Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 351/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2025-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 1 i art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Człuchowie w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prokuratora Rejonowego w Człuchowie do rozpoznania wniosku G. K. z dnia 19 września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie jego punktu 4 - w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Prokuratora Rejonowego w Człuchowie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W dniu 30 października do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga G. K. (dalej jako "skarżący", "wnioskodawca", "strona") z dnia 11 października 2024 r. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Człuchowie w rozpoznaniu punktu 4 wniosku strony z dnia 19 września 2024 r.

Z przedstawionej Sądowi dokumentacji wynika, że wspomnianym wnioskiem z 19 września 2024 r., powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, G. K. wystąpił do Prokuratora Rejonowego w Człuchowie o udzielenie informacji w zakresie ujętym w 6 punktach wniosku, o treści:

1. Kiedy zakończą się postępowania przygotowawcze z zawiadomień Dyrektora Zakładu Karnego Czarne, należy podać ich terminy, chodzi o sprawy [...];

2. Udostępnienie aktów oskarżenia, które wniósł tutejszy prokurator do sądu zakończonych już postępowań przygotowawczych, chodzi o sprawy [...];

3. Udostępnienie mi postanowień o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia w sprawach [...];

4. Udostępnienie skargi oraz odpowiedzi na skargę na działalność tutejszej prokuratury, którą złożono w roku 2023 i 2024;

5. Udostępnienie mi zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, które złożył Dyrektor Zakładu Karnego Czarne w okresie od 1 czerwca 2024 r. do 20 września 2024 r.;

6. Jakie środki finansowe oraz na jakie rzeczy wydaje tutejsza prokuratura, chodzi o dane z roku 2024, na jakie rzeczy są wydawane środki publiczne wraz z dokładnym zestawieniem oraz na jaki cel są przeznaczone takie środki finansowe.

W piśmie z 4 października 2024 r. Prokurator Rejonowy w Człuchowie wyjaśnił wnioskodawcy:

Ad. 1 – postępowania przygotowawcze w sprawach [...] oraz [...] zakończyły się odpowiednio w dniach 6 września 2024 r. i 12 sierpnia 2024 r.; postępowania przygotowawcze w sprawach [...] pozostają w toku - zostaną zakończone po zebraniu pełnego materiału dowodowego (nie potrafię określić daty ich zakończenia),

Ad. 2 – przesyłam kopie 8 odpowiednio zanonimizowanych aktów oskarżenia wniesionych przez prokuratora do sądu w sprawach [...],

Ad. 3 – przesyłam kopie 7 odpowiednio zanonimizowanych postanowień o umorzeniu postępowania przygotowawczego w sprawach [...],

Ad. 4 – w tut. Prokuraturze nie odnotowano skarg w 2023 i 2024 r.,

Ad. 5 – przesyłam kopie 12 odpowiednio zanonimizowanych zawiadomień o popełnieniu przestępstwa złożonych przez Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w okresie od 1 czerwca do 20 września 2024 r.,

Ad.6 – nie posiadam informacji w tym zakresie, albowiem Prokuratura Rejonowa w Człuchowie nie jest dysponentem środków budżetowych i nie posiada własnego budżetu. Prokuratura Okręgowa w Słupsku jako jednostka nadrzędna nad Prokuraturą Rejonową w Człuchowie jest dysponentem trzeciego stopnia w zakresie pobierania dochodów i dokonywania wydatków z budżetu państwa i to do jej zadań należy prowadzenie spraw finansowo księgowych związanych z wykonywaniem budżetu prokuratury okręgowej i podległych prokuratur rejonowych.

W osobiście sporządzonej skardze G. K. zarzucił organowi bezczynność w rozpoznaniu punktu 4 wniosku o udzielenie informacji publicznej. Skarżący stanął na stanowisku, że udzielona na pytanie 4 wniosku odpowiedź nie jest zgodna z prawdą. Skarżący wskazał bowiem, że w latach 2023-2024 złożono jedną skargę na działalność prokuratury w Człuchowie, o czym skarżący posiada wiedzę z odpowiedzi organu na poprzedni jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj. wniosek z 29 maja 2024 r. Skarżący zaznaczył, że skoro udzielona odpowiedź jest błędna, to organ pozostaje bezczynność w rozpoznaniu wniosku. W ocenie skarżącego działanie organu w sprawie jest nacechowane złą wolą. Skarżący zaznaczył, że jako organ wymiaru sprawiedliwości prokuratura nie może wprowadzać obywateli w błąd.

W konsekwencji skarżący wniósł o udostępnienie wnioskowanej w pkt 4 wniosku informacji w terminie 7 dni oraz stwierdzenie, że w sprawie nastąpiła bezczynność w załatwieniu wniosku. Ponadto skarżący wystąpił o "zasądzenie na moją rzecz oraz wymierzenie organowi grzywny na moją rzecz w kwocie 500 zł". Wnioski skarżącego w tym zakresie zostały zarejestrowane przez Sąd jako wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej.

Do skargi dołączono pismo Prokuratury Rejonowej w Człuchowie z dnia 13 czerwca 2024 r., stanowiące odpowiedź na wniosek G. K. o udzielenie informacji publicznej z dnia 29 maja 2024 r., gdzie w punkcie 5 udzielono odpowiedzi, że w 2023 i 2024 r. złożono jedną skargę na działalność prokuratury.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w Człuchowie wniósł o jej oddalenie.

Organ wyjaśnił, że pismem z 4 października 2024 r., w ustawowym terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, udzielono G. K. odpowiedzi w trybie art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udzielając informacji publicznej w odniesieniu do każdego z sześciu punktów wniosku. G. K. uznał, że Prokuratura Rejonowa w Człuchowie nie udzieliła mu informacji publicznej w zakresie punktu 4 wniosku, wskazując, iż odpowiedź w tej części nie była zgodna z prawdą. Upatrując w powyższym zakresie bezczynności organu. Zdaniem organu, skarga G. K. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Organ wskazał w tym zakresie, iż istotnie, w odniesieniu do punktu 4 wniosku, dotyczącego w ocenie organu zapytania o ilość skarg złożonych na działalność prokuratury w 2023 i 2024 r., podano, że skarg w tym okresie nie odnotowano, choć faktycznie zarejestrowano jedną skargę. Niemniej błędna odpowiedź w tym zakresie była następstwem tylko i wyłącznie omyłki wynikającej z niewłaściwego sprawdzenia przez pracownika sekretariatu w systemie informatycznym prokuratury, czy instytucja skargi została zarejestrowana. Tylko i wyłącznie omyłką należy więc tłumaczyć nieprecyzyjną odpowiedź w tej części, skoro w datowanej na 13 czerwca 2024 r. odpowiedzi wskazano stronie, że w 2023 i 2024 r. złożono jedną skargę na działalność prokuratury. Przeczy to twierdzeniom skarżącego, że motywacją organu była chęć ukrycia swojej działalności.

Organ wskazał ponadto, że wbrew twierdzeniom strony nie mógł on zostać wprowadzony w błąd w zaskarżonej części skoro był już wcześniej w posiadaniu informacji publicznej, że w rozpatrywanym okresie wpłynęła jedna skarga na działalność prokuratury. Skoro zatem G. K. już wcześniej zapoznał się z informacją publiczną odnośnie ilości wniesionych skarg, to jego kolejny wniosek o udzielenie informacji, którą już posiada, był niezasadny, a skoro tak czynienie go przedmiotem skargi było chybione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."). Regulacja ta kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.

Złożenie przez indywidualnie oznaczony podmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje zatem sprawę administracyjną, której zakończenie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań:

1) udzielić informacji publicznej;

2) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej, w przypadkach wskazanych w ustawie u.d.i.p.

3) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania. Ponowienie wniosku o udzielenie informacji publicznej w ocenie Sądu również pozwala aby w terminie na udzielenie odpowiedzi zwykłym pismem poinformować stronę, że informacja została jej już wcześniej udzielona wraz ze wskazaniem kiedy to nastąpiło.

Rozpoznanie wniosku wniesionego w trybie ustawy u.d.i.p. który trafi do organu, będącego podmiotem zobowiązanym, w rozumieniu ustawy u.d.i.p., do udzielania informacji publicznych, wymaga zatem w pierwszej kolejności rozważenia w odniesieniu do konkretnego przedmiotu wniosku, czy dotyczy on w ogóle informacji publicznej, a jeżeli tak czy informacja ta jest w posiadaniu organu, a także ewentualnie rozważenie czy nie była już udzielona przez organ temu samemu wnioskodawcy już wcześniej.

W niniejszej sprawie skarżący zarzucił bezczynność Prokuratorowi Rejonowemu w Człuchowie w rozpoznaniu punktu 4 wniosku z 19 września 2024 r., w którym G. K. zwrócił się do organu o udostępnienie mu dokumentów w postaci "skargi oraz odpowiedzi na skargę na działalność tutejszej prokuratury, którą złożono w roku 2023 i 2024" w trybie ustawy u.d.i.p.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Prokurator Rejonowy w Człuchowie jest podmiotem zobowiązywanym do udzielania informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są szeroko pojęte władze publiczne, a także podmioty dysponujące majątkiem publicznym oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Organy prokuratury mieszczą się w zakresie podmiotowym stosowania ww. ustawy.

Jak wynika z akt sprawy wniosek G. K. z dnia 19 września 2024 r. wpłynął do organu w dniu 23 września 2024 r. Termin 14 dni na rozpoznanie wniosku upływał zatem w dniu 7 października 2024 r.

Pismem z dnia 4 października 2024 r. organ udzielił odpowiedzi. W zakresie, punktów 1, 2, 3, 5 i 6 tej odpowiedzi odnoszących się odpowiednio do punktów 1, 2, 3, 5 i 6 wniosku skarżący nie kwestionuje, że jego wniosek został terminowo rozpoznany i nie wnosił skargi na bezczynność w tej części.

Skarga na bezczynność odnosi się zatem jedynie do braku rozpoznania punktu 4 wniosku z dnia 19 września 2024 r. W tym zakresie Sąd uznał, że organ na skutek przyjęcia błędnych założeń wyjściowych (założenie o braku skarg), poprzez udzieloną w punkcie 4 pisma z dnia 4 października 2024 r. odpowiedź, wypowiedział się faktycznie na zupełnie inny temat niż to, co stanowiło przedmiot wniosku strony i jej zapytania. Ponieważ na skutek omyłki pracownika sekretariatu Prokuratury Rejonowej w Człuchowie, przygotowując odpowiedź na wniosek, błędnie ustalono, że w 2023 i 2024 r. nie odnotowano skarg na działalność prokuratury, wniosek skarżącego w zakresie punktu 4 faktycznie zatem, zdaniem Sądu, należy uznać za merytorycznie nierozpoznany.

Istotne w tym zakresie pozostają wyjaśniania zawarte w odpowiedzi na skargę, gdzie nie kwestionuje się i gdzie też jednoznacznie przyznano, że w okresie 2023 i 2024 r. faktycznie odnotowano jedną skargę na działalność Prokuratury Rejonowej w Człuchowie, czego nie uwzględniono na skutek omyłki pracownika sekretariatu. W konsekwencji przyjęcie omyłkowo przez organ, podczas przygotowywania wcześniej odpowiedzi na wniosek, błędnego założenia, że skarg na działalność prokuratury w okresie 2023 i 2024 r. nie było, spowodowało zatem w istocie, że organ w piśmie z dnia 4 października 2024 r. w ogóle nie odniósł się do istoty żądania strony, które dotyczyło udostępnienia określonych dokumentów, to jest dokumentu skargi która wpłynęła na działalność prokuratury oraz odpowiedzi na tą skargę. Z udzielonej odpowiedzi na skutek błędnego założenia, że skarg nie było, nie wynika zatem, czy organ uznaje żądane przez stronę skarżącą dokumenty za informację publiczną, czy jest w ich posiadaniu i jak w związku tym odnosi się do żądania strony o udostepnienie jej określonych dokumentów.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należało, że organ pozostaje w bezczynności, ponieważ w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku wskazane przez wnioskodawcę dokumenty niewątpliwie nie zostały udostępnione, nie wydano także decyzji o odmowie ich udostępnienia, ani też ewentualnie nie wystosowano do strony pisma informacyjnego, odnoszącego się faktycznie do przedmiotu żądania strony zawartego w punkcie 4 wniosku z dnia 19 września 2024 r.

W tym zakresie Sąd podkreśla, że nie można w szczególności przyjąć, aby informacja, o którą skarżący wystąpił w punkcie 4 wniosku z dnia 19 września 2024 r. została mu wcześniej udzielona w ramach odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 29 maja 2024 r. Przedmiotem zapytania z punktu 4 wniosku z dnia 19 września 2024 r. nie było bowiem pytanie o ilość skarg jakie wpłynęły na działalność Prokuratury Rejonowej w Człuchowie w 2023 i 2024 r., ale żądanie udostępnienia określnych dokumentów. Zakresu żądań skarżącego z wniosku z dnia 29 maja 2024 r. i wniosku z dnia 19 września 2024 r. nie można uznać za tożsamy. Skarga na bezczynność nie jest więc w tym zakresie chybiona, na co wprost wskazuje treść punktu 4 wniosku z dnia 19 września 2024 r., który znajduje się w przekazanych do Sądu aktach sprawy i niewątpliwie nie dotyczy pytania o ilość skarg na prokuraturę.

Z tych względów Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Prokuratora Rejonowego w Człuchowie do rozpoznania wniosku G. K. z dnia 19 września 2024 r. w zakresie jego punktu 4 - w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (o czym orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku).

Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. m.in. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17; w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). W orzecznictwie sądowym zwraca się także uwagę, że naruszenie prawa rażące oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa.

Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że bezczynność organu w tej sprawie nie podlega takiej podwyższonej kwalifikacji. W oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził zatem, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (o czym orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku).

Z akt wynika, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o lekceważeniu wniosku strony przez organ. Na złożony w dniu 19 września 2024 r. wniosek organ udzielił bowiem w dniu 4 października 2024 r. odpowiedzi, która jedynie na skutek omyłki okazała się niepełna. Sąd nie dostrzega w okolicznościach tej sprawy, aby po stronie organu istniała zła wola, ani jak zarzucono w skardze aby organ chciał ukryć swoją działalność. Na to, że doszło do omyłki wskazuje bowiem właśnie udzielona skarżącemu wcześniej w czerwcu 2024 r. roku informacja publiczna, że w okresie 2023 r. i 2024 r. na działalność Prokuratury Rejonowej w Człuchowie wpłynęła jedna skarga. W okolicznościach tej sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania oświadczenia Prokuratora Rejonowego w Człuchowie, co do omyłki spowodowanej błędem pracownika, który niewłaściwe zweryfikował system informatyczny. Sąd przyjął w konsekwencji, że brak faktycznego rozpoznania wniosku w zakresie punktu 4 wynikał w tym wypadku zatem wyłącznie z błędnie dokonanego przez pracownika sekretariatu wstępnego ustalenia, że w okresie 2023 r. i 2024 r. nie złożono skarg na działalność prokuratury. Dodatkowo Sąd ocenił, że na dzień orzekania w sprawie (10 stycznia 2025 r.) przekroczenie terminu rozpoznania wniosku (wpływ wniosku: 23 września 2024 r.) w tej konkretnej sprawie, związanej jak wskazano wyżej z omyłką, również nie stanowi zdaniem Sądu okresu czasu, który można uznać za rażący.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Podkreślić przy tym należy, że ani zasądzenie grzywny, ani przyznanie stronie sumy pieniężnej nie są bezpośrednimi konsekwencjami stwierdzenia bezczynności lecz oba stanowią dyskrecjonalne uprawnienia Sądu. Są to bowiem dodatkowe środki stosowane przez Sąd przede wszystkim w sytuacjach rażącego naruszenia prawa.

Ponieważ Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, realia tej konkretnej sprawy, w ocenie Sądu, nie uzasadniały zastosowania środków w postaci wymierzenia organowi grzywny lub przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego.

Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że sam fakt wystąpienia bezczynności nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego, ani do nałożenia grzywny. Gdyby bowiem taki był zamiar ustawodawcy, wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do zastosowania tych środków, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii fakultatywne jedynie działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy od oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zatem zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 40/17). W ocenie Sądu środki prawne z art. 149 § 2 p.p.s.a., to jest zarówno przyznanie sumy pienieżnej, jak i nałożenie grzywny, powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tego rodzaju sytuacja w realiach niniejszej sprawy nie ma miejsca. W szczególności w ocenie Sądu brak jest podstaw aby zakładać, że Prokurator Rejonowy w Człuchowie nie dokona merytorycznego rozpoznania punktu 4 wniosku strony, w tym oceny jego zasadności, w sytuacji gdy przyznaje, że do braku rozpoznania wniosku w tym zakresie doszło wyłącznie na skutek omyłki, gdzie jednocześnie Sąd poczynił w oparciu o akta przedmiotowej sprawy wiążące ustalenia, co do tego, jaka w istocie była treść wniosku strony. W świetle akt sprawy nie budzi bowiem wątpliwości, że przedmiotem zapytania zawartego w punkcie 4 wniosku z dnia 19 września 2024 r. jest żądanie udostępnienia dokumentów, a nie podanie liczby dokumentów.

Mając na uwadze powyższe, w pozostałym zakresie, to jest dotyczącym wymierzenia grzywny oraz zasadzenia sumy pienieżnej, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. (o czym orzeczono jak w punkcie 3 sentencji wyroku).

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).