Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 58/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13 k ust. 1 pkt 1, art. 13 k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm., dalej także: "u.d.p." lub "ustawa") oraz załącznika [...] do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1112), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1414 ze zm., dalej także: "u.t.d."), utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. o nałożeniu na M. G. (dalej także: "skarżący" lub "strona") kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.

W dniu [...] sierpnia 2014 roku na odcinku autostrady [...] inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli zespół pojazdów składający się z samochodu marki [...] o nr rej. [...] i przyczepy lekkiej marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował skarżący. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła powyżej 3,5 t, co zostało ustalone na podstawie okazanych przez kierowcę do kontroli dowodów rejestracyjnych. Przedmiotem kontroli było sprawdzenie prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej w systemie elektronicznego poboru opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdów samochodowych. Odcinek węzeł K. - węzeł M., po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] sierpnia 2014 roku, został wyszczególniony w załączniku [...] do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Kontroli dokonano przy użyciu przyrządów automatycznie ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zainstalowanych na oznakowanym pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego. Podczas czynności kontrolnych ustalono, że kierowca nie posiadał w prowadzonym pojeździe zainstalowanego urządzenia viaBox służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd płatnym odcinkiem autostrady [...]. Stwierdzono zatem, że w dniu [...] sierpnia 2014 r. kierowca poruszał się po odcinku autostrady [...], na którym pobiera się opłatę elektroniczną, bez jej uiszczenia.

Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2014 r. strona wyjaśniła, że wjeżdżając na autostradę samochodem z przyczepą (załadowaną towarem, który przewożony był na własne potrzeby) nie wiedziała, że musi zawrzeć umowę z firmą Viatoll. Oznaczenia na autostradzie nie informowały o takim obowiązku, na bramkach wjazdowych strona również nie została poinformowana o obowiązujących przepisach. Ponadto skarżący wskazał, że w pojeździe, którym się poruszał dokonał zmian w zakresie ładowności samochodu.

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Mając na względzie powyższe okoliczności Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. stwierdził, że kierujący w dniu [...] sierpnia 2014 r. nie uiścił opłaty za przejazd ww. zespołem pojazdów po autostradzie [...] na odcinku węzeł K. - węzeł M., stanowiącej drogę podlegającą opłacie elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Konsekwencją tego było nałożenie na kierującego pojazdem kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Organ sprawdził, czy w dniu kontroli na autostradzie [...] ustawione były znaki informujące o podleganiu przedmiotowego odcinka pod system elektronicznego poboru opłat. Na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (Oddział w K.) z dnia [...] stycznia 2014 r. ustalił, że w dniu [...] sierpnia 2014r. na odcinku węzeł K. - węzeł M., istniało oznakowanie tabliczkami T-34. Znaki informujące o konieczności uiszczania opłaty elektronicznej były umieszczone prawidłowo. Ponadto, wskazane w piśmie zarządcy drogi przeprowadzone kontrole ustawienia tabliczek T-34 nie wykazały w tym zakresie nieprawidłowości.

Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. dopuścił dowód w postaci pisma informacyjnego z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (Oddział w K.) z dnia [...] stycznia 2014 r.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona wskazała, że kara pieniężna została wymierzona niewłaściwie ponieważ samochód, którym się poruszała, [...] wraz z przyczepą lekką nie są wymienione w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., jako podlegające opłacie elektronicznej. W ocenie skarżącego w art. 13 ust. 1 pkt 3 wymieniono tylko i wyłącznie przyczepę i naczepę, a nie przyczepę lekką, o której mowa w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Skarżący powołał się na przepisy art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 1310), który stanowi, że "nie wszczyna się postępowania administracyjnego na podstawie art. 13k ust. 1 lub 2 u.d.p., o której mowa w art. 1, a wszczęte umarza się, jeżeli naruszenie zostało popełnione przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy".

W ocenie skarżącego nałożenie na niego kary 3000 zł jest niezgodne z prawem unijnym, które ma pierwszeństwo stosowania przed prawem krajowym. Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1999/62/WE z dnia 17 czerwca 1999 r. opłatami powinny być objęte tylko te pojazdy, które są przeznaczone do przewozu towarów. Nałożenie tak wysokiej kary stoi również w sprzeczności ze zmieniającą ww. dyrektywę, dyrektywie z dnia 17 maja 2006 r., której definicja "pojazdu" nie obejmuje samochodów o dmc powyżej 3,5t.

Ponadto strona podniosła, że przejazd wykonywany w dniu [...] sierpnia 2014 r. był wykonywany jednorazowo, prywatnie oraz niezarobkowo. W ocenie skarżącego w niniejszym postępowaniu błędnie przyjęto, że dmc samochodu oraz przyczepy wynosiła 3600 kg. Krótko po zakupie samochodu strona zdecydowała się wprowadzić zmiany konstrukcyjne w samochodzie marki [...]. Powierzchnia załadunkowa samochodu została znacznie zmniejszona, zamontowano dodatkowe fotele. Tym samym - w przekonaniu strony ładowność, jak również inne parametry, w tym także dmc pojazdu uległo zmniejszeniu.

Skarżący zarzucił, że zarządca drogi w sposób nienależyty oznakował odcinek drogi, przed wjazdem na drogę brak było jakichkolwiek oznaczeń lub też pouczeń dotyczących konieczności posiadania urządzenia do uiszczania opłaty elektronicznej, stąd też nie miał świadomości, że naruszał jakiekolwiek przepis prawa. Strona uiściła należną opłatę na tzw. bramce wjazdowej i nie została poinformowana, że jej działanie narusza jakikolwiek przepis.

Zdaniem strony organy administracji publicznej powinny kierować się zasadą praworządności, zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Wymierzona kara jest za wysoka oraz nieadekwatna do popełnionego naruszenia. Ponadto konieczność zapłaty kary w wysokości 3000 zł sprawi, że zostanie zagrożona płynność finansowa przedsiębiorstwa prowadzonego przez stronę.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Na poczynione ustalenia w pełni pozwalał zgromadzony materiał dowodowy. Z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że kontrolowany zespół pojazdów, niewyposażony w urządzenie viaBox służące do poboru opłaty elektronicznej, poruszał się w dniu [...] sierpnia 2014 roku po odcinku autostrady [...] wyszczególnionej w załączniku [...] do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za kontrolowany przejazd, stwierdzony w czasie kontroli mobilnej, nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Organ wskazał, że strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią skarżący, który kierował w dniu [...] sierpnia 2014 roku kontrolowanym zespołem pojazdów. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaznaczył, że w dniu [...] sierpnia 2014 roku po zakończeniu kontroli drogowej stronie zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zwrócił uwagę, że przepisy obowiązujące w Rzeczpospolitej Polskiej w zakresie pobierania opłaty elektronicznej nie są sprzeczne z prawem Unii Europejskiej. Wyjaśnił, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych.

Organ podkreślił, że opłata elektroniczna jest naliczana i pobierana jedynie przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox. Brak takiego urządzenia pokładowego w pojeździe, co miało miejsce w niniejszej sprawie, skutkuje obowiązkiem nałożenia (z woli ustawodawcy) właśnie na kierującego pojazdem kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej. Niedopełnienie obowiązku w postaci braku zainstalowanego w pojeździe stosownego urządzenia skutkuje niewniesieniem opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej. Tak wykonywany przejazd jest rejestrowany w systemie przez każde urządzenie kontrolne (bramownicę kontrolną) jako incydent w postaci nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego jest nałożenie kary pieniężnej zgodnie z dyspozycją art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że z treści art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika, że obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej dotyczy pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ww. ustawy, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita to, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 ww. ustawy, największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego (niezależnie czy jest to samochód osobowy czy samochód ciężarowy) i przyczepy lub naczepy (niezależnie od tego, czy znajduje się na niej ładunek czy nie). Dla ustalenia odpowiedzialności strony bez znaczenia pozostaje faktyczna (rzeczywista) masa zespołu pojazdów. Organ wskazał, że z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. jednoznacznie wynika, że opłatę elektroniczną za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej należy uiścić, jeżeli dopuszczalna masa całkowita pojazdu lub zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony.

W związku z powyższym organ nie uwzględnił argumentu strony wskazującego, iż w niniejszym postępowaniu błędnie przyjęto dmc samochodu oraz przyczepy w wysokości 3600 kg z uwagi na wprowadzone przez skarżącego zmiany konstrukcyjne w samochodzie marki [...], którego powierzchnia załadunkowa została znacznie zmniejszona, gdyż zamontowano dodatkowe fotele, w związku z czym ładowność, jak również inne parametry, w tym także dmc pojazdu uległo także zmniejszeniu. Organ odwoławczy stwierdził, że z protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz dokumentów rejestracyjnych zespołu pojazdów którym kierował skarżący wynika, że dmc samochodu marki [...] wynosi 3000 kg, natomiast dmc przyczepy lekkiej marki [...] wynosi 600 kg, co łącznie daje dmc w wysokości 3600 kg. Przedmiotowy pojazd w chwili przeprowadzonej kontroli mobilnej nie był wyposażony w urządzenie viaBox. Kierujący przedmiotowym pojazdem w dniu [...] sierpnia 2014 roku dokonał zatem przejazdu autostradą [...] bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej. Określony wart. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych został naruszony, dlatego kara pieniężna, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., została nałożona prawidłowo.

Główny Inspektor Transportu Drogowego ponadto zauważył, że w rozpatrywanej sprawie stopień ewentualnego zawinienia strony nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Organ rozstrzygając sprawę nie ma możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Wysokość nakładanych kar pieniężnych za konkretne naruszenia jest wyraźnie oznaczona w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p., a organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania ich wysokości ze względu na okoliczność sprawy czy sytuację materialną strony. Obowiązujące w tej materii przepisy w sposób ścisły określają wysokość kary administracyjnej za dane naruszenie, zatem organ rozpoznający sprawę nie ma prawnej możliwości ustalania innej niż określona w ustawie wysokości kary. Jednocześnie na podstawie pisma informacyjnego z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (Oddział w K.) nr GDDKiA z dnia [...] stycznia 2014 r. organ stwierdził bezspornie, że w dniu [...] sierpnia 2014 roku na autostradzie [...] węzeł K. – M. znajdowały się znaki informujące o poborze opłaty elektronicznej.

Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] października 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w związku z art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, polegającej na błędnym przyjęciu, że w dyspozycji tej normy mieści się zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lekkiej, w sytuacji gdy norma odnosi się do zespołu pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej;

2) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy - tj. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego decyzji, w szczególności brak wyjaśniania, na jakiej podstawie organ przyjął, że zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lekkiej mieści się w dyspozycji przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w związku z art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;

3) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy – tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przez co organ uniemożliwił stronie wzięcie czynnego udziału w sprawie, czym naruszył jej prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej oraz o umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżący uzasadnieniu skargi powtórzył stawisko przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, ma miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należało uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W działaniu organu wydającego ww. decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy jak i zastosowania przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Odnosząc się na wstępie do zarzutu skargi naruszenia przepisów postepowania Sąd stwierdza, że organ nie naruszył swym działaniem art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., albowiem zgromadził oraz wszechstronnie ocenił materiał dowodowy sprawy. Z protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2014 r., dowodów rejestracyjnych skontrolowanego zespołu pojazdów i dokumentacji fotograficznej wynika, że skarżący wykonywał przejazd w tym dniu po autostradzie [...] na odcinku węzeł K. – węzeł M. bez uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. W kontrolowanym pojeździe brak było zainstalowanego urządzenia viaBox służącego do poboru opłaty elektronicznej. Odcinek, po którym poruszał się skarżący został wymieniony w załączniku [...] do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. W dniu przejazdu na ww. odcinku autostrady [...] ustawione były znaki informujące o poborze opłaty elektronicznej. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które pozwalałyby na poczynienie odmiennych ustaleń faktycznych od tych, do których doszedł organ orzekający w sprawie.

Na podstawie powyższych dowodów organ był władny stwierdzić, że skarżący wykonywał w dniu [...] sierpnia 2014 r. przejazd po płatnym i należycie oznaczonym odcinku autostrady [...] bez uiszczenia opłaty elektronicznej co w pełni uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł, stosownie do art. 13k ust. 1 pkt 1 udp.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skarżącego naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisu art. 10 k.p.a. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący został powiadomiony o wszczęciu przeciwko niemu z urzędu postępowania administracyjnego. W tym samym piśmie został on pouczony o jego uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. tj. prawie do czynnego udziału w postępowaniu. Wprawdzie organ nie zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji, ale w ocenie Sądu nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy albowiem skarżący nie wyjaśnił jakie dowody zamierzał zgłosić w związku z czym został na skutek działania organu takiej możliwości pozbawiony.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazać trzeba, iż materialnoprawną podstawę decyzji GITD stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13k ust. 4 udp. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Art. 13k ust. 1 pkt 1 udp stanowi natomiast, że za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13I ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl powołanego art. 13I ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Organ administracji stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy przejazd odbywał się bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej, gdyż skarżący nie posiadał w pojeździe zainstalowanego urządzenia służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym. Spór pomiędzy skarżącym a organem dotyczy oceny, czy kontrolowany pojazd osobowy wraz z ww. przyczepą stanowi zespół pojazdów podlegających reżimowi art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Wobec powyższego wskazać należy, iż z utrwalonego w orzecznictwie poglądu wynika, że z literalnej wykładni przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że jej dyspozycją objęci są korzystający z dróg publicznych zespołami pojazdów, których łączna dopuszczalna masa całkowita wynosi powyżej 3,5 tony. W ocenie Sądu, zwrot "zespół pojazdów składający się" (z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy) odnosi się literalnie do zwrotu "o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony". Innymi słowy, zespół pojazdów to: pojazd samochodowy oraz przyczepa (także lekka) lub pojazd samochodowy oraz naczepa. Twierdzenie to wzmacnia również wykładnia celowościowa omawianego przepisu. Jego zamysłem było objęcie opłatami tych użytkowników określonych kategorii dróg, którzy wykonują przewozy pojazdami o gabarytach przekraczających 3,5 t. W tym kontekście kwestią irrelewantną jest, czy przejazd wykonywany jest pojazdem stanowiącym jednorodną, monolityczną całość przekraczającą 3,5 t., czy też stanowiącym zespół pojazdów - pojazdem samochodowym wraz przyczepą lub naczepą, przekraczającym 3,5 t (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2012r. sygn. akt: VI SA/Wa 1351/12 – publ. LEX nr 1458706).

Powyższe stanowisko Sąd składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości. Zatem zarzuty skarżącego w zakresie wadliwej interpretacji ww. normy, jak i argument innej ładowności kierowanego przez niego pojazdu niż wynikająca z dokumentów rejestracyjnych (brak faktycznego przekroczenia 3,5 t.) nie można uznać za trafne, gdyż warunkiem zakwalifikowania zespołu pojazdów do kategorii podlegającej przepisom o poborze opłaty elektronicznej jest jego dmc wynikające z dokumentów rejestracyjnych. Organ nie dokonuje pod tym względem własnych ustaleń faktycznych, zwłaszcza w zakresie rzeczywistej masy całkowitej pojazdów (w tym przewożonego ładunku lub jego braku). Jeżeli zatem dmc zespołu pojazdów przekracza graniczną wielkość 3,5 t, co ustala organ na podstawie dokumentów pojazdu, a nie przykładowo dokonując jego ważenia, musi on zostać zakwalifikowany jako podlegający ww. obowiązkowi.

W konsekwencji, skoro obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe tzw. viaBOXu, to brak zainstalowania w pojeździe tego urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej, jak i korzystanie z sieci dróg objętej ww. rozporządzeniem. W przeciwnym razie, czyli korzystanie z ww. dróg mimo nieuiszczenia opłaty, powoduje obowiązek organu administracji publicznej do nałożenia na kierującego kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Z brzmienia wskazanego przepisu wynika ponadto, że ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu. Zatem nie ma znaczenia, w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd, w szczególności, czy przejazd był realizowany w celu prywatnym, czy też w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i czy był on związany z wyjątkową sytuacją czy też nie. Sąd podziela przy tym ocenę dokonaną przez organ, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, gdyż ustawodawca nie przewidział w takim wypadku żadnej możliwości odstąpienia od obowiązku nałożenia kary.

Kierujący pojazdami samochodowymi mają również bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy czy też brak świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych i zasad ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów.

Zdaniem Sądu, w ustalonym w rozpoznawanej sprawie stanie faktycznym organ prawidłowo zatem uznał, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego jako kierowcę zespołu pojazdu poruszającego się po drodze krajowej - kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.