Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 359/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz art. 46 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi J. sp. j. w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Główny Inspektor [...] po rozpatrzeniu odwołania J. W. Sp. j., zwanego dalej "Skarżącym"', od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora [...] w [...], mocą której - działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", organ I instancji wymierzył Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 1 000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych), w związku z nieprzestrzeganiem wymagań w zakresie prezentacji i reklamy środka spożywczego pn. "G." na stronie internetowej apteki www.[...] (naruszenie przepisów art. 46 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz art. 46 ust. 2 ustawy) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy wymierzył Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 1000 zł w związku z nieprzestrzeganiem wymagań w zakresie prezentacji i reklamy środka spożywczego - suplementu diety pn. "G." na stronie internetowej apteki www. [...] tj. za naruszenie przepisów art. 46 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz art. 46 ust. 2 ustawy.

Główny Inspektor [...] uznał, że w sprawie ustalone zostało w sposób nie budzący wątpliwości, że Skarżący naruszył przepisy prawa żywnościowego, w tym art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy, który stanowi, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności (...) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada. Stwierdzone również zostało, że naruszył art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy, który stanowi, że oznakowanie środka spożywczego nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia, albo odwoływać się do takich właściwości (...) oraz zawierać oświadczeń żywieniowych łub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006. Przepis art. 46 ust. 2 ustawy stwierdza z kolei, iż przepis art. 46 ust. 1 stosuje się również do reklamy oraz prezentacji środków spożywczych (...).

Jak wykazało postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie naruszenie przepisów polegało na tym, iż na stronie internetowej Skarżącego www. [...] w odniesieniu do suplementu diety pn. "G. zawarte były treści sprzeczne z przepisami prawa żywnościowego, co dokładnie opisał organ I instancji na stronie 2-6 tej decyzji. Ocena prezentacji tego suplementu diety wykazała, że przypisuje ona właściwości lecznicze przedmiotowemu produktowi i wprowadza konsumentów w błąd, co do jego charakterystyki, w szczególności jego właściwości, jak również przypisuje mu właściwości, których produkt ten nie posiada. Zakwestionowano m.in. takie wyrażenia jak: "działanie antybakteryjne i przeciwzapalne (zapalenie stawów)", "profilaktyka chorób układu krążenia i serca (miażdżyca, nadciśnienie, redukcja złogów i zwapnień, zmniejszenie poziomu cholesterolu)", "profilaktyka nowotworów (np. rak prostaty, rak piersi, rak jelit, rak płuc)", "regulacja poziomu cukru we krwi (cukrzyca)", "utrzymanie równowagi hormonalnej (zaburzenia miesiączkowe, menopauza, andropauza)", "likwidacja zaburzeń erekcji, podniesienie libido", "spowolnienie demencji i objawów choroby Alzheimera", "G. (...) może przeciwdziałać impotencji u mężczyzn oraz chronić przed rakiem prostaty, G (...) przeciwdziała miażdżycy".

Organ odwoławczy podkreślił, iż odwołaniu od decyzji nr [...] Skarżący wskazał, iż nie kwestionuje ustaleń dokonanych w protokole kontroli sanitarnej tematycznej przeprowadzonej w siedzibie Skarżącego w dniu 13 września 2013 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora [...] w [...]. Nadto Skarżący potwierdził, iż ustalenia te są zgodne ze stanem faktycznym, i że naruszył on przepisy prawa żywnościowego.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz treść art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy, zdaniem organu odwoławczego należało stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w tym przepisie i słusznie organ I instancji wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną.

W ocenie organu odwoławczego samodzielną podstawą do wyliczenia wymiaru kary w omawianej sprawie powinien być art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy bez odwoływania się do art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy z uwagi na to, że w zakresie wyboru sposobu wyliczenia kary, ustawodawca przewidział podjęcie decyzji przez organ, czyli tzw. uznanie administracyjne.

Organ również zacytował fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r., VII SA/Wa 395/08, gdzie w uzasadnieniu Sąd zawarł następujące stwierdzenia: "naruszenia dotyczyły nieprawidłowej reklamy oraz nieprawidłowego oznaczenia suplementów diety, przy czym organ nie zakwestionował określonej ilości tych produktów, a stwierdzone uchybienia dotyczyły produktów jako całości. Wprawdzie w toku postępowania poczyniono ustalenia w zakresie wielkości produkcji i stanu magazynowego, ale

ustalenia te pozostały bez wpływu na wysokość zastosowanej kary, skoro nie zakwestionowano określonej ich ilości. W tych okolicznościach organ powinien wymierzyć karę pieniężną wyłącznie na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. [...] skoro w przedmiotowej sprawie nie był zakwestionowany produkt w określonej ilości to nie było potrzeby przywoływać przepisu art. 103 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jako podstawy wymierzenia kary. Samodzielną podstawą jej wymiaru powinien być przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. "

Decyzję Głównego Inspektora [...] zaskarżył do Sądu J. W. sp.j wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (dalej ustawa) poprzez jego niezasadne niezastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie przez organami obu instancji dotyczyło naruszenia przepisów art. 46 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz art. 46 ust. 2 ustawy, o którym mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy; co doprowadziło do wymierzenia skarżącemu kary w wysokości przewyższającej jej górną granicę wynoszącą 229,95 zl (pięciokrotność wartości brutto 1 [jednego] opakowania produktu pn. "G.", którego prezentację i reklamę zakwestionowano w toku postępowania - w związku z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy);

2. art. 104 ust. 2 ustawy poprzez niewłaściwe uwzględnienie stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia oraz dotychczasowej działalności skarżącego, tj. bez dokonania należytej oceny ilości środka spożywczego, którego dotyczyła zakwestionowana w toku postępowania prezentacja i reklama, co doprowadziło do znacznego zawyżenia kary i wymierzenia jej powyżej ustawowej granicy określonej w art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Zdaniem Skarżącego w sprawie rozpoznawanej przez organy obu instancji ustalono, że naruszenie art. 46 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz art. 46 ust. 2 ustawy - sprzeczna z prawem prezentacja i reklama dotyczyła ł [jednego] opakowania produktu pn. "G. o wartości brutto 45,99 zł. Wynika to, zdaniem Skarżącego, wprost zarówno z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, jak i z protokołu kontroli sanitarnej z dnia 13 września 2013 r. stanowiącego podstawę dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. Literalne brzmienie przepisów art. 103 ust 1 pkt 1 oraz ust 2 pkt 1 ustawy , jak

również ich konstrukcja wskazuje jasno, że wymierzona kara (sankcja) za zachowanie objęte hipotezą art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy nie może przekraczać żadnej z dwóch wartości wymienionych w przepisach: art. 103 ust 1 in fine ustawy (trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski") oraz art. 103 ust 2 pkt 1 ustawy (pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu niebędącego żywnością wprowadzonego do obrotu jako żywność). Skarżący wskazał, że te kwoty to odpowiednio 92 425,20 zł oraz 229,95 z (5 x 45.99 zl).

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

0. postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona, jak

1. poprzedzająca ją decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora [...] w [...] odpowiadają prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora {...] w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., którą organ wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie w zakresie prezentacji i reklamy na stronie internetowej www.aptekajakmarzenie.pl poprzez nieprawidłową prezentację i reklamę produktu pn.: "G." - naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 , oraz art 46 ust 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Podstawę materialno-prawną decyzji Wojewódzkiego Inspektora [...] w [...] stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, ze zm.), zgodnie z którym - kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49 (...), podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający.

Wymagania w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji określone w art. 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowią, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego oraz przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006.

W rozpatrywanej sprawie, Skarżący, dopuścił się naruszenia przepisów prawa żywnościowego, w tym art. 46 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 46 ust. 2 ustawy, które stanowiły, iż oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości (...) oraz przypisywać środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada, a także przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia lub odwoływać się do takich właściwości.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest kwestia, czy istotnie reklama prezentowana na stronie internetowej nie respektowała ograniczeń w jego reklamie i źle go opisała, ale wysokość kary .

Odnosząc się zatem do zarzutu Skarżącego, że literalne brzmienie przepisów art. 103 ust 1 pkt 1 oraz ust 2 pkt 1 ustawy , jak również ich konstrukcja wskazuje jasno, że wymierzona kara (sankcja) za zachowanie objęte hipotezą art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy nie może przekraczać żadnej z dwóch wartości wymienionych w przepisach: art. 103 ust 1 in fine ustawy (trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski") oraz art. 103 ust 2 pkt 1 ustawy (pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu niebędącego żywnością wprowadzonego do obrotu jako żywność), Sąd nie podzielił tego stanowiska. Przyjmując tego rodzaju interpretację w przypadku prezentacji i reklamy naruszającej przepisy prawa żywnościowego należałoby ustalić sposób określający wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego co w sytuacji reklamy internetowej praktycznie jest niemożliwe.

Nie można zgodzić się z twierdzeniami Skarżącego, zawartymi w skardze, dotyczącymi stosowania art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy. Ustawodawca wprost wskazał w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy, że kto nie przestrzega wymagań (...) w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych m. in. w art. 46 ustawy (...) (w związku z nowelizacją ustawy obecnie art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011), podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Zatem samo oferowanie na stronie internetowej www. [...] produktu pn. "G." za pomocą prezentacji naruszającej przepisy prawa żywnościowego stanowiło w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją wystarczającą podstawę do zastosowania wobec Skarżącego art. 103 ust. 1 pkt 1.

Zdaniem Sądu, organ II instancji prawidłowo, jako podstawę do wyliczenia wysokości kary w tej sytuacji, wskazał art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy. Stanowisko to odnajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (VII SA/Wa 1017/13, VII SA/Wa 1491/13, VII SA/Wa 978/13).

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż kara pieniężna w wysokości 1000 zł została ustalona prawidłowo i jest adekwatna do dokonanych przez Skarżącego naruszeń przepisów prawa żywnościowego oraz uwzględnia stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, stopień zawinienia oraz dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym oraz wielkość produkcji zakładu. Ponadto kara ta nie mogła być wymierzona w niższej wysokości, gdyż z pewnością nie spełniłaby zamierzonego skutku prewencyjno-wychowawczego.

W tej sytuacji, Sąd przyjął, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i skargę jako nieuzasadnioną w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.