Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1094/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 49, 184, 197, 198
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S. na zarządzenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 765/14 o pozostawieniu wniosku P. S. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Doroty Apostolidis, Małgorzaty Bonieckiej – Płaczkowskiej, Dariusza Chacińskiego, Jolanty Dargas, Mirosława Gdesza, Agnieszki Jędrzejewskiej – Jaroszewicz, Marty Kołtun – Kulik, Iwony Kosińskiej, Elżbiety Lenart, Emilii Lewandowskiej, Iwony Maciejuk, Bożeny Marciniak, Agnieszki Miernik, Gabrieli Nowak, Dariusza Pirogowicza, Jerzego Siegienia, Joanny Skiby, Elżbiety Sobieralskiej, Patrycji Suwaj, Tomasza Szmydta, Anity Wielopolskiej-Fonfary i Przemysława Żmicha w sprawie ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 765/14 Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek P. S. 13 stycznia 2015 r. o wyłączenie sędziów WSA w Warszawie bez rozpoznania.

Sąd Wojewódzki wskazał, że w związku ze złożeniem wniosku o wyłączenie od orzekania wszystkich sędziów orzekających w WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 20 stycznia 2015 r., 4 lutego 2015 r. oraz 27 kwietnia 2015 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku w terminie 7 dni, pouczając o skutkach jego nieuzupełnienia (art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a.

W odpowiedzi skarżący pismem z dnia 21 stycznia 2015 r. uzupełnionym pismami z dnia 19 lutego 2015 r. oraz 22 maja 2015 r. wskazał enumeratywnie z imienia i nazwiska sędziów WSA w Warszawie, których wyłączenia domaga się podnosząc, ze nie jest zadowolony z orzeczeń, które wydaje Wydział I WSA w Warszawie oraz, że ma podejrzenia do braku bezstronności każdego z wymienionych sędziów. W ocenie skarżącego sędzia, który już uczestniczył w czynnościach procesowych może mieć przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co może nasuwać uzasadnione wątpliwości do jego bezstronności i obiektywizmu.

Sąd I instancji wskazał, że z powyższego wynika, że wnioskodawca wprawdzie wskazał imiona i nazwiska sędziów, jednakże nie uzupełnił wniosku w pozostałym zakresie. Nie podał zindywidualizowanych przyczyn wyłączenia, ani okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tych przyczyn w odniesieniu do każdego sędziego.

Zdaniem Sądu I instancji nie wskazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego wniosek o wyłączenie sędziów. Wymogu powyższego, zdaniem Sądu I instancji nie spełniają użyte we wniosku stwierdzenia, że nie jest on zadowolony z orzeczeń jakie wydaje Wydział I WSA Warszawie, czy też podnoszone twierdzenia dotyczące podejrzeń do braku bezstronności "wymienionych sędziów". Obowiązkiem wnioskodawcy było bowiem wskazanie okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości, co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Zdaniem Sądu I instancji wskazane we wniosku przyczyny mają charakter subiektywny. W tej sytuacji, Sąd I instancji wskazał, że wobec niewykonania przez skarżącego wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów, wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący i wskazał, że nie zgadza się z zarządzeniem WSA w Warszawie, podtrzymuje stanowisko, jakie wyraził we wniosku o wyłączenie sędziów. Sędzia, który wydał zarządzenie nie powinien w ocenie skarżącego wydawać zarządzenia, ponieważ wniosek o wyłączenie sędziów dotyczył między innymi tego sędziego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego jest jedną z gwarancji procesowych, mającą zapewnić jego bezstronność i niemożność wywierania na niego jakichkolwiek nacisków w celu uzyskania orzeczenia określonej treści. W tym zakresie istota wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne wymienione enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 p.p.s.a., jest taka sama. Ma ona zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenie jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

Zgodnie z art. 19 p.p.s.a. Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wskazać należy, że art. 19 p.p.s.a. nie wyklucza możliwości wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu z osobna. Jednak w takim przypadku konieczne jest odrębne uzasadnienie wniosku dotyczącego każdego sędziego z osobna. Przepis ten nie przewiduje wyłączenia całego sądu. W myśl art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 p.p.s.a. wniosek taki powinien zawierać: a) wskazanie sędziego, b) podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i c) powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Niewskazanie sędziego z imienia i nazwiska oraz niewyjawienie przyczyn wyłączenia czyni niemożliwym rozpoznanie wniosku. Nie można bowiem w takim przypadku stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie jako istnienie okoliczności, która w odniesieniu do konkretnej osoby mogłaby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Brak tych danych uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a.

Wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zawierał powyższych elementów koniecznych do jego rozpoznania. Niewskazanie imion i nazwisk sędziów, których skarżąca wyłączenia żąda i toczących się spraw, w których orzekają ci sędziowie, czyni niemożliwym rozpoznanie wniosku. Brak tych danych uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji wzywał do uzupełnienia wniosku skarżącego w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a). Mimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie uzupełnił wskazanych w zarządzeniu braków formalnych wniosku.

W wyżej wymienionych okolicznościach sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny był zobowiązany pozostawić wniosek o wyłączenie sędziów tego Sądu bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które w związku z tym należy uznać za wydane prawidłowo. Wyrażony pogląd znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. post. z dnia 12 września 2007 r., I OZ 649/07; post. z dnia 11 września 2008 r. I OZ 674/08; post. z dnia 30 marca 2010 r., II FZ 108/10; post. NSA z dnia 18 lutego 2011 r., II GZ 65/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny zawartej w powyższym zarządzeniu nie zmienia także argumentacja zażalenia wskazująca na niemożliwość wydania zaskarżonego zarządzenia przez sędziego WSA, w istocie bowiem wniosek o wyłączenie sędziów nie został sprecyzowany w zakresie wskazanym wyżej. Zakaz dokonywania czynności w sprawie, o którym mowa w art. 20 § 3 p.p.s.a., dotyczy wyłącznie sędziego, w stosunku do którego skutecznie wniesiono wniosek o jego wyłączenie Zakaz ten nie odnosi się ponadto do czynności niecierpiących zwłoki. A za takie bez wątpienia uznać należy czynności zmierzające do nadania wnioskowi o wyłączenie sędziego dalszego biegu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a. oddalił zażalenie.