Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 162/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), , Protokolant referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 listopada 2022 r. nr KOA/4958/Sr/22 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 10 października 2022 r. nr SRA.5211.28.JJ.2021.22.OD; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz P. P. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania [...], decyzją z 23 listopada 2022 r. nr KOA/4958/Sr/22 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 10 października 2022 r. nr SRA.5211.28.JJ.202l.22.0D o odmowie przyznania [...] świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niezdolnym do samodzielnej egzystencji mężem [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

10 października 2022 r. Prezydent Miasta Otwocka wydał decyzję o odmowie przyznania [...], na jej wniosek, świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niezdolnym do samodzielnej egzystencji mężem [...]. W uzasadnieniu organ podał, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z 20 stycznia 2010 r. [...] został uznany za osobę w znacznym stopniu niepełnosprawną. Jego niepełnosprawność w tym stopniu datuje się od 3 grudnia 2009 r. Orzeczenie wydano na stałe. Niepełnosprawność istnieje od urodzenia.

[...] pozostaje w związku małżeńskim z [...] i wspólnie wychowują syna [...] urodzonego 4 sierpnia 2017 r. Matka [...] zmarła 21 maja 2021 r. zaś ojciec opuścił rodzinę i nie utrzymuje z synem kontaktu. Rodzice [...] byli rozwiedzeni.

[...] od 1 grudnia 2018 r. jest zatrudniony w Fundacji [...] w Warszawie na stanowisku przystosowanym do jego niepełnosprawności. Jak wynika z treści przeprowadzonego 21 września 2022 r. wywiadu środowiskowego [...] zawozi męża do pracy, pomaga mu w czynnościach higienicznych, ubieraniu, przygotowywaniu posiłków, wykonywaniu ćwiczeń fizycznych, zakupach. Do 31 sierpnia 2022r była zatrudniona w Szkole Podstawowej w [...].

Dalej organ wskazał, że warunki przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych zostały określone w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 615) – dalej zwanej "ustawą". Przepis ten przytoczono w uzasadnieniu decyzji. Organ stwierdził, że świadczenie nie przysługuje m.in. jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Organ stwierdził zaistnienie negatywnych przesłanek przyznania świadczenia, tj. brak istnienia bezpośredniego związku między koniecznością sprawowania faktycznej opieki skutkującej niemożnością podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - art. 17 ust. 1 ustawy oraz fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z wnioskodawczynią - art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. Ponadto podał, że żyje jeden z rodziców osoby wymagającej opieki.

Prezydent wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym mężem lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z podjęcia zatrudnienia.

Ustawa nie zawiera definicji sprawowania opieki jednak z treści art. 17 ust. 1 wynika, że musi ona być stała i długotrwała. Opieka taka musi stanowić w sposób oczywisty przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej czyli związek między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem musi być bezpośredni i ścisły.

W ocenie organu zakres czynności i opieka nad mężem nie zajmują wnioskodawczyni całego dnia, a pranie, sprzątanie, zakupy nie stanowią opieki nad mężem, gdyż są to czynności wykonywane przez większość kobiet, także pracujących zawodowo. Okoliczność pozostawania osoby niepełnosprawnej przez część dnia poza faktyczną opieką osoby zobowiązanej oraz względna samodzielność osoby w wykonywaniu czynności dnia codziennego nie koliduje z możliwością podjęcia pracy zarobkowej choćby w niepełnym wymiarze przez [...].

Pozostałe dwie negatywne przesłanki wynikają z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a i ust. 1a ustawy.

Od powyższej decyzji [...] wniosła odwołanie. Podniosła, że jej mąż jest niewidomy wobec czego wymaga wsparcia i pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Odwołująca się opiekuje się także swym dzieckiem, które liczy 5 lat, do niedawna była też zatrudniona jako nauczyciel wspomagający uczniów w szkole podstawowej. Nie może liczyć na pomoc swojej rodziny, która mieszka w znacznej odległości od [...]. [...] opisała czynności jakie wykonuje na co dzień w mieszkaniu i poza nim pomagając mężowi w prawidłowym funkcjonowaniu. Wiele kobiet pracujących zawodowo może liczyć na wsparcie męża, czy partnera. [...] pomaga mężowi załatwić sprawy urzędowe. W związku z zatrudnieniem nie była w stanie pomagać mężowi, co skutkowało wielokrotnymi wypadkami. Jej zatrudnienie stało na przeszkodzie do prowadzenia rehabilitacji męża, która jest intensywna i długotrwała. Pomoc udzielana mężowi jest czasochłonna, opieka i wsparcie odbywały się kosztem pracy zawodowej i obowiązków domowych, a także zdrowia odwołującej się. Mimo ograniczeń fizycznych i przeciwności losu mąż jest aktywny zawodowo. Dojazd jego do fundacji, w której jest zatrudniony odbywa się koleją, z uwagi na brak połączenia autobusowego. Obecnie mąż kontynuuje naukę na kierunku technik masażu, która kończy się egzaminem państwowym za rok. Odwołująca się zawozi i odbiera męża ze szkoły i pomaga w przygotowaniu materiałów do prac zaliczeniowych oraz pomaga mu w przyswajaniu materiałów do zaliczeń i egzaminu. Matka męża pomagała, ale zmarła w maju 2021 r. Ojciec męża opuścił rodzinę, gdy [...] miał 3 lata. Obecnie nie utrzymuje z nim kontaktu i sugestia, aby pomagał w opiece nad nim jest absurdalna. Z treści orzeczenia o niepełnosprawności męża wynika, że jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji wobec czego zaskarżona decyzja podważa jego pkt 7. W sytuacji odwołującej się nie jest możliwe pogodzenie przez nią pracy zawodowej z opieką nad mężem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 23 listopada 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 10 października 2022 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane, gdy osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Mimo jednak oczywistej wadliwości decyzji organu I instancji, z powodu wskazania w jej podstawie prawnej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a i ust. 1a ustawy, o braku podstaw do przyznania [...] świadczenia pielęgnacyjnego przesądza inna przesłanka, a mianowicie niespełnienie koniecznego warunku rezygnacji przez nią z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu mężem.

[...] była zatrudniona do 31 sierpnia 2022 r. w szkole podstawowej w [...]. Niepełnosprawność zaś męża odwołującej się została stwierdzona orzeczeniem PZdsOoN w [...] 20 stycznia 2010 r., a ustalony nim znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 3 grudnia 2009 r. [...] wprawdzie, jak też wskazano w orzeczeniu wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, ale jednocześnie może być zatrudniony na przystosowanym stanowisku i w takim zatrudnieniu pozostaje od kilku lat.

Przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest faktyczna rezygnacja/niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie odpowiednich środków dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować.

Treść art. 17 ust. 1 pkt. 4 ustawy jednoznacznie wskazuje, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną wskazaną w ustawie.

Przesłankę niepodejmowania zatrudnienia przez opiekuna (rezygnacji z zatrudnienia) na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy należy rozumieć i wykładać zgodnie z treścią art. 3 pkt 22 ustawy, w którym ustawodawca zawarł legalną definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na gruncie przepisów ustawy. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zdaniem Kolegium w ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie można uznać, że [...] zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad swoim mężem niepełnosprawnym w stopniu znacznym od 3 grudnia 2009 r. zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wydanym 20 stycznia 2010 r.

Rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, czy też jej niepodejmowanie jest warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Warunek ten w sprawie niniejszej nie został spełniony przez [...], która była zatrudniona w okresie do 31 sierpnia 2022 r. Ten fakt jest przyczyną odmowy uwzględnienia jej wniosku. [...] zaprzestała wykonywania pracy zawodowej po 12 latach od dnia wydania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności męża [...] nad którym sprawuje opiekę. Rezygnacja z zatrudnienia z 31 sierpnia 2022 r. pozostaje bez związku przyczynowego ze sprawowaniem opieki nad mężem, który od 1 grudnia 2018 r. jest zatrudniony w Fundacji [...].

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 23 listopada 2022 r. [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania administracyjnego w postaci: a) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, które polegało na nieprawidłowej ocenie dowodu z dokumentu, jakim jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane 20 stycznia 2010 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], dotyczące męża skarżącej w osobie [...], z którego to orzeczenia w jego pkt 7 wskazano, że [...], wbrew stanowisku zawartemu w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, a wcześniej w decyzji organu I instancji, wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością do samodzielnej egzystencji, a osobą, która może mu tę opiekę zapewnić jest tylko jego żona [...], b) art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez jego zastosowanie, które polegało na utrzymaniu w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzji organu l instancji, w sytuacji gdy ta decyzja powinna być zmieniona zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu wniesionym przez [...]; 2) przepisów prawa materialnego w postaci: a) art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące bezpodstawnym przyjęciem, że [...] nie wymaga stałej opieki ze strony skarżącej w osobie [...], gdy tymczasem zmuszona ona została do rezygnacji z pracy celem sprawowania nad mężem opieki w pełnym wymiarze czasu i stale, a której to okoliczności nie zweryfikował zarówno organ l instancji, jak i organ ll instancji. W oparciu o tak przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 10 października 2022 r., a następnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji; 2) zasądzenie od organu skarżącej [...] zwrotu kosztów postępowania, w tym także zwrotu kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie dodając, że nie wypowiadało się na temat oceny orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności męża skarżącej, ponieważ nie ma do tego legitymacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane to, że [...] jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności orzeczonym na stałe i że wymaga stałej i długotrwałej opieki osoby trzeciej.

Poza sporem jest również to, że [...] należy do grona osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, ponieważ jest żoną [...].

Trafnie wskazało Kolegium, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 17 ust. 1a ustawy bowiem przepis ten reguluje sytuację dalszych krewnych osoby wymagającej opieki, a nie małżonka osoby wymagającej opieki.

Rację ma SKO w Warszawie twierdząc, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy bowiem przepis ten wprowadza zasadę pierwszeństwa przyznania świadczenia małżonkowi, w przypadku gdy osoba wymagająca opieki ma w swoim otoczeniu inne osoby potencjalnie uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego (np. krewnych). Dopiero legitymowanie się przez małżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności otwiera innym uprawnionym drogę do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, eliminując jednocześnie małżonka osoby wymagającej opieki, ze względu na jego zły stan zdrowia.

Tymczasem w niniejszej sprawie brak dowodu na to, że [...] należy do grona osób, o których mowa w art. 3 pkt 21 ustawy.

Sporne pomiędzy Prezydentem Miasta [...] i Kolegium, a [...] jest natomiast to, czy okoliczności tej sprawy wskazują na to, że zakres i charakter sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem był tego rodzaju, że eliminował możliwość podejmowania przez skarżącą pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Drugą kwestią sporną jest to, czy [...] zrezygnowała z pracy zarobkowej/nie podejmowała pracy zarobkowej i miało to bezpośredni związek z koniecznością sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad [...].

Na wstępie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny (w tym zstępnym – art. 128 i art. 129 § 1 krio), z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z przepisu tego wynika, że aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne opieka sprawowana przez uprawnioną do tego osobę winna mieć charakter faktyczny, osobisty, wyłączny, bezpośredni, stały i długotrwały, tj. taki aby eliminowała możliwość podejmowania przez osobę sprawującą opiekę własnej pracy zarobkowej. Nie musi to być opieka o charakterze wzmożonym i specjalistycznym (np. intensywna opieka medyczna). Nie musi to być opieka całodobowa. Taką opiekę mogą zapewnić tylko podmioty instytucjonalne, które pracują w ruchu ciągłym.

Jednakże opieka uprawniająca do świadczenia pielęgnacyjnego nie może polegać na opiece w niewielkim zakresie czynności usługowych. Nie może to być współopieka, czy opieka naprzemienna sprawowana razem z innymi osobami.

Opieka, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy obejmuje m.in. takie czynności usługowe jak: udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnacja, opieka higieniczna, opieka medyczna, niezbędna pomoc w załatwianiu spraw osobistych, zapewnienie kontaktów z otoczeniem, zapewnienie wyżywienia, utrzymanie czystości.

Mając na uwadze powyższe i odnosząc się do pierwszego zagadnienia spornego trzeba wskazać, że z akt sprawy wynika, że [...] (ur. 1988 r.) zamieszkuje w [...] wraz z synem [...] (ur. 2017 r.) oraz z mężem [...] (ur. 1979 r.), który jest osobą niewidomą od urodzenia. Maż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na 3 grudnia 2009 r. [...] oświadczyła, że opieka nad mężem obejmuje czynności higieniczne, czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego: przygotowanie ubrań, pomoc przy ubieraniu, pomoc w ćwiczeniach fizycznych, przygotowywanie i podawanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie, pomoc przy wizytach lekarskich, załatwianie spraw urzędowych, opłacanie rachunków i realizację recept, robienie zakupów, wyjścia do kościoła i na spacery, czytanie książek i pism urzędowych, podwożenie i odwożenie na dworzec PKP lub do bezpośrednio do pracy (w Warszawie) i do szkoły policealnej (w [...]), pomoc w nauce i przygotowywaniu się do egzaminów. Wniosek pracownika socjalnego zawarty w aktualizacji wywiadu środowiskowego z 21 września 2022 r. wskazuje na to, że [...] sprawuje stałą opiekę nad mężem i wskazane jest przyznanie jej z tego tytułu świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Sądu opieka sprawowana przez [...] ma charakter wyłączny, samodzielny i na tyle intensywny, aby tego typu opiekę uznać za długotrwałą i stałą. Opieka sprawowana przez skarżącą nad mężem [...] jest bezpośrednia i osobista i w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] (10 października 2022 r.) i przez SKO w Warszawie (23 listopada 2022 r.) miała charakter stały i długotrwały – obejmowała wszystkie czynności dnia codziennego dotyczące utrzymania gospodarstwa domowego, opieki i pielęgnacji nad mężem.

Wobec tego Sąd nie podzielił stanowiska organu I instancji, że zakres i rodzaj opieki sprawowanej przez [...] oraz wymagana od niej stała gotowość do niesienia pomocy mężowi umożliwia wykonywanie przez skarżącą zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy zwłaszcza, że pod opieką [...] pozostaje także pięcioletni syn [...].

Trafnie uznało Kolegium, że postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca zrezygnowała 31 września 2022 r. z pracy w Szkole Podstawowej nr 1 w [...] i fakt ten nie pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z powstaniem u [...] niepełnosprawności o charakterze znacznym (w 2009 r.) i związaną z tym stanem zdrowia opieką. [...] przez wiele lat opiekowała się mężem i godziła obowiązki żony i matki z pracą zawodową.

Wniosek o świadczenie pielęgnacyjne skarżąca złożyła 1 września 2022 r., matka skarżącego [...] (która pomagała skarżącej w opiece nad [...]) zmarła 21 maja 2021 r. Zatem i ta odległość czasowa wskazuje, że rezygnacja [...] z zatrudnienia nie była w sposób bezpośredni powiązana z koniecznością sprawowania opieki nad mężem.

Prezydent Miasta [...] i SKO w Warszawie pominęli natomiast to, że w niniejszej sprawie została spełniona pozytywna przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy wynikająca z tego, że [...] po zakończeniu zatrudnienia, tj. od 1 września 2022 r. nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad [...].

Okoliczności niniejszej sprawy dowodzą tego, że [...] - wobec braku innych osób z kręgu rodzinnego [...] służących pomocą jej mężowi, konieczności pełnienia roli "głowy rodziny" i opieki nad dorastającym synem, mając na uwadze aktywność męża na polu edukacyjnym i zawodowym, uwzględniając pogarszający się stan jego zdrowia (opisane w skardze wypadki męża – upadek na tory kolejowe z peronu, czy zawleczenie przez autobus) – nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Zdaniem Sądu sam fakt pracy [...] poza miejscem jego zamieszkania nie eliminuje męża skarżącej z grona osób dorosłych wymagających opieki, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Przepis ten wymaga, aby osoba wymagająca opieki legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z kolei osoba z ustalonym tego rodzaju stopniem niepełnosprawności może wykonywać pracę w warunkach pracy chronionej, czy na stanowisku przystosowanym (art. 4 ust. 1 i 5, art. 6b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – Dz.U. z 2021 r. poz. 573 ze zm.). Zatrudnienie osób niepełnosprawnych jest elementem ich rehabilitacji zawodowej (art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 tej ustawy), bo ich aktywność na tym polu leży w interesie ogółu społeczeństwa. Z tego względu art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy (o świadczeniach rodzinnych) nie eliminuje osób wymagających opieki, a pracujących zawodowo, z grona osób na które uprawniony opiekun może otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, tak jak nie eliminuje małoletnich osób wymagających opieki, które np. realizują poza miejscem zamieszkania obowiązek nauki w szkole specjalnej.

Wobec tego Prezydent Miasta [...] i Kolegium wadliwie uznali, że [...], w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak i w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, nie spełniała przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy dotyczących niepodejmowania pracy zarobkowej celem sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności.

Wobec tego Sąd uznał, że organy orzekające w administracyjnym toku instancji wadliwie uznały, że należy odmówić [...] świadczenia pielęgnacyjnego, skoro w niniejszej sprawie stan faktyczny sprawy dowodzi tego, że w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji skarżąca spełniała przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy, w tym dotyczące niepodejmowania pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem [...] jako osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

To zaś świadczy o naruszeniu przez Prezydenta Miasta [...] i SKO w Warszawie art. 17 ust. 1 ustawy, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Dodatkowo Prezydent Miasta [...] naruszył art. 17 ust. 1a i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy poprzez wadliwą wykładnię tychże przepisów, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta [...] weźmie pod uwagę ocenę prawną zaprezentowaną w niniejszym wyroku. Organ wyjaśni aktualną, na dzień wydania decyzji, sytuację osobistą i rodzinną skarżącej w kontekście przesłanek z art. 17 ustawy. W zależności od okoliczności sprawy organ podejmie w sprawie czynności lub wyda stosowny akt, który uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.