Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 421/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 170
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości "X." sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 918/19 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości "X." sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2019 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 1) zasądza od Syndyka Masy Upadłości "X." sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji

Wyrokiem z 19 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 918/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości X. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w D. (dalej: Strona lub Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor IAS) z 26 kwietnia 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 2010 r.

2. Stan sprawy

2.1. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Katowicach wydał decyzję z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 2010 r. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi Strony skutecznie w dniu 22 grudnia 2015 r., na podstawie art. 153 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja Podatkowa (dalej: O.p.).

Dnia 1 lutego 2016 r. Strona wniosła odwołanie od w/w decyzji.

Postanowieniem z 13 czerwca 2016 r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z 15 grudnia 2016 r. sygn. III SA/Gl 1200/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi na w/w postanowienie, skargę oddalił. Wskutek skargi kasacyjnej strony skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 marca 2019 r. sygn. I FSK 456/17 skargę tę oddalił.

2.2. Pismem z 21 marca 2019 r. Skarżąca wystąpiła do Dyrektora IAS o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wymienionej na wstępie decyzji Dyrektora UKS z 21 grudnia 2015 r., na podstawie art. 162 § 1 i § 2 O.p. Jednocześnie wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora UKS z 21 grudnia 2015 r.

Dyrektor IAS postanowieniem z 26 kwietnia 2019 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 24 października 2019 r. sygn. I SA/Gl 917/19 oddalił skargę.

Z kolei zaskarżonym postanowieniem z 26 kwietnia 2019 r. organ stwierdził niedopuszczalność odwołania z 21 marca 2019 r. od decyzji Dyrektora UKS z 21 grudnia 2015 r. Organ wyjaśnił, że w tej sprawie odwołanie z 1 lutego 2016 r. od decyzji Dyrektora UKS z 21 grudnia 2015 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu, co właściwy organ stwierdził postanowieniem z 13 czerwca 2016 r., a ostatecznie NSA wyrokiem z 15 marca 2019 r. sygn. I FSK 456/17 potwierdził, to kolejne, przedmiotowe w tej sprawie, odwołanie z 21 marca 2019 r. było niedopuszczalne.

3. Uzasadnienie wyroku z 19 listopada 2019 r. Sądu pierwszej instancji

3.1. Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.).

3.2. Sąd w pierwszej kolejności odnotował, że związany był w tej sprawie, na podstawie art. 170 P.p.s.a. prawomocnym wskazanym wyżej orzeczeniem, którym kwestia daty doręczenia decyzji Dyrektora UKS z 21 grudnia 2015 r. została przesądzona, tj. nastąpiło to 22 grudnia 2015 r. W tym stanie rzeczy decyzja Dyrektora UKS z dnia 21 grudnia 2015 r. stała się ostateczna z dniem 5 stycznia 2016 r. W efekcie, ponowne odwołanie (z 21 marca 2019 r.) od decyzji, która stała się ostateczna, było niedopuszczalne.

4. Skarga kasacyjna Syndyka

4.1. Skarżący, zaskarżając powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona o uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi.

4.2. Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 228 § 1 pkt 1 O.p. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, podczas gdy odwołanie zostało skutecznie wniesione wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122 O.p. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przyjęcie, że uchybiony termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 21 grudnia 2015 r. nie został przywrócony, gdyż stwierdził tak WSA w wyroku z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 917/19, podczas gdy ww. wyrok nie jest prawomocny, a Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając ww. wyrok w całości,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122 O.p. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co skutkowało stwierdzeniem, że Skarżącej nie przysługiwało prawo do skutecznego wniesienia odwołania, podczas gdy Skarżąca wniosła w terminie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym wykazała spełnienie przesłanek koniecznych do wystąpienia z takim wnioskiem,

4) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i § 2 i art. 191 O.p. poprzez oddalenie skargi w całości podczas, gdy prawidłowe rozpoznanie zarzutów wskazanych w skardze powinno prowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

4.3. Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym przez wzgląd na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2023 r. Zostało ono wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). W wykonaniu wspomnianego zarządzenia, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia swojego stanowiska lub dodatkowych argumentów w formie pisemnej, do dnia rozpoznania sprawy.

5.2. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 tego artykułu. Takich jednak przesłanek - na podstawie materiałów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy - z urzędu nie ujawniono. Podobnie w trybie tym nie stwierdzono podstaw do odrzucenia skargi, ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40).

5.3. Natomiast skarga kasacyjna Skarżącej zbadana według reguł zawartych w art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a. okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.

5.4. Stwierdzić należało, że sformułowanymi w skardze kasacyjnej zarzutami nie zdołano skutecznie wykazać, aby istniały takie naruszenia przepisów, które świadczyłyby o wadliwym wyrokowaniu Sądu pierwszej instancji co do oddalenia skargi.

5.4.1. Chybione były zarzuty skargi kasacyjnej zbudowane na twierdzeniu o braku dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i w konsekwencji o bezzasadnym stanowisku Sądu pierwszej instancji w zakresie uznania odwołania (ponownego) z dnia 21 marca 2019 r. za niedopuszczalne.

Przede wszystkim dostrzec należało, że zapatrywanie o niedopuszczalności odwołania z dnia 21 marca 2019 r. od decyzji Dyrektora UKS z 21 grudnia 2015 r. uzasadnione było tym, że kwestia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (z dnia 1 lutego 2016 r.) od wspomnianej decyzji została przesądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 15 grudnia 2015 r. sygn. III SA/Gl 1200/16, którym oddalono skargę Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 13 czerwca 2016 r. W wyroku tym zaś, wobec zarzutów skargi co do błędnie przyjętego przez organ terminu doręczenia decyzji Dyrektora UKS z 21 grudnia 2015 r., Sąd ocenił i stwierdził, że doręczenie tej decyzji nastąpiło 22 grudnia 2015 r. Stanowisko to podzielił NSA w wyroku z 15 marca 2019 r. sygn. akt I FSK 456/17 wydanym wskutek skargi kasacyjnej złożonej przez Skarżącą. W takim stanie rzeczy, mając na uwadze, że zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby - kwestia daty doręczenia decyzji Dyrektora UKS z 21 grudnia 2015 r. została przesądzona, tj. nastąpiło to 22 grudnia 2015 r. Przesądzone zostało także wniesienie odwołania z 1 lutego 2016 r. od ww. decyzji z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W konsekwencji kolejne odwołanie z dnia 21 marca 2019 r. Strony od ostatecznej decyzji z dnia 21 grudnia 2015 r. było niedopuszczalne - co właściwie wyjaśnił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku z dnia 19 listopada 2019 r.

5.4.2. Nie mogła odnieść zamierzonego skutku również argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Autor skargi kasacyjnej podnosi, że "sam fakt, iż decyzja stała się ostateczna a organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie skutkuje brakiem możliwości skierowania przez Skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny, która uniemożliwiała złożenie takiego wniosku w terminie wcześniejszym; Organ powinien uwzględnić wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz dokonać merytorycznego rozpatrzenia odwołania".

Motywy te wykraczają poza możliwą merytoryczną wypowiedź tut. Sądu w rozpoznawanej sprawie, gdyż przedmiotem niniejszej sprawy było stwierdzenie przez organ niedopuszczalności odwołania, a nie odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W zakresie tego drugiego zagadnienia wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 917/19. Na aspekt ten zwrócono uwagę w zaskarżonym wyroku z dnia 19 listopada 2019 r., omyłkowo przywołując sygn. akt I SA/Gl 915/19, zamiast I SA/Gl 917/19. Powołany wyrok (o sygn. akt I SA/Gl 917/19) jest obecnie prawomocny, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt I FSK 287/20 odrzucił skargę kasacyjną Skarżącego.

5.5. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, dlatego na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 oraz art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zasądzając kwotę 360 zł jako 75% stawki minimalnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji.

s. NSA Zbigniew Łoboda s. NSA Artur Mudrecki s. NSA Bartosz Wojciechowski