Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 835/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 18 i ust. 20, art. 50 ust. 17
journal: Dz.U. 2024 poz 146
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. art. 145 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 24 maja 2024 r. nr 139/09/2024/KL w przedmiocie zobowiązania do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Decyzją z 24 maja 2024 r. nr 139/09/2024/KL Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "organ"), na podstawie art. 50 ust. 18 i ust. 20 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 146, dalej: "ustawa o świadczeniach") ustalił, że J.B. (dalej: "Skarżący") jest zobowiązany do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych mu w okresie od 28 czerwca 2019 r. do 4 lipca 2019 r. oraz od 29 lipca 2019 r. do 31 lipca 2019 r., w rodzaju lecznictwo szpitalne, w dniu 26 września 2019 r., w rodzaju rehabilitacja lecznicza, w łącznej kwocie 6 557,30 zł (pkt 1 decyzji); umorzył postępowanie wobec Skarżącego w części dotyczącej ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych mu w dniu 23 kwietnia 2019 r., w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz kosztów refundacji leków na podstawie recepty z dnia 9 maja 2019 r., w łącznej kwocie 115,70 zł (pkt 2 decyzji); wskazał nr rachunku bankowego do wpłaty kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w kwocie 6.557,30 zł w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji (pkt 3 decyzji); poinformował, że w przypadku nieterminowego wniesienia opłaty naliczone zostaną odsetki ustawowe, poczynając od dnia następnego po dniu, w którym upłynął termin płatności ww. kosztów świadczeń opieki zdrowotnej (pkt 4 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Prezes NFZ zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych mu 23 kwietnia 2019 r., 9 maja 2019 r., od 28 czerwca do 4 lipca 2019 r. oraz od 29 lipca do 31 lipca 2019 r. i 26 września 2019 r. w kwocie 6.673,00 zł z racji, że nie był on uprawniony do świadczeń finansowanych ze środków publicznych. W trakcie prowadzonego postępowania Skarżący przedłożył pismo z 3 listopada 2023 r. wraz z zaświadczeniem KRUS dotyczącym daty powstania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, wystawionym przez KRUS Placówka Terenowa w [...] (dalej: "KRUS"). Organ pismem z 7 listopada 2023 r. zwrócił się do KRUS o dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. W odpowiedzi KRUS w piśmie z 13 listopada 2023 r., znak: UNO 16129588, nadesłał wyjaśnienia dotyczące zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącego. W celu wyjaśnienia przepisów dotyczących zasad zgłaszania rolników do ubezpieczenia zdrowotnego, w dniu 3 kwietnia 2024 r. odbyło się spotkanie Centrali NFZ i Centrali KRUS. Prezes NFZ w piśmie z dnia 10 maja 2024 r. znak: NFZ-GPF-DUS.5100.7.2024,2024.150393.LMI wydał wytyczne dotyczące rozpatrywania ww. spraw. Na podstawie informacji z Centralnych Baz Osobowych NFZ - okresy ubezpieczenia, wykazu świadczeń opieki zdrowotnej, z których skorzystał Skarżący, zaświadczenia dotyczącego daty powstania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z 3 listopada 2023 r., wystawionym przez KRUS, pisma KRUS z dnia 13 listopada 2023 r. znak: UNO 16129588, pisma Prezesa NFZ z 10 maja 2024 r. znak: NFZ-GPF-DUS.5100.7.2024, 2024.150393. LMI organ ustalił, że z Centralnych Baz Osobowych - bazy danych NFZ, która zasilana jest informacjami dotyczącymi okresów zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego gromadzonymi w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wynika, że Skarżący był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez Urząd Pracy jako osoba bezrobotna od 28 lutego 2018 r. do 27 lutego 2019 r. Wraz z ustaniem powyższego tytułu Skarżący nabył trzydzieści dni prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, którego termin upłynął 29 marca 2019 r. Następnie od 16 października 2019 r. do 29 lutego 2024 r. był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w KRUS jako rolnik. Zatem od 30 marca 2019 r. do 15 października 2019 r. Skarżący był nieuprawniony do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Z przedłożonego zaświadczenia wynika, że KRUS ustalił obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego jako rolnika od 28 lutego 2018 r., nie dokonał jednak wstecznego zgłoszenia Skarżącego do ubezpieczenia zdrowotnego. W piśmie z 13 listopada 2023 r., znak: UNO 16129588 KRUS wyjaśnił, że Skarżący podlega ubezpieczeniom społecznym od 28 lutego 2019 r., natomiast do ubezpieczenia zdrowotnego podlega od dnia zgłoszenia tj. od 16 października 2019 r. Ponadto KRUS wyjaśnił, że Skarżący po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu niniejszego postępowania zgłosił w KRUS wniosek o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym - zgodnie z wytycznymi KRUS i złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu zdrowotnym. Na podstawie powyższego wniosku KRUS potwierdził obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego od 28 lutego 2019 r.

Cytując stosowne przepisy ustawy o świadczeniach Prezes NFZ wskazał, że samo zawnioskowanie o wsteczne zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego przez rolnika w KRUS nie spełnia warunku z art. 50 ust. 18 a i ust. 18 b oraz nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania w NFZ. Zgłoszenie musi być uwidocznione w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych wraz z opłaconą składką (konieczne łączne spełnienie tych warunków - dokonania zgłoszenia i opłacenia składki zdrowotnej).

W sprawie KRUS na wniosek Skarżącego ustalił obowiązek podlegania do ubezpieczenia zdrowotnego jako rolnik, jednak nie dokonał wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżący został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach i w trybie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników 16 października 2019 r., czyli od dnia złożenia wniosku. KRUS nie dokonał wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, a także nie opłacił składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres, w którym Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, tj. od 28 lutego 2019 r. do 15 października 2019 r.

Z raportu statystyczno-medycznego złożonego przez świadczeniodawców wynika, że w dniach objętych postępowaniem Skarżący jako dowód ubezpieczenia przedłożył świadczeniodawcom oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Świadczeniodawcy odbierając powyższe oświadczenia uzyskali potwierdzenie prawa do świadczeń i co za tym idzie, możliwość rozliczenia z NFZ. Uprawnienie do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej ujęte w ww. oświadczeniach złożonych przez Skarżącego nie znajduje potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym.

Organ wskazał, że rozpoznając sprawę wziął pod uwagę zapisy art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, dotyczące możliwości zwolnienia z koszów udzielanych świadczeń osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, jednak materiał dowodowy nie wskazuje, że Skarżący działał w usprawiedliwionym przekonaniu. Kluczowym elementem służącym analizie czy strona działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu mogą być dodatkowe dowody, które wskazywałyby na zaistnienie takich okoliczności. Dopiero dowody złożone przez stronę postępowania, mogą stanowić podstawę do oceny przez organ, czy strona faktycznie działała w stanie usprawiedliwionego błędnego przekonania.

Organ ustalił, że Skarżący w dniach 23 kwietnia 2019 r., 9 maja 2019 r., od 28 czerwca do 4 lipca 2019 r. oraz 29 lipca do 31 lipca 2019 r. a także w dniu 26 września 2019 r., był nieuprawniony do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wskazując na art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach Prezes NFZ stwierdził, że upłynęło 5 lat od świadczeń opieki społecznej udzielonych w dniu 23 kwietnia 2019 r. i 9 maja 2019 r., dlatego w tej części wydanie decyzji jest bezprzedmiotowe. Natomiast Skarżący powinien ponieść koszt świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych mu od 28 czerwca do 4 lipca 2019 r. oraz od 29 lipca do 31 lipca 2019 r. oraz w dniu 26 września 2019 r., w wysokości 6.557,30 zł.

Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję, zarzucając:

- naruszenie przepisu art. 50 ust. 18 w zw. z ust. 6 i ust. 15 oraz ust. 17, a także w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1b, art. 84a i art. 86 ust. 2b ustawy o świadczeniach poprzez błędne i niewłaściwe przyjęcie i zastosowanie, że zachodzą przesłanki do ustalenia a tym samym obciążenia Skarżącego kosztami udzielonych mu świadczeń zdrowotnych w okresie od 28 czerwca do 4 lipca 2019 r. oraz od 29 do 31 lipca 2019r. i w dniu 26 września 2019 r. jak też, iż nie zachodzi przesłanka zwolnienia Skarżącego z kosztów udzielonych świadczeń zdrowotnych - pomimo, iż wbrew twierdzeniom Organu skarżący jako rolnik prowadzący gospodarstwo rolne powyżej 1 ha przeliczeniowego został na swój wniosek zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego co osobiście uczynił w placówce KRUS tym samym został objęty tym ubezpieczeniem ze skutkiem wstecznym i w takim przekonaniu pozostawał jak też pozostawał w przekonaniu, że składka zdrowotna została zapłacona za niego jako niezobowiązanego przez - KRUS - co winno skutkować udzieleniem skarżącemu świadczeń zdrowotnych wyszczególnionych w decyzji nieodpłatnie.

Na tej podstawie wniósł o uchylenie decyzji w części, tj. w zakresie pkt 1 oraz pkt 3-4, nie obciążanie kosztami postępowania. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z decyzji emerytalnej ZUS z dnia 1 marca 2024 r. na okoliczność wykazania sytuacji majątkowej i osobistej i zasadności wniosków.

W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że Organ niewłaściwie zinterpretował i uznał, że Skarżący nie ma prawa do świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych w okresach leczenia, o których mowa w decyzji, jak też że jego oświadczenie o przysługującym mu prawie nie znalazło potwierdzenia po przedłożeniu na żądanie dodatkowych dokumentów, a to zaświadczenia wystawionego przez KRUS. Skarżący powziąwszy informację o sprawie zwrócił się do KRUS o objęcie go wstecznym ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym rolników jako, że posiada i prowadzi gospodarstwo rolne powyżej 1 ha przeliczeniowego. Przed tym pozostawał w przekonaniu - jak się okazało mylnym, że skoro był na bezrobociu oraz starał się o przyznanie świadczenia rentowo-emerytalnym w ZUS - pozostaje nadal uprawniony do świadczeń zdrowotnych, dlatego wystąpił o ich udzielenie w okresach, jak w decyzji jako, że były niezbędne z uwagi na jego stan zdrowia. Niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wszczęciu przeciwko niemu postępowania przez NFZ Skarżący wystąpił - z uwagi na to, że postępowanie o świadczenie w ZUS trwało - do KRUS o objęcie go ubezpieczeniem rolników całościowo jako, że posiada i użytkuje gospodarstwo rolne powyżej 1 ha przeliczeniowego i to z datą wsteczną od 28 lutego 2019 r. Z udzielonych mu osobiście przez przedstawiciela KRUS wyjaśnień wynikało, że wniosek został przyjęty i dokonano zgłoszenia i do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego - natomiast w zakresie składki zdrowotnej oświadczono Skarżącemu, że jest ona płatna przez KRUS jako, że skarżący posiada gospodarstwo rolne nie przekraczające 6 ha, tym samym płatność składki zdrowotnej następuje ze środków publicznych. Skarżący otrzymał w związku z dokonanym wnioskiem zgłoszeniowym decyzję Prezesa KRUS z dnia 29 października 2019 r. stwierdzającą podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników od 28 lutego 2019 r. Skarżący wszystkie składki za cały okres zapłacił oraz wyrównał i był i nadal jest przekonany, że uzyskał dokument potwierdzający jego uprawnienie także i do świadczeń zdrowotnych, co gwarantował i zapewniał go o tym przedstawiciel KRUS, potwierdzając powyższe wydaną decyzją. W tej sytuacji nie może być uznany za winnego zaniedbania skutkującego obciążeniem go po prawie 5 latach obowiązkiem zapłacenia tak ogromnej kwoty. Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia, który należy do KRUS, jest poza działaniami Skarżącego, dlatego jeżeli zostały zaniechane, to winę ponosi KRUS a nie Skarżący, który zrobił wszystko co mógł i zgodnie z prawem. Organ niesłusznie i wbrew art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach uznał, że po stronie Skarżącego nie zachodzi przesłanka do zwolnienia go z kosztów udzielonych świadczeń, albowiem Skarżący pozostawał w usprawiedliwionym, acz błędnym jak się okazało przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga jest uzasadniona.

I. Na podstawie akt sprawy stan faktyczny jest następujący. W dniu 9 maja 2019 r. Skarżący złożył oświadczenie o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń z opieki zdrowotnej. Weryfikując to oświadczenie Prezes NFZ wystąpił do właściwej placówki KRUS o przekazanie informacji czy Skarżący została zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w KRUS od 28 lutego 2019 r. do 15 października 2019 r. w związku z powstaniem w tym okresie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego (pismo z 7 listopada 2023 r.). W odpowiedzi KRUS poinformował, że "uregulowania wprowadzone w ust. 18a umożliwiają osobom, które nie dopełniły obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego siebie lub członka rodziny, wynikającego z art. 67 ust. 1 i 3 ustawy, dokonanie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w terminie do 30 dni od dnia udzielenia świadczenia lub 30 dni od poinformowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia o wszczęciu postepowania w sprawie ustalenia poniesionych przez Fundusz kosztów udzielenia świadczeń zdrowotnych, jeżeli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego mimo podlegania takiemu ubezpieczeniu. Dopełnienie tych formalności we wskazanym w ust. 18a terminie, uchroni świadczeniobiorcę od poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej". (...) "Po otrzymaniu pisma NFZ o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia poniesionych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej z dnia 30.10.2023 r. znak sprawy: NFZ09-WO-WU.5203.298.2023 wraz z tabelą zestawienia świadczeń opieki zdrowotnej udzielonej osobie uprawnionej do świadczeń ze środków publicznych Pan (...) w dniu 3.11.2023 r. dokonał zgłoszenia do wstecznego ubezpieczenia zdrowotnego – zgodnie z wytycznymi Kasy i złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu zdrowotnym. W zaświadczeniu z dnia 11.03.2023 r. nr 130/2023 Palcówka potwierdziła obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 28 lutego 2019 r."

W aktach znajduje się także:

- pismo Skarżącego do NFZ przekazujące to zaświadczenie; z zaświadczenia wynika, że obowiązek powstał od dnia 28 lutego 2019 r.;

- pismo Dyrektora Departamentu Prezesa NFZ z 10 maja 2023 r. dotyczące m.in. przedmiotowej sprawy. Wskazano w nim, że "samo zawnioskowanie o dokonanie wstecznego zgłoszenia nie spełnia warunku z art. 50 ust. 18a i b oraz nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania w NFZ. Zgłoszenie musi być uwidocznione w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych wraz z opłaconą składką. Natomiast prawo do świadczeń strona postępowania uzyskuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożyła wniosek o zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego w trybie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wobec powyższego, jeżeli zostaną spełnione przesłanki wynikające z art. 86 ust. 6 ustawy o świadczeniach, brak jest podstaw do zobowiązania strony postępowania do poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej";

- postanowienie z 26 czerwca 2024 r. Prezesa NFZ o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

II. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach. Nie cytując treści tego przepisu stwierdzić należy, że statuuje on ogólną zasadę, zgodnie z którą osoba której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej obowiązana jest ponieść koszty udzielonego świadczenia.

Od zasady tej ustawa przewiduje wyjątki. Obowiązek uiszczenia kosztów nie dotyczy osoby, której udzielono świadczenia gwarantowane z podstawowej opieki zdrowotnej (art. 15 ust. 2 pkt 1) oraz osoby, która działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej (art. 50 ust. 17).

W myśl art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, obowiązku wydania decyzji administracyjnej ustalającej obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności, nie stosuje się do osoby, która w chwili złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. W orzecznictwie wskazuje się, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń". Z tego powodu każdy przypadek należy analizować i oceniać indywidualnie. Na ulgowe traktowanie powinny zasługiwać te sytuacje, w których brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca przedmiotowe oświadczenie, czyli np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne (zob. np. wyrok WSA we Wrocławiu z 4 maja 2023 r. sygn. III SA/Wa 1033/21, WSA w Gliwicach z 15 lutego 2023 r. sygn. III SA/Gl 710/22).

Poza wskazanymi wyżej przepisami przywołać należy jeszcze art. 50 ust. 18a ustawy o świadczeniach, który ma brzmienie: Przepisów ust. 16 i 18 nie stosuje się w przypadku dopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 67 ust. 1 i 3, w terminie 30 dni od dnia udzielenia świadczenia albo 30 dni od dnia poinformowania przez Fundusz o wszczęciu postępowania, o którym mowa w ust. 18, jeżeli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego mimo podlegania takiemu zgłoszeniu. Dopełnieniem tej regulacji jest ustęp 18b, zgodnie z którym w przypadku dopełnienia obowiązku określonego w art. 67 ust. 1 i 3 w terminie, o którym mowa w ust. 18a, poniesione koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w okresie, którego dotyczy ten obowiązek, nie podlegają zwrotowi.

Z unormowań tych wynika, że warunkiem uzasadniającym odstąpienie od obciążania strony kosztami udzielonego świadczenia opieki zdrowotnej na podstawie art. 50 ust. 18a ustawy o świadczeniach jest okoliczność, że osoba, której świadczenia udzielono, nie posiadała w dacie udzielenia świadczenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w związku z niezgłoszeniem do ubezpieczenia zdrowotnego pomimo tego, że takiemu zgłoszeniu podlegała. Z uwagi na zastosowanie w przepisie tym spójnika "albo" stanowiącego alternatywę rozłączną, art. 50 ust. 18a pozwala na odstąpienie od obciążania strony postępowania kosztami udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej zarówno w przypadku, gdy w terminie 30 dni od dnia poinformowania przez Fundusz o wszczęciu postępowania strona dopełni obowiązku zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej temu obowiązkowi w myśl art. 67 ust. 1 i 3 ustawy, jak i w sytuacji, gdy tego obowiązku dopełniono w terminie 30 dni od dnia udzielenia świadczenia objętego postępowaniem.

III. W realiach sprawy Prezes ZUS przeprowadził postępowanie i dysponując m.in. nadesłanym przez Skarżącego przy piśmie z dnia 3 listopada 2023 r. zaświadczeniem nr 130/2023 wydanym przez KRUS dotyczącym daty powstania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego (od dnia 28 lutego 2019 r.) oraz informacją KRUS zawartą w piśmie z 13 listopada 2023 r. dotyczącą daty zgłoszenia Skarżącego do wstecznego ubezpieczenia zdrowotnego, dowodów tych nie ocenił zgodnie z wymogami art. 80 K.p.a. w powiązaniu z przywołanymi wyżej przepisami prawa materialnego. Nie wyjaśnił też, jakiej wielkości gospodarstwo rolne miał Skarżący i kto w związku z tym miał obowiązek opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w kontekście art. 84a ustawy o świadczeniach. Przepis ten, dodany od 1 stycznia 2017 r., wprowadził dla gospodarstw o powierzchni od 6 hektarów obowiązek opłacania składki przez rolnika, a nie przez KRUS. Wszystko to oznacza, że postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") i dlatego zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.

IV. Brak ustaleń i stanowiska Prezesa NFZ w zakresie opisanym w punkcie III pozwala stwierdzić, że zaszła podstawa z art. 145 § 3 P.p.s.a. do umorzenia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).

W orzecznictwie wskazuje się, że umorzenie postępowania nie zależy od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Taką przyczyną jest niemożność wydania decyzji w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej z powodu upływu pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach.

W stanie faktycznym obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych Skarżącemu dotyczy bowiem okresów, od których upłynęło już pięć lat (świadczeń udzielono od 28 czerwca 2019 r. do 4 lipca 2019 r. oraz od 29 lipca 2019 r. do 31 lipca 2019 r., a także w dniu 26 września 2019 r.).

Zatem zasadne jest umorzenie postępowania prowadzonego w przedmiocie zobowiązania do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej.