Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 786/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2024 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 29 września 2023 r., nr SKO/RŚ-423/333/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 29 IX 2023 r. (nr SKO/RŚ-423/333/2023) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej jako "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania E. P. (dalej jako "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Przemkowa (dalej jako "burmistrz") z 26 V 2023 r. (nr OPS/ŚR/433/09/2023), odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką – D. A., ur. [...] r., (dalej także jako "matka").

Powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy:

W dniu 2 XI 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką D. A. Do wniosku załączono m.in. orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Polkowicach z dnia 7 III 2017 r. stwierdzające, że matka skarżącej jest osobą niepełnosprawną na stałe w stopniu znacznym od 22 II 2017 r. z przyczyny oznaczonej symbolem 02-P 10-N (choroby neurologiczne; choroby psychiczne, w tym osoby z zaburzeniami psychotycznymi, nastroju, utrwalonymi zaburzeniami lękowymi). Zarazem w orzeczeniu zastrzeżono, że nie można ustalić, od kiedy powstała sama niepełnosprawność.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym wywiadów środowiskowych z 16 XI 2022 r. i 3 II 2023 r. oraz z zaświadczeń lekarza psychiatry z 29 XI 2022 r. i 23 V 2023 r., ustalono, że D. A. od kilku lat choruje na liczne schorzenia somatyczne związane głównie z układem krążenia, zaś od 2016 r. jest leczona z rozpoznaniem zespołu paranoidalnego i organicznego zaburzenia nastroju (otępienie BNO), posiada przy tym znaczne deficyty pamięci. Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 18 XI 2019 r., stwierdzono, u niej trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji. Ponadto ustalono, że nie wykonuje samodzielnie wielu podstawowych czynności życiowych i choć nie jest osobą leżącą, dużo czasu przebywa w łóżku. Nie potrafi ze względu na podeszły wiek (88 lat), zaburzenia pamięci oraz na skutek ubocznego działania przyjmowanych leków, wykonać takich czynności jak higiena osobista, ubieranie się, przyjmowanie posiłków i napoi, zrobienie podstawowych zakupów, załatwienie prostych urzędowych opłat. W związku z tym to skarżąca wykonuje wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (sprzątanie, pranie, gotowanie, przygotowywanie posiłków dla mamy, zakupy) oraz czynności opiekuńczo - higieniczne (kąpiel raz w tygodniu, zmiana pampersów - 5 razy w ciągu dnia, podawanie leków - 3 razy dziennie), ponadto pomaga przy ubieraniu się, czesaniu oraz umawia wizyty lekarskie. Podaje posiłki oraz napoje i przypomina o ich spożywaniu. Natomiast przy takich czynnościach jak wstawanie z łóżka, z krzesła, przewracanie z boku na bok, przemieszczanie się po pokoju, korzystanie z wc, czy spożywanie podanego posiłku matka skarżącej jest w pełni samodzielna. Ponadto pozostaje w logicznym kontakcie słownym, poznaje córkę i jest świadoma otrzymywanej od niej pomocy.

D. A. poza skarżącą ma jeszcze inne dzieci, syna H. A. i córkę B. G. Syn pracuje za granicą w S. w Polsce jest 2-3 razy w roku. Z kolei B. G. pracuje w N. Oboje nie mają możliwości sprawowania opieki nad matką. Dodatkowo ustalono, że D. A. zamieszkuje w domu własnościowym na parterze wraz ze skarżącą i jej mężem. Zaś piętro domu zajmuje syn skarżącej z żoną (lat 33) oraz trojgiem dzieci. Skarżąca rotacyjnie opiekuje się dziećmi syna.

Przed podjęciem się opieki nad matką skarżąca była zatrudniona do 7 X 2022 r. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło na podstawie porozumienia stron. Skarżąca nie jest zarejestrowana w PUP. Do dnia 18 XII 2022 r. pobierała świadczenie rehabilitacyjne, którego ostatnia wypłata nastąpiła 26 I 2023 r. Przed zwolnieniem się z pracy opiekę nad matką skarżąca dzieliła z mężem i synową.

Decyzją z 1 XII 2022 r. (OPS/ŚR/433/09/2022) burmistrz odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z przyczyn wskazanych w art. 17 ust. 1b ustawy z 28 XI 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, ze zm.), dalej "uośr", z powodu powstania u matki skarżącej niepełnosprawności po ukończeniu przez nią 18 roku życia.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, SKO, decyzją z 16 I 2023 r. (SKO/RŚ- 423/783/2022), uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę burmistrzowi do ponownego rozpatrzenia, wskazując na stanowisko sądów administracyjnych dotyczące art. 17 ust. 1 b uośr w kontekście wyroku TK z 21 X 2014 r. (K 38/13) i konieczny do wyjaśnienia w sprawie zakres okoliczności faktycznych w związku z art. 17 ust. 1 i 5 uośr.

Burmistrz, decyzją z 22 II 2023 r. (OPS/ŚR/433/02/2023), ponownie odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z przyczyn wskazanych w art. 17 ust. 1b uośr, z uwagi na moment powstania niepełnosprawności.

Na skutek złożonego odwołania SKO, decyzją z 17 IV 2023 r. (SKO/RŚ-423/198/2023), ponownie uchyliło decyzję burmistrza i przekazało sprawę do rozpatrzenia, wskazując na niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b uośr w kontekście wyroku TK z 21 X 2014 r. (K 38/13) oraz potrzebę wyjaśnienia istniejących wątpliwości w zakresie stanu faktycznego sprawy.

Decyzją z 26 V 2023 r. (OPS/ŚR/433/09/2023) burmistrz po raz kolejny odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na moment powstania niepełnosprawności, a także z tego powodu, że skarżąca w dniu ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne (tj. 2 XI 2022 r.) pobierała świadczenie rehabilitacyjne (ostatnia wypłata nastąpiła 26 I 2023 r.). Tym samym w jego ocenie rezygnacja z zatrudnienia nie nastąpiła w celu sprawowania całodobowej opieki nad matką, lecz z przyczyn zdrowotnych skarżącej. W ocenie burmistrza jakkolwiek w sprawie wystąpiła konieczność sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad matką skarżącej, to jednak z wyżej wskazanych przyczyn należało odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca, zarzucając burmistrzowi naruszenie art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 uośr bez uwzględnienia wykładni tego przepisu dokonanej przez TK w wyroku z 21 X 2014 r. (K 38/13) i art. 17 ust. 1 pkt 4 uośr, przez zaniechanie zastosowania wobec niego wykładni systemowej oraz celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest w sprawie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad matką. Skarżąca podniosła zarazem, że pobieranie świadczenia rehabilitacyjnego nie jest przeszkodą w otrzymaniu świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż tę kwestię wprost reguluje art. 17 ust. 5 uośr, który nie wyłącza tego prawa osobom pobierającym świadczenie rehabilitacyjne.

Decyzją z 29 IX 2023 r. (nr SKO/RŚ-423/333/2023) SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję burmistrza.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że choć matka skarżącej z pewnością wymaga pomocy i opieki, to zakres czynności opiekuńczych nie wyklucza podjęcia przez nią pracy zarobkowej, w tym choćby na część etatu. Ponadto skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia wyłącznie ze względu na sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką, lecz z powodu własnej sytuacji zdrowotnej. Zaznaczono, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca wymaga bowiem, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i 1a uośr pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Wskazano także na to, że aby spełnione zostały przesłanki określone w art. 17 ust. 1 uośr, opieka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (wyroki NSA: z 12 II 2020 r., I OSK 516/19 i z 7 XI 2019 r., I OSK 1549/19). W ocenie SKO, wykonywane przez skarżącą czynności nie kolidują z możliwością podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jeżeli będzie ona ze względu na swój stan zdrowia mogła taką pracę podjąć. Zwrócono uwagę, że matka skarżącej, pomimo niewątpliwej niepełnosprawności przejawia sprawność ruchową oraz utrzymuje logiczny kontakt słowny. Materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, by w jej przypadku występowała nieprzewidywalność zachowań wymagająca stałego nadzoru. Zdaniem SKO skarżąca zobligowana jest do wykonywania typowych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, co jest niewystarczające do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze na decyzję SKO skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji; skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucono przy tym naruszenie:

1. art. 17 ust. 1 pkt 4 uośr, poprzez zaniechanie jego wykładni systemowej oraz celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez SKO, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaną przez nią opieką nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo-skutkowy istnieje, oraz że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu tego przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga, w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej;

2. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 7 w zw. z art. 80 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką, z pominięciem schorzeń psychicznych chorej, co skutkowało brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

W motywach skargi podniesiono, że SKO przeprowadziło błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 uośr na podstawie wybiórczych ustaleń wywiadu środowiskowego, a przede wszystkim wniosków pracownika socjalnego na temat logicznego kontaktu matki z rzeczywistością, a tym samym jej możliwości samodzielnego funkcjonowania, pomimo braku w tym zakresie specjalistycznej wiedzy. Jednocześnie posiadając oparte na specjalistycznej dokumentacji medycznej informacje, że matka skarżącej jest osobą chorą psychicznie, nie wykonuje samodzielnie wielu podstawowych czynności i praktycznie przez cały czas przebywa w łóżku, zaś w zachowaniu jest dziwaczna. Tym samym SKO, brak związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją i niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem opieki nad matką, wywiodło wbrew ustaleniom w sprawie. Zaakcentowano nadto, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego spełnia się już w momencie, gdy opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje on gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, co w sprawie ma znacznie szerszy wymiar (choroba psychiczna matki). Przy czym przy ocenie prawa opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego niedopuszczalne jest kreowanie przez organy dodatkowych, niemających uzasadnienia prawnego przesłanek uzyskania świadczenia. Zasadniczym warunkiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem sprawowanie stałej opieki nad niepełnosprawną w znacznym stopniu osobą bliską, która nie jest samodzielna i takiej opieki potrzebuje, co zostało udokumentowane. Zastosowanie przez SKO wyłącznie wspomnianej wykładni doprowadziło do rozstrzygnięcia, które w świetle powszechnie akceptowanych wartości jest rażąco niesłuszne i niweczy ratio legis uośr.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i wyraziło zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując zasadniczo argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślając przy tym, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawną matką, lecz z powodu własnej sytuacji zdrowotnej, co stanowiło przeszkodę w przyznaniu wnioskowanego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z art. 17 ust. 1 uośr (według stanu prawnego na dzień wydania decyzji odwoławczej), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 VI 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 II 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1a uośr, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie z art. 17 ust. 1b uośr, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Przy interpretacji art. 17 ust. 1b uośr należy wziąć pod uwagę, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 X 2014 r. (sygn. akt K 38/13) stwierdził, że art. 17 ust. 1b uośr w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (Dz.U z 2014 r., poz. 1443).

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego fakt, że niepełnosprawność powstała po upływie lat wskazanych w art. 17 ust. 1b uośr.

W okolicznościach sprawy burmistrz ostatecznie odmówił świadczenia pielęgnacyjnego stwierdzając, że wprawdzie w przypadku matki skarżącej występuje konieczność stałej i długotrwałej opieki, jednak jej niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18. roku życia. Ponadto burmistrz zasygnalizował, że skarżąca pobierała świadczenie rehabilitacyjne, tak więc zaprzestanie przez nią wykonywania pracy miało związek z jej staniem zdrowia a nie z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Z kolei SKO wprawdzie nie zgodziło ze stanowiskiem burmistrza uzasadniającym odmowę udzielenia świadczenia datą powstania niepełnosprawności to jednak zdecydowało się utrzymać w mocy decyzję burmistrza, bowiem – w ocenie SKO - matka skarżącej nie wymaga stałej i długotrwałej opieki, uniemożliwiającej skarżącej podjęcie zatrudnienia, a nadto skarżąca zrezygnowała z pracy z uwagi na swój stan zdrowia.

W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów wskazującym na brak podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

Przede wszystkim, okoliczność pobierania przez skarżącą świadczenia rehabilitacyjnego nie przesądza o tym, że nie zostaje spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania zatrudnienia. Nawet bowiem, jeśli bezpośrednią przyczyną rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia (w dniu 7 X 2022 r.) byłby jej stan zdrowotny, a nie konieczność sprawowania opieki nad matką, to należy podkreślić, że skarżąca świadczenie rehabilitacyjne pobierała od IV 2022 r. do do I 2023 r. Po tej dacie nie było medycznych przeciwskazań do podjęcia przez nią zatrudnienia, zaś jedyną przeszkodę stanowiła konieczność sprawowania opieki. W świetle art. 17 ust. 1 uośr, świadczenie pielęgnacyjne należy się nie tylko w przypadku, gdy wnioskodawca rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki ale także w przypadku, gdy wnioskodawca nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością jej sprawowania. Nie można więc uznać, że okoliczność czasowej niezdolności do pracy przesądza o braku przesłanki z art. 17 ust. 1 uośr w postaci rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia.

Nie można się też zgodzić ze stanowiskiem SKO, że w sprawie nie wystąpiła konieczność sprawowania przez skarżącą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy.

Jakkolwiek przesłanka ta nie została ustawowo zdefiniowana, to jednak była wielokrotnie analizowana w orzecznictwie sądów administracyjnych, w wyniku czego wykrystalizował się określony sposób jej rozumienia. Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 uośr chodzi o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi natomiast oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę. Konieczne jest jednak ustalenie czy rodzaj bądź/i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej (zob. wyrok NSA z 28 VII 2022 r., I OSK 1867/21 – publ. CBOSA).

Z bezspornych ustaleń faktycznych wynika, że matka skarżącej (w wieku 90. lat) posiada znaczny stopień niepełnosprawności z przyczyn psychicznych i neurologicznych (symbole 02-P i 10-N). Jak wynika z zaświadczenia lekarskiego z 23 V 2023 r., wystawionego przez lekarza psychiatrę, stwierdzono u niej m.in. zaburzenia nastroju, okresowo zaburzenia psychotyczne (urojenia prześladowcze) oraz problemy z pamięcią. Aktualne rozpoznanie to: utrwalone zaburzenia urojeniowe objawiające się jako urojenia cenestetyczne i ksobne. Z upływem czasu do objawów psychotycznych dołączyły się stopniowo objawy otępienne (występują m.in. zaburzenia orientacji auto jak i allopsychicznej). W zaświadczeniu zwrócono też uwagę na: niedostosowany afekt, dziwaczność zachowań, znaczne deficyty pamięci i występujące chwilami pobudzenie psycho-ruchowe. Zaświadczenie to koresponduje zresztą z wcześniejszym zaświadczeniem z 29 XI 2022 r.

W ocenie Sądu tego rodzaju schorzenia implikują konieczność sprawowania nad taką osobą stałej i długotrwałej opieki. Wykluczają one bowiem możliwość samodzielnego funkcjonowania matki skarżącej, pomimo eksponowanej przez SKO sprawności ruchowej. Nawet jeśli w trakcie wywiadu środowiskowego z dnia 3 II 2023 r. matka skarżącej "sprawiała wrażenie osoby, z którą można nawiązać logiczny kontakt", nie jest to wystarczające do przyjęcia tezy, jakoby nie istniało w tym przypadku ryzyko zachowań nieprzewidywalnych tak charakterystycznych dla zaburzeń urojeniowych. Należy pokreślić, że powołane wyżej zaświadczenie lekarskie z 23 V 2023 r. wskazuje, że pierwsza wizyta matki skarżącej w P. w P. miała miejsce w 2013 r. Uwzględnia więc ono dane o pacjentce zebrane na przestrzeni prawie 10. lat. Zaznaczono w nim, że stwierdzona choroba związana jest z organicznym uszkodzeniem Ośrodkowego Układu Nerwowego i nie daje pozytywnych rokowań z jednoczesną sugestią w kierunku rozważenia możliwości całkowitego ubezwłasnowolnienia. W takich uwarunkowaniach dowodowych stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji SKO, jakoby brak było po stronie matki skarżącej ryzyka nieprzewidywalności zachowań, nie znajduje potwierdzenia. To zaś przesądza o konieczności sprawowania stałej i długotrwałej opieki.

Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził istotne naruszenie art. 80 kpa, w postaci błędnej oceny przeprowadzonych dowodów, a w konsekwencji naruszenie art. 17 ust. 1 uośr zarówno w decyzji SKO jak i utrzymanej nią w mocy decyzji burmistrza, co obligowało do ich uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c w zw. z art. 135 ppsa.

Rozpatrując sprawę ponownie należy uwzględnić wyrażoną wyżej ocenę, chyba że uległyby zmianie istotne okoliczności sprawy lub przepisy prawa.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa, uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty, w łącznej kwocie 480 zł (wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi).

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.