Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 714/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska(spr.) Sędzia WSA Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...]; [...] w przedmiocie określenia wysokości kosztów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej K. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2018 r. nr [...];

[...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] w S. z dnia 1 czerwca 2018 r.

nr [...] w sprawie określenia K. S. wysokości kosztów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia 24 lutego 2015 r. nr [...] (w wysokości [...] zł) i z dnia 28 maja 2015 r. nr [...] (w wysokości [...] zł) w łącznej wysokości [...] zł.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Dyrektor [...] w S., będący jednocześnie wierzycielem

i administracyjnym organem egzekucyjnym, wszczął postępowanie egzekucyjne

do majątku [...] (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") na podstawie

ww. tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za wrzesień i grudzień 2014 r. w wysokości z odsetkami [...] zł (TW z 24 lutego 2015 r. nr [...]) oraz z tytułu składek na ubezpieczenie społeczna za styczeń-marzec 2015 r. w wysokości z odsetkami [...] zł (TW z 28 maja 2015 r. nr [...]).

Organ egzekucyjny skierował dnia 25 lutego 2015 r. oraz dnia 28 maja 2015 r.

do [...] zawiadomienie o zajęciu wierzytelności Strony z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu, doręczono Stronie odpisy tytułu wykonawczego.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. Strona wniosła o wydanie postanowienia

w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Dyrektor [...] w S.

ww. postanowieniem z dnia 1 czerwca 2018 r. określił Stronie koszty egzekucyjne

w łącznej kwocie [...]zł, tj. w kwocie [...]zł na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz w kwocie [...]zł na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

Strona zaskarżyła zażaleniem ww. postanowienie organu I instancji wnosząc

o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu Strona wskazała, że normy prawne, które określają wysokość opłat za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne - art. 64 § 1 pkt 4) i § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2018.1314 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") nakładają obowiązek uiszczenia tych opłat, pomimo dobrowolnej zapłaty egzekwowanej należności po dokonaniu tych czynności (art. 64 § 8 u.p.e.a.), naruszają zakaz nadmiernej ingerencji ustawodawcy przez to, że nie przewidują górnej granicy wysokości opłat, a także nie uwzględniają stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania poszczególnych czynności oraz nakładu pracy organu egzekucyjnego. Ponadto, nie uzależniają także wysokości opłat egzekucyjnych od tego, czy postępowanie zostało umorzone z uwagi na dobrowolne uiszczane przez dłużnika należności w całości lub w części, co powoduje, że są one nieadekwatne do zakładanego celu, którym jest prowadzenie skutecznej egzekucji, a przy tym są nadmiernie dolegliwe. Na poparcie stanowiska Strona przywołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., SK 31/14.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ww. postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanego postanowienia przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 i wskazał, że organ

I instancji - na podstawie art. 64 § 1 pkt 4) i § 6 u.p.e.a. - określił koszty egzekucyjne

z tytułu opłaty za czynność tj. zajęcie wierzytelności w wysokości 5% oraz opłatę manipulacyjną w wysokości 1%.

Organ II instancji powołując się na zdanie odrębne złożone do wyroku WSA

w S. z dnia 16 maja 2018 r., I SA/SZ 299/18, uznał, że przepisy dotyczące zasad naliczania kosztów egzekucyjnych tj. za zajęcie wierzytelności i opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § la pkt 6 u.p.e.a.) nie zostały uchylone

ani zmienione w drodze ustawy. Także wyrok Trybunału Konstytucyjnego (SK 31/14) nie wyeliminował w. przepisów z porządku prawnego. Przywołany wyrok jest

tzw. wyrokiem zakresowym, zobowiązującym ustawodawcę do uchwalenia uznanych

za niekonstytucyjne, we wskazanym zakresie, przepisów. Trybunał wskazał jedynie,

że ustawodawca, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku, powinien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, w której stanowi art. 64 § 1 pkt 4 oraz opłaty manipulacyjnej, o której stanowi art. 64 § 6) u.p.e.a.

W ocenie organu nie ma zatem podstaw do wyprowadzenia z ww. wyroku TK

wniosku, który pozwalałby na pominięcie w całości przepisu art. 64 § 1 pkt 4)

i § 6 u.p.e.a. oraz art. 64 § 8 u.p.e.a. Będąca skutkiem zapadłego wyroku TK, swego rodzaju "częściowa utrata" mocy obowiązującej art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.,

nie wyłącza bowiem możliwości zastosowania tego przepisu do ogółu (wszystkich) stanów faktycznych, w tym zaistniałego w niniejszej sprawie, gdyż orzeczenie

to ma ograniczony przedmiotowo zakres obowiązywania.

Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny nie odniósł się do adekwatności ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania podjętych przez organ czynności, czy też nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności, organ odwoławczy wskazał,

iż z obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie nie wynika, aby taki obowiązek ciążył na organie egzekucyjnym. W ocenie organu II instancji, przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 przede wszystkim zobowiązuje ustawodawcę do uchwalenia nowelizacji usuwającej niekonstytucyjną lukę prawną, nie derogując przy tym uznanych za niekonstytucyjne przepisów. Ponadto stan faktyczny, w którym zapadło powyższe orzeczenie, znacznie różni się od tego, który ma miejsce w niniejszej sprawie.

Jak wskazał dalej organ odwoławczy Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku

nie wskazał, na jakich zasadach organy powinny dokonywać kalkulacji opłat,

a bez tych wskazań nie sposób przyjąć prawidłowego i jednolitego sposobu

ich naliczania. Organ egzekucyjny nie może zatem dowolnie wyliczać opłat, wbrew nadal obowiązującemu porządkowi prawnemu. Przyjęcie odmiennego poglądu doprowadzić by mogło do różnego traktowania podmiotów przez różne organy egzekucyjne, co również mogło by stanowić podstawę do kwestionowania przez zobowiązanych jak i wierzycieli takiego stanu rzeczy. Takie przyjęcie dawałoby niewątpliwie podstawy do nadużyć nieznajdujących uzasadnienia faktycznego

i prawnego. Organ podkreślił, że organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach przepisów prawa, co wynika z zasady określonej w art. 6 k.p.a. Dopóki zatem ustawodawca nie dokona zmian w spornych obecnie kwestiach, dopóty zdaniem organu odwoławczego niemożliwym jest naliczanie opłat za czynności egzekucyjne wbrew obowiązującym przepisom prawa. Brak jest jakichkolwiek podstaw do ustalania jakości czynności podjętych przez organ oraz ich wyceniania.

Organ podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił w ww. wyroku, że zerwanie związku między świadczeniem organu a wysokością naliczanych opłat za dokonane czynności następuje w pewnych warunkach. Ze stwierdzenia "w pewnych warunkach" należy wywieść wniosek, że nie jest to powszednia sytuacja i dotyczy okoliczności, w których dochodzi się należności o znacznej wysokości, np. jak w przedmiotowym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trudno zatem porównywać tę zaległość do dochodzonej w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, wynikające z zastosowania stawek procentowych (5% w przypadku opłaty za czynności oraz 1% opłaty manipulacyjnej) koszty egzekucyjne nie powodują zerwania związku między świadczeniem organu,

a wysokością ponoszonych kosztów za dokonanie tych czynności opłat. Tym samym

w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Strony kwota należnych kosztów egzekucyjnych przystaje do standardów konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.

Strona zaskarżyła postanowienie organu II instancji skargą wniesioną

do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości

wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie:

1. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez ustalenie kosztów egzekucyjnych

w rażącej wysokości, bez wykazania jakie konkretnie koszty i wydatki egzekucyjne miały wpływ na powstanie kosztów w ustalonej wysokości;

2. art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez ustalenie opłaty manipulacyjnej w rażącej wysokości, bez wykazania jakie konkretnie koszty i wydatki egzekucyjne miały wpływ

na powstanie kosztów w ustalonej wysokości;

3. art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia,

w szczególności ustalenia czy określone przez organ koszty egzekucyjne wynikające z przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego pozostają

w związku ze świadczeniami organu egzekucyjnego w toku tego postępowania;

4. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania

w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu strony.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący przedstawił argumenty na ich oparcie.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem skargi jest ocena legalności zaskarżonego postanowienia

w przedmiocie kosztów egzekucyjnych naliczonych Skarżącej w łącznej wysokości

[...] zł, pobranych w postępowaniu egzekucyjnym przeprowadzonym

na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 24 lutego 2015 r. nr [...]

(w wysokości [...] zł) i z dnia 28 maja 2015 r. nr [...] (w wysokości [...] zł).

Na wstępie należy wskazać zatem należy, że wyrokiem z dnia 28 czerwca

2016 r., SK 31/14, Trybunał Konstytucyjny stwierdził między innymi, że:

1) art. 64 § 1 pkt 4) u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą

z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji;

2) art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.

Sąd wskazuje, że zasadnie uznały organy, że powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten – w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis z niezgodny z Konstytucją – nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet – musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2018 r., II FSK 2501/17).

Przenosząc powyższe rozważania na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy,

że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, iż nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji (i to zarówno na korzyść lub niekorzyść organu). Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.

Jednocześnie Trybunał podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem tego państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.

Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa

w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (np. w wypadku należności o znacznej wartości – tak jak w rozpoznawanej sprawie) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.

Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc, obciążeniem podatkowym.

Trybunał uznał, że regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych

są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu

na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną. Z uzasadnienia powyższego wyroku należy wyprowadzić zatem wniosek,

że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.

W dalszej części uzasadnienia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że dla właściwej realizacji ww. orzeczenia w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłat będących przedmiotem skargi konstytucyjnej, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.

Do czasu nowelizacji ustawy konieczne jest takie stosowanie tego przepisu,

aby można je było uznać za konstytucyjne w świetle ww. wyroku Trybunału. Zatem organ egzekucyjny, obciążając wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, powinien wziąć pod uwagę argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Organ trafnie zauważył, że skutkiem wymienionego wyroku Trybunału nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłat w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał bowiem, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych), jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo – a więc w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają – muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2018 r., II FSK 2501/17). Powyższe będzie podlegało oczywiście kontroli sądu w razie zaskarżenia takiego postanowienia organu.

Mając na uwadze ww. okoliczności Sąd uznał za uprawniony pogląd, że dopóki ustawodawca nie określi maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej oraz opłaty manipulacyjnej, organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych

w wyroku TK z dnia 28 czerwca 2016 r., SK 31/14.

W razie braku interwencji ustawodawcy do czasu ponownego orzekania w sprawie zadaniem organu będzie więc określenie, czy ustalone koszty egzekucyjne,

na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a., przystają

do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, a jeśli nie, to w jakim zakresie należy dokonać ich miarkowania z uwzględnieniem zasady bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2018 r., II FSK 2501/17). Do postulowanej przez Trybunał nowelizacji ustawy zarówno możliwe jak i konieczne jest bowiem orzekanie o wysokości kosztów egzekucyjnych z zastosowaniem standardów i wskazówek określonych w ww. wyroku Trybunału. Z zaleceń tych jednoznacznie wynika możliwość stosowania stawek procentowych jako jednej z metod określenia wysokości opłat i to nie tylko w kwotach stawek minimalnych. Trybunał wyraźnie zakwestionowała tylko brak stawek maksymalnych, nie zakwestionował natomiast stawek procentowych.

Mając na uwadze wnioski wynikające z ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, należy wskazać, że w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji wyliczono koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł, na którą składają się:

- [...] zł na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], przyjmując, że od kwoty egzekwowanej na jego podstawie należności wraz z odsetkami

w wysokości [...] zł opłata za zajęcie wierzytelności pieniężnej wynosi

[...] zł (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), a opłata manipulacyjna wynosi 166,90

(art. 64 § 6 u.pe.a.);

- [...] zł na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], przyjmując, że od kwoty egzekwowanej na jego podstawie należności wraz z odsetkami

w wysokości [...] zł opłata za zajęcie wierzytelności pieniężnej

od tej wysokości wynosi [...] zł (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), a opłata manipulacyjna wynosi [...] zł (art. 64 § 6 u.pe.a.).

Według organu odwoławczego, koszty egzekucyjne tytułem opłaty za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej zostały naliczone zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4) oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., tj. przy przyjęciu odpowiednio stawek 5% egzekwowanych należności w związku z zajęciem prawa majątkowego, a także stawki 1% egzekwowanych należności przy określeniu opłaty manipulacyjnej. Organ powołał się również na przepis art. 64 § 8 u.p.e.a., zgodnie z którym zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych.

Organ ten wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz omówił jego skutki jak też jego wpływu

na możliwość dalszego orzekania w kwestii kosztów egzekucyjnych, jednak w żaden sposób nie odniósł się do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny w tej konkretnej sprawie oraz co do nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych w toku postępowania prowadzonego

na podstawie ww. tytułów wykonawczych, jak również nie odniósł się do zagadnienia,

że wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego, ale przy zachowaniu racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji

a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty nie sprowadzały się do swoistej kary. Organ bowiem błędnie uznał, że wytyczne zawarte w ww. Trybunału nie odnoszą się do organów określających sporne koszty i opłaty.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie braku konieczności stosowania wytycznych zawartych w ww. wyroku Trybunału organ powołał się m.in. na zdanie odrębne zgłoszone do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

z dnia 16 maja 2018 r., I SA/Sz 299/18, którego jednak tez i wniosków - w zakresie braku związania organów wytycznymi przedmiotowego wyroku Trybunału – Sąd

w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie nie podziela. Sąd orzekający

dał temu wyraz w powyższej części uzasadnienia odwołując się do, podzielanych

w całości, poglądów wyrażonych w spornej kwestii w wyroku NSA z dnia 6 marca

2018 r., II FSK 2501/17 i podtrzymując tym samym dotychczasową linię orzeczniczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w spornym zakresie.

Sąd, nie podzielając w świetle ww. okoliczności, stanowiska organu o braku obowiązku wykazania przesłanek określenia spornych kosztów i opłat w myśl wytycznych ww. wyroku Trybunału, uznał jednocześnie, za rozważania w zakresie adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny w tej konkretnej sprawie oraz co do nakładu pracy organu przy egzekwowaniu ww. należności nie można uznać stanowiska organu odwoławczego, który odwołał się do ustalenia opłat wyłącznie na podstawie maksymalnych procentowych stawek opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych (5% - art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), oraz opłaty manipulacyjnej (1% - art. 64

§ 6 u.p.e.a.) i stwierdził jednocześnie, że powyższe wytyczne obowiązują jedynie

w odniesieniu do należności o znacznej wysokości tzn. nie w rozpoznawanej sprawie.

Ani z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia ani z akt sprawy nie wynika,

czy w sprawie zachodziła konieczność wielokrotnego podejmowania czynności,

czy miały one skomplikowany charakter, a nade wszystko organ nie wyjaśnił, podnoszonej przez Skarżącą okoliczność dobrowolnej zapłaty należności, po dokonaniu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Co prawda okoliczność zapłaty egzekwowanej należności po dokonaniu czynność egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych (art. 64 § 8 u.p.e.a.) jednakże może mieć ewentualny wpływ na przesłanki ustalenia wysokości tych opłat w myśl ww. wyroku Trybunału.

Zgodzić się należy zatem z zarzutami skargi, że organ odwoławczy nie wykazał jakie to konkretne czynności organu egzekucyjnego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym miały wpływ na powstanie kosztów egzekucyjnych w ustalonej wysokości jeśli zważyć, że organ I instancji wystosował jedynie dwa zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącej do [...].A. i wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu, doręczył Skarżącej odpisy tytułu wykonawczego - za które to czynności naliczył koszty egzekucyjne (opłata manipulacyjna i opłata egzekucyjna za zajęcie wierzytelności) w łącznej wysokości [...] zł. Wbrew zatem stanowisku organu odwoławczego, sposób ustalenia kwoty należnych kosztów egzekucyjnych w sprawie nie przystaje do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, bowiem analiza akt sprawy, przeprowadzona, z uwzględnieniem brzmienia przepisów będących podstawą prawną zaskarżanego orzeczenia, całokształtu okoliczności stanu faktycznego oraz i przede wszystkim - wskazań wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, potwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wyjaśnienia, czy określone koszty egzekucyjne pozostają w rozsądnej proporcji działań podjętych przez organ egzekucyjny.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd - uznając za zasadne zarzuty skargi - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018.1302; dalej: "P.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, gdyż naruszają one przepisy art. 61 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nadto, na podstawie art. 141 § 4 P.p.s.a. sąd wskazuje, że wobec braku dotychczas interwencji ustawodawcy po ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego (jak też ewentualnie do czasu ponownego orzekania w sprawie), zadaniem organów będzie w pierwszym rzędzie ponowna odpowiedź na pytanie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a., in concreto, przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji i w jakim zakresie na gruncie tej sprawy należy je miarkować. Organy powinny zbadać adekwatność ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności, a więc odnieść się do zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organu, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty te nie przekroczyły maksymalnego rozsądnego pułapu, które to okoliczności winny być wskazane w rozstrzygnięciu. Brak takiego wskazania powoduje bowiem, że w istocie takie rozstrzygnięcie wymyka kontroli sądowej. Nie sposób bowiem poznać jakie czynności organu egzekucyjnego, jaki nakład pracy organu egzekucyjnego, legły u podstaw takiego ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania sądowego składa się wpis

od skargi w kwocie [...]zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za zynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804. ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.