Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2576/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37
journal: Dz.U. 2016 poz 198
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 71b ust. 1, 3, 5a
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: par. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 173 poz 1072
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające  działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Matylda Arnold Rogiewicz (spr.), Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Gminę L. (dalej: "Gmina" lub "Skarżąca") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "Minister" lub "Organ") z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], zobowiązującą Gminę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej (dalej: "subwencja") za rok 2011 w wysokości 19.550 zł.

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Pismem z dnia 30 września 2015 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Finansów - w związku z kontrolą przeprowadzoną przez Urząd Kontroli Skarbowej w R. - o uzyskaniu przez Gminę L. zawyżonej o 19.550 zł kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011. Jak wyjaśniono w piśmie, kontrola wykazała nieprawidłowości w danych wykazanych w systemie informacji oświatowej o liczbie uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego w Szkole Podstawowej w G. (liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona o 4,1445 uczniów).

Mając powyższe na uwadze, Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zmniejszenia części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011, o czym powiadomił Gminę pismem z dnia 7 października 2015 r. Jednocześnie organ zwrócił się do strony o zajęcie stanowiska w sprawie.

Skarżąca Gmina w piśmie z dnia 12 października 2015 r. odniosła się do ustaleń kontroli w zakresie stwierdzenia braku ważnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wskazując, że stosowne orzeczenie uczeń otrzymał w dniu 22 października 2010 r.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Minister Finansów decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. zobowiązał Gminę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości 19.550 zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między jednostki samorządu terytorialnego dokonał Minister Edukacji Narodowej w sposób określony w algorytmie stanowiącym załącznik do rozporządzenia MEN z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz.U. Nr 249, poz. 1659), dysponując bazą danych o liczbie uczniów (wychowanków) wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r. i na dzień 10 października 2010 r. Algorytm przewidywał m.in. odrębne wagi dla niepełnosprawnych uczniów, w tym wagę P4 = 3,60 dla uczniów niesłyszących i słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty). Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, z opisu ww. wagi jednoznacznie wynika, że przy tej wadze mogli być uwzględnieni jedynie wykazani w systemie informacji oświatowej uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2010 r. posiadali orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 ww. ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm., dalej "ustawa o systemie oświaty").

Następnie organ I instancji wskazał, że kwotę 19.550 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymała Gmina L. na rok 2011, a kwotą ustaloną w niniejszym postępowaniu, należy uznać za kwotę nienależną i podlegającą do zwrotowi do budżetu państwa.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Minister Finansów wydał decyzję z dnia [...] lipca 2016 r., którą utrzymał w mocy decyzję własną wydaną w I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. Podkreślono, że jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011, stanowiły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w tym orzeczeniu.

Podkreślono, że według stanu na dzień 30 września 2010 r. w systemie informacji oświatowej Szkoła Podstawowa w G. wykazała ucznia na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (nr [...] z [...] września 2007 r.) wydanego na I etap edukacyjny, który w roku szkolnym 2010/2011 uczęszczał do klasy IV. Kolejne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego na II etap edukacyjny dla ww. ucznia uprawniające do wykazania w wadze P4 zostało wydane dopiero w dniu 22 października 2010 r. (nr [...]), tj. po dniu sporządzenia sprawozdania w systemie informacji oświatowej, czyli po dniu 30 września 2010 r. Wobec powyższego, jak wskazał Minister, według stanu na dzień 30 września 2010 r. w systemie informacji oświatowej dyrektor Szkoły Podstawowej w G. zawyżył o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczanych wagą P4, tym samym zawyżając liczbę uczniów przeliczeniowych o 4,1445 uczniów.

Minister Finansów ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2011 dla Gminy L. została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych o 4,1445 i wynosiła 16.156.407,00 zł. Część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia 4,1445 uczniów przeliczeniowych wynosi 16.136.857,00 zł. Kwotę 19.550,00 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą Gmina L. otrzymała na rok 2011 a kwotą ustaloną na podstawie skorygowanych danych, należy uznać za kwotę nienależną. Kwota ta podlega zwrotowi do budżetu państwa.

Minister odnosząc się do zarzutów Gminy wyjaśnił, że decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej nie ma charakteru uznaniowego, tym samym zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2016 r. poz.198 ze zm., dalej: "u.d.j.s.t.") jest bezzasadny. Została bowiem spełniona ustawowa przesłanka, tj. otrzymanie przez jednostkę samorządu terytorialnego kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, co obligowało z mocy prawa ministra do spraw finansów publicznych do wydania takiej decyzji.

Wyjaśniono również, że w związku z wydaniem po dniu 30 września 2010 r. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego Gmina mogła ubiegać się o zwiększenie części oświatowej subwencji na dany rok budżetowy z tytułu zadań szkolnych i pozaszkolnych (stosownie do corocznie uchwalanych kryteriów podziału rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej, o której mowa w art. 28 ust. 2 u.d.j.s.t.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, jak również o zasądzenie od organu na rzecz Gminy kosztów postępowania.

Skarżąca podniosła następujące zarzuty:

1) obrazę przepisów postępowania administracyjnego (ustawa z 14 czerwca 1060 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "k.p.a."), tj:

– art 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny;

– art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpanie i niewykorzystanie całego materiału dowodowego, tj. organ w swoim procedowaniu pominął wyjaśnienia Gminy w zakresie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z 12 października 2015 r.;

– art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie, że wskazane przez organ dowody z dokumentów świadczą o nienależnie uzyskanej kwocie części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011;

2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

– art. 1 pkt 5 i 5a w zw. z art. 71b § 1 ust 3 ustawy o systemie oświaty, poprzez uznanie, iż Gmina zawyżyła nienależną kwotę części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 r. odnosząc się przy wadze P4 - w stosunku do jednego ucznia, podczas gdy wskazany uczeń był w rzeczywistości osobą niepełnosprawną, posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wobec czego powinien on zostać uwzględniony jako osoba wymagająca kształcenia specjalnego przy ustalaniu ostatecznej kwoty subwencji ogólnej dla Gminy za 2011 r.;

– art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., poprzez przyjęcie, że Gmina L. jest zobowiązana do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej, podczas gdy przedmiotowa subwencja była zgodna z przepisami ustawy o systemie oświaty, wobec czego nie zachodzą przesłanki umożliwiające Ministrowi Finansów domagania się zwrotu wypłaconej w tym zakresie części subwencji.

Nadto z ostrożności procesowej Gmina zarzuciła zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że wypłacona Skarżącej część subwencji została nieprawidłowo skalkulowana, z uwagi na zawyżenie liczby uczniów o wadze P4 o jednego ucznia, a tym samym ustalona dla Gminy część oświatowa subwencji jest wyższa od należnej.

Powyższe zarzuty Skarżąca rozwinęła w uzasadnieniu skargi. Podkreśliła m.in., że przy wydawaniu decyzji pominięto kompletnie wyjaśnienia Gminy zawarte w piśmie z 12 października 2015 r. oraz we wcześniejszym piśmie z 7 września 2014 r. Pominięto również fakt, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z 22 października 2010 r. obowiązuje na okres roku szkolnego, tj. od 1 września 2010 r. Tymczasem, jak wyjaśniono, uczeń posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z 19 września 2007 r. i z 22 października 2010 r., a pedagog szkolny po konsultacji z pracownikami poradni uzyskał informację, że w stosunku do tego dziecka zachowana będzie ciągłość orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na kolejny okres.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w obu decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez Organ w sposób prawidłowy.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. Ramy materialnoprawne rozpoznawanej sprawy przedstawiają się następująco:

Stosownie do art. 71b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 21 sierpnia 2003 r. do dnia 17 stycznia 2014 r., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a tej ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 tej ustawy. W myśl art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, system oświaty zapewniał w szczególności możliwość pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie, zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz predyspozycjami (pkt 5) oraz opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi przez umożliwianie realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania oraz zajęć rewalidacyjnych (pkt 5a).

Zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami były wydawane przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określało zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.

Art. 71b ust. 5a ustawy o systemie oświaty wskazywał, że jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół.

W okresie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 49, poz. 463 ze zm., dalej: "ustawa o SIO"). Stosowanie do art. 4 ust. 1 tej ustawy szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach oraz absolwentach (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o SIO). Zbiór ten, stosownie do art. 3 ust. 3 pkt 1 lit. h ustawy o SIO, powinien obejmować m.in. zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty, albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy o SIO, były aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 31 marca i 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 ustawy o SIO).

Podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej zgodnie z art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., tzn. według algorytmu określonego w załączniku do powołanego już rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011. Algorytm przewidywał m.in. odrębne wagi, w tym wagę P4, przy której mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie niesłyszący i słabosłyszący, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2010 r., którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznej, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Według tego algorytmu, dysponując bazą danych systemu informacji oświatowej, zweryfikowaną przez jednostki samorządu terytorialnego, Minister Edukacji Narodowej dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego.

Z powyższych przepisów jednoznacznie w ocenie Sądu wynika, że podstawą przyznania subwencji w określonej wysokości w okolicznościach niniejszej sprawy jest posiadanie orzeczenia wydanego zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Wskazuje na to przepis art. 71b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół. Tym samym podstawy przyznania takiej subwencji nie stanowi ocena placówki szkolnej o potrzebie takiego kształcenia, nawet jeżeli była w rzeczywistości prawidłowa i została potwierdzona wydanym po 30 września 2010 r. orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego na kolejny etap edukacji, to jest w klasach IV-VI szkoły podstawowej.

W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana była na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2010 r., warunków do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2010 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

W przestawionym stanie faktycznym nie ulega wątpliwości, że jeden uczeń Szkoły Podstawowej w G. został nieprawidłowo wykazany na dzień 30 września 2010 r. w systemie informacji oświatowej, gdyż w tym dniu nie posiadał orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Szkoła wykazała ucznia na podstawie nieaktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z 19 września 2007 r. wydanego na I etap edukacyjny (obejmujący klasy od I–III), zaś uczeń ten w roku 2010/2011 uczęszczał już do IV klasy. Kolejne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego na II etap edukacyjny (obejmujący klasy IV-VI) zostało wydane w dniu 22 października 2010 r., tj. po dniu 30 września 2010 r., czyli po dniu sporządzenia sprawozdania w systemie informacji oświatowej.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że faktycznie została zawyżona liczba uczniów przeliczeniowych (łącznie o 4,1445 uczniów). Zatem Gmina została zasadnie zobowiązana do zwrotu kwoty 19.550 zł z tytułu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej.

W ocenie Sądu nie stanowi tu usprawiedliwienia powoływanie się przez Skarżącą na informację uzyskaną przez pedagoga szkolnego - w oparciu o konsultację z pracownikami poradni psychologiczno-pedagogicznej - o zachowaniu ciągłości orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ucznia na kolejny okres. Wskazać należy, że jedynie orzeczenie publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym przypadku wydane dla uczniów niesłyszących i słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, jest podstawą do wykazywania ucznia w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r. z wagą P4. Stosownie do przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. Nr 173, poz. 1072), w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego określa się zalecane warunki realizacji potrzeb edukacyjnych, formy stymulacji, rewalidacji, terapii, usprawniania, rozwijania potencjalnych możliwości i mocnych stron dziecka oraz inne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Ponadto w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego określa się najkorzystniejsze dla dziecka formy kształcenia specjalnego. Zgodnie z przepisem § 9 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego są wydawane na określony okres - roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia w danej szkole, przy czym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów szkół podstawowych, u których zdiagnozowano upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, wydaje się na okres każdego etapu edukacyjnego w tej szkole.

Wobec tego, iż w danym konkretnym przypadku sytuacja rozwojowa dziecka może ulec zmianie, konieczne jest dostosowanie tych zaleceń do aktualnych potrzeb dziecka oraz organizacji nauki czy zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Z tego względu orzeczenia o potrzebie kształcenia wydawane są na określony czas - roku szkolnego, etapu edukacji lub okresu kształcenia w danej szkole. A zatem istotne znaczenie ma to, jakie formy edukacji i warunki nauki zostały zalecone dziecku w związku z jego etapem rozwojowym, uwzględniającym upośledzenie, i na jaki okres, gdyż z tym wiąże się zróżnicowana wysokość subwencji, co wyraża waga P4. Dla zastosowania poszczególnych wag przy obliczaniu subwencji ważna jest zalecana forma i warunki pracy z dzieckiem, ta zaś, jak wskazano, wynika wyłącznie z aktualnego w dacie składania informacji orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. A skoro zalecenia te mogą ulec zmianie (zwłaszcza wówczas, gdy dziecko kończy dany etap edukacyjny, a zalecenia były wydane na ten etap), to oczywiste jest, iż wysokość subwencji oświatowej musi być adekwatna do nakładu pracy kadry dydaktycznej w związku z aktualnymi potrzebami edukacyjnymi danego dziecka, nie zaś z zaleceniami wynikającymi z poprzedniego lub późniejszego orzeczenia.

Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych (orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia 19 września 2007 r., z dnia 22 października 2010 r. i z dnia 29 sierpnia 2013 r.) wynika, że w miarę rozwoju ucznia zmieniały się zalecania, co także wskazuje istotną rolę regularnego uzyskiwania nowych orzeczeń w miarę rozpoczynania kolejnych etapów edukacji.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanego przez Gminę art. 71b ustawy o systemie oświaty, który dotyczy kompetencji poradni do orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego i formy prawnej tego orzeczenia. A kolejny wskazany przez Skarżącą przepis art. 1 pkt 5 i pkt 5a ustawy o systemie oświaty, jako przepis ogólny, normującym zakres zastosowania ustawy, w tym typ szkół pobierania nauki przez dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz formy sprawowania opieki na tymi dziećmi i młodzieżą, również nie został w jakikolwiek sposób naruszony przez Organ.

Reasumując, dopiero posiadanie przez ucznia aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wskazującego na określony rodzaj niepełnosprawności, uprawnia placówkę do wykazania ucznia przy odpowiedniej wadze (w tym przypadku wadze P4).

Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak już podkreślono wcześniej, Minister Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r., w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów, o wadze P4, co spowodowało zawyżenie liczby tzw. uczniów przeliczeniowych o 4,1445 uczniów.

Sąd nie podziela tezy Skarżącego, jakoby Organ naruszył art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., gdyż Minister Finansów jest zobowiązany do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, gdy zachodzą ustawowe przesłanki, które wydanie takiego orzeczenia uzasadniają. Przepis tego artykułu stanowi samoistną podstawę do żądania zwrotu nienależnie otrzymanej części subwencji.

Zatem w ocenie Sądu Minister prawidłowo ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2011 dla Gminy L. została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych o 4,1445 uczniów i wynosiła 16.156.407,00 zł. Część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia 4,1445 uczniów przeliczeniowych wynosi 16.136.857,00 zł. Kwotę 19.550,00 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą Gmina otrzymała na rok 2011, a kwotą ustaloną na podstawie skorygowanych danych, należy uznać za kwotę nienależną. Kwota ta podlega zwrotowi do budżetu państwa.

Powyższe dane zostały ustalone na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów - dokumentów urzędowych, tj. wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej oraz pozyskanego stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej, a także oceny pism Gminy L. Minister był zobowiązany do wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czego dokonał w sposób wyczerpujący, z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów ujętej w art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji Minister wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej oraz wskazał i wyjaśnił podstawę faktyczną oraz prawną podjętej decyzji, nie zgadzając się jednak z argumentacją prezentowaną w pismach Gminy. Nie jest także prawdziwe twierdzenie Gminy , że dokonując ustaleń faktycznych organ nie ustalił, czy uczeń wcześniej i później posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego – informacje te można bowiem znaleźć na stronie 3 zaskarżonej decyzji. Dlatego nie można zgodzić się z zarzutami Skarżącego. Organ wydając zaskarżoną decyzję zgodnie z przepisami prawa materialnego, w ściśle określonym prawem postępowaniu, biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie nie naruszył dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W ocenie Sądu, Minister Finansów dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Skarżący nie wykazał, aby uczeń niepełnosprawny legitymował się na dzień 30 września 2010 r. orzeczeniem, o którym mowa w przepisie art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, stąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że odpowiada ona prawu.

Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych, albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych - między innymi - w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawach o sygnaturach: V SA/Wa 398/16 i V SA/Wa 924/16 (wyroki dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a akceptacja tych poglądów oznacza równocześnie, że skarga i zarzuty w niej sformułowane nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd nie stwierdził także żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę.