Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 74/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt. 4 i ust. 2a, art. 6q ust. 1, art. 6ka ust. 3, art. 6m ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1439
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant: Referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2023 r. sprawy ze skargi Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie Oddział Regionalny we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 listopada 2022 r., nr SKO.40.2670.2022.po w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za kwiecień 2021 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Agencję Mienia Wojskowego Oddział Regionalny we Wrocławiu (dalej jako: Skarżąca, Strona, Agencja) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 21 listopada 2022 r., którą organ ten, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej: O.p.) - utrzymał w mocy decyzję Zarządu [...] z 31 sierpnia 2021 r., określającą Stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] za kwiecień 2021 r. w kwocie 1.483,50 zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji zawiadomieniem z 23 kwietnia 2021 r. został powiadomiony przez podmiot odbierający odpady komunalne o niedopełnieniu w dniu 21 kwietnia 2021 r. przez właściciela nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] o obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, polegającego na umieszczeniu w pojemnikach przeznaczonych na tworzywa sztuczne odpadów stanowiących zmieszane odpady komunalne. Do ww. zawiadomienia dołączono dowody w postaci dokumentacji zdjęciowej, obrazującej stwierdzone nieprawidłowości. Biorąc pod uwagę fakt, iż dokumentacja zdjęciowa nie zwierała informacji o podmiotach korzystających z altany śmietnikowej, w której stwierdzono nieprawidłowości, organ skontrolował miejsce zbiórki odpadów komunalnych, o którym mowa w zawiadomieniu z 23 kwietnia 2021 r., ustalając, iż altana śmietnikowa, w której składowano odpady była używana przez kilka innych podmiotów, w tym osoby mieszkające w budynku przy ul.[...], którego właścicielem jest K Sp. z o.o.

W związku z powyższym, Zarząd [...] postanowieniem z 2 lipca 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Agencji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ze względu na niedopełnienie przez właściciela ww. nieruchomości przy ul. [...] obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych za kwiecień 2021 r. Postanowienie to doręczono zarówno na adres korespondencyjny wskazany w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tj.: na adres K. Sp. z o.o., jak i adres Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego we Wrocławiu.

19 lipca 2021 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Dyrektora Oddziału Terenowego Dolnośląskiego K. Sp. z o.o. Oddział Terenowy Dolnośląski jest zarządcą nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w K., natomiast właścicielem nieruchomości jest Agencja Mienia Wojskowego Oddział Regionalny we Wrocławiu. Zwrócono się także o udokumentowanie faktu, że 21 kwietnia 2021 r. to najemca lokalu położonego w klatce przy "ul. [...]" w pojemniku na tworzywa sztuczne umieścił odpady zmieszane. W kolejnym piśmie (wpływ do organu 23 sierpnia 2021 r.,), skierowanym w odpowiedzi na postanowienie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, Dyrektor K. wskazał m.in., iż otrzymana pocztą elektroniczną dokumentacja zdjęciowa kilku pojemników na odpady komunalne nie wykazuje braku segregacji odpadów komunalnych przez mieszkańców ul. [...] w K., natomiast z pojemników na odpady komunalne korzysta wiele okolicznych wspólnot mieszkaniowych.

Po przeprowadzeniu postępowania, organ I instancji decyzją z 31 sierpnia 2021 r. - wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 w zw. z art. 207 O.p., art. 6q ust. 1 i art. 6ka ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz na podstawie § 2 Uchwały Nr [...] Z. z dnia 20 października 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik określonej pojemności (Dz.Urz.Woj.Op. poz. 2943) - określił Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie Oddział Regionalny we Wrocławiu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] za kwiecień 2021 r. w kwocie 1.483,50 zł.

W uzasadnieniu wskazał, że pomimo złożonej przez Agencję 10 lutego 2021 r. deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązującej od 1 lutego 2021 r., określającej wysokość opłaty na kwotę 494,50 zł miesięcznie (deklaracja uwzględniała 20 osób zamieszkujących na przedmiotowej nieruchomości, w tym: 1 lokal zamieszkiwany przez 1 osobę, 5 lokali zamieszkiwanych przez 2 osoby, 1 lokal zamieszkiwany przez 4 osoby oraz 1 lokal zamieszkiwany przez 5 osób) - na podstawie ww. informacji uzyskanych od podmiotu odbierającego odpady komunalne ustalono, że odpady pomimo selektywnego obowiązku ich zbierania były 21 kwietnia 2021 r. zbierane w sposób zmieszany. Stąd zasadne było podwyższenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ww. okres, stosownie do regulacji zawartych w ww. Uchwale [...] Z. z dnia [...]. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik określonej pojemności.

Powyższa decyzja została doręczona na adres Agencji Mienia Wojskowego Oddziału Regionalnego we Wrocławiu 8 września 2021 r., natomiast na adres K Sp. z o.o. Oddział Terenowy Dolnośląski 9 września 2021 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru znajdującego się w aktach sprawy.

W dniu 27 września 2021 r. - w terminie ustawowym - do Z. wpłynęło odwołanie Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie, reprezentowanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego we Wrocławiu, zastępowanej przez adw. K. Ł. od powyższej decyzji Z." z 31 sierpnia 2021 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich niezastosowanie, a to art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2020 r., poz. 1439, zwanej dalej: ustawą o czystości i porządku, u.c.p.g ), skutkujące obciążeniem Agencji opłatą podwyższoną za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...] , w sytuacji gdy określenie tej opłaty winno nastąpić wobec zarządcy tej nieruchomości, a to K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - Oddziale Terenowym [...] we W., na którym spoczywa ewentualny obowiązek jej uiszczenia, albowiem, po myśli powołanych przepisów, ilekroć w u.c.p.g. jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością zaś - stosownie do art. 2 ust. 2a u.c.p.g. - jeżeli obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych powyżej, obowiązany do ich wykonania jest tylko podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością. Stąd też potencjalna odpowiedzialność za niewykonanie obowiązku selektywnej zbiórki odpadów w nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. spoczywa nie na skarżącej, ale na K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - Oddziale Terenowym [...] we W., jako zarządcy tej nieruchomości.

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a nadto przepisów postępowania, tj. odpowiednio art. 6ka ust. 1 i 2 i art. 6o § 1 u.c.p.g. oraz art. 6q u.c.p.g. w zw. z art. 122, art. 187, art. 191 O.p., poprzez zupełnie dowolne uznanie, że niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, które nastąpiło 21 kwietnia 2021 r. i polegało na umieszczeniu w pojemniku na metale i tworzywa sztuczne odpadów stanowiących odpady zmieszane, skutkuje koniecznością podwyższenia opłaty za wywóz nieczystości oraz określeniem jej wysokości według stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w sytuacji gdy samo zaistnienie odpadów zmieszanych w pojemnikach przeznaczonych do ich selektywnej zbiórki nie przesądza automatycznie o zasadności nałożenia opłaty podwyższonej, gdyż jednokrotne w danym miesiącu stwierdzenie zmieszania odpadów uznać należy za incydentalne, a przez to nieprowadzące do wymierzenia podwyższonej opłaty.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uwzględnienie odwołania i uchylenie zaskarżonej decyzji Z. w całości. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty o przedstawioną w nim argumentację.

Postanowieniem z 28 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu stwierdziło niedopuszczalność odwołania z uwagi na ujawnienie w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw pełnomocnictwa ogólnego dla M. S.

W wyniku złożonej na to postanowienie skargi prawomocnym wyrokiem z 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Op 151/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, iż doręczenie było wprawdzie wadliwe, lecz nie miało wpływu na byt prawny decyzji organu I instancji, która weszła do obrotu prawnego.

Rozpatrując zatem odwołanie wniesione przez Agencję, Kolegium wskazaną na wstępie decyzją z 21 listopada 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał za prawidłowe i pełne ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazywało, że konstrukcja przepisu art. 6ka ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach związuje opłatę podwyższoną z faktem odbioru zgromadzonych odpadów jako zmieszanych z uwagi na brak ich posegregowania - co w przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane. Podkreślało, że podziela stanowisko zajęte w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym dla przyjęcia prawidłowej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny (por. wyroki: WSA w Szczecinie z 29 listopada 2017 r. oraz z 14 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 760/20, sygn. akt I SA/Sz 833/17, NSA z 18 października 2018 r. sygn. akt II FSK 984/18, WSA w Gliwicach z 6 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1067/18).

W ocenie Kolegium Odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest miarodajny i zupełny, a ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość. Organ I instancji podjął zaś wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, czemu dal wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zebrał i poprawnie rozpatrzył zgromadzony prawidłowo w niniejszej sprawie materiał dowodowy. Dokonał nadto jego swobodnej i obiektywnej oceny. Co istotne, organ był zobowiązany wszcząć postępowanie w niniejszej sprawie, tj. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które to postępowanie zakończyło się wydaniem wobec Agencji decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g. Organ działał przy tym na zasadzie i w granicach prawa. Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do zastosowania art. 6ka u.c.p.g. Niepodważalnym i niekwestionowanym faktem jest, iż na nieruchomości Strony gromadzono odpady o charakterze mieszanym, nie wywiązując się tym samym z obowiązku selektywnego gromadzenia odpadów komunalnych. Podkreślono jednocześnie, że na gruncie u.c.p.g. to właściciel (w analizowanym przypadku Agencja) odpowiada za to, by w pojemnikach na odpady rzeczywiście znajdowały się odpady gromadzone zgodnie ze złożoną deklaracją. W kwietniu 2021 r. stan faktyczny odbiegał jednak od zadeklarowanego, co zostało w sposób prawidłowy udokumentowane w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji.

Natomiast to na właścicielu nieruchomości (w tym właścicielach poszczególnych mieszkań wchodzących w skład nieruchomości wielomieszkaniowej) spoczywa obowiązek dbałości o prawidłowe segregowanie odpadów, jak również ograniczenie dostępu osób trzecich do przynależnych do nieruchomości pojemników na odpady komunalne. Selektywne gromadzenie odpadów nakłada na właściciela obowiązek rzeczywistego spełniania obowiązków z niego wynikających, przy czym sposób ich realizacji pozostaje w gestii właściciela nieruchomości. Stąd nie ma potrzeby udowadniania, że stwierdzona nieselektywna zbiórka odpadów została dokonana przez właścicieli lokali wchodzących w skład przedmiotowej nieruchomości. Kolegium podkreślało także, iż ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej w sposób niebudzący żadnej wątpliwości wynika, że wskazane nieprawidłowości dotyczyły pojemników na odpady komunalne przynależnych do nieruchomości położonej w K. przy ul. [...].

W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazywało, że podmiotem odpowiedzialnym za stwierdzone nieprawidłowości w miejscu zbierania odpadów dla przedmiotowej nieruchomości, a tym samym zobowiązanym do uiszczenia opłaty w wysokości podwyższonej, określonej zaskarżoną decyzją dla przedmiotowej nieruchomości jest Agencja. Kolegium podkreślało, że to Agencja jako właściciel nieruchomości zadeklarowała selektywny zbiór odpadów komunalnych na ww. nieruchomości, składając stosowną deklarację 13 lutego 2021 r. i to ona odpowiada za to, by w tych pojemnikach rzeczywiście znajdowały się odpady segregowane. W ocenie Kolegium analiza regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczących gospodarki odpadami prowadzi do wniosku, że złożona deklaracja składana przez właściciela, w tym przypadku Agencję, dotyczy konkretnej nieruchomości, a właściwie odpadów na niej gromadzonych i sposób ich gromadzenia ma odzwierciedlać właśnie deklaracja. Inaczej rzecz ujmując to właśnie deklaracja wskazuje na sposób gromadzenia odpadów przez konkretny podmiot, a skoro tak, to ten właśnie podmiot odpowiada za gromadzenie tych odpadów zgodnie ze złożoną deklaracją. Natomiast na podstawie weryfikacji danych podanych w deklaracji organ właściwy (w tej sprawie Z. z siedzibą w K. ) może wydać decyzję określającą wyższą opłatę dla danej nieruchomości, jeżeli stwierdzi, że dane te w rzeczywistości są inne, przez co opłata została zaniżona, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Co równie istotne, w tym też zakresie przejawia się odpowiedzialność za podane w tej deklaracji dane. Stąd, zdaniem Kolegium, adresatem tej decyzji, powinien być podmiot składający deklarację, a więc - w przedmiotowej sprawie - Agencja Mienia Wojskowego Oddział Regionalny we W., w zasobach której znajduje się nieruchomość położona w K., przy ul. [...]. Powyższej okoliczności - w ocenie składu orzekającego Kolegium - nie zmienia przytoczony przez Agencję fakt przekazania tej nieruchomości w zarządzanie K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na podstawie umowy Nr [...] o zarządzanie nieruchomościami stanowiącymi zasób Agencji. Mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych sprawy, Kolegium stwierdziło, że przekazanie w zarządzanie nieruchomości nie dowodzi zmiany osoby zobowiązanej do wnoszenia opłaty, którą w tym przypadku nadal pozostaje AMW Oddział Regionalny we W.

Dodatkowo Kolegium wskazywało, że z przedłożonej umowy Nr [...] o zarządzanie nieruchomościami stanowiącymi zasób Agencji Mienia Wojskowego z 13 grudnia 2018 r. (§ 1 pkt 2; § 3 pkt 3, § 16 ust. 1 pkt 2 ww. umowy) oraz dołączonych do niej załączników (załącznik 1a str. 6 pkt 34, 35 i 39 oraz załącznik 2a str. 12 pkt 65) wynika jedynie, iż K Sp. z o.o. jest zarządcą nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w K., która stanowi zasób Agencji Mienia Wojskowego w W. Nieruchomość ta - co wynika wprost z przedłożonej umowy - nie została jednak przekazana w tzw. trwały zarząd dla K. Sp. z o.o. Dlatego też, biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez AMW Oddział Regionalny we Wrocławiu, to właśnie odwołująca jest stroną niniejszego postępowania, a co za tym idzie adresatem zaskarżonej decyzji. Dlatego też podniesiony przez nią zarzut należy uznać za bezpodstawny.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z decyzją organu I instancji i umorzenie postępowania, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych ponownie podniosła zarzuty

I. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. błędne ustalenia faktyczne, co do zaistnienia naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych w kontekście niezastosowania art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku skutkujące obciążeniem Agencji opłatą podwyższoną za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], w sytuacji gdy określenie tej opłaty winno nastąpić wobec zarządcy tej nieruchomości, tj. [...]"K" Sp. z o.o. z siedzibą w W. Oddział Terenowy [...] we W., na którym to według niej spoczywa ewentualny obowiązek jej uiszczenia; naruszenie art. 122 O.p., przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej w zgodzie z przepisami prawa, przejawiające się brakiem dokładnej analizy stanu faktycznego, jak i przepisów prawnych obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu, a także błędne ustalenie stanu faktycznego i w rezultacie naruszenie art. 187 i art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w wyniku przyjęcia, że zaszły przesłanki do nałożenia na właściciela nieruchomości wyższych opłat.

II rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6ka ustawy o utrzymaniu czystości i porządku polegające na zastosowaniu tego przepisu i nałożeniu opłaty podwyższonej pomimo braku przesłanek faktycznych do zastosowania tych przepisów;

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej zwana p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z kolei w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem przepisu art. 57a, niemającego zastosowania w sprawie.

Na wstępie dalej czynionych rozważań na tle niniejszej sprawy, wskazać należy, iż analogiczna problematyka dotycząca prawidłowości określenia Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny we Wrocławiu podwyższonej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], z uwagi na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, tyle tylko że w dniach: 13 i 27 lipca 2021 r. oraz 4 sierpnia 2021 r. - była już przedmiotem rozważań tut. Sądu w ramach wyroku z 14 września 2022 r., sygn. akt I SA/Op 167/22 w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 28 lutego 2022 r., (wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 17/23 oddalono skargę kasacyjną skarżącej).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela wyrażone w tym wyroku stanowisko co do zasadności określenia Stronie, także w ramach obecnie zaskarżonej decyzji, podwyższonej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], z uwagi na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, mającej miejsce 21 kwietnia 2021 r.

Także w obecnie rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organy obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2020 r., poz. 1439, zwanej dalej: ustawą o czystości i porządku) Zgodnie z art. 6h tej ustawy, właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a środki z pobranych opłat wykorzystywane są wyłącznie na cele związane z pokrywaniem kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 6r ust. 1aa i ust. 2 ustawy).

Stosownie do art. 6m ust. 1 ww. ustawy właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (ust. 1a tego przepisu). Z kolei w art. 6o cyt. ustawy przewiduje, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt (burmistrz, prezydent miasta) określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Należy także podkreślić, że użyte określenie "właściciel" na gruncie komentowanej ustawy ma znacznie szersze znaczenie niż wynikałoby to z prawa cywilnego. Art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o czystości i porządku stanowi, że przez właścicieli nieruchomości należy rozumieć także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Oznacza to, że w odniesieniu do pojedynczej nieruchomości osób spełniających kryterium ustawowe uznania za właściciela może być kilka. Ustawa tymczasem nie rozstrzyga, która z nich będzie zobowiązana do uiszczenia opłaty. Z kolei w myśl art. 2 ust. 2a ustawy o czystości i porządku, jeżeli obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4, obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością. W takim przypadku podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4, mogą w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, wskazać podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających z ustawy.

Jak słusznie podkreślono w zaskarżonej decyzji, na gruncie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku podmiotem obowiązanym z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest właściciel nieruchomości, przy czym to ostatnie pojęcie obejmuje swym zakresem również współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz podmioty posiadające nieruchomości w zarządzie, użytkujące czy w inny sposób faktycznie władające nieruchomością. Jednocześnie podmioty będące "właścicielami" w rozumieniu powołanego przepisu mogą zawrzeć pisemne porozumienie wskazujące jednego z nich jako obowiązanego do wykonywania obowiązków związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi. Niespornym jest, iż budynek zlokalizowany przy ulicy [...] w K. stanowił w badanym okresie własność Agencji. Z akt sprawy wynika również, że to Skarżąca zadeklarowała selektywny odbiór odpadów na przedmiotowej nieruchomości, składając stosowną deklarację 13 lutego 2021 r. Słusznie zatem Kolegium wywiodło, że analiza przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku prowadzi do wniosku, że to deklaracja złożona przez właściciela nieruchomości stanowi asumpt co do określenia podmiotu zobowiązanego w przypadku gromadzenia odpadów niezgodnie z ową deklaracją. Jednocześnie, w ocenie Sądu, brak było podstaw do przyjęcia, iż na mocy umowy zawartej między skarżącą a K. Sp. z o.o. - obowiązki w zakresie wynikającym z ustawy o porządku i czystości przeszły na K. Sp. z o.o. W tym miejscu zdaniem Sądu należy podkreślić, że analiza treści umowy, na którą powołuje się Skarżącą, nie czyni z K. Sp. z o.o., podmiotu zobowiązanego na gruncie ustawy o porządku i czystości. Z nazewnictwa przyjętego w samej umowie wynika, iż umowa ta dotyczy zarządzania nieruchomościami stanowiącymi zasób Agencji Mienia Wojskowego, zaś z § 1 pkt 2 umowy wynika, że ilekroć w umowie jest mowa o zarządzaniu lub zarządzaniu nieruchomością rozumie się przez to działalność prowadzoną na zasadach określonych w Dziale V ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o własności lokali, ustawy Prawo budowlane, ustawy Kodeks cywilny w zakresie wynikającym z postanowień Umowy. Szczegółowa analiza zapisów umowy prowadzi do wniosku, iż na podstawie przedmiotowej umowy przekazano K. Sp. z o. o kwestie związane z zarządzaniem nieruchomością rozumiane jako profesjonalne administrowanie nieruchomością. Umowa ta nie ustanawia natomiast zarządu nad nieruchomością w rozumieniu ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami, ustawy o własności lokali, ani też w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, czy też Kodeksu cywilnego. Pojęcia zarządcy i zarządzającego nieruchomością (administratora) często są ze sobą mylone, niemniej jednak ich odpowiedzialność i obowiązki są różne. Z treści umowy zawartej przez Skarżącą wynika natomiast w sposób nie budzący wątpliwości Sądu, że dotyczy ona zarządzania nieruchomością, nie zaś zarządu nieruchomością. Co prawda samo pojęcie zarządu nieruchomością nie zostało doprecyzowane w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku, niemiej jednak mając na względzie spójność i jednolitość pojęć systemu prawnego, nie należy utożsamiać, podmiotów posiadających nieruchomości w zarządzie w rozumieniu pozostałych ustaw w tym ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami, ustawy o własności lokali, z podmiotami zarządzającymi - administrującymi w ramach stosunku cywilnoprawnego. Skarżąca zatem, jako właściciel nieruchomości, nawet jeśli przekazała w drodze umowy sprawy związane z zarządzeniem nieruchomości, to niewątpliwie nie przekazała owemu administratorowi, uprawnień prawnorzeczowych przysługujących w stosunku do budynku, a zawarta umowa nie czyni z technicznego administratora nieruchomości, właściciela nieruchomości (ani rzeczywiście władającego nieruchomością) w rozumieniu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku. W szczególności w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z powierzeniem zarządu nieruchomością wspólną zgodnie z art. 18 ust. 2a ustawy o własności lokali. Stosownie bowiem do treści art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Zmiana ustalonego w trybie ust. 1 sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Uchwała ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. W ocenie Sądu analizowana umowa nie ma takiego charakteru, a K. Sp. z o.o. nie jest zarządcą nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali. Nieruchomość nie została również oddana w trwały zarząd w rozumieniu przepisów ustawy gospodarowaniu nieruchomościami (art. 43 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami), ani nie ustanowiono na niej żadnej innej formy zarządu. Skarżąca wywodzi natomiast możliwość nałożenia podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami na K. Sp. z o.o. z cywilnej umowy, której istotą jest zarządzanie nieruchomością, rozumiane jako bieżące nią administrowanie. W ocenie Sądu podmiotu, któremu powierzono na podstawie umowy cywilnoprawnej bieżące administrowanie nieruchomością, nie można uznać za właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy utrzymaniu czystości i porządku. Dokonując szczegółowej analizy umowy przedłożonej przez Skarżącą, należy zauważyć również, że z jej treści nie wynika, aby strony tej umowy wskazały podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających z ustawy i by tym podmiotem była K. Sp. z o.o. Nadto zgodnie z § 16 pkt 2 Umowy [Odszkodowanie i kary umowne] wykonawca może być obciążony karami umownymi z tytułu braku nadzoru lub kontroli, w szczególności nad: a) utrzymaniem porządku i czystości, b) wywozu nieczystości stałych w wysokości 15 % miesięcznego wynagrodzenia netto za zarządzanie nieruchomością, do której odnosi się wynagrodzenie za zarządzenie nieruchomością. W ocenie Sądu, ustanowienie systemu odpowiedzialności podmiotu zarządzającego (administrującego) nieruchomością z tytułu braku nadzoru lub kontroli nad utrzymaniem porządku i czystości na nieruchomości, dodatkowo potwierdza, że umowa, na którą powołuje się Skarżąca, nie czyni z podmiotu zarządzającego (administrującego) nieruchomością położną w K. przy ulicy [...] podmiotu działającego we własnym imieniu i na własną rzecz w zakresie obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku, a w konsekwencji nie czyni go podmiotem zobowiązanym do wykonania własnych obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku. Co więcej, zdaniem Sadu, powyższa ocena prawna znajduje potwierdzenie nie tylko w zapisach samej umowy, ale i w dotychczasowych czynnościach podejmowanych przez samą Skarżącą. W tym miejscu zdaniem Sądu należy szczególnie podkreślić, iż umowa o zarządzanie nieruchomością została zawarta 13 grudnia 2018 r., natomiast Skarżąca złożyła deklarację we własnym imieniu o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącą nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], a zatem uznawała się za podmiot zobowiązany na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku do złożenia deklaracji dotyczącej gospodarowania odpadami komunalnymi, mimo zawartej umowy z K. Sp. z o.o. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organy trafnie argumentowały, że to Skarżąca zadeklarowała selektywny odbiór odpadów na przedmiotowej nieruchomości, składając stosowną deklarację 13 lutego 2021 r. i to Skarżąca była materialnie odpowiedzialna za to, aby w pojemnikach rzeczywiście znajdowały się odpady segregowane. W ocenie Sądu, organy prawidłowo wywiodły, że analiza przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku dotyczących gospodarki nieruchomościami prowadzi do wniosku, że deklaracja składana przez właściciela nieruchomości, w tym przypadku przez Agencję, dotyczy konkretnej nieruchomości, a właściwie odpadów na niej gromadzonych i sposobu ich gromadzenia. W konsekwencji to właśnie deklaracja wskazuje sposób gromadzenia odpadów przez konkretny podmiot, a skoro tak, to właśnie ten konkretny podmiot odpowiada za gromadzenie tych odpadów zgodnie ze złożoną deklaracją. Tym samym, w ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że zobowiązanym do wykonania powinności wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach była Skarżąca. W konsekwencji prawidłowym było skierowanie decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi do Skarżącej. Organy poprawnie ustaliły podmiot ("właściciela" w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku) będący adresatem nałożonego przepisami prawa obowiązku, a wydanie rozstrzygnięcia poprzedziły poczynieniem prawidłowych ustaleń natury faktycznej i prawnej.

Przepis art. 6ka ustawy o utrzymaniu czystości i porządku określa konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek powyższy wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku. Pojęcie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, kluczowe dla określenia istoty obowiązku, o którym mowa w art. 6ka ustawy, należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 z późn. zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych (z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji) oraz odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce. Szczegółowe zasady dotyczące selektywnego zbierania frakcji odpadów komunalnych na terenie K. zostały zawarte w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Z.".

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej. Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, w ocenie Sądu uznać należy, że powyższa przesłanka została spełniona. Zaś dalsza kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, iż organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy.

W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dawał podstawy do przyjęcia, że na nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], w omawianym okresie naruszono obowiązki wynikające z selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność Skarżącej, 21 kwietnia 2021 r. stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów na przedmiotowej nieruchomości. Ujawnione nieprawidłowości dotyczyły stwierdzenia naruszenia polegającego na umieszczeniu w pojemnikach przeznaczonych na tworzywa sztuczne odpadów stanowiących zmieszane odpady komunalne O powyższej nieprawidłowości powiadomiono właściciela nieruchomości, umieszczając naklejkę na pojemnikach.

Jednocześnie Sąd wskazuje, że w najnowszym orzecznictwie dominuje pogląd, że wykładnia gramatyczna ww. przepisów oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (podobnie np. wyroki: WSA w Szczecinie z 4 marca 2021 r., I SA/Sz 978/20; WSA w Szczecinie z 10 lutego 2022 r., I SA/Sz 922/21; WSA w Krakowie z 20 września 2021 r., I SA/Kr 808/21; wyrok NSA z 18 października 2018 r., II FSK 984/18, wyrok NSA z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 13/22). Odnosząc się zarzutów skargi, Sąd zauważa, że wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie tym nie ma jednak mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka ustawy o utrzymaniu czystości i porządku i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji. Natomiast Skarżąca, rekonstruując w skardze normy prawne zawarte w art. 6ka ust. 1 i 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku, błędnie uwzględniła pojęcia, których nie zawarto w tych przepisach w kontekście nieprzestrzegania zasad gromadzenia odpadów ("uporczywość", "notoryczność"), odwołując się do ilości przypadków, czy częstotliwości ich występowania. Skarżąca odwołała się do pojęć nieostrych, nakładając na organy obowiązek udokumentowania "odpowiednio większej" liczby przypadków niesegregowania odpadów. Natomiast, wykładnia literalna, od której należało rozpocząć proces interpretacji przepisów, nie daje podstaw do sformułowania wniosków zaprezentowanych w wyroku, w szczególności nie daje podstaw do sięgania po inne metody wykładni. Treść przepisu jednoznacznie bowiem wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny, podobnie jak nie ma znaczenia to, w jakim stosunku pozostają względem siebie stwierdzenie niesegregowania odpadów do częstotliwości ich odbioru. Znamię "uporczywości", o ile stanowi przesłankę orzekania, zawsze pojawia się jako element normy prawnej wprost wyrażonej przez przepis prawa (np.: art. 1008 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740; art. 145 § 1 pkt 1, art. 191 § 1a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 2345; art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 850).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 122 O.p. (według którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym) jak również art. 123 § 1 O.p. (który stanowi, że organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań). Organy podjęły wszelkie niezbędne działania i w oparciu o zebrane dowody prawidłowo ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy. Skarżąca została również poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego i umożliwiono jej zapoznanie się z materiałem dowodowym sprawy oraz wypowiedzenie się w jego przedmiocie przed wydaniem decyzji. Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ w sposób wyczerpujący dokonał zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, który następnie poddał ocenie, która jest spójna, logiczna i nie narusza granic swobodnej oceny dowodów.

Do wyliczenia należności w kwocie 1.483,50 zł za sporny miesiąc, przyjęto dane wynikające ze złożonej przez Skarżącą deklaracji co do liczby osób zamieszkujących nieruchomość oraz właściwe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynikające z § 1 pkt 1 w zw. z § 2 uchwały Nr [...] Z. z 20 października 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik określonej pojemności.

Reasumując, przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszeń obowiązujących przepisów prawa.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wobec niezasadności podniesionych zarzutów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.