Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 192/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 3d
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 25 kwietnia 2023 r., nr SKO/41/FP-9/2022 w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami i ustalenie terminu naliczania odsetek oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi I. Z. (dalej: skarżąca, strona, beneficjentka) jest decyzja z dnia 25 kwietnia 2023 r. Nr SKO/41/FP-9/2022, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy), po rozpoznaniu odwołania skarżącej od decyzji Starosty Karkonoskiego (dalej: organ I instancji, Starosta) nr 1/OZ/1711/2022 z dnia 6 czerwca 2022 r. orzekającej o określeniu: 1) wysokości dotacji podmiotowej w kwocie 380.943,- zł. jako pobranej w roku 2017 w nadmiernej wysokości i podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu Karkonoskiego przez I. Z. prowadząca oświatową Dom Wczasów Dziecięcych A. w K. wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi wg stawek jak od zobowiązań podatkowych za okres od dnia 13 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty oraz 2) wysokości dotacji podmiotowej w kwocie 207.332,79 zł., jako wykorzystanej w roku 2017 niezgodnie z przeznaczeniem i podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu Karkonoskiego przez I. Z. prowadząca oświatową Dom Wczasów Dziecięcych A. w K. (dalej: DWD) wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi wg stawek jak od zobowiązań podatkowych za okres od dnia 13 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty, w punkcie 1) uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 1 i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu I instancji oraz w pkt 2 w pozostałym zakresie utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że orzekając obecnie w sprawie uwzględnił ocenę prawną i zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 588/19, którym WSA uchylił wydane w tej samej sprawie decyzje: SKO z 7 października 2019 r., nr SKO/41/FP-1/2019 oraz Starosty z 25 marca 2019 r., nr 1/OZ/1711/2019.

Za podstawę powyższych decyzji oraz objętych obecnie kontrolą Sądu wskazanych na wstępie decyzji: SKO z 25 kwietnia 2023 r. i Starosty z 6 czerwca 2022 r. przyjęto ustalenia kontroli przeprowadzonej w 2018r, z których wynikało, że prowadzona przez skarżącą placówka otrzymała w 2017 r. z budżetu Powiatu Jeleniogórskiego dotację podmiotową na działalność oświatową w oparciu o ówcześnie obowiązujące przepisy art. 90 ust. 3a i 3aa ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2198, dalej: u.o.s.o.), przy czym stosownie do przepisu art 90 ust. 3d tej ustawy, dotacja mogła być przeznaczona wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką, w tym profilaktykę społeczną, ponoszonych przez placówkę.

W decyzji organu I instancji za dotację pobraną w nadmiernej wysokości uznano kwotę 380 943 zł, która dotyczyła uczniów skierowanych do placówki przez podmiotu nieobjęte systemem oświaty i przebywających w DWD w okresie wolnym od nauki – w wakacje i ferie zimowe. W tym zakresie Kolegium uznało, że decyzja Starosty jest niezgodna z oceną prawną zawartą w powołanym wyroku WSA o sygn. akt III SA/Wr 588/19 i uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji oraz umorzyło postępowanie. Część decyzji Starosty utrzymana w mocy przez organ odwoławczy dotyczyła natomiast uznania za kwoty 207 332,79 zł za wykorzystaną w 2017 r. niezgodnie z przeznaczeniem. Kwota ta dotyczyła wydatków:

1) w kwocie 177,120 zł na pokrycie czynszu najmu nieruchomości zabudowanej położonej w K. przy ul. [...] na podstawie umowy zawartej pomiędzy skarżącą prowadzącą działalność gospodarczą "A." jako wynajmującą, reprezentowaną przez pełnomocnika S. L., a Domem Wczasów Dziecięcych A. w K., reprezentowanym przez skarżącą jako jej Dyrektora

- w ocenie organu była to umowa zawarta z samym sobą, a więc nieważna;

2) wypłaty wynagrodzeń w łącznej kwocie 5 263, zł wypłaconych: za styczeń 2017 r. dla p. M. B. (2111,25 zł), za maj 2017 r. dla p. M. P. (2042,44 zł), za luty 2017 r. Dla p. A. B. (838,44 zł) i p. M. K. (70,89 zł) oraz zaliczki na poczet wynagrodzenia za wrzesień 2017 r. Dla p. J. S. (200 zł)

- jako wydatków nieudokumentowane dowodami źródłowymi;

3) wydatków o charakterze sankcji w łącznej kwocie 90,10 zł - jako niezwiązanych z celami działalności placówki oświatowej;

4) zakup wyposażenia niesłużącego działalności DWD w kwocie 1461,99 zl (zakup grilla gazowego, kosy spalinowej, myjki ogrodowej i narzędzi ogrodowych) –

- jako niezwiązanych z celami działalności placówki oświatowej;

5) dotyczących ubezpieczenia majątkowego powyższego budynku – 947,- zł

- jako niezwiązanych z celami działalności placówki oświatowej;

6) obejmujących poniesione opłaty bankowe na kwotę 334,50 zł;

- jako niezwiązanych z celami działalności placówki oświatowej;

7) na pokrycie kosztu przeglądu okresowego urządzenia fiskalnego – 363,50 zł;

- jako niezwiązanych z celami działalności placówki oświatowej;

8) w kwocie 21 752,68 zł, poniesione przed otrzymaniem pierwszej raty dotacji

- zdaniem organu obowiązujące normy prawne nie przewidują możliwości rekompensaty z otrzymanej dotacji poniesionych już wcześniej wydatków.

Na powyższą decyzję Kolegium z dnia 25 kwietnia 2023 r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - w części dotyczącej pkt.2 (w jakim SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty z 6 czerwca 2022 r.), żądając jej uchylenia w zaskarżonej części i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca sformułowała w skardze zarzuty naruszenia:

1. prawa materialnego, a to przepisu art. 252 ust. 1 pki 1 i ust. 5, 6 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

2. prawa materialnego, a to przepisu art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty w brzmieniu z 2017 roku poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjecie, że wykorzystanie dotacji oświatowej zgodnie z przeznaczeniem wymaga zawsze przesunięcia środków z majątku jednego podmiotu do majątKu innego podmiotu;

3. prawa materialnego, a to przepisu art. 251 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w zw. z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, poprzez jego błędną wykładnię, pominięcie zwrotu "w szczególności" oraz przyjęcie, że zapłata (wydatkowanie) jest jedynym sposobem wykorzystania dotacji otrzymanej z j.s.t, a wykorzystanie dotacji oświatowej zgodnie z przeznaczeniem nie może obejmować refundacji wydatków poniesionych w danym roku budżetowym przed wypłatą pierwszej transzy dotacji.

W uzasadnieniu skargi, odnosząc się do zakwestionowanego wydatku na pokrycie czynszu najmu nieruchomości przy ul. [...] w K. skarżąca zaznaczyła, że szkoły oraz DWD nie mogą we własnym imieniu nabywać praw, ani zaciągać zobowiązań, zatem jeśli organ prowadzący jest właścicielem nieruchomości nabytej za własne środki finansowe i zamierza wykorzystać taką nieruchomość na potrzeby działalności oświatowej, to nie ma prawnych podstaw do wynajęcie tej nieruchomości "sobie". Nie oznacza to jednak automatycznie braku możliwości rozliczenia korzystania z prywatnej nieruchomości z dotacji. Co prawda ewentualna umowa najmu będzie nieważna, ale nie jest to tożsame z wykorzystaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Zgodnie z poglądem NSA, wyrażonym w wyroku z 2 września 2013 r., sygn. akt II GSK 711/12, wykorzystanie dotacji należy rozumieć wąsko i polega ono w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za zadania inne, niż te, na które dotacja była udzielona. Jeśli zatem materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, że wydatek został poniesiony, mieści się w katalogu wydatków bieżących w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, to jego kwestionowanie tylko z racji nieprawidłowego dokumentowania, nie znajduje uzasadnienia.

Zdaniem skarżącej, korzystanie z prywatnych składników majątku organu prowadzącego nie oznacza, że nie można uzyskać ekonomicznego ekwiwalentu wykorzystania prywatnego składnika majątkowego na potrzeby realizacji obowiązkowego zadania własnego j.s.t. Organ prowadzący publiczną, jak i niepubliczną placówkę oświatową (szkołę), realizuje wszak zadanie własne jednostki samorządu terytorialnego i to zadanie obowiązkowe (zob.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.03.2019 r. III SA/Wa 1699/18). A skoro tak, niedopuszczalne jest przerzucanie finansowania realizacji zadania własnego j.s.t. w całości lub w części na inne podmioty, chyba że taka możliwość wynika wprost z ustawy. Skarżąca zwróciła następnie uwagę, że ewolucja orzecznictwa wskazuje na liberalizację stanowiska sądów w kwestii finansowania z dotacji kosztów korzystanie z własnego składnika majątkowego organu prowadzącego placówkę oświatową. Zwraca się w niektórych orzeczeniach uwagę, że nie powinno się utożsamiać wydatkowania dotacji z jej wykorzystaniem – wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za realizowane zadania. Cel dotacji określa przepis art. 90 ust. 3d u.s.o. Brak uzasadnienia dla poglądu, że wydatkowanie dotacji następuje tylko przez zapłatę i jest tożsame z przesunięciem z jednej masy majątkowej do masy innego podmiotu, bowiem wykorzystanie tych dotacji regulowane jest odrębnie i inaczej w art. 251 ust. 4 u.f.p. i w art. 90 ust. 3d u.s.o.., nie zaś tak jak w art. 168 ust. 4 u.f.p. Dokonując wykładni art. 251 ust. 4 w/w ustawy uznać należy, iż zawarty w tym przepisie zwrot "w szczególności" oznacza, iż wyliczenie sposobów wykorzystania dotacji ma charakter przykładowy. Istotnym w sprawie jest ustalenie na co kwota z dotacji została wydana (czy na cel zgodny z przeznaczeniem dotacji), a nie komu została wypłacona. Nie ma więc znaczenia, czy środki wypłacone zostały osobie prowadzącej daną placówkę, jako beneficjentowi dotacji, lecz czy wydatek taki mieści się w kategorii "wydatku bieżącego".

Odnośnie zakwestionowanych wydatków w kwocie 21.752,68 zł, poniesionych przed otrzymaniem pierwszej transzy dotacji, skarżąca za niedopuszczalną uznała interpretację przepisów u.f.p. przez organ, jako utożsamiającą wykorzystanie środków dotacji z zapłatą za zadanie. Wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach (art. 251 ust. 4). Przepisami tymi są przepisy ustawy o systemie oświaty, a następnie ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Cel dotacji określa przepis art. 90 ust, 3d u.s.o, Rozliczenie dotacji może dokonywać się wydatkami bieżącymi poniesionymi w skali całego roku — niezależne od tego, czy w dniu dokonywania wydatku beneficjent posiadał (czy nie posiadał) środki z dotacji na rachunku bankowym — czy otrzymał je faktycznie dopiero w kolejnych miesiącach danego roku. Tak więc wykorzystanie dotacji otrzymanej od j.s.t. nie ogranicza się do jej wydatkowania, lecz może także przybrać postać refundacji Zdaniem skarżącej byłoby zresztą nieracjonalnym wymagać, by placówka oświatowa funkcjonowała cały rok szkolny (a domy wczasów dziecięcych są dodatkowo placówkami nieferyjnymi), a równolegle nie zapewniać im finansowania przez cały rok.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i podkreślając , że jest ono zgodne ze stanowiskiem wyrażonym w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 26 sierpnia 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd uwzględnia skargę w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podstawie natomiast art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną decyzji określającej kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, podlegającą zwrotowi do budżetu Powiatu Karkonoskiego stanowił art. 252 ust. 1 u.f.p., zgodnie z którym dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1. wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2. pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust. 5).

Dopuszczalne przeznaczenie dotacji oświatowych określał w 2017 r. art. 90 ust. 3d pkt 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.) – dalej: u.o s.o., który w ciągu roku 2017, zmieniał swoją treść kilkukrotnie. Z dniem 1 stycznia 2017 r. przepis ten stanowił, że: dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:

a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,

b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 - z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego.

Natomiast do realizacji takich zadań opisanych w art. 5 ust. 7 u.o s.o., a od 1 września 2017 r. w art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, należą odpowiedzialność za jej działalność, a w szczególności: 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; 1a) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym; 2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; 3) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r. poz. 1047), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki; 4) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych; 5) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki.

Treść art. 90 ust. 3d u.o.s.o. została zmieniona z dniem 1 lutego 2017 r. ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 60) w ten sposób, że z jego treści w zdaniu wstępnym wyeliminowano słowa "kształcenia specjalnego i ". Kolejna zmiana nastąpiła z dniem 16 czerwca 2017 r., gdy ustawą z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o systemie informacji oświatowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 poz. 949) wprowadzono te słowa do ustawy na nowo. Następna zmiana nastąpiła z dniem 1 września 2017 r. na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 60), gdy pkt 2 tego przepisu przyjął brzmienie: sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. W tym brzmieniu przepis ten obowiązywał do 31 grudnia 2017 r. i stracił moc z dniem 1 stycznia 2018 r. na skutek wejścia w życie ustawy Prawo oświatowe.

Ponadto zgodnie z art. 251 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 305) – dalej: u.f.p., wykorzystanie dotacji następuje w szczególności poprzez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona albo, w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielania i rozliczenia dotacji , wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach.

Powyższe regulacje stanowiły podstawę oceny zgodnego z prawem wykorzystania przez skarżącą dotacji oświatowej w 2017 r.

W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia i oceny zasadności skargi miał fakt, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu ponownie prowadzonym przez organy w wyniku uchylenia przez tutejszy Sąd prawomocnym wyrokiem z 26 sierpnia 2021 r. (sygn. akt III SA/Wr 588/19) poprzedniej decyzji Kolegium wydanej w tej samej sprawie (z dnia 7 października 2019 r.) oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty (z dnia 25 marca 2019 r.). W wyroku tym Sąd zawarł ocenę prawną ustaleń i wniosków organów poczynionych w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w wyniku mającej miejsce w 2018 r. kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji.

Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2101/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 550/11, CBOSA). Oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 534/12, CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie wszystkie kwestie objęte rozstrzygnięciem zawartym w pkt. 1 skarżonej decyzji były już przedmiotem oceny WSA w wyroku z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 588/19 , zaś argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji w tym zakresie stanowią w zasadzie powtórzenie poglądów prezentowanych w tym wyroku. Skoro nie zaskarżyła strona kasacyjnie w tej części powyższego wyroku, uzyskał on walor prawomocności i oceny tam wyrażone są obecnie wiążące tak dla organu, jak i Sądu orzekającego w niniejszej sprawie.

I tak, odnośnie wydatku w kwocie 177,120 zł na czynszu najmu nieruchomości, Sąd poza uznaniem, że wspomniana na wstępie umowa najmu z z 31 grudnia 2015 r., jako zawarta "z samym sobą" jest dotknięta wadą nieważności zaznaczył, że jako taka, nie może stanowić podstawy rozliczenia z dotacji. Zaznaczył równocześnie, że skarżąca w istocie wydatku nie poniosła, ponieważ wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości dotyczy wyłącznie nieruchomości osoby trzeciej, a nie tożsamego osobowo podmiotu. Nie doszło więc do przesunięcia masy majątku podmiotu dotowanego do innego podmiotu, a to właśnie jest warunkiem koniecznym do powstania wydatku. Argumentacja przytoczona w decyzji obecnie jest zbieżna z zawartą w decyzji SKO z 1 października 2019 r., której ocenę przedmiotowego wydatku jako niepodlegającego rozliczeniu z dotacji podzielił w całości WSA w powołanym wyroku z 26 sierpnia 2021 r.

W kwestii wydatków na wypłaty wynagrodzeń WSA wyraził pogląd, że skarżąca jako podmiot prowadzący placówkę oświatową powinna wykazać, że wypłata danego wynagrodzenia ma podstawę w zawartej umowie lub ewentualnie innych dokumentach. W przypadku zakwestionowanych wynagrodzeń chodziło natomiast o kwoty, co do których brak było kompletnych dokumentów źródłowych lub które poniesiono w wysokości innej, niż wykazana w dokumencie źródłowym (organ wyłączył wówczas z rozliczenia różnicę pomiędzy kwotą wypłaconą a udokumentowaną w dowodzie źródłowym). Stanowisko organu w tym zakresie należy uznać za prawidłowe, jak że brak potwierdzenia wydatkowanych kwot w dokumentach źródłowych nie pozwala powiązać ich wydatkowania z realizacją celów oświatowych (którym służy zatrudnianie nauczycieli), na które dotacja jest przeznaczona – co jest sprzeczne z art. 90 ust. 3d u.o.s.o.

Co do wydatków o charakterze sankcji (które obejmowały: odsetki z tytułu nieterminowego regulowania zobowiązań za gospodarowania odpadami komunalnymi, odsetki z tytułu nieterminowego regulowania zobowiązań z tytułu dostaw wody, opłatę za kontrolę Państwowej Inspekcji Sanitarnej), a także wydatków na zakup wyposażenia (grill gazowy, kosa spalinowa, myjka okienna, narzędzia ogrodowe) organ zasadnie uznał je za całkowicie niezwiązane z celem dotacji. Słuszność tego stanowiska potwierdził WSA w powołanym wyroku z 26 sierpnia 2021 r. Podobnie Sąd ocenił w tym wyroku również wydatki dotyczące ubezpieczenia majątkowego budynku oraz poniesiona opłaty bankowe, związane z obsługą rachunku bankowego firmy "A.", należącego do organu prowadzącego, a nie prowadzonego przez niego DWD.

Stanowisko organu, zawarte w zaskarżonej decyzji, dotyczące odmowy rozliczenia z dotacji wydatków dokonanych przez skarżącą przed otrzymaniem w 2017 r. Pierwszej transzy dotacji, stanowi również powtórzenie oceny zawartej w prawomocnym wyroku WSA z 26 sierpnia 2021 r. Sąd wskazał wówczas, że zarówno w u.f.p., jak i przepisach odrębnych, brak jest możliwości rekompensowania z dotacji czynności beneficjenta zrealizowanych przed wypłatą dotacji. Zasadą jest, że wydatkowanie środków finansowych następuje po otrzymaniu dotacji na rachunek bankowy podmiotu dotowanego. Dotacja może być wydatkowana przez beneficjenta wyłącznie po przekazaniu jej beneficjentowi (tak również NSA w wyroku z dnia 12 października 2016 r. w sprawie II GSK 693/15, CBOSA).

Mając powyższe na względzie Sąd, będąc związany oceną prawną zawartą w wyroku WSA we Wrocławiu z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 588/19, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.