Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 625/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 2 lit. a. par. 5 ust. 3 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 382
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 29 września 2023 r. nr 9002-2023-000917 w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu na rzecz G. G. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na 2022 r., w którym ubiegał się m.in. o przyznanie płatności dobrostanowej w pakiecie 1, wariant 1.2 Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach. Do wniosku dołączone zostały wymagane załączniki.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] odmówił stronie przyznania płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) w zakresie wariantu 1.2 Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach. Organ stwierdził, że wnioskodawca nie spełnił wymogów związanych z tym wariantem, ponieważ posiadane przez niego tuczniki nie pochodzą z gospodarstwa, w którym utrzymywane są lochy dobrostanowe.

W odwołaniu producent rolny podniósł, że teza postawiona w zaskarżonej decyzji, jakoby utrzymywane przez stronę tuczniki nie pochodziły od dobrostanowych loch jest nieprawdziwa. Wskazał, że utrzymywane tuczniki pochodzą w 100% od własnych loch, za które przyznano stronie płatność dobrostanową w 2021 r. W związku z wygaszaniem tuczu trzody chlewnej w gospodarstwie skarżący sprzedał posiadane lochy, z których ostatnia została sprzedana w dniu [...] marca 2022 r. W konsekwencji, wnioskodawca nie występował o płatność dobrostanową loch, tylko tuczników, ponieważ w dniu składania wniosku obszarowego na 2022 r. nie posiadał już żadnej lochy.

Decyzją z dnia [...] września 2023 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał na mające zastosowanie w sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: "rozporządzenie"). Organ podał, że z treści § 5 ust. 3 pkt 2 lit. a) rozporządzenia wynika, że podstawą ustalenia wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.2 jest liczba tuczników, które pochodzą od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.1, i w odniesieniu do których na podstawie wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierza, o których mowa w przepisach o identyfikacji i rejestracji zwierząt, ustalono, że jest spełniony warunek nieutrzymywania loch w systemie jarzmowymi albo utrzymywania ich w systemie jarzmowym przez okres nie dłużej niż 8 dni w okresie okołoporodowym, a w dniu złożenia tego wniosku w ramach wariantu 1.1 liczba wszystkich loch utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie przekracza więcej niż 5% maksymalnej liczby loch określonej w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Zatem warunkiem otrzymania płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.2 jest posiadanie tuczników, które pochodzą od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.1, a zatem, posiadanie również, na dzień złożenia wniosku, co najmniej 1 lochy.

Natomiast w przedmiotowej sprawie, w wyniku przeprowadzenia kontroli administracyjnej zgodnie z danymi zawartymi w systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt ARiMR ustalono, że producent rolny, w dniu złożenia wniosku, nie posiadał żadnych loch, a tym samym nie realizował działania dobrostan zwierząt dla wariantu 1.1, co oznacza, że beneficjent nie spełnił warunku określonego w ww. przepisie rozporządzenia. Potwierdził to sam wnioskodawca w złożonym odwołaniu. W zaskarżonej decyzji organ I instancji nie kwestionował tego, że tuczniki objęte wnioskiem nie pochodziły od loch utrzymywanych w gospodarstwie. Podstawą odmowy przyznania płatności była natomiast ta okoliczność, że wnioskodawca nie utrzymywał w gospodarstwie żadnych loch, które byłyby objęte wnioskiem o przyznanie płatności w wariancie 1.1, a stan ten trwał od dnia [...] marca 2022 r., co również potwierdził skarżący w złożonym odwołaniu.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o przyznaniu pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem. Skarżący podniósł, że we wniosku złożonym w 2022 r. "składał o dobrostan tuczników 1.2." Wskazał, że "w dobrostanie tuczników warunkiem jest pochodzenie tuczników od loch dobrostanowych objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej 1.1. Nie ma natomiast zapisu posiadania loch dobrostanowych przy składaniu wniosku o dobrostan tuczników." Zaznaczył, że we wniosku składanym w 2021 r. "miał płatność dobrostanową dla loch 1.1., posiadał i utrzymywał 4 lochy dobrostanowe, oznakowane indywidualnym kolczykiem, co jest zapisane w liście zdarzeń zwierząt grupowych." Podkreślił, że wszystkie tuczniki sprzedawane w 2022 r. pochodzą od jego loch dobrostanowych. Zdaniem skarżącego, powoływanie się przez organ na konieczność posiadania przynajmniej jednej lochy dobrostanowej przy dobrostanie tuczników jest niezgodne z zapisem rozporządzenia, ponieważ § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia dotyczy dobrostanu loch, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c, a nie tuczników. W przypadku tuczników, zgodnie z § 5 pkt 2 rozporządzenia, "jest warunek pochodzenia (urodzenia) od loch dobroslanowych, który spełnił." Skarżący nadmienił, że "od urodzenia prosiąt do sprzedaży tuczników mija około pół roku, a więc składając w następnym roku wniosek o dobrostan tuczników producent rolny może już żadnej lochy nie posiadać, jednak warunek pochodzenia jest spełniony."

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślenia wymaga, że przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił skarżącej pisemne wypowiedzenie się w sprawie, wyznaczając jej 10-dniowy termin.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] kwietnia 2022 r. G. G. złożył wniosek o przyznanie płatności na 2022 r., w którym ubiegał się m.in. o przyznanie płatności dobrostanowej do tuczników w pakiecie 1, wariant 1.2 D. tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach. Skarżący wskazał, że tuczniki pochodzą od własnych loch, za które przyznano mu płatność dobrostanową w 2021 r. Stwierdził też, że sprzedał posiadane lochy (ostatnią w dniu [...] marca 2022 r.). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. odmówił skarżącemu przyznania płatności dobrostanowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UEL 347 z 20.12.2013, str. 487 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli zobowiązał się do realizacji określonych pakietów i ich wariantów w ramach operacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o tę płatność;

2) który posiada, na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt:

a) lochę, która jest oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z tymi przepisami - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,

b) krowę - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2;

3) który posiada, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, plan poprawy dobrostanu zwierząt, który został sporządzony w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej:

a) do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,

b) przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. bid, pkt 2 lit. b c oraz pkt 3,

- przy udziale doradcy rolniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Przywołany art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013 stanowi, że płatności z tytułu dobrostanu zwierząt w ramach tego działania udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmują się realizowania operacji obejmujących jedno lub większą liczbę zobowiązań dotyczących dobrostanu zwierząt i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, zgodnie z zastosowaniem w danym państwie członkowskim.

Z kolei w myśl § 5 ust. 3 pkt 2 lit. a) rozporządzenia podstawą ustalenia wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. b, jest liczba tuczników, które pochodzą od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a, i w odniesieniu do których na podstawie tego wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, ustalono, że jest spełniony warunek, o którym mowa w § 3 ust. 6 pkt 1, a w dniu złożenia tego wniosku w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a, liczba wszystkich loch utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie przekracza więcej niż o 5% maksymalnej liczby loch określonej w planie poprawy dobrostanu zwierząt.

Z powyższych przepisów według organu wynika, że warunkiem otrzymania płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.2 Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach, jest posiadanie tuczników, które pochodzą od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.1 Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach, a zatem, posiadanie również, na dzień złożenia wniosku, co najmniej 1 lochy. Natomiast w przedmiotowej sprawie zgodnie z danymi zawartymi w systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt ARiMR ustalono, że producent rolny, w dniu złożenia wniosku, nie posiadał żadnych loch, a tym samym nie realizował działania dobrostan zwierząt dla wariantu 1.1, co oznacza, że beneficjent nie spełnił warunku określonego w § 5 ust. 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Innymi słowy, zdaniem organu, składając wniosek na 2022 r. o przyznanie płatności dobrostanowej do tuczników, skarżący powinien posiadać również na dzień złożenia tego wniosku przynajmniej jedną lochę, od której pochodzą tuczniki, objętą wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.1. Z uwagi na to, że skarżący nie posiadał żadnych loch, a tym samym nie realizował działania dobrostan zwierząt dla wariantu 1.1., organ odmówił mu przyznania płatności.

Podkreślenia jednak wymaga, że z § 3 ust. 2 lit. a rozporządzenia określającego zasady przyznawania płatności dobrostanowej wynika, że warunkiem przyznania tej płatności jest posiadanie przez rolnika na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej lochy, ale tylko w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c, czyli wariantu 1.1. Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach oraz wariantu 1.3. Dobrostan loch – dostęp do wybiegu. Z treści tego przepisu nie wynika zatem, aby dotyczył on także wariantu 1.2 Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach, określonego w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia. W rezultacie, składając wniosek o płatności dobrostanowej do tuczników w ramach wariantu 1.2 Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach, skarżący nie musiał posiadać – jak to stwierdzono w zaskarżonej decyzji - przynajmniej jednej lochy i realizować jednocześnie wariant 1.1.

Takie wnioski organ wywodzi z § 5 ust. 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia, a dokładniej z zawartego w tym przepisie stwierdzenia, że podstawą ustalenia wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.2 jest liczba tuczników, które pochodzą od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.1. Należy jednak zauważyć, że przepis ten reguluje sposób ustalania wysokości płatności dobrostanowej, nie można więc z jego treści wywodzić dodatkowych warunków przyznania płatności, które nie zostały wskazane w § 3 rozporządzenia normującego zasady (warunki) przyznawania płatności dobrostanowej. Nadto, w przepisie tym jest mowa o liczbie tuczników, które pochodzą od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.1., bez jednak wskazania roku, w którym wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.1. został złożony. W tej sytuacji, zgodnie z regułami wykładni językowej (lege non distinguente nec nostrum est distinguere), nieuprawnione jest zawężenie stosowania tego przepisu jedynie do roku, w którym rolnik we wniosku wniósł jednocześnie o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantów 1.1. oraz 1.2, bo do to takiej w istocie interpretacji prowadzi stanowisko organu. Przepis ten wymaga jedynie, aby tuczniki pochodziły od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.1.

Reasumując, na podstawie wskazanych przez organ w zaskarżonej decyzji przepisów (innych regulacji organ nie przytoczył) nie można przyjąć, aby składając wniosek na 2022 r. o przyznanie płatności dobrostanowej do tuczników, skarżący powinien posiadać również na dzień złożenia tego wniosku przynajmniej jedną lochę, od której pochodzą tuczniki, objętą wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu 1.1. Taka interpretacja nie wynika z § 3 ust. 2 lit. a oraz § 5 ust. 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia, które to przepisy zostały przez organ naruszone.

Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody Sądu zawarte w tym wyroku i oceni, czy skarżącemu przysługuje płatność dobrostanowa.

Mając podwyższenia uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego, na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 p.p.s.a., poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego, które obejmują wpis sądowy w wysokości [...] zł.