Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 346/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 43
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. G. i J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1658/21 o odrzuceniu skargi Z. G. i J. G. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 18 maja 2021 r., nr DLI-V.7615.311.2020.JO w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1658/21, odrzucił skargę Z. G. i J. G. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 18 maja 2021 r., nr DLI-V.7615.311.2020.JO, w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

Sąd I instancji uznał skargę za złożoną po terminie i odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a."

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że objęta skargą decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii została skutecznie doręczona stronie skarżącej 25 maja 2021 r. Tym samym uznano, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął 24 czerwca 2021 r. Natomiast przedmiotowa skarga została nadana 26 czerwca 2021 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła strona skarżąca zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że skarga na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 18 maja 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Mazowieckiego Nr 686/O/2020 z 16 września 2020 r., znak: SPN-.O.7570.5.220.2018, została oddana w urzędzie pocztowym po terminie do jej złożenia, a w konsekwencji na przyjęciu przez wojewódzki sąd administracyjny, że zachodzą podstawy do jej odrzucenia na posiedzeniu niejawnym;

b) art. 82 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 25 § 1 i art. 32 i art. 51 p.p.s.a. w zw. z art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, powoływanej dalej jako "k.p.a.", przez błędne uznanie, że doszło do doręczenia powyższej decyzji skarżącym 25 maja 2021 r., podczas gdy w aktach sprawy brak jest dowodu jej doręczenia jednemu ze skarżących, co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem, że doszło do uchybienia terminowi, gdyż termin ten nie rozpoczął biegu;

c) art. 82 w zw. z art. 77 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że doszło do doręczenia powyższej decyzji skarżącym 25 maja 2021 r., podczas gdy data doręczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest nieczytelna, zaś z okoliczności sprawy wynika, że przedmiotowa korespondencja została doręczona jednemu ze skarżących 28 maja 2021 r.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazali, że decyzja z 18 maja 2021 r. została doręczona wyłącznie jednemu skarżącemu, gdy w niniejszej sprawie adresatami przedmiotowej decyzji jest dwóch skarżących. Podniesiono, że wprawdzie oboje skarżących zamieszkuje pod jednym adresem, jednakże nie oznacza to, że decyzja, która jest kierowana do dwóch osób, ma być przedmiotem jednego pisma i jednego doręczenia. Skarżący podkreślili, że przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazują, że stroną postępowania jest małżeństwo lub małżonkowie łącznie. Powołano się na treść art. 29 k.p.a. i art. 25 § 1 p.p.s.a., z których wynika, że stroną postępowania może być osoba fizyczna, osoba prawna, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, które posiadają zdolność prawną. Wskazano, że powyższy katalog nie obejmuje małżeństwa. W kontekście powyższego wywiedziono, że brak doręczenia decyzji jednemu ze skarżących (małżonków) powoduje, że bieg terminu na złożenie skargi nie rozpoczął się. Wobec czego WSA mógł podejmować rozstrzygnięcie jedynie w zakresie jednego ze skarżących. Zdaniem strony skarżącej jedynym dokumentem potwierdzającym, że oboje skarżący powzięli wiedzę o treści decyzji, jest dokument pełnomocnictwa z 7 czerwca 2021 r. Zaznaczono, że skarżący nie udzielali sobie wzajemnych pełnomocnictw do odbioru korespondencji. Wobec powyższego skarżący uznali, że Sąd I instancji naruszył treść art. 82 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 25 § 1 i art. 32 i art. 51 p.p.s.a. w zw. z art. 29 k.p.a.

Skarżący powołali się również na brak podnoszenia kwestii złożenia skargi po upływie terminu przez organ administracyjny II instancji w odpowiedzi na skargę. Ponadto zwrócono uwagę, że z treści korespondencji e-mailowej prowadzonej z organem wynika, że decyzja została doręczona jednemu ze skarżących 28 maja 2021 r.

W ocenie skarżących powyższe okoliczności świadczą o tym, że skarga na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 18 maja 2021 r. została wniesiona w terminie, albowiem termin na wniesienie skargi w niniejszej sprawie upływał 28 czerwca 2021 r. Nawet przyjmując, że mimo braku doręczenia, skarżąca powzięła wiedzę o treści decyzji w dniu udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania sprawy, to trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upłynąłby 7 lipca 2021 r.

W ocenie skarżących WSA naruszył art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarga na decyzję z 18 maja 2021 r. oraz decyzję ją poprzedzającą została oddana w urzędzie pocztowym po terminie do jej złożenia, a w konsekwencji przyjęcie, że zachodzą podstawy do jej odrzucenia na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast w myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Użycie w przepisie sformułowania "odrzuca" wskazuje na obowiązek sądu administracyjnego odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu. Tym samym sąd, odrzucając skargę, nie bada, czy niedochowanie terminu do jej wniesienia było zawinione przez skarżącego czy nie (postanowienie NSA z 22 lutego 2023 r, I OZ 37/23, Lex nr 3500934).

Dokumentacja niniejszej sprawy wskazuje, że decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 18 maja 2021 r. została skierowana zarówno do skarżącej J. G., jak i skarżącego Z. G., małżonków zamieszkujących pod tym samym adresem. Obie przesyłki zostały odebrane 25 maja 2021 r. przez Z. G. Powyższa okoliczność wynika ze znajdujących się w aktach sprawy drukach zwrotnego potwierdzenia odbioru, na których widnieje podpis wyżej wymienionego ze wskazaną datą odbioru decyzji. Skarga na decyzję z 18 maja 2021 r. została natomiast wniesiona przez skarżących 26 czerwca 2021 r. Okoliczności te nie były kwestionowane przez wnoszących zażalenie.

Skarżący zakwestionowali natomiast zasadność uznania daty 25 maja 2021 r. za datę odbioru decyzji przez J. G., wywodząc że fakt odbioru decyzji adresowanej do niej przez jej małżonka nie może zostać potraktowany jako skuteczne doręczenie decyzji do skarżącej. Wywodzenie przez skarżących, że odebranie przez dorosłego domownika korespondencji kierowanej do innej osoby wspólnie z nim zamieszkującej, który podjął się oddania pisma adresatowi, nie stanowi skutecznego doręczenia pisma, jest sprzeczne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i nie mogło prowadzić do uwzględnienia zażalenia.

Zgodnie z art. 43 k.p.a. (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przepis ten umożliwia zatem dokonanie doręczenia zastępczego poprzez przekazanie przesyłki dorosłemu domownikowi adresata, ze skutkiem procesowym dla strony postępowania, poprzez uznanie doręczenia za skuteczne.

W sprawie bezspornym jest, że przesyłka kierowana do J. G. została odebrana przez jej męża Z. G. 25 maja 2021 r. W zażaleniu nie kwestionowano, że małżonek skarżącej jest dorosłym domownikiem, który odbierając przesyłkę zobowiązał się do jej przekazania małżonce. Strona skarżąca nie przedstawiła dowodu na okoliczność, że jej małżonek nie może być uznany za osobę, która mogła świadomie podjąć się przekazania przesyłki, a w konsekwencji, że doręczenie było wadliwe i nie wywołało skutków prawnych. Dowodu takiego nie może stanowić wydruk korespondencji e-mail, w którym pełnomocnik skarżących wskazuje, że decyzja z 18 maja 2021 r. miała zostać odebrana 28 maja 2021 r. Deklaracja pełnomocnika skarżących zawarta w tej wiadomości jest sprzeczna ze znajdującym się w sprawie drukiem zwrotnego poświadczenia odbioru, z którego wynika, że decyzja została doręczona 25 maja 2021 r. w trybie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 43 k.p.a. Równocześnie nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżących, jakoby data doręczenia przedmiotowej skargi znajdująca się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru była nieczytelna. Zapisana przez odbierającego przesyłkę data została oznaczona wyraźnie, w sposób nie pozostawiający wątpliwości co do tego, jakie znaki pisarskie przedstawia. Koresponduje ona z datą wydania przesyłki przez doręczającego zapisaną na odwrocie dokumentu. Wszelkie dywagacje składających zażalenie dotyczące dokonania doręczenia przedmiotowej decyzji w późniejszym terminie stanowią niczym nie uzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji.

Skoro z akt sprawy wynika, że decyzja została doręczona skutecznie w ramach doręczenia zastępczego 25 maja 2021 r., a skarga nie została wniesiona w terminie trzydziestu dni od dnia dokonania tego doręczenia, tj. do 24 czerwca 2021 r., to nie można Sądowi I instancji zarzucić wadliwego rozstrzygnięcia w zakresie podstaw do odrzucenia skargi.

W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., czego następstwem było jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.