Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 612/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Robert Hałabis Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk-Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności albo rozłożenia na raty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 23 lipca 2024 r. (nr BOD-II.431.28.2022.EJ) Zarząd Województwa Lubelskiego decyzją (dalej jako: "Zarząd WL", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania S. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą F. H. "B." S. A. M. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości (dalej jako: "Dyrektor LAWP", "organ I instancji") z dnia 15 lipca 2022 r. (nr OO.DW.40220/16/2021) w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności albo rozłożenia na raty.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia 25 czerwca 2021 r. (nr [...]) organ I instancji zobowiązał skarżącego do zwrotu kwoty 519 632,93 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi od dnia 4 czerwca 2018 r. do dnia zapłaty (z wyłączeniem okresu od 24 marca 2020 r. do dnia doręczenia decyzji, tj. do 29 czerwca 2021 r.). Należność wynikająca z powyższej decyzji stanowiła zwrot dofinansowania wypłaconego skarżącemu w związku z realizacją projektu pt. [...], realizowanego na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia 6 listopada 2017 r., w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 (dalej: "RPO WL"), Oś Priorytetowa 5: Efektywność energetyczna i gospodarka niskoemisyjna, Działanie 5.1: Poprawa efektywności energetycznej przedsiębiorstw. Podstawą wydania przedmiotowej decyzji stanowiło ustalenie, że skarżący realizował projekt niezgodnie z umową o dofinansowanie oraz dokumentacją aplikacyjną, a w szczególności przedkładał informacje o stanie realizacji projektu niezgodne ze stanem rzeczywistym.

Wnioskiem z dnia 21 września 2021 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie należności określonej w decyzji organu z dnia 25 czerwca 2021 r. Skarżący wniósł o umorzenie odsetek w całości oraz rozłożenie na raty spłaty należności głównej. W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że jego obecna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa jest bardzo trudna, co jest wynikiem epidemii COVID-19. W piśmie z dnia 14 października 2021 r. skarżący podał, że wnosi o zastosowanie przepisów specustawy funduszowej, w tym jej art. 25.

Decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. (nr [...]) Dyrektor LAWP rozpoznał powyższy wniosek i odmówił:

1/ zastosowania ulgi w celu ograniczenia skutków wystąpienia COVID-19 dotyczącej umorzenia należności głównej w kwocie 519 632,93 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych za okres od dnia 4 czerwca 2018 r. do dnia 23 marca 2020 r. oraz od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji do dnia zapłaty określonych w decyzji Dyrektora Lubelskiej Agencji Wpierania Przedsiębiorczości w Lublinie z dnia 25 czerwca 2021 r. [...]

2/ umorzenia odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od kwoty 519 632,93 zł za okres od dnia 4 czerwca 2018 r. do dnia 23 marca 2020 r. oraz od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji do dnia zapłaty określonych w ww. decyzji Dyrektora LAWP z dnia 25 czerwca 2021 r.;

3/ rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu środków w wysokości 519 632,93 zł określonej we wspomnianej wyżej decyzji Dyrektora LAWP.

Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 60 pkt 6 ustawy o finansach publicznych (u.f.p.) środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych dotyczące należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.

Wskazał, że przedmiot ulgi w spłacie należności mogą zatem stanowić środki przypadające do zwrotu na podstawie decyzji Dyrektora LAWP z dnia 25 czerwca 2021 r. wyjaśniając, że stosownie do art. 64 ust. 2 u.f.p., właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w ust. 1 pkt 2 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu niepodatkowych należności o charakterze publicznoprawnym, które: nie stanowią pomocy publicznej; stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; stanowią pomoc publiczną mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi, mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej udzieloną na przeznaczenia inne niż powyżej wymienione.

Organ dalej argumentował, że stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., właściwy organ może, na wniosek zobowiązanego umarzać w całości, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Zgodnie z art. 64 ust. 2 lit. b u.f.p., należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności – w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji podał, że zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Na zasadzie unormowania zawartego w art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p., organami pierwszej instancji

właściwymi do wydawania decyzji, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, w stosunku do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p., są m.in. będące jednostkami sektora finansów publicznych instytucje pośredniczące, które podpisały z beneficjentem umowę o dofinansowanie projektu, jeżeli posiadają upoważnienie od instytucji zarządzającej. Takie upoważnienie wynikało z porozumienia w sprawie powierzenia zadań związanych z realizacją Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020. Zarząd Województwa Lubelskiego - Instytucja Zarządzająca RPO WL powierzyła LAWP realizację zadań w zakresie Osi Priorytetowej 5 Efektywność energetyczna i gospodarka niskoemisyjna, co obejmowało

wydawanie decyzji o umorzeniu w całości albo w części oraz o odroczeniu albo rozłożeniu na raty spłaty należności wynikających z obowiązku zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektów lub zadań, o których mowa w art. 61 u.f.p.

Złożony przez stronę wniosek o zastosowanie ulgi należało równolegle rozpatrywać w kontekście przesłanki uregulowanej w art. 25 specustawy funduszowej. Zgodnie z tym przepisem, w celu ograniczenia skutków wystąpienia COVID-19 do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p., właściwy organ może na wniosek zobowiązanego stosować ulgi w spłacie zobowiązań, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Przepis art. 25 specustawy funduszowej wprowadził dodatkową przesłankę, konieczną do zbadania w postępowaniu o udzielenie ulgi w spłacie należności z tytułu zwrotu środków, tj. przesłankę ograniczenia skutków wystąpienia COVID - 19. W tym postępowaniu administracyjnym obowiązują ogólne reguły określone w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Organ ocenił, że zarówno sytuacja finansowa wnioskodawcy prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą F. H. "B." S. A. M. oraz całokształt okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadnia zastosowania wnioskowanych ulg w spłacie należności zarówno w postaci umorzenia należności w całości wraz z odsetkami jak i rozłożenia jej na raty oraz samego umorzenia odsetek. Pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" oraz "interesu publicznego" nie zostały wprost zdefiniowane w u.f.p. i w celu wyjaśnienia ich znaczenia należy posiłkować się dotychczasowym dorobkiem judykatury, w szczególności tym, który wykształcił się na gruncie podobnych regulacji Ordynacji podatkowej.

Dyrektor LAWP stwierdził ponadto, że ulgi w spłacie należności publicznoprawnych są niewątpliwie wyjątkiem, istotnym odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechnego obowiązku ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Ich przyznanie stawia wnioskodawcę w sytuacji korzystniejszej, uprzywilejowanej w porównaniu do sytuacji, w jakiej funkcjonują pozostali obywatele obowiązani do ponoszenia tych ciężarów. Z tej przyczyny udzielenie ulgi powinno mieć zastosowanie w wyjątkowych przypadkach i być podparte konkretnymi, istotnymi okolicznościami.

Organ wyjaśnił, że w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków.

Organ ocenił, że sytuacja rodzinna wnioskodawcy nie jest zła. Funkcjonuje on w gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwójką dzieci, z czego jeden z synów jest już pełnoletni i aktualnie jest studentem, który pracuje na 1/8 etatu, a także jest współwłaścicielem razem z wnioskodawcą cateringu dietetycznego Z. L. s.c. Drugi syn jest uczniem I klasy technikum i znajduje się utrzymaniu rodziców. Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez stronę oraz przedstawionych dokumentów (w tym PIT-36L za 2019 r. oraz za 2020 r.) żona S. M. również uzyskuje dochód z prowadzonej przez siebie jednoosobowej działalności gospodarczej zarejestrowanej pod firmą F. H. U. R. R. M.. Jak wynika z zeznania podatkowego za rok 2019 r. R. M. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł.. Jak wynika z zeznania podatkowego obejmującego 2020 r. osiągnęła ona dochód na podobnym poziomie, tj. [...] zł. Strona oprócz dochodu z prowadzonych działalności gospodarczych uzyskuje dochód z wynajmu lokalu mieszkalnego, którego jest współwłaścicielem w równych częściach razem z żoną. Wydatki miesięczne ponoszone przez stronę na utrzymanie domu oraz rodziny wynoszą zgodnie z deklaracją łącznie około [...] zł, z czego największy wydatek stanowią koszty ponoszone na rachunki (prąd, gaz, podatki oraz opłaty za śmieci) – [...] zł miesięcznie oraz koszty wyżywienia – [...] zł miesięcznie. Strona pomimo wezwania nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o rzeczywistym ponoszeniu tak wysokich kosztów miesięcznego utrzymania rodziny, odnoszących się przykładowo do rachunków za prąd lub gaz.

Strona w przedkładanych wyjaśnieniach oraz dokumentach nie wykazała jakoby byłaby niezdolna, lub nie byłaby w stanie lub nie miała możliwości do kontynuowania prowadzenia działalności gospodarczej lub podjęcia pracy w celach zarobkowych. Strona nie wypełnia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. Nie znajduje się w wyjątkowej sytuacji ekonomicznej lub zdrowotnej, która uniemożliwiłaby spłatę ciążącego zobowiązania.

Organ argumentował dalej w odniesieniu do przesłanki "interesu publicznego", że przy wykładni tego pojęcia należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych, a także ocenić zasadność obciążenia państwa, a w konsekwencji całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Ustalenie kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego’ wiąże się z koniecznością ważenia relacji na dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie należności w pełnej wysokości. Drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi.

Organ podniósł, że przedwczesnym jest przyjęcie, że pogorszenie się sytuacji finansowej wnioskodawcy ma charakter trwały. Jego sytuacja się poprawia. Wnioskodawca prowadzi dwa przedsiębiorstwa F. H. "B." S. A. M. oraz wraz z synem - Z. która zajmuje się działalnością cateringową, dietą pudełkową. Oba przedsiębiorstwa przynoszą stały dochód, z czego spółka cywilna Z. dynamicznie się rozwija. Przejściowe trudności w regulowaniu zobowiązań nie mogą stanowić podstawy zastosowania najdalej idącej ulgi w spłacie zobowiązań, jaką jest umorzenie należności w całości wraz z odsetkami.

Sytuację finansową strony w 2020 r. i 2021 r. należy uznać za stan jedynie przejściowy. Co więcej w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, w której wskutek COVID-19 strona nie ma możliwości uregulowania ciążącego na niej zobowiązania. Co istotne, już w 2019 r. strona postępowania została wezwana przez LAWP do zwrotu nienależnie wypłaconych środków, a następnie w wyniku braku uregulowania należności zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków, o których umorzenia oraz rozłożenie na raty strona ubiega się w niniejszym postępowaniu. Zatem już w 2019 r. strona powinna się była liczyć z potencjalnym obowiązkiem zwrotu środków i zabezpieczyć na ten cel odpowiednie zasoby finansowe. W 2021 r. strona powinna dokonać zwrotu należności na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, czego strona nie uczyniła.

Organ wyjaśnił, że należy także pamiętać, że realizacja projektów z udziałem funduszy europejskich zawsze jest obarczona ryzykiem w postaci nieprawidłowej realizacji projektu bądź niezrealizowania założonych wskaźników, co skutkuje koniecznością zwrotu przyznanego dofinansowania. Dlatego przystąpienie do tego typu działań powinno być poprzedzone wnikliwą analizą własnej sytuacji finansowej. Wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą F. H. "B." S. A. M. powinien mieć na uwadze, że ewentualne niepowodzenie w realizacji projektu obarczy konto przedsiębiorstwa, jako beneficjenta tych środków. Strona powinna zawsze brać pod uwagę możliwe ryzyko niezrealizowania założeń projektowych już w chwili przystąpienia do konkursu. Beneficjent składając dokumentację konkursową w konkursie nr [...] założył, że będzie realizował projekt zgodnie z dokumentacja projektową przedłożoną w ramach aplikacji do niniejszego konkursu, w tym m.in. z kosztorysem inwestorskim oraz audytem energetycznym. Określił przy tym jakie materiały posiadające konkretne parametry zostaną zakupione w ramach termomodemizacji budynku S. W. oraz O. S. K. P., zdając sobie przy tym sprawę, że niezrealizowanie ich według dokumentacji projektowej, oraz niepoinformowanie o zmianach w projekcie LAWP, będzie skutkować uznaniem wszystkich wydatków za niekwalifikowalne, naruszeniem postanowień umowy, która skutkować będzie jej rozwiązaniem oraz wezwaniem do zwrotu uprzednio wypłaconych środków.

W niniejszej sprawie nie jest możliwe bezpośrednie przesądzenie, że za całość spadku dochodu w 2020 r. oraz 2021 r. odpowiada pandemia COVID-19. Odnotowany spadek może stanowić konsekwencje innych czynników w tym o charakterze przejściowym. Za prawidłowością tak przyjętego stanowiska przemawia dodatkowo porównanie przychodów w okresie 2017-2021.

Pojęcia "uzasadniony wzgląd społeczny lub gospodarczy" nie zostały zdefiniowane w u.f.p. W celu odkodowania ich znaczenia należy zatem posiłkować się dorobkiem judykatury, w szczególności tym, który wykształcił się na gruncie bliźniaczych w tym zakresie regulacji Ordynacji podatkowej. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą o występowaniu przesłanek względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego możemy mówić, gdy: "z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej, przy czym nie można ich utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika. O istnieniu względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 stycznia 2019 roku, sygn. akt: II SA/Ol 818/18).

Sformułowania względy społeczne i gospodarcze będące przesłankami, po spełnieniu których organ może zastosować ulgę są klauzulami generalnymi, a w przypadku próby ich definicji należy odwołać się zatem do sformułowań pozaprawnych.

Pod pojęciem względów gospodarczych należy rozumieć sytuację, w jakiej znalazła się strona wnioskująca o przyznanie ulgi, z powodów niezależnych od jej postępowania, a których skutkiem jest takie pogorszenie się sytuacji finansowej, że nie będzie w stanie wywiązać się ze zobowiązania mającego być przedmiotem ulgi. Pojęcie to odnosi się do sytuacji nadzwyczajnych i zdarzeń losowych, których strona prowadząc swoją działalność w normalnej sytuacji ekonomicznej nie mogła przewidzieć i na wystąpienie których nie miała wpływu, a pogorszenie sytuacji finansowej nie nastąpiło z jej winy.

W związku z tym szczególny nacisk powinien być położony na analizę sytuacji ekonomicznej strony. Z kolei względy społeczne rozumiane są jako dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak: sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy. Przesłanka ta wiąże się z finansowym aspektem funkcjonowania wspólnoty samorządowej i społeczeństwa, przy czym nie można jej zawężać jedynie do sytuacji ekonomicznej dłużnika.

W świetle poczynionych ustaleń nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca w roku 2020 i oraz w 2021 osiągnął istotnie niższy dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, aniżeli miało to miejsce w roku 2019 i zapewne powyższe spowodowane było również panująca sytuacją wywołaną zakażaniami wirusem SARS - CoV -2. Jednakże wnioskodawca nie jest osobą pozbawioną źródła dochodów. Przedsiębiorstwo strony działa w sposób nieprzerwany, generując na bieżąco przychody z organizowania imprez okolicznościowych. W lipcu 2019 r. wnioskodawca uzyskał przychód z prowadzonej działalności na poziomie [...] zł. Przedsiębiorstwo zakupiło wówczas towary handlowe, wypłaciło wynagrodzenia w gotówce i naturze oraz poniosło koszty na pozostałe wydatki na łączna kwotę [...]zł. W lipcu 2020 r. strona uzyskała przychód z prowadzonej działalności na poziomie [...] zł. F. H. "B." zakupiła wówczas towary handlowe, wypłaciło wynagrodzenia w gotówce i naturze oraz poniosło koszty na pozostałe wydatki na łączna kwotę [...]zł. Co więcej prowadzona przez stronę działalność gospodarcza rokuje poprawę i uzyskiwanie dalszych dochodów. Należy również wskazać, że strona uzyskała także dochód z założonej w kwietniu 2021 r. spółki cywilnej pod firmą Z. L. s.c., w której wnioskodawca posiada 90 % udziałów, co wprost wynika z zeznania podatkowego za 2021 r. Zatem działalność gospodarcza prowadzona pod firmą F. H. "B." S. A. M. nie jest jedynym przedsięwzięciem, z którego strona otrzymuje dochód. Analiza stanu faktycznego oraz dowodów w niniejszej sprawie, pozwala stwierdzić, iż nie zachodzą okoliczności motywowane zarówno ważnym interesem zobowiązanego jak i interesem publicznym, a także gospodarczym, w tym w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. Nie wystąpiła też przesłanka w postaci względów społecznych, rozpatrując je w aspekcie oddziaływania na lokalny rynek pracy.

Organ zauważył, że należy też pamiętać, iż jedną z zasad demokratycznego państwa prawnego jest zasada powszechności ponoszenia świadczeń publicznych. Obowiązek ten dotyczy każdego do kogo zaadresowano obowiązek ponoszenia świadczenia. W przedmiotowej sprawie podstawą zobowiązania jest wydana decyzja Dyrektora LAWP z dnia 25 czerwca 2021 r., w której orzeczono konieczność zwrotu środków dofinansowania wobec strony realizującej projekt finansowany ze środków Unii Europejskiej. Po uzyskaniu przez decyzję waloru ostateczności strona zawnioskowała o umorzenie w całości należności głównej zobowiązania wraz z odsetkami w celu ograniczenia skutków wystąpienia COVID-19, rozłożenie zobowiązania na raty, oraz umorzenie odsetek naliczanych od kwoty głównej zobowiązania. Takie uprawnienie wynika z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b u.f.p. oraz art. 25 ustawy funduszowej. Ulga w spłacie zobowiązania może zostać orzeczona w przypadku spełnienia przesłanek zawartych w przepisie.

Przewidziane w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b u.f.p. kryteria udzielenia ulgi odwołują się do pojęć nieostrych i niedookreślonych. W judykaturze prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym ważne względy społeczne lub gospodarcze zobowiązanego, w szczególności możliwości płatnicze zobowiązanego, w rozumieniu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. to sytuacje, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności, nie jest on w stanie uregulować zaległości, przy czym nie można ich utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika. O istnieniu względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Trzeba jednak mieć też na uwadze i to, że względy ogólnospołeczne wymagają żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt: IGSK 1605/20; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku 15 maja 2019 r., sygn. akt: I SA/Bk 125/19; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 stycznia 2019 roku, sygn. akt: II SA/Ol 818/18).

Pomimo posiadania przez stronę wysokich zobowiązań finansowych, jej sytuacja

finansowa jest dobra. Przedsiębiorstwo prosperuje od wielu lat na podobnym poziomie, a działalność generuje zysk. Wbrew przedstawianej przez stronę wersji, prowadzone przedsiębiorstwo posiada zatem odpowiednie w tym zakresie możliwości płatnicze. Za odmiennym zapatrywaniem nie przemawiają wysokie zobowiązania ciążące z innych tytułów tj. zobowiązania kredytowe w B. S. w Ł.. Nie można bowiem uznać, że mają one pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznymi czyli zwrotem dofinansowania. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z nadzwyczajnym przypadkiem losowym lub szczególnym splotem okoliczności jakim jest pandemia związania z COVID-19, w skutek których przedsiębiorstwo Beneficjenta, przez pewien okres czasu generowało niższy przychód. Sytuacja związana z pandemią SARS-CoV-2, była okresowa i przejściowa, a sytuacja gospodarcza Beneficjenta wraca do stanu sprzed stanu zagrożenia epidemiologicznego. Pandemia COVID-19 nie jest jedynym czynnikiem determinującym odnotowywane spadki dochodów i przychodów w latach 2020- 2021. Strona powzięła pierwszą informację o konieczności zwrotów środków publicznych w 2019 r. kiedy to zostało wystosowane oświadczenie o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie oraz wezwanie do zwrotu uprzednio wypłaconych środków na podstawie rozwiązanej umowy. Mamy zatem do czynienia z sytuacją całkowicie odwrotną mianowicie w której wnioskodawca prowadzący działalność gospodarcza pod firmą F. H. "B." osiąga dochody, umożliwiające uregulowanie ciążącego względem LAWP zobowiązania, a pomimo to, tego nie czyni. Indywidualne decyzje gospodarcze podejmowane przez stronę takie jak zaciągane zobowiązania, nie mogą stanowić uzasadnienia jej ważnego interesu. Strona jako podmiot, który prowadzi działalność gospodarczą powinna zważać na wysokość dochodów, obciążenia oraz zabezpieczyć środki na ten cel. Strona nie wykazała zatem, choć to na niej ciąży w tym zakresie obowiązek dowodowy, że w stosunku do niej zachodzą uzasadnione względy społeczne lub gospodarcze, przemawiające za zastosowaniem ulgi w spłacie należności w postaci rozłożenia jej na raty. Ponadto względy ogólnospołeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane. Zastosowanie ulgi w spłacie w sytuacji, gdy Beneficjent osiąga dochody i mimo to nie płaci zobowiązań, byłoby zatem kredytowaniem działalności gospodarczej. Rozłożenia należności na raty nie uzasadnia tym samym również wzgląd na interes publiczny. Choć nie jest to przesądzające, w kontekście oceny przesłanki "względów społecznych", zasadne wydaje się także zważenie na okoliczność, jaka legła u podstaw

wydania przez Dyrektora LAWP decyzji określającej środki przypadające do zwrotu. Mianowicie, stanowiła ją okoliczność zrealizowania niezgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz dokumentacja techniczna przedłożoną do LAWP projektu przez stronę, a także przedłożenia świadczących nieprawdę dokumentów, przedstawiających nieprawdziwe informacje. Względy społeczne oznaczają bowiem respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak m.in.: sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy. Złożenie przez stronę nieprawdziwego oświadczenia tymczasem zupełnie nie koreluje z takimi wartościami. Wątpliwe jest to, czy strona w ogóle wywiązywałaby się z zawnioskowanego układu ratalnego. Strona nie dochowywała terminów płatności ciążących na niej zobowiązań. Zastosowanie ulgi polegającej na rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę powinno tymczasem sprzyjać efektywnej realizacji zobowiązań. W świetle ujawnionych w niniejszej sprawie okoliczności nie sposób również uznać, że w przypadku strony zachodzi przesłanka zastosowania ulgi w spłacie, o której mowa w art. 25 ustawy funduszowej, a więc przesłanka ograniczenia skutków wystąpienia COVID - 19. Zastosowanie art. 25 ustawy funduszowy uwarunkowane jest ustaleniem, że udzielenie ulgi może ograniczyć negatywne skutki COVID-19, a co istotne ewentualne problemy strony z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych muszą być związane z epidemią, a nie wynikać z własnych zaniedbań czy podejmowanych decyzji ekonomicznych. Doszło do poważnych zaniedbań ze strony Beneficjenta, na etapie realizowania projektu, co skutkowało rozwiązaniem umowy o dofinansowanie oraz wezwaniem do zwrotu środków. Należy podkreślić, że strona działając jako profesjonalny podmiot gospodarczy, w związku z zaniedbaniami na etapie realizacji projektu, a także w związku z powzięciem informacji o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie oraz koniecznością zwrotu niewłaściwie wykorzystanych środków publicznych, powinna być świadoma ciążących na niej zobowiązań, powstałych obowiązków publicznoprawnych oraz koniecznego zabezpieczenia na taki wypadek środków finansowych.

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 9 pkt 8 oraz z § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2021 r., poz. 703) jeżeli decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej, a także odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty zapłaty podatku albo odmawiająca odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej została doręczona podatnikowi, po upływie dwóch miesięcy od dnia wniesienia podania, dalsze odsetki za zwłokę są naliczane z wyłączeniem okresu od dnia następującego po dniu wniesienia podania do dnia doręczenia tej decyzji, włącznie z tym dniem. Natomiast zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2016 r. (sygn. akt: I FSK 1061/16), termin naliczania odsetek o jakim mowa w § 10 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach, należy liczyć od dnia uzupełnienia wniosku o odroczenie płatności. Powyższe należy stosować odpowiednio w niniejszej sprawie. Uwzględniając przedstawione przepisy oraz orzecznictwo - z okresu naliczania odsetek wyłączony jest okres od dnia 18 października 2021 r. do dnia doręczenia niniejszej decyzji.

Skarżący wniósł odwołanie.

Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2022 r. organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ stwierdził, że decyzja LAWP została doręczona skarżącemu w dniu 20 lipca 2022 r., zatem termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 3 sierpnia 2022 r. W dniu 19 września 2022 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 25 października 2022 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Wyrokiem z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 590/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 30 sierpnia 2022 r. oraz postanowienie organu odwoławczego z dnia 25 października 2022 r.

Pismem z dnia 5 kwietnia 2024 r. organ II instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia odwołania o dokumenty przedstawiające aktualną sytuację finansową oraz dodatkowych dokumentów. Skarżący nie przedłożył dodatkowych dokumentów. Pismem z dnia 17 lipca 2024 r. LAWP poinformowała organ odwoławczy, że do dnia 14 lipca 2024 r. skarżący dokonał spłaty zadłużenia w łącznej kwocie [...]zł. Do pisma dołączono odpis wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 13 stycznia 2023 r., wydanego w sprawie sygn. akt [...]. Na podstawie wspomnianego wyroku skarżący został uznany za winnego czynu polegającego na poświadczaniu nieprawdy i wprowadzeniu LAWP w błąd co do zamiaru wywiązania się z umowy o dofinansowanie z dnia 6 listopada 2017 r. oraz co do zgodności realizacji projektu z dokumentacją aplikacyjną i postanowieniami umowy, a także na przedłożeniu poświadczających nieprawdę dokumentów (faktur VAT), dotyczących realizacji umowy o dofinansowanie.

Decyzją z dnia 23 lipca 2024 r. Zarząd Województwa Lubelskiego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora LAWP z dnia 15 lipca 2022 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił m. in., że należność przypadająca do zwrotu, określona w decyzji z dnia 25 czerwca 2021 r. stanowiła korektę finansową nałożoną w związku z nieprawidłowościami, do których doszło przy realizacji projektu. Nieprawidłowości te dotyczyły w szczególności wprowadzania LAWP w błąd, co do sposobu realizacji projektu oraz jego zgodności z wymaganiami wynikającymi z umowy o dofinansowanie. Uwzględniając charakter stwierdzonej nieprawidłowości organ uznał, że obowiązek zwrotu dofinansowania nie był wynikiem zdarzeń niezależnych od strony, lecz wynikał z jej umyślnego działania, co potwierdza treść wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 13 stycznia 2023 r., wydanego w sprawie sygn. akt [...]. W tej sprawie skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu wypełniającego dyspozycję art. 286 §1 k.k. Przestępstwo opisane w tym przepisie może być zaś popełnione jedynie umyślnie, z zamiarem bezpośrednim. Umyślność działania skarżącego nakazuje kwalifikować nieprawidłowość jako nadużycie finansowe, o którym mowa w art. 1 lit. a) Konwencji o ochronie interesów Wspólnot Europejskich z dnia 26 lipca 1995 r. (Dz.U. z 2009 r., nr 208, poz. 1603), za które uznaje się jakiekolwiek umyślne działanie lub zaniechanie dotyczące: wykorzystania lub przedstawienia fałszywych, nieścisłych lub niekompletnych oświadczeń lub dokumentów, które ma na celu sprzeniewierzenie lub bezprawne zatrzymanie środków z budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich lub budżetów zarządzanych przez, Wspólnoty Europejskie lub w ich imieniu, nieujawnienia informacji z naruszeniem szczególnego obowiązku, w tym samym celu, niewłaściwego wykorzystania takich środków do celów innych niż te, na które zostały pierwotnie przyznane.

Organ odwoławczy podzieli stanowisko organu I instancji w zakresie interpretacji przesłanek udzielenia ulgi. Organ przyjął je za własne.

Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że decyzje w decyzje w przedmiocie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych mają charakter uznaniowy. Podkreślił, że uznanie administracyjne znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy spełniona jest jedna z przesłanek, od której zależy przyznanie ulgi. Natomiast w sytuacji gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że żadna z przesłanek umorzenia nie zachodzi, wówczas nie mamy do czynienia z decyzją uznaniową, a decyzją związaną. Oznacza to, że stwierdzenie braku spełnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego obliguje organ do wydania decyzji o odmowie decyzji.

W niniejszej sprawie obowiązek zwrotu dofinansowania wynikał z umyślnego zachowania skarżącego, stanowiącego czyn zabroniony, za który skarżący został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie. Już ten fakt wyłącza możliwość udzielenia którejkolwiek z wnioskowanych przez skarżącego ulg, bowiem udzielenie ulgi w takich warunkach stałoby w sprzeczności z interesem publicznymi prowadziłoby do bezzasadnego uprzywilejowania skarżącego. Ponadto skarżący dobrowolnie dokonuje wpłat na poczet należności wynikającej z decyzji zwrotowej. W analizowanym okresie skarżący nie był zagrożony upadłością lub koniecznością przeprowadzenia postępowania naprawczego.

Zarząd Województwa podkreślił, że pismem z dnia 5 kwietnia 2024 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia odwołania o dokumenty przedstawiające aktualną sytuację strony, w celu oceny wystąpienia przesłanek zastosowania ulgi. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.

Organ podkreślił, że umorzenie należności nie mogło również nastąpić w oparciu o przepis art. 25 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1758). Zastosowanie art. 25 ww. ustawy jest dopuszczalne pod warunkiem ustalenia, że udzielenie ulgi może ograniczyć negatywne skutki COVID-19. Ewentualne problemy zobowiązanego przy regulowaniu zobowiązań publicznoprawnych muszą być wynikiem epidemii i nie mogą wynikać z własnych jego zaniedbań. Bezspornym jest, iż obciążający stronę obowiązek zwrotu dofinansowania jest wynikiem czynu zabronionego. Co za tym idzie brak jest możliwości ustalenia, że jest on wynikiem epidemii COVID-19. W tych warunkach stosowanie wspomnianego przepisu (art. 25) jest niedopuszczalne. Zgodnie z treścią wyroku Sądu Okręgowego z dnia 13 stycznia 2023 r., strona miała dopuścić się zachowań objętych czynem zabronionym w okresie do 7 stycznia 2020 r., tj. przed epidemią COVID-1.

Epidemia COVID-19 nie spowodowała nagłego i drastycznego pogorszenia sytuacji ekonomicznej strony. Mowa o takiej sytuacji, w której przedsiębiorstwo w wyniku niezależnych od niego okoliczności zewnętrznych związanych z pandemią C0VID-19, znalazłoby się w sytuacji zagrożenia utratą płynności. Strona osiągnęła w 2020 r. mniejsze dochody w stosunku do roku 2019 oraz w 2021 r. w relacji do roku poprzedniego. Udział zysków skarżącego z działalności dotyczącej zakładu mechaniki pojazdowej w całości dochodów wypracowanych przez przedsiębiorstwo wynosi 4%, a z działalności hotelarsko-gastronomicznej 96%. W przypadku skarżącego spadek przychodów w 2020 r., tj. w pierwszym okresie obostrzeń pandemicznych, nie generował wyjątkowo wysokiego spadku zysku. Trudniejsza sytuacja strony w 2020 r. nie była wynikiem wyłącznie pandemii COVID-19, co potwierdzają dane przedsiębiorstwa z 2021 r., wskazujące na kolejne zmniejszenie dochodów pomimo poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej w stosunku do pierwszych fal pandemii w 2020 r. Strona nie wskazała na żadne okoliczności, które świadczyłyby o fakcie, iż udzielenie wnioskowanej ulgi może ograniczyć negatywne skutki COVID-19.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 23 lipca 2024 r. nr BOD-II.431.28.2022.EJ.

Skarżący zarzucił naruszenie:

1/ art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób niewszechstronny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkującego przyjęciem, iż w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadnione względami gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi skarżącego określone w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. z uwagi na konieczność zwrotu dofinansowania wraz z należnymi odsetkami w sytuacji, gdy:

- organ dostrzegł, spadek przychodów w 2020 r. lecz nie powiązał tego z restrykcjami epidemicznym, pomimo, że skarżący odnotował w skutek tych zdarzeń straty, które poniosła cała branża gastronomiczna, czego skutkiem jest m.in. brak możliwości zgromadzenia środków finansowych na jego funduszach własnych, przy jednoczesnym zachowaniu miejsc pracy i regularnych płatnościach;

- organ zauważył, iż skarżący korzystał z przysługujących mu form pomocy i wsparcia ale całkowicie pominął istotną okoliczność, iż skarżący celem zwrotu środków na zwrot dofinansowania, zaciągnął kredyt, spłaca kredyt w B. S. w Ł. i uzyskanej ze zwrotu kwoty 152.000,00 zł przekazał na rachunek LAWP w Lublinie tytułem spłaty kwotę 140.000, 00 zł w dniu 4 stycznia 2023 r., co potwierdza przedłożony przez skarżącego wydruk z rachunku bankowego, co przesądza o tym, iż wbrew stanowisku organu, skarżący posiada odpowiednie możliwości płatnicze, a zaciągnięte przez niego zobowiązania kredytowe, które regularnie spłaca, służą spłacie związanej ze zwrotem dofinansowania, i wbrew organowi, nie są to indywidualne decyzje gospodarcze podejmowane przez stronę tylko decyzje służce wywiązaniu się, na pierwszym miejscu, z zobowiązań publicznych, co bezspornie uzasadnia ważny interes nie tylko strony ale także państwa, bowiem zabezpieczenie środków na ten cel jest niczym innym jak efektywną realizacją zobowiązań.

Skarżący podniósł, że:

- zwrot dofinansowania skutkował znacznym obniżeniem środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych skarżącego, a na możliwość spłaty związanej ze zwrotem dofinansowania istotne znaczenie mają właśnie indywidualne decyzje podejmowane przez stronę, w tym kontekście, iż są one zaciągnięte tylko i wyłącznie w związku z możliwością pozyskania środków na spłatę zobowiązań i stanowią w tym kontekście uzasadnienie ważnego interesu skarżącego, który w obliczu obowiązku zwrotu dofinansowania, w taki właśnie sposób zabezpiecza środki na ten cel;

- dokonano niepełnej oceny przesłanki społecznej w zakresie analizy możliwości zaspokojenia się Skarbu Państwa w różnych wariantach spłaty należności, w tym oceny szansy spłaty w zaproponowanych ratach, co doprowadziło do niepełnej oraz fragmentarycznej oceny przesłanek związanych z podstawą do udzielenia skarżącemu wnioskowanej ulgi, gdyż organ orzekając w sprawie w sposób nieprzekonujący oraz niepełny ocenił sytuację społeczną i gospodarczą skarżącego, a pominięcie szeregu okoliczności przy dokonanej ocenie wpłynęło na wydane rozstrzygnięcie, które cechuje dowolność oraz wybiórczość.

Zdaniem skarżącego doszło do naruszenia:

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpującym całego materiału dowodowego zaoferowanego przez skarżącego dotyczącego jego możliwości płatniczych, a w konsekwencji powyższego nie rozłożenie należności na raty, nie dając tym samym możliwości skarżącemu ich zapłaty w terminach i kwotach wskazanych przez skarżącego;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oczywiście wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji uznaniowej przyjmując, że możliwości płatnicze skarżącego umożliwią mu zwrot dofinansowania w całości - co stanowiło w istocie odstąpienie przez organ od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie z jakiego powodu organ nie wziął pod uwagę podnoszonych przez skarżącego (we wniosku o rozłożenie należności na raty oraz dalszych pismach) okoliczności dotyczących względów społecznych i gospodarczych prowadzonego przedsiębiorstwa, przy jednoczesnym wskazaniu przez organ, że nie znalazł podstaw do uznania, by w sprawie wystąpiły zdarzenia, które miałyby być niezależne od działań skarżącego, a obowiązek zwrotu dofinansowania jest wynikiem jego umyślnego działania, co ma potwierdzić wyrok Sądu Okręgowego z dnia 13 stycznia 2023 roku, [...], kiedy to Sąd orzekający w tej sprawie, z uwagi właśnie na postawę i działania skarżącego, podjęte, w celu realizacji zobowiązań wynikających ze zwrotu dofinansowania, widząc i w pełni aprobując działania skarżącego, przy przychylnym stanowisku LAWP, wymierzył mu minimalny wymiar kary, kiedy to skarżący dobrowolnie i możliwie szybko starał się spłacać zobowiązanie, pomimo negatywnych skutków pandemii COVID-19 i pogorszającej się w związku z tym sytuacji finansowej tej branży, podczas gdy organ przy ocenie względów gospodarczych pomija podawane przez skarżącego okoliczności znane organowi z urzędu, a które pod tym kątem nie były przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, a jednakże są, jako jeden z argumentów uzasadniające przyznanie/ udzielnie ulgi w postaci wnioskowanej przez skarżącego; twierdzenie organu, że sytuacja, w której znalazł się skarżący jest spowodowana działaniem jego samego, w świetle braku analizy oraz odniesienia się do wyżej wskazanych weryfikowalnych twierdzeń, jest niepełnym rozpatrzeniem wszystkich okoliczności podnoszonych w sprawie, a lakoniczność odniesienia się do wskazanych okoliczności nie realizuje zasady przekonywania;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oczywiście wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji przyjmując raz, że skarżący osiąga dochody w znacznej wysokości i prowadzi działalność przynoszącą dochody, dobrowolnie dokonuje wpłat, jednorazowo ponad 100.000 zł, a spadek przychodów jest spowodowany zwykłym cyklem koniunkturalnym powinno umożliwić mu jednorazową spłatę należności, o której mowa w zaskarżonej decyzji, a innym razem twierdząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż skarżący zaciągając zobowiązania na spłatę powstałego, w wyniku obowiązku zwrotu dofinansowania zadłużenia, sam doprowadza do problemów przy regulowaniu zobowiązań publicznoprawnych, a przecież, na co zwraca uwagę skarżący, zaciągnął kredyt po to, aby móc te zobowiązania regulować, co niewątpliwie sprzyja efektywnej realizacji zobowiązań, i które to działania są w pełni zgodne z interesem publicznym i względami społecznymi, które wymagają realizacji tych zobowiązań;

- art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący możliwości płatniczych skarżącego w oparciu o dowody z dokumentów zaoferowane organowi przez skarżącego, przedłożone do niniejszej sprawy w wyniku wezwania organu, i oczywiście błędną ocenę przez organ wpływu epidemii w związku z koronawirusem SARS-CoV-2 na bieżącą działalność gospodarczą skarżącego oraz jego możliwości zarobkowe, które zostały zmniejszone, pomimo iż przedsiębiorcy prowadzący hotele, restauracje, wesela i imprezy eventowe ponieśli najdalej idące spośród przedsiębiorców konsekwencje finansowe z tego tytułu, i nie budzi wątpliwości, iż branża gastronomiczna w wyniku pandemii najbardziej ucierpiała i gro lokali czy restauracji uległo zamknięciu, a usuwanie skutków pandemii w branży trwa do dziś, a osiągniecie poziomu dochodów sprzed pandemii przy tak wysokich kosztach, chociażby pracowniczych, cenach żywności, jest nie do przywrócenia;

- art. 77 § 1 i art. 77 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na tym, iż organ oparł swoje rozstrzygnięcie na "przypuszczeniach", stwierdzając bezpodstawnie w uzasadnieniu decyzji, że wątpliwe jest czy strona w ogóle wywiązałaby się zawnioskowanego układu ratalnego w kontekście nie dochowania terminów płatności ciążących na niej zobowiązań, ale organ nie wskazuje jakich i z jakiego tytułu;

- art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania co do rzetelności organów administracji, w szczególności przez doprowadzenie do znacznej przewlekłości w rozpoznaniu sprawy i rozpoznawanie wniosku przez dziesięć miesięcy od daty jego złożenia, to jest od dnia 17 września 2021 r.;

- art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11 k.p.a. poprzez brak wykładni przyjaznej dla obywatela, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych;

- art. 2 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie wynikającej z tego przepisu zasady pogłębiania zaufania do organów państwa i urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej;

- art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.f.p. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni co zostało wyrażone poprzez postawienie "wyżej, ponad" interesu publicznego nad interes skarżącego, w zakresie oceny możliwości płatniczych skarżącego, gdzie ocena względów społecznych i gospodarczych przemawiających za przyznaniem ulgi nie może być oceniana tylko przez pryzmat godzenia w podstawy danej egzystencji osoby, zagrożenia upadłością czy koniecznością prowadzenia postępowania naprawczego, bo w takiej sytuacji przesłanka spłaty zobowiązania mającego być przedmiotem ulgi jest w ogóle nie do spełnienia, i w tym kontekście nie chroni ani zabezpiecza interesu publicznego, stawianego nadrzędnie, a względy społeczne i gospodarcze przemawiają za udzieleniem ulgi i winny obejmować swoim zakresem różne warianty możliwej spłaty zobowiązania, przedstawiając skuteczne sposoby zaspokojenia interesów państwa, przy równoczesnym uwzględnieniu słusznego interesu osoby zobowiązanego,

- art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. poprzez przekroczenie granic tego uznania błędnie przyjmując, że brak jest uzasadnionych względów społecznych, gospodarczych, a w szczególności iż skarżący ma możliwości płatnicze, które nie uzasadniają wniosku o rozłożenie na raty należności, o której mowa w zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Lubelskiego, a spadek jego przychodów spowodowany jest cyklem koniunkturalnym, w tym przede wszystkim mniejszym popytem na ofertę skarżącego, co bezspornie ma swoje podłoże w sytuacji COVID- 19, w wyniku, której wzrosły znacznie koszty prowadzenia tego typu działalności, koszty pracownicze, koszty zakupu żywności, produktów spożywczych, koszty energii elektrycznej dla przedsiębiorców (nawet do 300%), co powoduje istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków albo jak twierdzą eksperci nigdy nie nastąpi.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Lubelskiego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 30 października 2024 r. będącym uzupełnieniem skargi skarżący podniósł zarzut o przedawnieniu odsetek naliczonych od dnia 4 czerwca 2018 r. do dnia zapłaty kwoty 519 632,93 zł. Wyjaśnił przy tym m.in., że obecnie należność główna została całkowicie spłacona, że pięcioletni termin przedawnienia należy liczyć od końca roku, w którym dofinansowanie zostało otrzymane przez beneficjenta oraz że odsetki jako świadczenie okresowe podlegają przedawnieniu po upływie 3 lat (art. 118 k.c.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Z uwagi na charakter sporu wyjaśnić należy, że w myśl art. 64 ust. 1 u.f.p. należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może:

1) z urzędu umarzać w całości - w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1-4;

2) na wniosek zobowiązanego:

a) umarzać w całości

- w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym,

b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności

- w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 64 ust. 1 pkt 2 li. a/ i b/ u.f.p.

Bez naruszenia art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a/ i b/ u.f.p. Zarząd Województwa Lubelskiego rozstrzygnął sprawę wywołaną podaniem skarżącego z dnia 17 września 2021 r. Skarżący zawnioskował o zastosowanie ulgi w spłacie należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. Powyższy przepis definiuje pojęcie środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym i zalicza do nich należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.

Skarżący domagał się mianowicie umorzenia należności wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia 25 czerwca 2021 r. (nr [...]). Wymaga przypomnienia, że ww. decyzją organ zobowiązał skarżącego do zwrotu kwoty 519 632,93 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi od dnia 4 czerwca 2018 r. do dnia zapłaty (z wyłączeniem okresu od 24 marca 2020 r. do dnia doręczenia decyzji, tj. do 29 czerwca 2021 r.). Określona w tej wysokości należność wynikająca z przedmiotowej decyzji stanowiła zwrot dofinansowania wypłaconego na realizację projektu pt. [...] Podstawą do wypłaty dotacji na wykonanie tego projektu była umowa o dofinansowanie z dnia 6 listopada 2017 r. zawarta w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 Oś Priorytetowa 5: Efektywność energetyczna i gospodarka niskoemisyjna, Działanie 5.1: Poprawa efektywności energetycznej przedsiębiorstw.

Przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego z dnia 17 września 2021 r. uwadze organu nie umknęło to, że definitywne zrezygnowanie z dochodzenia przez organ należności publicznoprawnej musi opierać się na wyjątkowych okolicznościach niezależnych od zobowiązanego, że wielkość zobowiązania oraz sytuacja materialna wnioskodawcy nie stanowi podstawy do automatycznego zastosowania instytucji umorzenia należności ponieważ art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wymaga dokonania wykładni zawężającej tego przepisu i wyjątek od obowiązku uiszczenia należności o charakterze publicznoprawnym nie może być tak szeroko interpretowany, jak tego chciałby skarżący prezentujący w swoich wyjaśnieniach wyłącznie subiektywne przekonanie o występujących podstawach prawnych i faktycznych do wydania korzystnej dla niego decyzji.

Prawidłowe jest stanowisko Zarządu Województwa Lubelskiego, że wykładnia art. 64 ust. 1 pkt 2 li. a/ i b/ u.f.p. oraz interpretacja przesłanek do udzielenia ulgi wskazuje, że decyzje w zakresie ulgi w spłacie należności publicznoprawnych mają charakter uznaniowy. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "może" przesądza, co do zasady, że decyzja organu w takiej sprawie ma charakter uznaniowy. Jednak jak słusznie organ przyjął, powołując się na zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. I GSK 1860/19, że uznanie administracyjne znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy spełniona jest jedna z przesłanek, od której zależy przyznanie ulgi. W sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że żadna z przesłanek umorzenia nie zachodzi, wówczas nie mamy do czynienia z decyzją uznaniową ale decyzją związaną.

Stan faktyczny niniejszej sprawy został ustalony przez organ zgodnie z wymaganiami określonymi przepisami k.p.a. Miały one zastosowanie na podstawie odesłania, o którym mowa w art. 67 ust. 1 u.f.p. określającego, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

W niniejszej sprawie organ uczynił zadość obowiązkowi starannego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z dyrektywami płynącymi z treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i po przeprowadzeniu szczegółowych rozważań na temat sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego przyjął, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu skontrolowanej decyzji, odpowiadającemu warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., że nie wystąpiły przesłanki do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności w całości z uwagi na ważny interes zobowiązanego interes publiczny (art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a/ u.f.p.). Analityczne rozważania organu doprowadziły go do wniosku, że nie wchodzi w grę możliwość umorzenia należności w części, odroczenia terminu spłaty całości albo części należności lub rozłożenia na raty płatność całości albo części należności (art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b/ u.f.p.). Zdaniem organu, tego rodzaju ulga jest dopuszczalna ale w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego i sytuacja taka nie wystąpiła.

Zgodzić się należy z oceną organu, że w realiach rozpoznawanej sprawy udzielenie zawnioskowanej ulgi jest niezasadne.

Skarżący prowadzi wraz z żoną oraz dziećmi wspólne gospodarstwo domowe. Pełnoletni syn skarżącego jest nie tylko studentem pracującym na 1/8 etatu, ale i współwłaścicielem cateringu dietetycznego Z. Z kolei drugi syn jest uczniem I klasy technikum i znajduje się utrzymaniu skarżącego i jego żony. Uzyskuje ona dochody z prowadzonej przez siebie jednoosobowej działalności gospodarczej zarejestrowanej pod firmą F. H. U. R. R. M.. Z zeznania podatkowego za rok 2019 r. wynika, że R. M. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł. W zeznaniu podatkowym za 2020 r. wykazała ona dochód na zbliżonym poziomie ([...] zł). Skarżący uzyskuje także dochód z wynajmu lokalu mieszkalnego. Jest jego współwłaścicielem w równych częściach razem z żoną. W piśmie z dniu 10 stycznia 2022 r. skarżący wskazuje, że dodatkowy dochód z wynajmu mieszkania zamyka się kwotą [...]zł miesięcznie. Kwestia deklarowanych wydatków ponoszonych przez skarżącego na utrzymanie domu oraz rodziny (wynoszących miesięcznie łącznie około [...] zł) została przez organ przeanalizowana. Z tej analizy wynikało, że największe wydatki dotyczą rachunków (za prąd, gaz, podatki oraz opłaty za śmieci) wynoszących [...] zł miesięcznie. Druga grupa istotnych wydatków to koszty wyżywienia (4 000 zł miesięcznie). Skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie dokumentuje i nie przedstawia dowodów potwierdzających faktyczne wysokie miesięczne wydatki konieczne do utrzymania rodziny. Skarżący uzyskuje ponadto dochody z założonej w kwietniu 2021 r. spółki cywilnej pod firmą Z. Posiada w niej 90 % udziałów. W roku 2021 Z. uzyskała przychód w wysokości [...] zł Zarejestrowała w tym okresie koszty uzyskania przychodu w kwocie [...]zł. Oznacza to, że firma ta wygenerowała dochód w kwocie [...]zł. Łączna wysokość dochodów skarżącego osiągniętych w 2021 r. wyniosła [...] zł, przy wykazywanych – w deklaracjach podatkowych - przychodach w wysokości [...] zł i kosztach ich uzyskania w kwocie [...]zł. Powyższe oznacza, że skarżący dysponował znacznymi środkami finansowymi, których zasadniczym źródłem była działalność gospodarcza prowadzona pod firmą H. "B." S. A. M.. Przynosiła ona skarżącemu wymierne i stałe dochody. Skarżący nie kwestionuje ustaleń organu w przedmiocie sytuacji finansowej F. H. "B." w latach 2019 – 2021 i generowanych przez nią w tym okresie dochodów oraz ponoszonych kosztów. Zarejestrowane przychody tej firmy wyniosły w roku 2019 r. - [...] zł, w roku 2020 – [...] zł i w roku 2021 - [...] zł oraz poniesione koszty odpowiednio - [...] zł/ [...] zł/ [...] zł. Powyższe zestawienie nie świadczy o tym, aby działalność przedsiębiorstwa "B." S. A. M. zagrożona była widmem bankructwa. Słaba kondycja finansowa tego przedsiębiorstwa – jak twierdzi skarżący - wynika z trudności jakie napotkała branża gastronomiczna w czasie trwania pandemii COVID-19. Słaba kondycja finansowa nie oznacza jednak, że to przedsiębiorstwo nie przynosi skarżącemu dochodów. Sytuacja pandemiczna zmusiła skarżącego do dywersyfikacji działalności gospodarczej zobowiązanego, czego przejawem było założenie wspólnie ze swoim synem B. M. spółki cywilnej pod firmą Z. . Takie działanie obarczone pewnym ryzykiem nie wywołało pogorszenia możliwości płatniczych skarżącego skoro w świetle deklaracji podatkowych za 2021 r. – co wyżej wykazano - uzyskał on przychody - [...] zł przewyższające koszty wynoszące - [...] zł. Wręcz przeciwnie nowsze dane ekonomiczno-finansowe dotyczące firmy Z. s.c. obejmujące okres od stycznia do maja 2022 r. wskazywały na wzrost dynamiki przychodów w porównaniu do tych osiągniętych w 2021 r. [...] zł). Zamknęły się one bowiem kwotą [...]zł znacznie przewyższającą poniesione przez tę firmę koszty w wysokości [...] zł. Oznaczało to, że na koniec maja 2022 r. firma wygenerowała dochód/zysk w kwocie [...]zł powiększając tym samym zdolności płatnicze skarżącego. Z akt sprawy wynika, że w wyniku dokonywanych płatności przez skarżącego, na dzień 3 czerwca 2022 r. należność główna wynosiła [...] zł. Według ustaleń LAWP do dnia 14 lipca 2024 r. skarżący spłacił zadłużenie w kwocie [...]zł. W piśmie z dnia 30 października 2024 r. będącym uzupełnieniem skargi skarżący wyjaśnił, że w wyniku częściowych wpłat dokonanych we wrześniu i październiku 2024 r. należność główna została całkowicie uregulowana. Powyższe oznacza, że skarżący dysponował zasobami pieniężnymi pozwalającymi na wykonanie decyzji "zwrotowej" z dnia 25 czerwca 2021 r. Skarżący podniósł, że dobrowolne wpłacenie kwoty [...]zł na poczet długu było możliwe po otrzymaniu kredytu bankowego. Okoliczność ta nie świadczy o tym, że organ dokonał wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz nieprawidłowo ocenił możliwości płatnicze skarżącego.

Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem organu, że nie wystąpiły przesłanki do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności w całości z uwagi na ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. W tej materii organ, po pierwsze, logicznie wywiódł korzystając z dorobku judykatury na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej, że konkretyzacja powyższych dwóch pojęć następuje poprzez ocenę indywidualnego stanu faktycznego danej sprawie, że ważnego interesu zobowiązanego nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika, że przez ważny interes dłużnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji zobowiązanego oraz że zobowiązania stron powinny być przez nie realizowane. Po drugie, organ podniósł w nawiązaniu do poglądów wyrażanych w doktrynie i orzecznictwie, że przy wykładni interesu publicznego należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa (takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej), że ustalenie przez organ kwestii istnienia tejże przesłanki wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej oraz że odnoszenie rozumienia tej przesłanki wyłącznie do zasady, którą jest terminowe płacenie podatków, a także do nadzwyczajnych okoliczności powstania zaległości, jest nieuprawnionym zawężeniem tego pojęcia. Na gruncie tak wyrażanych poglądów organ przyjął, że ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia ważnego interesu zobowiązanego nie ograniczył tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności ponieważ pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków.

W tej materii organ w sposób szczegółowy odniósł się do sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego. Stwierdził też, że skarżący w swoich wyjaśnieniach nie powoływał się na problemy zdrowotne ograniczające możliwości kontynuowania działalności gospodarczej lub podjęcia pracy w celach zarobkowych. Organ przyjął w podsumowaniu, że skarżący nie wypełnia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego albowiem nie znajduje się w wyjątkowej sytuacji ekonomicznej lub zdrowotnej, która uniemożliwiłaby mu spłatę ciążącego zobowiązania.

W odniesieniu do przesłanki interesu publicznego organ kierował się zasadą nakazującą regulowanie zobowiązań, w tym zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Organ uznał, że z punktu widzenia interesu społecznego korzystniejsze byłoby dochodzenie od skarżącego należności zwłaszcza, że przedwczesnym jest przyjęcie, że pogorszenie się sytuacji finansowej skarżącego ma charakter trwały. Organ zauważył, że sytuacja majątkowa skarżącego – pomimo zaistnienia utrudnień w funkcjonowaniu działalności hotelarsko-gastronomicznej spowodowanych epidemią COVID-19 - ulega poprawie.

Zdaniem Sądu, powyższa ocena jest usprawiedliwiona i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym obszernym materiale dowodowym.

Bez naruszenia art. 25 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych organ odmówił umorzenia należności. Powyższy przepis uzależnia zastosowanie ulgi od spełnienia określonego warunku. Udzielenie ulgi jest dopuszczalne tylko wtedy, kiedy może ona ograniczyć negatywne skutki COVID-19. Skarżący poza złożeniem wniosku z dnia 14 października 2021 r. o udzielenie ulgi na podstawie ww. ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. nie wskazał na okoliczności świadczące o tym, że udzielenie wnioskowanej ulgi może ograniczyć negatywne skutki COVID-19. Organ wykazał natomiast, że epidemia COVID-19 nie spowodowała nagłego i drastycznego pogorszenia sytuacji ekonomicznej skarżącego i jego możliwości płatniczych w aspekcie utraty płynności finansowej.

Z akt sprawy wynikało bezspornie, że doszło do poważnych nieprawidłowości ze strony skarżącego na etapie realizacji projektu, co skutkowało rozwiązaniem umowy o dofinansowanie w trybie natychmiastowym i upoważniało organ do podjęcia czynności windykacyjnych. Nie budzi wątpliwości, że nieprawidłowości te dotyczyły w szczególności wprowadzania organu w błąd w zakresie sposobu realizacji projektu oraz jego zgodności z wymaganiami wynikającymi z umowy o dofinansowanie. Znalazło to potwierdzenie w wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 13 stycznia 2023 r. (w sprawie objętej sygn. akt [...]). Skarżącego uznano za winnego popełnienia czynu z art. 286 § 1 k.k.

Skarżący nie zakwestionował decyzji z dnia 25 czerwca 2021 r. w przedmiocie korekty finansowej (nie złożył odwołania od tego rozstrzygnięcia).

Niezasadny jest zarzut o rażącym naruszeniu granic uznania administracyjnego i art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b/ u.f.p. poprzez nieuwzględnienie propozycji skarżącego zawarcia układu ratalnego. W myśl powołanego przepisu istnieje możliwość odroczenia terminu spłaty całości albo części należności lub rozłożenia na raty płatność całości albo części należności. Powyższy przepis nie oznacza, że organ miał obowiązek zawarcia układu ratalnego dostosowanego do możliwości zarobkowych i majątkowych skarżącego. Uwadze skarżącego, a nie organu, umyka fakt, że według wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 10 stycznia 2022 r. łączna wysokość zaciągniętych przez skarżącego kredytów wynosi [...] zł (w tym kredyt obrotowy w wysokości [...] zł) oraz że miesięczne raty kredytów wynoszą [...] zł. Skarżący nie przedstawił jednak umów kredytowych oraz rzeczywistych harmonogramów spłat zaciągniętych zobowiązań wobec banku. W takim przypadku rozważania organu - opierające się na niepełnych wydrukach z systemu bankowego - w kwestii układu ratalnego byłyby tylko hipotetyczne z uwagi na brak podstawowych informacji niezbędnych do analizy możliwości płatniczych skarżącego w przypadku jednoczesnego spłacania zobowiązań z tytułu kredytów i uzgodnionego z organem układu. Rzeczą skarżącego było udowodnienie, że jego sytuacja przemawia za oceną, że udzielenie ulgi uzasadniają względy społeczne lub gospodarcze, a w szczególności możliwości płatnicze zobowiązanego. Tego skarżący nie wykazał. Nie przedstawił niezbędnych dowodów do oceny realności układu ratalnego. Stąd też nieskuteczny był zarzut podniesiony w pkt 2 skargi o naruszeniu art. 77 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Do przedawnienia odsetek naliczanych od zobowiązań z tytułu niepodatkowych należności budżetowych nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego. W myśl art. 118 k.c. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Zarzut przedawnienia (art. 118 k.c.) nie ma zastosowania w sprawach dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., mających charakter publicznoprawny. Przepis art. 67 ust. 1 u.f.p. zawiera wyraźne odesłanie do przepisów k.p.a. i pomocniczo do Ordynacji podatkowej, której przepisy działu III stosuje się odpowiednio. Wspomniane uregulowanie (art. 67 ust. 1 u.f.p.) nie nawiązuje do przepisów Kodeksu cywilnego. Ma on zastosowanie jedynie do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania z tytułu niepodatkowych należności budżetowych (art. 65 u.f.p.).

Ubocznie należy zasygnalizować, że nawet postanowienia umowy o dofinansowanie nr [...] zawartej dnia 6 listopada 2017 r. i odnoszącej się do projektu pt. [...] nie odsyłają do przepisów Kodeksu cywilnego.

W ocenie Sądu, stwierdzone istotne nieprawidłowości przy realizacji tej umowy polegające w szczególności na wprowadzaniu LAWP w błąd, co do sposobu realizacji projektu, upoważniały organ do zakwalifikowania umyślnego działania skarżącego jako nadużycia finansowego, o którym mowa w art. 1 lit. a) Konwencji o ochronie interesów Wspólnot Europejskich z dnia 26 lipca 1995 r. (Dz.U. z 2009 r., nr 208, poz. 1603). Zgodnie z tym przepisem nadużycie finansowe stanowi jakiekolwiek umyślne działanie lub zaniechanie dotyczące:

a) wykorzystania lub przedstawienia fałszywych, nieścisłych lub niekompletnych oświadczeń lub dokumentów, które ma na celu sprzeniewierzenie lub bezprawne zatrzymanie środków z budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich lub budżetów zarządzanych przez, Wspólnoty Europejskie lub w ich imieniu,

b) nieujawnienia informacji z naruszeniem szczególnego obowiązku, w tym samym celu,

c) niewłaściwego wykorzystania takich środków do celów innych niż te, na które zostały pierwotnie przyznane.

Nietrafny okazał się zarzut o naruszeniu art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 7 i art. 80 k.p.a. (przedstawiony w pkt 1 skargi) poprzez poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób niewszechstronny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkującego przyjęciem, iż w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadnione względami gospodarczymi, w tym możliwościami płatniczymi skarżącego. Materiał dowodowy rozpatrzono wszechstronnie o czym świadczą m. in. zamieszczone w uzasadnieniu decyzji LAWP informacje na temat pomocy udzielonej skarżącemu w ramach tarczy antykryzysowych (w tym [...] zł), zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek ZUS w roku 2020-2021 ([...] zł), bezzwrotnego świadczenia z ZUS w 2021 r. ([...] zł), bezzwrotnego świadczenia od Starosty [...] ([...] zł) oraz WUP w L. ([...] zł) w celu utrzymania bieżącej działalności przedsiębiorstw oraz ochrony miejsc pracy.

Trudno zarzucać organowi brak wszechstronnej oceny dowodów skoro organ ustala na podstawie uzyskanych informacji na temat ilości zatrudnianych pracowników (łącznie 30-40 osób w sezonie letnim), że obowiązek zwrotu należności wraz odsetkami mający wpływ na warunki gospodarowania przedsiębiorcy nie będzie miał w zasadzie szerokiego negatywnego wpływu na lokalny rynek pracy oraz że skala zatrudnienia nie przemawia za wystąpieniem bezpośrednich przesłanek o charakterze społecznym do zastosowania ulgi.

Chybiony jest zarzut skargi o braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (zarzut sformułowany w pkt 4 skargi) w sytuacji, kiedy organ ustala wysokość przychodów skarżącego w latach 2017 - 2018. Organ oszacował, że przychody w 2017 r. wyniosły [...] zł i [...] zł w 2018 r. Na tej podstawie wywiódł, że minimalny poziom dochodów nie przypadał lata związane z występowaniem pandemii czyli w 2020 r. i 2021 r. W tych okolicznościach przyjął, że nie można uznać, iż spadek przychodu w 2020 r. wiązał się jednoznacznie z restrykcjami epidemicznymi i w grę może wchodzić cykl koniunkturalny.

Powyższe oznacza, że wszystkie podniesione przez skarżącego okoliczności zostały wzięte pod uwagę przez organ i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów.

Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej spłatę zobowiązań wynikających z decyzji z dnia 25 czerwca 2021 r. w przedmiocie korekty finansowej. Skarżący dysponuje przychodami, które pozwalają dokonywanie spłat, co realizuje. Jego sytuacja finansowa wskazywała, że posiada zdolność do zaciągania kredytów i pożyczek. To, że aktualnie skarżącego obciążają spłaty zobowiązań wobec banku nie jest argumentem przemawiającym za udzieleniem ulgi, a tym bardziej może świadczyć o istnieniu obowiązku jej udzielenia. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że zobowiązanie publicznoprawne mają być zaspokajane w ostatniej kolejności, po spłacie innych prywatnych długów zobowiązanego.

W ocenie Sądu organ właściwie ocenił, że w realiach sprawy nie zaistniały przesłanki dające możliwość przyznania skarżącemu którejkolwiek wnioskowanej przez niego ulgi. Argumenty jakimi posłużył się skarżący nie świadczą o zaistnieniu nadzwyczajnych przypadków losowych, czy szczególnego splotu okoliczności, których zobowiązany nie był w stanie przewidzieć oraz które spowodowały brak możliwości uregulowania należności.

Organ rozpoznając sprawę, zastosował prawidłowo przepisy prawa materialnego tj. art. 64 ust 1 pkt 2 lit a/ i b/ u.f.p. oraz art. 25 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych.

Chybione okazały się w szczególności zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. koncentrujące się na dopuszczeniu się przez organ błędu w ustaleniach faktycznych. Zdaniem Sądu, nie zostały naruszone przepisy postępowania, bowiem organy podjęły wszelkie uzasadnione czynności, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, co niewadliwie nastąpiło. Jeszcze raz podkreślić należy, że organ w sposób wyczerpujący uzasadnił zaskarżone rozstrzygnięcie, należycie przedstawiając podstawy prawne i faktyczne decydujące o sposobie rozstrzygnięcia sprawy, spełniając tym samym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

O podjętych przez organ działaniach nie sposób powiedzieć, że przeczą one idei demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był skargę jako bezzasadną oddalić, o czym – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł w sentencji wyroku.