Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 340/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. w Gdańsku w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 lutego 2023 r., nr SKO.421.38.2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Działając z upoważnienia Burmistrza Miasta Lęborka, Zastępca Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z 30 czerwca 2022 r. odmówił skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną babcią I. H.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z 10 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało, że organ I instancji, poprzestał na oświadczeniu strony, co do dzieci I. H. i nie zweryfikował jego prawdziwości. Nie przeprowadził wywiadu środowiskowego z każdą z wymienionych osób, ani nie odebrał od żadnego z nich stosownego oświadczenia. Nie poczynił ustaleń dotyczących sytuacji życiowej A. K., W. K., Z. H., W. H. i T. L., w szczególności - czy któreś z nich jest w stanie zająć się matką, czy istnieją ważne powody, w świetle których nie mogą oni podjąć się sprawowania opieki nad matką.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, obejmującego wywiady środowiskowe, decyzją z 22 grudnia 2022 r. Zastępca Kierownika w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Lęborku, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta Lęborka, odmówił skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z tytułu opieki nad babcią I. H.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione dwie przesłanki konieczne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z orzeczenia I. H. wynika, że niezdolność do samodzielnej egzystencji istnieje od 5 lutego 2021 r. Nadto l. H., posiada pięcioro dzieci, na których ciąży obowiązek alimentacyjny zapewnienia matce opieki.

Organ uwzględnił przy tym, że w trakcie wywiadu ustalono, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną Izabelą oraz nieletnią córką. Rodzina mieszka w Lęborku i utrzymuje się ze świadczeń rodzinnych oraz prac dorywczych w firmach budowlanych wykonywanych przez skarżącego. W dalszej części uzasadnienia wskazano jednak, że wnioskodawca jest osobą bierną zawodowo, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nadto skarżący oświadczył, że ostatnio był zatrudniony jako tynkarz w okresie 19 sierpnia 2019 do 17 lutego 2020 r. jednakże jak obecnie nie podejmuje pracy w celu sprawowania opieki nad babcią.

Natomiast I. H. jest wdową, ma pięcioro dzieci i zamieszkuje w C. w domu należącym do córki T. L. i jej męża B. L. Do czynności związanych z opieką nad nią należy (według oświadczenia): pomoc w utrzymaniu higieny, prowadzenie do toalety, zmiana pielucho majtek, pomoc w ubieraniu, mierzenie ciśnienia, podawanie leków, przygotowywanie posiłków, towarzyszenie podczas wizyt lekarskich, reprezentowanie w urzędach, wyjścia na spacery, robienie zakupów. W toku wywiadu ustalono, że mieszkająca z matką T. L. nie ma możliwości całodobowej opieki nad matką, jednakże przygotowuje posiłki, na które matka przychodzi do kuchni. T. L. poinformowała, że D. K. przyjeżdża w razie potrzeby około dwa - trzy razy w tygodniu do babci. Nadto syn T. L., Z.H. posiada gospodarstwo rolne, które wraz z domem zostało przepisane przez rodziców a I. H. (matka) ma zapewnione dożywotnie mieszkanie w tym domu. Do grudnia 2020 roku I. H. mieszkała w S. w domu rodzinnym z synem Z. i jego rodziną, jednak po wypadku, któremu uległa, przeprowadziła się do córki T. Z. H. oświadczył, że jest w stanie zaopiekować się mamą, jeśli będzie chciała wrócić do domu, tj. S.[...]. Z wywiadów przeprowadzonych z pozostałymi dziećmi I. H. wynika, że nie mają one możliwości zaopiekowania się matką.

Organ pierwszej instancji wskazał, że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1 (art. 17 u.ś.r.). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wywodzi się z obowiązku alimentacyjnego, ten zaś obciąża krewnych w pierwszym stopniu - przed krewnymi drugiego stopnia. Nadto organ I instancji, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) uznał jednak, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest w dalszym ciągu wiążący, również w rozpatrywanej sprawie.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z 23 lutego 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji odnośnie do zastosowania w sprawie art. 17 ust. 1b u.ś.r., uznając, że brak było podstaw do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, tylko z tego powodu, że nie został spełniony jeden warunków określonych w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium uznało jednak, że nie zostały spełnione przesłanki art. 17 ust. 1a u.ś.r. Wskazało, że istnieją osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. Skarżący jest natomiast wnukiem osoby wymagającej opieki. I. H. posiada pięcioro dzieci. Osoby te są w pierwszej kolejności zobowiązane do sprawowania opieki nad I. H. Z wywiadu środowiskowego wynika, że Z. H. do grudnia 2020 r. sprawował opiekę nad I. H. w swoim domu w miejscowości S. I. H. ma tam zastrzeżoną dożywotnią służebność mieszkania. Z. H. nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyraził gotowość przejęcia opieki nad matką i złożył w tym zakresie pisemne oświadczenie. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że Z. H. pozostaje w konflikcie ze swoją siostrą T. L., która po pobycie matki w szpitalu w grudniu 2020 r., zabrała ją do swego domu. Sama jednak, jak oświadczyła, nie jest w stanie sprawować nad nią opieki. W ocenie Kolegium, w świetle przytoczonych wyżej okoliczności, nie ma przeszkód, by opiekę nad I. H. sprawował jej syn Z. H. Nie tylko jest on osobą zobowiązaną w pierwszej kolejności do sprawowania opieki nad matką, nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale przede wszystkim wyraził gotowość do wypełniania tego obowiązku. W tej sytuacji, wykluczone było przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad babcią I. H.

W skardze na decyzję organu odwoławczego zarzucono, że Kolegium zignorowało fakt że skarżący jest faktycznym opiekunem I.H., zgodnie z jej wolą. Wskazano, że Kolegium przerzuca obowiązek opieki nad matką na syna Z. pomijając fakt, że Z.H. prowadzi gospodarstwo rolne i opiekuje się niepełnosprawnym synem, a w domu w S.nie ma warunków do zamieszkania dla I. H. Fakt ten umknął pracownikom MOPS, gdyż wywiad ze Z. H. został przeprowadzony nie w S., a w siedzibie MOPS w Choczewie. MOPS i Kolegium zignorowały także czysto ludzką stronę opieki nad I. H. Skarżący podkreślił, że sprawuje opiekę nad babcią od kilku lat. Trudno było przełamać pewne bariery związane z intymną stroną życia każdego człowieka. Kolegium każe zaś starej kobiecie, rozebrać się przed własnym synem by ten mógł ją umyć. Wskazano, że w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ wielokrotnie odwołuje się do stanu faktycznego, ale sama decyzja ze stanem faktycznym ma niewiele wspólnego.

W rezultacie skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wskazał, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji dopuścili się wielu nieprawidłowości, wskazanych w zarzutach niniejszej skargi. Skarżący podkreślił, że organ pierwszej instancji, wydając decyzję, opierał się na art. 17 ust. 1b u.ś.r., który utracił moc w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, na podstawie wyroku TK z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Organ I instancji wskazał także na obowiązek alimentacyjny dzieci I. H. Obowiązek alimentacyjny nie nakłada obowiązku sprawowania opieki nad matką, a służy jedynie zaspokojeniu podstawowych potrzeb rodzica, który znajduje się w niedostatku. Skarżący argumentował, że jego babcia nie potrzebuje pieniędzy od swoich dzieci, natomiast potrzebuje stałej opieki i pomocy w najprostszych, codziennych czynnościach.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 23 lutego 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Zastępcy Kierownika MOPS, działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Lęborka z 22 grudnia 2022 r., jest zgodna z prawem.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615) - zwanej dalej u.ś.r.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do, będącej przedmiotem zarzutów skargi, argumentacji zaprezentowanej przez organ pierwszej instancji w zakresie mającym za przedmiot zastosowanie w sprawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. należy wskazać, że przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W tym miejscu należy wskazać, że w punkcie drugim wyroku z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (OTK-A 2014/9/104) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skoro w powołanym wyroku została stwierdzona niezgodność we wskazanym zakresie przepisu u.ś.r. z Konstytucją, to sąd administracyjny nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę lub ją pomijać. Przywołany wyżej wyrok odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia TK upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w jednolitym obecnie orzecznictwie sądów administracyjnych, według którego wyrok z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 przesądza o tym, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez TK ostatecznie uznana za niekonstytucyjną (zob. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 40/20, z 26 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 479/16, z 10 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1512/16). Stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji było zatem w analizowanym zakresie a limine wadliwe, co słusznie dostrzegł organ odwoławczy.

Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Skarżący jest wnukiem I. H. Nadto jak wynika z akt postępowania administracyjnego, niepełnosprawna w stopniu znacznym, I. H. jest wdową i posiada pięcioro dzieci: A. K., W. K., Z. H., W. H. i T. L.

Z wywiadu wynika, że: 1) A. H. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności a jego niepełnosprawność ma charakter stały i jest spowodowana chorobami narządu wzroku; 2) W. H. nie ma orzeczonego stopnia niepełnosprawności; 3) opieka nad I. H. jest dzielona pomiędzy T. L. a D. K. (skarżącego, wnuka I. H.); 4) I.H. zamieszkuje u córki T. L., która deklaruje, że przygotowuje jej posiłki i sprząta pokój matki; 5) syn Z. H. deklaruje natomiast chęć sprawowania opieki nad matką, która posiada u niego ustanowioną dożywotnią służebność mieszkania.

Skarżący, jako wnuk, niewątpliwie jest osobą, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Jednakże, w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny wobec jego babci obciąża żyjące dzieci osoby wymagającej opieki. Stosownie bowiem do treści art. 17 ust. 1a u.ś.r., osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4 ww. przepisu, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Na tle wykładni ww. przepisów w orzecznictwie ukształtowały się dwa stanowiska, które w odmienny sposób określały uprawienia osób wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Rozbieżności te rozwiał Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, przesądził, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.). W uzasadnieniu podjętej uchwały, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby uprawnionej do świadczenia w pierwszej kolejności, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby uprawnione w kolejności dalszej, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Z powołanej uchwały wynika zatem, że w sytuacji, gdy osoba podlegająca opiece posiada osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, które nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innej osobie, która znajduje się w kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, która nawet faktycznie, w miejsce tychże dzieci, sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną, rezygnując tym samym z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych i abstrakcyjnych nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcie wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec tego należy stwierdzić, że podjęcie uchwały abstrakcyjnej ma ten skutek, że wiąże ona sądy administracyjne, co wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

W konsekwencji, podzielając w całości pogląd przedstawiony przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, uznać należało, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, tj. – jak w niniejszej sprawie – wnukowi osoby wymagającej opieki - jest legitymowanie się przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W okolicznościach niniejszej sprawy, niesporne zaś jest, że żyją dzieci babci skarżącego, które nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym, jak słusznie uznały orzekające w sprawie organy, skarżący nie mógł skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na treść art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. Bez wpływu na powyższe ustalenia pozostają oświadczenia dzieci I. K. (A. H., W. H.), że nie mogą sprawować opieki nad matką z uwagi na wykonywaną pracę. Jedynie na marginesie dodać wypada, że i zakres świadczonej opieki, biorąc pod uwagę co wynika z akt sprawy, iż skarżący 2-3 razy w tygodniu sprawuje opiekę nad swoją babcią, wykluczałby możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia ze względu na brak spełnienia warunku sprawowania opieki w charakterze swym - "stałej lub długotrwałej" (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).

Z powyższych względów, przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia nie było możliwe, a wniesiona w niniejszej sprawie skarga, jako niezasadna, zasługiwała na oddalenie, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na wniosek organu zgłoszony w odpowiedzi na skargę, przy braku sprzeciwu skarżącego (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).