Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 243/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 21 par. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 21 par. 3, art. 116 par. 1 pkt 1, art. 191
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2021 r. oraz styczeń, luty i marzec 2022 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

A.K. (dalej: skarżący, strona) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: DIAS, organ) z [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: organ I instancji, NUS) z [...] lutego 2024 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu M. sp. z o. o. w likwidacji za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2021 r. oraz styczeń, luty i marzec 2022 r. w łącznej kwocie należności głównej 60 576,51 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę liczonymi na dzień wydania ww. decyzji w kwocie 18 484,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 561,97 zł.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia DIAS powołał art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 116 § 1, § 2 i § 4, art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1, § 2 pkt 3, § 3 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383; dalej: o.p.).

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

Postanowieniem z [...] grudnia 2023 r. organ I instancji z urzędu wszczął postępowanie podatkowe w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatkowej strony, jako byłego członka zarządu M. sp. z o. o. w likwidacji, za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2021 r. oraz styczeń, luty i marzec 2022 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Po przeprowadzeniu postępowania, NUS wydał w powyższym przedmiocie decyzję z [...] lutego 2024 r.

Strona wniosła odwołanie, w którym jednocześnie złożyła wniosek

o dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj.: -/ pisma I. S.A. z [...] marca 2024 r., na okoliczność odbioru przez ówczesnego Prezesa Zarządu M. sp. z o.o., dostępu do rachunku bankowego spółki, a co za tym idzie wiedzy na temat rozliczeń prowadzonych przez Spółkę i jej majątku; -/ pisma z [...] kwietnia 2022 r., kierowanego do W.J. - Prezesa Zarządu Spółki, o wydanie kompletu dokumentów za lata 2019, 2020 i 2021 r. dotyczących M. sp. z o.o., w związku z jego rezygnacją ze stanowiska w zarządzie Spółki, a co za tym idzie nie posiadania przez skarżącego kompletu dokumentów dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej spółki w związku z działaniami podejmowanym przez Prezesa Zarządu bez konsultacji z członkami zarządu; -/ pismo z [...] kwietnia 2021 r., kierowane do zarządu M. sp. z o.o. dotyczące m.in. zwołania pilnego nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników, w związku z konfliktem pomiędzy członkami zarządu, a także podjęcia decyzji co do dalszego funkcjonowania Spółki wraz z dowodem nadania i kopertą zawierającą adnotację o zwrocie przesyłki w związku z niepodjęciem jej w terminie.

Postanowieniem z [...] maja 2024 r. DIAS dopuścił dowody w postaci kserokopii dokumentów stanowiących załączniki do odwołania strony.

Pismem z [...] maja 2024 r. strona złożyła pismo, w którym ponownie wniosła

o dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj.: -/ pisma skarżącego z [...] września 2021 r., skierowanego do Prezesa Zarządu M. sp. z o. o., na okoliczność podjęcia przez stronę działań związanych z odwołaniem zarządu Spółki w związku

z nieprawidłowościami w jego funkcjonowaniu; -/ protokołu Walnego Zgromadzenia Wspólników M. sp. z o. o. z [...] września 2021 r., na okoliczność sprzeciwienia się przez stronę co do sposobu rozdysponowania zysku z pominięciem obowiązku uiszczenia zobowiązań skarbowych Spółki, a także braku ze strony skarżącego informacji co do podejmowanych przez W.J. decyzji finansowych Spółki; -/ pisma skarżącego do Prezesa Zarządu M. sp. z o. o. z [...] października 2021 r. z uwagami dotyczącymi m.in. protokołu obrad z [...] września 2021 r., w tym odniesienie się do decyzji o przelewie środków pierwotnie przeznaczonych na pokrycie zobowiązań Spółki z tytułu podatku CIT i VAT; -/ noty obciążeniowej z [...] grudnia 2021 r., na okoliczność daty wystawienia noty obciążeniowej O. sp. z o. o. wobec M. sp. z o. o., a także na okoliczność wskazania osoby podpisanej pod ww. dokumentem, tj. W.J., działającego zarówno w imieniu spółki O., jak i M.; -/ pisma z [...] stycznia 2022 r. kierowanego przez stronę do W.J. w sprawie likwidacji Spółki M., na okoliczność braku wiedzy ze strony skarżącego co do podejmowanych przez Prezesa Zarządu decyzji finansowych; -/ pisma pełnomocnika skarżącego z [...] kwietnia 2022 r. skierowanego do W.J., na okoliczność braku ze strony skarżącego informacji dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej Spółki z uwagi na nieudostępnianie mu dokumentów Spółki.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony, decyzją z [...] DIAS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach w pierwszej kolejności podał, że z dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych Spółki prowadzonych przez Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w [...] wynika, że Spółka została zawiązana [...] marca 2015 r. pod nazwą E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (akt notarialny Repertorium A nr [...] spisany [...] marca 2015 r. przed przez notariuszem J.S. w Kancelarii Notarialnej w [...]). Spółka została zarejestrowana pod nr KRS [...]. Przedmiotem przeważającej działalności Spółki była sprzedaż hurtowa owoców i warzyw. Kapitał zakładowy Spółki wynosił

5.000 zł, tj. 100 udziałów po 50,00 zł każdy, z czego 50 udziałów objął skarżący,

a 50 udziałów objęła O1 sp. z o. o.

Dalej organ wskazał, że z treści § 13 ww. aktu wynika, że w skład pierwszego zarządu zostali powołani: W.J. i A.K. Natomiast zgodnie z uchwałą Zarządu Spółki z [...] marca 2015 r. funkcję Prezesa Zarządu Spółki objął W.J., a funkcje Członka Zarządu - skarżący. Uchwałą nr [...] sporządzoną w formie aktu notarialnego Rep. A numer [...] z [...] września 2015 r., Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki zmieniło nazwę Spółki na M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Ponadto pismem z [...] stycznia 2022 r. W.J. złożył rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu M. sp. z o. o. Oświadczenie to zostało wysłane [...] lutego 2022 r., listem poleconym na adres Spółki oraz do wiadomości na adres Członka Zarządu. Natomiast [...] marca 2022 r. W.J. złożył wniosek do KRS o wykreślenie go jako Prezesa Zarządu Spółki. Sąd Rejonowy w [...], postanowieniem z [...] marca 2022 r. sygn. sprawy [...], wykreślił z KRS W.J., jako osobę wchodzącą w skład organu i pełniącą funkcję Prezesa Zarządu w M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

DIAS wskazał też, że uchwałą nr [...] z [...] czerwca 2022 r. wspólnicy Spółki podjęli decyzję o zawieszeniu jej działalności. Uchwała została podjęta w związku ze złożonym do Sądu Rejonowego w [...] wnioskiem o likwidację firmy. Sąd Rejonowy w [...], Wydział Gospodarczy, na podstawie wyroku z [...] lipca 2022 r. sygn. akt [...], rozwiązał M. sp. z o. o. z siedzibą w [...]. Orzeczenie stało się prawomocne z dniem [...] sierpnia 2022 r.

Następnie Sąd Rejonowy w [...], Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z [...] października 2022 r. sygn. akt [...]: -/ zmienił w KRS wpis nazwy podmiotu z: M. sp. z o. o. na: M. sp. z o. o. w likwidacji; -/ wykreślił z KRS skarżącego, jako osobę wchodzącą w skład organu i pełniącą funkcję członka zarządu w Spółce; -/ wpisał do KRS skarżącego, jako likwidatora Spółki; -/ wpisał do KRS informację o rozwiązaniu Spółki.

Według ustaleń DIAS skarżący pełnił funkcję członka Zarządu M. sp. z o. o. z siedzibą w [...], począwszy od [...] marca 2015 r. do dnia prawomocnego rozwiązania Spółki, tj. [...] sierpnia 2022 r. Oznacza to, że skarżący, będąc członkiem Zarządu Spółki M. sp. z o.o. z siedzibą w [...], pełnił tę funkcję zarówno w czasie, w którym powstały zobowiązania podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2021 r. oraz styczeń, luty i marzec 2022 r., jak i w okresie, w którym upłynął termin płatności przedmiotowych zobowiązań. Zatem w sprawie ziścił się warunek określony w art. 116 § 2 o.p., bowiem przedmiotowe orzeczenie dotyczy zaległości podatkowych powstałych z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu ww. Spółki.

Organ dodał też, że W.J. pełnił funkcję Prezesa Zarządu M. sp. z o. o. z siedzibą w [...], począwszy od [...] marca 2015 r. do dnia złożenia rezygnacji, tj. [...] lutego 2022 r. Mając więc na względzie treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/08, organ I instancji decyzją z [...] lutego 2024 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności W.J., jako byłego członka zarządu M. sp. z o. o. w likwidacji wraz ze Spółką oraz pozostałym członkiem zarządu, za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2021 r. oraz styczeń 2022 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

DIAS wyjaśnił, że zaległości podatkowe Spółki wynikają z deklaracji i korekt deklaracji VAT-7 za wrzesień i grudzień 2021 r. oraz styczeń, luty i marzec 2022 r. Płatności ww. zobowiązań, zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685; dalej: u.p.t.u.), należało dokonać: -/ za wrzesień 2021 r. – do 25.10.2021 r.; -/ za grudzień 2021 r. – do 25.01.2022 r.; za styczeń 2022 r. - do 25.02.2022 r.; -/ za luty 2022 r. - do 25.03.2022 r.; -/ za marzec 2022 r. - do 25.04.2022 r.

Organ wskazał również, że Spółka złożyła do Urzędu Skarbowego w [...]:

-/ [...] października 2021 r. deklarację VAT-7 za wrzesień 2021 r., w której wykazała kwotę podatku do wpłaty do urzędu skarbowego w wysokości 42.625,00 zł. Wskazaną kwotę podatku spółka uregulowała. Korektę ww. deklaracji spółka złożyła [...] stycznia 2023 r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego

w wysokości 42.834,00 zł. Wykazanej różnicy kwoty podlegającej wpłacie w wysokości 209.00 zł spółka nie uregulowała;

-/ [...] stycznia 2022 r. deklarację VAT-7 za grudzień 2021 roku, w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 28 818,00 zł;

-/ [...] lipca 2022 r. deklarację VAT-7 za styczeń 2022 roku, w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 26.727,00 zł;

-/ [...] marca 2022 r. deklarację VAT-7 za luty 2022 r., w której wykazała kwotę podatku do wpłaty do urzędu skarbowego w wysokości 12 864,00 zł. Korekty ww. deklaracji spółka złożyła: [...] stycznia 2023 r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 13 924,00 zł oraz [...] czerwca 2023 r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 13 234.00 zł. Spółka częściowo uregulowała ww. należność;

-/ [...] maja 2022 r. korektę deklaracji VAT-7 za marzec 2022 r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 5.921,00 zł. Wykazanych kwot podlegających wpłacie Spółka nie uregulowała w całości. Organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 51 § 1 o.p., niezapłacony w terminie płatności podatek staje się zaległością podatkową.

W dalszej kolejności DIAS odniósł się do przesłanki z art. 116 § 1 o.p., dotyczącej nieskuteczności egzekucji z majątku spółki.

W wyniku braku zapłaty przez M. sp. z o. o. w likwidacji kwot podatku do zapłaty, wykazanych w deklaracjach i korektach deklaracji VAT-7 za wrzesień i grudzień 2021 r. oraz styczeń, luty i marzec 2022 r. NUS wystawił następujące tytuły wykonawcze: -/ za wrzesień 2021 r. tytuł wykonawczy o nr [...] z [...].02.2023 r. na kwotę 209,00 zł; -/ za grudzień 2021 r. tytuł wykonawczy nr [...] z [...].02.2022 na kwotę 28 818,00 zł; -/ za styczeń 2022 r. tytuł wykonawczy nr [...] z [...].08.2022 r. na kwotę 26 727,00 zł; -/ za luty 2022 r. tytuł wykonawczy nr [...] z [...].04.2022 r. na kwotę 12 864,00 zł oraz tytuł wykonawczy nr [...] z [...].03.2023 r. na kwotę 13 924,00 zł; -/ za marzec 2022 r. tytuł wykonawczy nr [...] z [...].05.2022 r. na kwotę 5.921,00 zł.

DIAS wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ I instancji wielokrotnie podejmował czynności mające na celu ustalenie majątku zobowiązanej Spółki. Dokonano zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki oraz zajęcia innych wierzytelności u jej kontrahentów. Z oświadczeń kontrahentów uzyskano informacje, że przedmiotowe firmy nie współpracują już ze Spółką. Również zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych Spółki nie przyniosło efektu w postaci zaspokojenia zaległości Spółki.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny wyegzekwował jedynie część zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2021 r. Zaległość zmniejszyła się do kwoty 14.485,51 zł. Natomiast zaległość za luty 2022 r. zmniejszyła się do kwoty 13.234,00 zł w wyniku częściowej zapłaty przez Spółkę. Jednocześnie organ egzekucyjny ustalił, że M. sp. z o.o. w likwidacji nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych oraz nie posiada pojazdów. Ostatnie zeznanie podatkowe CIT-8 Spółka złożyła za 2022 r. Natomiast z informacji uzyskanych z ZUS wynika, że Spółka nie figuruje jako płatnik składek.

Organ wyjaśnił też, że w celu ustalenia składników majątkowych kierowano wnioski

o udostępnienie danych do odpowiednich instytucji, jak również poszukiwano majątek za pośrednictwem dostępnych systemów informatycznych oraz baz danych. Podjęte przez NUS czynności nie ujawniły składników majątku należącego do Spółki podlegającego egzekucji. Ustaleń w zakresie poszukiwania majątku dokonano

w oparciu o dostępne bazy danych, tj. POLTAX, JPK, Ognivo, CEPiK, EKW-MS.

W związku z tym, że postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do zaspokojenia dochodzonych należności podatkowych, postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. oraz

z [...] grudnia 2023 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki m.in. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2021 r. oraz styczeń, luty i marzec 2022 r.

W uzasadnieniu stwierdzono, że Spółka nie posiada majątku pozwalającego na zaspokojenie roszczeń wierzyciela. Nie ujawniono żadnych składników majątkowych, które podlegałyby egzekucji. Ponadto wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] Wydział Gospodarczy z [...] lipca 2022 r. Spółka została rozwiązana. Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest natomiast zasadne, gdyż w egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Organ ocenił, że w rozpoznawanej sprawie wykazano zaistnienie obu pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością. Prawidłowo bowiem przyjęto, że skarżący był członkiem zarządu M. sp. z o. o. w likwidacji zarówno w czasie, w którym powstały przedmiotowe zobowiązania podatkowe ww. Spółki, jak i w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych oraz egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Przechodząc do przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki organ wskazał, że strona nie wskazała mienia Spółki,

z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, ani też nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Z pisma Sądu Rejonowego

w [...],Wydział Gospodarczy z [...] marca 2023 r., wynika bowiem, że do [...] listopada 2021 r. nie odnotowano wpływu wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego dot. M. sp. z o. o. w likwidacji. Natomiast jak wynika z zapisów działu 4, podrubryka 3 Informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestr Sądowego, stan na [...] stycznia 2024 r., KRS [...], nie nastąpiło również oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228; dalej: u.p.u.) albo o zabezpieczeniu majątku dłużnika w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości albo w postępowaniu restrukturyzacyjnym albo po prawomocnym umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego.

DIAS odniósł się do ustaleń organu I instancji dotyczących nie ponoszenia winy przez skarżącego w nie złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości przedmiotowej Spółki.

W toku prowadzonego postępowania podatkowego NUS ustalił bowiem, że M. sp. z o. o. w likwidacji złożyła sprawozdanie finansowe za rok 2021, w którym wykazała: -/ należności krótkoterminowe, które na koniec 2020 r. wynosiły 268 844,94 zł, a na koniec 2021 r. wynosiły 1 913 592,25 zł (wzrost o 1 644 747,31 zł); -/ zobowiązania krótkoterminowe, które na koniec 2020 r. wynosiły 402.530,29 zł, a na koniec 2021 r. wynosiły 1 498 218,72 zł (wzrost o 1 095 688,43 zł).

Ponadto w sprawozdaniu finansowym za 2021 rok oraz w dodatkowych informacjach

i objaśnieniach widnieje wzmianka o braku kompletnych danych dotyczących roku poprzedniego, a w związku z tym braku możliwości zapewnienia prawidłowości wykazanych danych za 2021 rok. Sprawozdanie finansowe za 2020 rok Spółka złożyła dopiero [...] grudnia 2022 r. Pomimo obowiązku nie złożyła sprawozdania finansowego za 2022 rok. Spółka złożyła zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) - CIT-8 za rok podatkowy: -/ 2020, w którym wykazała przychody w wysokości 1 486 667,43 zł, koszty w wysokości 841 802,80 zł i dochód w wysokości 644 864,63 zł; -/ 2021, w którym wykazała przychody w wysokości 2 298 708,39 zł, koszty

w wysokości 1 799 747,45 zł i dochód w wysokości 498 960,94 zł; -/ 2022, w którym wykazała przychody w wysokości 220 777,50 zł, koszty w wysokości

175 157,22 zł i dochód w wysokości 45 620,28 zł.

W ocenie DIAS z powyższych ustaleń wynika znaczący spadek przychodów osiągniętych w 2022 r. Ostatnią deklarację VAT-7 Spółka złożyła za wrzesień 2022 r. Natomiast ostatnią sprzedaż wykazała w deklaracji VAT-7 za marzec 2022 r. Zatem M. sp. z o.o. w likwidacji zakończyła prowadzenie swojej działalności gospodarczej w 2022 r. DIAS dodał przy tym, że z uwagi na brak sprawozdania finansowego za 2022 r. oraz niewiarygodność sprawozdania za 2021 r., organ podatkowy nie mógł stwierdzić istnienia przesłanki niewypłacalności poprzez utrzymywanie się przewagi zobowiązań nad majątkiem nieprzerwanie przez okres 24 miesięcy. Tym samym nie miał możliwości analizy sytuacji finansowo-majątkowej Spółki na podstawie danych wykazanych

w sprawozdaniu finansowym, co byłoby istotne przy badaniu stanu niewypłacalności

w aspekcie zadłużeniowym.

Dokonując oceny stanu niewypłacalności w ujęciu płynnościowym NUS ustalił, że

w czasie pełnienia przez stronę funkcji członka Zarządu istniały wymagalne zaległości Spółki. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji Spółka posiadała zaległości podatkowe

w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2021 r., styczeń, luty i marzec 2022 r. na łączną kwotę 60 576,51 zł wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego, a także z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2021 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz odsetek od nieuregulowanych

w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za grudzień 2020 r., maj 2021 r. i lipiec 2021 r., na łączną kwotę 29 344,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę

i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Organ dodał, że Spółka posiada zaległości wobec O. sp. z o. o. na kwotę 6.097,00 zł wraz z pozostałymi kosztami. Podstawą egzekwowania należności od Spółki jest wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w [...] z [...] lipca 2022 r., sygn. akt [...] (data klauzuli wykonalności tytułu wykonawczego [...].08.2022 r.).

Zdaniem DIAS Spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych począwszy od stycznia 2021 r., bowiem najwcześniejszy termin zaległości datuje się na dzień wymagalności zaliczki na podatek CIT za grudzień 2020 r., tj. [...].01.2021 r. Następne nieuiszczone należności to zobowiązania z tytułu: -/ zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za maj 2021 r. ([...].06.2021 r.) oraz lipiec 2021 r. ([...].08.2021 r.); -/ podatku do towarów i usług za wrzesień 2021 r. ([...].10.2021 r.), grudzień 2021 r. ([...].01.2022 r.), styczeń 2022 r. ([...].02.2022 r.), luty 2020 r. ([...].03.2022 r.) i marzec 2022 r. ([...].04.2022 r.); -/ podatku dochodowego od osób prawnych za 2021 r. ([...].06.2022 r.); -/ wierzytelności wobec O. sp. z o. o. ([...].07.2022 r.).

W ocenie organu stan niewypłacalności Spółki - powstający z chwilą nieuregulowania

w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania - zaistniał już w dniu upływu terminu płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za maj 2021 r., tj. [...].06.2021 r. Skoro domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie

w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące, zatem przesłanka do upadłości Spółki zaistniała we wrześniu 2021 r., natomiast "czasem właściwym" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, był termin trzydziestu dni liczony od dnia, w którym nastąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

W oparciu o powyższe organ podzielił stanowisko NUS, że M. sp. z o. o.

w likwidacji znalazła się w stanie upadłości w IV kwartale 2021 r., z powodu zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 11 u.p.u., gdyż trwale zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych i sytuacja ta nie miała znamion krótkotrwałości. W przedmiotowej sprawie kwestia wszczęcia postępowania upadłościowego niewątpliwie winna być rozpatrywana najpóźniej w październiku 2021 r. Stan niewypłacalności Spółki był podstawą do zgłoszenia wniosku o upadłość, czego jednak strona jako członek Zarządu Spółki we wskazanym terminie nie uczyniła.

DIAS zauważył również, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000,00 zł, natomiast stan zaległości - zgodnie z wykazem sporządzonym przez NUS - w kwocie należności głównej tylko na rzecz organu podatkowego wynosi 89.920,51 zł. Stan ww. zaległości ciążących na Spółce powiększają dodatkowo wierzytelności wobec O. sp. z o.o.

Powyższe okoliczności doprowadziły organ do uznania, że skarżący nie dopełnił jednego z podstawowych obowiązków członka zarządu jakim jest monitorowanie zadłużenia Spółki pozwalające na zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. W zakresie obowiązków pełniącego funkcję członka Zarządu Spółki była kontrola terminowości regulowanych przez

Spółkę zobowiązań, jak również kontrola działalności Spółki w ramach

podstawowych obowiązków sprawozdawczo[?]finansowych nałożonych na członków organów zarządzających spółek jakim jest niewątpliwie obowiązek zapewnienia,

aby sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności spełniały wymagania przewidziane w ustawie o rachunkowości. Nie dopełniając powyższych obowiązków skarżący przyczynił się do powstania zaległości Spółki. Ponadto nie złożył we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, co w ocenie DIAS jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu. Takie działania umożliwiłyby ewentualne uwolnienie się Strony od odpowiedzialności podatkowej na podstawie art. 116 o.p. Zatem w sprawie nie została spełniona negatywna przesłanka uwalniająca skarżącego, jako członka zarządu, od odpowiedzialności podatkowej za zaległości Spółki.

DIAS ocenił, że z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby skarżący nie miał wpływu na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku

o ogłoszenie upadłości. Strona, pełniąc funkcję członka zarządu Spółki, posiadała wiążące się z tym kompetencje. Skarżący winien mieć nie tylko wiedzę o stanie finansowym Spółki, ale również powinien liczyć się z wynikającymi z tego faktu konsekwencjami prawnymi. Organ podkreślił, że członek zarządu winien zatem wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne. Zaakcentował przy tym, że podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu (formalnie). Profesjonalizm wymagany od członków zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność pozwala na przyjęcie, że każdy członek zarządu obowiązany jest kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Jeśli natomiast pojawiają się przeszkody uniemożliwiające staranne wypełnianie obowiązków, to członek zarządu powinien bezzwłocznie zrezygnować z pełnionej funkcji. Organ dodał, że braku winy

w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości nie może również decydować wewnętrzny podział obowiązków w zarządzie spółki, czy też brak wiedzy członka zarządu o sytuacji finansowej spółki.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że nie miał możliwości zapoznania się

z dokumentacją i kondycją finansową Spółki z uwagi na nieudostępnienie dokumentów przez Spółkę i Prezesa Zarządu DIAS wyjaśnił, że miał on wiedzę o pogarszającej się sytuacji finansowej Spółki, która może uniemożliwić zaspokojenie słusznych interesów wierzycieli.

Zarówno strona, jak i W.J. podpisali uchwały zatwierdzające sprawozdania finansowe za 2018 rok, 2020 rok i 2021 rok. Uchwała nr [...] Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników Spółki w sprawie przyjęcia bilansu oraz rachunku zysków i strat za okres od [...].01.2021 do [...].12.2021 r., została jednogłośnie przyjęta i podpisana przez skarżącego [...] września 2022 r.

Ponadto z dokumentów przedstawionych przez stronę w piśmie z [...] maja 2024 r. również wynika, że skarżący był zorientowany w sytuacji finansowej Spółki i miał dostęp do dokumentów dot. m.in. bilansu Spółki.

Ponadto z protokołu Walnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z [...] września 2021 r. wynika, że skarżący sprzeciwił się co do sposobu rozdysponowania zysku

z pominięciem obowiązku uiszczenia zobowiązań skarbowych Spółki, a także braku ze strony podatnika informacji co do podejmowanych przez W.J. decyzji finansowych. Natomiast w piśmie skierowanym do Prezesa Zarządu Spółki z [...] października 2021 r. strona przedstawiła uwagi dotyczące m.in. protokołu obrad z [...] września 2021 r., w tym odniesienie się do decyzji o przelewie środków pierwotnie przeznaczonych na pokrycie zobowiązań Spółki z tytułu podatku CIT i VAT.

Z przedstawionego przez stronę pisma I. S.A. z [...] marca 2024 r. wynika również, że wprawdzie w lutym 2021 r. odebrano skarżącemu dostęp do rachunku bankowego Spółki. Jednak [...] kwietnia 2021 r. uprawnienia do systemu I1 zostały mu ponownie nadane.

Powyższe, zdaniem DIAS, dowodzi, że skarżący miał wiedzę o finansach Spółki oraz

o pogarszającej się sytuacji finansowej i istnieniu zaległości Spółki w podatku CIT

i VAT. Pomimo tego nie złożył wniosku ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego zapobiegającego ogłoszeniu upadłości Spółki.

Organ podkreślił, że członek zarządu po powołaniu go w skład zarządu spółki ma obowiązek zapoznać się z jej stanem finansowym, analizować go na bieżąco,

a w przypadku, gdy zachodzą ku temu przesłanki złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby uchronić się przed odpowiedzialnością za długi tej spółki. Z biernej postawy, czy też niedbalstwa członka zarządu, nie można wywodzić podstaw do zwolnienia z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Brak dostatecznego zainteresowania sprawami spółki - również w zakresie rzetelnego rozliczania się

z budżetem państwa z tytułu podatków - skutkujący niedeklarowaniem i nieznajomością wysokości należnych zobowiązań podatkowych spółki, stanowi zawinione zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków.

Z kolei odnosząc się do kwestii podnoszonej przez stronę w odwołaniu, mianowicie, że skarżący jest obywatelem ukraińskim i nie posługuje się biegle językiem polskim, a co za tym idzie nie ma też pełnej wiedzy dotyczącej przepisów obowiązujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie postępowania podatkowego i upadłościowego, organ wyjaśnił, że strona nie wskazała przepisu prawa, który obligowałby organy do zapewnienia tłumaczenia dokumentów na język obcy. Dodał też, że obowiązujące przepisy normują, że czynności podejmowane w postępowaniu administracyjnym powinny być dokonywane w języku polskim. Zauważył przy tym, że skarżący zapoznał się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a na protokole złożył oświadczenie w języku polskim. W ocenie organu niniejsze dowodzi, że skarżący rozumie i posługuje się językiem polskim. Dodał przy tym, że nawet jeśli strona nie może brać udziału w postępowaniu, np. z powodu bariery językowej, ma prawo do ustanowienia pełnomocnika i działania przez niego (art. 138a § 1 o.p). Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie nie ustanowił pełnomocnika.

Końcowo odnosząc się do zarzutu, że oświadczenie W.J. dotyczące rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu Spółki budzi wątpliwości, bowiem Spółka nie miała fizycznie biura pod wskazanym w KRS adresem, DIAS wskazał, że W.J. [...] lutego 2022 r. wysłał rezygnację z pełnionej funkcji Prezesa Zarządu M. sp. z o. o. m.in. na adres Spółki, tj. [...]. Korespondencja została doręczona [...] lutego 2022 r. pod wskazanym adresem. Sąd Rejonowy w [...] również nie zakwestionował skuteczności złożonej rezygnacji i [...] marca 2022 r. wykreślił z KRS W.J., jako osobę wchodzącą w skład organu i pełniącą funkcję Prezesa Zarządu w Spółce.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gorzowie Wielkopolskim strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 116 § 1 pkt 1 o.p., przez nieprawidłowe uznanie, że skarżący jako członek zarządu Spółki M. Sp. z o.o. nie wykazał, że nie ze swojej winny, jako osoby nie posiadającej pełnej wiedzy dotyczącej sytuacji majątkowej i finansowej Spółki z uwagi na brak udostępnia dokumentów przez ówczesnego Prezesa Zarządu W.J. we właściwym czasie nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, co w konsekwencji doprowadziło do uznania solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki jako jej członka zarządu.

2. art. 21 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 21 § 3 o.p. przez nieprawidłowe uznanie, że stan niewypłacalności uzasadniający złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki M. Sp. z o. o. zaistniał w październiku 2021 r., co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że termin na zgłoszenie przez członków zarządu Spółki wniosku o upadłość upłynął w październiku 2021 r. - bez wskazania konkretnego dnia kiedy wniosek ten winien być złożony.

3. art. 191 o.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, gdyż organ podatkowy nie uwzględnił części materiału dowodowego dotyczącego braku wglądu

w sytuację majątkową i finansową Spółki przez skarżącego także mimo wiedzy co do faktu przekazania na rachunek techniczny, a następnie wypłacenia wspólnikowi spółki O. Sp. z o.o., a także nieuwzględnienia faktu, że Prezes Zarządu W.J. jednocześnie występował w charakterze pełnomocnika O. Sp. z o.o., co niewątpliwie jest faktem rzutującym na charakter i sposób podejmowanych przez niego decyzji dotyczących majątku spółki M. Sp. z o. o., a co w ocenie skarżącego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżącego zarówno organ I, jak i II instancji popełnił błąd przy ocenie decyzji podejmowanych przez niego oraz czasu w jakim winien on zgłosić wniosek

o ogłoszenie upadłości bądź restrukturyzację spółki. W swojej ocenie organ pomija bowiem fakt, że w Spółce istniał swoisty podział obowiązków członków zarządu - przy czym skarżący nie miał wglądu w całość sytuacji majątkowej i finansowej Spółki. Swoją wiedzę opierał wyłącznie o dokumenty, jakie były mu przekazywane przez Prezesa Zarządu W.J. - w tym informacje dotyczące bilansów Spółki i sposobu księgowania, choćby środków pieniężnych przeznaczonych na pokrycie zobowiązań publiczno-skarbowych. Twierdzenie więc, że przyczynił się do powstania zadłużenia bądź nie dbał o złożenie odpowiedniego wniosku dotyczącego dalszego funkcjonowania Spółki jest twierdzeniem ze strony organu nieuzasadnionym wynikającym z dowolnej oceny całości materiału dowodowego.

Organ w swoich rozważaniach pomija także fakt, że nawet przejęcie przez skarżącego obowiązków likwidatora nie wiązała się z przejęcie całości dokumentacji finansowej Spółki, którą posiadała u siebie W.J. i którą po rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu nie przekazał likwidatorowi, co zresztą wynika ze złożonych przez skarżącego jako dowodów pism i korespondencji wymienianej pomiędzy członkami zarządu już po ogłoszeniu likwidacji Spółki. Skarżący dodał, że samo sporządzenie bilansu rocznego i podjęcie uchwały o jego zatwierdzeniu nastąpiło po ogłoszeniu likwidacji Spółki i powołaniu skarżącego na funkcję likwidatora. Nie świadczy to więc, że skarżący w dacie przyjętej przez organ miał wiedzę na temat sytuacji uzasadniającej podjęcie kroków związanych z choćby z ogłoszeniem upadłości Spółki, skoro bezspornym wydaje się fakt, że Spółka w tym okresie dysponowała środkami pozwalającymi jej na pokrycie zobowiązań podatkowych.

Skarżący dodał też, że z przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że to W.J., jako ówczesny Prezes Zarządu podjął jednoosobowo decyzję o przekazaniu środków Spółki na rachunek techniczny, a następnie prawdopodobnie wypłatę tych środków wspólnikowi Spółki M Sp. z o. o., tj. spółce O. Sp. z o.o. (której de facto w tym czasie pełnomocnikiem był także W.J.). Zdaniem strony, organ błędnie założył, że miała możliwość zapoznania się z dokumentacją Spółki i poznania jej kondycji finansowej w październiku 2021 r., a co za tym idzie miała możliwość podjęcia kroków związanych choćby z ogłoszeniem upadłości Spółki. Skarżący zaznaczył, że nie miał wglądu w pełną dokumentację finansową Spółki, w tym także strukturę jej zobowiązań. Nie zgodził się przy tym z argumentacją, że był bierny bądź nie dokładał należytej staranności w pozyskaniu informacji dotyczących Spółki. Dokumenty, jakie złożył w toku sprawy jasno pokazują, że ówczesny konflikt między członkami zarządu niewątpliwie wpływa na sposób funkcjonowania Spółki, charakter podejmowanych decyzji "biznesowych", czy też brak informowania o sytuacji Spółki i udostępniania związanych z tym dokumentów. Jeżeli weźmie się także pod uwagę kwestie braku fizycznej siedziby Spółki (która została sprzedana, a fakt ten nie znalazł odzwierciedlenia we stosownym wpisie w KRS Spółki), to pokazuje jasno, że obiektywnie mógł nie mieć pełnej wiedzy co do sytuacji majątkowej Spółki, tym bardziej, że dalej działała. Skarżący powołał się przy tym na pogląd wyrażony w wyroku NSA z 21 września 2022 r., sygn. akt III FSK 1126/21.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przewidzianych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1264), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Niniejsza sprawa, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Ogólna reguła odpowiedzialności osób trzecich została sformułowana w art. 107 § 1 i 2 o.p. Wskazano tam zakres i kategorie należności, za które odpowiedzialność ponosi osoba trzecia. Określono, że osoby trzecie odpowiadają za zaległości podatkowe całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem, jak również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek i za koszty postępowania egzekucyjnego. Przytoczona regulacja ma charakter wyjątkowy.

Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, jednakże odpowiedzialność ta wynikać może wyłącznie z mocy konkretnego przepisu ustawy, a do kręgu tych osób należą wyłącznie podmioty wymienione w art. 110 - 117 o.p., przy czym katalog osób trzecich ponoszących odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych ma charakter zamknięty. Nadmienić przy tym należy, że orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia. Zatem odpowiedzialność osób trzecich w Ordynacji podatkowej ma charakter posiłkowy

w stosunku do odpowiedzialności podatnika.

Decyzja w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności może zostać wydana dopiero wtedy, gdy organ podatkowy będzie posiadał uzasadnione podstawy do przyjęcia, że pierwotny dłużnik (podatnik, płatnik, inkasent) nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania, a wysokość tego zobowiązania musi wynikać z decyzji właściwego organu lub z deklaracji. Oznacza to zatem, że wysokość zaległości podatkowych, za które odpowiadać ma osoba trzecia, wynika z deklaracji złożonej przez podatnika lub

z wcześniejszej decyzji organu podatkowego, wydanej we właściwym postępowaniu

w stosunku do podatnika, niekiedy także płatnika lub inkasenta.

Na mocy art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy

z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2309 oraz

z 2023 r. poz. 1723 i 1860) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne

(lit. a), albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy

(lit. b);

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Na podstawie art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz

art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Z kolei na mocy

art. 116 § 4 O.p. powyższe przepisy mają zastosowanie także do byłego członka zarządu.

W konstrukcji powołanego przepisu z jednej strony zawarto obowiązki, do których wypełnienia zobowiązany jest organ i od których spełnienia uzależnione jest orzekanie o odpowiedzialności osób trzecich, tj.: wykazanie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku spółki. Z drugiej strony, ściśle określono w nim tzw. przesłanki egzoneracyjne, które uwalniają członka zarządu,

z udziałem którego prowadzone jest postępowanie dotyczące odpowiedzialności, o ile uprzednio wykaże on ich wystąpienie. Zalicza się do nich wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu

o zatwierdzenie układu albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, bądź też, że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Przechodząc do oceny poszczególnych przesłanek określonych w art. 116 § 1 i 2 o.p. zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy w sposób prawidłowy i niebudzący wątpliwości wykazały, że skarżący był członkiem zarządu M. sp. z o. o.

w likwidacji w czasie kiedy upływał termin płatności podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2021 r. oraz za styczeń, luty i marzec 2022 r.

Z akt sprawy jasno wynika, że skarżący został powołany na członka zarządu ww. Spółki [...] marca 2015 r., zaś funkcję tę pełnił do dnia prawomocnego rozwiązania Spółki, tj. do [...] sierpnia 2022 r. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę na żadnym etapie postępowania. Uznać zatem należało, że skarżący w czasie pełnienia funkcji członka zarządu był uprawniony i jednocześnie zobowiązany do należytego prowadzenia spraw Spółki.

W tym czasie Spółka zobowiązana była do zapłaty podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i grudzień 2021 r. oraz styczeń, luty i marzec 2022 r. Złożyła bowiem w Urzędzie Skarbowym w [...] następujące rozliczenia: -/ [...] października 2021 r. deklarację VAT-7 za wrzesień 2021 r., w której wykazała kwotę podatku do wpłaty do urzędu skarbowego w wysokości 42 625,00 zł. Wskazaną kwotę podatku Spółka uregulowała. Korektę ww. deklaracji Spółka złożyła [...] stycznia 2023 r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 42 834,00 zł. Wykazanej różnicy kwoty podlegającej wpłacie w wysokości 209.00 zł Spółka nie uregulowała; -/ [...] stycznia 2022 r. deklarację VAT-7 za grudzień 2021 roku, w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 28 818,00 zł; -/ [...] lipca 2022 r. deklarację VAT-7 za styczeń 2022 r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 26 727,00 zł; -/ [...] marca 2022 r. deklarację VAT-7 za luty 2022 r., w której wykazała kwotę podatku do wpłaty do urzędu skarbowego w wysokości 12 864,00 zł. Korekty ww. deklaracji Spółka złożyła:

[...] stycznia 2023 r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 13 924,00 zł oraz [...] czerwca 2023 r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 13 234.00 zł. Spółka częściowo uregulowała ww. należność; -/ [...] maja 2022 r. korektę deklaracji VAT-7 za marzec 2022 r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 5.921,00 zł. Wykazanych kwot podlegających wpłacie Spółka nie uregulowała w całości.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że na mocy przepisu art. 51 § 1 o.p., zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Z kolei zgodnie z art. 99

ust. 1 u.p.t.u., podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10,

art. 130c i art. 133. Z kolei ust. 12 tego przepisu normuje, że zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku,

o której mowa w art. 87 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości. W stosunku do tych zobowiązań organ nie wydaje zatem decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej (tytuł wykonawczy zostaje wystawiony na podstawie deklaracji), co zwalnia także organ z obowiązku wydania decyzji przed orzeczeniem o odpowiedzialności

w tym zakresie osoby trzeciej (art. 108 § 3 o.p.).

Poza sporem pozostaje również kwestia ziszczenia się w sprawie drugiej przesłanki pozytywnej odpowiedzialności z art. 116 § 1 O.p., tj. bezskuteczności egzekucji skierowanej do majątku Spółki.

Podkreślić przy tym należy, że pojęcie "bezskuteczności egzekucji" nie zostało zdefiniowane w Ordynacji podatkowej, ani też w żadnej innej ustawie. W uchwale

z 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II FPS 6/08 (ONSAiWSA z 2009 r. nr 2 poz.19) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 o.p., zasadniczo powinno być dokonane

po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, przy czym stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

W rozpoznawanej sprawie trafnie organy obu instancji oceniły, że egzekucja wobec Spółki była bezskuteczna. Przedmiotową egzekucję prowadzono na postawie tytułów wykonawczych: -/ za wrzesień 2021 r. tytuł wykonawczy o nr [...] z [...].02.2023 r. na kwotę 209,00 zł; -/ za grudzień 2021 r. tytuł wykonawczy nr [...] z [...].02.2022 na kwotę 28 818,00 zł; -/ za styczeń 2022 r. tytuł wykonawczy nr [...] z [...].08.2022 r. na kwotę 26 727,00 zł; -/ za luty 2022 r. tytuł wykonawczy nr [...] z [...].04.2022 r. na kwotę 12 864,00 zł oraz tytuł wykonawczy nr [...] z [...].03.2023 r. na kwotę 13 924,00 zł; -/ za marzec 2022 r. tytuł wykonawczy nr [...] z [...].05.2022 r. na kwotę 5.921,00 zł. W trakcie prowadzonego postępowania dokonano zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki, które nie przyniosło efektu w postaci zaspokojenia zaległości Spółki. Ponadto dokonano zajęcia innych wierzytelności u jej kontrahentów. Jednakże z oświadczeń kontrahentów wynikało, że przedmiotowe firmy nie współpracują już ze Spółką. Ponadto NUS, na podstawie dostępne bazy danych, tj. POLTAX, JPK, Ognivo, CEPIK, EKW-MS, poszukiwał majątku Spółki. Podjęte działania nie ujawniły jednak składników majątku należącego do Spółki. Wykazano również, że Spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych oraz nie posiada pojazdów.

Powyższe ustalenia były podstawą do wydania przez NUS postanowień z [...] grudnia 2022 r. oraz z [...] grudnia 2023 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec Spółki na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Podstawą wydania powyższych rozstrzygnięć było ustalenie, że Spółka nie posiada majątku pozwalającego na zaspokojenie roszczeń wierzyciela. W toku postępowania egzekucyjnego nie ujawniono bowiem żadnych składników majątkowych, które podlegałyby egzekucji. Ponadto w egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Odwołano się jednocześnie do wyroku Sądu Rejonowego

w [...] Wydział Gospodarczy z [...] lipca 2022 r., na podstawie którego Spółka została rozwiązana.

Łącznie powyższe ustalenia potwierdzały trafność stanowiska organów, że egzekucja

z mienia Spółki nie mogła doprowadzić do zaspokojenia zaległości podatkowych

w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2021 r. oraz za styczeń, luty

i marzec 2022 r. Tym samym jako prawidłowe Sąd ocenił ustalenia o istnieniu pozytywnych przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki.

Zasadnie uznano również, że skarżący nie wykazał, by spełnione przez niego zostały przesłanki uwalniające go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

Jak wskazano wyżej, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, gdy wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek

o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b i § 2 o.p.).

Ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej nie precyzują znaczenia wyrażenia "czas właściwy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości" przyjmuje się, że konieczne jest odwołanie się w tym zakresie do norm ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe.

I tak, zgodnie z art. 10 u.p.u., upadłość ogłaszało się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei stosownie do treści art. 11 tej ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust.1). Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (ust. 1a). Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (ust. 2).

Obie podstawy niewypłacalności wymienione w art. 11 u.p.u. są względem siebie niezależne. W praktyce oznacza to, że upadłość dłużnika mogła być ogłoszona, gdy ziściła się którakolwiek z podstaw niewypłacalności wskazanych w tym przepisie, przy czym bez znaczenia pozostaje przyczyna niewykonywania zobowiązań. Tak rozumiana niewypłacalność zachodzi nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Niewypłacalność dłużnika istnieje zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 249/13). W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt V CK 231/04 wskazano, że zasadniczą podstawę upadłości stanowi trwałe zaprzestanie płacenia długów (art. 1 i 2 u.p.u.). Zaprzestanie płacenia długów zachodzi wtedy, gdy dłużnik

z braku środków płatniczych nie płaci przeważającej części swoich wymagalnych długów. Stosownie do art. 21 ust. 1 u.p.u., dłużnik jest obowiązany, nie później niż

w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

W ocenie składu rozpoznającego niniejszą sprawę organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że czas właściwy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki upływał

w październiku 2021 r.

Z analizy sprawozdania finansowego za rok 2021 wynika, że należności krótkoterminowe Spółki na koniec 2020 r. wynosiły 268.844,94 zł, a na koniec 2021 r. wynosiły 1.913.592,25 zł (wzrost o 1.644.747,31 zł). Natomiast zobowiązania krótkoterminowe na koniec 2020 r. wynosiły 402.530,29 zł, a na koniec 2021 r. wynosiły 1.498.218,72 zł (wzrost o 1.095.688,43 zł). W związku z tym, że w sprawozdaniu finansowym za 2021 rok oraz w dodatkowych informacjach i objaśnieniach widnieje wzmianka o braku kompletnych danych dotyczących roku poprzedniego, to brak jest możliwości zapewnienia prawidłowości wykazanych danych za 2021 rok. Sprawozdanie finansowe za 2020 rok Spółka złożyła dopiero [...] grudnia 2022 r. Z uwagi na brak sprawozdania finansowego za 2022 r. oraz niewiarygodność sprawozdania za 2021 rok, organ podatkowy nie mógł stwierdzić istnienia przesłanki niewypłacalności poprzez utrzymywanie się przewagi zobowiązań nad majątkiem nieprzerwanie przez okres 24 miesięcy. Tym samym nie miał możliwości analizy sytuacji finansowo-majątkowej Spółki na podstawie danych wykazanych w sprawozdaniu finansowym, co byłoby istotne przy badaniu stanu niewypłacalności w aspekcie zadłużeniowym.

Ponadto organ przeanalizował przedłożone przez Spółkę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) CIT-8 za rok lata 2020-2022 podatkowy.

Z analizy tych dokumentów wynika, że z każdym rokiem Spółka osiągała coraz mniejsze dochody (w 2020 r. była to kwota 644 864,63 zł, zaś w 2022 r. już tylko

45 620,28 zł). Ostatnią deklarację VAT-7 Spółka złożyła za wrzesień 2022 r. Natomiast ostatnią sprzedaż wykazała w deklaracji VAT-7 za marzec 2022 r. Odnotować należy, że w 2022 r. Spółka zakończyła prowadzenie swojej działalności gospodarczej.

Dokonując oceny w ujęciu płynnościowym organy ustaliły zaś, że w czasie pełnienia funkcji członka zarządu przez skarżącego, Spółka posiadała zaległości podatkowe

w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2021 r., styczeń, luty i marzec 2022 r., na łączną kwotę 60 576,51 zł wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2021 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za grudzień 2020 r., maj 2021 r.

i lipiec 2021 r., na łączną kwotę 29 344,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Ponadto Spółka posiada zaległości wobec O. sp. z o. o. na kwotę 6.097,00 zł wraz z pozostałymi kosztami.

Spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych począwszy od stycznia 2021 r., bowiem najwcześniejszy termin zaległości datuje się na dzień wymagalności zaliczki na podatek CIT za grudzień 2020 r., tj. [...].01.2021 r. Ponadto Spółka posiada nieuiszczone należności z tytułu: -/ zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za maj 2021 r. oraz lipiec 2021 r.; -/ podatku do towarów i usług za wrzesień i grudzień 2021 r. oraz styczeń, luty i marzec 2022 r., -/ podatku dochodowego od osób prawnych za 2021 r. ([...].06.2022 r.); -/ wierzytelności wobec ). sp. z o.o. ([...].07.2022 r.).

Prawidłowo w tej sytuacji, zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji wykazano, że stan niewypłacalności Spółki powstał z chwilą nieuregulowania w terminie drugiego z kolei zobowiązania, co oznacza, że zaistniał w dniu upływu terminu płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za maj 2021 r., tj. [...].06.2021 r. Jako że

z niewypłacalnością mamy do czynienia wtedy, gdy dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie

w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (art. 11 ust. 1a u.p.u.), to przesłanka do upadłości Spółki zaistniała we wrześniu 2021 r. Zatem właściwym czasem na wniesienie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki był termin trzydziestu dni liczony od dnia, w którym nastąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

Jak słusznie zauważył skarżący, DIAS nie wskazał konkretnej daty, która wyznaczałaby ostateczny moment na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Niemniej jednak w zaskarżonej decyzji organ wykazał, że stan niewypłacalności Spółki nastąpił

w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki, w tym też czasie upływał termin płatności wyżej wskazanych zaległości podatkowych. Zatem po zorientowaniu się w sytuacji finansowej Spółki, skarżący zobowiązany był podjąć działania w kierunku ogłoszenia upadłości, bowiem termin właściwy na złożenie przedmiotowego wniosku w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. należy liczyć od momentu, kiedy członek zarządu może stwierdzić, że zachodzą okoliczności uzasadniające wystąpienie z takim wnioskiem. Natomiast w okolicznościach tej sprawy przesądzające jest to, że taki wniosek w ogóle nie został przez stronę złożony. Podnoszony w tej materii zarzut Sąd uznał więc za bezzasadny.

Skład orzekający zauważa, że powyższy zarzut skarżący wiąże z przepisami art. 21 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 21 § 3 o.p., a więc w głównej mierze przepisami uprawniającymi organ podatkowy do wydawania decyzji określającej bądź ustalającej zobowiązanie podatkowe. Należy więc wyjaśnić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa już w momencie wskazanym przez przepisy prawa, a nie dopiero z chwilą wydania (doręczenia) decyzji w sprawie tego zobowiązania i jest wymagalne również z chwilą wynikającą z przepisów prawa. Decyzja dotycząca takich zobowiązań jedynie określa kwotę zobowiązania, które powstało już wcześniej i którego moment wymagalności również nastąpił wcześniej. Zmiana - na właściwą - kwoty zobowiązania w decyzji określającej (w porównaniu do złożonej deklaracji) nie powoduje bowiem zmiany zarówno momentu powstania zobowiązania podatkowego, jak i nie powoduje zmiany momentu wymagalności tego zobowiązania. Z tego względu przy ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle, bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawach, także wówczas, gdy decyzje podatkowe określające to zobowiązanie, bądź określające je w wysokości wyższej niż deklarowana zostaną wydane, gdy członek zarządu nie pełni już swojej funkcji (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4220/21, z 22 lutego

2022 r., sygn. akt III FSK 3451/21).

Dowody zgromadzone w sprawie potwierdzają, że Spółka była niewypłacalna w okresie, gdy skarżący pełnił funkcję członka jej zarządu. Z tej przyczyny na stronie spoczywał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w terminie przewidzianym art. 21 ust. 1 u.p.u., z którego to obowiązku skarżący się nie wywiązał.

W okolicznościach niniejszej sprawy uznać również należało, że strona nie wykazała okoliczności, które miałyby świadczyć o braku jej winy w nie złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

Sąd podkreśla, że o braku zawinienia, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p., świadczyć mogłyby jedynie okoliczności, na które skarżący nie miał i nie mógł mieć żadnego wpływu. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przesłanka braku winy, o której mowa w tym przepisie dotyczy zarówno winy umyślnej, jak i nieumyślnej, a tej ostatniej zarówno w postaci lekkomyślności, jak i niedbalstwa (por. wyrok z 12 października 2017 r., sygn. akt

II FSK 2614/15). Nadto, o braku winy w sytuacji niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył z przyczyn od niego niezależnych. Dla wykazania przesłanki egzoneracyjnej nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na niego powoływać jedynie

w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych,

np. obłożna choroba (por. wyrok z 28 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 817/16).

Na tego rodzaju okoliczności skarżący się nie powoływał. Jego twierdzenia podnoszone w trakcie prowadzonego przez organy podatkowe postępowania (powielone także

w skardze) oscylowały wokół twierdzenia braku wglądu w sytuację majątkową

i finansową Spółki oraz na ówczesny konflikt między członkami zarządu, który miał wpływ na sposób funkcjonowania Spółki.

Przyjęcie stanowiska strony, że prezes zarządu blokował wgląd do dokumentacji Spółki i tym samym uniemożliwiał skarżącemu należyte wykonywanie funkcji członka zarządu, nie może stanowić o braku winy, jako przesłanki zwalniającej go z odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 o.p. Skarżący jako członek zarządu Spółki miał bowiem prawo

i obowiązek prowadzenia jej spraw. Z takiej odpowiedzialności nie mogła zwolnić go postawa prezesa zarządu. Decyzja o pozostaniu członkiem zarządu i kontynuowaniu podjętej funkcji zależna była od woli skarżącego. W orzecznictwie podkreśla się, że za przesłankę wyłączającą odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może zostać uznany konflikt personalny w zarządzie spółki (por. wyrok NSA

z 23 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3851/13), czy też brak należytej współpracy pomiędzy członkami zarządu. Obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości ciąży na każdym członku zarządu, niezależnie od charakteru wewnętrznych stosunków w zarządzie i ewentualnych konfliktów pomiędzy jego członkami (por. wyrok NSA

z 26 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1667/09). Ponadto w przypadku wskazywania przez osobę trzecią na istnienie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 o.p., członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu

jej finansów jako przyczynię niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09).

Podkreślić należy także, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca

2017 r. sygn. akt I FSK 2022/1; z 19 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 38/16; z 28 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 817/16) brak winy, o którym mowa w art. 116 o.p. jest kategorią obiektywną i można się na niego powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał

z przyczyn od niego całkowicie niezależnych (np. obłożna choroba). Ponadto

podkreśla się również, że członek zarządu odpowiedzialny za prowadzenie spraw spółki, powinien orientować się w bieżącym stanie jej finansów, winien mieć wiedzę co do sposobu jej funkcjonowania, zawieranych transakcji, a także kontrahentów spółki. Członek zarządu spółki powinien być także należycie zorientowany w sprawach podmiotu, którym zarządza, szczególnie w odniesieniu do stanu majątkowego spółki

i ciążących na niej zobowiązań tak, by nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów podatkowych oraz do sytuacji zadłużenia spółki czy stanu jej niewypłacalności. Taka jest bowiem rola osób, którym powierzono prowadzenie spraw spółki. Skoro według art. 201 § 1 ustaw

z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych zarząd prowadzi sprawy spółki

i ją reprezentuje, to wynika stąd obowiązek posiadania przez każdego członka zarządu elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki. Nieznajomość kondycji finansowej spółki stanowi zatem zawinione przez niego zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków i nie stanowi okoliczności świadczącej o braku winy

w rozumieniu art. 116 o.p. Dlatego też brak wiedzy na temat kondycji finansowej spółki, czy też przyczyny braku tej wiedzy i przyczyny powstania zadłużenia spółki nie

są przesłankami uwalniającymi członka zarządu spółki od określonej w art. 116 o.p. odpowiedzialności za jej zobowiązania (wyrok WSA w Gliwicach z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1402/20).

W świetle powyższego uznać należało, że skarżący obejmując funkcję członka zarządu w Spółce godził się na przyjęcie obowiązku prowadzenia jej spraw z należytą starannością i ponoszenia w związku z tym przewidzianej w przepisach odpowiedzialności wobec Spółki, wspólników, podmiotów trzecich, jak również Skarbu Państwa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe obu instancji

w rezultacie dokonanej analizy w zakresie wypełniania przez skarżącego ciążących na nim - jako na członku zarządu Spółki - obowiązków dotyczących monitorowania zadłużenia Spółki, kontroli terminowości regulowania jej zobowiązań, rzetelności wykazywanych przez Spółkę w deklaracjach danych, sprawowania kontroli działalności Spółki w ramach wypełniania obowiązków sprawozdawczo-finansowych, wyprowadziły słuszny wniosek, że skarżący na skutek zawinionego zaniechania ciążących na nim obowiązków, nie zgłosił we właściwym czasie wniosku o upadłość.

Odnosząc się do drugiej przesłanki egzoneracyjnej, przewidzianej w art. 116 § 1 pkt 2 o.p., dotyczącej ujawnienia przez osobę trzecią majątku Spółki, w oparciu

o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdzić należało, że na żadnym etapie postępowania nie zostały wskazane przez skarżącego składniki mienia Spółki,

z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki

w znacznej części. Prawidłowe ustalenia organów w tym zakresie nie były podważane przez stronę zarówno w postępowaniu przed organami, jak i na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów art. 191 o.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, z powodu nieuwzględnienia części materiału dowodowego, w tym nakładającego na organy obowiązek zebrania

i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Analiza akt sprawy potwierdza bowiem, że zgromadzony materiał dowodowy obejmował wszystkie okoliczności, z którymi na gruncie niniejszej sprawy wiążą się dla strony skutki prawne. Postanowieniem z [...] maja 2024 r. DIAS dopuścił również przedłożony wraz

z odwołaniem wniosek dowodowy strony. Oznacza to, że organ uczynił przedmiotem swych rozważań wszystkie zebrane w sprawie dowody.

Nie stwierdzając zatem naruszeń prawa mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w konkluzji powyższych rozważań uznać należało, że ziszczenie się przesłanek pozytywnych określonych przez ustawodawcę w przepisie art. 116 o.p., przy stwierdzonym braku okoliczności egzoneracyjnych w tymże przepisie przewidzianych, pozwalało orzekającym w sprawie organom podatkowym na obciążenie skarżącego solidarną - wraz z M. sp. z o. o. w likwidacji - odpowiedzialnością za zobowiązania tejże Spółki za miesiące wrzesień i grudzień 2021 r. oraz styczeń, luty i marzec 2022 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Z tych też względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił w całości.