Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1452/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16, art. 18, art. 23 par. 6, art. 56, art. 56a
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 61 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi S. Spółka Cywilna [...] w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr 2401-IEE.7192.307.2023.4/JO UNP: 2401-23-186952 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot kontroli sądowej stanowiło postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwany dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z 21 sierpnia 2023 r. nr 2401-IEE.7192.307.2023.4/JO UNP: 2401-23-186952 wydane na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze. zm. – zwana dalej "k.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 56 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm. – zwana dalej "u.p.e.a.") utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. (zwany dalej: "organem egzekucyjnym", "Naczelnikiem") z 4 lipca 2023 r. nr [...] w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego - prowadzonego wobec S. Spółka Cywilna [...] w R. (zwana dalej "skarżąca", "zobowiązana", "Spółka").

Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Naczelnik działając jako wierzyciel wystawił wobec Spółki tytuły wykonawcze o numerach 2427-723.138782.2021; 2427-723.138789.2021; 2427-723.138802.2021; 2427-723.138762.2021; 2427-723.138741.2021; 2427-723.138731.2021; 2427-723.139060.2021; 2427-723.139107.2021; 2427-723.138697.2021, 2427- 723.138725.2021; 2427-723.138748.2021; 2427-723.139041.2021, 2427-723.139049.2021; 2427-723.139119.2021; 2427-723.139077.2021; 2427-723.312555.2021; 2427-723.144953.2023; 2427-723.144927.2023; 2427-723.144963.2023; 2427-723.144975.2023; 2427-723.144982.2023; 2427-723.144943.2023; 2427-723.144971.2023; 2427-723.144958.2023; 2427-723.144979.2023

- obejmujące należności stanowiące nieuregulowany podatek od towarów i usług za okresy od maja 2015 r. do grudnia 2015 r., luty 2016 r., marzec 2013 r., maj 2016 r., lipiec 2016 r., wrzesień 2016 r. oraz grudzień 2020 r. , październik 2021 r., luty 2022 r., od maja 2022 r. do listopada 2022 r. na łączną kwotę należności głównej 96.237,29 zł.

Zobowiązania stanowiące podatek od towarów i usług za okresy od marca 2015 r. do grudnia 2015 r., luty 2016 r., marzec 2016 r., maj 2016 r., lipiec 2016 r., wrzesień 2016 r. określono w ostatecznej i prawomocnej decyzji Naczelnika z 20 stycznia 2021 r. nr [...]. Należności za okresy grudzień 2020 r., październik 2021 r., luty 2022 r., od maja 2022 do listopada 2022 r. wynikały natomiast ze złożonych przez Spółkę deklaracji.

W oparciu o wspomniane tytuły wykonawcze Naczelnik działając jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne i rozpoczął egzekucję z majątku Spółki dokonując zajęcia wierzytelności przysługujących Spółce.

Spółka w piśmie z 4 maja 2023 r. wniosła o zawieszenie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. We wniosku wskazano, że Spółka prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą. Do wniosku załączono kopię postanowienia Prokuratury Rejonowej w R. z 29 grudnia 2022 r. o częściowym umorzeniu prowadzonego wobec wspólnika dochodzenia w zakresie zarzucanych czynów opisanych w postanowieniu.

Naczelnik działając jako organ egzekucyjny postanowieniem z 4 lipca 2023 r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. Organ egzekucyjny przytoczył treść art. 56 § 1 u.p.e.a. oraz wskazał, że w sprawie nie wystąpiła żadna z opisanych w nim okoliczności stanowiących podstawę do zawieszenia postępowania. Nawiązując do treści wniosku wskazano, że wobec zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za okres od maja 2015 r. do września 2015 r. prowadzone jest od 11 września 2020 r. dochodzenie przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., który 30 września 2021 r. przekazał do Prokuratury Rejonowej w R. sporządzony przeciwko wspólnikowi Spółki akt oskarżenia. Prokuratura Rejonowa w R. oprócz wydania załączonego do wniosku postanowienia o częściowym umorzeniu dochodzeniu, wniosła także przeciwko wspólnikowi akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w J.. Wszczęcie dochodzenia spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Naczelnik zaznaczył, że dalszy bieg terminu przedawnienia ww. zaległości i rozpocznie się po dniu zakończenia dochodzenia. Na dzień wydania postanowienia zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi pozostają wymagalne.

Spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika pismem z 11 lipca 2023 r. wniosła do Dyrektora zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 7 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zasadności zarzutów braku wymagalności obowiązku na skutek rozłożenia płatności na raty, braku uprzedniego doręczenia upomnienia i konieczności merytorycznej oceny poprzez wszczęcie postepowania administracyjnego;

2. naruszenie art. 8 ust. 1, art. 9 w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na treść praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a także przez pominięcie zasady rozstrzygania wątpliwości, co do stanu faktycznego na korzyść strony;

3. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia polegający na przyjęciu jakoby nie istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki – podczas gdy okoliczności ujawnione w sprawie a to prowadzenie kontroli bez udziału strony wskazuje, że postępowanie powinno być wznowione z urzędu, a postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wadliwych tytułów wykonawczych zawieszone.

Skarżący ponowił argumentację zamieszczoną we wniosku o zawieszenie postępowania. Podniesiono, że organ egzekucyjny w nie odniósł się w sposób wyczerpujący do podstaw faktycznych wniosku.

Dyrektor postanowieniem z 21 sierpnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. Organ nadzoru podzielił ustalenia i ocenę prawną przyjętą przez Naczelnika. Wskazał, że organ egzekucyjny rozpoznając wniosek Spółki o zawieszenie postępowania, szczegółowo opisał okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania oraz uwzględnił cały stan faktyczny. Potwierdził prawidłowość oceny Naczelnika, co do tego że umorzenie postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w R. w zakresie czynów wskazanych w postanowieniu z 29 grudnia 2022 r., a mianowicie popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 61 §1 k.k.s oraz z art. 62 § 2 k.k.s. oraz przestępstwa z art. 273 k.k. w związku z brakiem podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Za nietrafny uznano, zarzut zażalenia dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych, przez prowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności z pominięciem udziału strony w postępowaniu uzasadniającym wznowienie postępowania z urzędu. Dyrektor wyjaśnił, że kontrola w zakresie realizacji obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności została przeprowadzona w spółce E. Sp. z o.o. w której dokonano zajęcia innych wierzytelności przysługujących na rzecz Spółki. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że wspólnik Spółki S. D. działał wówczas również jako prokurent spółki E. Sp. z o.o. w toku prowadzonej kontroli udzielił wyjaśnień i przedłożył niezbędne dokumenty. Z przeprowadzonej kontroli zostały sporządzone protokoły kontroli, oba zostały podpisane przez S. D. wspólnika Spółki i jednocześnie prokurenta E. Sp. z o.o. - dłużnika zajętej wierzytelności. Spółka brała też udział w postępowaniu, w tym przy czynności organy egzekucyjnego mających na celu ustalenie stanu majątkowego zobowiązanej. Z czynności tych sporządzony został w obecności wspólnika Spółki protokół o stanie majątkowym zobowiązanego, który został przez niego osobiście podpisany.

Spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika pismem z 21 września 2023 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wymienione postanowienie DIAS z 21 sierpnia 2023 r. Zobowiązana zarzuciła, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem:

1. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów polegające na całkowitym pominięciu okoliczności uzasadniających twierdzenie, że w sprawie zaistniał szczególny uzasadniony przypadek uzasadniający zawieszenie postępowania w postaci ustaleń poczynionych przez prokuraturę Rejonową w R. które stały się podstawą wydania postanowienia o częściowym umorzenia postępowania;

2. art. 56 § 1 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy złożony wniosek dotyczył wstrzymania postępowania egzekucyjnego z urzędu, a nie zawieszenia postępowania z mocy prawa;

3. art. 7 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela;

4. art. 23 § 6 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo wskazania we wniosku, że dotyczy on wstrzymania postępowania egzekucyjnego z urzędu z uwagi na występujący w sprawie szczególny uzasadniony przypadek;

5. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, podczas gdy organ powinien wydać rozstrzygnięcie reformacyjne bądź kasatoryjne.

Skarżąca wniosła o:

a) uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS,

b) orzeczenie, co do istoty sprawy poprzez zawieszeniu postępowania egzekucyjnego,

c) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego

Zdaniem Autora skargi postanowienie Dyrektora było niezasadne, albowiem nie rozpoznano w sposób prawidłowy wniosku, gdyż nie dotyczył on zawieszenia postepowania z mocy prawa, lecz zawieszania z urzędu, z uwagi na istniejący w sprawie szczególnie uzasadniony przypadek. Pomimo podania w zażaleniu podstawy na, której skarżący domagał się zawieszenia postepowania, organ nadzoru rozpoznał go w trybie art. 56 u.p.e.a. i odmówił zawieszenia postepowania egzekucyjnego. Skarżący upatruje podstawy zawieszenia w szeregu okoliczności szczególnych w tym przede wszystkim w stanie faktycznym ustalonym przez Prokuraturę Rejonowa w R.. W ocenie strony skarżącej okoliczności te miały wpływ na toczące się postepowanie egzekucyjne. Skarżący podnióśł, że we wniosku wskazano, iż prowadzenie egzekucji z rachunków bankowych może się okazać zbyt uciążliwe, jak również może doprowadzić do trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej, a w konsekwencji do utraty płynności finansowej przedsiębiorstwa.

DIAS odpowiadając na skargę wskazał, że skarżąca na żadnym z etapów postepowania nie domagała się innej czynności niż zawieszenie postepowania egzekucyjnego ewentualnie umorzenie tego postepowania. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Organ nadzoru zauważył, że przedmiotem postepowania egzekucyjnego w administracji są nieuregulowane należności podatkowe i przymusowe ich ściągniecie. Natomiast przyczyną prowadzenia postepowania karnego skarbowego i powstania odpowiedzialności karnej skarbowej nie jest brak wywiązania się z obowiązku podatkowego, lecz popełnienie przestępstwa lub wykroczenia skarbowego wynikającego z określonego zachowania ustalonego sprawcy, który dopuszcza się czynu zabronionego określonego w przepisach prawa, w zakreślonym czasie i miejscu .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i dlatego została oddalona.

Przedmiotem rozpoznania stało się postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, podlegające kontroli sądowej jako wymienione w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – zwany dalej: "p.p.s.a.").

Spór w sprawie skupia się wokół kwestii wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciw spółce, zapadłego w postępowaniu karnym orzeczenia o częściowym umorzeniu prowadzonego wobec wspólnika spółki cywilnej postępowania w zakresie czynów opisanych w k.k.s. i k.k., a pozostających w związku ze zobowiązaniem podatkowym będącym przedmiotem egzekucji. W tej konkretnej sprawie okoliczność ta rozpatrywana była jako przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Skarżący jako okoliczność mającą przemawiać za zawieszeniem postępowania egzekucyjnego wskazuje umorzenie przez Prokuraturę w części dochodzenia prowadzonego przeciwko S. D. wspólnikowi skarżącej spółki, które nastąpiło w związku z brakiem podstaw do wniesienia aktu oskarżenia w zakresie zarzucanych mu czynów, polegających na tym, że w okresie od 3 marca 2015r. do 16 września 2016r. w R. i N., będąc wspólnikiem spółki i zajmując się jej sprawami finansowymi, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru i z wykorzystaniem takiej samej sposobności nierzetelnie prowadził księgi w postaci rejestrów zakupów ujmując w nich faktury niedokumentujące faktycznych zdarzeń gospodarczych, wystawione w sposób nierzetelny. Z treści postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. z 29 grudnia 2022 r. wynika, że dochodzenie prowadzone wobec S. D. w zakresie jakim zostało umorzone dotyczyło czynów stanowiących przestępstwa skarbowe art. 61 § 1 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., art. 7 § 1 i art. 9 § 3 k.k.s. oraz o przestępstwo opisane w art. 273 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. (popełnionych w okresie 3 marca 2015 do 16 września 2016).

Przed przejściem do omówienia nakreślonego wyżej zagadnienia stwierdzić trzeba, że zgodnie art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – zwana dalej: "k.p.a."). Poprzez powyższe odesłanie nie tylko przepisy szczegółowe (np. dotyczące doręczeń, wyłączenia pracownika, prowadzenia ewentualnego postępowania wyjaśniającego) lecz również zasady postępowania uregulowane w k.p.a., ulegają przeniesieniu i dostosowaniu do potrzeb szeroko pojętego administracyjnego postępowania egzekucyjnego.

Powyższe wprowadzenia było istotne zważywszy, że stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Treść żądania strony wyznacza granice sprawy podlegającej rozpoznaniu. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 137/21: "W sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, treść zgłoszonego żądania określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także wyznacza właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie relewantna dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania."

W niniejszej sprawie zobowiązana Spółka (działająca poprzez jej wspólnika) w piśmie inicjującym postępowanie skierowanym do Naczelnika wprost zwróciła się o zawieszenie postępowania. Organ egzekucyjny stosownie do treści rozpoznał wniosek strony pod kątem wystąpienia przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które określone są w art. 56 i art. 56a u.p.e.a. – ten ostatni dotyczy specyficznego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie jednolitego instrumentu wystawionego przez państwo członkowskie UE.

Istotny dla sprawy jest art. 56 § 1 u.p.e.a., który stanowi że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Z akt administracyjnych nie wynika, aby okoliczność odpowiadająca którejkolwiek z przywołanych wyżej podstaw zawieszenia. W szczególności nie wydano orzeczenia, które spowodowałoby odroczenie terminu płatności lub rozłożeniu na raty spłaty zaległości podatkowych objętych postępowaniem egzekucyjnym. Podkreślić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądowym utrwalone jest zapatrywanie, iż dopiero ostateczne i prawomocne rozstrzygnięcie o udzieleniu ulgi w spłacie należności stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 1 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 559/23).

Podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie daje również przywołany we wniosku i w dalszych pismach strony skarżącej fakt wydania przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. postanowienia o częściowym umorzeniu prowadzonego wobec wspólnika dochodzenia.

Stosownie do art. 3 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i art. 3 a § 1 pkt 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną prowadzi się w zakresie obowiązków stanowiących podatki, gdy wynikają one z decyzji albo z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika. W konsekwencji tak długo jak w obrocie pozostaje wykonalna decyzja podatkowa, będąca źródłem obowiązku stanowiącego przedmiotem egzekucji tak długo możliwe jest prowadzenie egzekucji administracyjnej obowiązków z niej wynikających. Umorzenie postępowania o przestępstwa karnoskarbowe popełnione w określonym czasie, nie prowadzi do automatycznego uchylenia decyzji podatkowej obejmującej ten sam okres bądź pozbawienia jej cechy wykonalności.

Zasadą ogólną administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest niezależność postępowania egzekucyjnego od postępowań o charakterze karnym lub dyscyplinarnym. Zasada ta sytuowana jest w art. 16 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że zastosowanie środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym nie stoi na przeszkodzie wymierzeniu kary w postępowaniu karnym, w sprawach o wykroczenia lub dyscyplinarnym za niewykonanie obowiązku. Zastosowanie przymusu państwowego dla doprowadzenia do wykonania obowiązku nie wyklucza odpowiedzialności karnej za czyn polegający na niewykonaniu obowiązku. Nie dochodzi w ten sposób do naruszenia zasady ne bis in idem (P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 16.). Innym aspektem tej zasady jest to, że postępowanie wykonawcze i postępowania karne są niekonkurencyjne ze względu na odmienność celów. Otóż administracyjne postępowanie egzekucyjne służy realizacji obowiązków wynikających z norm szeroko pojętego materialnego prawa administracyjnego. W postępowaniu karnym, w oparciu o przepisy właściwe dla gałęzi prawa karnego, dochodzi natomiast do ustalenia okoliczności czynu, odpowiedzialności sprawcy i wymierzenia sankcji. Z faktu, że to samo zachowanie stanowić może naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa administracyjnego (np. udział w oszustwie podatkowym) i stanowić podstawę do odpowiedzialności karnej, nie można wywieść wniosku o bezpośredniej współzależności postępowań karnego i egzekucyjnego w administracji.

Organy administracji orzekające w sprawie prawidłowo odczytały treść żądania strony i prowadziły postępowanie w odpowiadającym mu kierunku. Skoro bowiem zobowiązana wnosiła, o zawieszenie postępowania to organy badały sprawę pod tym kątem. Czynności organów zakończyły się wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie wytyczonej treścią wniosku strony.

Nietrafne są wobec powyższego zarzuty skargi dotyczącej naruszenia art. 23 § 6 u.p.e.a., który to przepis nie miał i nie mógł mieć zastosowania w postępowaniu toczącym się w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W art. 23 § 6 u.p.e.a. uregulowana jest instytucja nadzwyczajnego wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub poszczególnych czynności egzekucyjnych. Zaznaczyć trzeba, że zwroty "zawieszenie postępowania egzekucyjnego" oraz "wstrzymanie postępowania egzekucyjnego" nie są tożsame. Pojęcia wstrzymania czynności egzekucyjnych oraz wstrzymania postępowania egzekucyjnego zostały osobno zdefiniowane w ustawie odpowiednio w art. 1a pkt 15) i pkt 16) u.p.e.a. Różnice sprowadzają się przede wszystkim do trybu wprowadzenia oraz skutków jakie w zakresie stosowania środków egzekucyjnych powoduje zawieszenie albo wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Dodatkowo wskazać przychodzi, za uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Po 594/23, że w myśl art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Literalne brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ustawa nie wprowadza i instytucji "wstrzymania" postępowania egzekucyjnego na wniosek dłużnika.

Adresatem normy wyrażonej w art. 23 § 6 u.p.e.a. jest organ nadzoru i nie tworzy ona uprawnienia dla zobowiązanego do żądania określonego zachowania od organu w związku z wystąpieniem "szczególnie uzasadnionych przypadków".

Wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego może stanowić podstawę do podjęcia przez organ nadzoru czynności z urzędu (por. wyroki NSA z: 21 kwietnia 2023 r., III FSK 906/22; 23 lutego 2023 r., III FSK 192/22). Z powyższego przepisu wynika również, że wstrzymanie z urzędu postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych jest uprawnieniem organu nadzoru, a nie obowiązkiem i pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowym pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" odnosi się do sytuacji na jakie strona nie miała wpływu i które niezależne są od sposobu jej postępowania (jak np. w przypadku klęski żywiołowej, pożaru, zdarzeń losowych).

Sąd zauważa, że zbędne w świetle granic sprawy wyznaczonych art. 56 § 1 u.p.e.a. były wyjaśnienia organów administracji (w szczególności organu nadzoru) dotyczące okoliczności niemających znaczenia dla przedmiotu postępowania tj. zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnienia te nawiązują do okoliczności stanowiących materię innych środków prawnych dostępnych zobowiązanemu albo innym uczestnikom postępowania egzekucyjnego (kontrola w trybie art. 71a u.p.e.a.). Chodzi tutaj o odniesienie się do zarzutów dotyczących wywiązania się z obowiązku doręczenia upomnienia zobowiązanej oraz okoliczności związanych z przebiegiem i ustaleniami kontroli prowadzonej u dłużnika zajętej wierzytelności. W tym miejscu wskazać należy, że w uzasadnieniu zażalenia nawiązano do "kontroli podatkowej".

Dążenie do możliwie pełnego zrealizowania przez organ administracyjnych nakazów płynących z art. 9 czy art. 11 k.p.a. nie zwalnia z konieczności zwracania uwagi na rozłączność podstaw i zakresu stosowania poszczególnych środków prawnych występujących w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Sąd dostrzega, że zadanie to może być utrudnione przez wzgląd na wielość środków prawnych występujących w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, co jednak nie zwalnia z obowiązku zachowania granic rozpoznania wyznaczonych przepisami regulującymi dany środek prawny – w niniejszej sprawie wniosek o zawieszenie postępowania.

Powyższe uchybienie pozostawało jednakże bez wpływu na wynik sprawy jaki wyraża się w prawidłowości dokonanej przez organy administracji oceny, co do braku podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki.

Nie potwierdziły się zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania z art. 7 i art. 8 k.p.a. Organy administracji prowadziły rzetelnie postępowanie wyjaśniające w sprawie wytyczonej wnioskiem strony i czyniły to nie godząc w art. 8 k.p.a. (zasadę ogólna prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie). Wzięto pod uwagę prawidłowo ustaloną podstawę prawną mającą zastosowanie w sprawie tj. art. 56 § 1 u.p.e.a. Do podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy nie zaliczał się z kolei powołany w skardze art. 23 § 6 u.p.e.a. Skoro natomiast przepis ten przewidujący działanie w ramach uznania administracyjnego nie miał zastosowania, to nie mogło dojść do naruszenia art. 7 k.p.a. w części w jakiej wyraża on dyrektywę kierunkową załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 242/23).

Wbrew zarzutom skargi organy administracji orzekające w sprawie sprostały wymogom stawianym wobec nich, co do zakresu i szczegółowości postępowania wyjaśniającego. Nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., gdyż dotyczą one treści sentencji rozstrzygnięcia zapadającego w ramach kontroli instancyjnej. Organ nadzoru wydał rozstrzygnięcie przewidziane w powołanych przepisach. Nie może być mowy o naruszeniu tych przepisów z uwagi na to, że wydane rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony.

Zaskarżone postanowienie DIAS okazało się zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.