Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 393/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Cichoń, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Sułkowska, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 maja 2023 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.115.2023.2.DD w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz F. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

F. z siedzibą w W. (dalej: wnioskodawca, fundacja lub skarżąca) wystąpiła o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy środki otrzymane przez fundację ze zbiórki i przeznaczone na zakup sprzętu przekazanego na rzecz wojska Ukrainy będą podlegać zwolnieniu z podatku dochodowego na gruncie ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (obecnie Dz.U.2020.1406 t.j., dalej: ustawa o CIT).

W powyższym wniosku przedstawiono zdarzenie przyszłe, z którego wynikało, że wnioskodawca jest fundacją zarejestrowaną w Polsce zgodnie z przepisami ustawy z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 166 ze zm.) oraz polskim rezydentem podatkowym. Fundacja nie została utworzona przez partię lub partie polityczne. Fundacja nie jest organizacją pożytku publicznego w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1327 ze zm.). Celem statutowym fundacji jest między innymi:

• działalność charytatywna i dobroczynna;

• pomoc jednostkom organizacyjnym realizującym zadania na rzecz obronności i bezpieczeństwa Państwa;

• działalność na rzecz porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz narodowego;

• wspieranie różnorodnych form aktywności społecznej;

• działalność na rzecz integracji, w szczególności europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;

• promocja Rzeczypospolitej Polskiej za granicą.

Fundacja założyła na platformach internetowych należących do podmiotów trzecich zbiórki (dalej: zbiórka) na zakup sprzętu wojskowego (dalej: sprzęt) na rzecz jednostki wojskowej Ukrainy. Po zakończeniu zbiórki środki zostaną przekazane przez podmiot prowadzący platformę na konto fundacji. Fundacja nabędzie sprzęt od dostawcy lub producenta na własny rachunek oraz przekaże sprzęt na rzecz ukraińskiego ministerstwa, pod które podlega jednostka wojskowa będąca docelowym odbiorcom sprzętu (dalej: wojsko Ukrainy).

W uzupełnieniu wniosku fundacja wskazała także, że sprzęt, który zamierza nabyć i przekazać na rzecz ukraińskiego ministerstwa to, w pierwszej kolejności, łódź taktyczna oraz sprzęt dla płetwonurków. Sprzętem przekazywanym przez wnioskodawcę będą również drony, celowniki kolimatorowe, noktowizory, termowizory, samochody do ewakuacji rannych oraz sprzęt medyczny do ratowania rannych żołnierzy. Docelowym odbiorcą sprzętu mogą być jednostki wojska lub Gwardii Narodowej Ukrainy.

Jeśli stanowisko wnioskodawcy zostanie uznane za prawidłowe, wszystkie dochody z tytułu przeprowadzonej zbiórki zostaną przeznaczone na cel opisany w zdarzeniu przyszłym, czyli nabycie sprzętu i przekazanie go na rzecz wojska Ukrainy. W przypadku uznania, że środki ze zbiórki stanowią u wnioskodawcy przychód podatkowy niepodlegający zwolnieniu z CIT, wnioskodawca zapłaci od przekazanych środków podatek dochodowy oraz przekaże odpowiednio mniejszą ilość sprzętu.

W opinii wnioskodawcy, działania ministerstwa Ukrainy wpisują się w cele statutowe fundacji, w szczególności poprzez poprawę bezpieczeństwa Polski, umocnienie współpracy międzynarodowej oraz bezpośrednią obronę mienia i życia cywilnej ludności.

Zgodnie ze statutem fundacji: fundacja może również prowadzić działalność poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z obowiązującym prawem oraz dla osiągnięcia swoich celów fundacja może wspierać działalność innych instytucji, osób prawnych oraz osób fizycznych, których działalność jest zbieżna z celami fundacji.

Wnioskodawca nie uzyskuje dochodów z działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub dochodów uzyskanych z handlu tymi wyrobami, ani z działalności polegającej na oddaniu środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych do odpłatnego używania na warunkach określonych w art. 17a-17k.

W związku z powyższym opisem fundacja zapytała, czy otrzymane przez nią środki ze zbiórki przeznaczone na zakup sprzętu przekazanego na rzecz wojska Ukrainy będą podlegać zwolnieniu z podatku dochodowego na gruncie ustawy o CIT.

Zdaniem wnioskodawcy, środki otrzymane przez fundację ze zbiórki i przeznaczone na zakup sprzętu przekazanego na rzecz wojska Ukrainy będą podlegać zwolnieniu z podatku dochodowego na gruncie ustawy o CIT. Wnioskodawca argumentował, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT wolne od podatku są: "dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność w zakresie (...) dobroczynności (...) - w części przeznaczonej na te cele.

Zdaniem fundacji opisane w zdarzeniu przyszłym działania objęte są zakresem pojęcia "dobroczynny" i stanowią przedmiot działalności w zakresie dobroczynności. Choć nie jest to oczywiste w odniesieniu do pojęcia, które w okresie pokoju jest kojarzone z działaniami dotyczącymi pomocy społecznej lub medycznej, przekazanie sprzętu na rzecz wojska Ukrainy wypełnia definicję "dobroczynności": jest działaniem przynoszącym korzyść i ulgę żołnierzom walczącym o wolność, prawo do życia i narodowej tożsamości oraz działaniem niosącym pomoc potrzebującym, którzy muszą bronić się przed wielokrotnie silniejszym przeciwnikiem.

Wnioskodawca podkreślił, że braki w sprzęcie Ukraińskiego wojska przekładają się na cierpienie i śmierć ukraińskich cywilów, którzy są celem bezpośrednich ataków ze strony agresora. Wspomaganie skuteczności wojska Ukrainy ma więc tak samo dobroczynny charakter, jak dostarczanie środków medycznych do ukraińskich szpitali oraz żywności i ubrań do centrów pomocy uchodźcom. Jeśli wojsko Ukrainy zostanie odpowiednio wzmocnione, ukraińscy obywatele będą bezpieczni, nie odniosą ran i nie będą musieli opuszczać swoich domów. Wspieranie wojska przez organizacje o charakterze dobroczynnym ma w Polsce długą historię. W czasie, gdy to Polska była celem ataków agresorów, polskie organizacje humanitarne zajmujące się działalnością dobroczynną były zaangażowane nie tylko w opiekę nad ludnością cywilną, ale również w bezpośrednie wspieranie organizacji wojskowych. Pojęcie "działalność dobroczynna", tak samo jak pojęcia "odwaga" czy "bohaterstwo", ma w czasie wojny znaczenie wykraczające poza typowe cywilne zastosowanie.

Zdaniem wnioskodawcy, przekazanie sprzętu na rzecz ukraińskiego ministerstwa służyć będzie jednocześnie realizacji następujących celów statutowych fundacji:

a) pomoc jednostkom organizacyjnym realizującym zadania na rzecz obronności i bezpieczeństwa Państwa;

b) działalność na rzecz porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz narodowego. Przedstawiciele rosyjskiego rządu oraz aparatu propagandowego otwarcie wskazują, że Polska może stać się celem kolejnego rosyjskiego ataku. Odparcie przez ukraińskie wojsko rosyjskiej agresji bezpośrednio przyczyni się więc do obniżenia tego zagrożenia. W tym zakresie ukraińskie ministerstwa oraz jednostki wojskowe są organizacjami realizującymi bezpośrednio zadania przyczyniające się do podniesienia bezpieczeństwa Polski;

c) wspieranie różnorodnych form aktywności społecznej;

d) działalność na rzecz integracji, w szczególności europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;

e) promocja Rzeczypospolitej Polskiej za granicą.

Prowadząc zbiórkę na cel jakim jest wsparcie zaatakowanego kraju oraz podniesienie bezpieczeństwa Polski, wnioskodawca bezpośrednio wspiera aktywność społeczną, a przekazując sprzęt na rzecz Ukrainy wnioskodawca będzie wspierać integrację europejską oraz pozytywnie wpływał na rozwijanie kontaktów i współpracy między społeczeństwami. Bezpośrednie i jednoznaczne wsparcie Ukrainy przez polski rząd, społeczeństwo oraz organizacje społeczne doprowadziło w ciągu ostatniego roku do radykalnej zmiany postawy Ukrainy i ukraińskich obywateli wobec Polski i Polaków. Nieufność związana ze skomplikowaną historią naszych narodów znacząco zmniejszyła się, zastąpiona przez sympatię i wdzięczność;

f) działalność charytatywna i dobroczynna.

W opinii fundacji, przekazanie sprzętu będzie również realizować cel statutowy w postaci działalności charytatywnej i dobroczynnej. W wyniku rosyjskiej agresji na Ukrainę dobytek i życie straciło tysiące ludzi. Ludność cywilna jest otwarcie atakowana w ramach terrorystycznych nalotów rakietowych, miasta i wsie są bombardowane artylerią, cywile są mordowani w aktach systemowych zbrodni wojennych, a dzieci są porywane i wbrew prawu międzynarodowemu oddawane do adopcji w Rosji.

W tych okolicznościach wspieranie działań ukraińskiego wojska, powstrzymującego postępy agresora, bezpośrednio przyczynia się do ograniczenia zniszczeń krytycznej infrastruktury, zapobieżenia chorobom i ranom oraz powstrzymania mordowania ludności cywilnej, czyli do ratowania ludzkiego zdrowia i życia.

Celem statutowym wnioskodawcy jest między innymi działalność dobroczynna.

Zdaniem wnioskodawcy, środki wydatkowane w sposób opisany w zdarzeniu przyszłym będą przeznaczone na realizację tego celu, oraz jednocześnie na cele wskazane powyżej.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS lub organ) w interpretacji indywidualnej z 12 maja 2023 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.115.2023.2.DD, uznał powyższe stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Organ przyjął, że w celu określenia czy wskazana we wniosku działalność statutowa fundacji pokrywa się z celami preferowanymi przez ustawodawcę odkodować należy znaczenie słowa "dobroczynność", którego rozumienie należy odnieść do znaczenia potocznego. Zgodnie z definicją Słownika Języka Polskiego PWN słowo "dobroczynność" oznacza: 1. «przynoszący korzyść lub ulgę» 2. «niosący pomoc potrzebującym» (http://sjp.pwn.pl/), inne: "udzielanie pomocy tym którzy jej potrzebują, zwłaszcza finansowej". Tym samym poprzez pojęcie "dobroczynność" należy rozumieć niesienie pomocy potrzebującym. Z kolei Wielki Słownik Języka Polskiego pod red. W. Doroszewskiego wskazuje, że "dobroczynność" to m.in. «działalność o charakterze społecznym polegająca na niesieniu pomocy materialnej ubogim; filantropia».

Organ argumentował, że przeznaczenie zgromadzonych środków pieniężnych na ww. sprzęt wojskowy, który następnie zostanie przekazany na rzecz wojska Ukrainy nie może zostać uznane za przekazanie środków na cele dobroczynne. Zatem cel jaki zostanie zrealizowany poprzez przekazanie środków na sprzęt wojskowy, który następnie zostanie przekazany na rzecz wojska Ukrainy nie jest celem tożsamym z celami wskazanymi przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Fundacja nie może również skorzystać ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6c ustawy o CIT, gdyż nie posiada statusu organizacji pożytku publicznego.

Tym samym, zdaniem organu, środki otrzymane przez fundację ze zbiórki i przeznaczone na zakup sprzętu przekazanego na rzecz wojska Ukrainy będą stanowiły przychód podatkowy zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o CIT i nie będą podlegały zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Fundacja zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższą interpretację indywidualną w całości. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, poprzez przyjęcie, że zwolnienie z podatku dochodowego określone w tym przepisie nie ma zastosowania w sprawie, podczas gdy organ powinien przyjąć, że zwolnienie ma zastosowanie.

Skarżąca wniosła o uchylenie interpretacji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Zdaniem fundacji, Dyrektor KIS bezpodstawnie przyjął w zaskarżonej interpretacji zawężającą definicję pojęcia "dobroczynność", które to pojęcie jest kluczowe dla oceny, czy do opisanego zdarzenia przyszłego ma zastosowane zwolnienie wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Przyjęcie argumentacji Dyrektora KIS oznaczałoby również, że działania zmierzające do zapobiegania skutkom zbrojnej napaści są w mniejszym stopniu dobroczynne, niż działania polegające na usuwaniu tych skutków.

Fundacja podkreśliła, że zniszczone domy można odbudować, a rany wyleczyć, ale śmiertelnym ofiarom konfliktu nic nie jest w stanie zwrócić życia. Z tego względu w wyjątkowej sytuacji, jaką jest zbrojna inwazja połączona z dokonywaniem zbrodni wojennych, działania prewencyjne muszą zostać uznane za równie, bądź w większym stopniu dobroczynne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Spór w sprawie sprowadzał się do wykładni pojęcia "dobroczynności", "działalności dobroczynnej", kluczowego dla odpowiedzi na pytanie, czy środki otrzymane przez skarżącą ze zbiórki i przeznaczone na zakup opisanego we wniosku sprzętu, przekazanego na rzecz wojska Ukrainy, będą podlegać zwolnieniu z podatku dochodowego na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.

Nie budzi wątpliwości sądu i nie było sporne, że otrzymane przez skarżącą środki pieniężne stanowić będą dla niej przychód na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele.

Przepis art. 17 ust. 1c ustawy o CIT wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 do wymienionych w nich kategorii podmiotów.

Bezspornym w sprawie było także, że fundacja nie jest żadnym z wymienionych podmiotów.

Uzasadniając własne stanowisko skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT wolne od podatku są: "dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność w zakresie (...) dobroczynności (...) - w części przeznaczonej na te cele".

W sprawie bezspornym było również, wskazano to w opisie wniosku, że skarżąca fundacja jest podatnikiem, którego celem statutowym jest działalność w zakresie dobroczynności (działalność charytatywna i dobroczynna).

Trafnie też obie trony sporu wskazały, że ustawa o CIT nie definiuje pojęcia "dobroczynności", w związku z czym należy to pojęcie rozumieć zgodnie z potocznym znaczeniem.

Słownik PWN wskazuje, że pojęcie "dobroczynny" oznacza "przynoszący korzyść lub ulgę" lub "niosący pomoc potrzebującym" (tttp://sjp.pwn,pl/). W normalnych warunkach pojęcie to kojarzone jest z działalnością o charakterze charytatywnym, skierowane na rzecz potrzebujących, przynoszące ulgę i prowadzące do zaspokojenia podstawowych potrzeb, najczęściej w zakresie pomocy społecznej lub medycznej.

Z kolei Wielki Słownik Języka Polskiego pod red. W. Doroszewskiego wskazuje, że "dobroczynność" to, m.in., «działalność o charakterze społecznym polegająca na niesieniu pomocy materialnej ubogim; filantropia». Trafnie fundacja podniosła, że jest to definicja pochodząca ze słownika wydawanego w łatach 1958-1969 oraz w oczywisty sposób niepełna. We współczesnym rozumieniu dobroczynność nie ogranicza się do pomocy materialnej ubogim, ale oznacza wszelką działalność noszącą znamiona niesienia pomocy i szerzenia dobra. Za dobroczynne uznawane są nie tylko organizacje zajmujące się ubogimi ludźmi, ale np. niosące pomoc zwierzętom, dbające o przestrzeń publiczną, wyrównujące szanse i tym podobne.

Sam Słownika Języka Polskiego pod red. W. Doroszewskiego wskazuje, że obok "działalności o charakterze społecznym" pojęcie "dobroczynność" odpowiadało dawniej pojęciu "dobroć", co wskazuje, że zakres pojęcia może ewoluować z czasem, w związku z czym korzystanie z przestarzałej definicji może prowadzić do błędnych wniosków.

Dyrektor KIS słusznie wskazał, że pojęcie "dobroczynność" należy rozumieć jako "niesienie pomocy potrzebującym". Spór w sprawie związany jest wyłącznie z niezrozumieniem ze strony Dyrektora KIS, że pomoc niesiona potrzebującym w trakcie pokoju różni się od pomocy niesionej potrzebującym w trakcie wojny. O ile w czasie pokoju potrzebującymi pomocy są najczęściej indywidualne osoby poszkodowane przez zdarzenia będące poza ich kontrolą, a pomoc skierowana jest na prewencję lub likwidację skutków takich losowych zdarzeń, o tyle w trakcie wojny zagrożone są wszystkie osoby, które znajdą się w zasięgu armii agresora popełniającego zbrodnie wojenne.

Zdaniem sądu, w zaskarżonej interpretacji Dyrektor KIS posłużył się zawężającą definicją pojęcia "dobroczynność", co doprowadziło do niewłaściwej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Przyjęcie argumentacji Dyrektora KIS oznaczałoby również, że działania zmierzające do zapobiegania skutkom zbrojnej napaści są w mniejszym stopniu dobroczynne, niż działania polegające na usuwaniu tych skutków. Fundacja trafnie też argumentowała, że zniszczone domy można odbudować, a rany wyleczyć, ale śmiertelnym ofiarom konfliktu nic nie jest w stanie zwrócić życia. Z tego względu, w wyjątkowej sytuacji, jaką jest zbrojna inwazja połączona z dokonywaniem zbrodni wojennych, działania prewencyjne muszą zostać uznane za równie, bądź w większym stopniu dobroczynne.

Należy także wskazać, że Słownik Synonimów wskazuje, że "dobroczynny" to: "dobry", "charytatywny", humanitarny", solidarny" (https://synonim.net/synonim/dobroczynny).

Uwzględniając powyższe definicje, w tym powołane rozumienie podjęcia "dobroczynny" przedstawione w Słowniku PWN jako "przynoszący korzyść lub ulgę" lub "niosący pomoc potrzebującym" (tttp://sjp.pwn,pl/) należy dojść do wniosków, że opisana we wniosku działalność fundacji polegająca na przekazaniu wojsku Ukrainy opisanego sprzętu może być kwalifikowana jako dobroczynność (dzielność dobroczynna), działalność charytatywna.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika jednoznacznie, że skierowanie pomocy na rzecz oddziałów wojskowych nie jest przypadkowe, ani podyktowane głównym profilem działań fundacji (którym jest wpieranie byłych żołnierzy Wojska Polskiego). Fundacja, tak jak inne organizacje dobroczynne i charytatywne, rozpoznała na miejscu działań wojennych potrzeby ukraińskiej ludności i otrzymała jednoznaczne dowody, że działania mające pomóc dotkniętej wojną ludności cywilnej będą najskuteczniejsze, jeśli będą wspierać jednostki wojskowe powstrzymujące armię agresora. Żadna ilość żywności, ubrań, kocy ani leków nie uratuje tylu mieszkańców miast znajdujących się w zasięgu bomb i artylerii agresora, jak pomoc wojskowa na rzecz oddziałów, które powstrzymają te zagrożenia od zbliżenia się do celu. Kalkulacja tego rodzaju może wydawać się nienaturalna dla osób, których całe życie upłynęło w warunkach pokoju, ale w warunkach wojennych jest całkowicie racjonalna. Na tej samej zasadzie podczas II Wojny Światowej państwa i organizacje, w tym o charakterze dobroczynnym, prowadziły zbiórki w celu wyposażenia polskich pilotów walczących w armiach alianckich w samoloty (wspomnienia polskich polotów walczących w Bitwie o Anglię, https://sofii.org/article/crowdfunding-a-lesson-from-world-war-ii, https://www.worldhistory.org/image/18685/spitfire-fund/ https://bydgoszcz.tvp.pl/55737424/tonga-sojusznik-polski).

W związku z wojną na Ukrainie należy obecnie odpowiednio wyłożyć pojęcie "działalności dobroczynnej", o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Jest to mianowicie pomoc stanowiąca wyraz solidarności i wsparcia dla narodu znajdującego się pod opresją okupanta – agresora. Dobroczynny zatem to także taki, który przynosi ulgę fizyczną i psychiczną. Tym samym wspieranie ukraińskiego wojska, broniącego ludności przed zbrojną agresją oraz zbrodniami wojennymi, jest dokładnie tym, co organ definiuje jako dobroczynność: niesieniem pomocy potrzebującym. W okolicznościach przedstawionych we wniosku pojęcie "dobroczynności" należy bowiem także wykładać z perspektywy ludności cywilnej przede wszystkim, jako pomoc wojsku broniącemu tę ludność.

Należy jednocześnie mieć na uwadze, że ogromną większość ukraińskiego wojska stanowią w tej chwili nie zawodowi żołnierze, ale ochotnicy i poborowi, którzy stawili się, by bronić swoje domy i rodziny. Każda pomoc, która pomoże im przeżyć ataki agresora, jest z ich perspektywy pomocą o charakterze dobroczynnym, bo humanitarnym. Chodzi zatem o pomoc wojsku o szerokim tego słowa znaczeniu – ludziom, którzy stawili się aby bronić ludność, w tym swoje rodziny. Z perspektywy natomiast ludności cywilnej przede wszystkim pomoc wojsku broniącemu tę ludność może być kwalifikowana jako działalność dobroczynna.

Przekazanie sprzętu będzie również realizować cel statutowy w postaci działalności charytatywnej i dobroczynnej. W wyniku rosyjskiej agresji na Ukrainę dobytek i życie straciło tysiące ludzi. Ludność cywilna jest otwarcie atakowana w ramach terrorystycznych nalotów rakietowych, miasta i wsie są bombardowane artylerią, cywile są mordowani w aktach systemowych zbrodni wojennych, a dzieci są porywane i wbrew prawu międzynarodowemu oddawane do adopcji w Rosji.

Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora KIS że działania o charakterze prewencyjnym nie mogą być uznane za równe działaniom dobroczynnym, a taka ich kwalifikacja "przeczy znaczeniu tego pojęcia". Fundacja trafnie wskazała na działania o charakterze prewencyjnym, będące w oczywisty sposób działaniami dobroczynnymi. Przykładem są przesiewowe, profilaktyczne badania skierowane na wczesne wykrywanie nowotworów, bądź działania edukacyjne skierowane na przeciwdziałanie przemocy. Działania takie, organizowane bądź współorganizowane przez wiele fundacji charytatywnych i dobroczynnych, nie są skierowane bezpośrednio na likwidację problemu będącego ich przedmiotem, ale na zapobieganie jego występowaniu lub odpowiednio wczesne podjęcie działań wymierzonych w sam problem. W taki sam sposób działania wspierające ukraińskie wojska zapobiegają obrażeniom i śmierci ludzi z rąk agresora, który intencjonalnie obiera na cel ataki na ludność cywilną.

W powyższym zakresie należy jako przykład takich działań, powołać za skarżącą przykłady ataków bombowych na obiekty cywilne, po których następują ponowne ataki na wolontariuszy oraz służby ratunkowe (https://www.pap.pl/aktualnosci/msz-potepilo-rosyjski-atak-na-ukrainskie-miasto-czernihow; https://www.pap.pl/aktualnosci/rosyjski-atak-na-charkow-uderzyli-podczas-gaszenia-pozaru-przez-ukrainskie-sluzby; https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1550130%2Cnakaz-aresztowania-wydany-przez-trybunal-w-hadze-putin-w-jednym-szeregu-z).

Żaden rodzaj pomocy o charakterze innym niż prewencyjny nie uratuje ludzi, którzy są zabijani w takich atakach.

Trafnie też skarżąca podniosła, że większość organizacji o charakterze dobroczynnym przekazuje jednocześnie na wybrany cel całe zebrane kwoty. Jeśli wsparcie ukraińskiego wojska zostanie uznane za działanie niebędące działaniem dobroczynnym w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT i nie korzystające w związku z tym ze zwolnienia z podatku dochodowego, organizacje, które zaangażowały się w taką działalność i nie zawiązały rezerw na podatek, będą musiały ogłosić upadłość. Jednocześnie, w przypadku rozszerzenia się konfliktu na Polskę, to my będziemy musieli prosić zagraniczne organizacje społeczne o wspieranie naszego wojska, aby pomoc dobroczynna o innym charakterze nie była nam potrzebna.

Chociaż ten ostatni argument nie stanowił sam w sobie podstawy do zakwestionowania stanowiska organu przyjętego w zaskarżonej interpretacji, nie mógł – z uwagi na jego ważki charakter – zostać pominięty w powyższych rozważaniach.

Mając na uwadze powyższe rozważania, sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że w zdarzeniu przyszłym, opisanym we wniosku, środki otrzymane przez skarżącą fundację ze zbiórki i przeznaczone na zakup sprzętu przekazanego następnie na rzecz wojska Ukrainy będą podlegać zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.

W tym stanie sprawy za zasadny należało uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.

Z powyższych względów, sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

Ponownie rozpoznający sprawę organ będzie związany powyżej przedstawioną oceną prawną i wykładnią prawa materialnego.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200, art. 205 § 4 w związku z §2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego (Dz.U.2018.1687). Koszty postępowania w tej sprawie stanowiły: wpis od skargi w wysokości 200 zł i koszty zastępstwa prawnego 480 zł i opłata od pełnomocnictwa 17 zł.