Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 879/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2025-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2024 r. nr SKO Gd/4416/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2023 r. D. P. zwróciła się o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad mężem F. P.

Z akt sprawy wynika, że F. P. (ur. 14 września 1957 r.) jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 11 stycznia 2022 r. wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Pucku. Symbol przyczyny niepełnosprawności to 08-T, 05-R oraz 10-N. Nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 3 grudnia 2021 r. Orzeczenie wydano na stałe. Niepełnosprawny wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz korzystania z systemu środowiskowego wsparcia samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług specjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, a także zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze i środki techniczne ułatwiające funkcjonowanie.

Na podstawie ustaleń przeprowadzonych przez pracownika socjalnego w trakcie wywiadu środowiskowego oraz złożonych oświadczeń ustalono, że F. P. choruje na nowotwór trzustki, cukrzycę, nadciśnienie, kręgosłup, stawy kolanowe i serce. Niepełnosprawny porusza się samodzielnie, samodzielnie korzysta z toalety i spożywa posiłki. Jest w stanie zrobić sobie śniadanie. Nie jest osobą leżącą, ale bardzo szybko się męczy. Samodzielnie przyjmuje leki, jest w stanie samodzielnie prowadzić samochód. Nie wymaga całodobowej opieki, jest samodzielny w zakresie samoobsługi.

Ustalono, że wnioskodawczyni przeszła na emeryturę rolniczą w 2013 r., po 33 latach pracy w gospodarstwie rolnym. Emeryturę pobiera od 10 lat. Opiekę nad mężem, zgodnie z oświadczeniem, sprawuje całodobowo i pozostaje do jego dyspozycji.

Wójt Gminy Krokowa decyzją z dnia 1 czerwca 2023 r. odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie organu brak jest związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rezygnacją przez stronę z zatrudnienia lub innej aktywności zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem. Dodatkowo w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako "u.ś.r.") albowiem niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 25 roku życia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 6 czerwca 2024 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie Kolegium organ I instancji niezasadnie odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazując na przepis art. 17 ust. 1b ustawy, bez uwzględnienia treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 38/14. Niemniej jednak, zdaniem Kolegium, w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją wnioskodawczyni z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Kolegium zwróciło uwagę, że przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawczyni nie pracowała - pobierała emeryturę, na którą przeszła w maju 2013 r. Co więcej, obecnie ma 66 lat co oznacza, że dawno już osiągnęła wiek emerytalny i jest prawnie (oraz obiektywnie) niezdolna do podjęcia zatrudnienia. Stopień niepełnosprawności męża wnioskodawczyni został ustalony w 2021 r. Zdaniem organu powyższe oznacza, że niepodejmowanie przez nią zatrudnienia nie miało i nie ma bezpośredniego i ścisłego związku z koniecznością sprawowania tej opieki. O rezygnacji czy niepodejmowaniu zatrudnienia trudno bowiem mówić w stosunku do osoby, która od lat pobiera emeryturę i jest w wieku obiektywnie uniemożliwiającym podjęcie pracy zarobkowej (szczególnie w gospodarstwie rolnym). Organ podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu, lecz jako rekompensata. Z treści wniesionego odwołania wynika natomiast, że celem strony jest w istocie zamiana mniej korzystnego świadczenia emerytalnego na znacznie wyższe świadczenie pielęgnacyjne.

W dalszej kolejności, przywołując przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a także ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, organ odwoławczy wskazał, że zdolność do zatrudnienia w przypadku osób, które osiągnęły wiek emerytalny należy oceniać przez pryzmat przepisów powyższych ustaw. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, że ta sama osoba na gruncie ustawy o pomocy społecznej i ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uznawana będzie za niezdolną do podjęcia zatrudnia z uwagi na wiek, a na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych za osobę mogącą potencjalnie podjąć zatrudnienie. Taka wykładnia byłaby niezgodna z zasadą spójności systemu prawa, a ponadto czyni pojęcie rezygnacji z zatrudnienia dla sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, pojęciem całkowicie subiektywnym, zależnym w istocie jedynie od woli osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne, która zawsze może twierdzić - nie zakładając nawet jej złej woli - że nawet pomimo zaawansowanego lub bardzo zaawansowanego wieku czy też złego stanu zdrowia gotowa jest potencjalnie podjąć zatrudnienie lecz opieka nad członkiem rodziny to uniemożliwia. Organ wyjaśnił, że wprawdzie w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zawarto expressis verbis wymogu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osoby będące w wieku aktywności zawodowej, to jest do osiągnięcia wieku emerytalnego, tym niemniej brak jest podstaw do uznania, że ustawa ta jest kierowana do wszystkich osób niezatrudnionych, które opiekują się niepełnosprawnym członkiem swojej rodziny. Zdaniem organu adresatami tej ustawy są bowiem tylko takie, spośród wskazanych wyżej osób, które będąc zobowiązane do świadczeń alimentacyjnych w stosunku do niepełnosprawnego członka rodziny zrezygnowały z zatrudnienia albo go nie podejmowały, po to by takiej osobie zapewnić całodobową opiekę. Aby można było mówić o rezygnacji z zatrudnienia, to osoba rezygnująca z niego musi być -obiektywnie rzecz biorąc - zdolna do zatrudnienia. Na zdolność tę wpływa nie tylko jej kondycja zdrowotna, ale i wiek. W rezultacie uwzględnienie wniosku strony sprawiłoby, że w jej przypadku świadczenie pielęgnacyjne stanowiłoby zastępcze źródło dochodu - za emeryturę. Osoba z racji wieku nie tylko prawnie ale i obiektywnie nie może oczekiwać, że może zawiesić pobieranie niższej emerytury i otrzymać w zamian znacznie wyższe świadczenie pielęgnacyjne.

Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że nawet gdyby strona była aktywna zawodowo i nie przekroczyła wieku emerytalnego, to zadeklarowany przez nią zakres opieki sprawowanej nad małżonkiem nie pozwala na uznanie, że rezygnacja z aktywności zarobkowej miała miejsce wyłącznie w celu sprawowania tej opieki. Z akt sprawy nie wynika, aby mąż wnioskodawczyni w ogóle jej potrzebował, ponieważ mimo wieku i orzeczonego stopnia niepełnosprawności jest osobą w znacznym stopniu samodzielną. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji strona nie wyjaśniła w ogóle, jakie czynności opiekuńcze wykonuje. We wniesionym odwołaniu wskazuje natomiast wyłącznie prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego oraz "pozostawanie do dyspozycji" małżonka.

W ocenie Kolegium, nawet gdyby w sprawie nie zachodziły opisane powyżej przesłanki (wiek strony oraz fakt pobierania przez nią emerytury od 10 lat) to zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy nie pozwalałby na przyjęcie, że skarżąca zrezygnowała z zarobkowania wyłącznie w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem. Opisany przez samą stronę stopień samodzielności chorego obiektywnie nie wymuszałby na niej rezygnacji z podjęcia pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z akt sprawy nie wynika również, aby małżonek skarżącej był osobą leżącą na stałe, zupełnie niesprawną ruchowo, o zaburzeniach świadomości, zupełnie niekontrolującą potrzeb fizjologicznych, stale pampersowaną lub cewnikowaną, wymagającą karmienia i pojenia oraz "pilnowania". Przeciwnie, wynika nich, że jakkolwiek z uwagi na wiek mąż strony niewątpliwie nie wykonuje (i nie powinien wykonywać) jakichkolwiek czynności domowych i oczywiście wymaga wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, to jest osobą w dużej mierze samodzielną. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że nie jest osobą leżącą, porusza się samodzielnie (z akt sprawy nie wynika, aby korzystał ze sprzętu ortopedycznego), nie wymaga pampersowania, korzysta samodzielnie z toalety, sam spożywa podane mu posiłki i leki (jest w stanie zrobić sobie śniadanie a skoro tak - to i zapewne kolację) oraz niewątpliwie samodzielnie wykonuje czynności samoobsługowe. Z czynności składających się na szeroko rozumiane prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego (o ile są wykonywane - z akt sprawy nie wynika czy gospodarstwo domowe tworzy wyłącznie strona i jej mąż - z akt sprawy wynika jednak, że małżonkowie mają dorosłe dzieci) korzystają wszyscy domownicy. Z akt i okoliczności sprawy wynika, że małżonek strony jest w dużej mierze samodzielny w zakresie samoobsługi, porusza się samodzielnie, nie stanowi zagrożenia dla samego siebie i otoczenia oraz niewątpliwie może pozostać w miejscu zamieszkania bez nadzoru.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że wskazane w niniejszej sprawie czynności związane z szeroko rozumianym prowadzeniem gospodarstwa domowego nie kolidują z możliwością podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w niepełnym wymiarze czasu. Taki zakres opieki, który polega na pracach we wspólnym gospodarstwie domowym, towarzyszeniu w domu, na spacerach oraz na wizytach lekarskich, załatwianiu spraw urzędowych, ew. pomocy przy toalecie porannej i wieczornej nie wymusza zatem na osobie sprawującej opiekę rezygnacji z podjęcia pracy zarobkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. P., reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego, wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji i zobowiązanie organów obu instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych:

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia.

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia dyspozycji tego przepisu.

Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad mężem oraz związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem dalszego zatrudnienia przez skarżącą, a pogorszającym się stanem zdrowia jej męża, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu i na podstawie ustalonego przez organy stanu faktycznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd - jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi czy też powołaną podstawą prawną, z wyjątkiem skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej.

Na wstępie należy wskazać, że Sąd orzekał w sprawie w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. z uwagi na zgodny wniosek stron o zastosowanie tego trybu.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.; dalej jako: "u.ś.r."), a w szczególności art. 17 u.ś.r., w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Sąd w składzie orzekającym podziela wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r. przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Jednakże, jak słusznie wskazało Kolegium, przepis ten powinien być, interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Z powyższych unormowań wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., I OSK 1124/18).

Niewątpliwie mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ze wskazaniem stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie o niepełnosprawności w sposób wiążący określa zakres niezbędnej pomocy osobie niepełnosprawnej, którego nie mogą kwestionować organy orzekające o świadczeniach pielęgnacyjnych.

Samo jednak posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (czy orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji) nie przesądza automatycznie, że każdy, zajmujący się osobą legitymującą się takim orzeczeniem, sprawuje opiekę, która uniemożliwia zatrudnienie. Na tej samej zasadzie należy przyjąć, że orzeczenie to automatycznie nie oznacza istnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy, a sprawowaniem opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Z okoliczności sprawy musi wynikać, że sprawujący opiekę nie podejmuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w wymiarze (zakresie), który w okolicznościach danej sprawy wyklucza mu możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej. W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji w kontrolowanym postępowaniu było ustalenie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Do organów należało ustalenie czy niepodejmowanie zatrudnienia wynika z rzeczywistej potrzeby opieki i pomocy, której zakres wyklucza jakąkolwiek aktywność zawodową skarżącej, w tym choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Należy podzielić stanowisko organu II instancji, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że zakres czynności wykonywanych przez skarżącą w ramach opieki nad niepełnosprawnym mężem nie wyklucza możliwości podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego wskazała, że pomaga mężowi w codziennym funkcjonowaniu w pełnym wymiarze czasowym i prowadzi gospodarstwo domowe. Przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, polegająca na "niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny", powinna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć (kontynuować) innej stałej aktywności wymagającej jej codziennego i stałego zaangażowania, a przez którą należy rozumieć aktywność zawodową. Zatem zaprzestanie aktywności zawodowej (jej niepodejmowanie) przez opiekuna musi być spowodowane bezpośrednią koniecznością sprawowania opieki na osobą niepełnosprawną. Przy czym opieka ta musi być związana wyłącznie z osobą chorego (nakierowana na jego osobę), a nie dodatkowo polegać na prowadzeniu gospodarstwa domowego tej osoby. Czynności takie więc jak: zakupy, sprzątanie, pranie czy gotowanie z powodu tego, że są one dla każdego typowymi czynnościami dnia codziennego, wykonywanymi więc również przez osoby na co dzień pracujące zawodowo (przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu) nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności wnioskującego o świadczenie bo nie zawierają się w pojęciu "sprawowanie opieki" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2021 r., I OSK 351/21, publ. w CBOSA). Uwzględnienie tego rodzaju czynności jako mieszczących się w pojęciu: "opieka nad osobą" prowadziłoby do nieuprawnionego uznania, że każda osoba je wykonująca byłaby niezdolna do podjęcia/wykonywania jakiejkolwiek pracy zawodowej z uwagi na ciążące na niej obowiązki domowe względem niepełnosprawnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2024 r., I OSK 351/24, LEX nr 3817175).

Z nadesłanych przez organy administracji akt sprawy wynika, że stopień niepełnosprawności F. P. nie wymaga wykonywania żadnych szczególnych czynności pielęgnacyjnych czy rehabilitacyjnych, ani też stałej obecności innej osoby. Ponadto, pozostaje on w znacznym stopniu osobą samodzielną w zakresie wykonywania tzw. czynności dnia codziennego. Jak wynika z wywiadu środowiskowego porusza się on samodzielnie, samodzielnie korzysta z toalety i spożywa posiłki. Jest w stanie zrobić sobie śniadanie. Nie jest osobą leżącą, ale bardzo szybko się męczy. Samodzielnie przyjmuje leki i w niektórych sytuacjach samodzielnie prowadzi samochód. Z informacji uzyskanych od D. P. pracownik socjalny ustalił, że mąż wnioskodawczyni nie wymaga całodobowej opieki osoby trzeciej, a wiele czynności wykonuje samodzielnie.

Oceniając zakres świadczonej przez skarżącą opieki Sąd podziela dokonaną przez Kolegium ocenę, z której wynika, że nie uniemożliwia ona skarżącej podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Mimo niepełnosprawności mąż skarżącej jest osobą stosunkowo samodzielną. Świadczona pomoc w przeważającej mierze sprowadza się do czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, bowiem niepełnosprawny samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne, samodzielnie spożywa posiłki, samodzielnie porusza się po domostwie, nie wymaga też żadnych specjalistycznych czynności związanych ze stanem zdrowia (np. ćwiczeń rehabilitacyjnych).

Słuszne jest zatem stanowisko Kolegium, że wskazany zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nie stanowi przeszkody w podjęciu przez nią pracy zarobkowej. Nie wykonuje on bowiem przy mężu takich czynności opiekuńczych, które absorbowałyby ją nieustannie i wymagały jej ciągłej obecności, choćby poprzez pozostawanie w dyspozycji, nie pozwalając tym samym na aktywność zawodową, nawet w zmniejszonym wymiarze godzin.

Sąd ustalił, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ani też innego naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.