Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 844/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 3 pkt 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi B. i M. Ł. i E. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. i M. Ł. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego E. O. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań E. O. oraz B. i M. Ł. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., [...], nakazującej E. O. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego, znajdującego się przy ul. [...] w [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazał E. O. częściową rozbiórkę rozbudowanej części przedmiotowego budynku w celu doprowadzenia do zgodności z decyzją Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r., [...], o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, w zakresie usytuowania obiektu, z zachowaniem ustalonej nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz odległości obiektu od wschodniej granicy działki.

W uzasadnieniu podano, że organ I instancji wszczął na wniosek B. i M. Ł. postępowanie administracyjne w sprawie zgodności robót budowlanych z zatwierdzonym projektem prowadzonych przez współwłaściciela nieruchomości E. O.

Po przeprowadzeniu w dniu [...] r oględzin budowy organ stwierdził, że realizowane na podstawie decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę, roboty polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pomieszczenia mieszkalne z usługą w parterze (biuro dla potrzeb własnych) z wbudowanym garażem dwustanowiskowym, wykonywane są z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Inwestor E. O., dokonał zmian powodujących zwiększenie kubatury budynku i jego wysokości oraz zmian w elewacji i konstrukcji obiektu.

Organ I instancji uznał te odstępstwa jako istotne i na mocy art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia [...] r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni, inwentaryzacji i oceny stanu technicznego wykonanych robót. Następnie, po otrzymaniu żądanych dokumentów, decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na E. O. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz projektowane zmiany w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a także przedstawienia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie do dnia [...] r.

Powyższe rozstrzygnięcie decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy.

W związku z wydaniem przez Inspektora Nadzoru Budowlanego

decyzji z dnia [...] r., Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...] r. uchylił swoją decyzję z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Rozstrzygnięcie to Wojewoda decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy.

W dniu [...] r. inwestor przedłożył projekt zamienny rozbudowy przedmiotowego budynku.

Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] r. i [...] r. organów nadzoru budowlanego I i II instancji, dotyczących nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Inspektor Nadzoru Budowlanego, po sprawdzeniu prawidłowości wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] r. i po usunięciu przez inwestora nieprawidłowości, stwierdzonych w przedłożonym projekcie zamiennym, decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r., z uwagi na niezgodności projektu zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, wydaną dla przedmiotowej inwestycji. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r., nałożył na inwestora obowiązek usunięcia określonych nieprawidłowości w projekcie budowlanym, jednocześnie informując, że nie usunięcie ich skutkować będzie rozbiórką obiektu lub jego części. Zobowiązany nie przedłożył poprawionego projektu budowlanego i nie uzyskał również zgody organu na zmianę terminu usunięcia nieprawidłowości. W związku z tym organ I instancji decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 51 ust. 3 , 5 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi zaniechanie dalszych robót i budowlanych.

Od tej decyzji odwołali się E. O. oraz B. i M. Ł. współwłaściciele nieruchomości.

Inwestor E. O. zarzucił naruszenie Prawa budowlanego przez wydanie drugiej decyzji, obok istniejącej prawomocnej i wniósł o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja zawiera błędną podstawę prawną rozstrzygnięcia, ponieważ przytacza nieistniejący art. 51 pkt 5 ust. 3 Prawa budowlanego. Błędna decyzja została poprzedzona błędnym postanowieniem, w którym usiłuje się ominąć wydanie decyzji, która nie może być drugi raz wydana wobec prawomocności decyzji pierwotnej w sprawie i upływu 2 miesięcznego terminu (postanowienie z [...] r.). W zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto niewykonanie obowiązków nałożonych nie decyzją, lecz postanowieniem. Na podstawie decyzji organu odwoławczego, organ I instancji miał ponownie stwierdzić wykonanie obowiązków nałożonych decyzją z [...] r., a nie nowych obowiązków nałożonych "pozaustawowym postanowieniem" na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3. Wyjście poza obowiązki nałożone prawomocną decyzją z dnia [...] r. jest ograniczone ustawą do tego, co organ I instancji ustalał wówczas jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Odstąpienia te uznawane za istotne, nie mogą być modyfikowane w toku postępowania administracyjnego w różnych instancjach.

Natomiast B. i M. Ł. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości i nakazanie rozbiórki obiektu na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Skarżący wskazali na błędną podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 51 ust. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, traktując jako oczywistą omyłkę użycie pkt 5. Natomiast powołanie art. 51 ust. 3 uznali jako świadome i stronnicze skierowanie legalizacji samowoli na niezgodny z prawem tryb postępowania. Zakwestionowali też pouczenie dla inwestora zawarte w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem skarżących postępując zgodnie z Konstytucją RP oraz Prawem budowlanym i kpa, nie można zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niezgodne z art. 107 § 3 kpa, ponieważ nie rozpatrzono i nie odniesiono się do wszystkich dowodów dotyczących m.in. kubatury, powierzchni i wysokości zabudowy, przepisów technicznych, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak też informacji o uchyleniu pozwolenia na budowę.

Organ II instancji odnosząc się do treści odwołań stwierdził, że nie budzi wątpliwości, iż inwestor E. O. popełnił samowolę budowlaną odstępując

w sposób istotny, od zatwierdzonego projektu budowlanego, ponieważ w myśl art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, zwiększenie kubatury obiektu i jego wysokości mieści się w katalogu odstępstw istotnych.

W tej sytuacji w celu doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem ma zastosowanie najpierw art. 50 ust. 1 pkt 4, a potem art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

W przedmiotowej sprawie inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego decyzją

z dnia [...] r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ nie przedłożył projektu budowlanego zamiennego zawierającego projektowane zmiany w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W tym doprowadzenie do zgodności z decyzją Nr [...] z dnia [...] r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, wydaną dla tej inwestycji.

Obiekt wybudowano w odległości [...] - [...] m od granicy wschodniej działki, co narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) oraz ustalenia decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ miał być zlokalizowany w odległości 1,5 m od granicy. Budynek poza tym wykracza częściowo poza ustaloną nieprzekraczalną linię zabudowy, co wynika z nierównoległości ustalonej linii zabudowy z linią, jaką tworzą ściany frontowe budynku istniejącego i dobudowanego. Ponadto przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zamienny nie uwzględnia robót budowlanych, jakie należy wykonać, aby usunąć stwierdzone niezgodności.

Zatem uzasadnione jest rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, który zobowiązuje organ do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Taka decyzja kończy postępowanie przed organami nadzoru budowlanego, które zmierza do doprowadzenia istniejącego stanu budowy do zgodności z prawem.

Orzeczenie organu I instancji nakazujące zaniechanie dalszych robót, zgodne

z art. 51 ust. 5, choć w podstawie prawnej omyłkowo przywołano art. 51 ust. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, który nie istnieje, nie jest prawidłowe, ponieważ akceptuje niezgodne z prawem usytuowanie budynku, a więc nie doprowadza inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Zakres robót budowlanych nakazany w decyzji jest tożsamy z zakresem robót, które powinny były zostać uwzględnione w projekcie budowlanym zamiennym. Dalsza realizacja inwestycji będzie możliwa po otrzymaniu pozwolenia od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, dotyczących zamierzonych do wykonania dalszych robót budowlanych.

Odwołania złożyły strony o sprzecznych interesach i żądania odwołań są przeciwstawne, w takiej sytuacji uwzględnienie żądania jednej ze stron jest równoznaczne z nieuwzględnieniem żądania drugiej strony, a zagadnienie reformationis in peius nie powstaje.

Przedmiotowy budynek ma wymiary większe niż w projekcie - wyższy, o większej kubaturze i powierzchni zabudowy, ale z uwagi na specyfikę budowy (rozbudowa istniejącego na tej samej działce budynku mieszkalnego), w świetle prawa administracyjnego, nie narusza interesu osób trzecich. Ponadto, zgodnie z oceną stanu technicznego konstrukcja budynku wykonana została prawidłowo i nie stanowi zagrożenia dla istniejącej części budynku i otoczenia.

Poza tym organ odwoławczy stwierdził, że uciążliwości spowodowane przedmiotową rozbudową dla współwłaścicieli nieruchomości, nie poparte naruszeniem prawa materialnego, należą do spraw cywilnych rozstrzyganych, w przypadku sporu, w sądach powszechnych,

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

złożyli B. i M. Ł. i E. O.

Skarżący B. i M. Ł. wnieśli o uchylenie decyzji w części obejmującej merytoryczne rozstrzygnięcie nakazujące częściową rozbiórkę obiektu, zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 ust. 11 i art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 118 ze zm.) w zw. z art. 51 ust.1 pkt 3 i art. 36a ust.1 i 5 cyt. ustawy polegające na uwzględnieniu w nakazie częściowej rozbiórki, tylko naruszenia w części decyzji Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia

[...]r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie usytuowania obiektu, w szczególności ustalonej nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz odległości obiektu od wschodniej granicy działki z jednoczesnym pominięciem konieczności usunięcia istotnych odstąpień od projektu objętego pozwoleniem na budowę, takich jak przekroczenie wysokości budowanego obiektu o [...] m, zwiększenie kubatury obiektu, zmiana sposobu użytkowania części obiektu polegająca na wybudowaniu w miejsce tarasu pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi, zmiana obciążeń przy wjeździe do garażu przez poszerzenie wjazdu o [...] m (z [...] m do [...] m) i w związku z tym samowolne zajęcie pasa drogowego i przesunięcie słupów i belki nośnej ze strony wschodniej o co najmniej [...] m w kierunku zachodnim, a także naruszenia pkt. [...] i [...] decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu polegającego na naruszeniu praw osób trzecich, m. in. przekroczeniu wewnętrznej granicy wynikającej z ustalonego postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r., [...] sposobu korzystania z nieruchomości, na której prowadzona jest przedmiotowa budowa oraz wykonanie okien, balkonu i zejścia do ogrodu od strony południowej, co jest niezgodne z przepisami technicznymi, o których mowa w art. 7 Prawa budowlanego,

- naruszenie przepisów postępowania art. 107 § 3 kpa mające wpływ na wynik sprawy, a polegające na pominięciu przy podejmowaniu decyzji wszystkich istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego,

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.jedn. Dz. U. z 2007, Nr 19, poz. 115) nakazującego przywrócenie stanu poprzedniego w przypadku zajęcia pasa drogowego.

W pierwszej części uzasadnienia skargi B. i M. Ł. przedstawili bardzo szczegółowo stan faktyczny, a w części drugiej rozwijając zarzuty o charakterze prawnym stwierdzili, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 ust. 11 i art. 51 ust. 5, w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust. 1 i 5 Prawa budowlanego, mają na uwadze, że art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego uniemożliwia dokonywania istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę przed ich wykonaniem. Artykuł 36a ust. 5 Prawa budowlanego zawiera zamknięty katalog istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Są to odstępstwa obejmujące: zakres objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystyczne parametry obiektu budowlanego takie jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczba kondygnacji, zapewnienie warunków niezbędnych do korzystania przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że roboty budowlane wykonywane są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, to na podstawie art. 50 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót i w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 nakłada na inwestora obowiązki mające na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem.

Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wydał w dniu [...] r. postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych oraz nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni, inwentaryzacji i oceny stanu technicznego wykonanych robót. Następnie po otrzymaniu tych dokumentów organ I instancji w decyzji z dnia [...] r. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na E. O. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz zawierającego projektowane zmiany w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz do przedstawienia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w terminie do dnia [...] r. Inwestor nie wywiązał się w terminie z nałożonego na niego obowiązku, gdyż projekt zamienny przedłożył dopiero w dniu [...] r. naruszając zakreślony termin zawity. Projekt ten został wykonany w oparciu o niezgodne z prawdą oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach organu I instancji znajduje się umowa inwestora z projektantem oraz niezgodny z aktualnym na dzień podpisania tej umowy odpisem z księgi wieczystej. W związku z tym opinie rzeczoznawców przedłożone przez inwestora i B. i M. Ł. są ze sobą sprzeczne, a opinie rzeczoznawców inwestora są oparte o niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy oświadczeniem E. O. o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W związku z tym, zdaniem skarżących, organy nadzoru budowlanego powinny wydać decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Wydana została dopiero przez organ II instancji, który orzekł częściową rozbiórkę obiektu, jednakże nie obejmując wszystkich istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę. Decyzja ta prowadzi do legalizacji istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę w zakresie przekroczenia wysokości budowanego obiektu, zwiększenia jego kubatury, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania części obiektu, zmiany obciążeń, samowolnego zajęcia pasa drogowego, naruszenia ustaleń decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu.

Decyzja organu odwoławczego o częściowej rozbiórce obiektu w celu usunięcia naruszenia decyzji Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r., o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie usytuowania obiektu, w szczególności ustalonej nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz odległości obiektu od wschodniej granicy działki pomija bardzo istotne odstąpienia od projektu objętego pozwoleniem na budowę oraz naruszenia decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu takie jak:

- przekroczenie wysokości budowanego obiektu o [...] m,

- zwiększenie kubatury obiektu,

- zmiana sposobu użytkowania części obiektu polegająca na wybudowaniu

w miejsce tarasu pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi,

- zmiana obciążeń przy wjeździe do garażu przez poszerzenie wjazdu o [...] m

(z [...] m do [...] m) i w związku z tym samowolne zwiększenie zajęcia pasa drogowego i przesunięcie słupów i belki nośnej od strony wschodniej o co najmniej [...] m w kierunku zachodnim,

- naruszenie pkt. [...] i [...] decyzji warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu polegające na naruszeniu praw osób trzecich, m. in. na przekroczeniu wewnętrznej granicy wynikającej z ustalonego postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r., [...] sposobu korzystania z nieruchomości, na której prowadzona jest przedmiotowa budowa oraz wykonanie okien, zejścia do ogrodu i balkonu od strony południowej, co jest niezgodne z pkt [...] decyzji nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, albowiem z treści decyzji wynika, że "Lokalizacja i realizacja inwestycji winna być zgodna z obowiązującymi w tym względzie przepisami techniczno-budowlanymi i nie może spowodować pogorszenia użytkowania sąsiednich nieruchomości". Ponadto decyzja ta w pkt. [...] stwierdza, że "Inwestycja nie może naruszać prawnie uzasadnionych interesów osób trzecich w ramach obowiązujących przepisów".

Nadto opinia rzeczoznawców z dnia [...] r. wskazuje naruszenie przepisów technicznych w stosunku do nieruchomości B. i M. Ł., gdyż wyłącza wykorzystanie terenu będącego w posiadaniu małżonków Ł. na cele budowlane.

Uzasadniając naruszenie art. 107 § 3 kpa, skarżący stwierdzili, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji nie podał dlaczego pominął pozostałe istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Naadto skarżący podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.jedn. Dz. U. z 2007, Nr 19, poz. 115) nakazującego przywrócenie stanu poprzedniego w przypadku zajęcia pasa drogowego wskazali, że przepis ten przewiduje tylko przywrócenie stanu sprzed naruszenia i tego rodzaju naruszenie w ramach wykonywanych robót budowlanych powinno być przedmiotem rozpoznania sprawy przez nadzór budowlany, albowiem tylko on może w takim przypadku wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego postawionego z naruszeniem przepisów ustawy o drogach publicznych.

Poza tym skarżący B. i M. Ł. podkreślili, iż nie zgadzają się ze stwierdzeniem organu, że "uciążliwości spowodowane przedmiotową rozbudową dla współwłaścicieli nieruchomości, nie poparte naruszeniem prawa materialnego, należą do spraw cywilnych rozstrzyganych, w przypadku sporu, w sądach powszechnych", albowiem spór w powstał na skutek rażącego naruszenia administracyjnego prawa materialnego w postaci przepisów Prawa budowlanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, ponieważ stronie przypisuje się niewykonanie w terminie obowiązku, którego organ powiatowy nie nałożył w decyzji z dnia [...] r. Obowiązek ten na stronę nałożono postanowieniem pozaustawowym z dnia [...] r.

Zdaniem skarżącego E. O. istotą obecnej fazy sporu administracyjnego nie jest już "mała" samowola budowlana strony, lecz nałożenie przez organy nadzoru rzekomych obowiązków sanacyjnych w decyzji z dnia [...] r. Dotyczy to błędnego posadowienia budynku na działce, choć zgodnego z projektem. Na skutek błędu architekta budynek jest źle posadowiony. Błąd ten tkwił już w projekcie będącym podstawą udzielenia zgody na budowę i dlatego strona przeoczyła takie posadowienie budynku.

O błędnym posadowieniu budynku mowa jest w uzasadnienie zaskarżonej decyzji (s. [...]).

Skarżący stwierdza, że obiekt wykonano w odległości [...]-[...] m od granicy wschodniej działki, z tym, że skarżącemu nie wskazano tej okoliczności jako elementu obowiązku doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.

W decyzji z [...] r. zawarty jest nakaz doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, ale cały czas skarżący i organy rozumieli to jako właściwe sporządzenie projektu zamiennego. Organy nie wspomniały dotychczas o posadowieniu budynku. Kwestia ta odnosi się również do decyzji z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót.

Zdaniem skarżącego E. O., obowiązek wskazania konkretnych czynności do stanu zgodnego z prawem wynika z doktryny i orzecznictwa (zob. A. Ostrowska: Pozwolenie na budowę, Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2009, s. 259), a także wyrok WSA z dnia [...]r, [...], Lex nr [...]). Poza tym analogiczne sformułowania są w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Nadto w zaskarżonej decyzji organu II instancji brak odniesienia do zarzutów strony, podniesionych w odwołaniu, że obowiązek zmiany posadowienia budynku został nałożony postanowieniem I instancji, a nie decyzją.

Pomijając postanowienie z dnia [...] r. organ nie uwzględnił, że obowiązki nałożono stosując ogólną regułę "w celu dostosowania wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem".

Obecne żądanie rozbiórki sprowadza się do działania sprzecznego z projektem będącym podstawą wydania decyzji nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.

Natomiast właściciel sąsiedniej działki, Spółdzielnia A. wykorzystuje działkę do granicy, ale jako parking. Przesuniecie budynku do [...] cm nie narusza w istocie w niczym interesów Spółdzielni jako właściciela działki sąsiedniej.

Reasumując organy nadzoru również w decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie uznały tej okoliczności za istotne odstąpienie od "lub innych warunków pozwolenia na budowę", zatem budowa winna być dokończona z tym nie istotnym odstąpieniem.

W odpowiedzi na skargi B. i M. Ł. oraz E. O. organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności

z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga B. i M. Ł. zasługuje na uwzględnienie.

Trafnie skarżący podnieśli, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 3 ust. 11 i art. 51 ust. 5, w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust. 1 i 5 Prawa budowlanego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy sformułował wobec inwestora nakaz częściowej rozbiórki rozbudowanej części budynku w celu doprowadzenia rozbudowy do zgodności z decyzją Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r., [...], o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego odnosząc ten nakaz do usytuowania obiektu, z zachowaniem ustalonej nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz odległości obiektu od wschodniej granicy działki.

Jednak organ pominął kwestię istotnego odstąpienia od projektu objętego pozwoleniem na budowę, a mianowicie przekroczenia wysokości budowanego obiektu o [...] m, zwiększenia kubatury obiektu, polegającej na wybudowaniu w miejsce tarasu pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi, a także poszerzenie wjazdu o [...] m (z [...] m do [...] m) i w związku z tym samowolne zajęcie pasa drogowego, nadto przesunięcie słupów i belki nośnej ze strony wschodniej o co najmniej [...] m w kierunku zachodnim. Organ nie uwzględnił również naruszenia pkt. [...] i [...] decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu polegającego na naruszeniu praw osób trzecich, m. in. przekroczeniu wewnętrznej granicy, wykonanie okien, balkonu i zejścia do ogrodu od strony południowej.

Na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jest to konsekwencja niewykonania obowiązku przez inwestora nałożonego na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, na podstawie decyzji z dnia [...] r. i nie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego zawierającego projektowane zmiany w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W tej sytuacji skoro organ przyjął, że doprowadzanie robót do stanu zgodnego

z prawem, to m.in. doprowadzenie do zgodności z decyzją Nr [...] z dnia

[...] r. Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, tym samym pominął kwestię, jak wskazują skarżący, istotnego odstąpienia od projektu, w zakresie przekroczenia wysokości obiektu, zwiększenia jego kubatury, wybudowaniu w miejsce tarasu pomieszczenia na ludzi, poszerzenie wjazdu, wykonania okien, zejścia do ogrodu i balkonu.

Jako uzasadniony należy ocenić zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, gdyż

w decyzji nie uzasadnił dlaczego pominął wszystkie istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego,

Poza tym odnośnie zarzutu B. i M. Ł. dotyczącego naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.jedn. Dz. U. z 2007, Nr 19, poz. 115) nakazującego przywrócenie stanu poprzedniego w przypadku zajęcia pasa drogowego, należy stwierdzić, że organ całkowicie pominął tę kwestię przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Należy wskazać, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a organ odwoławczy nie tylko kontroluje prawidłowość orzeczenia organu I instancji, lecz ponownie rozpatruje sprawę. Tym samym ma obowiązek odniesienia się do wszystkich podniesionych zarzutów, także wtedy, gdy nie podziela stanowiska skarżącego co do ich zasadności.

Odnośnie skargi złożonej przez E. O. należy stwierdzić, że tryb postępowania zastosowany przez organy po stwierdzeniu dokonania przez niego samowoli budowlanej był prawidłowy. Nie ulega wątpliwości, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej przy rozbudowie budynku mieszkalnego, odstępując w istotny sposób od zatwierdzonego projektu budowlanego. Tak należy traktować zwiększenie kubatury budynku i jego wysokości (art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego).

Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2,3,4,5 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nakazał E. O. przeprowadzenie inwentaryzacji i ocenę stanu technicznego wykonanych robót. Następnie decyzją z dnia [...] r. rozstrzygnięto o zobowiązaniu inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz projektowane zmiany w celu doprowadzenia wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W konsekwencji, z powodu nie wywiązania się przez inwestora z tych powinności orzeczony został nakaz rozbiórki.

Sąd uchylając zaskarżoną decyzję nakazującą częściową rozbiórkę rozbudowanej części przedmiotowego budynku w celu doprowadzenia rozbudowy do zgodności z decyzją Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r., [...], o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, w zakresie usytuowania obiektu, z zachowaniem ustalonej nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz odległości obiektu od wschodniej granicy działki, podzielił stanowisko skarżących B. i M. Ł. i uznał trafność podniesionych przez nich zarzutów, natomiast nie uwzględnił argumentacji E. O., choć w efekcie zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone, o co wnioskował inwestor, lecz z innych powodów niż wskazanych w jego skardze.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c w związku z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.