Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 974/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140n ust. 1, art. 140mb
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 31ia
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 105
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 13 maja 2022 r., nr [...], znak [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 207,- (dwieście siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. decyzją z 13 maja 2022 r., nr [...] (znak sprawy [...]), na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140n ust. 1 oraz art. 140mb ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej: P.r.d.), nałożył na [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka") karę pieniężną w wysokości 300 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia organu w przewidzianym terminie o zbyciu pojazdu.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że Spółka dnia 30 czerwca 2021 r. zbyła pojazd marki [...] o nr rej. [...] - o czym świadczy faktura znajdująca się w aktach sprawy. Natomiast zgłoszenie tego faktu strona dokonała 3 sierpnia 2021 r. co oznacza, że nie wykonała obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu ww. w ustawowym 30-dniowym terminie.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 189a § 1 K.p.a.) poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia stronie kary administracyjnej. Zdaniem spółki organ I instancji błędnie przyjął, że brak było podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 189f § 1 K.p.a. dającej organowi możliwość odstąpienia od wymierzenia spółce kary administracyjnej.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc, że organ I instancji zobligowany był do wydania zaskarżonej decyzji, bowiem przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 oraz art. 140mb pkt 2 P.r.d. mają bezwzględnie obowiązujący charakter i nakładają na organ konieczność nałożenia kary pieniężnej w przypadku niedopełnienia powinności zawiadomienia o zbyciu lub nabyciu pojazdu zarejestrowanego na terytorium RP w terminie 30 dni od dnia jego zbycia (nabycia). Zebrany materiał dowody (faktura) wskazuje, że strona nie wywiązała się z ww. obowiązku.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Spółka zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 189a § 1 w zw. z art. 189f § 1-3 K.p.a poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i uznanie, że nie zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary administracyjnej,

- art. 189a w zw. z art. 189f § 1-3 K.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia przesłanek, o których mowa w tym przepisie mimo, iż w sprawie zachodziły podstawy do odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary administracyjnej.

Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Strona skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej P.p.s.a.), zgodnie z którego treścią sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W niniejszej sprawie wnioski takie złożył zarówno organ jak i strona skarżąca.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 300 zł w związku z naruszeniem obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie [organ II instancji omyłkowo wskazał, że chodziło o zawiadomienie o nabyciu pojazdu].

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 140mb pkt 2 P.r.d., zgodnie z którego treścią kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Wskazany przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nakłada na właściciela pojazdu zarejestrowanego obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni.

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny był bezsporny. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż 30 czerwca 2021 r. spółka zbyła pojazd, a zgłosiła ten fakt organowi 3 sierpnia 2021 r., czyli po upływie 30-dniowego terminu.

Jednakże w rozpatrywanej sprawie organy pominęły przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 zwanej "ustawą COVID-19"). W szczególności pominięto art. 31ia ustawy COVID-19 zgodnie z którym w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw tj. od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19:

1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;

2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.

Zgodnie z art. 15 pkt. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, ww. ustawa z 24 czerwca 2021 r. weszła w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia z wyjątkiem m.in. przepisu art. 1 pkt 29, wydłużającego termin na zawiadomienie o zbyciu/nabyciu pojazdu do 60 dni, który wszedł w życie z dniem ogłoszenia ustawy tj. 1 lipca 2022 r.

Ustawa zmieniająca nie zawiera wprawdzie żadnych przepisów przejściowych w tym zakresie, jednakże ogóle reguły intertemporalne i treść uzasadnienia ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1145 z dnia 6 maja 2021 r.) nakazują przyjąć, że przepis art. 31ia ustawy COVID-19 znajduje zastosowanie nie tylko do stanów nowych, tj. zachodzących od dnia jego wejścia w życie, ale również do stanów wcześniejszych, w których termin 30-dniowy, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., był wciąż otwarty, gdyż biegł w momencie ogłoszenia ustawy zmieniającej. Przepis ten ma zatem zastosowanie do spraw zaszłych, na zasadzie działania ustawy nowej w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed jej wejścia w życie, jeżeli stany te nie uległy zamknięciu (zakończeniu) przed wejściem w życie ustawy (przepisu).

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 1/06 (dostępnej w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wyjaśnił, że nowa ustawa, w braku przepisów przejściowych, ma zastosowanie do stanów aktualnych, ale i zdarzeń wcześniej powstałych, jeśli nadal trwają, a bezpośrednie stosowanie nowych przepisów przede wszystkim odnosi się do zastanych w dniu wejścia ich w życie stosunków prawnych. Rozróżnić bowiem należy retrospektywność (nowe przepisy regulują też stany wcześniejsze, ale otwarte, w toku, niezakończone ostatecznie) oraz retroaktywność przepisów (oddziaływanie wsteczne na stany wcześniejsze, lecz zamknięte, czyli zakończone - załatwione) – por. również: wyroki NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 147/13 i 21 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3326/19 (dostępne jw.).

Zatem skoro w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca dokonała zbycia przedmiotowego pojazdu w dniu 30 czerwca 2021 r., to przyjąć należy, iż 30-dniowy termin przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., na zgłoszenie zbycia pojazdu uległ, zgodnie z art. 31ia pkt 1 ustawy COVID-19, wydłużeniu do 60 dni. Organ zatem powinien przyjąć, że skarżąca zobowiązana była do zachowania 60-dniowego (a nie jak wskazały organy w uzasadnieniach decyzji – terminu 30-dniowego) do zrealizowania obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu.

Należy bowiem zauważyć, że w związku z pandemią COVID-19 i nowymi regulacjami na podstawie ustawy COVID-19 można wyróżnić trzy okresy, w których termin do zrealizowania obowiązku zgłoszenia nabycia bądź zbycia pojazdu staroście kształtował się odmiennie, tj.:

1) w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. obowiązywał 180-dniowy termin;

2) w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. obowiązywał 30-dniowy termin;

3) w okresie od 1 lipca 2021 r. obowiązuje 60-dniowy termin.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uchybienia przez skarżącą 60-dniowego terminu dotyczącego zgłoszenia zbycia pojazdu. Skoro zbycie pojazdu nastąpiło dnia 30 czerwca 2021 r., to termin na dokonanie zgłoszenia upływał z dniem 30 sierpnia 2021 r.. Tymczasem strona skarżącą zawiadomiła organ o zbyciu przedmiotowego pojazdu przed upływem 60-dniowego terminu tj. w dniu 3 sierpnia 2021 r. Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 31ia pkt 2 ustawy COVID-19, przepis art. 140mb u. P.r.d. (przewidujący karę pieniężną za niezawiadomienie organu o zbyciu/nabyciu pojazdu), stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.

Doszło zatem do istotnego naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 140mb u.P.r.d. w zw. z art. 31ia ust. 1 ustawy COVID-19, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Zasadą dotyczącą każdego postępowania administracyjnego, jest legalizm działań podejmowanych przez organy rozstrzygające daną sprawę. Zasada ta ma swoje umocowanie zarówno w art. 6 K.p.a., jak i w Konstytucji RP - art. 7. Organy władzy publicznej mają nakaz działania jedynie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.

Należało również zauważyć, że w treści oraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, iż decyzja organu II instancji zapadła po rozpatrzeniu odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu przedmiotowego pojazdu. Tymczasem decyzja organu I instancji dotyczyła naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu przedmiotowego pojazdu, co znajdowało odzwierciedlenie w materiale dowodowym zebranym w sprawie administracyjnej i stanowiło okoliczność bezsporną.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Uznając jednocześnie, że z uwagi na stwierdzony charakter naruszenia prawa brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. Sąd postępowanie to umorzył (pkt II sentencji wyroku). Zgodnie z ww. przepisem w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ niezasadnie nałożył na stronę skarżącą karę administracyjną w kwocie 300 zł, w sytuacji gdy zgodnie z art. 31ia ust. 1 ustawy COVID-19, zawiadomiła organ w terminie 60-dniowym o zbyciu przedmiotowego pojazdu. Powyższe czyni wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na to, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej.

Sąd w pkt. III sentencji wyroku na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 207 zł jako sumę pobranego wpisu od skargi (100 zł), stawki wynagrodzenia pełnomocnika (90 zł) i uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).