Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 604/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 78 poz 6 art. 1, art. 2
law: Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2024 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających  integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających
article: art. 2, art. 6
journal: Dz.U. 2022 poz 835
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących  ochronie bezpieczeństwa narodowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 9 sierpnia 2024 r. nr 2001-IOC.4355.8.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 sierpnia 2024 r. nr 2001-IOC.4355.8.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: DIAS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany jako: organ I instancji, Naczelnik PUCS) z dnia 1 marca 2024 r. nr 318000-COC1.4227.58.2023.EM, nakładającą na T. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej powoływana jako: skarżąca, Spółka) karę pieniężną w wysokości 221.000,00 zł za naruszenie polegające na niedopełnieniu obowiązku zamrożenia środków finansowych, funduszy i zasobów gospodarczych lub zakazu udostępniania środków finansowych, funduszy i zasobów gospodarczych, określonego w art. 2 rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. UE L nr 78 z dnia 17 marca 2014 r., dalej jako: "rozporządzenie 269/2014") oraz niezastosowanie się do zakazu świadomego i celowego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie stosowania środków określonych w art. 2 rozporządzenia 269/2014 wobec podmiotu wpisanego na krajową listę sankcyjną (C. Sp. z o.o. z siedzibą w B. przy ul. [...]) poprzez zgłoszenie do procedury wywozu towarów według zgłoszenia celnego MRN nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał podstawy decyzji organu I instancji. Jak wyjaśniono, na podstawie danych zawartych w systemie AES ustalono, że eksporter – skarżąca mająca siedzibę w Białymstoku przy ul. Przędzalnianej 8, w dniu 1 sierpnia 2023 r., działając przez przedstawiciela bezpośredniego Agencję Celną A. z siedzibą w B. przy ul. [...], dokonała zgłoszenia celnego towaru w postaci artykułów spożywczych i przemysłowych do procedury wywozu. W zgłoszeniu celnym zarejestrowanym pod pozycją MRN nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. zadeklarowano, że odbiorcą przedmiotowego towaru jest P. R.A. IP z siedzibą w Moskwie w Rosji. Do przedmiotowego zgłoszenia celnego załączono fakturę proforma nr [...] z [...] lipca 2023 r. określającą wartość zgłaszanych do wywozu towarów, dokument przewozowy CMR oraz upoważnienie do dokonania odpraw celnych. Zgodnie z deklaracją eksportera wywóz towaru miał nastąpić się w formie przesyłek kurierskich.

Na podstawie przeprowadzonej weryfikacji przyjętego zgłoszenia celnego, Naczelnik PUCS ustalił, że objęty procedurą wywozu towar na podstawie ww. zgłoszenia celnego został zgłoszony przez eksportera – skarżącą (poprzednia nazwa C.1 Sp. z o.o.), której wspólnikiem posiadającym początkowo 70% udziałów i prezesem zarządu była S. K., będąca również udziałowcem spółki C., która została wpisana decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr DPP-TPZ.0272.27/2023(2) z dnia 29 maja 2023 r. na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. z 2024 r. poz. 507, dalej jako: "ustawa sankcyjna"). Zgodnie z powyższą decyzją wobec spółki C. zastosowano m.in. zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających, będących własnością, pozostających w posiadaniu, pozostających w faktycznym władaniu lub pod kontrolą ww. podmiotu, w pełnym zakresie. Powyższa decyzja została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej i zaczęła obowiązywać od dnia 30 maja 2023 r.

Ze względu na stwierdzenie istniejących powiązań pomiędzy skarżącą Spółką, a spółką C. organ celny odmówił zwolnienia do procedury wywozu zgłoszonego towaru. Pismem z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr 318000-COC1.4227.58.2023.EM Naczelnik PUCS zawiadomił eksportera o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia zakazu określonego w art. 6 ust. 1 ustawy sankcyjnej. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy karę pieniężną nakłada naczelnik urzędu celno-skarbowego w drodze decyzji administracyjnej w wysokości do 20.000.000 zł.

W trakcie postępowania prezes zarządu skarżącej Spółki A. K. złożył w dniu 28 sierpnia 2023 r. pismo, w którym poinformował organ, że S. K. dnia 10 lipca 2023 r. sprzedała wszystkie swoje udziały w spółce, wyjechała na Białoruś i nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce. Wniosek o zmianę został złożony do KRS dnia [...] lipca 2023 r. i zmiana pojawiła się w KRS w dniu [...] lipca 2023 r. Oświadczył też, że jest obecnie jedynym właścicielem skarżącej spółki.

Do akt sprawy włączona została dokumentacja dotycząca sytuacji finansowej firmy z postępowania prowadzonego przez Naczelnika PUCS pod nr 318000-COC1.4227.56.2023.EM w sprawie nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej oraz korespondencja organu z Drugim Urzędem Skarbowym w Białymstoku dotycząca sytuacji finansowej eksportera. Po przeprowadzeniu postępowania, pismem z dnia 18 stycznia 2024 r. organ zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, zaś w dniu 1 marca 2024 r. Naczelnik PUCS wydał wskazaną na wstępie decyzję.

Po opisaniu podstaw zaskarżonej decyzji DIAS wyjaśnił, że stwierdzono istniejące zależności i powiązania pomiędzy eksporterem w niniejszej sprawie - skarżącą (poprzednia nazwa C.1 sp. z o.o.), a podmiotem wpisanym na listę sankcyjną – C. Sp. z o.o.

Wskazano, że zgodnie z decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. w stosunku do podmiotu C. Sp. z o.o. zastosowano:

a) zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającym, będących własnością, pozostających w posiadaniu, pozostających w faktycznym władaniu lub pod kontrolą podmiotu w pełnym zakresie,

b) zakaz udostępniania podmiotowi lub na jego rzecz – bezpośrednio lub pośrednio – jakichkolwiek środków finansowych lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia 269/2014,

c) zakaz świadomego i umyślnego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie środków wskazanych w lit. a i b,

d) wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych.

Wyjaśniono, że decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu wniosku Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wskazano w nim, że Spółka C. została zarejestrowana w Polsce 2 grudnia 2021 r. i prowadzi działalność w branży kurierskiej. Podmiot posiada powiązania gospodarcze z niemieckim podmiotem C. GmbH, który z kolei posiada natomiast relacje osobowe z rosyjskim podmiotem S., funkcjonującym w branży kurierskiej na terenie Federacji Rosyjskiej oraz innych krajach byłej Wspólnoty Niepodległych Państw. Właścicielami S. są obywatele rosyjscy L. G., V. P., E. Y., W uzasadnieniu wniosku wskazano, że nałożenie sankcji na spółkę C. Sp. z o.o. przyczyni się do bezpośredniego zmniejszenia zysków ww. firmy, a tym samym bezpośrednio wpłynie na ograniczenie funduszy transferowych do podmiotów nadrzędnych ulokowanych na terenie Federacji Rosyjskiej. Decyzja została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej i zaczęła obowiązywać od dnia 30 maja 2023 r.

DIAS wskazał, że C. spółka z o.o. została założona 30 listopada 2021 r. przez S. K., która objęła w posiadanie 100 udziałów o łącznej wartości 5 000 zł. Zgodnie z wpisem do KRS dokonanym w dniu 15 marca 2022 r. do spółki przystąpił wspólnik – U. P. i objął 50 udziałów o łącznej wartości 2.500 zł. Początkowo spółka posiadała siedzibę w Białymstoku przy ul. [...], a następnie przy ul. [...]. Z informacji zawartych w Dziale 3 KRS wynika, że przedmiotem przeważającej działalności przedsiębiorcy była pozostała działalność pocztowa i kurierska, a jako pozostałą działalność podmiotu wskazano m. in. magazynowanie i działalność usługową wspomagającą transport, działalność usługową związaną z przeprowadzkami oraz handel detaliczny i hurtowy. W KRS w dniu 15 czerwca 2023 r. odnotowano zawieszenie wykonywania działalności przez ww. przedsiębiorcę.

Następnie Ul. P. i Y. Z. umową z dnia 15 lutego 2023 r. założyli S.1 spółkę z o.o. i objęli po 50 udziałów w spółce, której kapitał zakładowy wynosił 10.000 zł. Na podstawie informacji zawartych w KRS nr [...] ustalono, że Y. Z. zbyła swoje udziały na rzecz drugiego wspólnika, co potwierdza dokonany w dniu 7 listopada 2023 r. wpis. Jako siedzibę spółki w KRS wskazano B., ul [...]. Jako przeważającą działalność przedsiębiorcy wskazano pozostałą działalność pocztową i kurierską, a jako działalność pozostałą wpisano handel hurtowy i detaliczny oraz działalność usługową wspomagającą transport lądowy. W KRS w dniu 12.09.2023 r. odnotowano zawieszenie wykonywani działalności przez podmiot.

Na podstawie informacji zawartych na stronie internetowej spółki S.1 ([...]) stwierdzono, że podmiot oferuje swoim klientom dostawy towarów z Polski na Białoruś i pośrednictwo w zakupie towarów w europejskich i polskich sklepach internetowych. Deklaruje wysyłkę z Polski na Białoruś do dogodnego dla klienta punktu odbioru firmy kurierskiej S. informując, że zamówienie można śledzić na każdym etapie jego przemieszczania się. W danych zawartych na stronie internetowej w zakładce "kontakty" widnieje firma A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. przy ul. [...]. Z informacji zawartych w KRS nr [...] wynika, że ww. spółka powstała na podstawie umowy zawartej dnia 6 lipca 2023 r. z kapitałem zakładowym wynoszącym 10.000 zł i wszystkie udziały w niej objęła Y. Z. Na podstawie wpisu w KRS z dnia 7 listopada 2023 r. zauważono, że 11 udziałów w spółce objęła N. S. Jako przeważającą działalność przedsiębiorcy wskazano pozostałą działalność pocztową i kurierską, a jako działalność pozostałą wpisano handel hurtowy i detaliczny oraz działalność usługową wspomagającą transport lądowy.

Ustalono, że będąca wspólnikiem spółki C. z siedzibą w B. przy ul. [...] S. K. umową z dnia [...] marca 2023 r. wspólnie z A. K. założyli spółkę C.1 Sp. z o.o. obejmując odpowiednio po 70 i 30 udziałów o łącznej wartości 10.000 zł. Dokonaną w dniu 10 lipca 2023 r. zmianą umowy spółki wszystkie udziały w spółce objął A. K. Wpisem z dnia 23 listopada 2023 r. jako nowego wspólnika spółki posiadającego 10 udziałów o łącznej wartości 1000 zł uwidoczniono A. S. Na podstawie informacji zawartych w KRS nr [...] stwierdzono, że spółka początkowo posiadała swoją siedzibę w B. przy ul. [...], a następnie zgodnie z wpisem z dnia 2 czerwca 2023 r. w B. przy ul. [...]. W Dziale 3 KRS jako przeważającą działalność przedsiębiorcy wskazano pozostałą działalność pocztową i kurierską, a jako działalność pozostałą wpisano handel hurtowy i detaliczny, transport drogowy towarów, działalność usługową związaną z przeprowadzkami oraz magazynowanie i działalność usługową wspomagającą transport. Tym samym wpisem dokonanym w dniu 27 lipca 2023 r., którym dokonano zmiany wspólników spółki, dokonano jednocześnie zmiany nazwy skarżącej Spółki. Na podstawie zapisów zawartych w KRS stwierdzono, że spółka nie dokonała zawieszenia działalności.

Zwrócono uwagę, że w związku z zawarciem małżeństwa w dniu 24 lutego 2024 r. S. K. zmieniła nazwisko na K. Zaś jej mąż A. K. objął 90 udziałów o łącznej wartości 4.500 zł. w istniejącej od [...] października 2022 r. spółce W. Sp. z o.o. (co odzwierciedla wpis w KRS nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 r.), prowadzącej działalność w zakresie transportu drogowego towarów, pozostałego transportu lądowego pasażerskiego oraz sprzedaży hurtowej i detalicznej prowadzonej przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet.

Na podstawie oceny danych z KRS organ odwoławczy stwierdził, że wspólnicy spółki C. (S. K. i U. P.) wpisanej na krajową listę sankcyjną decyzją MSWiA z dnia [...] maja 2023 r. w okresie prowadzonego przez MSWiA postępowania o dokonanie wpisu zakładali kolejne spółki lub przystępowali do już istniejących i prowadzili nieprzerwanie ten sam rodzaj działalności gospodarczej, co podmiot objęty wpisem na listę sankcyjną, prowadząc tę działalność pod tym samym adresem, co spółka C. Z informacji pozyskanych z dostępnych baz danych zgłoszeń celnych organ ustalił, że w przypadku odmowy zwolnienia do procedury wywozu towarów zgłaszanych przez eksportera C. Sp. z o.o. te same towary były następnie zgłaszane do wywozu przez spółkę C.1, która zmieniła nazwę na T. Sp. z o.o. Przykładowo sytuacja taka miała miejsce w przypadku weryfikacji przez organ celny zgłoszenia celnego do procedury wywozu złożonego przez eksportera C. Sp. z o.o. MRN nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r., do którego załączono fakturę proforma nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. Po odmowie zwolnienia towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym do wnioskowanej procedury wywozu zostały one następnie zgłoszone do wywozu przez C.1 według zgłoszenia celnego MRN nr [...], w którym wskazano ten sam numer faktury oraz listu przewozowego. Powyższe wskazuje zdaniem DIAS na świadomy i umyślny udział skarżącej (poprzednia nazwa C.1) w działaniach w celu ominięcia środków ograniczających nałożonych na spółkę C.

W decyzji DIAS wziął pod uwagę przepisy działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: k.p.a.). Zdaniem organu odwoławczego waga i okoliczności naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie są znaczne. Skarżąca, będąc powiązaną ze spółką C., w dalszym ciągu prowadził działalność gospodarczą w takim samym zakresie, jak podmiot objęty sankcjami wpisany na listę sankcyjną, czyniąc to w sposób celowy i świadomy. Założenie przez wspólnika spółki C. kolejnego podmiotu gospodarczego, który prowadzi identyczną działalność pod tym samym adresem co podmiot sankcyjny wyraźnie wskazuje na chęć ominięcia ustanowionych zakazów i czerpania korzyści majątkowych z prowadzonej działalności. Jednak pomimo tych zakazów S. K., w okresie obowiązywania nałożonych na spółkę C. sankcji, za pośrednictwem nowej spółki – skarżącej realizowała taką samą działalność. Natomiast przekształcenia własnościowe w skarżącej Spółce oraz zmiana jej pierwotnej nazwy (C. Sp. z o.o.) miały na celu ukrycie zależności z podmiotem wpisanym na krajową listę sankcyjną. Tym samym strona dopuściła się czynności stanowiących obejście zakazów nałożonych na spółkę C., czyniąc to w sposób świadomy i celowy. Podkreślono, że celem nałożenia na spółkę C. sankcji było bezpośrednie zmniejszenie zysków firmy rosyjskiej i ograniczenie transferu funduszy do podmiotów ulokowanych w Rosji. Okoliczność kontynuowania działalności, takiej jaką prowadziła spółka C. poprzez dokonywanie zgłoszeń celnych do procedury wywozu miała wpływ na osiągnięcie większych zysków przez rosyjskich kontrahentów (eksporter dokonał jeszcze innych zgłoszeń wywozowych, które są przedmiotem odrębnego postępowania). Egzekwowanie przepisów dotyczących sankcji nałożonych na Rosję w związku z agresją na Ukrainę stanowi zdaniem DIAS ważny interes publiczny, bowiem jest istotnym elementem wspólnotowej polityki gospodarczej wymierzonej w działania Rosji.

Odnośnie przesłanki częstotliwości naruszania zakazu oraz uprzedniego ukarania , w następstwie którego ma być nałożona kara organ odwoławczy podniósł, że niniejsze postępowanie nie jest jedynym postępowaniem dotyczącym obejścia ustanowionych sankcji wobec spółki C. Równolegle prowadzone są postępowania administracyjne zakończone decyzjami Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku nr 318000-COC1.4227.56.2023.AB z dnia 5 kwietnia 2024 r. oraz nr 318000-COC1.4227.61.2023.EM/JG z dnia 18 kwietnia 2024 r. nakładającymi na eksportera – skarżącą, administracyjne kary pieniężne za naruszenie polegające na niedopełnieniu obowiązku zamrożenia środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych lub zakazu udostępniania środków finansowych , funduszy lub zasobów gospodarczych określonego w art. 2 rozporządzenia 269/2014 oraz niezastosowanie się do zakazu świadomego i celowego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie stosowania środków określonych w art. 2 rozporządzenia 269/2014 wobec C. Sp. z o.o. Działania strony postępowania zdaniem DIAS cechowała umyślność mająca na celu ukrycie powiązań personalnych i gospodarczych z podmiotem sankcyjnym, aby możliwe było prowadzenie identycznej działalności gospodarczej, jaką prowadził podmiot, któremu zamrożone zostały środki finansowe i zasoby gospodarcze.

W kwestii przesłanki dotyczącej sposobu zachowania się strony w celu usunięcia skutków naruszenia prawa należy wskazać, że po przeprowadzeniu weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego do procedury wywozu skarżąca, pomimo umieszczenia na krajowej liście sankcyjnej powiązanej z nim spółki C., systematycznie dokonywała wywozów towarów do Rosji deklarowanych jako przesyłki kurierskie. Dokonywała więc takich samych czynności, z powodu których na powiązany z nim podmiot nałożono sankcje.

Uwzględniając przesłankę dotyczącą uwarunkowań osobistych podniesiono, że eksporter, działający przez profesjonalnego przedstawiciela celnego powinien znać i przestrzegać obowiązujące przepisy, zwłaszcza te dotyczące obostrzeń wynikających z prawa wspólnotowego i krajowego w handlu z Rosją. Ponadto zauważyć należy, że spółka C.1 (następnie T.) została założona w marcu 2023 r., niemniej S. K. posiadała duże doświadczenie w dokonywaniu zgłoszeń celnych wywozowych do Rosji prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą C. Ponadto jako udziałowiec spółki C. powinna zdaniem DIAS posiadać wiedzę odnośnie umieszczenia tego podmiotu na liście sankcyjnej.

Uwzględniając przesłanki wynikające z art. 189d k.p.a., w trakcie ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej organy przeanalizowały sytuację finansowa Spółki. Dokonano jej na podstawie analizy informacji przekazanych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku, z których wynika, że podmiot ten nie posiadał zaległości w organie podatkowym, nie było prowadzone w stosunku do niego postępowanie egzekucyjne oraz nie występował z wnioskiem o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Natomiast na podstawie danych z systemu POLTAX przeanalizowana została sytuacja finansowa podmiotu poprzez zestawienie uzyskanych rocznych dochodów oraz poniesionych strat. Ustalono, że spółka w okresie od 22 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. osiągnęła przychody w wysokości 181.140,03 zł. Po uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodów w wysokości 1.005.850,57 zł wykazała stratę wynoszącą 824.710,54 zł. Po analizie tych danych DIAS zauważył, że w ciągu kilku miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej spółka wykazała niewspółmiernie wysokie koszty uzyskania przychodu oraz stratę, zważywszy na fakt, że rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej nie uzasadnia poniesienia tak dużych nakładów.

Na podstawie dokonanej analizy przesłanek wynikających z art. 189d k.p.a., uwzględniając sytuację finansową spółki C. ustalono wysokość administracyjnej kary pieniężnej na kwotę 221.100,00 zł, co stanowi równowartość wartości statystycznej towaru ujętego w przedmiotowym zgłoszeniu celnym. W ocenie organu odwoławczego waga naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie nie jest znikoma. Zdaniem DIAS waga popełnionego naruszenia prawa jest znaczna, mając na względzie cel wprowadzonych środków ograniczających w konsekwencji zbrojnej napaści Rosji na Ukrainę.

2. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu ustalenia dokładnego stanu faktycznego, jak też bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interes obywateli,

2) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie dokonania w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

3) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co poskutkowało błędnym uznaniem:

(-) jakoby w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do nałożenia przez organ kary pieniężnej podczas gdy nie doszło do wskazywanego przez organ naruszenia, które miałoby polegać na niedopełnieniu obowiązku zamrożenia środków finansowych, funduszy łub zasobów gospodarczych określonego w art. 2 rozporządzenia 269/2014 oraz niestosowanie się do zakazu świadomego i celowego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem miałoby być ominięcie stosowania środków określonych w art. 2 rozporządzenia 269/2014 wobec podmiotu wpisanego na listę, o której mowa w art. 1 ustawy sankcyjnej, tj. naruszenie określne w art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 tej ustawy poprzez zgłoszenie do procedury wywozu towarów objętych wymienionym w decyzji zgłoszeniem - w sytuacji kiedy działalność spółki nie narusza powołanych zakazów, ukarana spółka nie jest gospodarczo powiązana ze spółką C. Sp. z o.o., a ponadto samo zgłoszenie do procedury wywozów nie stanowi naruszenia powołanych zakazów, zaś innych przesłanek organ nie ustalił ani nie uczynił podstawą rozstrzygnięcia decyzji,

(-) jakoby spółka "posługuje się numerem NIP [...] na który również jest zarejestrowana firma C.1 Sp. z o.o." - w sytuacji kiedy mowa jest o jednej firmie, której nazwa uległa zmianie – a skutkiem tego wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków co do rzekomych powiązań gospodarczych skarżącej z zupełnie inną spółką C. Sp. z o.o. wpisaną na tzw. listę sankcyjną,

(-) rzekomych powiązań gospodarczych pomiędzy skarżącą a zupełnie inną spółką C. Sp. z o.o. wpisaną na tzw. listę sankcyjną, poprzez ustalenie, iż historycznie w obu podmiotach występowała jako wspólnik S. K. - w sytuacji kiedy wymieniona osoba (S. K.) nie jest wspólnikiem Spółki od dnia [...] lipca 2023 r. – ani także nie ma żadnego rzeczywistego wpływu ani związku ze skarżącą od tego czasu,

(-) jakoby S. K. nie jest wspólnikiem spółki spółki od dnia ujawnienia tej informacji w KRS tj. [...] lipca 2023 r. w sytuacji kiedy ujawnienie zmiany KRS ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, zaś zbycie udziałów było skuteczne poprzez dokonanie czynności prawnej przenoszącej własność udziałów tj. już od dnia [...] lipca 2023 r.,

(-) jakoby zgłoszenie do procedury wywozu nr MRN [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. odbyło się w warunkach powiązań gospodarczych skarżącej spółki ze spółką C. Sp. z o.o. na podstawie rzekomo osoby wspólnika S. K., w sytuacji kiedy wskazana osoba nie jest wspólnikiem spółki od dnia 10 lipca 2023 r.,

(-) orzeczeniem kary w rażąco zawyżonej wysokości 221.100 zł – w sytuacji kiedy kapitał zakładowy skarżącej opiewa zaledwie na 5.000 zł, zaś nałożona kara w sposób oczywisty jest niewspółmierna do stopnia ewentualnego naruszenia i możliwości jej zapłaty przez skarżącą, a wprost zmierza do całkowitego zlikwidowania i usunięcia podmiotu z rynku, wbrew celowi do jakiego kara pieniężna została zgodnie z przepisami zastrzeżona,

(-) ustalenie kary w rażąco zawyżonej wysokości, zważywszy, iż obejmuje ona wyłącznie działanie, które miało polegać na samym tylko "zgłoszeniu do procedury wywozów" objętych wymienionymi w decyzji zgłoszeniami – a w związku z tym pominięcie, iż podstawa faktyczna przyjęta przez organ do wymierzenia kary wskazuje wręcz na znikomą wagę ewentualnego naruszenia co stanowi przesłankę do całkowitego odstąpienia od jej wymierzenia,

4) art. 8 k.p.a. poprzez nierówne traktowanie skarżącej i obciążenie skarżącej karami w sytuacji, kiedy dużo większe podmioty nieprzerwanie współpracując z Federacją Rosyjską oraz Białorusią (jak: sieci sklepów Auchan, Leroy Merlin, czy koncerny i marki Storck, Lacoste, Guess oraz wiele innych), nie spotykając się z sankcjonowaniem swojej działalności, gdzie tymczasem skala i rozmiar działalności prowadzonej przez skarżącą jest znikoma względem choćby kilku wymienionych podmiotów, którym jednak z powodu pozycji na rynku nie wprowadza się zakazów ani nie obciąża karami, w przeciwieństwie do niewielkich podmiotów jakim jest skarżąca,

e) art. 189d k.p.a. poprzez naruszenie dyrektyw wymiaru kary, w tym zwłaszcza wskazanie przez organ, że "towary sankcyjne (4 pozycje) zadeklarowane w zgłoszeniu celnym MRN [...] stanowiły jedynie 2% ogólnej liczby pozycji zgłoszenia (239 pozycji) ustalono karę pieniężną w wysokości 2% wartości towaru zgłoszonego do procedury wywozu tj. 5800 zł" — a tym samym jest równa wartości towarów kara została ustalona "łącznie poprzez wzięcie pod uwagę wartości przewożonego towaru (inne przesłanki organ powołał tylko pobieżnie i nie wykazał ich wpływu na wysokość wymierzonej kary) w sytuacji kiedy przepis nie przewiduje takiej przesłanki, zaś art. 189d k.p.a. odnosi się co najwyżej do ewentualnej "wysokości korzyści którą strona osiągnęła, lub straty której uniknęła" — gdzie ewentualna "korzyść" winna wyrażać się co najwyżej w wartości oczekiwanego wynagrodzenia za dokonanie przewozu (a nie w wartości przesyłek kurierskich), zaś niezależnie od tego przewóz został prawidłowo zgłoszony zatem skarżąca działała w dobrej wierze, umożliwiając organom podjęcie stosownej reakcji w przypadku ustalenia,

f) art. 189d k.p.a. poprzez naruszenie dyrektyw wymiaru kary, w tym zwłaszcza pominięcie przy jej ustalaniu, iż skarżąca poniosła już i tak dotkliwą dolegliwość wyrażającą się w fakcie, iż cały towar wraz z przewożonym samochodem został zarekwirowany i skarżąca nie ma obecnie wiedzy co się z nim obecnie dzieje,

g) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary administracyjnej w sytuacji kiedy waga przyjętego za podstawę nałożenia kary ewentualnego naruszenia jest znikoma,

II. przepisów prawa materialnego tj.:

a) art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy sankcyjnej – poprzez uznanie, jakoby zaistniało naruszenie powołanych przepisów - w sytuacji kiedy samo dokonanie zgłoszenia towaru do przewozu nie wypełnia znamion wymienionych w przepisie naruszeń,

b) art. 6 ust. 2 ustawy sankcyjnej poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, i to w kwocie rażąco zawyżonej, "nieusprawiedliwionej okolicznościami sprawy, właściwościami i postawą skarżącej, ani przesłankami wymiary wysokości kary,

c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji kiedy zaistniały podstawy do jej uchylenia i umorzenia postępowania, względnie zaś zmiany.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że organ wyciągnął nieprawidłowe wnioski co do rzekomych powiązań gospodarczych skarżącej z zupełnie inną spółką C. Sp. z o.o. wpisaną na tzw. listę sankcyjną sugerując się wyłącznie jej nazwą. Wskazano, że S. K. nie jest wspólnikiem skarżącej Spółki od dnia [...] lipca 2023 r. ani także nie ma żadnego rzeczywistego wpływu ani związku ze skarżącą od tego czasu.

Ponadto podano, że nałożona kara przekracza 100% wartości towaru celnego ustalonej przez organ. Organ samowolnie i arbitralnie przyjął kryterium nieprzewidziane ustawą jako jedyne kryterium ustalenia wysokości nałożonej kary pieniężnej. Zauważono, że skarżąca działała jako firma kurierska. W związku z tym towary, których wartość oszacował organ nie stanowią ani nie stanowiły własności skarżącej. Ewentualną korzyścią o którą można by w tym kontekście rozważać, byłoby ewentualne wynagrodzenie skarżącej za przewóz. Organ jednak nie poczynił w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń. Należy jednak wskazać, iż tak rozumiana korzyść, byłaby określona na kwotę niewspółmiernie niższą, od tej jaką ustalił organ w oparciu o wartość przesyłek kurierskich. Zdaniem strony skarżącej kara nałożona w zaskarżonej decyzji w kwocie 221.100 zł jest rażąco zawyżona i krzywdząca dla skarżącej, nieadekwatna do stopnia naruszenia i narusza podstawowe dyrektywy jej wymiaru.

W oparciu o podniesione zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika PUCS, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

3. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

4. Przedmiot kontroli w rozpoznawanej sprawie stanowi decyzja z 9 sierpnia 2024 r. nr 2001-IOC.4355.8.2024, którą DIAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika PUCS o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 221.000,00 zł.

5. Podstawę prawną dla zastosowanej sankcji stanowią przepisy rozporządzenia 269/2014 oraz ustawy sankcyjnej.

W art. 2 rozporządzenia 269/2014 określony został obowiązek, zgodnie z którym zamraża się wszystkie środki finansowe i zasoby gospodarcze będące własnością, pozostające w posiadaniu, w faktycznym władaniu lub pod kontrolą wymienionych w załączniku I osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów lub powiązanych z nimi osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów wymienionych w załączniku I (ust. 1) Nadto określono, że nie udostępnia się wymienionym w załączniku I osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom ani powiązanym z nimi osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom, ani też na ich rzecz - bezpośrednio lub pośrednio - żadnych środków finansowych ani zasobów gospodarczych (ust. 2).

W rozporządzeniu 269/2014 "zasoby gospodarcze" zostały zdefiniowane jako wszelkiego rodzaju rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne i prawne, ruchome i nieruchome, które nie są środkami finansowymi, ale mogą być użyte do uzyskania środków finansowych, towarów lub usług (art. 1 lit. d). "Zamrożenie zasobów gospodarczych" oznacza zaś uniemożliwienie wykorzystania zasobów gospodarczych do uzyskiwania środków finansowych, towarów lub usług w jakikolwiek sposób, między innymi poprzez ich sprzedaż, wynajem lub obciążenie hipoteką (art. 1 lit. e).

W art. 1 lit. g) "środki finansowe" zdefiniowano jako aktywa finansowe i dowolnego rodzaju korzyści, między innymi:

(i) gotówkę, czeki, roszczenia pieniężne, weksle, przekazy pieniężne i inne instrumenty płatnicze;

(ii) depozyty złożone w instytucjach finansowych lub innych podmiotach, salda na rachunkach, wierzytelności i zobowiązania dłużne;

(iii) papiery wartościowe i papiery dłużne w obrocie publicznym lub niepublicznym, w tym akcje i udziały, certyfikaty papierów wartościowych, obligacje, weksle, warranty, skrypty dłużne, kontrakty na instrumenty pochodne;

(iv) odsetki, dywidendy lub inne przychody z aktywów oraz wartości narosłe z aktywów lub wygenerowane przez te aktywa;

(v) kredyty, tytuły do przeprowadzania kompensat, gwarancje, gwarancje należytego wykonania umów lub inne zobowiązania finansowe;

(vi) akredytywy, konosamenty, dokumenty poświadczające nabycie; oraz

(vii) dokumenty poświadczające udział w środkach finansowych lub zasobach finansowych;

Natomiast "zamrożenie środków finansowych" zostało zdefiniowane jako zapobieganie wszelkim ruchom tych środków finansowych, ich przekazywaniu, zmianom, wykorzystaniu, udostępnianiu lub dokonywaniu nimi transakcji w jakikolwiek sposób, który powodowałby jakąkolwiek zmianę ich wielkości, wartości, lokalizacji, własności, posiadania, charakteru, przeznaczenia lub dowolną inną zmianę, która umożliwiłaby korzystanie z nich, w tym zarządzanie portfelem (art. 1 lit. f).

Rozporządzenie 269/2014 zostało wprowadzone w 2014 r. z inicjatywy państw członkowskich Unii Europejskiej w związku z "niesprowokowanym pogwałceniem przez Federację Rosyjską suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy", co wprost wskazuje się w treści preambuły tego aktu. Wprowadzenie tych przepisów należy wiązać z aneksją Krymu i wojną w Donbasie, stanowiącymi część terytorium Ukrainy. W wykładni podanych przepisów nie sposób pominąć tego aspektu, a więc celu przepisów rozporządzenia. Należy również zwrócić uwagę, że obowiązek zamrożenia zasobów gospodarczych i środków finansowych został zakreślony bardzo szeroko. Widoczny jest w tym cel, aby zapobiec obejściu przepisów przez podmioty i osoby objęte obowiązkiem, a co za tym idzie – aby zapewnić skuteczność sankcji polegającej na zamrożeniu zasobów gospodarczych i środków finansowych.

6. Rzeczpospolita Polska na szczeblu krajowym wprowadziła ustawę sankcyjną. Kontekst wprowadzenia tych regulacji jest niewątpliwy i należy go wiązać z bezpośrednią zbrojną agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczęto 24 lutego 2022 r. (co wynika m.in. z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy sankcyjnej). Sankcje krajowe są o tyle dalej idące, że niedopełnienie ww. obowiązku wynikającego m.in. z art. 2 rozporządzenia 269/2014 czy też omijanie jego stosowania powiązano z sankcją finansową do 20.000.000 zł.

Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 ustawy sankcyjnej osoba lub podmiot, które w stosunku do osoby lub podmiotu wpisanych na listę:

1) nie dopełniają obowiązku zamrożenia środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych lub zakazu udostępniania środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych, określonego w art. 2 ust. 1 lub 2 rozporządzenia 765/2006 lub art. 2 rozporządzenia 269/2014,

2) nie dopełniają obowiązku niezwłocznego przekazywania informacji, wymaganych na podstawie art. 4 ust. 2 lub art. 5 rozporządzenia 765/2006 lub na podstawie art. 7 ust. 1 lub art. 8 rozporządzenia 269/2014,

3) nie stosują się do zakazu świadomego i celowego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie stosowania środków określonych w art. 2 ust. 1 lub 2 rozporządzenia 765/2006 lub art. 2 rozporządzenia 269/2014

- podlegają karze pieniężnej.

Stosownie do treści art. 6 ust. 2 kara pieniężna za naruszenie wskazane

w art. 6 ust. 1 może wynosić do 20.000.000 zł.

Należy mieć przy tym na uwadze, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy sankcyjnej minister właściwy do spraw wewnętrznych prowadzi listę osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki określone w ustawie. Jest to krajowa lista sankcyjna, odrębna względem listy osób i podmiotów wskazanych w rozporządzeniu 269/2014. Na liście tej, w związku z decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], znalazł się podmiot C. sp. z o.o. z siedzibą w B.

7. W ocenie sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że działanie skarżącej wprost wpisuje się w zakres objęty sankcją w postaci kary pieniężnej. Stanowi bowiem w praktyce bezpośrednią kontynuację działalności prowadzonej wcześniej przez podmiot wpisany na krajową listę sankcyjną, tj. C. sp. z o.o. w B. przy ul. [...].

8. Należy w tym kontekście zwrócić uwagę, że skarżąca spółka funkcjonuje pod tym samym adresem, co wpisana na listę sankcyjną C., prowadzi ona ten sam rodzaj działalności usługowej, w tym handlową i kurierską. Należy wspomnieć, że C. została wpisana na listę sankcyjną z uwagi na powiązania gospodarcze z niemieckim podmiotem C. GmbH, który z kolei posiada relacje osobowe z rosyjskim podmiotem S., funkcjonującym również w branży kurierskiej. Fakt praktycznego kontynuowania działalności C. przez skarżącą, a tym samym omijania obowiązków unijnych i krajowych, potwierdza nie tylko miejsce i rodzaj działalności skarżącej, ale również powiązania osobowe między tymi podmiotami. C. została bowiem założona przez S. K., która założyła również skarżącą spółkę (wówczas pod nazwą C.1 sp. z o.o.) wraz z A. K.

W ocenie Sądu zmiana nazwy Spółki stanowi przejaw celu w postaci ukrycia powiązania z C. W późniejszym czasie S. K., która formalnie nie uczestniczy już w skarżącej spółce, zawarła związek małżeński z nadal w niej uczestniczącym A. K. Powiązania między wpisaną na listę sankcyjną C. a skarżącą spółką w praktyce więc nie ustały, jak usiłuje twierdzić skarżąca, bowiem kontrolę nad działalnością skarżącej sprawuje małżonek wspólnika C. Podobne działania dotyczą również drugiego wspólnika C. – U. P., który założył spółkę S., prowadzącą podobną do ww. podmiotów działalność.

Bezpośrednimi dowodami na prowadzenie tych samych działań przez obydwa podmioty: C. oraz skarżącą – a przez to naruszanie obowiązku z art. 2 rozporządzenia 269/2014 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy sankcyjnej – było m.in. zgłaszanie do procedury celnej tego samego przewozu.

9. Uzasadniony jest wniosek, że przez założenie nowych podmiotów prowadzących tę samą działalność, co C. wspólnicy tej spółki S. K. (obecnie K.) i U. P., kontynuowali jej działania, również przy pomocy skarżącej spółki, kierowanej przez małżonka S. K., korzystając z sieci rosyjskiego podmiotu S.

Przejawem tych działań było również zgłoszenie celne, w którym jako odbiorcę wpisano podmiot P. R.A. z siedzibą w Moskwie.

10. Wobec tego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania dowodowego są całkowicie chybione. Organy zebrały wyczerpujący materiał dowodowy, oceniając go swobodnie, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, tym samym stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony. W szczególności bez znaczenia pozostaje, że S. K. formalnie nie uczestniczy już w skarżącej spółce, bowiem kontrolę nad nią sprawuje jej małżonek. Ponadto należy podkreślić, że już dokonanie zgłoszenia celnego stanowi przejaw działalności prowadzonej wcześniej przez podmiot wpisany na listę sankcyjną, a więc jest objęte sankcją z art. 6 ustawy sankcyjnej.

11. Organy, nakładając karę pieniężną w kwocie 221.000 zł, uwzględniły dyrektywy wymiaru kary określone w art. 189d k.p.a., co było uzasadnione wobec braku szczególnych regulacji w ustawie sankcyjnej. Stwierdzone okoliczności świadczyły jednak jednoznacznie na niekorzyść skarżącej, która w pełni świadomie omijała środki zastosowane wobec C. sp. z o.o.

Okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie, że waga i okoliczności naruszeń są znaczne, skoro skarżąca prowadziła tę samą działalność, co wpisany na krajową listę sankcyjną podmiot, co dla przykładu objawiało się nawet zgłaszaniem przez skarżącą tego samego przewozu, który wcześniej zgłosiła C. Należy zgodzić się z poglądem organów, że formalne wyjście ze spółki przez S. K. stanowiło próbę ukrycia zależności z podmiotem wpisanym na listę sankcyjną. Funkcjonowanie skarżącej czyni zastosowane wobec C. środki nieskutecznymi, omijając działanie polegające na wpisie na listę sankcyjną. Należy zaznaczyć, że działanie, które spotkało się z reakcją organów w niniejszej sprawie, jest tylko jednym z wielu działań sprzecznych z art. 2 rozporządzenia 269/2014 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy sankcyjnej. Nie ma wątpliwości, że było to świadome i celowe działanie. Nałożenie kary pieniężnej na skarżącą jest zbieżne z interesem publicznym, tj. zapewnieniem skuteczności sankcji związanych z agresją Rosji na Ukrainę.

Organy zasadnie podniosły, w kontekście przesłanki częstotliwości naruszania zakazu oraz uprzedniego ukarania, że dokonane naruszenie jest tylko jednym z wielu naruszeń, których dopuściła się skarżąca. Dokonane zgłoszenie celne dot. przewozu do P. R.A. w Moskwie nie było przypadkiem jednostkowym, lecz wpisującym się w szerszą działalność skarżącej, stanowiącą w istocie kontynuację działań C.

W zakresie przesłanki dot. skutków naruszenia prawa należy podnieść, że cała działalność strony ma na celu uniknięcie sankcji na C. Skarżąca dokonywała takich samych czynności, z powodu których na powiązany z nim podmiot nałożono sankcje. Skoro Spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności to konieczne było podjęcie działań przymuszających ją, aby tego zaprzestała. Przesłanka uwarunkowań osobistych odnosi się jedynie do osób fizycznych, a przez to nie ma zastosowania do skarżącej, zatem niezasadnie DIAS analizował zaistnienie tej przesłanki.

11. Odnośnie do sytuacji finansowej Spółki zasadne są wnioski organów, że wykazane koszty uzyskania przychodu z kilku miesięcy funkcjonowania w kwocie ponad 1 mln zł, a przez to znaczna strata w działalności, są niewspółmierne do prowadzonej działalności gospodarczej. O braku problemów finansowych świadczy brak zalegania z płaceniem należności publicznoprawnych.

12. W ocenie sądu zasadnie organ stwierdził, że nie zaistniała też podstawa do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej zgodnie z art. 189f k.p.a., gdyż wagi naruszenia nie można uznać za znikomą. Będąc podmiotem powiązanym z wpisaną na listę sankcyjną C., skarżąca prowadziła tę samą działalność gospodarczą, co objawiało się m.in. dokonywaniem zgłoszeń celnych wywozowych towarów do Rosji. W ten sposób obchodzono sankcje nałożone na ww. podmiot, czyniąc je nieskutecznymi. Spółka udaremniała ten sposób realizację interesu publicznego, tj. uniemożliwienia określonym osobom i podmiotom rosyjskim prowadzenia działalności i osiągania korzyści finansowych w państwach UE, w tym w Polsce (sankcje gospodarcze) – w odpowiedzi na zbrojną napaść Rosji na Ukrainę.

13. W ocenie sądu kara w kwocie 221.000 zł nie stanowi sankcji wygórowanej w zestawieniu z dokonanym naruszeniem. Należy zauważyć, że górną wysokość sankcji zakreślono na kwotę 20.000.000 zł, a więc zastosowana sankcja może być potencjalnie znacząco wyższa. W przepisach prawa nie zakreślono sposobu obliczania kary, przez co organy mają pewną swobodę w tym zakresie. Jej odniesienie do wartości towarów stanowiących przedmiot zgłoszonego przewozu jest o tyle zasadne, że wysokość sankcji nie została zakreślona w sposób dowolny, lecz odnoszący się do wielkości istniejącej w rzeczywistości, niezależnej od organu. Mając na uwadze cel odstraszający kary, Spółka zyskuje w ten sposób informację o tym, z jaką sankcją mogą spotkać się kolejne tego typu naruszenia. Nie można zgodzić się ze Spółką, że wysokość kary powinno się odnosić do finansowej korzyści Spółki związanej z transakcją czy też jej kapitału zakładowego. Taka wysokość bez wątpienia byłaby niewspółmierna do wagi naruszenia i nie spowodowałaby osiągnięcia założonego skutku oraz celu sankcji, szczególnie, że generowany przez Spółkę obrót, a nawet wykazywany przychód – są znacząco wyższe niż kapitał zakładowy. Przy tym Spółka nie współpracowała z organem w tym zakresie i nie przedstawiła danych w zakresie planowanych korzyści związanych z eksportem towarów do Rosji. Materiał dowodowy w sprawie wskazuje na to, że w dokonanym zgłoszeniu celnym skarżąca występowała w roli eksportera a nie spedytora (którym był inny podmiot), a więc odniesienie kary do wartości eksportowanego towaru (obrotu Spółki w ramach udaremnionej transakcji) należy uznać za właściwe.

Całkowicie chybione jest wskazanie, że skarżącej zarekwirowano towar. Organ celny w procedurze celnej nie przejmuje towaru stanowiącego przedmiot zgłoszonego przewozu. Nie ma żadnych podstaw faktycznych, by inaczej było w niniejszej sprawie, a wskazania Spółki są całkowicie gołosłowne. Niezrozumiałe jest wywodzenie przez skarżącą, że nałożona kara ma związek z jakimikolwiek "towarami sankcyjnymi". Ma ona bowiem związek z samym zgłoszeniem celnym przewozu – stanowiącym część działalności handlowej, prowadzonej przez skarżącą po wpisaniu C. na listę sankcyjną.

Trudno również uznać, by nawet "usunięcie podmiotu z rynku" było sprzeczne z celem przepisów, jeśli działalność danego podmiotu stanowi bezpośrednią kontynuację działalności gospodarczej podmiotu, który – jako wpisany na listę sankcyjną – nie może prowadzić tej działalności. Skoro zastosowany środek w postaci wpisu na listę sankcyjną nie jest wystarczający to za konieczne należy uznać podjęcie dalej idących działań, aby prowadzenie takiej samej działalności, którą prowadziła C., stało się niemożliwe.

14. Odnosząc się finalnie do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. należy stwierdzić, że brak stosowania przepisów wobec innych podmiotów nie może być przedmiotem analizy sądu. W sprawie sądowoadmininistracyjnej sąd kontroluje zaskarżoną decyzję (a przez to indywidualną sprawę administracyjną), nie zaś całokształt działalności organów w danej sferze. Jeśli zastosowanie sankcji wobec skarżącej jest uzasadnione w świetle przepisów prawa to tej zasadności nie przekreśla brak stosowania sankcji wobec innych podmiotów dalej działających na terenie Rosji.

Podnoszona przez skarżącą okoliczność jest zresztą tylko pozornie podobna, gdyż rozporządzenie 269/2014 i ustawa sankcyjna są wymierzone w określone osoby i podmioty z Rosji oraz określone osoby i podmioty z nimi powiązane, które prowadzą działalność w Unii Europejskiej, nie zaś w inne podmioty (np. z państw UE) nadal prowadzące działalność gospodarczą w Rosji, już po 24 lutego 2022 r. Abstrahując od etycznej oceny kontynuacji prowadzenia działalności gospodarczej w Rosji przez firmy z UE już po 24 lutego 2022 r., jest to odmienna sytuacja i sankcje z ww. regulacji nie dotyczą tych podmiotów.

14. Sąd nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

15. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.