Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 37/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1a pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

U z a s a d n i e n i e:

Prezydent Miasta Torunia decyzją z dnia 20 września 2023 r., na podstawie art. 1; art. 2 pkt 2; art. 3 pkt., 9, 14, 15, i 21; art. 17, art. 23 ust. 1 i 2; art. 24 ust. 1-4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390), zwanej dalej: "u.ś.r." odmówił E. M., zwanej dalej: "skarżącą" przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, Idzim M. L..

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, wskazano, że Idzi M. L., dziadek skarżącej, legitymuje się orzeczeniem wydanym w dniu [...].08.2009 r. przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA w B. zaliczającym ww. do pierwszej grupy inwalidztwa. Orzeczenie ma charakter stały. Stwierdzono, że z wywiadu środowiskowego z dnia 7.09.2023 r. wynika, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym dziadkiem.

Wyjaśniono, że niepełnosprawny posiada dwoje dzieci, które nie legitymują się znacznym stopniem niepełnosprawności, na których ciąży obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności co wyklucza przyznanie świadczenia wnuczce, tj. skarżącej.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:

1/ podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 6 k.p.a. poprzez błędną wykładnie art. 17 ust. 1 pkt. 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r., poprzez dokonanie jedynie literalnej wykładni ww. przepisów, co prowadzi do naruszenia konstytucyjnych zasad sprawiedliwości społecznej, nakazu ochrony i opieki nad rodziną jak również nakazu szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej;

2/ podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 8 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odstępującej od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz wnuczki;

3/ podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1, art. 80 oraz 8la §1 k.p.a. poprzez zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie przez organ II instancji o przyznaniu odwołującej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na dziadka Idziego M. L., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu odwołania stwierdziła, że w całości kwestionuje ww. ustalenia oraz interpretację przepisów prawa, dokonaną przez organ I instancji, a jednocześnie wskazała, że jest wnuczką Idziego M. L., który jest wdowcem, a ze związku małżeńskiego pochodzi dwoje jego dzieci, tj. matka oraz J. L. (wujek skarżącej), który na co dzień mieszka za granicą, a w okresie od września 2022 r. do sierpnia 2023 r., pobierał świadczenie pielęgnacyjne na ojca, jednakże z uwagi na odległość pomiędzy swoim miejscem zamieszkania a miejscem zamieszkania ojca nie jest w stanie sprawować opieki. Wyjaśniono, że córka dziadka jest rozwódką, obecnie pracuje w systemie 3-zmianowym, jest w okresie przedemerytalnym, a jej stan zdrowia nie pozwala na podjęcie opieki nad osobą niepełnosprawną. Zarzucono, że organ nie przeprowadził postępowania dowodowego, zaniechał wyjaśnienia faktycznych okoliczności dotyczących możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawnym przez jego zstępnych - dzieci.

Stwierdzono, że skarżąca w zakresie opieki nad dziadkiem dokonuje następujących czynności: robienie zakupów w tym również zakup i zamawianie potrzebnych leków, przyrządzanie posiłków na cały dzień, podawanie leków, robienie zastrzyków z insuliny rano i wieczorem, pomoc przy czynnościach pielęgnacyjnych, transport w potrzebne miejsca, a także do lekarzy, uwzględniając przy tym również trasy do lekarzy z innych miast, spędzanie czasu z dziadkiem oraz dbanie o jego samopoczucie psychiczne, opieka i zapewnianie potrzeb podczas pobytu w szpitalu.

W dalszej części uzasadnienia uszczegółowiono argumentację prawną wskazanych wyżej zarzutów naruszenia prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu, decyzją z dnia 10 listopada 2023 r., na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r., oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 775), zwanej dalej: "kpa", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania:

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, ponadto nie narusza ona prawa, zarówno materialnego, jak i procesowego.

Przyznanie tego świadczenia jest natomiast uzależnione od spełnienia przesłanek, wymienionych w art. 17 u.ś.r., zgodnie z treścią którego świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Kolegium odmiennie niż organ I instancji uznaje, że fakt iż niepełnosprawność nie powstała w wieku określonym w przepisie art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie wyklucza przyznania przedmiotowego świadczenia, bowiem w odniesieniu do tych osób mając na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium wieku.

Jednakże na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny. Niemniej jednak ta ogólna zasada została obwarowana dodatkowym obostrzeniem, przewidzianym w art. 17 ust. 1a w/w ustawy. Zgodnie z tym przepisem osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu albo są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Skarżącej zatem, jako osobie niespokrewnionej z dziadkiem w pierwszym stopniu, lecz należącej do osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym względem dziadka jako krewnej w linii prostej na podstawie art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przysługiwałoby świadczenie pielęgnacyjne tylko wtedy, gdyby nie było innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu lub legitymowałyby się one orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sprawie ustalono, że osoba wymagająca opieki ma dwoje dzieci tj. osoby spokrewnione z nią w pierwszym stopniu, które nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Podnoszone przez odwołującą okoliczności tj. zamieszkiwanie syna za granicą oraz pozostawanie córki w zatrudnieniu oraz jej stan zdrowia, które zdaniem strony wykluczają możliwość świadczenia osobistej opieki swojemu ojcu w świetle cytowanych wyżej unormowań nie mogą zostać uwzględnione, gdyż pozostają bez wpływu na wystąpienie przesłanek z art. 17 ust. 1a ww. ustawy.

W skardze złożonej do Sądu, skarżąca zaskarżyła w całości ww. decyzję, zarzucając jej naruszenie:

1/ podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 6 k.p.a. poprzez błędną wykładnie art. 17 ust. 1 pkt. 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r., poprzez dokonanie jedynie literalnej wykładni ww. przepisów, co prowadzi do naruszenia konstytucyjnych zasad sprawiedliwości społecznej, nakazu ochrony i opieki nad rodziną jak również nakazu szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej;

2/ podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 8 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odstępującej od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz wnuczki;

3/ podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1, art. 80 oraz 81a §1 k.p.a. poprzez zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.

Skarżąca wniosła na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a., o zobowiązanie organu do wydania w terminie 30 dni decyzji przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - dziadkiem Idzim M. L., ewentualnie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 listopada 2023 r., a także poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Torunia z dnia 20 września 2023 r. Ponadto skarżąca wniosła na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na podstawie art. 121 w zw. z art. 55 § 2 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

W zaskarżonym rozstrzygnięciu uznano, że wnuczka osoby wymagającej opieki nie jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dziadkiem, w sytuacji, gdy żyją osoby spokrewniona w pierwszym stopniu z niepełnosprawną (córka oraz syn) i nie legitymują się one orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Sąd podziela stanowisko organów, że osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagająca opieki, nie może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, chyba, że osoby te legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dla porządku należy jedynie zauważyć, że organ odwoławczy w sposób nieuprawniony zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., którego ten nie stosował (nie uczynił podstawą rozstrzygnięcia), lecz jedynie przytoczył jego brzmienie z sobie tylko wiadomych względów – innymi słowy bezcelowo. Ww. uchybienie organu odwoławczego nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie natomiast do art. 17 ust. 1a u.ś.r., osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że skarżąca, wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego częściowo spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj. nie jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i może ciążyć na niej obowiązek alimentacyjny, albowiem jest zstępną osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jako wnuczka nie jest jednak spokrewniona z osobą wymagającą opieki w pierwszym stopniu, ma zatem do niej zastosowanie przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r. Z przytoczonej już treści tego przepisu wynika zaś, że osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, ale pod warunkiem łącznego spełnienia dodatkowych warunków.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że warunki te, jakkolwiek nie powtarzają regulacji przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie "k.r.o.") dotyczących kolejności obowiązku alimentacyjnego, pozostają jednak z tą regulacją w ścisłym związku. Na gruncie przepisów k.r.o., zgodnie z art. 129 § 1 k.r.o., jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych, obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. W myśl zaś art. 132 k.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Warunki wprowadzone w art. 17 ust. 1a u.ś.r. również uzależniają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od tego, czy istnieją inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, mogące sprawować opiekę nad niepełnosprawnym. Osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, jako zobowiązane na gruncie k.r.o. do alimentacji w pierwszej kolejności, wyprzedzają przy tym w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osoby spokrewnione w stopniu dalszym, chyba że są one małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przedstawiona regulacja prawna nie budzi wątpliwości interpretacyjnych pod względem językowym.

W aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że omawiany przepis nie budzi także wątpliwości ze względów systemowych, bowiem pozostaje w korelacji z zasadami określającymi pierwszeństwo obowiązku alimentacyjnego, przyjętymi w k.r.o. Podobnie, jak w przypadku art. 132 k.r.o., osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, mają prawo do wnioskowanego świadczenia, gdy nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu. Również w przypadku drugiej przesłanki z art. 132 k.r.o. istnieje zbieżność pomiędzy przepisami omawianej ustawy a przepisami ww. kodeksu. Oba akty przewidują bowiem powstanie prawa do świadczenia i obowiązku alimentacyjnego, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Zwraca się poza tym uwagę na odmienność pomiędzy obowiązkiem alimentacyjnym, a sprawowaniem osobistej opieki, wskazując, iż w art. 128 k.r.o. ustawodawca definiuje obowiązek alimentacyjny jako obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Co do zasady obowiązek alimentacyjny ma zatem wymiar finansowy i materialny. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom podejmującym faktyczną i osobistą opiekę, wobec czego w tym przypadku ustawodawca uzależnił prawo do niego dla osób spokrewnionych w dalszym stopniu od tego, czy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawność jest niewątpliwie okolicznością mogącą wyłączać możliwość sprawowania opieki nad inną osobą niepełnosprawną, co czyni tę przesłankę zbieżną z przesłanką z art. 132 k.r.o., dotyczącą sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi w postaci dostarczania środków utrzymania (zob. np. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 371/21, Wyrok NSA z 26.01.2022 r., I OSK 910/21, dostępny na https://cbois.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego należy stwierdzić, że skoro dzieci spokrewnione z niepełnosprawnym dziadkiem skarżącej (pierwszy stopnień pokrewieństwa) nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (okoliczność bezsporna), a jednocześnie skarżąca nie legitymuje się orzeczeniem sądu powszechnego zobowiązującym ją do świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziadka, to nie było w tym przypadku podstaw, aby w postępowaniu administracyjnym przesądzać, że skonkretyzował się obowiązek alimentacyjny skarżącej względem jej dziadka – w rozumieniu k.r.o., a tym samym, iż była ona uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

W takiej sytuacji nie było potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie, niż uczynił to organ. Nie są zatem zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Zwrócić także należy uwagę, iż regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym, ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby spokrewnionej w stopniu dalszym, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związany jest z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Ograniczenie dostępu do świadczenia w oparciu o kryteria zobiektywizowane nie może zaś zostać uznany za naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej, co bezzasadnie podnosi skarżąca. Zapewnia ono bowiem dostęp do świadczenia wszystkim osobom, będącym w takiej samej sytuacji faktycznej i jako taki nie ma także charakteru dyskryminującego. Nie jest też rzeczą pożądaną by udzielanie świadczenia pielęgnacyjnego było oparte o uznanie organu. Pokreślić także trzeba, że przepisy art. 18 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP odnoszą się do obowiązków Państwa wobec rodziny, w tym obowiązku szczególnej pomocy rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Świadczenie pielęgnacyjne jest zaś wprawdzie niewątpliwie instrumentem wspierania rodzin będących w takiej sytuacji ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, tym niemniej obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty nie oznacza jednak obowiązku wspierania każdego z jej członków w taki sam sposób. Dla charakteru uprawnień, wynikających z art. 71 Konstytucji RP, nie bez znaczenia jest bowiem, że - zgodnie z art. 81 Konstytucji RP - praw określonych w tym przepisie można dochodzić w granicach określonych w ustawie.

Nie można zatem przyjąć, że wykluczenie wnuczki z kręgu osób upoważnionych do świadczenia w sytuacji, gdy członkowie rodziny spokrewnieni w pierwszym stopniu nie mogą wykonywać opieki z innych powodów niż stwierdzona orzeczeniem niepełnosprawność w stopniu znacznym, narusza standardy Konstytucji RP. Co do zasady wnuczka osoby niepełnosprawnej nie została bowiem wykluczona, natomiast ustawowo wprowadzono kryteria, warunkujące uzyskanie świadczenia, odnoszące się przy tym nie personalnie do osoby spokrewnionej w dalszej linii, lecz do stanu rodziny jako całości, a co dodatkowo przemawia za tezą, że nie można w sposób oczywisty przypisać omawianej regulacji ustawowej naruszenia art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. To właśnie bowiem sytuacja rodziny jako całości, związana z jej wielkością lub stanem zdrowia kolejnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy (zob. wyroki NSA: z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2392/20 i z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 371/21, z 26 stycznia 2022 r., I OSK 910/21, dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl).

Powyższe prowadzi więc do konkluzji, że także zastosowane w tym przypadku dyrektywy systemowe i celowościowe potwierdzają rezultat wykładni językowej, sprowadzający się do przyjęcia, iż osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagająca opieki, nie może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, chyba, że osoby te legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.

Niezasadnym są również zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia norm art. 8 § 2 kpa, poprzez wydanie decyzji odstępującej od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz wnuczki, albowiem nie wskazano spraw zakończonych przez organ odwoławczy, na które powołano się w skardze.

Nie był również zasadny zarzut naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1, art. 80 oraz 81a §1 kpa, poprzez zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, albowiem w przedmiotowej sprawie, po pierwsze nie występują jakiekolwiek wątpliwości natury faktycznej, a po wtóre hipoteza art. 81a §1 kpa, nijak ma się do przedmiotu niniejszej sprawy, skoro jej przedmiotem nie jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329) Sąd oddalił skargę.