Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 495/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, , art. 58 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 20, art. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2024 poz 1151
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

SENTENCJA

II SA/Ke 495/24 POSTANOWIENIE Dnia 31 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 31 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na czynność Starosty Kieleckiego z dnia 10 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

A. N. w skierowanym do Starosty Kieleckiego piśmie z 16 lipca 2024 roku wniosła skargę dotyczącą wprowadzenia zmiany polegającej na dopisaniu do działki nr [...] w miejscowości K. gm. Z. budynku mieszkalnego o pow. 103 m˛. Wskazała, że pismem z 28 maja 2024 r. zwróciła się do Starostwa o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji, ale otrzymała jedynie lakoniczne wyjaśnienie "bo brak jest w tej chwili jakichkolwiek prawomocnych postanowień sądowych, dalej nie informuje urzędnik do kogo należy budynek i jaki jest jego właściwy adres". Ponadto autorka pisma spytała "czy tak trudno jest sprawdzić czy kiedykolwiek moi rodzice bądź ja osobiście staraliśmy się o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na działce [...]".

Ponieważ powyższe pismo zostało przekazane przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z 22 sierpnia 2024 r., A. N. została zobowiązana do wyjaśnienia w terminie 7 dni, czy jej pismo z 16 lipca 2024 r., skierowane do Starosty Kieleckiego, przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach jest, jak przyjął organ, skargą do WSA w Kielcach na czynność wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie A. N. poinformowano, że brak sprecyzowania treści pisma z 16 lipca 2024 r. będzie skutkował przyjęciem, że jest ono skargą, o jakiej wyżej mowa.

A. N. nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie, co oznacza, że pismo z 16 lipca 2024 r. zawiera skargę na czynność Starosty Kieleckiego dotyczącą wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Podniósł, że w 2024 r. wykonana została praca geodezyjna polegająca na opracowaniu mapy do zasiedzenia dla działek nr: 551, 552, 554 i 556 położonych w obrębie K., gmina Z.. W ramach tej pracy dokonano wskazania w terenie i pomiaru granic działek ewidencyjnych będących przedmiotem opracowania, jak również pomierzone zostały budynki. Jak wynika z wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku, w wyniku wykonanej pracy geodezyjnej na działkach nr [...] został wykazany budynek mieszkalny o powierzchni 103 m2.

W dniu 3 czerwca 2024 r. do organu wpłynęło pismo A. N. dotyczące zawiadomienia o powyższej zmianie z 10 maja 2024 r. numer zmiany w Dz: [...]. W odpowiedzi na to pismo, organ poinformowano A. N. o wykonaniu ww. pracy geodezyjnej oraz poinformował o treści art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Dalej organ zaznaczył, że A. N. została poinformowana, że budynek mieszkalny został wykazany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu technicznego nr [...], zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h powyższej ustawy, taka dokumentacja stanowi podstawę zmian w ewidencji gruntów i budynków w trybie czynności materialno-technicznej. Jeżeli kwestionuje ona aktualizację ewidencji, o której została zawiadomiona, to jest uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Jednak pomimo przedstawienia A. N. powyższego stanowiska, 22 lipca 2024 r. do organu ewidencyjnego wpłynęło jej pismo zatytułowane "SKARGA".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r poz. 935) dalej: p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Stosownie do treści art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Powyższe oznacza, że dla uruchomienia kontroli sądowoadministracyjnej konieczne jest zakwalifikowanie zaskarżonego aktu lub czynności do jednej z powyższych kategorii, ewentualnie drogę sądowoadministracyjną powinien przewidzieć konkretny przepis prawa.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest czynność Starosty Kieleckiego polegająca na zawiadomieniu skarżącej, że z urzędu w ewidencji gruntów i budynków ujawniono budynki na działkach nr: [...], [...] i [...] położonych w obrębie K. gmina Z..

W świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151, ze zm.) dalej: p.g.k. przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami (art. 2 pkt 8). W myśl art. 20 p.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Ewidencja wskazuje także właściciela lub władającego gruntem. Na mocy art. 24 p.g.k. informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (ust. 2a). Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rejestrach publicznych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b, w pozostałych przypadkach - w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2b). Również odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2c).

Z kolei na mocy § 35 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 219) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta, w terminie 14 dni od dokonania zmiany w ewidencji, zawiadamia właściwe podmioty ewidencyjne, o których mowa w § 11 pkt 7 oraz § 12 pkt 1 (m.in. właścicieli albo samoistnych posiadaczy) w przypadku, gdy zmiana została dokonana na podstawie wniosku, o którym mowa w art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy, lub w trybie czynności materialno - technicznej wyłącznie na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i dotyczyła: a) pola powierzchni działki ewidencyjnej, b) rodzaju lub pola powierzchni użytków gruntowych, c) rodzaju budynku, d) numeru działki ewidencyjnej.

Z przywołanych przepisów wynika wprost, że istotą ewidencji jest rejestrowanie istniejącego stanu prawnego gruntów i budynków, zaś wpisy do niej polegają wyłącznie na wprowadzeniu udokumentowanych zmian. Rejestr ewidencji gruntów stanowi bowiem odzwierciedlenie danych z uzyskanych dokumentów, przy czym organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ewidencja nie kształtuje zatem nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej, stąd też dane zawarte w ewidencji mają charakter techniczno-informacyjny.

Jak wynika z akt sprawy, organ o wprowadzonych zmianach w danych ewidencyjnych poinformował skarżącą zawiadomieniem z 10 maja 2024 r.

Należy zaznaczyć, że czynność materialno-techniczna wprowadzenia zmiany aktualizującej operat ewidencji gruntów i budynków jest niewątpliwie czynnością podjętą w zakresie administracji publicznej. Jednak jej dokonanie wynika z realizacji nałożonego na starostę, jako organu administracji geodezyjnej i kartograficznej, obowiązku prowadzenia operatu ewidencji gruntów i budynków oraz utrzymania tego operatu w stanie aktualności, w ramach zadania z zakresu administracji rządowej. Z tych względów w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że wprowadzana przez starostę z urzędu w drodze czynności materialno-technicznej zmiana aktualizująca operat ewidencji gruntów i budynków, o której starosta tylko zawiadamia, nie ma charakteru aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. co oznacza, że nie podlega również kontroli sądów administracyjnych (por. przykładowo postanowienia: WSA w Krakowie z 17 kwietnia 2023 r., III SA/Kr 39/23, WSA w Gliwicach z 27 marca 2017 r., II SA/Gl 1057/16, WSA w Opolu z 28 czerwca 2019 r., II SA/Op 203/19, NSA z 25 października 2019 r., I OSK 2599/19, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Zasadnym jest podniesienie, że strona kwestionująca aktualizację ewidencji, o której została zawiadomiona, może podjąć odpowiednie działania w kierunku wprowadzenia zmian. Ustawodawca przewidział bowiem określone środki prawne, za pomocą których można kwestionować nowopowstałe dane ewidencji gruntów i budynków. Należą do nich zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, które mogą być zgłoszone w procesie modernizacji ewidencji gruntów i budynków (art. 24a ust. 1 i 9 p.g.k.), a po upływie terminu do ich złożenia – wniosek o zmianę danych (art. 24a ust. 12 p.g.k). W wyniku wniesienia tych środków prawnych mogą być wydane akty, które będą zaskarżalne do sądu administracyjnego. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów, jak i o odmowie dokonania zmian w ewidencji starosta rozstrzyga w drodze decyzji (art. 24a ust. 10 i art. 24 ust. 2c p.g.k.).

Mając to wszystko na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną.