Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 88/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2022 poz 1009
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 stycznia 2023 r. nr 145/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. M. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Łodzi (dalej: organ, ZUS) z dnia 25 stycznia 2023 r. nr 145/2023 odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem składek w łącznej kwocie 10.374,20 zł.

Z akt sprawy wynika, że strona złożyła 1 grudnia 2022 r. wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. Zaznaczyła strona, że z uwagi na wprowadzenie w błąd przez pracownika ZUS, jej wniosek z 25 sierpnia 2022 r. został wadliwie zakwalifikowany, jako wniosek o umorzenie zaległości wynikających z decyzji orzekającej o odpowiedzialności za długi spółki C. Wskazała strona, że skutkiem powyższego było dokonanie zajęcia na rachunku bakowym strony środków, które były przeznaczone na utrzymanie i leczenie. Zawnioskowała strona o dołączenie do jej wniosku dokumentów złożonych 16 września 2022 r. Po wezwaniu organu, strona w piśmie z 27 grudnia 2022 r. wskazała, że nie posiada żadnych dochodów, nie ma majątku ruchomego ani nieruchomego, nie posiada żadnych środków własnych, nie pobiera zasiłków, również z MOPS, nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy. Wyjaśniła strona, że nie posiada żadnych własnych środków na zajętym koncie bankowym, a zajęte środki przekazane były przez osoby Ją wspierające, które miały zostać spożytkowane na potrzeby choroby, zakupu leków jak i minimalnego bezpieczeństwa egzystencjonalnego. Wskazała strona, że po tragicznej śmierci córki leczy się [...]. Jeszcze raz strona podkreśliła, że została wprowadzona w błąd przez pracownika ZUS, czego skutkiem było procedowanie wniosku niezgodnie z Jej intencją, dlatego strona oczekuje umorzenia składek osobistych i zwrotu wszystkich środków pobranych z rachunku bankowego.

Decyzją z 25 stycznia 2023 r. ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Wskazał organ, że nie upłynął jeszcze termin, kiedy należności mogą być dochodzone, ponieważ bieg terminu przedawnienia należności uległ zawieszeniu, tj. w sprawie wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, które jest nadal prowadzone. Dalej ZUS stwierdził, że nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm., dalej: u.s.u.s.), jak również nie stwierdził ZUS spełnienia przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141 poz. 1365 ze zm., dalej: rozporządzenie). Analizując możliwość umorzenia ze względu na trudną sytuację finansową (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) wskazał organ, że strona nie pracuje zarobkowo (co zostało potwierdzone ustaleniami z urzędu), nie jest zarejestrowana jako bezrobotna, nie posiada tytułu do ubezpieczenia, nie korzysta z innych form pomocy, nie osiąga dochodu z innych źródeł oraz nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej. Strona jest mężatką, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, według informacji strony Jej potrzeby egzystencjonalne zaspokajają bliscy i znajomi. Strona ponosi wydatki związane z utrzymaniem z tytułu opłat eksploatacyjnych w łącznej kwocie 195,00 zł, w tym: 160,00 zł opłata za prąd oraz 35,00 zł opłata za gaz , na leczenie w kwocie 200,00 zł. Oprócz zadłużenia w ZUS nie posiada innych zobowiązań pieniężnych, nie posiada ruchomości oraz nieruchomości (co również zostało potwierdzone ustaleniami z urzędu), nie posiada praw majątkowych, innych składników mienia ruchomego oraz wierzytelności. Stwierdził ZUS, że strona nie udowodniła, że w związku z trudną sytuacją, na którą się powołuje podjęła działania mające na celu uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego, jakim dysponują powołane do tego instytucje socjalne. Według ZUS wobec braku wsparcia socjalnego można przypuszczać, że wskazywane przez stronę trudności finansowe nie mają charakteru trwałego. Argumentował ZUS, że przepisy prawa i zasady doświadczenia życiowego przemawiają za tym, że jeżeli dana osoba prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych dochodów lub dochody te nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, to kwalifikuje się ona do objęcia najszerszym z możliwych spektrum form pomocy społecznej. Zdaniem ZUS w sprawie umorzenie należności przybrałoby charakter pomocy socjalnej, a nie taki charakter mają przepisy o umorzeniu.

Nie stwierdził również organ wystąpienia pozostałych przesłanek z rozporządzenia. Argumentował organ, że śmierć córki, która niewątpliwie jest wielką stratą strony, nie wypełnia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Strona wskazała na leczenie [...], jednak ZUS nie ma informacji, aby strona miała trwałą niezdolność do pracy.

Podkreślił ZUS, że zgromadzone dowody nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nie opłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenia społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie o uchylenie decyzji. Zarzuciła strona naruszenie prawa procesowego i materialnego:

1. art. 6, art. 7, art. 8, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 775 ze zm. - dalej: kpa) poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, oraz jego dowolnej ocenie, a co za tym idzie dokonanie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz niedziałanie na podstawie obowiązujących przepisów;

2. naruszenie art. 8 i 107 § 3 kpa przez nienależyte uzasadnię nie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nirn zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie dlaczego korzystanie z pomocy społecznej jest przesłanką konieczną umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą;

3. naruszenie art. 35 § 3 kpa poprzez nierozpatrzenie sprawy w terminie 30 dni czym ZUS naruszył prawo strony do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki;

4. naruszenie art. 9 i 11 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydanej decyzji przez ZUS;

5. naruszenie § 3 ust. 1 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby skarżącej i jej rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, podczas gdy z okoliczności sprawy i przedstawionej przez skarżącą sytuacji materialnej jednoznacznie wynika okoliczność uzasadniająca umorzenie przez ZUS należności z tytułu nieuiszczonych składek.

W skardze i w pismach procesowych zawnioskowała strona o przeprowadzenie dowodów: - w postaci wniosku strony z dnia 16 września 2023 r. o umorzenia należności z tytułu składek (dowód znajduje się w aktach ZUS) - na okoliczność przewlekłości postępowania oraz procedowania wniosku niezgodnie ze złożona dyspozycją, względem spółki C. sp. jawna zamiast skarżącej, która złożyła wniosek jako osoba indywidualna; - z dokumentacji medycznej strony na okoliczności Jej sytuacji zdrowotnej uniemożliwiającej spłatę należności.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego. Argumentowała, że środki zajęte na rachunku bankowym pochodziły od rodziny i znajomych i były przeznaczone na leczenie i utrzymanie strony, która po tragicznej śmierci córki popadła w [...] i przebywała w [...]. Wszystkie te okoliczności były wskazywane we wniosku strony, który na skutek błędnej informacji pracownika ZUS, nie został rozpoznany jako wniosek o umorzenie składek strony, tylko jako wniosek dotyczący odpowiedzialności osoby trzeciej z tytułu należności za zobowiązania spółki C. sp. Jawna.

Podkreśliła strona, że ZUS nieprawidłowo, bez podstawy faktycznej i prawnej odmówił wiarygodności zapewnieniom skarżącej i jej pełnomocnika i przyjął że zajęte na rachunku bankowym środki podlegają egzekucji bez zbadania źródła ich pochodzenia oraz przeznaczenia, przede wszystkim na zaspokojenie podstawy egzystencjalnej dla skarżącej. Wskazała strona, że organ winien wydać decyzję na podstawie okoliczności potwierdzonych z chwili jej wydania a nie brać przyszłych możliwości oskarżonej.

Dalej podkreśliła strona, że stanowisko organu zawarte w decyzji, że skoro strona nie korzysta z pomocy społecznej to jej trudności finansowe nie mają trwałego charakteru jest pozbawione logiki i nie uwzględnia zasady doświadczenia życiowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił wnioski dowodowe strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonał oceny zaskarżonej decyzji w kontekście przeprowadzonego postępowania i zawartych w niej twierdzeń i stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia.

W pierwszej kolejności Sąd wskaże, że nie kwestionuje stanowiska organu o nieprzedawnieniu należności. Organ zweryfikował zadłużenie skarżącej, wskazując na okoliczności decydujące o braku przedawnienia.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

W art. 28 ust. 1 u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umarzania składek na ubezpieczenie społeczne w całości lub w części, jednak tylko w przypadku wykazania ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2) lub na szczególnych warunkach, w przypadku ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, określonych w rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność składek, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 2344, z późn. zm.); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ww. przepis zawiera zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W świetle przepisów rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja oparta jest o przepisy, które upoważniają organy do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet stwierdzenie istnienia przesłanek przewidzianych w przepisach, których wystąpienie jest warunkiem umorzenia - nie zobowiązuje organu do umorzenia należności. Organ ma prawo swobodnego wyboru czy w danej sprawie zachodzi przypadek uzasadniający przyznanie ulgi, czyli to organ decyduje o sposobie rozstrzygnięcia. Sąd nie ma uprawnień aby nakazać organom uwzględnienie wniosku strony o udzielenie ulgi, nie może kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego, jego celowości, czy słuszności.

Decyzja "uznaniowa" podlega kontroli sądowej co do jej zgodności z przepisami prawa, a więc sąd administracyjny jest uprawniony do oceny, czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa i czy w ich kontekście prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych i, czy te ustalenia znajdują oparcie w wystarczającym materiale dowodowym sprawy oraz, czy wyprowadzone z tych ustaleń wnioski w zakresie merytorycznym, a więc dokonana ocena prawna sprawy, nie przekraczają zasady swobodnej oceny dowodów, zaś wyciągnięte wnioski, czy są logiczne i poprawne. Jeżeli Sąd stwierdzi, że okoliczności te zostały rozważone, a także organ wyczerpująco swoje stanowisko uzasadnił - nie ma podstawy prawnej do ingerowania w treść rozstrzygnięcia

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że organ nie dochował spoczywających na nim obowiązków. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie ZUS naruszył przepisy dotyczące przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 ust 3a u.s.u.s., jak i w oparciu o § 3 ust 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia.

Zasadnie natomiast ocenił organ brak wystąpienia przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Nie podziela Sąd oceny dokonanej przez organ w związku z zastosowaniem w sprawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenia. Przede wszystkim zauważa Sąd i co jest w orzecznictwie ugruntowane, że celem unormowania zawartego w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2017 r., II GSK 1234/15).

A dokonując oceny pod kątem zastosowania § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia organ powinien przede wszystkim zestawić wartość posiadanego majątku oraz wysokość dochodu uzyskiwanego przez skarżącą z niezbędnymi kosztami jego utrzymania, w celu ustalenia, czy strona jest w stanie faktycznie spłacić istniejące zadłużenie bez poniesienia zbyt ciężkich dla niej i rodziny skutków w sferze funkcjonowania, w tym w szczególności zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organ nie wywiązał się należycie z powyższego obowiązku, co słusznie zarzuciła strona.

Organ w decyzji wskazał, że strona jest mężatką, ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje dochodów, jej potrzeby egzystencjalne zaspokajane są przez bliskich i znajomych, którzy pomagają stronie, która ma problemy zdrowotne – [...] związane z tragiczną śmiercią córki Ostatecznie organ stwierdził, że skoro strona pomimo braku majątku i środków do życia nie korzysta z pomocy socjalnej, to oznacza to, że wskazywane trudności finansowe nie mają charakteru trwałego. Według organu doświadczenie życiowe przemawia za tym, że strona kwalifikuje się do objęcia najszerszym z możliwych spektrum form pomocy społecznej. Zdaniem organu umorzenie należności z tytułu składek stanowiłoby formę wsparcia socjalnego, a nie temu służy umorzenie. Argumentował organ, że niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych powinna być brana pod uwagę przy umarzaniu należności, jeśli wynika z przyczyn niezależnych, których strona nie jest w stanie przezwyciężyć, mimo podjętego wysiłku.

W ocenie Sądu powyższe stanowisko organu jest wadliwe. Jak już Sąd wskazywał z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wyraźnie wynika, że należy ocenić m.in. stan majątkowy, aby ocenić, czy zapłata nie pociągnie dla strony (jej rodziny) zbyt ciężkich skutków, w tym nie pozbawi strony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. A zatem organ powinien każdorazowo rozważyć, czy zapłata należności do tych niekorzystnych skutków nie doprowadzi, bo właśnie taki stan z punktu widzenia interesu publicznego nie jest pożądany.

Podjęcie rozstrzygnięcia o umorzeniu należności wymaga by interes publiczny i interes zobowiązanego zostały należycie wyważone. Temu właśnie celowi służy analiza sytuacji materialnej i sytuacji życiowej zobowiązanego, uwzględniająca stan zadłużenia i związaną z tym realność spłaty zadłużenia bez niebezpieczeństwa powstania ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny.

W sprawie niezrozumiałe i nieznajdujące uzasadnienia w kontekście wyżej omówionym - pozostaje stanowisko organu, który jako główny argument dla niespełnienia przesłanki umorzenia z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wskazuje właśnie niekorzystanie przez stronę z pomocy socjalnej, pomimo że, jak twierdzi jej sytuacja tego wymaga (strona nie ma majątku, nie uzyskuje dochodu, pozostaje na utrzymaniu/wsparciu bliskich i znajomych, którzy zaspokajają jej podstawowe potrzeby życiowe). Skoro organ stwierdza, że strona już na moment wnioskowania o ulgę znajduje się w sytuacji wymagającej pomocy społecznej, to nie może z tego wywodzić niespełnienia przesłanki umorzenia.

Również twierdzenie organu, jakoby w sytuacji strony brak korzystania z pomocy społecznej, miał świadczyć o przejściowości problemów finansowych strony (braku trwałości złej sytuacji strony) nie znajduje uzasadnienia. Kwestia decyzji strony o korzystaniu z pomocy społecznej nie determinuje spełnienia przesłanki z rozporządzenia. Organ oceniając sytuację finansową i życiową strony winien odnieść się do ustalonych w postępowaniu faktów, tj. wskazać jakie są rzeczywiste i możliwe źródła finansowe strony, jaka jest jej sytuacja rodzinna i ocenić je we świetle przesłanek umorzenia.

Dodatkowo zauważa Sąd, że organ wadliwie również twierdzi, że dla spełnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wymagane jest, aby wystąpiła trwała niezdolność do pracy z uwagi na stan zdrowia. Ustawodawca w przepisie wskazał na przewlekłą chorobę pozbawiającą możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, co nie jest równoznaczne z trwałą niezdolnością do pracy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany będzie dokonać oceny materiału dowodowego, w tym dokonać powtórnej oceny czy stan majątkowy i sytuacja życiowa strony spełnia przesłanki do umorzenia należności. Poczynione ustalenia i powzięte oceny winny znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji.

Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wnioski dowodowe strony. Oddalenie nastąpiło z uwagi na to, że wykraczają poza przewidziany p.p.s.a. zakres postępowania dowodowego przed Sądem. Jednakże strona, ma możliwość przedłożenia wszystkich dowodów w postępowaniu przed organem. A mając na uwadze, że postępowanie w przedmiocie umorzenia ma charakter wnioskowy, to zasadniczy ciężar wykazania spełnienia przesłanek, tj. przedstawienia wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej, życiowej i zdrowotnej spoczywa na stronie ubiegającej się o ulgę.

Poza zakresem sprawy pozostają również zarzucane przez stronę kwestie związane z przewlekłością postępowania i wadliwym rozpoznaniem innego wniosku strony oraz kwestie dotyczące prowadzonego postepowania egzekucyjnego. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja ZUS z 25 stycznia 2023 r. wydana po rozpoznaniu wniosku strony złożonego 1 grudnia 2022 r.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.