonimu czasopisma szaradziarskiego. Jej zdaniem, określenie [...]w spornym znaku zostanie odebrane przez konsumenta jako oznaczenie opisowe, ogólnoinformacyjne. Element ten wskazuje na cechy (właściwości) oznaczanych towarów, tj. na stopień trudności zadań krzyżówkowych. Nadto, słowny element [...]pozostaje bez znaczenia w kontekście całościowego oddziaływania spornego znaku towarowego, zwłaszcza, że jest w tym znaku słabo widoczny. Dlatego jest prawdopodobne, że element ten zostanie pominięty przez przeciętnego odbiorcę przy całościowej percepcji oznaczenia. W konsekwencji oznaczenie w postaci kolorowych ramek oraz oznaczeń słownych informujących o stopniu trudności zadań krzyżówkowych nie może być przedmiotem monopolu używania dla wskazanych towarów i powinno pozostać dostępne dla wszystkich zainteresowanych uczestników obrotu gospodarczego.

W odpowiedzi na wniosek T. wniósł o jego oddalenie.

Decyzją z [...] marca 2013 r. UP oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy i zasądził dla spółki zwrot kosztów postępowania.

Organ uznał za niezasadny zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w odniesieniu do "krzyżówek" z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 p.w.p. Przyjął, że "krzyżówka" jest towarem, który może być przedmiotem transakcji handlowych. Wskazał, że w obrocie gospodarczym działają firmy układające i sprzedające gotowe krzyżówki innym firmom, jak chociażby T.. Za słuszne przyjął stanowisko uprawnionej, że słowo "krzyżówka" jest powszechnie używane w języku potocznym jako oznaczenie czasopisma szaradziarskiego, mogącego zawierać nie tylko zadania diagramowe (krzyżówki), ale także inne zagadki (np. szarady), a także jest podawane na stronach internetowych różnych kolporterów jako określenie kategorii towarów-czasopism szaradziarskich.

Organ nie podzielił także stanowiska wnioskodawczyni co do udzielenia prawa ochronnego na sporny znak w odniesieniu do "krzyżówek, czasopism i książek z krzyżówkami" z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p. Uznał, że towary te skierowane są do szerszej grupy konsumentów. Ze względu na niską cenę należy je uznać za towary ogólnodostępne, powszechnego użytku. Ich nabywcami są osoby w różnym wieku, niezależnie od płci, wykształcenia, statusu społecznego, często będące hobbystami. Jest to więc odbiorca właściwe poinformowany i uważny.

Urząd Patentowy, biorąc pod uwagę cechy strukturalne spornego znaku towarowego, stwierdził, że jako całość posiada on dostateczne znamiona odróżniające. O ile elementów takich, jak ramka w kolorze pomarańczowym oraz umieszczona wewnątrz niej kratka, którą sama spółka opisała w podaniu jako "diagram krzyżówki o jasnopomarańczowych polach", według UP nie można uznać za elementy odróżniające spornego znaku towarowego, o tyle element słowny [...]jest takim elementem odróżniającym. Kratki tworzące diagram krzyżówki są natomiast typowym, wręcz koniecznym elementem krzyżówek, przy czym pomarańczowa ramka wokół diagramu krzyżówki jest powszechnym elementem graficznym stosowanym na rynku wydawnictw krzyżówkowych, co powoduje, że brak im charakteru odróżniającego. Dlatego żaden z tych elementów znaku spornego nie ma konkretnej zdolności odróżniającej dla publikacji z krzyżówkami.

Oceniając słowo [...] UP stwierdził, że w żadnym swoim znaczeniu nie odnosi się ono bezpośrednio i w sposób konkretny do ww. towarów lub ich cech, a tym samym nie można uznać go za element opisowy, pozbawiony zdolności odróżniającej. Wskazał, że słowo to w spornym znaku, choć jest zapisane niewielką czcionką, zostało umieszczone w takim miejscu, że jest wyraźnie widoczne i bez wątpienia zostanie zauważone przez odbiorców. Zatem oznaczenie [...]jedynie drogą skojarzeń myślowych może doprowadzić odbiorców do stwierdzenia, że chodzi o stopień trudności zadania szaradziarskiego, a to zdaniem organu za mało, żeby uznać je za opisowe względem ww. towarów. Zdaniem UP o charakterze informacyjnym elementu słownego [...]nie może też świadczyć pismo stanowiące załącznik nr 4 do pisma skarżącej z [...] lutego 2012 r. W tymże piśmie wskazano, iż krzyżówki są różnicowane ze względu na poziom trudności: laik, uczeń, student, znawca, mistrz i geniusz, ponieważ w istocie odnoszą się one w sposób aluzyjny do osoby rozwiązującej krzyżówki, a nie krzyżówki jako takiej. Powoduje to, że nie jest możliwe bezpośrednie skojarzenie tą drogą trudności zadania szaradziarskiego. Ponadto o zdolności odróżniającej znaku towarowego świadczy jego postrzeganie przez odbiorców towarów, do sygnowania których jest on przeznaczony, a nie to jak jest on opisywany przez uprawionego. Biorąc pod uwagę znaczenie słowa [...]nie sposób, w ocenie UP, przyjąć, aby odbiorcy w sposób natychmiastowy i bez głębszej refleksji wiązali je ze stopniem trudności zadania szaradziarskiego.

Ustosunkowując się do zarzutu wnioskodawczyni, że sporny znak nie jest widoczny w trakcie zakupu ww. towarów, a tym samym nie może odróżniać tych towarów, organ zauważył, że skarżąca nie przedstawiała żadnych dowodów na tę okoliczność. Jednocześnie kwestia, czy i w jakiej postaci występuje w obrocie sporny znak, jest zagadnieniem nie mającym znaczenia dla oceny jego zdolności odróżniającej. Ochrona znaku bowiem dotyczy konkretnej jego formy (postaci), jaka została zgłoszona i na tej podstawie wpisana do rejestru.

Wyrokiem z 10 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1875/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi B. O., uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] marca 2013 r. w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy.

Sąd podzielił zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.; dalej k.p.a.) wskutek nierozważenia przez organ tego, że forma przedstawienia spornego znaku towarowego jest w istocie wewnętrzną kartką czasopisma. Jeżeli znak towarowy w całej swojej postaci jest częścią czasopisma wydawanego przez spółkę, będącego towarem lub w zasadniczej swej części jest przedstawieniem rodzaju towaru, który oznacza (formą określającą krzyżówkę), to jednocześnie sam znak nie nadaje się do odróżnienia w obrocie towarów, dla których został zgłoszony, gdyż jest tożsamy z rodzajem towaru. Sporny znak towarowy przedstawia "diagram krzyżówki o jasnopomarańczowych polach" w kolorowej obwódce, na której u góry po prawej stronie widnieje słowo [...]. Nie był więc bez znaczenia zarzut skarżącej co do tego, że znak można postrzegać jako rodzaj towaru – krzyżówkę. Jeżeli jest bowiem przedstawieniem rodzaju towaru, to stosownie do art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie może sam siebie jako towar odróżniać od innych towarów jako jego znak towarowy. W tym zakresie UP, z naruszeniem powołanych przepisów postępowania w związku z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie przedstawił w zaskarżonej decyzji argumentacji poddającej się ocenie Sądu. Urząd Patentowy, cytując art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., przeprowadził wywód na temat wagi zdolności odróżniającej znaku, która musi wynikać z jego struktury, gdyż (jak wskazywał) chodzi o potencjalną zdolność symbolu do odróżniania "w ogóle", a więc chodzi o taką cechę oznaczenia, która oceniana jest w oderwaniu, niezależnie od zgłaszanych konkretnych towarów, które miałyby być sygnowane tym oznaczeniem. W tych stwierdzeniach organ, odrzucając elementy graficzne znaku (kolorową ramkę i kratkę – diagram), jako nieposiadające dla publikacji z krzyżówkami konkretnej zdolności odróżniającej i oceniając znak w całości, stwierdził, iż elementem odróżniającym sporny znak jest jego element słowny [...]. Zabrakło jednak odniesienia do tego, jakie znaczenie ma dla dostatecznych znamion odróżniających przedmiotowego znaku towarowego fakt, iż ów diagram z jasnopomarańczowymi polami w kolorowej ramce może w istocie stanowić przedstawienie samego rodzaju towaru w rozumieniu art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Sąd podzielił ocenę skarżącej, że osoby regularnie rozwiązujące krzyżówki (hobbiści, jak określił je UP), będą odbierały słowo [...]jako określony stopień trudności zadania, a więc jako wyrażenie opisowe (informacyjne) o krzyżówce. Urząd Patentowy, uznając ten element znaku spornego za dystynktywny i odróżniający oraz choć mało widoczny, to jednak postrzegany przez nabywców, także z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania, nie przeprowadził swojej argumentacji pod kątem rozumienia tego słowa przez osoby często zajmujące się tego rodzaju rozrywką. Uznając słowo [...]za określające osobę lepszą od innych w jakiejś dziedzinie, stwierdził, że nie odnosi się bezpośrednio i konkretnie do towarów oznaczanych spornym znakiem, a tym samym nie sposób uznać tego słowa za opisowe w stosunku do tych towarów. W wyniku zaprezentowanego stanowiska przez UP pojawiły się wątpliwości, jaki w rezultacie znak towarowy organ badał - słowno-graficzny, czy w zasadzie znak słowny, a może znak słowno-graficzny przez przypisanie słowu [...]także konkretnej grafiki.

Wobec tego za uzasadniony uznano również zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. Jeżeli bowiem organ administracji, kategoryzując odbiorców krzyżówek (zadań szaradziarskich) na rzadko korzystających z tej rozrywki i na jej hobbystów zajmujących się tą rozrywką bardzo często, elementu znaku [...](uznając go za odróżniający) nie uznał za wskazujący dla hobbystów na stopień trudności krzyżówki, powinien w tym zakresie wykazać się argumentacją szerszą niż odniesienie się do znaczenia tego słowa w słowniku języka polskiego. Powinien także przedstawić szerszą argumentację, dlaczego w rozumieniu UP ta grupa odbiorców (hobbiści) dopiero drogą skojarzeń myślowych, po głębszej refleksji może uznać to słowo, jako określenie stopnia trudności zadania, mając na względzie zarzut skarżącej, iż "hobbiści" spotykając się ze słowami [...] na czasopismach z krzyżówkami, wprost odnoszą je do stopnia trudności danej krzyżówki.

Sąd I instancji też zauważył, że powyższy zarzut skarżącej opierał się na dowodach przedłożonych w toku postępowania administracyjnego, a których UP nie omówił wystarczająco szeroko w argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji.

WSA podniósł, że organ ponownie rozpatrując sprawę, będzie miał na względzie powyższe uwagi, jak i argumentację skarżącej, by wydać decyzję z zachowaniem wymaganych przepisów postępowania, w tym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

B. O. wnosiła o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 lipca 2015 r., sygn. akt

II GSK 1415/14 oddalił skargę kasacyjną. Sąd kasacyjny nie podzielił zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), gdyż uzasadnienie wyroku zawierało wszystkie wymagane przez ten przepis elementy. Zauważył, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest usprawiedliwioną podstawą dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd kasacyjny nie dopatrzył się także naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. przez WSA. Jego zdaniem Sąd I instancji nie dokonał podnoszonych przez skarżącą kasacyjnie ustaleń faktycznych przesądzających o opisowym charakterze słowa [...]. Sąd I instancji uznał, że wspomniane okoliczności nie zostały dostatecznie zbadane przez Urząd Patentowy, co uzasadniało z przyczyn procesowych uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie NSA nie doszło do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. przez Sąd I instancji. Odwołując się do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zauważył, że Sąd I instancji nie mógł naruszyć tego przepisu przez to, że wyszedł poza granice skargi. Sąd I instancji nie przesądził wiążąco o istnieniu w sprawie istotnych okoliczności wskazujących na brak zdolności odróżniającej spornego znaku towarowego, a tylko uznał, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona przez Urząd Patentowy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez WSA dalszych przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez stwierdzenie naruszenia przez UP art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sąd kasacyjny wyjaśnił, że istota sprawy, zarówno w świetle skargi, jak i skargi kasacyjnej, ogniskuje się wokół istotnej kwestii posiadania przez sporny znak towarowy konkretnej zdolności odróżniającej w odniesieniu do oznaczania nim krzyżówek i czasopism z krzyżówkami. Sąd I instancji doszedł do wniosku, że istotnym mankamentem procesowym zaskarżonej decyzji był brak dokonania przez organ w oparciu o art. 129 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.p. całościowej oceny zdolności odróżniającej spornego znaku w formie zgłoszonej do ochrony, co odnosi się w szczególności do oceny części graficznej i kolorystycznej tego znaku, a w szczególności kolorowych pól diagramu krzyżówki, a także obramowania znaku, tj. barwnego prostokąta. Elementy te wchodziły w zakres spornego znaku, co wynika z treści opisu zgłoszenia znaku do ochrony w Urzędzie Patentowym. Dlatego pominięcie przy ocenie zdolności odróżniającej spornego znaku omawianych wyżej elementów zasadnie WSA uznał za przejaw naruszenia przez organ wskazanych przepisów postępowania, mające w sprawie istotne znaczenie, gdyż te elementy spornego znaku, są objęte przedmiotem ochrony. Sąd kasacyjny podkreślił, że UP bada zdolność bycia danego oznaczenia znakiem towarowym przez pryzmat przepisów wskazanych przez wnioskodawcę w postępowaniu spornym (art. 255 ust. 4 p.w.p.). W stanie faktycznym sprawy są to przepisy art. 129 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.p., bez art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p., którego skarżąca nie powołała.

Dlatego, mając na uwadze wskazane we wniosku o wszczęcie postępowania spornego art. 129 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.p. UP nie ocenił, a w każdym razie nie w stopniu pozwalającym na skontrolowanie prawidłowości zaskarżonej decyzji, wspomnianych elementów graficznych i kolorystycznych spornego znaku w kontekście ich zdolności odróżniającej. W ocenie NSA kwestia ta miała istotne znaczenie praktyczne z uwagi na używanie przez spółkę tych elementów znaku w krzyżówkach i wydawnictwach krzyżówkowych. Sąd podniósł, że wprawdzie sposób używania oznaczenia nie ma wpływu na jego zdolność bycia znakiem towarowym, niemniej w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy sposób jego używania może być dla organu pomocny przy ocenie znaczenia, jakie poszczególne elementy znaku są decydujące przy całościowej ocenie zdolności odróżniającej danego znaku.

Sąd kasacyjny podkreślił, że Urząd Patentowy nadmierne i decydujące znaczenie dla zdolności odróżniającej całego znaku towarowego przypisał elementowi słownemu, podczas gdy przy ogólnym wrażeniu jakie całościowo znak wywiera na obserwatorze ten element znaku nie ma istotnego znaczenia. Zauważył też, że element ten nawet nie jest przez uprawnioną eksponowany przy oznaczaniu omawianym znakiem wydawnictw krzyżówkowych. Przyjął natomiast, że w pewnym stopniu, z czym zgodził się Sąd odwoławczy z UP, wspomniany słowny element znaku ma zdolność odróżniającą.

Natomiast nie zaakceptował zaaprobowanej przez Sąd I instancji argumentacji skarżącej, jakoby zdolności odróżniającej tego elementu słownego znaku szkodził Regulamin udziału w konkursie internetowym [...]przedstawiony przez skarżącą w piśmie z [...] lutego 2012 r., z uwagi na znacznie późniejszą jego datę niż data zgłoszenia znaku do ochrony.

Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej jako stanowiące polemikę ze stanowiskiem WSA w kwestiach nieistotnych dla wyniku sprawy, w rozumieniu przepisów art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uznał za niezasadne.

Nie zajął NSA stanowiska co do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego z uwagi, że stwierdził naruszenie w sprawie przepisów postępowania.

Urząd Patentowy ponownie rozpatrując sprawę, opisaną decyzją z [...] kwietnia 2016 r. oddalił wniosek.

Organ nie miał wątpliwości, że B. O. legitymowała się interesem prawnym w złożeniu wniosku o unieważnienie omawianego prawa ochronnego.

Urząd Patentowy zauważył, że związany jest wytycznymi WSA zawartymi w wyroku w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1875/13 z mocy art. 153 p.p.s.a.

Odwołując się do brzmienia art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 p.w.p., wskazywanych we wniosku w części dotyczącej unieważnienia spornego prawa w zakresie "krzyżówek", przypomniał, że znak towarowy musi posiadać zdolność odróżniającą, czyli wykazywać dostateczne cechy mogące utkwić w świadomości i w pamięci odbiorcy, sprawiające, że znak jest tzw. "signum" identyfikującym towar w obrocie. Podstawową funkcją znaku towarowego jest oznaczenie pochodzenia czyli zdolność odróżniania w obrocie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. Znakiem towarowym może być tylko takie oznaczenie, które cechuje zarówno zmysłowa postrzegalność, jednolitość, jak i samodzielność względem towaru. Jego zdolność odróżniająca, pozwalająca na uzyskanie przez ten znak ochrony, jest spełniona, jeżeli znak odróżnia się w stopniu dostatecznym i umożliwia kojarzenie towaru z konkretnym przedsiębiorcą. Ponadto oznaczenie musi występować w jednej i tej samej postaci, pozwalającej na jego łatwe i szybkie zapamiętywanie oraz spełniać wymóg graficznej przedstawialności.

Kierując się powyższymi założeniami UP doszedł do wniosku, że zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 p.w.p. w odniesieniu do "krzyżówek," jest niezasadny.

Organ uznał, że "krzyżówka" jest towarem, który może być przedmiotem transakcji handlowych jako czasopismo szaradziarskie mogące zawierać nie tylko zadania diagramowe (krzyżówki), ale i inne zagadki (np. szarady), w tym także podawane na stronach internetowych różnych kolporterów. Odwołał się do stanowiska EUIPO przy rejestracji znaków towarowych [...] jak i WSA w sprawie VI SA/Wa 1875/13.

Urząd Patentowy nie dopatrzył się także, aby doszło, wskutek udzielenia prawa ochronnego na sporny znak, do naruszenia art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p. w odniesieniu do towarów: "krzyżówki, czasopisma i książki z krzyżówkami".

Aby oznaczenie mogło realizować podstawową funkcję znaku towarowego, to oznaczenie, musi posiadać cechy umożliwiające odróżnienie danego rodzaju towaru od towaru tego samego rodzaju pochodzącego od innego podmiotu.

Charakter odróżniający znaku należy analizować w odniesieniu do towarów, do oznaczania których jest on przeznaczony oraz postrzegania go przez odbiorców na rynku.

Ocena zdolności odróżniającej znaku to wypadkowa elementów: formy przedstawieniowej znaku, która ma być na tyle charakterystyczna, aby mogła identyfikować towar, ale i ma zapewnić kupującemu możliwość dokonania wyboru bez konieczności ustalania pochodzenia towaru droga okrężną.

Znaki nienadające się do odróżniania to takie, których struktura nie jest charakterystyczna, a one całość pozbawione są dostatecznych znamion odróżniających i nie nadających się do identyfikacji towaru ze względu na jego pochodzenie. Właśnie ze względu na brak dostatecznych znamion odróżniających nie mogą uzyskać ochrony prawnej. Ocenie pod kątem znamion odróżniających podlegają cechy strukturalne ocenianego znaku wobec towarów przeznaczonych do oznaczania tymże znakiem, czyli tzw. ocena zdolności in concreto. Bierze się przy ocenie pod uwagę towary, warunki ich obrotu, formę przedstawieniową znaku, sposób postrzegania tego znaku przez właściwy krąg odbiorców.

Towary objęte kwestionowanym znakiem, w ocenie UP, należą do towarów powszechnego użytku, skierowanych do nieograniczonej liczby odbiorców czyli potencjalnie wszystkich konsumentów. Z uwagi na niską cenę są towarami ogólnodostępnymi. Ich nabywcami są osoby w różnym wieku, niezależnie od płci, wykształcenia, statusu społecznego. Niektórzy nabywają te towary sporadycznie, a niektórzy posiadają określone preferencje co do typu szarad, krzyżówek i nabywają je regularnie, w tym też hobbyści. Ci ostatni dokonują bardziej wnikliwej percepcji opatrywanych nimi oznaczeń i identyfikują tak oznaczone krzyżówki z określonym przedsiębiorcą jako źródłem pochodzenia.

Według organu przeciętny odbiorca to osoba należycie poinformowana, dostatecznie uważna i rozsądna.

Oceniając kwestię zdolności odróżniającej spornego znaku, UP zauważył, że szata graficzna składa się z kilku elementów graficznych oraz elementu słownego, który nadaje temu znakowi charakter dystynktywny. Odwołując się do zasady całościowej oceny znaku, UP doszedł do wniosku, że znak ten jako całość posiada dostateczne znamiona odróżniające. Organ dostrzegł, że występują w nim elementy, które nie posiadają charakteru odróżniającego (kratki tworzące diagram krzyżówki oraz pomarańczowa ramka), jeżeli nie byłoby dodatkowego dystynktywnego członu. Takim elementem odróżniającym, który znakowi nadaje charakter dystynktywny, jest słowo [...].

Słowo to nie odnosi się w żadnym swoim znaczeniu bezpośrednio i w sposób konkretny do towarów, do oznaczania których zostało przeznaczone ani do ich cech. Dlatego, zdaniem UP, nie było podstaw do uznania tego wyrażenia za opisowy i pozbawiony zdolności odróżniającej. Słowo to ma wiele znaczeń, w tym oznacza człowieka znacznie lepszego od innych w jakiejś dziedzinie, osobę godną naśladowania, uznaną przez innych za wzór, ale także tytuł zwierzchników niektórych stowarzyszeń i zakonów rycerskich czy tytuł osoby lub drużyny, która zwyciężyła w zawodach sportowych lub konkursie dyplomowanego rzemieślnika, jak i wykwalifikowanego pracownika nadzorującego pracę podległych sobie robotników.

Słowo to nie oznacza ani łatwy, ani trudny czy też bardzo trudny.

Słowo to w spornym znaku zostało zapisane niewielką, ale pogrubioną czcionką, zostało umieszczone w takim miejscu że jest wyraźnie widoczne i bez wątpienia zostanie zauważone przez odbiorców.

W odniesieniu do towarów z klasy 16, objętych spornym znakiem, słowo to nie jest oznaczeniem opisowym, gdyż jedynie drogą skojarzeń myślowych, w sposób pośredni może naprowadzać odbiorców, że chodzi o stopień trudności zadania szaradziarskiego. Informacja zawarta w znaku towarowym zaś musi wskazywać towar wprost, a nie w sposób pośredni, drogą skojarzeń. Odnosi się to twierdzenie także do grupy osób zajmujących się tego rodzaju rozrywką, w tym hobbystów.

Znak towarowy zaś należy uznać za opisowy, gdy składa się wyłącznie z oznaczeń mogących służyć w obrocie do przekazywania informacji o cechach towarów. Musi odpowiadać zasadom: przekaz ten musi być aktualny (z punktu widzenia aktualnych warunków rynku oznaczenie jest przydatne do opisu towaru i jako takie powinno pozostać dostępne dla wszystkich jego uczestników), konkretny (znak wskazuje na konkretne cechy danego towaru, dla którego oznaczania jest przeznaczony) i posiadać cechę bezpośredniości opisu (informacja o cechach danego towaru jest przekazywana wyraźnie i jednoznacznie).

W znaku opisowym jego charakter wyraża się w tym, że formę przedstawieniową wypełnia w całości treść informacyjna o cechach towaru.

Zdaniem organu o charakterze informacyjnym elementu [...]nie może świadczyć pismo z [...] lutego 2012 r., według którego krzyżówki są różnicowane ze względu na poziom trudności, gdyż w istocie odnoszą się w sposób aluzyjny do osoby rozwiązującej krzyżówki, a nie krzyżówki jako takiej. Przy tym wspomniany regulamin pochodzi z 2009 r. Został więc ogłoszony już po kilku latach od zgłoszenia spornego znaku do ochrony i dotyczy udziału w konkursach internetowych [...] Na towarach kupowanych przez odbiorcę regulamin ten nie jest zamieszczany.

W ocenie UP nie ma podstaw do przyjęcia, że odbiorcy w sposób natychmiastowy, bez głębszej refleksji czy dokonanej analizy powiązaliby słowo [...]ze stopniem trudności zadania szaradziarskiego.

Organ nie podzielił też poglądu wnioskodawczyni, że sporny znak nie jest widoczny w trakcie zakupu towarów tym znakiem objętych.

Nadto UP zauważył, że kwestia czy i w jakiej postaci znak występuje nie ma znaczenia dla oceny zdolności odróżniającej, albowiem ochrona dotyczy konkretnej jego postaci, w jakiej został zgłoszony i następnie zarejestrowany.

Organ wyjaśnił, że sporny znak nie jest ani towarem, ani jego częścią.

Odnosząc się do elementów graficznych – ich zdolności odróżniającej, UP stwierdził, że znak towarowy postrzegany jako całość nie wskazuje jedynie na sam towar. Zawiera w sobie pewne cechy charakterystyczne, odróżniające go od innych zwyczajowo używanych diagramów poprzez dodanie elementu [...]. Powoduje to, że znak ten w pełni jest w stanie przyciągnąć uwagę zainteresowanego kręgu odbiorców i pozwola na odróżnienie towarów wskazanych we wniosku o unieważnienie tego prawa.

Organ, ponownie odwołując się do znaczenia słowa [...]wskazał, że dopiero po pewnej analizie grupa odbiorców, w tym hobbyści mogą skojarzyć to słowo z trudnością krzyżówek. Dopiero częste zakupy tego typu towaru i zajmowanie się tego rodzaju rozrywką może budzić pewne skojarzenia dotyczące stopnia trudności krzyżówek. Natomiast ogół odbiorców korzystających z tego typu towarów (jest to potencjalnie nieograniczona liczba odbiorców – wszyscy polscy konsumenci, a nie tylko hobbyści) nie musi wcale wiedzieć, że są to krzyżówki o różnym stopniu trudności. Organ podkreślił, że słowo [...], choć posiada określone znaczenie/znaczenia, wprost nie wskazuje na stopień trudności krzyżówki.

Dlatego ocenę spornego znaku towarowego należało przeprowadzić, traktując znak jako integralną całość i w odniesieniu do wszystkich potencjalnych odbiorców tego typu towarów.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. O., zaskarżając rozstrzygnięcie w całości. Zarzuciła w skardze naruszenie:

I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.ps.a.):

1.art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia sprawy, błędne i dowolne ustalenia faktyczne oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji – w zakresie, w jakim Urząd uznał, że element słowny [...]w spornym znaku towarowym nadaje temu znakowi charakter odróżniający względem oznaczanych towarów (krzyżówek, czasopism i książek z krzyżówkami), podczas gdy pod względem wizualnym element ten, postrzegany w kontekście pozostałych elementów znaku (ramki, diagramu) nie nadaje spornemu znakowi charakteru odróżniającego dla oznaczanych towarów,

2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia sprawy, błędne i dowolne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej – w zakresie, w jakim UP uznał, że element słowny [...]w spornym znaku towarowym nie ma charakteru opisowego względem oznaczanych towarów (krzyżówek, czasopism i książek z krzyżówkami), podczas gdy ten element, przy uwzględnieniu innych elementów znaku, jest odbierany jako informacja o stopniu trudności zadań szaradziarskich;

3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia sprawy, błędne i dowolne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracynej – w zakresie, w jakim UP uznał, że sporny znak towarowy nie stanowi towaru lub jego części (wewnętrznej strony czasopisma krzyżówkowego) z uwagi na element słowny [...]w tym znaku, podczas gdy samo umieszczenie słowa [...]w spornym znaku nie eliminuje odbioru spornego znaku jako wewnętrznej strony czasopisma krzyżówkowego;

4) art. 7 k.p.a. poprzez obciążenie skarżącej wymogiem dowodzenia okoliczności negatywnych i pominięcie podstawowej reguły postępowania dowodowego, w myśl której fakty negatywne nie podlegają dowodzeniu;

5) art. 8 k.p.a. ustanawiającego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie odmiennej decyzji w porównaniu z innymi rozstrzygnięciami Urzędu wydanymi w analogicznych stanach faktycznych i prawnych, tj. w sprawach znaków [...] oraz wbrew wyrokowi WSA z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 979/16;

II. przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.):

1) art.129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez błędną wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu wadliwego rozumienia związku pomiędzy znakiem i oznaczanymi towarami, wymaganego do potwierdzenia informacyjnego charakteru oznaczenia – co spowodowało błędne uznanie konkretnej zdolności odróżniającej elementu [...]i w konsekwencji błędne potwierdzenie konkretnej zdolności odróżniającej całego spornego znaku [...];

2) art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez błędną interpretację i błędne zastosowanie wyrażające się w przyjęciu – przy ocenie opisowego charakteru elementu [...]– wadliwego modelu przeciętnego odbiorcy publikacji szaradziarskich, który odbiega od unijnego modelu należycie poinformowanego, uważnego i racjonalnego konsumenta;

3) art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez błędną interpretację wyrażającą się w pominięciu, przy ocenie zdolności odróżniającej oznaczenia, realiów obrotu oznaczanymi towarami, podczas gdy ocena zdolności odróżniającej danego oznaczenia powinna nastąpić przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności związanych z jego stosowaniem w obrocie;

4) art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez błędną wykładnię wyrażającą się w pominięciu, przy ocenie konkretnej zdolności odróżniającej znaku, interesu uczestników rynku w ochronie przed monopolizacją oznaczeń niedystynktywnych- podczas gdy ten interes ma zasadnicze znaczenie na tle ww przepisów, a jego należyte uwzględnienie sprzeciwia się ochronie spornego znaku jako znaku towarowego.

W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zaprezentowane w decyzji i wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga B. O. zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy zauważyć, że sprawa, w której wydano zaskarżoną decyzję była już wcześniej kontrolowana przez WSA, który wyrokiem o sygn.

VI SA/Wa 1875/13 uchylił decyzję UP z dnia [...] marca 2013 r., znak [...] oddalającą wniosek o unieważnienie spornego znaku towarowego, a następnie przez NSA, który wyrokiem o sygn. II GSK 1415/14 oddalił skargę kasacyjną T. Po tych orzeczeniach Urząd Patentowy wydał decyzję - obecnie zaskarżoną.

Sąd I instancji w sprawie VI SA/Wa 1875/13 zawarł ocenę prawną i wskazówki co do dalszego postępowania. Sąd kasacyjny w sprawie II GSK 1415/14 zaaprobował orzeczenie WSA.

Należy podnieść, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2073/13 z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2692/16, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto, jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w trybie art. 184 p.p.s.a. i wyraził w uzasadnieniu wyroku inną ocenę prawną niż Sąd I instancji, to wiążąca jest ocena przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2357/10, opubl. Lex nr 1424309).

Dlatego, ponownie rozpatrując sprawę, organ winien był uwzględnić stanowisko zaprezentowane przez WSA w sprawie VI SA/Wa 1875/13, skorygowane wyrokiem NSA w sprawie II GSK 1415/14.

W niniejszej sprawie zostało przesądzone ww. wyrokami, że wnioskodawczyni miała interes prawny w wystąpieniu z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny [...]nr [...]

Ponadto WSA zaakceptował pogląd UP, że krzyżówka może być towarem, albowiem posiada postać materialną. Opinia ta nie była kwestionowana przez spółkę w skardze kasacyjnej.

Natomiast Sąd I instancji w wyroku VI SA/Wa 1875/13 stwierdził, że decyzja znak [...] zapadła z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Istotnym jej mankamentem procesowym był brak dokonania przez Urząd Patentowy w oparciu o przepisy art. 129 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.p. całościowej oceny zdolności odróżniającej spornego znaku w formie zgłoszonej do ochrony, co odnosiło się w szczególności do oceny części graficznej i kolorystycznej tego znaku, a zwłaszcza kolorowych pól diagramu krzyżówki, a także obramowania znaku, tj. barwnego prostokąta, jak i czy ta postać znaku nie jest w istocie przedstawieniem samego rodzaju towaru w rozumieniu art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Nadto UP, kategoryzując odbiorców krzyżówek (zadań szaradziarskich) na rzadko korzystających z tej rozrywki i na jej hobbystów zajmujących się tą rozrywką bardzo często, elementu znaku [...](uznając go za dystynktywny i odróżniający) nie uznał za wskazujący dla hobbystów na stopień trudności krzyżówki. Wobec tego, zdaniem WSA, powinien w tym zakresie wykazać się argumentacją szerszą niż odniesienie się do znaczenia tego słowa w słowniku języka polskiego. W ocenie WSA, organ powinien także przedstawić szerszą argumentację, jeżeli uważa, że ta grupa odbiorców (hobbyści), dopiero drogą skojarzeń myślowych po głębszej refleksji może uznać to słowo, jako określenie stopnia trudności zadania.

Z kolei NSA w sprawie II GSK 1415/14 podkreślił, że "Urząd Patentowy nadmierne i decydujące znaczenie dla zdolności odróżniającej całego znaku towarowego przypisał wspomnianemu elementowi słownemu, podczas gdy przy ogólnym wrażeniu jakie całościowo znak wywiera na obserwatorze ten element znaku nie ma istotnego znaczenia. Zresztą, nawet nie jest on przez uprawnioną eksponowany przy oznaczaniu omawianym znakiem wydawnictw krzyżówkowych. Natomiast w pewnym stopniu, z czym zgodzić się można z Urzędem Patentowym, wspomniany słowny element znaku ma zdolność odróżniającą." Natomiast nie podzielił, zaaprobowanej przez Sąd I instancji argumentacji wnioskodawczyni, jakoby zdolności odróżniającej elementu słownego znaku [...]szkodził Regulamin udziału w konkursie internetowym [...] przedstawiony przez skarżącą w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. Zauważył, że Regulamin został wydany w znacznie późniejszej dacie niż data zgłoszenia znaku do ochrony.

Poczynione uwagi NSA miały istotne znaczenie z punktu widzenia kryteriów stawianych oznaczeniom, aby te mogły zostać znakami towarowymi. Przepis

art. 129 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia spornego znaku do rejestracji – [...] października 2003 r., zgodnie z art. 164 p.w.p.) mówił, że nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które: nie mogą być znakiem towarowym (pkt 1); nie mają dostatecznych znamion odróżniających (pkt 2). Z kolei art. 129 ust. 2 p.w.p. stanowił, że z zastrzeżeniem art. 130 nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które: nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone (pkt 1); składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności (pkt 2). Zauważyć więc należy, że w świetle powołanych przepisów, aby udzielić prawa ochronnego, oznaczenie musi mieć co najmniej dostateczne znamiona odróżniające. Natomiast według NSA słowo [...]ma w pewnym stopniu zdolność odróżniającą, a równocześnie przy ogólnym wrażeniu wywoływanym na obserwatorze element ten nie ma istotnego znaczenia. Wspomniane argumenty NSA nie były rozpatrywane przez UP.

Organ zaś, wypełniając wskazówki WSA, uznał, że elementy graficzne znaku: diagram z jasnopomarańczowymi polami/kratkami w kolorowej ramce mogą w istocie stanowić przedstawienie swego rodzaju towaru w rozumieniu art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i nie posiadają znamion odróżniających. W tym zakresie stanowisko UP było zbieżne z konsekwentnie podnoszonymi argumentami wnioskodawczyni, począwszy od wniosku o unieważnienie spornego prawa ochronnego, jak i opinią uprawnionego, przedstawioną w odpowiedzi na wniosek o unieważnienie omawianego prawa ochronnego.

Jednakże, zdaniem UP, sporny znak towarowy, mimo że zawiera nie posiadające znamion odróżniających elementy graficzne, postrzegany jako całość nie wskazuje jedynie na sam towar. Przyjął, że zawarty w nim element słowny [...]jest dystynktywny. Posiada bowiem cechy, które umożliwiają odróżnianie towarów nim oznaczonych jako pochodzących od danego przedsiębiorstwa. Dlatego doszedł do wniosku, że sporny znak ma dostateczne znamiona odróżniające.

Zabrakło jednak w ocenie organu odniesienia się do wywodów NSA w sprawie II GSK 1415/14.

Ponadto w wyroku z 8 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1891/14 (opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl), dotyczącym podobnego znaku słowno – graficznego [...], NSA podał: "Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w sprawach, w których przy bardzo podobnej szacie graficznej w znakach towarowych użyte były słowa [...] [...]i [...]wyrokami z dnia 8 lipca 2015 r. oddalone zostały skargi kasacyjne i zaaprobowane stanowisko Sądu I instancji o konieczności dokładnego rozważenia konkretnej zdolności odróżniającej wskazanych elementów słownych i ich znaczenia informacyjnego (sygn. akt. II GSK 1478/14, II GSK 1416/14, II GSK 1417/14, II GSK 1171/14, II GSK 1458/14). We wskazanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny uznał także, że występujący w badanych znakach element słowny ma znaczenie marginalne dla percepcji całego znaku.". Chociaż opinia ta została wyrażona w sprawie dotyczącej innego znaku towarowego, to powinna była być rozważana w niniejszej sprawie jako prezentująca stanowisko NSA także co do spornego znaku, stopnia jego znamion odróżniających.

Kolejną kwestią, która wymagała dokładniejszego wyjaśnienia przez UP, był charakter elementu słownego znaku – słowa [...]. Jeżeli okazałoby się, że ma to wyrażenie charakter opisowy związany z cechą oznaczanych towarów – ich trudnością, to całe oznaczenie należałoby również uznać za opisowe. Organ stwierdził, że dla pewnej grupy osób, która regularnie rozwiązuje krzyżówki i kupuje tego typu towary, słowo [...]może budzić pewne skojarzenia dotyczące stopnia trudności krzyżówek. Natomiast ogół odbiorców korzystających z tego typu towarów nie musi nawet wiedzieć, że są krzyżówki o różnym stopniu trudności. Podkreślił, że towary objęte zakresem żądania unieważnienia prawa ochronnego są towarami ogólnodostępnymi skierowanymi potencjalnie do nieograniczonej liczby odbiorców, nie tylko hobbystów, czyli wszystkich polskich konsumentów. Oceny dostatecznych znamion odróżniających spornego oznaczenia UP dokonał więc z punktu widzenia przypuszczalnych oczekiwań polskiego konsumenta właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego, uznając że sposób odczytania znaku przez hobbystów nie jest istotny (s. 24-25 skarżonej decyzji). Nie wyjaśnił w zasadzie, dlaczego pominął odbiór spornego znaku przez grupę tzw. hobbystów.

Nie wykonał więc w tym zakresie wskazówek WSA zawartych w wyroku w sprawie VI SA/Wa 1875/13, według których ustalenie, że dla hobbystów słowo [...]kojarzyło się bezpośrednio z trudnością krzyżówki, powodowałoby uznanie oznaczenia za opisowe.

Co do formy znaku towarowego podlegającego ocenie, NSA w wyroku

II GSK 1415/14 wyjaśnił, że bada się elementy objęte przedmiotem ochrony. Zasadniczo sposób używania oznaczenia nie ma wpływu na jego zdolność bycia znakiem towarowym, niemniej w postępowaniu spornym, jak np. niniejsze, sposób używania oznaczenia może być dla organu pomocny przy ocenie znaczenia, jakie poszczególne elementy znaku są decydujące przy całościowej ocenie zdolności odróżniającej danego znaku.

Dlatego na wnioskodawczyni, z mocy art. 2551 ust. 3 pkt 5

w zw. z art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. spoczywał obowiązek, wykazania okoliczności dotyczących używania spornego oznaczenia i wpływu tego używania na ważność prawa ochronnego, które kwestionowała. Ze zgłoszenia nie wynikało, że spornym znakiem towarowym będą objęte jedynie broszury, książki, czasopisma z krzyżówkami, gdyż w wykazie towarów wspomniano także o krzyżówkach jako takich czyli mogących występować w pojedynczej postaci.

Z powyższych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 153

i art. 184 p.p.s.a. sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

w zw. z § 2 ust. 3 pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) oraz

§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).