Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 639/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7c ust. 1, art. 21 ust. 2d, ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi Ż. Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieuzupełnienie dodatkowych danych w zgłoszeniu SENT oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 2 lutego 2023 r. Naczelnik Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie (dalej jako: "organ I instancji", "naczelnik UCS"), działając na podstawie art. 21 ust. 2d ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r. poz. 708, ze zm.; dalej jako: "ustawa SENT"), nałożył na Z. sp. z o.o. (dalej jako: "spółka", "skarżąca") karę pieniężną 10.000 zł za nieuzupełnienie w zgłoszeniu [...] stanu licznika oraz numeru fabrycznego dystrybutora, tj. za naruszenie obowiązku wynikającego z art. 7c ust. 1 ustawy SENT i odstąpił od nałożenia kary 20.000 zł za brak uzupełnienia tych samych danych w zgłoszeniu [...] oraz [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że podstawę do wszczęcia postępowania dała analiza danych w rejestrze SENT przeprowadzona przez Śląski Urząd Celno-Skarbowy w Katowicach Dział Centrum SENT, która wykazała nieuzupełnienie wymienionych zgłoszeń o wskazane dane. Organ ustalił,

że przedmiotem zgłoszenia z 25 kwietnia 2022 r., z 17 maja 2022 r. i 6 maja 2022 r. był przewóz z B. S.A. towaru objętego pozycją CN ex 2711 – propan-butan

w ilości odpowiednio 7000 l, 6000 l i 6200 l. Stosownie do § 3b pkt 1 lit a) i b) rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz. U. z 2021 r., poz. 1259, dalej jako: "rozporządzenie"), spółka zobowiązana była wskazać w zgłoszeniach stany liczników dystrybutorów, z których wydawany jest towar, odczytane bezpośrednio przed załadunkiem do zbiornika oraz numery fabryczne dystrybutorów, czego jednak nie uczyniono. Organ I instancji podniósł, że podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnik są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli zobowiązani do ich zgłoszenia (art. 8 ust. 1 ustawy SENT). Naczelnik UCS wskazał, że spółka wnioskowała o odstąpienie od nałożenia kary, na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy SENT. Usprawiedliwiała, że nieuzupełnienie zgłoszeń nastąpiło w okresie, który był dla spółki bardzo trudny, ponieważ pracownik odpowiedzialny merytorycznie za zamykanie dostaw paliw okazał się osobą niekompetentną, działającą na własną rękę, niewykonującą poleceń przełożonych, nie zachowywał procedur, jak i przepisów określonych dla obszaru jego obowiązków, a także działał celowo na niekorzyść spółki, co w konsekwencji doprowadziło do zwolnienia tej osoby. Używane przez pracownika mienie spółki w postaci laptopa i telefonu nie zostało zwrócone w terminie, został zablokowany dostęp do aplikacji, jak i wszelkich danych dotyczących czynności przy zamawianiu i zamykaniu dokumentacji obrotu paliwami, a w chwili odzyskania urządzeń wszelkie dane były trwale usunięte. Skarżąca argumentowała, że jej działania w analizowanym okresie były ograniczone z powodu opisanych faktów i nie miały na celu uniknięcia jakichkolwiek zobowiązań. Przedłożyła faktury na zakup gazu propan-butan od B. S.A., obejmujące podatek akcyzowy. Uwzględniając stanowisko spółki, organ I instancji uznał, że w przepisach ustawy SENT ustawodawca nie wyłączył odpowiedzialności podmiotu odbierającego nawet za uchybienia popełnione na skutek błędów czy omyłek. Przepisy ustawy są bezwzględnie obowiązujące i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu wrażliwych towarów. Odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Wskazano, że norma prawna zawarta w art. 21 ust. 3 ustawy SENT uregulowała możliwość odstąpienia od ukarania, tj. z powodu "ważnego interesu podmiotu odbierającego" lub "interesu publicznego", przy spełnieniu pozostałych warunków z art. 26 ust. 3 tej ustawy. O istnieniu "ważnego interesu podmiotu odbierającego" świadczą okoliczności obiektywne, np. trudności finansowe wynikające ze zdarzeń niezależnych od niego, znacznie obniżających jego zdolności płatnicze, spowodowane zdarzeniami losowymi. W związku z tym organ I instancji dokonał analizy sytuacji majątkowej spółki i ustalił, że skarżąca nie posiada zaległości podatkowych i tytułów wykonawczych. Według stanu na dzień 14 lipca 2022 r. nie były przeprowadzane w stosunku do spółki kontrole celno-skarbowe ani postępowania podatkowe. Skarżąca jest beneficjentem pomocy publicznej. W okresie od 10 listopada 2011 r. do 3 marca 2021 r. otrzymała pomoc w wysokości 2 613 350,20 zł brutto. W ocenie organu I instancji nałożenie kary finansowej nie doprowadziłoby do ograniczenia lub upadku prowadzonej działalności, a co za tym idzie, do konieczności obciążenia Skarbu Państwa kosztami pomocy. Tym samym, w ocenie naczelnika UCS, nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z powodu "ważnego interesu" spółki. Z kolei pojęcie interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary uwzględnia zaufanie obywatela do organu państwa, wartości wspólne dla całego społeczeństwa, sprawiedliwość, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Przy ocenie interesu publicznego należy również uwzględnić, czy podmiot odpowiedzialny za naruszenie prowadził działalność zgodną z prawem. Nie jest bowiem w interesie publicznym nakładanie kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a dokonały jedynie nieistotnych (z punktu widzenia również podatkowego) omyłek czy błędów w zgłoszeniu SENT. Naczelnik UCS podniósł, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2021 r., sygn. akt. II GSK 214/21, właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przesłanki dającej podstawę do nałożenia kary powinno także nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności wywodzącej się z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, która mimo że jest adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana jako zasada stosowania prawa. Zastosowanie zasady proporcjonalności w odniesieniu do sankcji bezwzględnie oznaczonej (administracyjnej kary pieniężnej w określonej wysokości) wymaga rozważenia, czy wymierzenie kary pieniężnej w określonej wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwością. Uwzględniając powyższe, organ I instancji stwierdził, że w interesie publicznym jest, aby uczestnicy systemu monitorowania przewozów wywiązywali się z obowiązków nałożonych na nich przepisami prawa. Podmiot odbierający, jako profesjonalny przedsiębiorca, zobowiązany jest do staranności i dbałości w zakresie prowadzonej działalności oraz znajomości przepisów prawa i takiego zorganizowania wykonywanej działalności, aby wyeliminować ryzyko jego naruszenia. Mając na uwadze okoliczności, w jakich doszło do niewykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa, naczelnik UCS wymierzył karę pieniężną za jedno naruszenie występujące w zgłoszeniu [...] i jednocześnie uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki interesu publicznego, które uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary za naruszenia występujące w pozostałych dwóch zgłoszeniach. Interes publiczny nie wymaga nakładania kary w stosunku do każdego naruszenia z osobna, natomiast w stosunku do jednego naruszenia konieczne jest zastosowanie środków niezbędnych dla osiągnięcia celu ustawy SENT. Nałożenie kary pieniężnej za uchybienia występujące w trzech zgłoszeniach SENT w wysokości 30.000 zł naruszyłoby zasadę proporcjonalności określoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu. Zdaniem organu nałożenie kary pieniężnej za jedno naruszenie jest wystarczające do zdyscyplinowania spółki do przestrzegania przepisów zawartych w ustawie SENT. Podkreślono, że podejmując decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za jedno naruszenie i odstępując od nałożenia kary za dwa naruszenia organ I instancji wziął pod uwagę przesłanki interesu publicznego oraz uwzględnił podnoszone przez spółkę argumenty, tj. fakt że prowadzi legalną działalność gospodarczą, nie zalega w zapłacie podatków i innych należności publicznoprawnych oraz składek ZUS. W wyniku przeprowadzonej analizy danych zawartych w systemie SENT organ stwierdził, że w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 5 stycznia 2023 r. spółka była podmiotem odbierającym gaz LPG w 32 zgłoszeniach SENT. W przypadku 29 zgłoszeń zostały one zamknięte prawidłowo, wprowadzono faktyczną ilość odebranego gazu LPG w litrach, podano stan licznika dystrybutora oraz numer fabryczny dystrybutora gazu LPG. Pozostałe trzy są przedmiotem niniejszego postępowania. W ocenie naczelnika UCS wymierzenie kary administracyjnej w łącznej wysokości 30.000 zł za nieuzupełnienia dodatkowych danych w trzech zgłoszeniach SENT byłoby niewspółmierne do stopnia naruszenia przepisów ustawy SENT.

Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji w części orzekającej o nałożeniu kary 10.000 zł. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 21 ust. 3 ustawy SENT przez jego niezastosowanie, pomimo istnienia interesu publicznego oraz ważnego interesu spółki. W uzasadnieniu argumentowała, że nie ma interesu publicznego w tym, aby nakładać na podmiot działający legalnie dolegliwej kary pieniężnej tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, jeżeli uchybienia te nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci możliwości uszczuplenia dochodów budżetowych i zostały usunięte w całości lub w znacznej części w toku kontroli. Nie można pominąć okoliczności w jakich nastąpiło naruszenie. Skarżąca zarzuciła, że organ pominął, iż do braku uzupełnienia dodatkowych danych doszło na skutek zaniedbań pracownika i spółka uzupełniła w toku postępowania wszelkie dane. Zdaniem skarżącej organ nie wyważył należycie zastosowania ulgi. Przekonywała, że odstąpienie w niniejszej sprawie od nałożenia kary finansowej leży zarówno w interesie spółki, jak i w interesie publicznym. Podkreśliła, że prowadzi działalność zgodną z prawem, a na skutek braku uzupełnienia dodatkowych danych nie doszło do uchybienia obowiązkowi uiszczenia podatku.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z 8 maja 2023 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: "organ odwoławczy", "DIAS") utrzymał

w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości ustalenia i argumenty w niej zawarte. W ocenie DIAS, o ile wskazane przez stronę okoliczności mogą przemawiać za jej niezamierzonym naruszeniem przepisów ustawy SENT, to nie zmienia to faktu, że przedsiębiorca ponosi skutki prawne za nieprawidłową działalność, czy też zaniechanie swoich pracowników. Organ odwoławczy podkreślił, że ustawa SENT nie uzależnia nakładania kar pieniężnych od uszczuplenia przez dany podmiot podatków stanowiących dochód Skarbu Państwa. Nie uzależnia również nakładania kar pieniężnych od tego czy popełnione naruszenia występowały w ramach oszustwa czy też innych przestępstw. Skoro ustawa skierowana jest do wszystkich uczestników rynku, także tych, odnośnie do których nie odnotowywano przypadków uszczuplania Skarbu Państwa, to argument braku owych uszczupleń nie powinien stanowić przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Celem ustawy jest bowiem zapobieganie nieprawidłowościom, które mogą nieść negatywne skutki dla budżetu. Jeśliby przyjąć, że należy karać za nieprzestrzeganie ustawy SENT dopiero

w przypadku wystąpienia uszczupleń w należnych podatkach, to kary te zmieniłyby swój charakter z prewencyjnego na następczy. DIAS nie zgodził się ze spółką, że brak podania przez nią numeru dystrybutora oraz stanu jego licznika przed przepompowaniem gazu stanowi nieistotny brak formalny. Skoro bowiem wymóg podania tych danych został wprowadzony stosownym rozporządzeniem, to oznacza, że są one istotne dla prawidłowego monitorowania tzw. "towarów wrażliwych". Podkreślił, że organ I instancji kierował się zasadą proporcjonalności odstępując od nałożenia kar pieniężnych w odniesieniu do dwóch z trzech zgłoszeń SENT. Nie pominął okoliczności podnoszonych przez spółkę, gdyż zwracał na nie uwagę w uzasadnieniu decyzji. Należy mieć na względzie, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. "towarów wrażliwych". W uzasadnieniu projektu ustawy SENT wyjaśniono, że nieuchronność, katalog i wysokość kar ma przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy łańcucha dostaw podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar, z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość oznacza karę administracyjną albo grzywnę w określonej wysokości). Kara jest wysoka, by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów, czy przesyłania danych geolokalizacyjnych środka transportu było dla podmiotów nieopłacalne. Nakładanie wysokich kar i grzywien będzie miało również działanie odstraszające i prewencyjne. DIAS zważył, że wydanie decyzji nakładającej karę jak i jej wysokość nie zależą od uznania organu. Omawiane przepisy ustanawiają odpowiedzialność administracyjną

a nie karno-administracyjną podmiotów uczestniczących w obrocie towarów wrażliwych, a ta ma charakter obiektywny. W przypadku stwierdzenia naruszeń po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ odstąpić nie może, chyba że zostaną spełnione przesłanki określone w art. 21 ust. 3 ustawy SENT. Zaznaczył, że w niniejszej sprawie aspekt ekonomiczny nie stanowi przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, co zostało wyjaśnione przy badaniu przesłanki "ważnego interesu podmiotu odbierającego". Dokonując analizy "interesu publicznego" na płaszczyźnie pozaekonomicznej istotne znaczenie ma, czy stwierdzone naruszenie ustawy SENT ma charakter incydentalny, czy podmiot stosuje się do przepisów ustawy SENT i zachowuje szczególną staranność aby nie dopuszczać do jej naruszenia. Organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia nie z jednostkowym przypadkiem, lecz aż z trzema. W ocenie DIAS odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w odniesieniu do wszystkich trzech zgłoszeń spowodowałoby utwierdzenie skarżącej co do słuszności prezentowanych przez nią tez. Nie można jednak na to przystać, ponieważ ani nie jest to naruszenie tylko formalne, ani uszczuplenie Skarbu Państwa nie jest warunkiem umożliwiającym nałożenie kary. Odstąpienie od nałożenia wszystkich kar mogłoby zaś w przyszłości skutkować podobnymi naruszeniami ustawy SENT, co zdaniem organu odwoławczego, nie leży

w interesie publicznym. Reasumując, DIAS stwierdził, że decyzja organu I instancji nie jest wadliwa. Uwzględnia zasadę proporcjonalności oraz okoliczności, które przyczyniły się do powstania naruszeń ustawy SENT. Zauważył też, że zarzut niezastosowania przez organ I instancji art. 21 ust. 3 ustawy SENT jest nieprawdziwy, ponieważ odstępując od nałożenia dwóch kar pieniężnych organ I instancji oparł się właśnie na tym przepisie.

Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wywiodła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 7, 77, 80 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego i nieuwzględnienie faktu, iż do braku uzupełnienia dodatkowych danych doszło na skutek zaniedbań pracownika spółki, który był odpowiedzialny za zamykanie dostaw paliwa, skarżąca prowadzi działalność zgodną z prawem i w toku kontroli zostały usunięte wszelkie nieprawidłowości, a także że nie doszło do uchybienia obowiązkowi zapłaty podatków, co powinno prowadzić do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej,

- art. 21 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie w ocenie pojęcia "ważnego interesu podmiotu" oraz "interesu publicznego" zasad: proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co

w konsekwencji doprowadziło do braku uznania, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, a także pominięcie w ocenie pojęcia "ważnego interesu podmiotu" oraz "interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy, co doprowadziło do nieodstąpienia od nałożenia kary pomimo nieuszczuplenia Skarbu Państwa w zakresie podatków i niesłusznego niezastosowania art. 21 ust. 3 ustawy SENT w niniejszej sprawie, pomimo istnienia interesu publicznego oraz ważnego interesu podmiotu odbierającego,

- art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez jego błędną wykładnię z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy SENT, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń skarżącej, podczas gdy nie doszło do żadnych uszczupleń należności publicznoprawnych.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i rozpatrzenie sprawy

w trybie uproszczonym. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."), na wniosek organu i wobec braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez stronę skarżącą.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw.

z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym

w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dlatego niezasadnie w skardze zarzucono organom orzekającym naruszenie przepisów k.p.a. Niezależnie od tego Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały bez wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego. Materiał ten jest kompletny i został rozważony w całokształcie zarówno co do bezspornego faktu popełnienia naruszenia, jak i możliwości odstąpienia od nałożenia kary. Dokonana przez organy orzekające ocena podawanych przez skarżącą przyczyn z jakich doszło do naruszenia, jak i okoliczności, które jej zdaniem powinny doprowadzić do zastosowania art. 21 ust. 3 ustawy SENT, jest prawidłowa i odpowiada dyspozycji art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Zgodnie z tym unormowaniem organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten umożliwia organom swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. W tym kontekście zauważyć trzeba, że organy orzekające nie negowały podawanych przez skarżącą powodów, z jakich doszło do naruszenia. Okoliczność, że nie uznały podnoszonych przez skarżącą okoliczności za usprawiedliwiające odstąpienie od nałożenia kary nie świadczy o ich pominięciu. Tym bardziej, że wprost odniesiono się w decyzjach do twierdzeń skarżącej. W ocenie Sądu dokonana przez organy ocena poczynionych ustaleń faktycznych jest zgodna z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i obowiązującymi przepisami. Uzasadnienie decyzji jasno przedstawia tok rozumowania organów, wskazuje, że uwzględniono obowiązujące przepisy i ich wykładnię w świetle aktualnego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadto naczelnik UCS odstąpił od nałożenia na skarżącą kar w kwocie 20.000 zł. Niezrozumiały jest więc zarzut naruszenia przez organy zasady proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych. Sąd nie stwierdził naruszeń tych zasad w realiach niniejszej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że w trzech zgłoszeniach przewozu gazu propan-butan, dokonanych 25 kwietnia, 6 maja i 17 maja 2022 r., skarżąca nie uzupełniła danych dotyczących stanu licznika oraz numeru fabrycznego dystrybutora, mimo że miała taki prawny obowiązek na podstawie zacytowanego przez organ

I instancji § 3b pkt 1 lit a) i b) rozporządzenia i art. 7c ust. 1 ustawy SENT. Skarżąca zaniechania obowiązków nie neguje. Powinna mieć także świadomość, że każde

z naruszeń, których się dopuściła sankcjonowane jest bezwzględnie karą pieniężną

w wysokości 10.000 zł za każde z naruszeń. Stanowi o tym jednoznacznie art. 21 ust. 2d ustawy SENT. Oznacza to, że organ właściwy do nałożenia kary nie miał możliwości jej miarkowania. Surowość określonej przez ustawodawcę kary niewątpliwie uwzględnia cel ustawy, którym jest zapobieganie nielegalnemu obrotowi towarami "wrażliwymi", zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa przed unikaniem płacenia należnych podatków z tytułu obrotu tymi towarami. Istotą tej ustawy jest przede wszystkim zapewnienie monitorowania tego obrotu, umożliwienie jego weryfikacji przez wymuszenie na jego uczestnikach rejestrowania przewozów i podawania danych do specjalnie utworzonego w tym celu systemu informatycznego (art. 3 ust. 1 ustawy SENT), który umożliwia organom kontrolnym ustalenie czy dany podmiot dysponuje towarem pochodzącym z legalnego źródła. Służyć ma to uszczelnieniu systemu podatkowego. Cel ustawy, tj. zapewnienie kontroli i przejrzystości obrotu towarami "wrażliwymi", nie jest możliwy do osiągnięcia, jeżeli uczestnicy tego obrotu nie rejestrują obowiązkowych danych w systemie. Tłumaczenie post factum, że dane zostały uzupełnione po interwencji organu i nie doszło do uszczuplenia podatku, nie zwalnia z kary. Ustawodawca nie przewidział takiej możliwości, dając w ten sposób do zrozumienia jak ważne jest rejestrowanie wymaganych danych we właściwym czasie. Prawodawca nie bez powodu określił w ustawie SENT i przepisach wykonawczych terminy dokonywania zgłoszeń przewozu i uzupełniania ich o wymagane dane. Tylko takie działanie daje obraz rzeczywistego obrotu. Mając powyższe na uwadze nie można zgodzić się ze skarżącą, że akcentowane przez nią okoliczności dotyczące uzupełnienia danych po wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia kary,

prowadzenia legalnej działalności, czy też uiszczenia należnego podatku od przewożonego towaru uzasadniały przyjęcie, że nałożona kara 10.000 zł jest niewspółmierna do naruszenia albo że pomija cel ustawy SENT. Trzeba mieć na względzie realną wartość obrotu towarami objętymi obowiązkiem monitoringu, co również tłumaczy surowość kary określonej ściśle przez ustawodawcę. Zasadnie organ odwoławczy zauważył w tym zakresie, że kara jest wysoka, by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla uczestników obrotu nieopłacalne. Nakładanie wysokich kar finansowych ma działanie odstraszające

i prewencyjne. Reasumując, w niniejszej sprawie jest oczywiste, że stan sprawy odpowiada dyspozycji art. 21 ust. 2d ustawy SENT, a tym samym spełniła się przesłanka do nałożenia kary w wysokości 10.000 zł za każde ze stwierdzonych naruszeń.

Skarżąca zaskarżyła decyzję organu I instancji tylko w części dotyczącej jednego naruszenia, za które wymierzono karę 10.000 zł. Jednak nie sposób abstrahować

i pomijać, że decyzja naczelnika UCS dotyczyła trzech naruszeń tego samego rodzaju, niekwestionowanych przez skarżącą, popełnionych w trzech przewozach gazu propan-butan, dokonywanych w odstępach jedenastodniowych. Na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy SENT organ I instancji odstąpił od nałożenia kary za dwa pierwsze naruszenia

z 25 kwietnia i 6 maja 2022 r. i wymierzył karę tylko za popełnione po raz trzeci naruszenie, kierując się właśnie wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności. Wbrew przekonaniu skarżącej, w sprawie nie sposób dopatrzyć się, aby organy orzekające dokonały błędnej wykładni powołanych przepisów. W szczególności za całkowicie bezpodstawny należy uznać zarzut pominięcia przez organy orzekające zasady bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych.

Art. 21 ust. 3 ustawy SENT stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d,

z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W ramach tego przepisu organ właściwy do orzekania o karze może rozważać okoliczności towarzyszące stwierdzonemu naruszeniu, w tym dotychczasowe postępowanie przewoźnika, przyczyny naruszenia i jego skutki. Organy orzekające prawidłowo wskazały, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary jest pozostawiona do uznania organów. Uznanie administracyjne nie pozwala organowi jednak na dowolność w załatwieniu sprawy (por. wyroki NSA z 25 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1535/08 i z 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2443/17, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). W wyrokach tych wyjaśniono, że kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do decyzji uznaniowych ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom postępowania nakazującym wszechstronne i wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania uprawnienia, czy zastosowania ulgi.

W rozpoznawanej sprawie organy orzekające oceniły możliwość zastosowania art. 21 ust. 3 ustawy SENT pod kątem zaistnienia "ważnego interesu" skarżącej. Uwzględniono w tym względzie, że nałożona kara nie wpłynie znacząco na kondycję finansową spółki. W kwestii przesłanki "ważnego interesu" Sąd przychyla się do poglądów judykatury i doktryny, że "ważny" znaczy mający duże znaczenie. O ziszczeniu się tego typu przesłanki, co do zasady może, ale nie musi świadczyć sytuacja finansowa podmiotu odbierającego towar. W ramach tej przesłanki mogą być rozpatrywane także inne okoliczności leżące po stronie uczestnika obrotu, wskazywane przez niego. Oceniając przy tym kwestie finansowe organy orzekające zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie nie można dopatrzyć się, aby sytuacja ekonomiczna spółki uzasadniała odstąpienie od nałożenia kary. Rozważano też, czy za odstąpieniem od nałożenia kary przemawia interes publiczny. Zwracano uwagę na cel ustawy SENT, charakter prewencyjny i dyscyplinujący kary oraz obowiązek przestrzegania przepisów prawa. Uwzględniono też, wbrew twierdzeniu skarżącej, podnoszone przez nią okoliczności o zaniedbaniu obowiązków przez pracownika i prowadzeniu przez spółkę legalnej działalności. Organy orzekające wyraźnie wskazały, że okoliczność prowadzenia przez spółkę legalnej działalności przemawiała za odstąpieniem od nałożenia kary w przypadku dwóch pierwszych ze stwierdzonych naruszeń. Wyjaśniono też wyraźnie dlaczego zaniedbania pracownika skarżącej nie uzasadniały zwolnienia skarżącej całkowicie od poniesienia kary. Organ I instancji wskazał prawidłowo, że podmiot odbierający, jako profesjonalny przedsiębiorca, zobowiązany jest do staranności i dbałości w zakresie prowadzonej działalności oraz znajomości przepisów prawa i takiego zorganizowania wykonywanej działalności, aby wyeliminować ryzyko jego naruszenia. Organ odwoławczy też słusznie zaakcentował, że przy ocenie możliwości odstąpienia od nałożenia kary istotne znaczenie ma czy stwierdzone naruszenie ustawy SENT ma charakter incydentalny i czy podmiot zobowiązany zachowuje szczególną staranność, aby nie dopuszczać do naruszenia przepisów ustawy SENT. Stwierdzić należy, że na skarżącej ciążył obowiązek takiej organizacji pracy, aby nie dopuścić do zaniedbań ze strony zatrudnianych pracowników. Dopuszczenie do trzeciego naruszenia świadczy o ewidentnych błędach w nadzorze i braku należytej staranności przy realizacji obowiązków ustawowych. Okoliczność ta przemawia przeciwko uznaniu, że w sprawie wystąpił "ważny interes" strony albo interes publiczny uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazując w cytowanych w decyzjach wyrokach na obowiązek kierowania się przy ocenie zasadności odstąpienia od nałożenia kary zasadą proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a przez to dopuszczając uwzględnienie przy ocenie interesu publicznego, o którym mowa w art. 21 ust. 3 tej ustawy, dotychczasowej zgodnej z prawem działalności przedsiębiorczy i braku narażenia na uszczuplenie dochodów podatkowych, podkreślał, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary dotyczy tylko uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że odstąpienie od nałożenia kary powinno mieć charakter wyjątkowy. Warunkiem odstąpienia jest wykazanie z jednej strony, że podlegające karze administracyjnej uchybienie miało tylko charakter formalny, nie powodowało nawet potencjalnego narażenia na uszczerbek interesów fiskalnych Państwa. Z drugiej strony warunkiem odstąpienia powinno być rozważenie, czy z uwagi na zakres działalności przedsiębiorcy i wywiązywanie się przez niego

z obowiązków przestrzegania prawa w prowadzonej działalności, stwierdzone uchybienie ma charakter incydentalny, nie nosi znamion działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków (por wyroki NSA: z 18 maja 2020 r. sygn. akt II GSK 220/20; z 27 listopada 2020 r. sygn. akt II GSK 790/20; z 19 lutego 2021 r. sygn. akt II GSK 1353/20; z 1 lipca 2021 r. sygn. akt II GSK 145/21, II GSK 193/21, z 12 grudnia 2022 r. sygn. akt II GSK 317/22, z 14 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 743/20 publ. w CBOSA).

Idąc przedstawionym przez NSA tokiem myślowym, organy orzekające słusznie wyważyły, że naruszenie, za które wymierzono karę było już trzecim naruszeniem,

a podawanych przez skarżącą okoliczności, z powodu których doszło do naruszeń, nie można uznać za usprawiedliwiające, co wyjaśniono powyżej.

Z podanych przyczyn Sąd oddalił skargą jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.