Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 54/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szpitala
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 § 1 i 1a
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 10 ust. 1, art. 13, art. 14, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Powiatowego w P. w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Powiatowego w P. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] - w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych organowi; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Powiatowego w P. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. S. (dalej jako: "strona", "skarżący") wnioskiem z [...] (data wpływu do organu) wystąpił do Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpital [...] (dalej jako: "SP ZOZ" lub "szpital") o udostępnienie na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej danych dotyczących przeprowadzonych badań mikrobiologicznych oraz ich wyników na obszarze Oddziału [...] oraz sali operacyjnej [...] w okresie [...].

Skarżący pismem z dnia 26 kwietnia 2024 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej zarzucając naruszenie:

art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadającej uprawnienie do uzyskiwania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, a także wglądu do dokumentów urzędowych.

Wniesiono o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że złożono wniosek o informację publiczną, którego przedmiotem było udostępnienie informacji o wykonywanych na oddziale [...] oraz w sali operacyjnej [...] badań mikrobiologicznych, w ramach wewnętrznej kontroli występowania na wymienionych obszarach niebezpiecznych czynników biologicznych, [...]. Podano, że przywołana ustawa obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej, zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Przytoczono treść art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. SP ZOZ Szpital [...] jest jednostką wykonującą zadania publiczne, oraz dysponującą majątkiem publicznym, w związku z czym podlega wspomnianej ustawie i jest obowiązany udostępnić wnioskowane dane w terminie wynikającym z ustawy. Na dzień złożenia wniosku nie zajęto stanowiska wobec żądania w treści wniosku.

Szpital pismem z 23 maja 2024 r. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie w całości, ewentualnie o jej oddalenie w całości, zasądzenie od skarżącego na rzecz SP ZOZ zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, jak też na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wyjaśniono, że wniosek skarżącego przedstawiono dla radcy prawnego szpitala, który po zapoznaniu się z nim wskazał, że badania mikrobiologiczne szpitala i pracowników szpitala i pacjentów szpitala są to informacje niejawne, zawierają dane wrażliwe i nie podlegają informacji publicznej. Informacja ta została przekazana skarżącemu w dniu [...]. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wniósł skargę na bezczynność SP ZOZ w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Informacja, o której udostępnienie wnioskuje skarżący w ocenie organu nie jest

informacją publiczną, gdyż dotyczy wewnętrznych wyników badań

mikrobiologicznych, które nie powinny być udostępniane osobom trzecim, bowiem

zawierają dane wrażliwe. Dla oceny dopuszczalności skargi konieczne jest ustalenie zakresu, w jakim sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym dostępu do informacji publicznej może wykonywać funkcje kontrolne. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: u.d.i.p.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a.

Wyjaśniono, że postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej cechuje pewna specyfika, co wynika

art. 16 ust. 1 u.d.i.p., gdzie wydanie decyzji administracyjnej możliwe jest jedynie

w dwóch przypadkach: - gdy organ odmawia ujawnienia czegoś (faktu, dokumentu,

czynności), co stanowi informację publiczną w rozumieniu jej przepisów, oraz - gdy

umarza postępowanie o którym mowa wart. 14 ust. 2 u.d.i.p. Natomiast w sytuacji,

gdy dana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu przepisów

u.d.i.p. lub wniosek o jej udostępnienie został skierowany do podmiotu

niewymienionego w treści art. 4 u.d.i.p. forma decyzji administracyjnej nie jest

przewidziana, a w konsekwencji nie zachodzi przesłanka bezczynności organu.

Jest to pogląd jednolity w doktrynie ,,( ... ) art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie

tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenia

postępowania i spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy (informacja ma

charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do

udzielenia informacji). Brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwienia

sprawy w drodze decyzji administracyjnej" (vide ustawa o dostępie do informacji

publicznej komentarz I. Kamińska. Komentarz do art. 16 u.d.i.p.), ,,( ... ) jeśli sprawa

nie dotyczy informacji publicznej, czyli nie dotyczy faktów, wówczas nie można

wydać rozstrzygnięcia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Wnioskodawca powinien być

jednak powiadomiony o odmowie. Jeśli podmiot zobowiązany tego nie uczyni, naraża

się na zarzut bezczynności. Tak zatem, jeśli sprawa nie dotyczy informacji publicznej

wydanie decyzji administracyjnej odmownej jest zbędne - wystarczy pismo

informacyjne" (vide ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz M.

Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Krótkie Komentarze Becka, s. 164)

Dlatego, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu

u.d.i.p. lub wniosek został skierowany do niewłaściwego podmiotu, wydanie decyzji

jest zbędne, wręcz niedopuszczalne. Przepisy u.d.i.p. wtedy nie znajdują

zastosowania, co wyklucza stosowanie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Obowiązkiem organu jest poinformowanie wnioskodawcy, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, nie podlega przepisom u.d.i.p. Co istotne, udzielenie takiej informacji stanowi czynność materialno-techniczną, która nie przybiera formy decyzji administracyjnej i nie mieści się w katalogu, o którym mowa wart. 3 § 2 p.p.s.a.

Podkreślono, że organ w dniu [...] poinformował skarżącego,

że żądana przez niego informacja nie może być udostępniona bowiem zawiera ona

dane wrażliwe i nie stanowi informacji publicznej, wobec czego Sąd winien przed wydaniem orzeczenia zbadać czy żądana informacja mieści się w zakresie przedmiotowym i podmiotowym w rozumieniu przepisów u.d.i.p.

W ocenie organu żądana przez skarżącego informacja dotycząca wykonywania

na oddziale [...] oraz w Sali operacyjnej [...] badań mikrobiologicznych, w ramach wewnętrznej kontroli występowania na wymierzonych obszarach niebezpiecznych czynników biologicznych nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., lecz jedynie wewnętrzne ustalenia organu. Dane te zawierają nadto dane pacjentów, którzy przebywali na ww. oddziałach, a zatem brak jest możliwości udostępnienia osobie trzeciej tak wrażliwych danych.

W piśnie procesowym z dnia 5 czerwca 2024 r. skarżący zanegował stanowisko organu co do udzielenia mu odpowiedzi na wniosek w dniu [...] w przedmiocie badań mikrobiologicznych oraz wyraził sprzeciw wobec nieprawdziwych stwierdzeń, jakoby nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (uodip) przez dyrektora SPZOZ Szpitala [...]. [...]. Wskazał, że [...] z dyrektorem [...] podczas prowadzonych rozmów sygnalizował, że czeka na pisemne stanowisko odnośnie złożonego wniosku, na co dyrektor odpowiadał, że przekazał sprawę radcy prawnemu szpitala i wręcz odcinał się od zajęcia stanowiska stwierdzając, że to nie będzie decyzja. Podał, że nie otrzymał w dniu [...] żadnej informacji co do zgłoszonego wniosku, a nawet gdyby taką otrzymał to i tak byłaby to informacja przekazana z naruszeniem terminu przewidzianego w ustawie. Dodatkowo podał, że nieprawdziwe pozostaje stwierdzenie, że wyniki badań mikrobiologicznych zawierają dane wrżliwe. Badania te wykonuje się poprzez pobranie wymazów z różnych powierzchni, po czym przeprowadza się badania pod kątem występowania patogenów bakteryjnych np. gronkowca. Ponadto, jeżeli wyniki takich badań zawierają dane osobowe osób pobierających próbki do badań, lub ewentualnie dane pacjenta, to da się w sposób łatwy zanonimizować, co przewidują zapisy powołanej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Nadto z wnioskiem takim wystąpił organ, zaś skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Przepis ten określa, że w tym przypadku sąd:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1);

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2);

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ugruntowany pozostaje nadto w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd w myśl którego skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2603/13; postanowienie NSA z 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 462/10; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Go 170/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).).

Ugruntowane pozostaje nadto stanowisko, że w sprawach ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, sąd w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Przesądzenie tych wymogów pozwala bowiem dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli - to znaczy do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność (por. postanowienia NSA w sprawach o sygn. akt: I OSK 1475/12, I OSK 392/12, I OSK 1377/12, I OSK 1445/12, dostępne w CBOSA).

Należy wskazać, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej jako: "Konstytucja"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji).

Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, określają ustawy (art. 61 ust. 4 Konstytucji). Podstawowym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.) dalej jako: "u.d.i.p.", która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych".

W doktrynie zasadnie podnosi się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).

Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających.

W związku z powyższym informacje dotyczące funkcjonowania oddziałów szpitalnych, jak też przeprowadzonych w nich badań i kontroli uznać należy za informacje publiczną w rozumieniu u.d.i.p.

Szpital natomiast stanął na stanowisku, że wnioskowana informacja dotycząca przeprowadzonych badań mikrobiologicznych oraz ich wyników na terenie Oddziału [...] oraz sali operacyjnej [...] w okresie [...] nie może być udostępniona, bowiem zawiera dane wrażliwe i nie stanowi informacji publicznej. W tym miejscu pozostaje natomiast wskazać, że konkretna informacja publiczna nie traci takiego charakter przez sam fakt zawierania danych wrażliwych, bowiem czym innym pozostaje podsiadanie waloru informacji publicznej przez określone informacje, a czym innych pozostaje zagadnienie udostępnienia takiej informacji publicznej oraz jej formy i zakresu.

Rozważając z kolei podmiotowy aspekt sprawy należy zauważyć, że stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Bez wątpienia zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego i warunków zdrowotnych obywateli jest jednym z podstawowych zadań państwa, a waga jaką mu się nadaje podkreśla konstytucyjne prawo każdego do ochrony zdrowia, o którym stanowi art. 68 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Znaczenie jakie dla realizacji tych zadań mają samodzielne zakłady opieki zdrowotnej podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2000 r. (K 20/99 OTK z 2000 r. Nr 5, poz. 140, LEX nr 41210), dowodząc, że mając obowiązek realizowania przekazanych im do wykonania zadań publicznych stanowią zabezpieczenie możliwość realizowania celów publicznych związanych z ochroną zdrowia. Do tych wniosków nawiązuje ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2022 r., poz. 633) sytuując samodzielne zakłady opieki zdrowotnej jako podmioty lecznicze, wykonujące działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, rozumianą jako udzielanie świadczeń zdrowotnych, nie będące przedsiębiorcą. Z kolei za świadczenie zdrowotne rozumie się działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania (art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy). Nie ma zatem wątpliwości, że Szpital jako Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia. Nadto według art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej podmiot ten może uzyskiwać środki finansowe z odpłatnej działalności leczniczej. Umowy o udzielanie tych świadczeń zawiera z kolei ze świadczeniodawcami również Narodowy Fundusz Zdrowia, dysponujący środkami publicznymi określonymi w art. 116 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1285). W świetle powyższego uzasadnione pozostaje przekonanie, że także Szpital jako Publiczny Samodzielny Zakład Opieki Zdrowotnej w zakresie, w jakim korzysta ze środków publicznych, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji stanowiących informację publiczną.

W rzeczonej sprawie Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital [...] jest jednostką utworzoną przez [...] (dane wynikające z KRS, nr [...]). Celem jego działalności pozostaje udzielanie świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej na obszarze jego działania oraz prowadzenie działalności gospodarczej służącej urzeczywistnianiu tego celu.

Skoro więc ustalono, że przedmiotowy wniosek dotyczył informacji publicznej, a SP ZOZ jest organem zobowiązanym do jej udostępnienia, w dalszej kolejności ocenić należało czy wniosek skarżącego został rozpatrzony w sposób przewidziany przepisami prawa.

Jak już wskazano powyżej ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności ściśle określonej formy. Na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli organ udostępnia informacje publiczna na wniosek, powinien uczynić to w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. W sytuacji gdy taka informacja nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot zobowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli w terminie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Z przekazanych akt tej sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] wniósł o udostępnienie informacji publicznych w zakresie określonym wnioskiem. Szpital wskazał zaś, że nie udostępnił wnioskowanej informacji podkreślając, że nie stanowi ona informacji publicznej bowiem zawiera dane wrażliwe, dane pracowników i pacjentów oraz że o swoim stanowisku poinformował skarżącego w dniu [...]. Z akt tej sprawy nie wynika jednak aby jakakolwiek informacja w tej dacie została skarżącemu udzielona, skarżący także przeczy temu faktowi.

Mając na uwadze powyższe o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności nie podjęcia działania, w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15; wyrok WSA w Białymstoku z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 60/22). Warto zauważyć naruszenie tych obowiązków prowadzi do stanu bezczynności (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4455/21). Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2512/15; wyrok WSA we Wrocławiu z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 160/22, dostępne w CBOSA).

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić trzeba, co bezspornie wynika z akt, że Szpital nie podjął, w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z [...], przepisanego regulacjami u.d.i.p. działania. Według Sądu nie ma racji Szpital wywodzący z faktu, że wnioskowane informacje dotyczące badań mikrobiologicznych na wskazanym oddziale szpitala zawierają dane wrażliwe – dane personelu i dane pacjentów – że nie stanowią informacji publicznych a wobec powyższego nie ma potrzeby podejmowania jakiegokolwiek aktu w zakresie jego załatwienia. Tymczasem fakt, że żądana informacja zawiera dane osobowe, czy też inne dane podlegające ochronie nie pozbawia jej charakteru informacji publicznej. Odrębną pozostaje kwestia dopuszczalności udostępnienia takich danych, które winny być oceniane pod kątem art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Skoro bowiem określone informacje publiczne mogą zawierać dane podlegające ochronie, to wówczas do rozpoznania takiego wniosku znajduje zastosowanie regulacja art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którą prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (zdanie 1). W takim przypadku jednak konieczna jest forma decyzji administracyjnej, bądź też udzielenie informacji bez danych chronionych poprzez ich anonimizację.

W tym miejscu należy nadto wskazać, że wniosek skarżącego nie dotyczył informacji na temat danych osób u których przeprowadzono w szpitalu badania mikrobiologiczne, a jedynie danych dotyczących samych badań mikrobiologicznych oraz ich wyników. Jeśli zatem w badaniach tych znalazłyby się dane osobowe, tak pacjentów czy pracowników szpitala, to oczywistym pozostaje, że takie dane nie mogłyby zostać udostępnione. Organ winien zastosować tryb przewidziany w art. 5 ust 2 u.d.i.p., niezbędna pozostaje forma decyzji administracyjnej. Stwierdzenie bowiem, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei art. 17 ust. 1 u.d.i.p., zakłada odpowiednie stosowanie przepisów art. 16 u.d.i.p do rozstrzygnięć podmiotów niebędących organami władzy publicznej w przypadku odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o jej udostępnienie. Podkreślić tu warto, że u.d.i.p. szeroko zakreśla krąg podmiotów zobligowanych do udzielania informacji publicznej, wobec czego konieczny jest jednolity, obowiązujący wszystkie te podmioty tryb załatwiania wniosków na podstawie przepisów u.d.i.p. (zob. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 40/06; wyrok NSA w Warszawie z 23 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 875/06). Przepis ma charakter proceduralny, pozwala składać skargi na decyzje i bezczynność podmiotów niebędących organami władzy publicznej, ale posiadających informację publiczną. Środkiem odwoławczym od decyzji wydanej w wyniku rozpoznania wniosku jest nie odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 17).

Zaznaczyć przy tym także wypada, że w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują (wyrok WSA w Białymstoku z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 60/22).

Ponieważ Szpital jako podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, bowiem do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie załatwił go we właściwej prawnej formie przewidzianej w u.d.i.p., Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał Szpital do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych organowi ( pkt 1 sentencji wyroku).

Sąd nie przesądza jednak, jak konkretnie wniosek skarżącego winien być załatwiony. Skoro jednak z wniosku ewidentnie wynikało żądanie udzielenia konkretnych informacji publicznych, to Szpital winien się do tego wniosku ustosunkować na jeden ze sposobów wskazanych w u.d.i.p., czego nie uczynił pozostając w bezczynności.

W ocenie Sądu stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18, dostępne w CBOSA).

Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Taka sytuacja szczególna w badanej sprawie nie zaistniała. Zachowanie Szpitala w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p.( pkt II wyroku).

O kosztach orzeczono w pkt III wyroku, stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., ograniczając się do zasądzenia zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego w kwocie 100 zł.

Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia przez Szpital wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazanym wyżej, z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. W szczególności uznając, że informacje, o które zwrócił się skarżący, mają walor informacji publicznych należy udzielić ich, bądź odmówić ich udzielenia w formie decyzji administracyjnej