Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1032/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 80,  art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 137,  art. 136
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c,  art. 152 i  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty P. z dnia [...] października 2008 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Miasta W. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] orzekającą o zwrocie na rzecz C. i E. małżonków L. nieruchomości położonej w W. stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], będącej częścią dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], stanowiącej obecnie własność Miasta W.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że umową sprzedaży z dnia [...] czerwca 1973 r. rep. [...], w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, Skarb Państwa nabył od C. i E. małżonków L. niezabudowaną nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] składającą się z działek ewidencyjnych o numerach: [...] z obrębu [...] z obrębu [...] z obrębu [...] z obrębu [...], o łącznej powierzchni [...] ha, z przeznaczeniem pod budowę zespołu mieszkaniowego [...] wraz z ulicami miejskimi w rejonie tego zespołu, zgodnie z decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. wydanymi przez Wydział [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta W.

Wnioskiem z dnia [...] października 2002 r. poprzedni właściciele nieruchomości wystąpili o zwrot jej części, w tym przedmiotowej działki nr [...], w związku z niewykorzystaniem jej zgodnie z celem określonym w powołanym akcie notarialnym.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Starosta P., działając jako organ wyznaczony z urzędu przez Wojewodę [...] do załatwienia sprawy, orzekł o zwrocie działki nr [...] na rzecz C. i E. małżonków L., zobowiązując ich do zwrotu na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] zł, powiększonego o kwotę [...] zł, będącą łączną wartością odtworzeniową [...] według opinii rzeczoznawcy majątkowego, wartość nieruchomości po wywłaszczeniu. W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) i wskazał, że z informacji Urzędu Miasta W. [...] z dnia [...] października 2004 r. wynika, iż dawna działka nr [...], z której pochodzi działka [...] leży w obszarze objętym decyzją nr [...] z dnia [...] września 1973 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ogólnego zagospodarowania terenu inwestycji – I etapu realizacji [...]. Załącznik graficzny do tej decyzji nie pozwala jednak na bardziej precyzyjne i dokładne określenie faktycznie zaplanowanych na przedmiotowej nieruchomości inwestycji. Wobec braku jakichkolwiek naniesień graficznych organ I instancji nie może ustalić konkretnego celu, który miał być zrealizowany na danym fragmencie wywłaszczonej nieruchomości. Z pisma Urzędu W. [...] z dnia [...] lipca 2005 r. wynika, że na działkę nr [...] (z której podziału pochodzi działka [...]) w dniu [...] kwietnia 1991 r. Urząd W. Wydział [...] wydał pozwolenie na budowę [...]. Z wizji odbytej na gruncie w dniu [...] lutego 2008 r. oraz opisu nieruchomości zawartego w sporządzonym na potrzeby postępowania operacie szacunkowym wynika, że na działce [...], w pozostałej części [...]. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że skoro w toku postępowania administracyjnego nie było możliwe ścisłe sprecyzowanie celu wywłaszczenia i biorąc pod uwagę, że przedmiotowa działka została zagospodarowana dopiero w [...] r., a więc [...] lat po wywłaszczeniu nieruchomości w 1973 r., to należało działkę tę uznać za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w rozumieniu art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, co skutkuje orzeczeniem o jej zwrocie.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Prezydent Miasta W. złożył odwołanie. W uzasadnieniu podniósł, że przedmiotowa nieruchomość została zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego [...]. Działka nr [...] stanowi fragment tego osiedla wybudowanego m.in. przez Spółdzielnię [...] w latach [...]. Wskazane osiedle zostało zrealizowane zgodnie z planami realizacyjnymi zatwierdzonymi decyzjami z dnia [...] września 1973 r. i z dnia [...] października 1974 r., w których przedmiotowy fragment gruntu nie miał być zabudowany obiektami kubaturowymi, lecz stanowił część [...]. Zaproponowany na załącznikach graficznych do planów realizacyjnych przebieg [...] jest zaś zgodny ze stanem faktycznym. Prezydent wskazał, że o zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cele budowy osiedla mieszkaniowego po upływie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, można byłoby mówić w sytuacji, w której prace związane z realizacją celu wywłaszczenia nie zostały wykonane na terenie objętym lokalizacją inwestycji. Jednakże osiedle mieszkaniowe wraz całą infrastrukturą towarzyszącą: [...] zostało wybudowane. Zwracany teren stanowi natomiast niewielki fragment osiedla [...]. Zdaniem odwołującego się Starosta błędnie zatem ocenił, że budowa [...] w [...] r. świadczy o zbędności nieruchomości na realizację celu wywłaszczenia.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania organ II instancji stanął na stanowisku, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska Wojewoda [...] wyjaśnił, że w niniejszej sprawie cel, na który nabyto nieruchomość został określony jako budowa zespołu mieszkaniowego [...] wraz z zespołem ulic. Na terenie objętym decyzją z dnia [...] września 1973 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu inwestycji I etapu realizacji [...] planowana była budowa następujących obiektów: [...]. Z zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego wynika, że plan realizacyjny nie przewidywał budowy na dawnej działce nr [...] obiektów kubaturowych. Obecnie na części przedmiotowej działki znajduje się [...], a pozostała jej część stanowi teren niezabudowany [...]. Biorąc zatem pod uwagę fakt, że zwracana działka nr [...] w części pozostaje niezagospodarowana, natomiast zrealizowany na jej części [...] nie został zbudowany w ramach obowiązującego na tym terenie planu realizacyjnego, należy uznać że spełnione zostały przesłanki z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.).

Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.

Na decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent Miasta W. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zgodnie z decyzją z dnia [...] kwietnia 1972 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji, nieruchomość o łącznej powierzchni [...] m² została przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego. Na części projektowanej nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...] istnieje [...]. Zdaniem skarżącego osiedle zrealizowano zgodnie z planami realizacyjnymi zatwierdzonymi decyzjami z dnia [...] września 1973 r. oraz z dnia [...] października 1974 r., w których przedmiotowy fragment gruntu nie miał być zabudowany obiektami kubaturowymi, lecz stanowił część [...]. Zaproponowany na załącznikach graficznych do planów realizacyjnych przebieg [...] jest zaś zgodny ze stanem faktycznym. Skarżący wskazał, że zwracany teren stanowi [...], a fakt, że [...] wybudowano w [...] r. na wniosek [...] nie przesądza o tym, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Na nieruchomości powstało bowiem osiedle mieszkaniowe, a [...] są tylko infrastrukturą towarzyszącą i zdaniem skarżącego z uwagi na swoją wielkość nie musiały być ujęte w planach realizacyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Podkreślić należy, że postępowanie administracyjne dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest postępowaniem podlegającym ogólnym zasadom wynikającym z kodeksu postępowania administracyjnego. W toku postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, jako podmiot kierujący postępowaniem, stosownie do treści art. 7 kpa obowiązany jest podejmować wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a następnie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w oparciu o treść art. 77 § 1 kpa oraz dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), jak również uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia i wyjaśnienia zastosowanej w nim podstawy prawnej decyzji (art. 107 § 3 kpa). Nadto postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali, czy stan faktyczny przewidziany w danej normie prawnej wystąpił, czy też nie. Umożliwia to zarówno kontrolę legalności decyzji przez organ drugiej instancji, a także przez Sąd oraz pozwala na ochronę interesu prawnego stron postępowania.

Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Przepisy prawa szczegółowo określają tryb postępowania zmierzającego do oceny zasadności takiego wniosku. Materialnoprawną podstawę wydanych w rozpatrywanej sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.), ponieważ z mocy art. 216 tej ustawy przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stosuje się także do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 136 ust. 3 tej ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z treścią art. 137 ust. 1 nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Organ rozpatrujący sprawę zwrotu nieruchomości wywłaszczonej (przejętej) związany jest treścią przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w którym zawarty jest zamknięty katalog okoliczności, w których można uznać nieruchomość za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (umowie) i przepis ten nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Zbędność przejętej nieruchomości stanowi materialnoprawną przesłankę do jej zwrotu na rzecz uprawnionego podmiotu. Dlatego też w postępowaniu o zwrot nieruchomości konieczne jest jednoznaczne ustalenie przez organ orzekający rzeczywistego celu wywłaszczenia (przejęcia). Dopiero bowiem wtedy możliwe stanie się badanie przez organ prowadzący postępowanie, czy cel ten został, czy też nie został zrealizowany, w aspekcie zgodności z celem, na jaki nieruchomość została przejęta. Ustalenie celu wywłaszczenia, co do zasady, następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej (umowie). Jednak w sytuacji, gdy cel ten określony jest w decyzji (umowie) w sposób ogólnikowy, nieprecyzyjny lub bardzo generalny, organ prowadzący postępowanie zwrotowe jest zobowiązany ustalić precyzyjnie cel wywłaszczenia, jaki miał być zrealizowany na konkretnej nieruchomości. To uszczegółowienie (doprecyzowanie) winno nastąpić na podstawie analizy całej dostępnej dokumentacji, która powstała w celu przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dokumentacyjnego wynika, iż decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. Prezydium Rady Narodowej W. ustaliło lokalizację zespołu mieszkaniowego [...]. C. i E. małżonkowie L. umową z dnia [...] czerwca 1973 r. sprzedali Skarbowi Państwa niezabudowaną nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o łącznej powierzchni [...] ha, z przeznaczeniem pod budowę zespołu mieszkaniowego [...] wraz z ulicami miejskimi w rejonie tego zespołu. Z decyzji Urzędu Miasta W. z dnia [...] września 1973 r. zatwierdzającej plan realizacyjny-ogólny zagospodarowania terenu inwestycji - I etapu realizacji [...], decyzji z dnia [...] października 1974 r. zatwierdzającej plan realizacyjny-ogólny zagospodarowania inwestycji osiedla mieszkaniowego [...] w W. oraz treści aktu notarialnego sprzedaży wynika, że wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w celu budowy zespołu mieszkaniowego [...] wraz z ulicami miejskimi w rejonie tego zespołu. W uzasadnieniu wydanych decyzji organ I instancji stanął na stanowisku, że przedłożony do akt sprawy załącznik graficzny do decyzji z dnia [...] września 1973 r. zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania terenu inwestycji nie pozwala na precyzyjne i dokładne określenie faktycznie zaplanowanych na przedmiotowej nieruchomości inwestycji. Wobec natomiast braku jakichkolwiek naniesień graficznych organ I instancji uznał, że nie można ustalić konkretnego celu, który miał być zrealizowany na danym fragmencie wywłaszczonej nieruchomości. Takie stanowisko Starosty organ odwoławczy zaakceptował utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Pomimo braku możliwości sprecyzowania celu wywłaszczenia dotyczącego przedmiotowej nieruchomości Starosta stwierdził, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na spornym gruncie, a co za tym idzie przedmiotowa działka spełnia ustawowe przesłanki do zwrotu na rzecz wnioskodawców. Stanowisko swoje organ oparł na obecnym, faktycznym stanie zagospodarowania działki, z którego wynika, że część spornej nieruchomości stanowi grunt [...], a część zagospodarowana została na [...] dopiero w [...] r., a więc [...] lat po jej wywłaszczeniu. Obecny stan zagospodarowania, potwierdzony znajdującym się w aktach administracyjnych protokołem z wizji w terenie, dowodzi zdaniem organu I instancji, że jest ona zbędna na cel określony w umowie, mocą której sporny grunt stał się własnością Państwa i dlatego podlega zwrotowi. Również to stanowisko Starosty nie budziło zastrzeżeń organu odwoławczego utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzję Starosty P.

W ocenie Sądu orzekającego obie decyzje organów orzekających nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym, stoją zatem w sprzeczności z treścią art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) i dlatego nie mogą się ostać.

Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału wynika, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta na własność Państwa pod budowę osiedla mieszkaniowego [...]. Zdaniem Sądu, takie określenie celu przejęcia nieruchomości jest zbyt generalne, by można było jedynie na jego podstawie formułować wnioski dotyczące zrealizowania (lub nie) tego celu na konkretnej nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. W sytuacji, gdy cel przejęcia nieruchomości został w decyzji (umowie) określony w sposób ogólnikowy, prawidłowa ocena tego celu powinna być dokonywana z uwzględnieniem dokumentacji wywłaszczeniowej. W przypadku wywłaszczenia dokonanego w drodze decyzji administracyjnej (także umowy), będzie to analiza dokumentacji obowiązkowo dołączanej do wniosku o wywłaszczenie, treść samego wniosku lub w razie ich braku - innych dokumentów pochodzących z okresu sprzed wywłaszczenia a dotyczących tego wywłaszczenia. Uzupełniająco określenia celu wywłaszczenia poszukiwać też można poprzez analizę przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji (umowy) wywłaszczeniowej (wyrok NSA w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. II SA/Kr 2655/01).

Skoro w aktach sprawy brak jest, jak stwierdziły to zgodnie oba organy, dowodów jednoznacznie wskazujących, na jaki konkretnie cel w ramach budowy osiedla [...] przeznaczona została przedmiotowa działka nr [...], to zdaniem Sądu orzekającego, w tej sytuacji orzeczenie o zwrocie nieruchomości uznać należy za co najmniej przedwczesne, zaś postępowanie wyjaśniające i dowodowe w tej sprawie za przeprowadzone zbyt pobieżnie i z naruszeniem przywołanych wyżej przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ może bowiem uznać nieruchomość za zbędną w dwóch przypadkach: gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo kiedy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). W rozpoznawanej sprawie wywłaszczenie nastąpiło w celu budowy osiedla mieszkaniowego, natomiast budowa taka obejmuje swym zakresem nie tylko budowę budynków mieszkalnych czy użytkowych, ale także budowę towarzyszącej infrastruktury: [...]. Z samych już wydanych w sprawie decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego [...] z dnia [...] września 1973 r. i z dnia [...] października 1974 r. wynika, że na osiedlu tym przewidziane było szereg inwestycji, jak: [...] (argument ten konsekwentnie w trakcie całego postępowania administracyjno-sądowego podnosił skarżący). Z treści decyzji tych wynika również, że przed ich wydaniem doszło do licznych uzgodnień, m.in. [...], których dokumentacja stanowiła podstawę do wydania decyzji lokalizacyjnych i zatwierdzających plany realizacyjne budowy osiedla. Fakt ten umknął uwadze organów orzekających. Oznacza to natomiast, że w archiwach organów zatwierdzających przedstawione plany realizacyjne powinna znajdować się odpowiednia dokumentacja wnioskodawcy wywłaszczenia dotycząca tych ustaleń, które były niezbędne do wydania zarówno decyzji lokalizacyjnej, jak i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego, ewentualnie dokumentacja taka mogła się znajdować u wykonawcy lub inwestora tego przedsięwzięcia budowlanego, czyli właściwych spółdzielni mieszkaniowych. Pod tym zatem kątem organ winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i to pod tym kątem organy powinny były ustalać, czy urządzenie na spornym gruncie [...] stanowiło skonkretyzowany cel przejęcia spornego gruntu i czy został on w terminie wynikającym z art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) zrealizowany, czy też nie. Zwłaszcza powinien odnieść się do tego organ odwoławczy, skoro w odwołaniu podniesiono fakt, że zgodnie z planami realizacyjnymi zatwierdzonymi decyzjami z dnia [...] września 1973 r. i z dnia [...] października 1974 r., przedmiotowy fragment gruntu w ogóle nie miał być zabudowany obiektami kubaturowymi, lecz stanowił część [...]. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że organy orzekające prowadziły właściwe postępowanie wyjaśniające i dowodowe w kierunku prawidłowego sprecyzowania celu przejęcia nieruchomości, w szczególności z uwzględnieniem stanowiska odwołującego się, że miał tam zostać zrealizowany [...]. Z powyższego jednoznacznie wynika, że organy administracji rozpatrując niniejszą sprawę nie dokonały uzupełnienia posiadanego już materiału dowodowego, który w ich opinii nie był wystarczający do jednoznacznego określenia celu, jaki miał być zrealizowany na spornej nieruchomości, o dowody, które w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśniłyby kwestię dotyczącą zrealizowania celu wywłaszczenia na przedmiotowej działce. Skoro zatem tego nie uczyniły, to w myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a ocena, że na przedmiotowej działce nie zrealizowano celu wywłaszczenia, nie znajduje wystarczającego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Tym samym z akt sprawy wynika, że podstawowa dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy możliwości zwrotu nieruchomości kwestia ustalenia i skonkretyzowania celu, na jaki nabyta została sporna działka, nie została przez organy należycie i dostatecznie zbadana, z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Zdaniem Sądu wyjaśnienie podniesionych wątpliwości było natomiast elementem niezbędnym do dokonania prawidłowej oceny zasadności wniosku o zwrot przedmiotowej działki. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, zdaniem Sądu, wydane w sprawie decyzje naruszają art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.), bowiem w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można było uznać w sposób nie budzący wątpliwości, że na działce nr [...] nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Sąd orzekający stoi na stanowisku, że ustalając cel wywłaszczenia organ nie może opierać swojego rozstrzygnięcia na faktach i dowodach, które powstały po upływie 10 lat od dnia, w którym decyzja (umowa) o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Postępując bowiem w ten sposób organy naruszyły w niniejszej sprawie przywołany wyżej art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stosowanie przepisów ustawy dotyczących instytucji zwrotu wywłaszczonej (przejętej) nieruchomości nie może opierać się na dowolnej ich interpretacji. Zarówno zatem odmawiając, jak i dokonując zwrotu nieruchomości bez dokonania niezbędnych ustaleń co do istnienia (lub nieistnienia) przesłanek zwrotu organy orzekające naruszają przepisy art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Biorąc powyższe wywody pod uwagę, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzupełni materiał dowodowy o dokumenty archiwalne, które uda mu się uzyskać, jednoznacznie precyzujące cel wywłaszczenia w odniesieniu do przedmiotowej działki nr [...], m.in. o uzgodnienia wskazane w decyzjach o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego [...]. W tym celu organ może wystąpić np. do inwestora, Spółdzielni [...] lub innej spółdzielni (np. [...]), które przez wiele lat władały i gospodarowały spornym gruntem. Organ może również wystąpić do archiwów państwowych o wskazanie, czy są w posiadaniu dokumentacji związanej z planowaniem, realizacją i budową osiedla mieszkaniowego [...]. Dopiero po uzupełnieniu niezbędnego materiału dowodowego, na podstawie całości zgromadzonych akt sprawy, organ w ramach jednoznacznego ustalania celu, na jaki miał być przeznaczony nabywany grunt, będzie mógł ustosunkować się do twierdzeń Prezydenta Miasta W., co do przeznaczenia spornego terenu pod [...] i jednoznaczne ocenić, czy był to cel na jaki została nabyta nieruchomość, czy cel został, czy nie został zrealizowany i jaki ma to wpływ na możliwość zwrotu spornego terenu. Raz jeszcze Sąd pragnie podkreślić, że jeżeli w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organy orzekające doszłyby do wniosku, że ustalony cel nabycia nieruchomości w określony w ramach celu generalnego, czyli budownictwa mieszkaniowego, został jednak na przedmiotowej nieruchomości zrealizowany w ustawowym terminie, to kwestia późniejszego wybudowania na przedmiotowej działce [...] z przeznaczeniem na [...], nie może mieć, w świetle powołanych przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, prawnego znaczenia dla oceny zbędności przedmiotowej nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł, jak w sentencji.