Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 775/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.28, art. 105, art. 156,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3,  art. 28  ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi E.O. i K. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E.O. i K.O. ("skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB") nr [...] z [...] lutego 2021 r. wydana w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...] czerwca 2019 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce [...] z o.o. z siedzibą w [...] ("inwestor") pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na montażu instalacji telefonii komórkowej [...] nr [...] na dachu istniejącego budynku (kat. [...]), na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...]-[...]-[...], przy ul. [...] w [...] w dzielnicy [...].

Pismem z [...] lipca 2020 r. skarżący wnieśli do Wojewody [...] ("Wojewoda") o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2019 r. wskazując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Skarżący w żądaniu tym (przywołując m.in. art. 145 § 1 pkt 4 ustayw Kodeks postępowania administracyjnego) podnieśli, że organ wydający kwestionowaną decyzję błędnie uznał, ze obiekt budowlany, którego lokalizacja jest przewidziana bezpośrednio nad lokalem mieszkalnym, a konstrukcja ma być zamocowana do jego stropu nie oddziałuje na ten lokal i właściciel lokalu nie jest stroną postępowania. Wskazali także, że realizacja inwestycji w sposób bezpośredni ingeruje w strop ich mieszkania, który stanowi ich własność.

Wojewoda po zapoznaniu się z ww. wnioskiem, wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji z [...] czerwca 2019 r., o czym zawiadomił pismem z [...] sierpnia 2020 r. Następnie decyzją nr [...] z [...] września 2020 r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., "k.p.a."), umorzył postępowanie wszczęte na wniosek skarżących; w uzasadnieniu wskazał, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony, a interes prawny w tej sprawie ma inwestor oraz Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...]. Dodał, że interesy wnioskodawców jako mieszkańców nieruchomości przy ul. [...] w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją były reprezentowane przez wskazaną Wspólnotę.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżących od ww. decyzji Wojewody, GINB - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - opisaną na wstępnie decyzją z [...] lutego 2021 r. znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że stosownie do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do treści art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Wskazał dalej na cechy interesu prawnego, a także na przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, "Prawo budowlane"), wyjaśniając, że ten ostatni ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 tej ustawy. Wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Dodał, że przepis art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w powołanym wyżej brzmieniu został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Zgodnie z treścią art. 25 ustawy zmieniającej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zaznaczył, że mając na uwadze, że niniejsze postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2019 r. nr [...] zostało wszczęte na wniosek skarżących z [...] lipca 2020 r., zaś ustawa z dnia "[...] lutego" weszła w życie [...] września 2020 r., w analizowanej sprawie należy stosować przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji. Podał więc, że stosownie do treści art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 według stanu na dzień wszczęcia niniejszego postępowania) przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Zauważył przy tym, że tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.

GINB wyjaśnił jednocześnie, że celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości oraz, że sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzonej w zwykłym trybie, jak i trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a.

Odnosząc się do okoliczności sprawy GINB podał, że jak wynika z projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z [...] czerwca 2019 r. nr [...], przedmiotem inwestycji jest montaż instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej [...] nr [...] zlokalizowanej na dachu istniejącego budynku na działce nr ewid. [...] z obr. [...]-[...]-[...] przy ul. [...]. Na dachu istniejącego budynku znajdować się będzie antenowa konstrukcja wsporcza typu Stubtower 12,0, której wysokość trzonu wynosi 12 m, a jej łączna wysokość to 13,87 m (wraz z odgromnikiem i żelbetową podstawą trzonu w przestrzeni międzydachowej), na której umieszczone zostaną anteny radioliniowe i sektorowe nadawczo-odbiorcze. Całkowita wysokość konstrukcji wraz z budynkiem wynosi 29,05 m n.p.t. Na dachu obok trzonu antenowej konstrukcji wsporczej ustawione zostaną urządzenia sterujące APM mocowane na stalowych rusztach (zob. proj. bud. III. projekt zagospodarowania terenu opis projektu zagospodarowania terenu, pkt 1 przedmiot i lokalizacja inwestycji str. 7).

GINB podał też, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Prezydenta [...] a swój interes prawny w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności wywodzą z tytułu przysługującego im prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się na [...] kondygnacji w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], położonym na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] i związanego z tym prawem udziału w prawie własności działki nr ewid. [...]. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści Ksiąg Wieczystych nr "[...]" oraz nr [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy dla [...]-[...] w [...], [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Ponadto, z treści Księgi Wieczystej nr [...] wynika, że w przedmiotowym budynku znajduje się [...] wyodrębnionych lokali, a zatem właściciele ww. lokali tworzą tzw. "dużą wspólnotę".

Organ wskazał w tym miejscu na art. 3 ust. 2, art. 18 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2020 r., poz. 1910), a następnie stwierdził, że podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części nieruchomości wspólnej, jest wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. Przywołując orzecznictwo NSA wskazał, że w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części wspólnej nieruchomości, za nieuzasadnione należy uznać żądanie członka tej wspólnoty o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony (uczestnika postępowania).

Ponadto stwierdził, powołując się także na orzecznictwo sądów administracyjnych, że fakt, iż decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy zarówno części wspólnych budynku, jak i poszczególnych lokali, nie może prowadzić do przyjęcia stanowiska, że interes prawny przysługuje zarówno wspólnocie, jak i jej poszczególnym członkom. GINB zaznaczył też, że skoro ustawodawca jednoznacznie przewidział, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej podmiotem uprawnionym do udziału w postępowaniu jest wspólnota reprezentowana przez zarząd, to nie można twierdzić, iż prawo to przysługuje jednocześnie wszystkim jej członkom. Dodał, że prawa do samodzielnego udziału (tj. obok wspólnoty) w postępowaniu administracyjnym członek wspólnoty nie może wywodzić jedynie z faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej. Nieruchomość wspólna pozostaje w wyłącznym zarządzie wspólnoty (reprezentowanej przez zarząd), rozumianej jako ogół właścicieli lokali, występujących wspólnie (co nie oznacza zgodnie) z mocy prawa, w zakresie czynności dotyczących ustawowej współwłasności nieruchomości wspólnej. Prawo konkretnego członka wspólnoty realizuje się więc poprzez jego członkostwo we wspólnocie, nie zaś poprzez czynności podejmowane samodzielnie.

I dalej GINB zauważył, że interes prawny uzasadniający udział skarżących w charakterze strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2019 r. nie wynika z faktu, iż są oni współwłaścicielami nieruchomości wspólnej - działki nr ewid. [...], jak również części wspólnych budynku usytuowanego na ww. działce. Warunkiem uznania podmiotu, uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Podmiot ten musi więc wykazać posiadanie swego indywidualnego interesu prawnego, którego nie wywodzi się jednak z samego faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, lecz z faktu, iż jego lokal znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).

Mając na uwadze powyższe, GINB wskazał, że nie stwierdził aby sporna inwestycja w jej zaprojektowanym kształcie oddziaływała w jakikolwiek sposób na lokal nr [...] należący do skarżących; sporne przedsięwzięcie nie oddziałuje na lokal skarżących w sposób bardziej dotkliwy niż na pozostałe lokale znajdujące się w budynku położonym przy ul. [...] w [...]. Ponadto wyjaśnił, że obszaru oddziaływania spornej inwestycji nie można utożsamiać z ewentualnymi skutkami powstałymi w związku z realizacją inwestycji. W konsekwencji GINB podzielił ocenę Wojewody o braku po stronie skarżących indywidulanego interesu prawnego do kwestionowania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W takich też okolicznościach za prawidłowe uznał zastosowanie przez Wojewodę art. 105 § 1 k.p.a.

W skardze do Sądu na ww. decyzję GINB z [...] lutego 2021 r. skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz "wcześniejszych decyzji administracyjnych" w niniejszej sprawie z powodu naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania oraz rozpatrzenie skargi co do istoty sprawy i zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucili m.in.:

-naruszenie "art. 28 § 2" w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, polegające na dokonaniu zawężającej interpretacji (wykładni) pojęcia "obszar oddziaływania obiektu";

-naruszenie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z budowanym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich. Dodali w tej kwestii, że w ich ocenie o istnieniu po ich stronie interesu prawnego, w rozumieniu "art. 28 § 2" w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, winien decydować nie aspekt ograniczeń w zabudowie sąsiedniej nieruchomości, a sam fakt oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość stanowiącą własność skarżących. Poza tym podali, że do realizacji przedmiotowej inwestycji konieczna jest istotna modyfikacja stropu (sufitu) mieszkania stanowiącego ich własność, a fakt zawalenia się fragmentu sufitu w ich mieszkaniu dowodzi na powstałe wskutek realizacji inwestycji niebezpieczeństwo bezpośrednio grożące zainteresowanym; wskazali w konsekwencji na zjawisko immisji materialnej i naruszenie prawa do nietykalności mieszkania;

-naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. oraz w zw. z "art. 32 § 1" Konstytucji RP polegające na niezastosowaniu wskazanych regulacji proceduralnych przez Wojewodę i nienaprawienie tego błędu przez GINB; wskazali przy tym, że organy obu instancji nie odniosły się do konkretnych i rzeczowo przedstawionych we wniosku zarzutów, które jeśli nie pozwalały prowadzić postępowania na wniosek skarżących, to z całą pewnością dawały możliwość wszczęcia postępowania z urzędu na podstawie art. 157 § 2 k.p.a.;

-naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż właściciele/współwłaściciele nieruchomości jako strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nie zostali w prawidłowy sposób poinformowani ani o toczącym się postępowaniu administracyjnym, ani o wydaniu decyzji zezwalającej na budowę. Organ wydający decyzję błędnie uznał, że obiekt budowlany, którego lokalizacja jest przewidziana bezpośrednio nad lokalem mieszkalnym, a konstrukcja ma być zamocowana do jego stropu (sufitu) nie oddziałuje na ten lokal i właściciel lokalu nie jest stroną postępowania.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja GINB znak: [...] z [...] lutego 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody z [...] września 2020 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] czerwca 2019 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na montażu instalacji telefonii komórkowej [...] na dachu istniejącego budynku, na terenie działki ewid. nr [...] z obrębu [...]-[...]-[...], przy ul. [...] w [...]. Postępowanie zakończone ww. decyzją GINB, wszczęte zostało na wniosek skarżących, a podstawą wydania tego rozstrzygnięcia było ustalenie, że nie mają oni przymiotu strony. Stąd też, jak uznał GINB, zasadnie zastosowano na etapie I instancji art. 105 § 1 k.p.a. i umorzono na jego podstawie postępowanie nadzorcze jako wszczęte na wniosek nielegitymowanych do tego podmiotów.

Zdaniem Sądu, wskazana ocena - w stanie faktycznym i prawnym sprawy - jest właściwa i zasługuje na akceptację.

I tak, Sąd stwierdza, że za prawidłowe należy uznać działanie organów, które wszczęły postępowanie z wniosku skarżących, a następnie w toku postępowania - i w pierwszej kolejności - zajęły się oceną ich interesu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji, gdy przymiot strony podmiotu wnioskującego o unieważnienie decyzji budzi wątpliwości, co więcej – ustalenie tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, konieczne jest wszczęcie postępowania z wniosku tego podmiotu i dopiero w ramach tak uruchomionego postępowania, dokonanie analizy w tym zakresie. Postępowanie to może jednak doprowadzić organ do konieczności zastosowania art. 105 § 1 k.p.a., a zastosowanie tego przepisu należy uznać za prawidłowe m.in. wówczas, gdy postępowanie zostało wszczęte na wniosek podmiotu nie będącego stroną. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.

Skarżący nie brali udziału w postępowaniu zwykłym zakończonym spornym orzeczeniem Prezydenta [...]. Powołali jednak okoliczności mające przemawiać za ich interesem prawnym w kwestionowaniu tego orzeczenia. Tym samym organ obowiązany był przede wszystkim ustalić, czy wnioskodawcy mają przymiot strony. W okolicznościach niniejszej sprawy ocena w ww. zakresie nie mogła mieć miejsca poza postępowaniem, albowiem nie była oczywista i czyniła koniecznym przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, uwzględniającego zatwierdzony projekt budowlany, obok art. 28 Kodeksu - przepisy art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a także – przepisy odrębne, o których mowa w tym ostatnim. Zatem, po wszczęciu postępowania w sprawie, należało poddać ocenie to, czy wniosek o stwierdzenie nieważności pochodzi od strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, albowiem brak interesu prawnego osoby składającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie i uzasadnia po wszczęciu postępowania zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a.

Kwestię ustalenia stron postępowania w sprawach pozwolenia na budowę reguluje wskazany powyżej art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane. W świetle tego przepisu, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji także w sprawie stwierdzenia nieważności takiego pozwolenia są - oprócz inwestora - właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie; v. art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., Dz. U. z 2020 r., poz. 471), pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale też przepisy dotyczące na przykład ochrony środowiska, czy przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Na tle tych przepisów prawa w orzecznictwie podkreśla się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia. Zauważa się także, że końcowy fragment cytowanego przepisu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia jego interpretacji. "Ustawodawca powołuje się bowiem nie tylko na przepisy odrębne jako źródło uprawnień właściciela działki sąsiedniej, ale wyraźnie wskazuje, że chodzi o takie przepisy, które są nośnikiem prawnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu otaczającego inwestycję. Przepisy, o których mowa w art. 3 pkt 20 P.b. są to więc przepisy, które regulują relację projektowanego obiektu budowlanego względem otoczenia, ograniczając możliwość zagospodarowania tego otoczenia". Powyższe zostało podniesione przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 czerwca 2016 r. o sygn. akt II OSK 2620/14, który to wskazał także na to, że "(...) ogólnie rozumiane "uciążliwości i ograniczenia" (...) nie stanowią podstawy do uznania, iż mamy do czynienia z wystąpieniem ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. Ten ostatni przepis nie upoważnia bowiem do posługiwania się kategoriami ogólnymi, ale wymaga wyraźnego sprecyzowania konkretnego przepisu prawa administracyjnego wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. (...) Dopóki, dopóty nie zostanie wykazane, że inwestycja ze względu na swe parametry wiąże się wystąpieniem prawnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki sąsiedniej, tak długo właściciel tej działki sąsiedniej nie nabędzie statusu strony postępowania".

Sąd I instancji orzekając w niniejszej sprawie w pełni podziela powyżej przytoczoną interpretację art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego; stwierdza przy tym, że GINB orzekając w niniejszej sprawie nie tylko uwzględnił przywołane powyżej przepisy, ale też zastosował prawidłową ich wykładnię i dokonał prawidłowej oceny okoliczności istotnych w ich kontekście.

Badając interes prawny skarżących organ ten uwzględnił charakter inwestycji (montaż instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej na dachu istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...]), słusznie wskazując w tej materii na projekt budowlany zatwierdzony kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę (a w ten sposób na antenową konstrukcję wsporczą o wysokości trzonu 12 m wraz z odgromnikiem i żelbetową podstawą trzonu, na której umieszczone zostaną anteny, oraz na urządzenia sterujące mocowane na stalowych rusztach). Prawidłowo przy tym zwrócił uwagę na to, że skarżący wywodzą swój przymiot strony w sprawie z prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się na [...] (ostatniej) kondygnacji budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] i związanego z tym prawem udziału w prawie własności działki nr ewid. [...] (Kw nr [...] i [...]). Prawidłowo także wziął pod uwagę, że skoro w ww. budynku mieszkalnym wyodrębniono [...] lokali, to ich właściciele tworzą tzw. dużą wspólnotę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2020 r., poz. 1910).

Wobec takich ustaleń (uwzględniających także rodzaj i usytuowanie inwestycji) prawidłowo w efekcie podniósł, że w postępowaniach z zakresu Prawa budowlanego, mających związek z nieruchomością wspólną, legitymację do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego – ogółu właścicieli lokali, ma utworzona przez nich wspólnota mieszkaniowa. Ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy bowiem - stosownie do art. 6 ustawy o własności lokali - wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Jeśli liczba lokali jest większa niż trzy, wspólnota mieszkaniowa jest reprezentowana na zewnątrz przez zarząd wybrany przez właścicieli lokali (art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali), który ma uprawnienie do jej reprezentowania w stosunkach zewnętrznych, ale odnoszących się wyłącznie do nieruchomości wspólnej. W sprawach tego rodzaju interes właścicieli poszczególnych lokali chroniony jest przez wspólnotę mieszkaniową, która to występuje wówczas w postępowaniu jako strona. Powyższe nie przesądza jednak o możliwości udziału członka wspólnoty w postępowaniu, czy inaczej: że członek wspólnoty mieszkaniowej nie może samodzielnie (obok wspólnoty) występować jako strona postępowania. Przy czym, może to nastąpić tylko wówczas, gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes oparty na przepisie prawa wpływającym na jego sytuację prawną. To też oznacza, że dla uznania za stronę postępowania nie wystarczy samo powołanie się na fakt bycia współwłaścicielem części wspólnych budynku objętych oddziaływaniem takiej inwestycji. Argument tego rodzaju (jak wskazuje się zgodnie w orzecznictwie) mógłby bowiem podnieść każdy członek wspólnoty mieszkaniowej, co przesądza o wspólnym jego charakterze dla wszystkich członków wspólnoty, a nie indywidualnym i własnym konkretnego członka wspólnoty. Niemniej uznanie właściciela lokalu za stronę może mieć miejsce, ale wyłącznie w sytuacji, gdy wykaże on, że inwestycja będzie miała lub już ma – w powiązaniu z odpowiednimi przepisami administracyjnego prawa materialnego – bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, że będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do swojego lokalu (por. wyrok NSA z 15 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 671/15; wyrok NSA z 22 kwietnia 2015, sygn. akt II OSK 2266/13). Przy czym sytuację, w której członek wspólnoty mieszkaniowej ma równoległe do wspólnoty mieszkaniowej prawo występowania jako strona postępowania w sprawach z zakresu prawa budowlanego, uznać należy za wyjątkową i mającą miejsce jedynie wówczas, gdy obrona praw właścicielskich nie może nastąpić w oparciu o mechanizmy zabezpieczające prawa poszczególnych członków wspólnoty wynikające z ustawy o własności lokali. Podsumowując, w sytuacjach, dla których zastrzeżona jest kompetencja wspólnoty mieszkaniowej, za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. Natomiast właściciel lokalu (członek wspólnoty) może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej. Przy czym indywidualna obrona członka wspólnoty sprowadza się jednak wyłącznie do jego "własnych spraw mieszkaniowych" (por. wyrok WSA w Łodzi z 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 286/18 i przywołane w nim orzecznictwo).

Tym samym w niniejszej sprawie dla uznania skarżących za strony należało rozważyć, czy posiadają oni odrębny od Wspólny Mieszkaniowej Nieruchomości [...] nteres prawny. Z uzasadnienia kontrolowanej decyzji wynika, że biorąc pod uwagę przepisy o własności lokali i udział w postępowaniu ww. Wspólnoty, w tym też kontekście prowadzono postępowanie (poszukując indywidualnego interesu prawnego skarżących, uwzględniając przy tym ich stanowisko i podnoszoną przez nich argumentację), a jego wynik uzasadniał w konsekwencji zastosowanie w sprawie na etapie I instancji art. 105 § 1 k.p.a. Prawidłowo bowiem przyjęto, że nieruchomość lokalowa należąca do skarżących "nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji"; nie wynika z akt, aby inwestycja w jej zaprojektowanym kształcie wpływała na obecny i przyszły sposób zagospodarowania ww. lokalu, czy korzystania z niego. Wskazana inwestycja nie będzie przesłaniała lokalu nr [...], nie będzie również powodowała ograniczeń w korzystaniu z szeroko rozumianych mediów, nie wpłynie także na warunki przeciwpożarowe tego lokalu, nadto – oddziaływania spornej inwestycji na ten lokal nie można utożsamiać z ewentualnymi skutkami powstałymi w związku z jej realizacją. Kierując się wskazaną argumentacją Sąd podziela w efekcie rozważania GINB zawarte w tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji; nie znajduje żadnych powodów do ich zakwestionowania, uznania za błędne czy niepełne.

Nadto i niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że orzekając w sprawie obowiązany był wziąć pod uwagę wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 listopada 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1436/20, oddalający skargę K.O. na decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] lipca 2020 r. Decyzją tą Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2020 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z [...] czerwca 2019 r. (zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji). Wskazana decyzja Wojewody z [...] lipca 2020 r. została wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, uruchomionego wnioskiem skarżącego, a rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji uzasadnione zostało stwierdzeniem, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; skarżący (bedący wnioskodawcą postępowania w trybie wznowienia), który to wprawdzie nie brał udziału w postępowaniu zwykłym, nie ma bowiem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Dodać należy, że K.O. wywodził swój przymiot strony w postępowaniu w trybie wznowienia z tych samych okoliczności jak w sprawie niniejszej, odnoszących się do prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Jak z powyższego wynika, problem, jaki był analizowany w tej sprawie, prowadzonej w trybie wznowienia, dotyczył identycznego zagadnienia, jakie stało się sporne w niniejszej, prowadzonej w trybie stwierdzenia nieważności – tj. interesu prawnego skarżącego K.O. (tu: skarżących – E.O. i K.O.) w kwestionowaniu decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] czerwca 2019 r. Ocena organów dokonana w tym zakresie we wskazanym trybie wznowienia, została zaakceptowana przywołanym powyżej wyrokiem tut. Sądu. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał m.in. na to, że niekwestionowanym przez organy administracji obu instancji jest podnoszony przez skarżącego fakt powstania w jego lokalu mieszkalnym szkód w czasie montażu instalacji telefonii komórkowej [...] nr [...] na dachu budynku. Tym niemniej okoliczność taka nie powoduje powstania u skarżącego interesu prawnego uzasadniającego uchylenie decyzji we wznowionym postępowaniu, i może uzasadniać ("jedynie") powstanie po jego stronie roszczenia o naprawienie szkody, dochodzonego jednak w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.

Wskazany wyrok, przesądzający o braku interesu prawnego skarżącego w kwestionowaniu ww. pozwolenia na budowę, w oparciu o te same okoliczności, które skarżący wraz ze skarżącą – E.O. podnosili w niniejszej sprawie, uprawomocnił się. Zgodnie zaś z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak wskazuje się w orzecznictwie, istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyrażona w ww. artykule wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Pomimo że opisany stan związania ograniczony jest, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów, nie oznacza to, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie należy się kierować treścią uzasadnienia.

Przywołując powyższe Sąd stwierdza więc, że interes prawny skarżących w sprawie dotyczącej ww. pozwolenia na budowę został już prawomocnie oceniony i kształtuje się tak, jak wynika z ww. wyroku WSA w Warszawie; ocena przedstawiona w tej kwestii w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji GINB jest z tym orzeczeniem Sądu zgodna, nadto: w toku niniejszego postępowania nadzorczego czy przed Sądem nie pojawiły się żadne nowe okoliczności mogące mieć istotne znaczenie dla przymiotu strony skarżących (i czyniące tym samym ww. ocenę WSA w Warszawie nieaktualną).

W tych warunkach Sąd nie znalazł żadnych powodów dla uwzględnienia rozpoznawanej skargi, a tym samym: dla dokonania innej oceny w zakresie interesu prawnego skarżących niż ta, która została przedstawiona w sprawie przez GINB.

Z tych też względów, zaskarżoną decyzję Sąd uznał za zgodną z prawem i nie dopatrzył się ani naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, ani art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.