Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3173/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. O. (dalej: beneficjent, skarżący, wnioskodawca) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Warszawie (dalej: Dyrektor Oddziału, organ II instancji ) z dnia [...] października 2014r. nr [...].

Decyzją tą, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), w zw. z art. 10 ust 2 oraz art.29 ust 1, ust 2, ust 8 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm. ), Dyrektor Oddziału po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawcy od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z [...] listopada 2009r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz zalesiania gruntów innych niż rolne utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności Dyrektor wskazał, iż w dniu [...] sierpnia 2010 r. J. O. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2010.

W dniu [...] września 2010 r. Kierownik BP ARiMR w M. wydał postanowienie o spełnieniu przez wnioskodawcę niezbędnych warunków o przyznanie pomocy na zalesianie.

W dniu [...] maja 2011 r. J. O. złożył w Agencji oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia.

Nastepnie decyzją wydaną w dniu [...] maja 2011 r. Kierownik BP ARiMR w M. przyznał wnioskodawcy pomoc na zalesianie w łącznej wysokości 6017,80 zł, w tym z tytułu:

— wsparcia na zalesianie w wysokości 5047,80 zł, płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia,

— premii pielęgnacyjnej w wysokości 970,00 zł, płatne corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.

Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 13 czerwca 2011 r.

Płatności nią przyznane zostały w dniu 30 czerwca 2011 r. przekazane na rachunek bankowy strony.

W dniach 30 - 31 lipca 2012 r. w gospodarstwie wnioskodawcy zostały przeprowadzone czynności kontrolne, podczas których dokonano pomiaru działki rolnej A o powierzchni deklarowanej do zalesienia 1,00 ha, zlokalizowanej na działce ewidencyjnej nr [...]. Podczas kontroli na miejscu inspektorzy terenowi nie stwierdzili na przedmiotowej działce wykonania zalesienia zgodnie z deklaracją, a jedynie na powierzchni 0,58 ha.

Wobec powyższego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M., postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją administracyjną z dnia [...] maja 2011 r.

W konsekwencji powyższego, w wyniku rozpoznania sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. uchylił decyzję administracyjną Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. oraz odmówił J. O. przyznania pomocy na zalesianie. Wobec złożonego przez stronę w dniu [...] lutego 2013 r. odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie beneficjent wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, która wyrokiem z dnia 20 stycznia 2014 r. (sygn. akt V SA/Wa 1662/13) została oddalona. Wyrok stał się prawomocny.

Następnie, zawiadomieniem z dnia [...] maja 2014 r. beneficjent został poinformowany przez Kierownika BP ARiMR w M. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych stronie na mocy decyzji Kierownika BP ARiMR w M. z dnia [...] maja 2011 r.

W wyniku rozpoznanania sprawy [...] sierpnia 2014 r. Kierownik BP ARiMR w M. wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz zalesiania gruntów innych niż rolne, ustalając do zwrotu kwotę 6017,80 zł. Od przedmiotowej decyzji J. O. złożył w dniu [....] sierpnia 2014 r. odwołanie.

W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] października 2014r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania i przytoczeniu przepisów prawa organ odwolawczy wskazał, że w wyniku wznowienia z urzędu postępowania w sprawie przyznania beneficjentowi płatności na zalesianie gruntów rolnych, Kierownik BP ARiMR w M. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. uchylił decyzję administracyjną dnia [...] maja 2011 r. oraz odmówił stronie przyznania pomocy na zalesianie

Powyższe oznacza, iż kwota płatności przekazana na rachunek strony w dniu 30 czerwca 2011 r. na mocy decyzji Kierownika BP ARiMR w M. z dnia [...] maja 2011 r. stanowi płatności pobrane nienależnie.

W konsekwencji beneficjent zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranych płatności na zalesienie gruntów rolnych w kwocie 6017,80 zł.

Odnosząc się do złożonego przez stronę odwołania od decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż nie zawiera ono wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ podkreślił, że we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie, złożonym w dniu [...] sierpnia 2010 r. jako powierzchnię przeznaczoną do zalesienia wnioskodawca wskazał 1,00 ha na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym L.. Ponadto w dniu [...] maja 2011 r. beneficjent złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia z dnia [...] sierpnia 2010 r. w terminie 30 kwietnia 2011r., do którego dołączył zaświadczenie Nadleśniczego Nadleśnictwa M. z dnia [...] maja 2011 r., stwierdzające że działka nr [...] została zalesiona zgodnie z planem zalesienia z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Natomiast podczas czynności kontrolnych, przeprowadzonych w dniach 30 — 31 lipca 2012 r. inspektorzy terenowi stwierdzili, iż beneficjent dokonał zalesienia jedynie na pow. 0,58 ha.

Powyższe ustalenie w zakresie stwierdzonej powierzchni mniejszej niż wskazana w planie zalesienia oraz oświadczeniu beneficjenta o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, stanowiło podstawę wznowienia postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. i w konsekwencji wydania o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania pomocy na zalesianie.

Odnosząc się do podnosionych w odwołaniu zarzutów, iż skarżacy w 2012 i 2014 r. dokonał uzupełnienia wypadów sadzonek,organ odwolawczy wskaza ,że okolicznosci te pozostają bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, bowiem podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 30 — 31 lipca 2012 r. na zadeklarowanej działce występowały nieprawidłowości, co w konsekwencji spowodowało uchylenie pierwotnego rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności i wydanie decyzji odmawiającej przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych.

Jednocześnie podkreślono, że zarzuty odwolującego się dotyczą odmowy przyznania płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych na rok 2010. Sprawa przyznania płatności stanowiła przedmiot odrębnego postępowania zakończonego wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmawiającej przyznania płatności na zalesianie. Dalej wskazano, że skoro decyzja z [...] grudnia 2012 r. uchylająca decyzję z dnia [...] maja 2012 r. i odmawiająca przyznania płatności na zalesianie stała się ostateczną w administracyjnym toku instancji, powyższe uzasadniało wszczęcie z urzędu przez Kierownika BP ARiMR w M. postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, a następnie wydanie w dniu [...] sierpnia 2014 r. beneficjentowi decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz zalesiania gruntów innych niż rolne.

Odnosząc się natomiast do podniesionej w odwołaniu kwestii, iż strona strona nie zgadza się ze stwierdzeniem zawartym w decyzji organu I instancji o tym iż " rolnik zlikwidował uprawę leśną w części", organ odwołaczy wyjaśnił, że podana przez Kierownika Biura przesłanka, wynikająca z § 18 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390), nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Dyrektor ARiMR w W. postanowił jednak utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, uznając rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe, pomimo błędnego uzasadnienia we wskazanym zakresie.

Organ wskazał również na brak podstaw prawnych do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bowiem na kwotę nienależnie pobranych płatności składa się kwota pomocy na zalesianie w wysokości 6017,80 zł Skoro ww. kwota przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006., to tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

W przedmiotowym postępowaniu, zdaniem organu odwołaczego, nie zachodzą również przeslanki uzasadniające brak obowiązku zwrotu nienależnej płatności, o których stanowi art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009.

Wskazano, że płatność na zalesienie gruntów rolnych przekazana wnioskodawcy nie wynikała z pomyłki ARiMR.

W dalszej kolejnosci wskazano, iż stosownie do treści art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Podano podstawę prawną i sposób ich obliczania.

Na koniec poinformowano wnioskodawcę o zasadach stosowania ulg w spłacie należności, w tym możliowsci ich umarzania, odraczania lub rozkładania na raty, określonych przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747) i w przypadku chęci skorzstania z nich, o koniecznosci złożenia odrębnego wniosku.

W skardze na powyższą decyzję wniesionej do WSA w Warszawie J. O. wniósł o jej uchylenie. Przedstawił przebieg postępowania i nie zgodził się z ustaleniami Agencji, iż nie dokonał zalesienia zgodnie ze złożonym wnioskiem.

Zarzucił organowi odwołaczemu, iż błędnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji chociaż nie zawierała ona właściwej podstawy prawnej oraz oparta była na błędnych ustaleniach.

Do skargi strona dołączyła: kopię Informacji z dnia [...] lutego 2013 r. o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności, kopię zawiadomienia Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego, kopię decyzji Nr [...] z dnia [....] sierpnia 2014 r., kopię pisma z dnia [....] sierpnia 2014 r., kopię decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2014 r., kopię planu zalesienia, kopię oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, kopię rachunków na zakup sadzonek oraz kopię raportu z czynności kontrolnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zbieżne z zawartym w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z przepisami ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz.U. Nr 98 poz.634 ze zm.), ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013r. poz. 173 ) i przepisami wspólnotowymi, Sąd nie dopatrzył się w sprawie takich uchybień prawa, które winny skutkować stwierdzeniem nieważności lub uchyleniem skarżonego rozstrzygnięcia i uznał, iż podniesione w skardze zarzuty są nieuzasadnione.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd oceniał działania organu administracyjnego podejmowane w toku postępowania zakończonego zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia [...] października 2014r. Innymi słowy, kontrola sądowa ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych należności, tj. od dnia powiadomienia skarżącego o tym postępowaniu pismem z 5 maja 2014r. do dnia wydania decyzji w drugiej instancji, tj. [....] października 2014r. Zatem nie mogło być przedmiotem rozważań Sądu postępowanie, o którym pisze w skardze wnioskodawca. prowadzone w trybie nadzwyczajnym – wznowienia, w wyniku którego uchylono decyzję Kierownika BP ARiMR M. z [...] maja 2011 r. o przyznaniu pomocy na zalesienie i odmówiono skarżącemu przyznania tej pomocy z wniosku z dnia [....] sierpnia 2010r. i co do którego skarżący przedstawia w skardze zarzuty, wyjaśnienia i dowody. Postępowanie w sprawie przyznania pomocy ostatecznie w trybie nadzwyczajnym zakończone negatywnie dla strony było bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Przedmiotowe postępowanie natomiast jest już tylko następstwem stwierdzenia, iż pomoc na zalesienie nie była pomocą należną. Jego przedmiotem zatem było wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych.

Zaznaczyć przy tym należy, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z [...] grudnia 2012r. wydana w trybie postępowania nadzwyczajnego uchylająca decyzję o przyznaniu pomocy na zalesienie i odmawiająca skarżącemu pomocy mogła być przedmiotem kontroli organu administracyjnego wyższego stopnia tj. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, a następnie – po rozpoznaniu odwołania i ewentualnym wniesieniu skargi – kontroli sądowej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarżący nie dochował jednakże terminu do wniesienia odwołania, co stało się przedmiotem postępowania sądowego WSA, który wyrokiem z dnia 20 stycznia 2014 r. (sygn. akt V SA/Wa 1662/13) uznał legalność postanowienia Dyrektora Oddziału o uchybienia terminu do wniesienia odwołania . Wyrok stał się prawomocny. Skarżacy nie występował też o przywrócenie termiu do wniesienia odwołania. Sam zatem pozbawił się możliwości skontrolowania zgodności z prawem decyzji z dnia [...] grudnia 2012r. W związku z tym tamże poczynione ustalenia obowiązują. Nie mogą w tej sytuacji być przedmiotem rozważań Sądu kwestie dotyczące czynności i wyniku kontroli przeprowadzonej na miejscu dniach 30 - 31 lipca 2012 r. jak i zarzuty dotyczące, zdaniem skarżącego prawidłowo dokonanego zalesiania. Powoływany w skardze fakt zakupu dodatkowych sadzonek celem późniejszego uzupełnienia wypadów również pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.), Kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Wypłacone nienależnie [....] środki publiczne z tytułu płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz gruntów innych niż rolne pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 30 czerwca 2011 r. płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych w kwocie 6017,80 zł (w tym z tytułu: wsparcia na zalesianie w wysokości 5047,80 zł, premii pielęgnacyjnej w wysokości 970,00 zł) zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Jednakże w wyniku wznowienia z urzędu postępowania w sprawie przyznania beneficjentowi płatności na zalesianie gruntów rolnych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. uchylił decyzję administracyjną Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. oraz odmówił stronie przyznania pomocy na zalesianie. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Natomiast środki te należy dochodzić od podmiotu, który podejmie wypłacone przez ARiMR środki.

Powyższe oznacza, iż kwota płatności przekazana na rachunek strony w dniu [...] czerwca 2011 r. na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. stanowi płatności pobrane nienależnie.W powyższym zakresie ustalenia Dyrektora Oddziału ARiMR były prawidłowe.

Podkreślenia wymaga, iż przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależytego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR, przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nienależnie.

W przedmiotowym postępowaniu Dyrektor Oddziału był zatem zobowiązany do ustalenia, czy skarżacy pobrał nienależnie płatności za rok 2010, a także do ustalenia, czy nie zachodzą przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65).

Na podstawie art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Celem wyjątków od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, określonych w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, gdy błąd ARiMR spowodował wypłatę nienależnych płatności i jednocześnie brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, a w przypadku gdy błąd dotyczył stanu faktycznego, który miał wpływ na nienależną płatność, gdy ponadto nie doszło do wydania decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy oraz jej doręczenia stronie w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

W niniejszej sprawie organ zasadnie ustalil, iż płatność na zalesienie gruntów rolnych przekazana w dniu 30 czerwca 2011 r. w wysokości 6017,80 zł na rachunek bankowy wskazany przez beneficjenta we wniosku o wpis do ewidencji producentów, nie wynikała z pomyłki ARiMR. Przedmiotową płatność strona uzyskała na mocy decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia[....] maja 2011 r., wydanej na podstawie złożonego przez stronę wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych. Ww. płatność stała się płatnością nienależną w wyniku ujawnienia, że skarżacy nie wykonał zalesienia na zadeklarowanej, wskazanej we wniosku o przyznanie pomocy powierzechni gruntów. Fakt ten miał miejsce po wydaniu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. ww. decyzji o przyznaniu płatności na zalesienie gruntów rolnych i po realizacji przedmiotowych płatności na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W konsekwencji, w rozpatrywanej sprawie zasadnie uznano nie zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez skarżacego kwoty nienależnie pobranych płatności na zalesianie gruntów rolnych za rok 2010, określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009.

Odnosząc się do wskazanych przez stronę okoliczności uzasadniających odstąpienie od żądania zwrotu wypłaconych kwot z powołaniem się na "przyczyny niezależne od rolnika", o których mowa § 18 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390) zasadnie w zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, iż przesłanka, wynikająca z § 18 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390), na którą powołał się Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. w decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Powyższy przepis dotyczy zwrotu pomocy na zalesianie w sytuacji, gdy uprawa leśna założona na gruntach rolnych została częściowo zlikwidowana przed upływem 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, a uprawa założona na gruntach innych niż rolne - przed upływem 5 lat od tego dnia. Natomiast w przedmiotowej sprawie przesłankę skutkującą obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych stanowi fakt, iż po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych na rok 2010, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wydana została decyzja, w której wskazano, iż płatność z tytułu zalesiania gruntów rolnych zostaje beneficjentowi od odmówiona.

Organ odwoławczy prawidłowo też wskazał na brak możliwości odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006r. (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, z późn. zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r.

Kwota stanowiąca równowartość 100 euro, od ustalenia której odstępuje Kierownik BP Agencji, dotyczy sprawy o przyznanie pomocy na zalesianie w ramach jednej kampanii, dla tego samego rolnika i jest ustalana oddzielnie dla każdego środka wsparcia: zalesianie gruntów rolnych, zalesianie gruntów innych niż rolne.

W rozpatrywanej sprawie, na kwotę nienależnie pobranych płatności składa się kwota płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w wysokości 6017,80 zł przyznanej za rok 2010. Stwierdzić należy, iż ww. kwota przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006.

Na koniec przypomnieć należy, że postępowanie toczące się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie mają przepisy kpa. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji wskazać należy, iż nie jest on zasadny. Na mocy zawiadomienia Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego strona została poinformowana, że w oparciu o art. 10 § 1 Kpa przysługuje jej prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu 15 maja 2014 r. Jak wynika z akt sprawy z powyższego uprawnienia strona skorzystała, stawiając się w Biurze Powiatowym ARiMR w M. i zapoznając się z aktami sprawy.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia innych przepisów procedury administracyjnej określonej przepisami kpa. Organy ARiMR w sposób prawidłowy poczyniły ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8 i art. 12 kpa.).

Analiza okoliczności faktycznych znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 Kpa, a w szczególności zawiera odniesienie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz dokonaną przez organ wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa krajowego, jak i wspólnotowego oraz zarzutów zawartych w odwołaniu.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.