Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 696/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.119 pkt 2, art.133 par.1, art.134 par.1, art.151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.3 pkt 5, art.17 ust.1, ust.1b i ust.5 pkt 1 lit.a)
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art.26 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 103
law: Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 12 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2023 roku sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 24 stycznia 2023 r., wydaną z upoważnienia Burmistrza G. (dalej jako: "organ pierwszej instancji"), przez Kierownika Wydziału Świadczeń Rodzinnych, Wychowawczych i Funduszu Alimentacyjnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz.2000 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 17, art. 20, art. 23, art. 24, art. 25, art. 26, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 615, dalej jako: "u.ś.r."), po rozpatrzeniu wniosku złożonego 24 października 2022 r. przez Z. H. (dalej jako: "strona", "skarżąca"), odmówiono stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na matkę – V. H.

W uzasadnieniu decyzji, organ pierwszej instancji podał, że wprawdzie matka strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawczyni sprawuje całodobową opiekę nad niepełnosprawną matką, która jest niewidoma, porusza się na wózku inwalidzkim i nie jest w stanie wykonywać żadnych czynności samodzielnie, jednakże z treści orzeczenia wynika, że niepełnosprawność istnieje od 81-go roku życia. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że znany jest mu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, jednakże przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nadal obowiązuje i organ pierwszej instancji nie może pominąć tej regulacji.

Ponadto, organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z oświadczeniem strony jest ona uprawniona do emerytury przyznanej w Ukrainie, którą co miesiąc otrzymuje przelewem na konto bankowe. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje między innymi w przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną, ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w zw. z art. 3 pkt 5 u.ś.r., poprzez jego błędne zastosowanie w odniesieniu do świadczenia emerytalnego przyznanego na podstawie prawa obcego, które nie zawiera się w definicji rent i emerytur określonych w ustawie.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podniesiono, że brak jest podstaw prawnych do dokonywania przez organy rozstrzygające w sprawie takiej wykładni przepisów u.ś.r., która prowadzi do sytuacji, w której pomimo uznania niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r., przepis ten nadal, w niezmienionym kształcie, może stanowić materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć. Wskazano, że w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro została stwierdzona niezgodność we wskazanym zakresie przepisu ustawy z Konstytucją, to ani organy administracji, ani sądy administracyjne, nie mogą tej okoliczności nie brać pod uwagę lub ją pomijać.

Odnosząc się do kwestii pobierania przez stronę świadczenia emerytalnego z Ukrainy, wskazano, że wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. nie może być dokonywana w oderwaniu od pozostałych przepisów u.ś.r. Zawarta zaś w art. 3 pkt 5 u.ś.r. definicja emerytury i renty nie odnosi się w żaden sposób do rent i emerytur przyznanych na podstawie prawa zagranicznego. Zatem nie sposób uznać, aby świadczenie emerytalno-rentowe strony przyznane na podstawie prawa ukraińskiego stanowić mogło przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze spełnieniem negatywnej przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Zwrócono przy tym uwagę, że analogiczne stanowisko przedstawiają sądy administracyjne w odniesieniu do renty rodzinnej innej, niż renta rodzinna z tytułu śmierci małżonka przyznanej w zbiegu z innym świadczeniem emerytalno-rentowym.

Decyzją z 23 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że powoływanie się przez organ pierwszej instancji na datę powstania niepełnosprawności jako przesłanki uniemożliwiającej przyznanie wnioskowanego świadczenia nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest bowiem dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wyjaśniono, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Jednocześnie Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że fakt pobierania emerytury z Urzędu Funduszu Emerytalnego Ukrainy stanowi negatywną przesłankę do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wskazano, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. skonstruowany jest w sposób jasny i niewymagający wykładni. Przepis ten wyłącza wprost prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które mają przyznane prawo do emerytury i sprawują opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wyjaśniono, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną, w myśl art. 27 ust. 5 u.ś.r. Wprawdzie w przepisie tym nie zostały wymienione inne świadczenia, np. emerytalne czy rentowe, jednak biorąc pod uwagę konstytucyjne zasady równości wobec prawa, sprawiedliwości społecznej, obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej oraz osobom niepełnosprawnym, uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór ten musi być uzewnętrzniony złożeniem wniosku o zawieszenie prawa do emerytury do organu rentowego, czyli organu innego niż organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie strona takiego wniosku nie złożyła, mimo że Kolegium, w oparciu o art. 79a k.p.a., informowało stronę o konieczności zawieszenia prawa do emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia stosownego orzeczenia w tym przedmiocie. Strona nie wykazała też, ani w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że z uwagi na trwające na Ukrainie działania wojenne, nie jest możliwe wstrzymanie, czy też zawieszenie wypłacania przysługującej jej emerytury.

Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska strony, że wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. świadczenia są świadczeniami z polskiego systemu ubezpieczeń społecznych, w związku z czym negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. dotyczy jedynie świadczeń z polskiego, a nie ukraińskiego systemu prawa. Podniesiono, że zasada równości wymaga, by określone przesłanki warunkujące możność uzyskania świadczenia spełniali zarówno mieszkańcy Polski, jak i obywatele innych państw, jeżeli uzyskiwane przez nich świadczenie jest tożsame z jednym ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Skoro bowiem na wnioskodawców, którzy uzyskali świadczenie emerytalne w Polsce, nakłada się obowiązek przedłożenia decyzji o zawieszeniu emerytury, to nie ma podstaw, aby osoby pochodzące z innych krajów, które mają możliwość ustalenia na ich rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, traktować na preferencyjnych warunkach.

Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 pkt 5 u.ś.r., poprzez jego błędne zastosowanie w odniesieniu do świadczenia emerytalnego przyznanego na podstawie prawa obcego, które nie zawiera się w definicji rent i emerytur określonych w ustawie

W świetle podniesionych zarzutów, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu złożonej skargi, skarżąca ponowiła argumentację przedstawioną uprzednio w uzasadnieniu odwołania złożonego od decyzji organu pierwszej instancji. Podkreśliła, że wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. nie może być dokonywana w oderwaniu od pozostałych przepisów u.ś.r., zwłaszcza zawartej w art. 3 pkt 5 u.ś.r. definicji emerytury i renty. Wskazała, że ustawodawca ustalił katalog rodzajów świadczeń emerytalno-rentowych, których pobieranie uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przy czym, przepis ten nie odnosi się w żaden sposób do rent i emerytur przyznanych na podstawie prawa zagranicznego. Zatem nie sposób uznać, aby świadczenie emerytalno-rentowe strony przyznane na podstawie prawa ukraińskiego stanowić mogło przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze spełnieniem negatywnej przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt lit. a) u.ś.r.

Tym samym, w ocenie skarżącej, otrzymywane przez nią świadczenie emerytalno-rentowe nie wchodzi w zakres przesłanki, na podstawie której organ pierwszej instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż jako świadczenie emerytalno-rentowe przyznane na podstawie prawa zagranicznego nie wchodzi w zakres definicji emerytur i rent określonej w art. 3 pkt 5 lit. a) u.ś.r.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującym przepisom prawa.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony zarówno przez skarżącą we wniesionej skardze (k. 4 akt sądowych) , jak i przez Kolegium w odpowiedzi na skargę (k. 9 akt sądowych).

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i ograniczoną współudziału edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Regulacja ta stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z tym, jak słusznie uznało Kolegium, wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r. przesłanka w postaci daty powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy wnioskowanego świadczenia.

Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że przeszkodą do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania przez wnioskodawczynię świadczenia emerytalnego z ukraińskiego systemu emerytalno-rentowego.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, stanowisko organu odwoławczego należy uznać za zasadne.

Wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.), obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium RP, którego pobyt na terytorium RP jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych, o których mowa w u.ś.r. – odpowiednio na zasadach i w trybie określonych w tych przepisach, z wyłączeniem warunku posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy".

Tym samym, ocena uprawnień skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego, która jest obywatelką Ukrainy i jej pobyt na terytorium RP, w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie, uznawany jest za legalny, powinna zostać dokonana w kontekście przesłanek uregulowanych w tej ustawie, a w szczególności w art. 17 u.ś.r.

Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, nie ma przy tym znaczenia, że zawarta w art. 3 pkt 5 u.ś.r. definicja emerytury i renty nie wymienia wprost świadczenia emerytalno-rentowego otrzymywanego na podstawie prawa obcego. Organy administracji, ustalając prawo do świadczeń rodzinnych, obowiązane są stosować te same przepisy i te same kryteria wobec obywateli Ukrainy, co wobec polskich obywateli. Wynika to nie tylko z powołanej wyżej ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ale również z konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca sprawuje opiekę nad swoją matką, która legitymuje się orzeczeniem z 14 czerwca 2022 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga całodobowej opieki. W związku z koniecznością sprawowania tej opieki skarżąca nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej. Jednakże z uwagi na fakt, że skarżąca pobiera emeryturę z systemu emerytalno-rentowego obowiązującego w Ukrainie, organy odmówiły przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, stosownie do treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Przepis ten wyłącza bowiem możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji ustalonego prawa do emerytury, co wiąże się z posiadaniem uprawnień do świadczenia emerytalnego i ich pobieraniem.

Przy czym, jak już zostało wielokrotnie wskazane w wyrokach sądów administracyjnych, prawo do emerytury nie może automatycznie przekreślać możliwość ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W myśl prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., obecnie szeroko prezentowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, osobie, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, należy umożliwić dokonanie wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia w niższej kwocie (por. wyroki NSA: z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; z dnia 14 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 3425/18; z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19; z dnia 27 maja 2020r., sygn. akt I OSK 2375/19; z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20; z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20, dostępne w CBOSA). Wskazuje się przy tym, że choć emerytura jest prawem niezbywalnym, uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a), u.ś.r., którą należy wiązać nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia.

O ile zatem jedyną przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania emerytury, to organ winien poinformować skarżącą o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytur i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu ich wypłat. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OSK 254/20, dostępny w CBOSA), taka informacja powinna być udzielona stronie wtedy, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury, renty, itd. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia np. prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych.

Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego, Kolegium pismem z 11 kwietnia 2019 r. (winno być 2023 r.) – k. 41 akt administracyjnych – poinformowało pełnomocnika skarżącej o przysługującej stronie możliwości wyboru świadczenia, jak również o możliwości zawieszenia prawa do emerytury, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie. Mimo to, skarżąca nie zawiesiła przysługującego jej prawa do emerytury z systemu emerytalno-rentowego Ukrainy i nadal pobiera emeryturę. Nie wskazała również na brak możliwości uzyskania takiej decyzji.

W piśmie z dnia 17 kwietnia 2023 r. strona stwierdziła wprost, że nie sposób uznać, że pobierane przez stronę świadczenie emerytalno-rentowe uniemożliwia uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, nawet jeśli będzie przez nią równolegle aktywnie pobierane.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy zatem stwierdzić, że prawidłowo organ odwoławczy odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, uznając, że nie jest możliwe kumulatywne pobieranie emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego, także w przypadku, gdy emerytura jest otrzymywana z ukraińskiego systemu emerytalno-rentowego. Obowiązujące przepisy nakazują bowiem stosowanie w tym zakresie zasad wynikających z u.ś.r.

Tym samym, zarówno obywatele RP, jak i obywatele Ukrainy, którym przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych na zasadzie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, muszą spełniać te same kryteria warunkujące możliwość uzyskania wnioskowanego świadczenia.

Dopiero zatem zawieszenie emerytury, której wyrazem musi być wydanie odpowiedniej decyzji przez właściwy organ o zawieszeniu wypłaty emerytury, otwiera drogę do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne.

Reasumując, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Organ odwoławczy dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.