Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 346/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 506
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 3 czerwca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2020 roku sprawy ze skargi Gminy Rzgów na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 5 lutego 2020 roku nr PNIK-I.4131.51.2020 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Rzgów oddala skargę.


UZASADNIENIE

30 grudnia 2019 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1182 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ochronie praw lokatorów, Rada Miejska w Rzgowie podjęła uchwałę nr XVII/173/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Rzgów.

W § 13 ust. 1 uchwały określono, że pierwszeństwo zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu przysługuje: 1) osobom uprawnionym do otrzymania lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego; 2) osobom doświadczającym przemocy w rodzinie, o ile istnieje potrzeba niezwłocznego udzielenia schronienia lub nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie; 3) osobom, które pozbawione zostały mieszkań wskutek klęski żywiołowej, katastrofy, pożaru lub innego zdarzenia losowego, o ile nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie; 4) osobom pozostającym w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej, o ile nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie; 5) osobom, które po osiągnięciu pełnoletności opuściły domy dziecka, rodzinne domy dziecka oraz rodziny zastępcze, placówki opiekuńczo-wychowawcze lub inne ośrodki wymienione w przepisach o pomocy społecznej, a przed umieszczeniem w danej placówce zamieszkiwały na terenie Gminy Rzgów, o ile nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W § 13 ust. 2 uchwały postanowiono, że jeżeli w prawomocnym wyroku sądowym nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeknie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, z osobą wymienioną w takim wyroku zawiera się umowę najmu socjalnego w pierwszej kolejności bez konieczności wpisywania na listę osób zakwalifikowanych do najmu lokalu. W § 13 ust. 3 uchwały zawarto zapis, że osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 i pkt 3 nie dotyczy kryterium dochodowe.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z 5 lutego 2020 r., wydanym na podstawie art. 86 oraz art. 91 ust. 1 i 3 u.s.g., Wojewoda Łódzki stwierdził nieważność wskazanej uchwały w części dotyczącej § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2.

W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że uchwała ta wpłynęła do organu nadzoru 7 stycznia 2020 r.

21 stycznia 2020 r. zawiadomiono o wszczęciu z urzędu postępowania określonego w rozdziale 10 u.s.g. w celu kontroli legalności powyższej uchwały. Zastrzeżenia organu nadzoru dotyczyły regulacji, w której Rada Miejska wprowadziła pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy dla osób uprawnionych do otrzymania takiego lokalu na podstawie orzeczenia sądowego. W ocenie organu nadzoru, Rada Miejska wykroczyła poza upoważnienie ustawowe określone w art. 21 ust. 3 pkt 3 u.s.g.

Przewodniczący Rady Miejskiej w Rzgowie w piśmie z 28 stycznia 2020 r. nie podzielił stanowiska organu nadzoru wyrażonego w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nadzorczego. Przewodniczący wyjaśnił, że art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów zobowiązuje sąd do orzeczenia o uprawnieniu osób eksmitowanych do najmu socjalnego lokalu z uwzględnieniem dotychczasowego sposobu korzystania z lokalu oraz szczególnej sytuacji materialnej i rodzinnej osób, których takie orzeczenie dotyczy. Natomiast odnośnie obowiązków gminy przepis ten reguluje jedynie kwestie związane ze złożeniem przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu (ustęp 6 i 6a). Przepis art. 14 ani żaden inny przepis ustawy nie wyłącza osób, których dotyczy wyrok sądu z kręgu podmiotów, do których stosuje się uchwalone przez gminę zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

W ocenie organ nadzoru, zapis uchwały regulujący pierwszeństwo w wynajmowaniu lokali osobom, które nabyły prawo do lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego nie znajduje umocowania prawnego w ustawie. Taki zapis, w przypadku gdy obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego spoczywa na gminie, wykracza poza upoważnienie ustawowe, określone w art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy o ochronie praw lokatorów. Przepisy tej ustawy nie dają podstaw do ustalenia takiego pierwszeństwa. Przepis art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów kształtuje w sposób samodzielny i wyczerpujący zasady postępowania wobec osób, które nabyły prawo do lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego. Gmina nie może zatem ustalać w tym zakresie pierwszeństwa, przyznając określonym przez siebie podmiotom uprawnienia do realizacji wyroku eksmisyjnego z wyprzedzeniem innych osób, znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej. Ponadto w § 13 ust. 3 uchwały Rada Miejska ustaliła, że do osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego ma zastosowanie kryterium dochodowe, gdy to sąd w prawomocnym wyroku oznacza krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania lokalu socjalnego na tej podstawie. Artykuł 21 ust. 3 pkt 3 ustawy, przyznający radzie gminy kompetencje do ustalenia pierwszeństwa wynajmowania lokali socjalnych i lokali na czas nieoznaczony, dotyczy wyłącznie kształtowania przesłanek zawierania umów najmu takich lokali na zasadach ogólnych, a nie na podstawie art. 14 ustawy. W ocenie organu nadzoru, zakwestionowane zapisy uchwały w sposób istotny naruszają art. 21 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina Rzgów wniosła o uchylenie w całości rozstrzygnięcia nadzorczego oraz o obciążenie Wojewody Łódzkiego kosztami postępowania w niniejszej sprawie.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu nadzorczemu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 21 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że art. 14 ust. 1 ustawy zawiera regulację wyłączającą możliwość zastosowania kryterium uprawnienia do socjalnego najmu lokalu jako kryterium przyznania pierwszeństwa na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy o ochronie prawo lokatorów;

2. art. 6 ust. 1, art. 18 ust. 1 u.s.g. oraz art. 163 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zawierającego zasadę domniemania kompetencji samorządu terytorialnego – poprzez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze narusza kompetencje Rady Miejskiej w Rzgowie jako organu stanowiącego Gminy Rzgów, określone w art. art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 18 ust. 1. u.s.g. Uchwała Rady Miejskiej w Rzgowie jest aktem prawa miejscowego. Jej adresatami są osoby określone generalnie nie zaś imiennie. Ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny. W konsekwencji z mocy art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zalicza się do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania Rady Miejskiej w Rzgowie. Organ stanowiący ma obowiązek ścisłej interpretacji normy upoważniającej. Nie może domniemywać kompetencji ani dokonywać wykładni rozszerzającej. Nie jest dopuszczalne również zawężanie uprawnień organu. Zdaniem skarżącego, interpretując normę kompetencyjną zawartą w art. 21 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów należy wziąć także pod uwagę granice wyznaczające zakres swobody gminy w stanowieniu aktów prawa miejscowego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Zaspokajanie wskazanych potrzeb polega na: zapewnianiu lokali socjalnych i lokali zamiennych, a także zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 4 ust. 2 ustawy). Dostarczanie osobom eksmitowanym lokali socjalnych jest również jednym z zadań własnych samorządu terytorialnego. Jest to instrument przewidziany w celu przeciwdziałania zjawisku bezdomności. Obowiązek gminy w tym zakresie ma charakter publicznoprawny. Ustalenie zasad pierwszeństwa jest realizacją wymogu z art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy o ochronie praw lokatorów. Żaden przepis ustawy nie wyłącza wprost uprawnienia rady gminy do przyznania pierwszeństwa osobom uprawnionym do najmu socjalnego lokalu na podstawie orzeczenia sądowego. Gdyby wolą ustawodawcy było wprowadzenie takiego zawężenia, to bezpośrednio wskazałby to w ustawie. Ustawodawca pozostawił gminom swobodę ustalania kryteriów określających osoby korzystające z pierwszeństwa. To społeczność lokalna poprzez organ stanowiący ma uprawnienie do tego, aby we własnym zakresie, w oparciu o specyficzne cechy tej społeczności, ustalić komu ma przysługiwać pierwszeństwo najmu socjalnego. Osoby poza pierwszeństwem nie zostaną bowiem pozbawione możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej z zasobu publicznego, ale stanie się to w drugiej kolejności. Podstawowym dopuszczalnym w świetle ustawy kryterium decydującym o istnieniu uprawnienia do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest istnienie po stronie danej osoby niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych (przy czym nie chodzi tu o każdą subiektywną potrzebę mieszkaniową, lecz potrzebę zobiektywizowaną warunkami zamieszkiwania uznanymi za kwalifikujące je do poprawy według zgodnych z ustawą kryteriów przyjętych przez radę gminy). Przepis art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów nie precyzje reguł pierwszeństwa w najmie socjalnym lokali. Nakłada na gminę obowiązek zapewnienia lokalu osobie, w stosunku do której sąd orzekł o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu. Tym samym art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów nie stanowi lex specialis do art. 21 ust. 3 pkt 3 tej ustawy. Rada gminy jest uprawniona do kształtowania przesłanek zawierania umów najmu lokali socjalnych w wyniku realizacji ciążącego na gminie obowiązku zapewnienia takiego lokalu na skutek wyroku sądu, z uwzględnieniem specyfiki art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów. Przesłanki te muszą uwzględniać zasady odpowiadające standardom konstytucyjnym, w tym m.in. przepis art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z zasadą sprawiedliwości społecznej wiąże się nierozerwalnie zasada równości proklamowana w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ma podstaw do przyjęcia, że art. 14 kształtuje zasady postępowania wobec osób, które nabyły prawo do lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego w sposób wyczerpujący w tym znaczeniu, że wyklucza zastosowanie wobec tych osób preferencji, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy. Ustawa nie wprowadza ograniczeń ani zakazów co do tego, jakimi kryteriami może kierować się gmina przyznając pierwszeństwo najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy. Ustalenie tego rodzaju pierwszeństwa uzasadnione jest względami społecznymi, albowiem w przypadku wyroków eksmisyjnych zawierających orzeczenie o przysługującym prawie do najmu socjalnego lokalu, przyznanie pierwszeństwa umożliwia szybsze wykonanie wyroku – co niewątpliwie leży także w interesie wierzycieli. Art. 14 ust. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów stanowi bowiem, że orzekając o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu. Przyznanie w tych okolicznościach pierwszeństwa takim osobom nie narusza zasady sprawiedliwości społecznej, ponieważ osoba z nakazem eksmisji, ma porównywalnie trudną sytuację materialną i rodzinną jak inne osoby które znalazły się w niedostatku, zaś ustawodawca w art. 21 ust. 3 pkt 3 nie tylko zezwala, ale wręcz nakazuje różnicowanie sytuacji prawnej takich osób poprzez przyznanie pierwszeństwa pewnym grupom według kryteriów określonych przez gminę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz.1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art.3 § 2 pkt.7 wymienionej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z treścią art.148 cytowanej ustawy sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 5 lutego 2020r. stwierdzające nieważność § 13 ust.1 pkt.1 i ust.2 uchwały nr XVII/173/2019 Rady Miejskiej w Rzgowie z dnia 30 grudnia 2019r. w sprawie zasada wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy

Rzgów.

Należy zaznaczyć, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze wydano w terminie 30 dni, o którym mowa w art.91 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019r. poz.506 ze zm.). Uchwałę nr XVVII/173/2019 doręczono organowi nadzoru w dniu 7 stycznia 2020r. zaś rozstrzygnięcie nadzorcze wydano w dniu 5 lutego 2020r. czyli przed upływem wymaganego trzydziestodniowego terminu określonego w art.91 ust.1 u.s.g.

W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ nadzoru trafnie uznał, że przepisy § 13 ust.1 pkt1 i ust.2 uchwały z 30 grudnia 2019r. w sposób istotny naruszają prawo a mianowicie wydano je z przekroczeniem delegacji ustawowej, o której mowa w art.21 ust.1 pkt 2 w związku z ust.3 pkt 3 ustawy z 21 stycznia 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U z 2019r. poz.1182 ze zm.), dalej u.o.p.l.

Zgodnie z treścią art.14 ust.1 wymienionej ustawy w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.

W myśl art.21 ust.1 pkt 2 u.o.p.l. rada gminy uchwala:

2) zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel.

Zgodnie z treścią art.21 ust.3 pkt 3 u.o.p.l. zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności:

3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i umowy najmu socjalnego lokalu;

W myśl § 13 ust.1 pkt 1 uchwały nr XVII/173/2019 pierwszeństwo zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu przysługuje osobom uprawnionym do otrzymania lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego.

Zgodnie z treścią § 13 ust.2 wymienionej uchwały jeżeli w prawomocnym wyroku sądowym nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeknie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, z osobą wymienioną w takim wyroku zawiera się umowę najmu socjalnego w pierwszej kolejności bez konieczności wpisywania na listę osób zakwalifikowanych do najmu lokalu.

Przepisy § 13 ust.1 pkt1 i ust.2 uchwały nr XVII/173/2019 przewidują pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego osobom uprawnionym do otrzymania takiego lokalu na podstawie wyroku eksmisyjnego. Uregulowanie takie stanowi przekroczenie delegacji ustawowej określonej w art.21 ust.1 pkt 2 w związku z ust.3 pkt 3 u.o.p.l. Obowiązek dostarczenia wymienionym osobom lokali socjalnych uregulowany jest bowiem w art.14 ust.1 u.o.p.l. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęty jest pogląd, że kreowanie przez gminę w drodze uchwały zasady wynajmowania lokali z mieszkaniowego zasobu gminy, nie mogą zawężać granic ustawowego obowiązku wynikającego z ww. art. 14 tej ustawy. W sytuacji, gdy nie istnieją regulacje wskazujące, aby osoby eksmitowane, z przyznanym lokalem socjalnym były w jakikolwiek sposób uprzywilejowane, w porównaniu do innych osób oczekujących na lokal socjalny, to gmina nie ma podstaw prawnych aby w uchwale w tym zakresie przyznawać wskazanym podmiotom pierwszeństwo. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który w wyroku z dnia 7 lutego 2013 roku w spr. IV SA/Po 1133/12 wskazał, że przepis uchwały określający zasady pierwszeństwa w uzyskaniu lokalu socjalnego z uwagi na legitymowanie się wyrokiem eksmisyjnym jest sprzeczny z prawem.

W wyroku tutejszego Sądu z dnia 28 marca 2018 r. sygn. III SA/Łd 86/18 podkreślono, iż przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów nie dają podstaw do ustalania przez rady gminy pozaustawowych kryteriów udostępniania mieszkańcom lokali komunalnych w drodze najmu w sposób dowolny. Przepis uchwały, ustalający że w pierwszej kolejności zawierane mają być umowy najmu lokali socjalnych z osobami, którym sąd nakazał opróżnienie lokalu i orzekł o ich uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, dyskryminuje osoby w nim nie wymienione i narusza zasadę równości wszystkich podmiotów wobec prawa, przewidzianą w art. 32 Konstytucji RP. Również w wyroku z dnia 29 maja 2014 r. sygn. III SA/Łd 287/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż zasadny jest wniosek o stwierdzenie nieważności zapisu uchwały rady gminy, regulującego pierwszeństwo w wynajmowaniu lokali osobom, zobowiązanym do opuszczenia i opróżnienia lokali na podstawie prawomocnego wyroku sądu. W uzasadnieniu tego wyroku podkreślono, iż: "Taki zapis, w przypadku gdy obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego spoczywa na gminie, wykracza poza upoważnienie ustawowe, określone w art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy o ochronie praw lokatorów. Przepisy tej ustawy nie dają podstaw do ustalenia takiego pierwszeństwa. Przepisy art. 4 ust. 2 i art. 14 ust. 1 tej ustawy, wyznaczają granicę obowiązku gminy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej przez dostarczanie im lokali socjalnych. Kreowane natomiast przez gminę w drodze uchwały zasady wynajmowania lokali z mieszkaniowego zasobu gminy, nie mogą zawężać granic tego ustawowego obowiązku. Zdaniem Sądu regulacja tego przepisu uchwały, w istocie bez żadnego uzasadnienia prawnego, ogranicza realizację przez gminę ustawowego obowiązku dostarczania lokali socjalnych na podstawie art. 14 ust. 1 zd. 2 ustawy, co w rezultacie prowadzi do ograniczenia ustawowego obowiązku przez akt prawa miejscowego. Artykuł 21 ust. 3 pkt 3 ustawy, przyznający radzie gminy kompetencje do ustalenia zasad pierwszeństwa wynajmowania lokali socjalnych i lokali na czas nieoznaczony, dotyczy wyłącznie kształtowania przesłanek zawierania umów najmu takich lokali na zasadach ogólnych, a nie na podstawie art. 14 ustawy. Ten ostatni przepis ma bowiem w stosunku do art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy charakter przepisu szczególnego wyłączającego stosowanie art. 21 ust. 3 pkt 3 do przypadków przyznania uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego na podstawie wyroku sądu. To Sąd w prawomocnym orzeczeniu eksmisyjnym oznacza krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania lokalu socjalnego na tej podstawie. Skoro żaden z przepisów ustawy nie zawiera regulacji, aby osoby eksmitowane, z przyznanym lokalem socjalnym były w jakikolwiek sposób uprzywilejowane, w porównaniu do innych osób oczekujących na lokal socjalny, to gmina nie ma podstaw prawnych aby w uchwale w tym zakresie przyznawać wskazanym podmiotom pierwszeństwo."

Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 25 czerwca 2010r. w spr. I OSK 732/10 i z 13 listopada 2019r. w spr. I OSK 732/18 uznał, że przyjęcie w uchwale organu gminy pierwszeństwa w wynajmowaniu lokali osobom, które na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu obowiązane są do opuszczenia i opróżnienia lokalu, wykracza poza upoważnienie ustawowe. Art. 21 ust. 3 pkt 3 uopl, przyznający radzie gminy kompetencje do ustalenia zasad pierwszeństwa wynajmowania lokali socjalnych i lokali na czas nieoznaczony, dotyczy wyłącznie kształtowania przesłanek zawierania umów najmu takich lokali na zasadach ogólnych, a nie na podstawie art. 14. Ten ostatni przepis ma bowiem w stosunku do art. 21 ust. 3 pkt 3 charakter przepisu szczególnego wyłączającego stosowanie art. 21 ust. 3 pkt 3 do przypadków przyznania uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego na podstawie wyroku sądu. To sąd w prawomocnym orzeczeniu eksmisyjnym oznacza krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania lokalu socjalnego na tej podstawie. Gmina nie może, zatem ustalać w tym zakresie pierwszeństwa, przyznając określonym przez siebie podmiotom uprawnienia do realizacji wyroku eksmisyjnego z wyprzedzeniem innych osób, znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej. Podobne pogląd wyraził WSA w Poznaniu w wyroku z 7 lutego 2013 r. w spr. IV SA/Po 1133/12 oraz WSA w Łodzi w wyroku z 12 kwietnia 2019 r. w spr. III SA/Łd 82/19. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone we wszystkich wymienionych orzeczeniach.

W rozpoznawanej sprawie przepisy § 13 ust.1 pkt 1 i ust.2 uchwały nr XVII/173/2019, w zakresie otrzymania lokalu socjalnego, określają uprzywilejowaną sytuację osób, którym prawo do takiego lokalu przyznano w wyroku eksmisyjnym. Tym samym stawiają one w niekorzystnej sytuacji pozostałe osoby ubiegające się o taki lokal, które spełniają kryteria do jego otrzymania (warunek zamieszkiwania, wysokość dochodów i.t.p.). Uregulowanie przyjęte w uchwale są dyskryminujące dla tych ostatnich osób gdyż pozbawia ich prawa do lokalu socjalnego, mimo spełnienia koniecznych wymagań, tylko dlatego, że pierwszeństwo mają osoby co do których przyznano prawo do lokalu w wyroku eksmisyjnym. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach organ gminy nie ma całkowitej dowolności w ustalaniu zasad zawierania umów najmu lokali socjalnych. Zasady te winny być tak skonstruowane aby mieszkańcy gminy spełniający kryteria otrzymania prawa do lokalu socjalnego mieli równe szanse do uzyskania takiego lokalu. Takich równych szans nie zapewnia uregulowanie przewidziane w § 13 ust.1 pkt 1 i ust.2 uchwały z 30 grudnia 2019r. Organ nadzoru słusznie uznał, że wymieniona regulacja stanowi przekroczenie delegacji ustawowej co stanowi istotne naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności tych przepisów.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Organ nadzoru trafnie uznał, że przepisy § 13 ust.1 pkt 1 i ust.2 uchwały nr XVII/173/2019 wydano z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, o którym mowa w art.21 ust.1 pkt 2 w związku z ust.3 u.o.p.l. Stanowiło to istotne naruszenie prawa i uzasadniało stwierdzenie ich nieważności. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez organ nadzoru. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.

ak