Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 964/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 2, pkt 3, pkt 15, art. 29 ust. 2 pkt 6, pkt 12, art. 30 ust. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 57 par. 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi A Sp. z o.o. Spółki Komandytowej z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpoznaniu odwołania "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w W., utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...], Nr [...].

Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, inwestor - "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w W., w dniu 26 kwietnia 2012 roku zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na montażu reklamy dwutablicowej na działce nr ewid. 122, obręb [...], gm. G.

Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu reklamy dwutablicowej na działce nr ewid. 122, obręb [...], gm. G. i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych we wskazanym zakresie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 30 ust. 5 i ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż realizacja inwestycji w zaplanowanych rozmiarach (12 m rozpiętości i 16 m wysokości), budzi wątpliwości co do stateczności i wytrzymałości konstrukcji, zatem inwestycja może zagrażać użytkownikom nieruchomości, na której miała być zrealizowana, jak i nieruchomości sąsiednich.

W odwołaniu od powyższej decyzji inwestor, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, wskazał na naruszenie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, poprzez doręczenie decyzji stronie po terminie oraz art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż przepis ustawy nie wprowadził żadnych ograniczeń ani co do gabarytów tablic i urządzeń reklamowych, ani sposobu ich montażu, ani też co do tego, czy urządzenia będą konstrukcją naziemną czy podziemną od których zależałoby ich wykonane przez zgłoszenie, czy też pozwolenie na budowę. W sprawie doszło także do naruszenia art. 7, 8 i 9 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie zebranie i nie odniesienie się przez organ w sposób wyczerpujący do całego materiału dowodowego sprawy oraz wydanie decyzji w oparciu o nieokreślone i nieznane kryteria, arbitralne uznanie organu.

Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż planowana inwestycja polega na zamontowaniu na słupie o wysokości 6 m dwutablicowej podświetlanej reklamy długości 12 m w odległości 40 m od drogi publicznej, poza obszarem zabudowanym. W ocenie organu odwoławczego, opisane roboty budowlane nie polegają na zamontowaniu dwutablicowej reklamy na istniejącym słupie lecz przedmiotowe urządzenie reklamowe, w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, jest budowlą wolnostojącą trwale związaną z gruntem, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Z tego też względu organ odwoławczy nie podzielił argumentacji organu pierwszej instancji przedstawionej w uzasadnieniu jego decyzji.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego kwestii terminu wydania decyzji Wojewoda wyjaśnił, iż wydając tę decyzję organ miał obowiązek dochowania terminu wskazanego w przepisie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, zatem miał obowiązek podjąć rozstrzygnięcie w terminie 30 dni od dnia dokonania przez inwestora zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Organy ograniczone są czasowo do wniesienia sprzeciwu, tracąc po upływie 30 dni od daty doręczenia zgłoszenia, kompetencje do wydawania decyzji o sprzeciwie. W sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której ostatnim dniem do wniesienia sprzeciwu był dzień 27 maja 2012 roku – niedziela, czyli dzień ustawowo wolnym od pracy. W tej sytuacji 30 – dniowy termin na wydanie decyzji o sprzeciwie mijał zatem w poniedziałek – dnia 28 maja 2012 roku. Poza dyskusją jest fakt, iż organ pierwszej instancji wydając decyzję w dniu [...] roku, dochował ustawowego terminu do wniesienia sprzeciwu, co oznacza również, iż posiadał kompetencje do merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja organu pierwszej instancji nadana została w placówce pocztowej w dniu 14 maja 2012 roku i stronie doręczona w sposób skuteczny dnia 30 maja 2012 roku.

W skardze do sądu administracyjnego "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w W. wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej, jak i pierwszej instancji. Zdaniem autora skargi w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwą interpretację, jak i art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego również poprzez niewłaściwą interpretację, a nadto poprzez jego zastosowanie. W zakresie naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca zwróciła uwagę na naruszenie art. 57 § 5 w zw. z art. 109 i 110 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem organ wadliwie przyjął, że dla wniesienia sprzeciwu w terminie nie jest konieczne doręczenie decyzji, a wystarczy jedynie nadanie jej przez organ w placówce pocztowej operatora publicznego. Organ nierzetelnie rozpatrzył całość materiału dowodowego, czym naruszył przepis art. 7, art. 8, art. 9 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a uzasadnienie decyzji nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując zarzuty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organ drugiej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, ustalił stan faktyczny i wydał rozstrzygnięcie odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa. Mimo, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, to jego argumentacja została podzielona przez skład orzekający w niniejszej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja utrzymująca w mocy decyzję w sprawie zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych przez stronę skarżącą będącą jednocześnie inwestorem. Zamierzone roboty budowlane polegać miały na montażu reklamy dwutablicowej o rozpiętości 12 m i wysokości 16 m na podstawie o wysokości 6 m.

Podsumowując wstęp należy wskazać, że zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na dwa pytania. Po pierwsze czy zachowany został przez organ pierwszej instancji termin do zgłoszenia sprzeciwu i po drugie jeżeli organ zachował termin, to do oceny czy istniały podstawy do zgłoszenia tegoż sprzeciwu.

Odnosząc się do pierwszej kwestii – terminu do zgłoszenia sprzeciwu wskazać wypada, iż zagadnienie to regulowane jest treścią art. 30 ust. 5 zd. drugie Prawa budowlanego. Stosownie do treści tego przepisu, do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Z treści zacytowanego przepisu wynika, że ustawodawca przewidział w nim 30-dniowy termin dla ewentualnego wniesienia sprzeciwu od złożonego zgłoszenia.

Skład orzekający w sprawie niniejszej uznał, iż termin z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego do wniesienia sprzeciwu od złożonego zgłoszenia budowlanego jest terminem prawa materialnego. Taki charakter rzeczonego terminu jest określony zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie (vide: Z. Niewiadomski "Prawo budowlane. Komentarz" Warszawa 2006, str. 372; wyroki w sprawach: II OSK 398/08 z dnia 24 marca 2009 roku, II OSK 307/08 z 6 marca 2009 roku, II OSK 193/08 z 16 lutego 2009 roku, II SA/Gd 339/10 z 24 listopada 2010 roku, wszystkie orzeczenia powołane bez miejsca publikacji dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro termin ma charakter materialny, nie zaś procesowy, czy instrukcyjny, to skutek jego przekroczenia wiąże się z utratą możliwości wniesienia sprzeciwu, tym samym utratą podstawy prawnej do wydania decyzji o sprzeciwie. Tak też jednolicie uważa się w doktrynie, jak i orzecznictwie (vide: wyroki w sprawach: II SA/Bk 693/10 z dnia 7 grudnia 2010 roku, II SA/Ol 185/11 z 12 maja 2011 roku, IV SA/Po 32/11 z 16 marca 2011 roku, II OSK 193/08 z dnia 16 lutego 2009 roku). Inaczej rzecz przedstawiając, po upływie 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno – budowlanej nie może wydać decyzji stanowiącej sprzeciw od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, bowiem poprzez upływ ustawowego terminu utracił podstawę prawną do wniesienia sprzeciwu.

Jak już sygnalizowano wcześniej, decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ocena, czy w rzeczonym 30 – dniowym terminie do wniesienia sprzeciwu organ ma obowiązek wydać decyzję, czy także doręczyć ją podmiotowi dokonującemu zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, termin 30 – dniowy określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego to termin do wydania decyzji zawierającej sprzeciw i nadania jej w placówce pocztowej zgodnie z regulacją art. 57 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem we wszystkich wymienionych przypadkach termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane lub złożone w określonych w tym przepisie placówkach, urzędach i jednostkach lub złożone wymienionym tam osobom. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż przepis art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego posługuje się określeniem "wniesienia sprzeciwu". Zdaniem Sądu trafnym jest w tym zakresie sięgnięcie do określenia "wniesienia" odwołania, zażalenia, czy skargi przez stronę. Z tego powodu dla określenia daty, z jaką termin uważa się za zachowany, należałoby sięgnąć do zasad określonych w art. 57 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Regulacja zawarta w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego wskazuje wprost, iż zgłoszenie winno być organowi "doręczone", zaś sprzeciw przez organ "wniesiony". Niewątpliwie pomiędzy terminem "wniesienie", a "doręczenie" brak jest tożsamości pojęć. Z tych też powodów nie można nakładać na podmiot zobowiązany (w tej sytuacji organ) innych obowiązków, czy przypisywać stronie uprawnień (w tym przypadku inwestorowi), aniżeli te, które wynikają z treści normy prawnej, o tych prawach i obowiązkach stanowiącej. Pogląd prezentowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie znajduje swoje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (vide: wyroki w sprawach: II OSK 2425/10 z dnia 28 lutego 2012 roku, II OSK 1326/10 z dnia 13 września 2011 roku, II OSK 1899/10 z dnia 15 grudnia 2011 roku, II OSK 1167/10 z dnia 12 lipca 2011 roku, II SA/Łd 1504/10 z dnia 29 marca 2011 roku i inne). Także J. Dessoulavy – Śliwiński stwierdził, że termin do złożenia przez organ sprzeciwu należy uznać za zachowany, jeżeli w ciągu 30 dni od daty przyjętej za początek tego terminu, nastąpi wniesienie sprzeciwu zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 57 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (Prawo Budowlane. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2011, str. 389).

Rekapitulując dotychczasowe rozważania – 30 – dniowy termin określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem organ wyda decyzję o zgłoszeniu sprzeciwu i nada ją w placówce pocztowej operatora publicznego. Odnosząc zaprezentowany pogląd do stanu faktycznego sprawy należy przyjąć, że organ pierwszej instancji w terminie zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przeprowadzenia przez inwestora robót budowlanych.

Bezspornie zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych wysłane przez pełnomocnika inwestora w dniu 25 kwietnia 2012 roku wpłynęło do organu administracji architektoniczno – budowlanej w dniu 26 kwietnia 2012 roku. W tej sytuacji 30 – dniowy termin na zgłoszenie sprzeciwu ekspirował z dniem 26 maja 2012 roku (tj. sobota). Wykładnia przepisu art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 57 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w odniesieniu do sposobu obliczania terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ, nie może być oparta na innych zasadach, jak obliczanie innych terminów przewidzianych dla stron, o których mowa w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego (vide: wyrok w sprawie II OSK 682/07 z dnia 20 czerwca 2008 roku). Z tego też powodu termin uległ wydłużeniu do dnia 28 maja 2012 roku. Bezsporne w sprawie jest to, że organ pierwszej instancji wydał decyzję o sprzeciwie w dniu [...], a przesyłka pocztowa zawierająca decyzję została wysłana do pełnomocnika inwestora w dniu 14 maja 2012 roku. Z zestawienia dat niezbicie wynika, że organ administracji architektoniczno – budowlanej przed upływem 30 – dniowego terminu, o którym stanowi art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, wydał decyzję o sprzeciwie i wysłał ją do pełnomocnika inwestora. Podkreślić w tym miejscu należy, że żadna z powołanych dat nie jest kontestowana przez stronę skarżącą, jest zatem bezsporna.

Uznając, że organ pierwszej instancji zachował termin do wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych należy przejść do drugiej spornej w sprawie kwestii, a mianowicie merytorycznej oceny zasadności zgłoszenia sprzeciwu.

Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, iż u podstaw zgłoszenia sprzeciwu legło przekonanie, iż wielkość planowanej inwestycji oraz stateczność i wytrzymałość konstrukcji może zagrażać użytkownikom nieruchomości na której miała być posadowiona, jak i gruntów sąsiednich, co przesądziło o konieczności nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jak słusznie dostrzegł organ odwoławczy, argumentacja przedstawiona w decyzji pierwszej instancji jest wadliwa. Przepis art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego wymienia podstawy do zgłoszenia sprzeciwu wskazując, że właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (pkt 1), budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy (pkt 2) lub zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje (pkt 3). Niewątpliwie okoliczność wskazana przez organ pierwszej instancji jako niewymieniona w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego nie mogła stanowić podstawy do zgłoszenia sprzeciwu. Uchybienie w tym zakresie jednak zostało sanowany przez organ odwoławczy.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż planowane roboty budowlane nie będą polegały na montażu tablicy reklamowej, a na wykonaniu urządzenia, które to stanowi budowlę wolnostojącą trwale związaną z gruntem, której wykonanie wymaga pozwolenia na budowę.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady, wymienione zostały w art. 29 – 31 tej ustawy, powinny być w związku z tym interpretowane ściśle. Jednym z tych wyjątków jest wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków, w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego), które wymaga jedynie zgłoszenia. Natomiast pozwolenia na budowę – na zasadach ogólnych – wymaga budowa wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, które w myśl art. 3 pkt Prawa budowlanego jest budowlą. W tym miejscu odnotować przyjdzie, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już zajmował stanowisko, że ustawiane na gruncie urządzenie reklamowe, ze względu na swoje rozmiary, a także sposób połączenia z gruntem wynikający z obciążenia działania stopy fundamentowej tworzy budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. W tej mierze skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 28 października 2010 roku, sygn. akt II OSK 1686/09. W uzasadnieniu tego orzeczenia zwrócono uwagę, że przepisy Prawa budowlanego kwestię urządzeń reklamowych regulują w art. 3 pkt 3 oraz w art. 29 ust. 2 pkt 6. Z brzmienia tych przepisów już wynika, że odnoszą się one do różnych typów urządzeń reklamowych, konsekwencją czego jest, że na jedne z nich wymagane jest pozwolenie na budowę, a na drugie jedynie dokonanie zgłoszenia. Kwalifikacja tego, czy dane urządzenie reklamowe wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, należy do organów administracji architektoniczno – budowlanej (starosta, wojewoda), gdyż te organy mają kompetencje do wydania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia sprzeciwu (art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego). Wśród cech wyróżniających (określających) urządzenia reklamowe zaliczane do budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) jest to, że są to urządzenia wolnostojące i trwale związane z gruntem, których to określeń nie zawiera przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, mówiący o "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych", co nie jest zapisem przypadkowym. O trwałym związaniu z gruntem oprócz urządzeń reklamowych wymienionych wśród budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), ustawodawca mówi jeszcze w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego określając rozumienie budynku jako "obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Natomiast wśród cech charakteryzujących tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego zaznaczono, że są to obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, co można rozumieć jako brak trwałego związania z gruntem. Z powyższego wynika, że ustawodawca używa określenia "trwale związany z gruntem" lub "niepołączony trwale z gruntem" w tych przypadkach, kiedy chce wyraźnie rozróżnić dwa obiekty budowlane (budynek i tymczasowy obiekt budowlany), które podlegają odmiennym rygorom prawnym oraz w przypadku urządzeń reklamowych wskazując też różne ich typy (rodzaje) występujące w ustawie. Skoro w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego ustawodawca wymienia wśród budowli "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe" to oczywistym jest, że mówiąc w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego o "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych" (dalsza część tego przepisu dotyczy urządzeń reklamowych wymagających pozwolenia na budowę), chodzi tu o inne urządzenia reklamowe, niż te, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W przeciwnym razie te dwie różne regulacje zamieszczone w jednym akcie prawnym nie miałyby sensu. W przytaczanym wyroku podkreślono również, że pojęcie trwałego związania z gruntem urządzenia reklamowego, użyte w przepisie art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, podobnie jak i w pkt 2 ma szersze znaczenie, bardziej złożone i nie można go rozumieć dosłownie (w znaczeniu technicznym), gdyż wtedy z płaszczyzny prawa przenosi się rozważania na grunt techniki, technologii wykonawstwa robót budowlanych. Znaczenie terminów prawnych w akcie normatywnym nadane przez prawodawcę może być szersze, niż znaczenie tych terminów w języku potocznym lub fachowym, i tak jest też w przypadku pojęcia ustawowego: "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe". Pojęcia tego jako terminu ustawowego nie można dowolnie przestawiać, zmieniać i dekompletować, dopóki tego nie uczyni sam ustawodawca, który postanowił, że urządzenie reklamowe wolnostojące musi być trwale związane z gruntem, niezależnie od rozwiązań technicznych i technologicznych tego związania. Należy zauważyć, że pojęcie trwałego związania z gruntem istnieje w języku prawnym od kilkudziesięciu lat, niezależnie od tego, jak w tym czasie zmieniały się rozwiązania techniczne i technologie wykonawstwa tego trwałego związania. Poza tym należy zwrócić uwagę, że to pojęcie poza aspektem technicznym trwałego związania obiektu z gruntem, zawiera w sobie jeszcze powiązanie z aspektem czasowym. Tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego z tej racji, że są przeznaczane do czasowego użytkowania, nie wymagają trwałego połączenia z gruntem w przeciwieństwie do tych obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, których użytkowanie nie zostało ograniczone czasowo. Urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 3 pkt 3 i w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego mają jeszcze wiele innych cech je różniących, wynikających z unormowań prawnych, które powinny mieć pierwszorzędne znaczenie w procesie stosowania prawa.

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy przypomnieć, że urządzenie reklamowe będące przedmiotem zgłoszenia dotyczy wolnostojącej dwustronnej tablicy reklamowej przymocowanej do słupa. Wysokość całkowita urządzenia wynosi 16 m. Zgodzić się należało zatem ze stanowiskiem organu odwoławczego, że parametry techniczne, a zwłaszcza wielkość i konstrukcja nośna objętego zgłoszeniem nośnika reklamowego świadczą o tym, że stanowi ono trwale związane z gruntem wolnostojące urządzenie reklamowe. To właśnie wielkość determinująca trwałość tego urządzenia reklamowego podyktowaną względami bezpieczeństwa – a nie technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia w inne miejsce – przesądzają o tym, że urządzenie to należy traktować jako trwale związane z gruntem. Podkreślić należy, że okoliczność, iż jest to obiekt gotowy, czy też przestawny nie oznacza, że nie można przyjąć, że jest on trwale związany z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Fundament taki, przekazując na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli, ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. O tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2011 roku, sygn. akt II OSK 883/10 oraz powołane tam orzecznictwo). Posadowienie tego rodzaju urządzenia na gruncie wymaga przy tym szeregu prac badawczych struktury gruntu, prac polegających na odpowiednim zagęszczeniu gruntu czy też prac niwelacyjnych, a więc czynności typowych dla procesu budowlanego. W tym zakresie poza wpływem na rozstrzygnięcie pozostaje kwestia tego czy sporne urządzenie reklamowe jest obiektem przenośnym, czy możliwe jest jego dowolne (swobodne) przemieszczanie do każdej innej wybranej lokalizacji.

Ponadto zauważyć wypada, że okoliczność, iż ustawodawca wprost w przepisach Prawa budowlanego nie sklasyfikował urządzeń reklamowych w zależności od ich wielkości, masy, parametrów płaszczyzny reklamowej, trwałego związania z gruntem nie oznacza, że nie wynika ona z przepisów o warunkach techniczno – budowlanych, z elementarnych zasad projektowania obiektów budowlanych, czy z zasad techniki i praw fizyki. Wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego, czy może to być obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Przepis art. 5 Prawa budowlanego nakazuje wzięcie pod uwagę przy projektowaniu i budowie obiektu budowlanego przewidywanego okresu użytkowania obiektu, przepisów techniczno – budowlanych oraz zasad wiedzy technicznej (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2007 roku, sygn. akt II OSK 754/06).

Stwierdzić również trzeba – wbrew argumentacji strony skarżącej – iż wykonanie planowanego urządzenia reklamowego niewątpliwie nie będzie polegało na instalowaniu, tylko na budowie. Wykonywanie bowiem obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą podstawa, miejsce na umieszczenie reklamy, odpowiednie oświetlenie, jak i źródło zasilania, bez względu na to gdzie zostaną one wykonane, świadczą o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w tym miejscu jest budową, w rozumieniu z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.

Nie można było zatem podzielić stanowiska inwestora, że jest to urządzenie reklamowe wymienione w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Z systematyki art. 29 Prawa budowlanego wynika jednoznacznie, że ustawodawca w ust. 1 tego artykułu zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, a w ust. 2 inne niż budowa obiektu budowlanego roboty budowlane. A zatem zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. Z definicji robót budowlanych zawartych w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy natomiast rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2010 roku, sygn. akt II OSK 1233/09).

Prawidłowo zatem uznał organ drugiej instancji, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, tym samym realizacja obiektu reklamowego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, co uzasadniało wniesienie przez organy – na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego – sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowego urządzenia reklamowego.

Wbrew argumentom autora skargi należy ocenić, że w sprawie nie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności określonych w art. 7, 8, 9, w zw. z art. 77 § 1 czy art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie inwestora – w sprawie doszło do naruszenia wymienionych przepisów, bowiem organy nierzetelnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego. Uzasadnienie wspomnianego naruszenia zawarte w skardze nie wykazało jego zaistnienia. Nadto, Sąd rozpoznając sprawę nie dopatrzył się takiegoż naruszenia.

Konkludując rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

LS