Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 252/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
6413 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące województwa; skargi organów samorządu województwa na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7a ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 194
law: Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - tj

SENTENCJA

Dnia 28 marca 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1253/22 w sprawie ze skargi Województwa Mazowieckiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr WNP-I.4131.94.2022.MPZ w przedmiocie regulaminu przyznawania nagrody twórczej za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz Województwa Mazowieckiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 28 października 2022 r., VII SA/Wa 1253/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie w sprawie ze skargi Województwa Mazowieckiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z 26 kwietnia 2022 r., nr WNP-I.4131.94.2022.MPZ, w przedmiocie regulaminu przyznawania nagrody twórczej za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechnienia i ochrony kultury, w pkt I. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; w pkt II. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, ww. rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda Mazowiecki, na mocy art. 82 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. 2022, poz. 547 ze zm., Usw) stwierdził nieważność § 13 ust. 2 Regulaminu przyznawania Nagrody Twórczej za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury stanowiącego załącznik do uchwały nr 27/22 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 22 marca 2022 r. (uchwała) zmieniającej uchwałę w sprawie Nagrody Twórczej za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury, od słów: "i przekazywana jest na rachunek bankowy wskazany przez laureata"; ust. 4 pkt 5 i 6 Załącznika nr 2 do ww. Regulaminu; ust. 9 Załącznika nr 2 do ww. Regulaminu. Organ ten wskazał, że Sejmik podjął uchwałę w oparciu m. in. art. 7a ust. 3 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. 2020, poz. 194 ze zm., Uopdk), a uchwała ta jest aktem prawa miejscowego.

W wyroku zrekapitulowano dalszą argumentację organu nadzoru, który w rozstrzygnięciu nadzorczym stwierdził, że załączniki do uchwały istotnie naruszają prawo. W § 13 ust. 2 cyt. Regulaminu ustalenie, że nagroda wypłacana będzie w kwocie brutto i przekazywana na rachunek bankowy wskazany przez laureata, ogranicza prawo do wskazania formy wypłaty np. w kasie, a więc egzekwuje posiadanie konta, podanie rachunku bankowego jako jedynej możliwości wypłaty może dyskryminować osoby nieposiadające rachunku bankowego. Zdaniem Wojewody, skoro uchwały nie mogą wykraczać poza granice upoważnienia określonego w art. 7a Uopdk, ani wprowadzać ograniczeń form wypłaty nagród pieniężnych, to Sejmik nie ma delegacji do ich wprowadzania. Ponadto, w Załączniku nr 2 do Regulaminu pt. Wniosek o przyznanie Nagrody Twórczej za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury w ust. 4, w ramach danych dotyczących adresu do korespondencji, jako obowiązkowe wskazano podanie e-mail i nr telefonu. W ocenie organu nadzoru, żądanie to wykracza poza dane, których należy żądać, jako danych związanych z przyznawaniem nagród. Wojewoda zaznaczył, że zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. c i e oraz ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 - w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. UE. L. 2016.119.1; RODO) przetwarzanie jest zgodne z prawem tylko w przypadku spełnienia co najmniej jednego z warunków: przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze lub jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi. Jeżeli ustawa nie nakłada obowiązku podania numeru telefonu kontaktowego, adresu, e-mail, rachunku bankowego, to nie są one niezbędne do rozpatrzenia wniosku. Ich przetwarzanie nie mieści się w zakresie niezbędności do wykonania zadania realizowanego w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi (art. 6 ust. 1 lit. e RODO). Niedopuszczalne jest, aby od podania ww. danych organ uzależniał rozpatrzenie wniosku o przyznanie nagrody. W ocenie organu nadzoru można byłoby rozważyć dopuszczalność przetwarzania ww. danych we wniosku w celu ułatwienia kontaktu z organem władzy, jednak na zasadzie dobrowolnej zgody osoby, której te dane dotyczą (art 6 ust. 1a w zw. z art. 4 pkt 11 RODO).

Dalej podniósł, że w ust. 9 wniosku wymagana jest zgoda na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku laureata przez Województwo Mazowieckie dla potrzeb niezbędnych w postępowaniu o przyznanie Nagrody Twórczej, na stronie "www.mazovia.p", w piśmie Samorządu Województwa Mazowieckiego "Mazowsze, serce Polski" i na profilach Samorządu Województwa Mazowieckiego, w portalach społecznościowych zgodnie z ustawą z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. W ocenie Wojewody żaden przepis nie uprawnia Sejmiku do wprowadzania takiego obowiązku, zgoda powinna być dobrowolna.

Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 1253/22 kolejno wskazano, że skargę na w/w rozstrzygnięcie nadzorcze złożyło Województwo Mazowieckie zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 7a ust. 3 Uopdk w zw. z art. 18 pkt 20 Usw w zw. z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i ograniczenie kompetencji Sejmiku do stanowienia aktów wyłącznie zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów, z pominięciem celowości i racjonalności wymaganych przy praktycznym stosowaniu prawa, co przeczy art. 7a ust. 3 Uopdk przyznającemu skarżącemu kompetencje do takiego uregulowania, jakie znalazło się w § 13 ust. 2 Regulaminu i ust. 4 pkt. 5 i 6 Załącznika nr 2 do uchwały;

2. art. 7a ust. 3 Uopdk w zw. z art. 6 ust. 1 lit. e i art. 5 ust. 1 lit. c RODO poprzez błędną wykładnię, polegającą na nieuwzględnieniu wymogu oceny adekwatności i niezbędności przetwarzania danych do realizacji celu publicznego;

3. art. 82 ust. 5 Usw poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ww. naruszenia nie są istotne;

4. naruszenie przepisów postępowania – art. 82 ust. 6 Usw w zw. z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) poprzez jego niezastosowanie i ograniczenie prawa czynnego udziału w postępowaniu nadzorczym.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zwrot kosztów.

Dalej w wyroku VII SA/Wa 1253/22 przywołano, że w odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę uwzględnił.

W motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji wskazał, że w tej sprawie, jako istotnie naruszający prawo Wojewoda uznał § 13 ust. 2 Regulaminu w zakresie przekazywania nagrody na rachunek bankowy wskazany przez laureata, jako jedynej możliwości wypłaty nagrody. Zdaniem tegoż sądu rację miał organ nadzoru, że "zapis" ten winien przewidywać również inne formy wypłaty nagrody. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się ze stanowiskiem, że stawia on przed laureatem wymóg założenia takiego konta i ma charakter dyskryminujący, a w konsekwencji stanowi istotne naruszenie. Przede wszystkim laureat nagrody nie musi wskazywać własnego numeru rachunku, a więc go posiadać, skoro może podać inny rachunek, należący do osoby trzeciej. Ponadto – wbrew stanowisku organu nadzoru, że argumentacja skarżącego ma charakter pozaprawny – nie można pominąć w ocenie istotności naruszenia, jakie podmioty mogą wziąć udział w konkursie. Są to wyłącznie osoby, które w dniu składania wniosku nie ukończyły 35 roku życia (§ 1 ust. 2 pkt 1 Regulaminu), a więc osoby, dla których we współczesnych realiach posiadanie rachunku bankowego jest normą. Świadczą o tym również powołane w skardze liczne przykłady powszechnego stosowania – nie tylko przez jednostki samorządu terytorialnego – takiego zakresu danych, jaki wprowadził skarżący.

W konsekwencji sąd wojewódzki jako błędne ocenił stanowisko "Ministra" (oczywista omyłka sądu pierwszej instancji, skoro zaskarżono akt nadzoru podjęty przez Wojewodę Mazowieckiego – uwaga Sądu) kwestionujące ust. 4 pkt 5 i 6 Załącznika nr 1 do Regulaminu, skoro prawodawca przyznał jednostkom samorządu terytorialnego kompetencję do zorganizowania sposobu przyznania nagród ze środków publicznych oraz określenia co jest niezbędne do zrealizowania tego zadania. Zdaniem tegoż sądu nie można przy tym było pominąć, że w art. 7a ust. 3 Uopdk ustawodawca takie uprawnienie przyznaje również ministrowi, który wydaje rozporządzenie, będące niewątpliwie źródłem prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP). W uznaniu sądu pierwszej instancji nie ma zatem powodów, aby odmiennie kwalifikować analogiczną uchwałę, mającą za przedmiot nagrody samorządu województwa. W tym aspekcie wskazano na analogiczne uregulowania, co zakwestionowane w rozstrzygnięciu nadzorczym, zawarte w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 24 maja 2012 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania dorocznych nagród za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechnienia i ochrony kultury (Dz. U. 2012, poz. 610; rozp. MKiDK 2012).

W ocenie sądu pierwszej instancji z podanych przyczyn, w szczególności w świetle treści art. 7a Uopdk oraz art. 82 ust. 5 Usw nie można było ocenić jako istotnego naruszenia wymogu złożenia w pkt 9 wniosku zgody na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku laureata nagrody, oraz zgodzić się z konstatacją organu nadzoru, że żaden przepis nie uprawnia Sejmiku Województwa do wprowadzania w akcie prawa miejscowego obowiązku złożenia tego rodzaju oświadczenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Wojewoda Mazowiecki – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1) w trybie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., Ppsa) naruszenie prawa materialnego:

- art. 82 ust. 1 Usw w zw. z art. 7a ust. 3 Uopdk poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że kwestionowany w rozstrzygnięciu nadzorczym przepis § 13 ust. 2 Regulaminu stanowiącego Załącznik do uchwały, od słów: "i przekazywana jest na rachunek bankowy wskazany przez laureata." nie ma charakteru dyskryminującego, nie narusza prawa w stopniu istotnym i nie uprawnia organu nadzoru do podjęcia czynności nadzorczej w postaci rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność tej uchwały w części i w konsekwencji uznanie, że kwestionowany "zapis" może pozostać w obrocie prawnym;

- art. 82 ust. 1 Usw w zw. z art. 7a ust. 3 Uopdk poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że kwestionowane w rozstrzygnięciu nadzorczym przepisy ust. 4 pkt 5 i 6 Załącznika nr 2 do Regulaminu nie stanowią przekroczenia delegacji ustawowej i nie naruszają prawa w stopniu istotnym, a skala nieprawidłowości nie uprawniała organu nadzoru do podjęcia czynności nadzorczej w postaci rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność wskazanych wyżej przepisów uchwały i w konsekwencji uznanie, że mogą one pozostać w obrocie prawnym;

- art. 82 ust. 1 Usw w zw. z art. 7a ust. 3 Uopdk poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że kwestionowany w rozstrzygnięciu nadzorczym przepis ust. 9 Załącznika nr 2 do Regulaminu, wprowadzający jako obligatoryjny element wniosku o przyznanie Nagrody Twórczej wyrażenie zgody na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku laureata nie narusza prawa w stopniu istotnym i w konsekwencji uznanie, że może on pozostać w obrocie prawnym;

- art. 7a ust. 3 Uopdk poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że kwestionowane przez organ nadzoru przepisy uchwały w zakresie konieczności wskazania rachunku bankowego do wypłaty nagrody, wymogu podania danych kontaktowych w postaci nr telefonu oraz adresu email, a także wymogu złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku laureata, mieszczą się w delegacji przepisu art. 7a ust. 3 Uopdk i stanowią szczegółowe warunki i tryb przyznawania nagród;

2) w trybie art. 174 pkt 2 Ppsa naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, a to:

- art. 141 § 4 Ppsa poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej w zakresie w jakim sąd nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, że kwestionowane przez organ nadzoru przepisy uchwały w zakresie konieczności wskazania rachunku bankowego do wypłaty nagrody, wymogu podania danych kontaktowych w postaci numeru telefonu orasz adresu email, a także wymogu złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku laureata mieszczą się w delegacji przepisu art. 7a ust. 3 Uopdk i stanowią szczegółowe warunki i tryb przyznawania nagród;

- art. 141 § 4 Ppsa poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej polegające na niewyjaśnieniu na jakiej podstawie sąd uznał, że kwestionowane przez organ nadzoru przepisy uchwały w zakresie konieczności wskazania rachunku bankowego do wypłaty nagrody oraz wymogu złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku laureata nie stanowią istotnego naruszenia prawa;

- art. 141 § 4 Ppsa poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej w zakresie w jakim sąd nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, że kwestionowane przez organ nadzoru przepisy uchwały w zakresie konieczności wskazania rachunku bankowego do wypłaty nagrody, wymogu podania danych kontaktowych w postaci numeru telefonu oraz adresu e-mail, a także wymogu złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku laureata mieszczą się w delegacji przepisu art. 7a ust. 3 Uopdk i są dopuszczalne w świetle przesłanek z art. 6 ust. 1 lit. c i e oraz ust. 3 RODO, wskazujących w jakich przypadkach przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem;

- art. 134 § 1 Ppsa poprzez niezbadanie w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonego aktu, co miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia i ograniczenie się do oceny uchwały, podczas gdy przedmiotem oceny powinno być rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego, którego sąd nie zbadał, nie wykazał jego wadliwości, nie wypowiedział się co do argumentacji w nim zawartej.

Wskazując na powyższe, strona skarżąca kasacyjnie wnosi o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości;

2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych;

3. skierowanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ nadzoru wskazuje, że w sytuacji, gdy ustawa nie nakłada na wnioskującego o przyznanie nagrody obowiązku podania danych, tj.: numeru telefonu kontaktowego, adresu e-mail, numeru rachunku bankowego, uznać należy, że dane te nie są danymi niezbędnymi do rozpatrzenia wniosku o przyznanie nagrody. Dane te wykraczają poza zakres danych, bez których nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku. Przetwarzanie tych danych nie mieści się w tym przypadku w zakresie przesłanki niezbędności do wykonania zadania realizowanego w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi (art. 6 ust. 1 lit. e RODO). Nie stanowią one danych niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o przyznanie nagrody oraz są danymi nadmiarowymi. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną niedopuszczalnym jest zatem, aby od podania tych danych osobowych, organ władzy publicznej uzależniał rozpatrzenie wniosku o przyznanie nagrody.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie zawarte w uchwale przepisy, które wykraczają poza delegację ustawową wskazaną w przepisie art. 7a ust. 3 Uopdk stanowią istotne naruszenie prawa wymagające reakcji organu nadzoru.

W odpowiedzi Marszałka Województwa Mazowieckiego na skargę kasacyjną, sporządzoną przez fachowego pełnomocnika, wniesiono o jej oddalenie w całości, zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, skierowanie sprawy do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzenie niejawne. Zdaniem odpowiadającego na skargę kasacyjną sąd pierwszej instancji prawidłowo doszedł do wniosku, że nie było podstaw do wydania aktu nadzoru.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. 2023, poz. 259) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały, stosownie do art. 182 § 2 Ppsa, jej przeprowadzenia.

W ocenie Sądu skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

A. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 134 § 1 Ppsa poprzez wywodzenie, że sąd pierwszej instancji miał nie zbadać w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 Ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. To ostatnie zastrzeżenie nie odnosi się do sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem. Zdaniem Sądu Naczelnego sąd pierwszej instancji nie naruszył przywołanego art. 134 § 1 Ppsa, albowiem nie przekroczył granic sprawy sądowoadministracyjnej, skoro rozpoznając skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze i dochodząc do wniosku, że naruszało ono przepisy prawa, uchylił je na podstawie art. 148 Ppsa. Nie można sądowi pierwszej instancji czynić skutecznie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 Ppsa, przez to, że nie wypowiedzieć miał się co do argumentacji zawartej w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, a tymczasem miał dokonywać oceny uchwały Sejmiku. Rzecz w tym, że skoro to ocena organu nadzoru co do stopnia wadliwości tej uchwały stanowiła podstawę do wydania inkryminowanego rozstrzygnięcia nadzorczego, to sąd administracyjny nie tylko mógł dokonać oceny legalności tej uchwały w tym samym zakresie, w jakim czynił to organ nadzoru, ale powinien to uczynić. Trafnie podkreślono to w odpowiedzi na skargę kasacyjną (s. 8). Odmienna ocena sądu wojewódzkiego stopnia wadliwości uchwały Sejmiku co do podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego, niż to przyjął Wojewoda Mazowiecki, nie stanowi o skuteczności zarzutu naruszenia art. 134 § 1 Ppsa.

B. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej przez wojewódzki sąd administracyjny. Cyt. przepis określa wymogi uzasadnienia wyroku, określając, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z naruszeniem art. 141 § 4 Ppsa mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 Ppsa może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa). Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem.

W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 Ppsa. W judykaturze nie budzi wątpliwości, a pogląd ten podziela Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie, że przepis art. 141 § 4 Ppsa nie może stanowić właściwej płaszczyzny do skutecznego zakwestionowania stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z 16 lutego 2023 r., II OSK 2888/21, LEX nr 3514426), za pomocą zarzutu dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 Ppsa nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2023 r., I OSK 3081/19, LEX nr 3504058). Skarżący kasacyjnie Wojewoda zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa wiąże z przepisami prawa materialnego wywodząc, że sąd pierwszej instancji miał nie wyjaśnić oznaczonych stwierdzeń meriti co do pewnych kwestii prawnych. W istocie zatem strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje trafność poglądów sądu pierwszej instancji zwalczając oceny materialnoprawne, rzecz w tym, że nie można tego czynić podnosząc zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i nawiązuje do podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Sąd I instancji wskazał podstawę prawną wyroku (art. 148 Ppsa) i wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia.

C. Nie jest trafny zarzut błędnej wykładni art. 7a ust. 3 Uopdk. Skarżący kasacyjnie Wojewoda kwestionuje taką wykładnię cyt. przepisu, aby mieściło się w niej upoważnienie dla Sejmiku takiego skonstruowania przepisów uchwały, iżby ubiegający się o nagrodę winien wskazać numer rachunku bankowego do wypłaty nagrody, dane kontaktowe w postaci nr telefonu oraz adresu email, a także złożył oświadczenie o wyrażeniu zgody na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku laureata. Zdaniem Wojewody te wymogi nie stanowią szczegółowych warunków i trybu przyznawania nagród, o których mowa w powyższym przepisie. Stanowiska tego nie podziela Sąd naczelny w tym składzie.

Wypadnie przywołać, że z art. 7a ust. 1 Uopdk wynika, iż "Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz inni ministrowie, w odniesieniu do podległych im ośrodków i instytucji kultury, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, a także jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i przyznawać doroczne nagrody za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury", zaś art. 7a ust. 2 Uopdk określa, że "Nagrody mogą być przyznawane osobom fizycznym lub prawnym, a także innym podmiotom na podstawie oceny całokształtu działalności lub osiągnięć o istotnym znaczeniu". W art. 7a ust. 3 Uopdk zawarto delegację do wydania aktów wykonawczych, stanowiąc, że "Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w drodze rozporządzenia, a organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określą szczegółowe warunki i tryb przyznawania nagród, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę charakter działalności osoby fizycznej lub prawnej lub rangę osiągnięcia w zakresie twórczości artystycznej oraz upowszechniania lub ochrony kultury". W ocenie Sądu Naczelnego skarżący kasacyjnie nie wykazał skutecznie, aby tak ujęta delegacja ustawowa dla ministra oraz organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego nie zawierała wytycznych, które wykluczałyby możliwość ujęcia w uchwale wymogu podania numeru rachunku bankowego, na który miałaby być przekazana przyznana nagroda oraz podania danych kontaktowych w postaci numeru telefonu oraz adresu email, a także wyrażenia zgody na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku laureata.

Trafnie sąd pierwszej instancji dostrzegł, że w wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 7a ust. 3 Uopdk rozp. MKiDK 2012 przewidziano w jego § 2 ust. 3 pkt 2, iż do ogłoszenia o konkursie załączany jest m. in. wzór formularza wniosku o przyznanie nagrody zawierający dane dotyczące kandydata do nagrody: imię i nazwisko, pseudonim artystyczny, numer PESEL, adres, numer telefonu lub adres poczty elektronicznej wraz z wykazem dokumentów, które należy dołączyć do wniosku. Na gruncie poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 7 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania dorocznych nagród za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury oraz ich wysokości (Dz. U. Nr 50, poz. 593), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, wedle którego niedopuszczalna byłaby zróżnicowana interpretacja delegacji ustawowej do wydawania przepisów wykonawczych w zależności od tego, który organ (administracji rządowej czy samorządu terytorialnego) wydawałby te przepisy na jej podstawie (por. wyrok z 4 grudnia 2007 r., II OSK 1333/07, LEX nr 465056). Pogląd ten wspierano odwołaniem się do jednej z powszechnie przyjmowanych reguł wykładni systemowej mówiącej, że znaczenie interpretowanej normy należy ustalić w ten sposób, by było ono jak najbardziej harmonijne w stosunku do innych norm części systemu prawa, do którego interpretowana norma należy (por. J. Wróblewski (w:) W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria państwa i prawa, Warszawa 1979, s. 403). Pogląd wyrażono w przywołanym orzeczeniu afirmuje Sąd w tym składzie, zachowuje on aktualność także w obecnym stanie prawnym. Skoro w wydanym na podstawie tego samego upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7a ust. 3 Uopdk rozp. MKiDK 2012 przewidziano taki wzór formularza wniosku o przyznanie nagrody za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury, który obejmuje m. in. takie dane, jak numer telefonu lub adres poczty elektronicznej, to zawarcie takich samych danych w przepisach zakwestionowanej aktem nadzoru uchwały, trudno uznawać za przekroczenie delegacji ustawowej.

D. Powyższa argumentacja nie jest jedyną przesłanką przemawiającą za nietrafnością zarzutu błędnej wykładni art. 7a ust. 3 Uopdk, gdy idzie o dopuszczalność takiego unormowania w przepisach zakwestionowanej rozporządzeniem nadzorczym uchwały, aby zawrzeć w nim takie uregulowania, w których od wnioskodawcy oczekuje się podania danych w postaci numeru telefonu i adresu email, jak również zgody na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku laureata. Skarżący kasacyjnie nie dostrzegł, czego również nie uczynił sąd pierwszej instancji, że w treści art. 7a ust. 2a Uopdk ustawodawca przewidział, iż: "W związku z przyznawaniem dorocznych nagród organy, o których mowa w ust. 1, przetwarzają dane osób, o których mowa w ust. 2, przez okres niezbędny do realizacji zadań, o których mowa w ust. 1. Organy, o których mowa w ust. 1, dokonują przeglądu tych danych co 5 lat.". Skoro w samej Uopdk przewidziano dopuszczalność przetwarzania danych osób, które mogą być laureatami nagród przyznawanych w trybie przepisów wydanych na podstawie upoważnienia zawartego w art. 7a ust. 3 Uopdk, to nie sposób wykluczyć, aby warunek podania takich danych w formularzu zgłoszeniowym został przewidziany w powyższych przepisach wykonawczych. Pod pojęciem zasad, o których mowa w cyt. upoważnieniu ustawowym, kryją się kompetencje, którymi dysponuje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast zgodnie z definicją zawartą w Słowniku języka polskiego PWN, wyraz "tryb" oznacza określony sposób postępowania, załatwianie pewnych spraw z zachowaniem ustalonej kolejności poczynań, metodę postępowania. Takie rozumienie pojęcia "zasady i tryb" dowodzi, że Sejmik może – na podstawie upoważnienia zawartego w art. 7a ust. 3 Uopdk – w drodze uchwały ustalić wymóg podania oznaczonych danych, w tym numeru telefonu i adresu email, jak również wyrażenia zgody na wykorzystanie i rozpowszechnianie wizerunku laureata, przy przyznawaniu nagrody w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury. Trzeba mieć wszak na względzie, że z art. 16 ust. 2 Konstytucji RP wynika, że samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej, a przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Samorząd terytorialny wykonując zadania dysponuje – w zakresie określonym prawem – swobodą działania w każdej sprawie, która nie jest wyłączona z jego kompetencji lub nie wchodzi w zakres kompetencji innych organów władzy (art. 163 Konstytucji RP), a samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej (art. 165 ust. 2 Konstytucji RP). Skoro ubieganie się o nagrodę ustanowioną uchwałą Sejmiku jest dobrowolne, a celem przeprowadzonego na jej podstawie konkursu jest uhonorowanie osób fizycznych lub prawnych, a także innych podmiotów, które mają szczególne zasługi w zakresie promocji Województwa Mazowieckiego w kraju i na świecie w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury, na podstawie oceny całokształtu działalności lub osiągnięć o istotnym znaczeniu, trudno racjonalnie byłoby zakładać, aby wizerunek laureata nie mógł podlegać upowszechnieniu.

Sąd Naczelny uznaje w tym aspekcie trafność argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę kasacyjną, gdzie słusznie wskazuje się, że to potencjalnemu laureatowi nagrody sygnalizowane jest, że zostanie poproszony o zgodę na rozpowszechnianie wizerunku, a taka zgoda nie stanowi samego obowiązkowego elementu wniosku o przyznanie nagrody.

E. W konsekwencji powyższych wywodów, nie są uzasadnione zarzuty naruszenia prawa materialnego – przepisów art. 82 ust. 1 Usw w zw. z art. 7a ust. 3 Uopdk – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w odniesieniu do § 13 ust. 2 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały, ust. 4 pkt 5 i 6 oraz ust. 9 załącznika nr 2 do uchwały. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej, trafnie sąd pierwszej instancji przyjął, że brak było podstawy do uznania, że podejmując uchwałę Sejmik – w granicach wskazanych w rozstrzygnięciu nadzorczym – naruszyć miał w sposób istotny przepisy prawa, w postaci przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w art. 7a Uopdk. To w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda winien wskazać, jaki przepis został naruszony , gdy idzie np. o ocenę organu nadzoru, iż wskazanie numeru rachunku bankowego przez wnioskującego o przyznanie nagrody, "może mieć charakter dyskryminujący". Uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego takiego przepisu nie wskazuje, nie może stanowić go wyłącznie art. 7a ust. 3 Uopdk, albowiem – co już uprzednio wskazano – zakres delegacji ustawowej nie zawiera w tym względzie takich wytycznych. Trafnie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje się, że uchybienie istotne (organu jednostki samorządu terytorialnego) musi pozostawać w oczywistej, nie budzącej żadnych wątpliwości sprzeczności z określonym przepisem prawnym, a nie w sprzeczności z wyinterpretowanym w drodze wykładni przez organ nadzoru.

F. Skoro skarga kasacyjna nie posiadała usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.

G. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt