Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 706/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 156 , i 126
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie: Protokolant: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska WSA Paweł Darmoń Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 4 maja 2023 r. znak: SKO-GN-4160-1-61/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 marca 2007r., znak: SKO-I-01/1349/GNp/2005 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 05.10.1956r. Znak: PZR.19-IId/15/1/56 w części dotyczącej przejęcia na Skarb Państwa nieruchomości położonej we wsi Ł., stanowiącej w dacie przejęcia własność E. i S. P..

Kolegium wskazało w uzasadnieniu decyzji, że brak prawidłowego określenia przedmiotu przejęcia nieruchomości ziemskiej stanowiącej w dacie przejęcia własność E. i S. P. jest brakiem osnowy decyzji w rozumieniu art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym co stanowi rażące naruszenie art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. R.P. Nr 46 poz. 339) oraz § 1 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. Nr 45, poz. 416) - skutkujące stwierdzeniem nieważności w/w orzeczenia. Kolegium wyjaśniło, że art. 3 ust. 2 dekretu z dnia 27.07.1949r. nie ukierunkowywał przepisów wykonawczych i pozostawiał swobodę ewentualnych rozwiązań prawnych w zakresie określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości, których granice zostały zatarte oraz tryb postępowania w przypadku gdy właściciel nieruchomości jest nieznany.

Pismem z dnia 25 listopada 2021 r. Prokurator Okręgowy w Sosnowcu wniósł sprzeciw od opisanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 28 marca 2007r., znak: SKO-I-01/1349/GNp/2005. W ocenie Prokuratora nie zachodziły podstawy do uznania, że orzeczenie Prezydium było wydane z rażącym naruszeniem prawa, czy tez by było ono trwale niewykonalne.

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2023r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wszczęło z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie, a decyzją z dnia 4 maja 2023 r., znak SKO-GN-4160-161/22 odmówiło stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji własnej z dnia 28 marca 2007r., znak: SKO-I-01/1349/GNp/2005.

W jej uzasadnieniu Kolegium wskazało, że objęta wnioskiem Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Kolegium z dnia 28 marca 2007r., znak: SKO-I-01/1349/GNp/2005 - orzekająca o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 05.10.1956r. Znak: PZR.19-IId/15/1/56 w części dotyczącej przejęcia na Skarb Państwa nieruchomości położonej we wsi Ł., stanowiącej w dacie przejęcia własność E. i S. P. - nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. przepisów stanowiących podstawę do jej wydania.

Materialną podstawę do oceny zgodności z prawem orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 05.10.1956r. Znak: PZR.19-IId/15/l/56, stanowią przepisy art. 1 dekretu z dnia 27.07.1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. R.P. Nr 46 poz. 339), na podstawie którego mogły być przyjmowane w całości lub części nieruchomości położone w województwach: białostockim, lubelskim, rzeszowskim i krakowskim w obrębie pasa granicznego przewidzianego w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23.12.1927 r. o granicach Państwa (Dz. U. R.P. z 1927 r. Nr 11 poz. 83) oraz w powiatach biłgorajskim, krasnystawskim i lubelskim województwa lubelskiego oraz brzozowskim i przeworskim województwa rzeszowskiego, jeżeli nie pozostają w faktycznym władaniu właścicieli.

Przepisy dekretu z dnia 27.07.1949 r. gwarantowały byłym właścicielom prawo do otrzymania własności gospodarstwa z innych gruntów w myśl przepisów dekretu z dnia 06.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. R.P. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) oraz dekretu z dnia 06.09.1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R.P. Nr 49 poz. 279), bądź też nabycia mienia nierolniczego w myśl przepisów dekretu z dnia 06.12.1946 r. o przekazywaniu przez Państwo mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R.P. Nr 71 poz. 389) (vide art.5 ust. 2 dekretu).

Nie ulega wątpliwości, że aby zainteresowani mogli skorzystać z prawa do otrzymania własności gospodarstwa z innych gruntów, konieczne było wskazanie jakie konkretnie nieruchomości stanowiące uprzednio ich własność zostały przejęte na Skarb Państwa.

W orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 05.10.1956 r. Znak: PZR.19-IId/15/l/56 nie zostały wykazane podstawowe elementy konkretyzujące przejęte nieruchomości, tj. numery działek, ich powierzchnia jak również inne dane na podstawie, których można by obecnie stwierdzić jakie nieruchomości zostały tym orzeczeniem przejęte. W decyzji z 28 marca 2007 r. Kolegium uznało zatem, że orzeczenie powyższe, zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż brak prawidłowego określenia przedmiotu przejęcia nieruchomości ziemskiej stanowiącej w dacie przejęcia własność E. i S. P. stanowi rażące naruszenie art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22.03.1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341 z późn. zm.), zgodnie z którym każda decyzja winna zawierać osnowę rozstrzygnięcia. Brak określenia przedmiotu przejęcia uniemożliwiał ponadto uzyskanie przez osobę, której odjęto tym orzeczeniem tytuł własności - ekwiwalentu w postaci zarachowania wartości przejętych gruntów ( gdyż nie wiadomo jakie grunty zostały przejęte) na poczet ceny nabycia innych gruntów rolnych zgodnie z art.5 dekretu.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że w postępowaniu nadzwyczajnym ocenie podlega decyzja oraz skutki prawne jakie ona wywołuje, a nie postępowanie zmierzające do jej wydania.

Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach ograniczyło się w sentencji badanego orzeczenia do przytoczenia nazwisk właścicieli, których nieruchomości zostały przejęte przez Państwo, brak natomiast w tym orzeczeniu jakichkolwiek danych dotyczących poszczególnych przejmowanych nieruchomości oraz wskazania, czy zostają przejęte w całości czy w części, gdyż taką możliwość dopuszczał przepis art. 1 ust. 1 cyt. Dekretu z dnia 27 lipca 1949r. W uzasadnieniu wskazano jedynie, że "Gromada Łosie została objęta akcją przesiedleńczą do ZSRR i akcja przesiedleńczą na Ziemie Zachodnie. Pozostała jedynie w gromadzie nieznaczna ilość rodzin, co przy trudnościach związanych z ustaleniem rzeczywistego stanu stosunków prawnych, dotyczących gruntów osób nieobecnych, nadto biorąc pod uwagę przewagę tych stosunków, należało ustalić przy udziale osób obecnych, oraz przyjąć, że reszta gruntów bez konkretnego oznaczenia stosunków dotyczących każdej parceli z osobna, a ogólnie wg. powierzchni należy do osób przesiedlonych do ZSRR, do osób przesiedlonych na Z.Z. nie zamieszkałych w gromadzie i niewiadomych z miejsca pobytu".

W ocenie Kolegium już samo stwierdzenie, że występują trudności związane z ustaleniem rzeczywistego stanu stosunków prawnych, dotyczących gruntów osób nieobecnych, wskazywało na konieczność podania danych identyfikujących przejmowane nieruchomości.

Zatem wbrew zarzutom sprzeciwu nie może konwalidować wadliwości podjętego orzeczenia, które nie wskazywało, które konkretnie nieruchomości zostały tym orzeczeniem przejęte, tj. czy wszystkie nieruchomości, czy też tylko niektóre, w całości, czy w części. Osnowa decyzji powinna być bowiem tak sformułowana, aby z niej jasno wynikało jakich praw lub obowiązków strony dotyczy.

Dalej podkreślono, że w § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich (...) nakazywał, aby w przypadku, gdy granice przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskie były zatarte, określenia przedmiotu nabycia na rzecz państwa własności dokonywano poprzez opis granic zespołu gruntów, składających się na te nieruchomości, lub przez wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają ten zespół gruntów. Oznacza to, że nawet wówczas, gdyby nabywane w tym trybie na rzecz Państwa (Skarbu Państwa) nieruchomości nie miały wyraźnie określonych granic, orzeczenie właściwego organu nie mogło nie określać takich nieruchomości. W tej zaś sprawie nie ulega zaś żadnej wątpliwości, że w orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach nie wskazano w ogóle żadnych nieruchomości stanowiących własność E. i S. P. to oczywistym było, że taki obowiązek wynikał z powołanych przepisów i to nawet wówczas, gdyby nie dało się dokładnie ustalić ich granic - por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31.01.2012 r., sygn. akt II SA/Kr 170/11, LEX nr 1109012.

W ocenie Kolegium brak prawidłowego określenia przedmiotu przejęcia nieruchomości ziemskiej stanowiącej w dacie przejęcia własność E. i S. P. jest brakiem osnowy decyzji w rozumieniu art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym co stanowi rażące naruszenie art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. R.P. Nr 46 poz. 339) oraz § 1 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. Nr 45, poz. 4160) - skutkujące stwierdzeniem nieważności w/w orzeczenia.

Stanowisko zajęte przez Kolegium w zaskarżonej decyzji znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych.

Zgodnie z art. 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o postępowaniu administracyjnym organ wydający decyzję winien zamieścić w niej osnowę rozstrzygnięcia. Osnowa decyzji (orzeczenia) wydana na podstawie dekretu powinna: 1. określać nieruchomość ziemską, do której tytuł prawny miał dany podmiot, który nie sprawował nad nią władztwa, wskazywać dane tej nieruchomości, obejmujące obszar, numery ewidencyjne działek, granice, a gdy dane te były zatarte opis granic zespołu gruntów składających się na tę nieruchomość lub wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczały ten zespół gruntów.

Żadnych z tych oznaczeń nie zawiera orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia 2 grudnia 1954 r. co stanowi rażące naruszenie art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym.

Podkreślono, że właściwy organ władny jest orzec o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji administracyjnej tylko wtedy, jeżeli równocześnie stwierdzi, iż wystąpiła przynajmniej jedna z podstaw stwierdzenia nieważności enumeratywnie wymienionych w art.156 § 1 K.p.a. oraz gdy nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności, a wiec nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanej decyzji ani też decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

W okolicznościach niniejszej sprawy Kolegium uznało, że decyzja z 28 marca 2007 r. nie jest dotknięta wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Prokurator Okręgowy w Sosnowcu, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 1 i art. 101 ust. 1 lit d) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym w zw. z art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. z 1950 r., Nr 45, poz. 414, 415, 416)

- poprzez uznanie, że brak określenia w ww. orzeczeniu znak: PZR.19-IId/15/l/56 przedmiotu przejęcia nieruchomości ziemskiej, w sposób przewidziany w § 1 ww. rozporządzenia z dnia 16 września 1950 r., stanowiącej w dacie przejęcia własność E. i S. P. i nie pozostających w faktycznym ich władaniu, jest brakiem osnowy decyzji o jakiej mowa w art. 75 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r., stanowiącym jednocześnie rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 101 ust. 1 lit d) ww. rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r. oraz w zw. z art. 1 ww. dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., podczas gdy szczegółowej identyfikacji przejmowanych przez państwo nieruchomości nie wymagał ani art. 75 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r. ani żaden przepis ww. dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., zaś § 1 ww. rozporządzenia z dnia 16 września 1950 r. nie znajdował w tej sprawie zastosowania, a ww. orzeczenie - znak: PZR.19- z IId/15/1/56, chwilą dokonania na jego podstawie wpisu nowego właściciela w księgach wieczystych, przejętych przez Skarb Państwa nieruchomości, zostało skutecznie i w całości - wykonane.

Na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania J. P. w piśmie z dnia 6 lipca 2023 r. wniósł o oddalenie skargi, a uczestnik Nadleśnictwo Łosie (reprezentujące Skarb Państwa) w piśmie z dnia 6 lipca 2023 r. oświadczyło, że "popiera w całości stanowisko Prokuratury zaprezentowane w powyższej skardze kasacyjnej".

Argumentacja skargi została rozwinięta w piśmie prokuratora z dnia 20 lipca 2023 r.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola sądowa zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Prokurator we wniesionym sprzeciwie domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 28 marca 2007 r. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 05.10.1956r. Znak: PZR.19-IId/15/1/56 w części dotyczącej przejęcia na Skarb Państwa nieruchomości położonej we wsi Ł., stanowiącej w dacie przejęcia własność E. i S. P..

Kolegium słusznie zwróciło uwagę, że z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 k.p.a. wynika, że przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym nie można rozpatrywać sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ ogranicza się tylko do zbadania przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Trzeba w pełni podzielić stanowisko SKO, że skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 k.p.a., to może ono mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Zdaniem prokuratora rażące naruszenie prawa, którego dopuściło się SKO przy wydawaniu decyzji z 28 marca 207 r. miało polegać na bezpodstawnym stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z 5 października 1956 r.

W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że rozpoznawana obecnie sprawa jest kolejną dotyczącą tego samego zagadnienia prawnego. W dwóch wydanych już wcześniej wyrokach (sygn. II SA/Kr 1462/22 i II SA/Kr 1466/22) WSA w Krakowie oddalił skargi prokuratora na decyzje SKO w Nowym Sączu odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji wydanych wcześniej przez ten sam organ w przedmiocie przejęcia nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. R.P. Nr 46 poz. 339).

Ponieważ we wszystkich tych sprawach stan faktyczny jest bardzo zbliżony, a zagadnienie prawne i argumentacja prokuratora tożsama, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podzielił stanowisko przyjęte w wydanych wcześniej wyrokach.

We wszystkich trzech sprawach bezsporne jest, że oceniane w postępowaniu nieważnościowym i później - orzeczenie o przejęciu nieruchomości określało tylko ogólną powierzchnię przejmowanych gruntów, bez opisu konkretnych działek oraz wymieniało listę osób - adresatów orzeczenia, tj. tych, których mienie Skarb Państwa przejął.

Trzeba podkreślić, że jedna z decyzji SKO w Nowym Sączu stwierdzających nieważność orzeczenia o przejściu własności nieruchomości w trybie wskazanych wyżej przepisów była przedmiotem kontroli dokonanej przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. II SA/Kr 170/11 i przez NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. I OSK 1350/12 (oba wyroki dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Sądy obu instancji w pełni zaaprobowały wówczas pogląd organu administracji publicznej, że brak określenia w treści orzeczenia jakie konkretnie nieruchomości są jego przedmiotem i przechodzą na własność Państwa stanowi rażące naruszenie prawa. W szczególności Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku wskazał: "Stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z [...] grudnia 1954 r. nr [...] w części dot. przejęcia na własność Państwa nieruchomości J. K. nastąpiło z tego względu, że przez brak dokładnego określenia nieruchomości rażąco naruszało ono przepisy dekretu i art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r. Na mocy dekretu mogły być przejęte na własność Państwa nieruchomości określone w art. 1 dekretu, przy czym następowało to nie z mocy prawa, ale wyłącznie na podstawie decyzji administracyjnych. O takim trybie przejścia prawa własności nieruchomości na mocy tego dekretu świadczy sformułowanie jego art. 1 ust. 1 "Mogą być przejmowane..." Decyzje zatem wydawane na podstawie dekretu o przejmowaniu nieruchomości były decyzjami konstytutywnymi, toteż istotne było, aby określały one nieruchomość przejmowaną w sposób odpowiadający przepisom prawa. Przepisy nie wymieniały z jakich części składać się ma decyzja o przejęciu nieruchomości, zatem miała ona odpowiadać przepisom regulującym postępowanie administracyjne. Takim aktem w dacie wydawania orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z [...] grudnia 1954 r. było rozporządzenie z 1928 r. Art. 75 ust. 1 tego rozporządzenia określał jakim wymogom formalnym ma odpowiadać decyzja, jakie elementy zawierać. Jednym z nich była osnowa, przez którą należy rozumieć tę część decyzji, z której wynika ustalenie prawa lub obowiązku. Osnowa zatem tak powinna być skonstruowana, aby nie budziła żadnych wątpliwości co do tego jakie jest w istocie rozstrzygniecie sprawy, w niej się właśnie zawierające. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji gdy przedmiotem sprawy jest przejście nieruchomości na rzecz Państwa, poprzez odjęcie prawa własności dotychczasowemu właścicielowi. W zgodzie zatem z art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r. było dokładne określenie nieruchomości przejmowanej – jej właściciela, obszaru, oznaczenia (numery działek) lub, w razie braku takich możliwości, opis nieruchomości poprzez określenie granic gruntów na nią składających się lub otaczających ją (§ 1 rozporządzenia). Brak takiego oznaczenia nieruchomości w orzeczeniu o przejęciu, wydanym na podstawie art. 1 dekretu naruszało zatem ww. art. 75 ust. 1. Podkreślić także należy, że dekret przewidywał, iż orzekanie o przejęciu stanowi podstawę dokonania zmian w księgach wieczystych (art. 4), a także możliwość zaliczenia wartości przejętej nieruchomości na poczet ceny nabycia innych gruntów (art. 5). Przepisy te dodatkowo zatem wskazują, że niezbędne było właściwe, tj. odpowiadające wymaganiom art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r., oznaczenia nieruchomości przejmowanej w osnowie orzeczenia".

Sądy administracyjne obu instancji nie tylko nie stwierdziły rażącego naruszenia prawa przez wskazaną wyżej argumentację SKO, ale w całości ją zaaprobowały. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę również podziela dokonaną w tych wyrokach, jak również w decyzji SKO w Nowym Sączu z dnia 28 marca 2007 r. ocenę braków orzeczenia o przejęciu nieruchomości jako stanowiących rażące naruszenie prawa.

Oceny tej nie zmienia podkreślany przez stronę skarżącą fakt, że na podstawie przedmiotowego orzeczenia z 5 października 1956 r. nastąpiło ujawnienie własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej, co miałoby dowodzić, że zawarte orzeczenie to było w pełni wykonalne. Przyczyną stwierdzenia nieważności tego orzeczenia nie była jednak jego niewykonalność – wskazana jako przesłanka nieważności w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., lecz rażące naruszenie prawa, wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z powodów opisanych szczegółowo w decyzji z 2007 r. orzeczenie to należało uznać za rażąco naruszające prawo.

Ponadto za uzasadnieniem wyroku w sprawie II SA/Kr 1462/22 wskazać należy, że brak wymaganego prawem elementu decyzji o charakterze konstytutywnym i mającej istotne następstwa prawne w sferze prawa własności stanowi wadę o dużym ciężarze gatunkowym. Wadliwość ta wynika z prostego zestawienia treści przepisu i treści decyzji. Przepis art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r. wymaga określenia co jest przedmiotem przejęcia (czyli odebrania jednostce prawa własności przez organ pozostający w pozycji władczej względem jednostki). Wymogu tego nie spełnia akt, który wskazuje, że przejmuje się na własność Skarbu Państwa nieruchomości osób wskazanych w danym orzeczeniu, bez dokładnego określenia przedmiotu przejęcia.

W świetle powyższego należało uznać, że rozstrzygnięcie SKO w Nowym Sączu w zaskarżonej decyzji sprowadzające się do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z 2007 r. było prawidłowe.

W tej sytuacji skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.