Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1992/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 423/22 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu. z dnia 30 marca 2022 r., nr 366/2022 w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 423/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...], dalej także: "Wspólnota", na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, dalej także: "DWINB", z dnia 30 marca 2022 r., nr 366/2022 w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...]wyrok zaskarżyła w całości. Zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów naruszenia niżej wskazanych norm, co miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 155 K.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że zmiana decyzji administracyjnej może nastąpić wyłącznie w tych samych okolicznościach faktycznych, które istniały w dacie wydania decyzji pierwotnej,

2) art. 155 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że niewykonanie obowiązków przemawia przeciwko prolongacie, mimo że prolongata z natury może dotyczyć tylko obowiązków jeszcze niewykonanych,

3) art. 76 § 1 i 2 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na odmowie wiarygodności dokumentowi urzędowemu w postaci protokołu okresowej kontroli rocznej obiektu budowlanego z dnia 1 marca 2022 r. mimo braku dowodu przeciwnego; protokół stwierdza wykonanie części nakazów, wykonanie prac zabezpieczających jak i to, że obiekt budowlany nie stwarza już zagrożenia dla życia lub zdrowia, bezpieczeństwa mienia, bądź środowiska,

4) art. 76 § 1 i 2 K.p.a., art. 7 i 77 K.p.a. polegające na przyjęciu zaistnienia stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia użytkowników obiektu, gdy z protokołu z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego obiektu budowlanego z marca 2022 r. wynika, iż stan taki nie występuje, co rzutuje, że okoliczność ta nie może stanowić uzasadnienia dla przyjęcia, że interes społeczny przemawia za szybką realizacją nakazu i nie może stać na przeszkodzie prolongacie terminu wykonania obowiązków z niej wynikających,

5) art. 7 i 77 K.p.a. polegające na nieuprawnionym ustaleniu, że istnieje stan zagrożenia zdrowia i życia, gdy przyjąć należy, że jeżeli ono nawet istniało to zostało wyeliminowane, czego dowodem jest protokół z okresowej rocznej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego z marca 2022 r., w którym się stwierdza, że obiekt budowlany nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia, bezpieczeństwa mienia, bądź środowiska, a tym samym niezasadne uznanie, że w interesie społecznym jest szybkie wykonanie prac, gdy przyjąć należy, że jeśli nie istnieje stan zagrożenia zdrowia i życia to zgodne z tym interesem jest ich przeprowadzenie w ramach rewitalizacji obiektu, co przyczyni się do harmonizacji urbanistycznej w miejscu jego położenia,

6) art. 7 i 77 K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu żadnych czynności dowodowych w zakresie obecnego stanu obiektu budowlanego, a zwłaszcza tego, czy już wykonane prace remontowe, prace zabezpieczające oraz usunięcie stanu zagrożenia dla życia zdrowia, bezpieczeństwa mienia, bądź środowiska pozwalają uznać interes strony w przedłużeniu terminu wykonania prac za słuszny; w szczególności nie przeprowadzono oględzin obiektu mimo złożonej przez stronę ekspertyzy technicznej, z której wynika wykonanie części prac i całkowite usunięcie zagrożenia,

7) art. 155 K.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji oraz uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20 maja 2021 r. nr XXXVIII/1019/21 w sprawie w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie

uznania, że za słusznym interesem strony w prolongacie obowiązków remontowych przemawia objęcie nieruchomości wspólnej obszarem rewitalizacji, co pozwoli Wspólnocie Mieszkaniowej uzyskać dotację na remont w wysokości do 50% kosztów,

8) art. 7 i 77 K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a. w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali poprzez nierozpatrzenie sprawy w kontekście śmierci członka Wspólnoty Mieszkaniowej L. M., właściciela lokalu 4 oraz niezakończonym postępowaniu spadkowym po tej osobie, co powoduje niepewność prawną w zakresie obowiązywania uchwał członków Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie zaciągnięcia kredytu, wyboru wykonawcy inwestycji czy ewentualnie w sprawie ustalenia wysokości wpłat na remont z powoduje (tak: w tekście skargi kasacyjnej) możliwości ich zaskarżenia przez następców prawnych zmarłego członka wspólnoty,

9) art. 155 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie uznania, że za słusznym interesem strony w prolongacie obowiązków przemawia okoliczność, iż stronie dopiero pierwszy raz zostałaby udzielona prolongata,

10) art. 9 K.p.a. oraz art. 79a K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. polegające na ich niezastosowaniu poprzez niewskazanie stronie przez organ II Instancji, jakich przesłanek nie wykazała, a jakie powinna wykazać, aby uzyskać decyzję zgodną ze swoim wnioskiem,

11) art. 7 i 77 K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji oraz uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20 maja 2021 r. nr XXXVIII/1019/21 w sprawie w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji poprzez uznanie, że za prolongatą terminu realizacji nakazu nie przemawia złożenie wniosku o dofinansowanie inwestycji ze środków publicznych i nie stanowi to o słusznym interesie strony oraz, że tak zdefiniowany interes strony jest sprzeczny z interesem społecznym bez zbadania istotnej dla sprawy okoliczności a mianowicie czy wydłużenie terminu realizacji prac remontowych przy wykonanych już przez stronę pracach zabezpieczających skutkować będzie pogorszeniem stanu nieruchomości lub czy zmiana terminu realizacji nakazu negatywnie wpłynie na bezpieczeństwo i korzystanie z budynku wspólnoty,

12) art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i odmowę przeprowadzenia dowodu z dokumentów zgłaszanych przez stronę w toku postępowania sądowego z uwagi na ich nieistotność dla sprawy, gdy przyjąć należy, że dowody te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż wskazują na obiektywne przeszkody i zagrożenia dla strony w podjęciu uchwał pozwalających na przeprowadzenie inwestycji, w tym wykazują, że ich podjęcie naraża wspólnotę na powództwo o ich uchylenie.

II. naruszenie przepisów prawa tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z:

13) art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 155 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niezrozumienie, że powołany przepis Prawa budowlanego zawiera gradację przesłanek, uzasadniających wydanie nakazu usunięcia nieprawidłowości, od zagrożenia dla zdrowia i życia, poprzez nieodpowiedni stan techniczny do oszpecania otoczenia. Powyższe oznacza, że bardziej pilne są prace w przypadku zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi niż w przypadku jedynie niewłaściwego stanu technicznego obiektu, a więc skoro oddalono zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, to zasadne jest ustalenie na nowo terminu usunięcia nieprawidłowości,

14) art. 155 K.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji oraz uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20 maja 2021 r. nr XXXVIII/1019/21 w sprawie w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie

uznania, że za słusznym interesem strony w prolongacie obowiązków remontowych nie przemawia usytuowanie nieruchomości na obszarze rewitalizacji i złożenie przez stronę wniosku dofinansowanie prac ze środków publicznych, których przyznanie Wspólnocie Mieszkaniowej może stworzyć możliwość uzyskania dotacji na remont w wysokości do 50% ich kosztów,

15) art. 155 K.p.a. poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na uznaniu, że słuszny interes strony, który w tym stanie faktycznym objawia się możliwością objęcia nieruchomości wspólnej strony rewitalizacją z dofinansowaniem publicznym, musi być zgodny z interesem społecznym, gdy przyjąć należy, że użyty w przepisie zwrot "i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony" należy interpretować w ten sposób, że za zmianą taką przemawia interes społeczny a jeśli nie on to słuszny interes strony, co powoduje, że nie zawsze musi on pozostawać w zgodzie z interesem społecznym,

16) art. 155 K.p.a. w zw. z art. 22 ust. 2, art. 23 ust. 1 i ust.3 oraz art. 25 ust. 1 ustawy z dnia czerwca 1994 r. o własności lokali poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że śmierć członka Wspólnoty Mieszkaniowej L. M., właściciela lokalu [...] oraz niezakończone po nim postępowanie spadkowe nie rzutuje na skuteczne podejmowanie przez Wspólnotę Mieszkaniową uchwał, pewność stosunku prawnego związanego z zaciągnięciem zobowiązania kredytowego, skoro zachodzi możliwość ich zaskarżania przez następców prawnych zmarłego, w terminie 6 tygodni od daty jej podjęcia lub powzięcia o niej wiedzy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym uiszczonego wpisu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona zrzekła się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 182 P.p.s.a. skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Z uwagi na to, że zarzuty kasacji polegają na zakwestionowaniu stanowiska Sądu pierwszej instancji, które zostało przedstawione w kasacji w sposób skrótowy, a przez to nieprecyzyjny, przed szczegółowym odniesieniem się do zarzutów kasacji, konieczne jest przypomnienie tego stanowiska, a także przyczyn, dla których wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 K.p.a., w zakresie terminu wykonania obowiązków, nie został uwzględniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotem kontroli sądowej jest rozstrzygnięcie zapadłe w ramach postępowania dotyczącego zmiany na podstawie art. 155 K.p.a. decyzji ostatecznej wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, tj. decyzji PINB z dnia 27 kwietnia 2021 r. nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu poprzez:

1. wymianę wyeksploatowanego pokrycia dachowego z dachówki ceramicznej karpiówki na pokrycie zapewniające bezpieczne przenoszenie obciążeń przez istniejącą konstrukcję drewnianą dachu wraz z odwodnieniem dachu, rynnami i rurami spustowymi, obróbkami blacharskimi,

2. wymianę zniszczonych oraz wzmocnienie osłabionych elementów konstrukcji drewnianej dachu, a następnie jej oczyszczenie i zaimpregnowanie środkami ogniochronnymi i grzybobójczymi,

3. przemurowanie trzonów kominowych ponad dachem z odtworzeniem wypraw tynkarskich, czap kominowych, opierzeń, wymianę zniszczonych ław kominiarskich, naprawę tynków na kominach w obrębie poddasza,

4. naprawę drewnianego stropu poddasza (w miejscach uszkodzeń) - wymianę zniszczonych oraz wzmocnienie osłabionych belek stropowych, wymianę uszkodzonego deskowania stropu,

5. naprawę biegów schodowych na klatce (naprawa balustrad, uzupełnienie tralek i podstopnic),

6. wymianę zniszczonych okien na klatce schodowej, poddaszu i w piwnicy na okna zapewniające ciągłą wymianę powietrza,

7. osuszenie piwnic, a następnie odcięcie dopływu wilgoci z poziomu posadowienia - poprzez wykonanie izolacji przeciwwilgociowej poziomej i pionowej fundamentów i ścian piwnic wraz z wykonaniem tynków renowacyjnych na ścianach piwnic,

8. naprawę ścian zewnętrznych w miejscach ubytków i uszkodzeń mechanicznych przy zastosowaniu powszechnie znanych metod systemowych do naprawy murów, odtworzenie ubytków materiału tworzącego,

9. remont elewacji budynku - odtworzenie zniszczonych wypraw tynkarskich i powłok malarskich, wymianę zużytych obróbek blacharskich elewacji.

Organ ustalił termin wykonania powyższych obowiązków: w zakresie pkt 1-6 - 8 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna; w zakresie punktów: 7-9 -14 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.

Wobec niewniesienia odwołania powyższa decyzja PINB stała się ostateczna dnia 7 czerwca 2021 r.

Sąd odnotował, że organ dokonał pogrupowania nałożonych obowiązków przyporządkowując im różne terminy realizacji, a mianowicie 8 i 14 miesięcy, mając na uwadze istniejące zagrożenia, zakres robót i techniczne możliwości ich realizacji oraz konieczność prowadzenia ich w odpowiednich warunkach atmosferycznych.

Zdaniem WSA, rozważając możliwość zastosowania art. 155 K.p.a. organ ocenia, czy postępowanie dotyczy rozstrzygnięć, w których ma on możliwość swobody w kształtowaniu treści decyzji, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Tryb z art. 155 K.p.a. nie może służyć zmianie rozstrzygnięcia na takie, które w wyniku związania organu bezwzględnie obowiązującą normą prawną, byłoby niedopuszczalne.

Według Sądu pierwszej instancji, przyjmuje się, że zmiana/uchylenie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przeprowadzana w trybie art. 155 K.p.a., jest możliwa jedynie w zakresie ww. terminu - w tej części ma ona bowiem charakter uznaniowy i co do zasady istnieje w tym zakresie możliwość jej zmiany Utrwalony jest także pogląd, że wskazana norma może stanowić podstawę do zmiany ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, jeżeli interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za zasadnością wyznaczenia stronie innego terminu wykonania nakazanych robót, niż wyznaczony pierwotnie w decyzji ostatecznej.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, rozstrzygając zmianę terminu wykonania robót nakazanych w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego należy z jednej strony uwzględnić interes społeczny biorąc przede wszystkim ratio legis instytucji z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, z drugiej zaś zestawić go z uzasadnionym interesem strony, który w konkretnych okolicznościach może wskazywać na zasadność i racjonalność zmiany wyznaczonego pierwotnie terminu. Jednak słuszny interes strony nie może być sprzeczny z interesem społecznym, którym jest zasada praworządności wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, jak i zasada legalności działania zawarta w art. 6 K.p.a. Oceniając zatem, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za zmianą decyzji, należy wziąć pod uwagę nie tyle subiektywne przekonanie strony o możliwości/zasadności takiej "zmiany", lecz okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany/uchylenia decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację.

Sąd podkreślił, że przy ocenie zmiany terminu ustalonego pierwotnie należy także mieć na uwadze, że przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego służy niewątpliwie zapewnieniu właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejącego obiektu budowlanego oraz użytkowania go w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Zastosowanie środka przewidzianego tym przepisem stanowi reakcję na przypadki nierzadko wieloletnich zaniedbań przez właściciela obiektu obowiązków związanych z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym na zasadzie art. 61 Prawa budowlanego. Dodał, że z taką sytuacją mamy do czynienie w rozpoznawanej sprawie. Z tych względów uzasadnione jest twierdzenie, że termin wykonania nałożonych przez organ nadzoru obowiązków powinien być jak najkrótszy, zwłaszcza gdy w grę wchodzą przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego związane z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska oraz niewłaściwym stanem technicznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów, że przedłużenie terminu wykonania obowiązków z 8 miesięcy do 2 lat (czyli o 16 miesięcy) oraz z 14 miesięcy do 4 lat (czyli o 34 miesiące) w sytuacji, gdy budynek bezsprzecznie znajduje się w złym stanie technicznym, zagrażającym bezpieczeństwu osób w nim mieszkających oraz przebywających w najbliższym otoczeniu nie leży w interesie społecznym. W interesie społecznym leży natomiast jak najszybsze, niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Jeżeli bowiem w objętej wnioskiem Wspólnoty Mieszkaniowej decyzji z dnia 27 kwietnia 2021 r. bezspornie stwierdzono nieprawidłowości stanu technicznego zagrażające bezpieczeństwu i uznano za konieczne wyeliminowanie ich w określonym terminie, to nie można uznać, że przedłużanie istnienia stanu niezgodnego z prawem wyrażającego się w nienależytym (złym) stanie technicznym budynku łącznie o kilka lat (jak chciałaby tego Wspólnota maksymalnie do czterech lat) byłoby zgodne z interesem społecznym, który przejawia się nie tyko w bezpieczeństwie samych użytkowników przedmiotowego obiektu budowlanego ale także znajdujących się w jego otoczeniu osób.

Zdaniem WSA, organy zasadnie oceniły, że interes strony zmierzającej do znacznego wydłużenia terminów wykonania obowiązków mających przywrócić stan zgodny z prawem nie jest interesem słusznym. Interes strony może zostać uznany za słuszny tylko wtedy, gdy mieści się w granicach obowiązującego prawa. W efekcie nie można mówić o słuszności interesu strony jeżeli nie były spełnione przesłanki wynikające z odpowiednich przepisów, w tym przepisów Prawa budowlanego nakładających na właścicieli obiektów obowiązek utrzymywania ich w należytym stanie technicznym.

Sąd ustalił, że zły stan techniczny budynku należącego do Wspólnoty stwierdzony został już w 2014 r., o czym świadczy orzeczenie stanu technicznego z 14 marca 2014 r., uzupełnione w dniu 1 lipca 2014 r., a pomimo widocznych wad i pogarszającego się stanu elementów budynku (pokrycia dachowego, kominów, obróbki blacharskiej, ław kominowych, zawilgoconych murów, tynków elewacyjnych) Wspólnota nie podjęła przez okres 6 lat żadnych działań zmierzających do zahamowania postępującego procesu niszczenia i degradacji budynku. Spowodować to musiało wydanie decyzji z 27 kwietnia 2021 r. nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Także pomimo tej decyzji Wspólnota nie podjęła w istocie czynności zmierzających do wykonania nałożonych obowiązków (poza wykonaniem drobnych napraw opisanych w protokole z 1 marca 2022 r.) W tej sytuacji, wydłużenie terminu wykonania nałożonych obowiązków o kolejne kilka lat nie znajduje uzasadniania ani w interesie społecznym, ani w słusznym interesie strony. Prowadziłoby to utrzymania stanu naruszającego porządek prawny ukształtowany ostateczną decyzją organu. Interes strony nie może zaś kolidować z koniecznością zapewnienia odpowiedniego stanu obiektu.

Na podstawie tych okoliczności Sąd uznał, że odmawiając zmiany decyzji ostatecznej organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.

Analizując stwierdzenie organów, że zmiana decyzji w trybie art. 155 K.p.a. może nastąpić w oparciu wyłącznie w ramach tego samego stanu faktycznego, WSA stwierdził, że organ II instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, użył argumentacji, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 K.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej. Użycie tej argumentacji ściśle wiązało się jednak z oceną, że w trybie art. 155 K.p.a. nie jest możliwe ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie nowego rozstrzygnięcia, gdyż postępowanie prowadzone w tym trybie ma doprowadzić do weryfikacji wydanej decyzji tylko z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony lub interes społeczny. W konsekwencji doprowadziło to organ do stwierdzenia, że orzekając w trybie art. 155 K.p.a. nie jest on obowiązany do prowadzenia "nowego" postępowania wyjaśniającego co do stanu faktycznego weryfikowanego w tym trybie. Stanowisko to Sąd uznał za słuszne. DWINB odnosząc się do zarzutu odwołania nie naruszył prawa wykazując, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Stanowisko to WSA uznał za słuszne, tym bardziej, że odnosiło się do tej części odwołania, w której strona wnosiła o "wyłączenie z zakresu wskazanych robót izolacji poziomej". Tak sformułowane żądnie dotyczyło w istocie wzruszenia decyzji ostatecznej, w części w której nałożone zostały na Wspólnotę obowiązki zamierzające do usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku.

W dalszym wywodzie WSA stwierdził, że organ odwoławczy nie pominął protokołu z okresowej kontroli z 1 marca 2022 r. DWINB dokument ten uwzględnił wskazując jednak, że fakt wykonania przez skarżącą prac zabezpieczających nie stanowi wystarczającej podstawy do zmiany decyzji, gdyż nie oznacza on wyeliminowania zagrożenia w stanie technicznym budynku. Z załączonego protokołu wynika jedynie, że aktualnie nie występuje zagrożenie w związku z wykonaniem drobnych napraw. Dokument ten potwierdza natomiast, że budynek dalej znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Organ słusznie ocenił zatem, że fakt wykonania drobnych napraw – nawet jeżeli mieszczą się one w zakresie nałożonych obowiązków - nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji przez przedłużenie terminu, skoro ujawnione i niewyeliminowane nieprawidłowości przyczyniają się do degradacji stanu technicznego budynku. Strona nie wykazała natomiast, że podjęła czynności zmierzające do usunięcia tych nieprawidłowości, co w określonej sytuacji mogłoby być uznane za okoliczność przemawiającą za zmianą terminu. Nie chodzi przy tym o wykonanie tylko czynności zmierzających do usunięcia zagrożenia życia lub zdrowia, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska – wokół czego skupia się argumentacja skargi. Sąd raz jeszcze przypomniał, że w rozpoznawanej sprawie celem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego było nie tylko usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa mienia i życia ludzi ale także doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu technicznego.

Zdaniem WSA, za uchyleniem zaskarżonej decyzji nie przemawiają także zarzuty i argumentacja wskazująca na brak możliwości podjęcia przez Wspólnotę uchwały w sprawie zaciągnięcia kredytu ze względu na śmierć jednego z właścicieli i brak zakończenia postępowania spadkowego. Wskazał, że we wniosku wszczynającym obecne postępowanie, Wspólnota nie powoływała się na powyższe okoliczności, trudno zatem czynić organom zarzut, że ich nie rozważyły - tym bardziej, że kwestie te zostały już ocenione w ostatecznej decyzji PINB z dnia 3 września 2021 r., której ani Wspólnota, ani zarządca nie zakwestionowali. Nadto, Sąd zwrócił uwagę na wejście w życie nowej treści ustawy o własności lokali. Od 1 stycznia 2020 r. przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące współwłasności stosuje się odpowiednio do zarządu nieruchomością wspólną jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż trzy. Akta sprawy wskazują, że w niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia, gdyż liczba lokali mieszkalnych jest większa niż trzy.

Według Sądu pierwszej instancji, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały istotne wątpliwości, które wymagałyby wyjaśnienia i możliwie było podjęcie rozstrzygnięcia przez Sąd bez przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącą w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ocenił również, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają kwestie ubiegania się przez skarżącą o przyznanie dotacji w związku z wystąpieniem o objęcie nieruchomości Gminnym Programem Rewitalizacji. Zaakcentował, że zagadnienia dotyczące sfery finansowej wykonania nakazu pozostają bez znaczenia dla organu nadzoru budowlanego, nawet w sytuacji rozważania zmiany decyzji w trybie art. 155 K.p.a.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów naruszenia wskazanych w punktach 1-12 norm.

Przed szczegółowym odniesieniem się do kwestii określonych w punktach 1-12 należy od razu stwierdzić, że bezpodstawne jest nawiązanie do art. 134 § 1 P.p.s.a. W myśl tego przepisu, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Granice sprawy sądowej zakreśla przedmiot zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub bezczynność kwestionowane w skardze (por. m.in. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997/3/104; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1019/05). Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia 30 marca 2022 r., nr 366/2022, w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usuniecie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym, orzekł w granicach sprawy.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika aby Sąd ograniczył się do zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej w skardze podstawy prawnej.

Natomiast przedstawienie zarzutów podniesionych w skardze oraz odniesienie się do nich jest obowiązkiem sądu wynikającym z dyspozycji art. 141 § 4 P.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że utrwalony jest pogląd, według którego, obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, ONSA i wsa 2012/6/101). Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi zatem szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów zawartych w skardze. Wymagane jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II OSK 930/22).

Wojewódzki Sąd Administracyjny podał podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 155 K.p.a. oraz obszernie omówił zastosowanie tego przepisu w sprawach odnoszących się do decyzji wydanych na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Wskazał m.in. na relację miedzy interesem publicznym oraz słusznym interesem strony w kontekście art. 7 Konstytucji RP, art. 6 K.p.a. oraz art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Niezależnie od tego szczegółowo odniósł się do zarzutów skargi naruszenia art. 77 § 1, art. 80, art. 76 § 1 i § 2 K.p.a., wyjaśniając zakres postępowania dowodowego w sprawach prowadzonych na podstawie art. 155 K.p.a. Poruszył zagadnienie braku możliwości podjęcia przez Wspólnotę uchwały w sprawie zaciągnięcia kredytu na remont oraz ubieganie się przez skarżącą dotacji w związku z wystąpieniem o objęcie nieruchomości Gminnym Programem Rewitalizacji.

Czym innym, niż spełnienie wymogów dyspozycji art. 141 § 4 P.p.s.a., jest merytoryczna prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji w kwestiach istotnych z punktu widzenia prawa materialnego oraz prawidłowość stanowiska w odniesieniu do kontrolowanej procedury nadzwyczajnej, a także zgodność czynności procesowych Sądu pierwszej instancji z wymogami procedury sądowej.

W punkcie I.1) skargi kasacyjnej podniesiono nieuwzględnienie zarzutu naruszenia art. 155 K.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że zmiana decyzji administracyjnej może nastąpić wyłącznie w tych samych okolicznościach faktycznych, które istniały w dacie wydania decyzji pierwotnej.

Tymczasem Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, zaaprobował stanowisko organu odwoławczego zajęte wobec tej części odwołania, w której strona wnosiła o "wyłączenie z zakresu wskazanych robot izolacji poziomej". Ustalenia faktyczne, których domagała się Wspólnota, zmierzały zatem do wzruszenia decyzji ostatecznej poza zakresem wniosku, dotyczącego jedynie zmiany terminu wykonania obowiązków usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego. W trybie art. 155 K.p.a. nie jest możliwe prowadzenie postępowania wyjaśniającego podważającego ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tego trybu nadzwyczajnego. Sąd pierwszej instancji nie kwestionował natomiast obowiązku dokonania ustaleń wynikających z przesłanek z art. 155 K.p.a., tj. istnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu strony.

W punkcie I.2) skargi kasacyjnej podniesiono nieuwzględnienie zarzutu naruszenia art. 155 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że niewykonanie obowiązków przemawia przeciwko prolongacie, mimo że prolongata z natury może dotyczyć tylko obowiązków jeszcze niewykonanych.

Jak wynika z części wstępnej niniejszych rozważań, także w tej kwestii opis naruszenia nie odpowiada rzeczywistemu stanowisku zajętemu przez Sąd pierwszej instancji. W ślad za organami, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zły stan techniczny budynku został stwierdzony już w 2014 r., o czym świadczy orzeczenie stanu technicznego z dnia 14 marca 2014 r. Pomimo widocznych wad i pogarszającego się stanu elementów budynku (pokrycia dachowego, kominów, obróbki blacharskiej, ław kominowych, zawilgoconych murów, tynków elewacyjnych) - Wspólnota nie podjęła przez okres 6 lat żadnych działań zmierzających do zahamowania postępującego procesu niszczenia i degradacji budynku. Także pomimo wydania decyzji z 27 kwietnia 2021 r. nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku Wspólnota nie podjęła w istocie czynności zmierzających do wykonania nałożonych obowiązków (poza wykonaniem drobnych napraw opisanych w protokole z 1 marca 2022 r.).

W tej sytuacji Sąd uznał, że wydłużenie terminu wykonania nałożonych obowiązków o kolejne kilka lat nie znajduje uzasadniania ani w interesie społecznym, ani w słusznym interesie strony. Prowadziłoby to utrzymania stanu naruszającego porządek prawny ukształtowany ostateczną decyzją organu. Interes strony nie może zaś kolidować z koniecznością zapewnienia odpowiedniego stanu obiektu.

Sąd pierwszej instancji przywołał wypowiedź zawartą w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1088/17, że przepis art. 155 K.p.a. nie może służyć zmianie rozstrzygnięcia na takie, które w wyniku związania organu bezwzględnie obowiązującą normą prawną, tj. terminem prawa materialnego byłoby niedopuszczalne. Wypowiedź ta dotyczyła niedopuszczalności zmiany w trybie art. 155 K.p.a. terminu prawa materialnego określonego w art. 12 ust. 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w kontekście związania organu normą prawa materialnego. Natomiast Sąd nie wykluczył możliwości zmiany terminu wykonania obowiązku określonego w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa materialnego. Nie uzależniał tej możliwości od tego, czy określony w decyzji termin upłynął.

W punkcie I.3) skargi kasacyjnej podniesiono nieuwzględnienie zarzutu naruszenia art. 76 § 1 i 2 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na odmowie wiarygodności dokumentowi urzędowemu w postaci protokołu okresowej kontroli rocznej obiektu budowlanego z dnia 1 marca 2022 r. mimo braku dowodu przeciwnego; protokół stwierdza wykonanie części nakazów, wykonanie prac zabezpieczających jak i to, że obiekt budowlany nie stwarza już zagrożenia dla życia lub zdrowia, bezpieczeństwa mienia, bądź środowiska,

W punkcie I.4) skargi kasacyjnej podniesiono nieuwzględnienie zarzutu naruszenia art. 76 § 1 i 2 K.p.a., art. 7 i 77 K.p.a. polegającego na przyjęciu zaistnienia stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia użytkowników obiektu, gdy z protokołu z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego obiektu budowlanego z marca 2022 r. wynika, iż stan taki nie występuje, co rzutuje, że okoliczność ta nie może stanowić uzasadnienia dla przyjęcia, że interes społeczny przemawia za szybka realizacją nakazu i nie może stać na przeszkodzie prolongacie terminu wykonania obowiązków z niej wynikających.

Odnosząc się do obu powiązanych ze sobą zagadnień stwierdzić najpierw trzeba, że Sąd pierwszej instancji nie pominął dowodu z protokołu okresowej kontroli rocznej obiektu budowlanego z dnia 1 marca 2022 r.

Ponadto, Sąd stwierdził, że załączonego protokołu wynika jedynie, iż aktualnie nie występuje zagrożenie w związku z wykonaniem drobnych napraw. Dokument ten stwierdza natomiast, że budynek dalej znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. WSA podkreślił następnie, że celem nakazu wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 było nie tylko usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa mienia i życia ludzi, ale także doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego.

Odnotować można, że według DWINB, dołączony protokół z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego obiektu budowlanego nie stanowi wykonania nałożonego obowiązku. Wskazuje on jedynie, że iż aktualnie nie występuje bezpośrednie zagrożenie w związku z wykonaniem drobnych napraw. Nie sposób jednak uznać dokonanych zabezpieczeń jako wykonanie nakazanych obowiązków, a tym bardziej nie stanowią one podstawy do zmiany decyzji, gdyż ujawnione, niewyeliminowane nieprawidłowości przyczyniają się do postępującej degradacji stanu technicznego budynku.

Konieczne jest podkreślenie, że opisane w protokole wykonane "prace naprawczo konserwujące" rzeczywiście, tak jak to uznał organ odwoławczy, miały charakter prac drobnych, nie eliminujących istotnych zagrożeń. Nie stanowiły wykonania robót mających usunąć istotne zagrożenia wskazane w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1.

Zauważyć warto, że w protokole odnotowano wykonanie zabezpieczenia pokrycia dachowego przed przeciekaniem. Nie stwierdzono natomiast wykonania napraw nakazanych w odniesieniu do drewnianej konstrukcji dachu, drewnianego stropu poddasza. Jest oczywiste, że nie dokonano wymiany pokrycia dachowego na lżejsze. Mimo odnotowania w protokole wykonania części prac związanych obniżeniem wilgotności ścian, jest niewątpliwe, że nie wykonano w pełni szczegółowo określonych w decyzji (punkt 7) obowiązków w zakresie osuszenia piwnic, a następnie odcięcia dopływu wilgoci z poziomu posadowienia.

W tej sytuacji teza, według której, wykonane roboty, opisane w protokole kontroli stanu technicznego miałyby wpłynąć w sposób zasadniczy na możliwość zmiany terminów wykonania nakazów, jest błędna i nie odpowiada stanowi wynikającemu z tych stwierdzeń zawartych w protokole, które wprost wskazują, że wykonano jedynie drobne prace zabezpieczające.

Powyższe uwagi oznaczają także brak zasadności zarzutu naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. polegającego na ustaleniu, że istnieje stan zagrożenia zdrowia i życia, gdy przyjąć należy, że jeżeli ono nawet istniało to zostało wyeliminowane, czego dowodem jest protokół z okresowej rocznej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego z marca 2022 r.

W świetle poprzedzających rozważań bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a. polegającego na nieprzeprowadzeniu żadnych czynności dowodowych w zakresie obecnego stanu obiektu budowlanego, a zwłaszcza tego, czy już wykonane prace remontowe, prace zabezpieczające oraz usunięcie stanu zagrożenia dla życia zdrowia, bezpieczeństwa mienia, bądź środowiska pozwalają uznać interes strony w przedłużeniu terminu wykonania prac za słuszny; w szczególności nie przeprowadzono oględzin obiektu mimo złożonej przez stronę ekspertyzy technicznej, z której wynika wykonanie części prac i całkowite usunięcie zagrożenia.

Stan faktyczny w zakresie wymaganym przesłankami zawartymi w art. 155 K.p.a. został ustalony. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że postępująca od wielu lat, także pod wydaniu nakazu opartego na art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, degradacja obiektu, została przerwana na skutek wykonania drobnych prac zabezpieczających. Nie ma interesu społecznego i słusznego interesu strony w utrzymywaniu przez kolejne okresy wieloletnie lub wielomiesięczne tego nieprawidłowego stanu technicznego budynku mieszkalnego.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 155 K.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji oraz uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20 maja 2021 r. nr XXXVIII/1019/21 w sprawie w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie uznania, że za słusznym interesem strony w prolongacie obowiązków remontowych przemawia objęcie nieruchomości wspólnej obszarem rewitalizacji, co pozwoli Wspólnocie Mieszkaniowej uzyskać dotację na remont w wysokości do 50% kosztów.

Nie stanowi przekroczenia granic uznania administracyjnego przyjęcie przez organ odwoławczy oraz Sąd pierwszej instancji stanowiska, według którego, z istoty art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że oczekiwanie na ewentualne wsparcie finansowe Wspólnoty ze strony Gminy (zarzuty nr 7, 11 i 14) nie oznacza, w okolicznościach niniejszej sprawy, zgodności wniosku o przedłużenie terminu wykonania obowiązków z interesem społecznym, o którym mowa w art. 155 K.p.a.

Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a. w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (zarzut nr 8) poprzez nierozpatrzenie sprawy w kontekście śmierci członka Wspólnoty Mieszkaniowej L. M., właściciela lokalu [...] oraz niezakończonym postępowaniu spadkowym po tej osobie, co powoduje niepewność prawną w zakresie obowiązywania uchwał członków Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie zaciągnięcia kredytu, wyboru wykonawcy inwestycji czy ewentualnie w sprawie ustalenia wysokości wpłat na remont z powoduje możliwości ich zaskarżenia przez następców prawnych zmarłego członka wspólnoty.

Termin wykonania obowiązków nałożonych w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika przede wszystkim z tego jak pilna jest potrzeba usunięcia nieprawidłowości. W miarę możliwości wynikających z tej konieczności uwzględnić można ograniczone możliwości organizacyjne i finansowe adresata obowiązku. Zmiana terminu w trybie art. 155 K.p.a. nie może jednak podważać ostatecznego stanowiska organu nadzoru budowlanego zajętego w pierwotnym postępowaniu. Nie wykluczając uwzględnienia okoliczności zaistniałych po nałożeniu obowiązków, zaaprobować należy stanowisko organów i Sądu, że w niniejszej sprawie nie należy kierować się zdarzeniami przyszłymi i niepewnymi w zakresie możliwości kredytowych, czy też ogólnie finansowych, skoro stan obecny jest rezultatem wieloletnich zaniedbań w zakresie usuwania nieprawidłowości stanu technicznego budynku.

Z treści art. 155 K.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie wynika aby złożenie wniosku o przedłużenie terminu wykonania obowiązku po raz pierwszy miało podlegać jakimś łagodniejszym wymogom. Nie ma zatem podstaw do podzielenia tezy sformułowanej w zarzucie nr 9, podnoszącym naruszenie art. 155 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie uznania, że za słusznym interesem strony w prolongacie obowiązków przemawia okoliczność, iż stronie dopiero pierwszy raz zostałaby udzielona prolongata.

W części wstępnej wskazano okoliczności faktyczne i prawne, którymi kierowały się organy oraz Sąd pierwszej instancji, odmawiając zmiany decyzji. Bezpodstawny jest więc zarzut naruszenia art. 9 K.p.a. oraz art. 79a K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. polegającego na ich niezastosowaniu poprzez niewskazanie stronie przez organ II Instancji, jakich przesłanek nie wykazała, a jakie powinna wykazać, aby uzyskać decyzję zgodną ze swoim wnioskiem (zarzut nr 10).

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i odmowę przeprowadzenia dowodu z dokumentów zgłaszanych przez stronę w toku postępowania sądowego z uwagi na ich nieistotność dla sprawy, gdy przyjąć należy, że dowody te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż wskazują na obiektywne przeszkody i zagrożenia dla strony w podjęciu uchwał pozwalających na przeprowadzenie inwestycji, w tym wykazują, ze ich podjęcie naraża Wspólnotę na powództwo o ich uchylenie (zarzut nr 12).

Przeprowadzenie dowodu z dokumentów jest uprawnieniem a nie obowiązkiem sądu. Odmowa dopuszczenia dowodu nie stanowi co do zasady naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. Naruszenie może natomiast polegać na ewentualnym błędnym zaakceptowaniu rezultatów postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez kontrolowany organ. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Niezależnie od tego konieczne jest spostrzeżenie, że okoliczność zgonu członka Wspólnoty Mieszkaniowej L. M. oraz konsekwencje tego zdarzenia dla ewentualnych możliwości podjęcia uchwały w sprawie zaciągnięcia kredytu na wykonanie nałożonych obowiązków została przez Sąd pierwszej instancji rozważona.

Stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji, przedstawione w części wstępnej niniejszych rozważań, oraz uwagi odnoszące się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej uprawniają do przyjęcia, że nie są zasadne zarzuty materialne skargi kasacyjnej.

Ponadto dodać można, że zarzut oznaczony w skardze kasacyjnej numerem 13 opiera się na wadliwej tezie, według której, nieodpowiedni stan techniczny zawsze oznacza, iż prace nakazane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 są bardziej pilne, niż prace nakazane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego powinien być odczytywany z uwzględnieniem systematyki tej ustawy. Skoro przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 znajduje się w rozdziale poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych, to ma on zastosowanie do sytuacji, które są konsekwencją używania obiektu budowlanego. Warto od razu zauważyć, że nie jest wykluczone objęcie hipotezą tej normy stanów będących wynikiem czynników zewnętrznych, oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (art. 61 pkt 2 Prawa budowlanego).

Okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3, co do zasady, są odmienne od stanów kwalifikowanych do art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 jest rezultatem zużycia obiektu lub uszkodzenia obiektu w warunkach wskazanych w art. 61 pkt 2. Natomiast wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 1 stan, w którym obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co do zasady nie musi być wiązany z zużyciem lub uszkodzeniem obiektu, jakkolwiek okoliczności tych nie można od siebie w sposób sztuczny oddzielać. Nieodpowiedni stan techniczny siłą rzeczy wiąże się z zagrożeniami, których stopień powinien być ustalony indywidualnie w każdym przypadku. Warto przy tym zauważyć, że w art. 66 ust. 1 pkt 1 jest mowa o obiekcie, który może zagrażać życiu lub zdrowiu itd., natomiast w art. 61 pkt 2 (wskazywanym jako norma do której odwoływać należy art. 66 ust. 1 pkt 3) jest mowa o uszkodzeniu obiektu mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia itd. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1363/19).

Podkreślić należy, że związek hipotez art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego, w odniesieniu do budynku przy ul. [...], został zauważony przez organ pierwszej instancji. W decyzji z dnia 27 kwietnia 2021 r. nakazano przecież usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym poprzez wykonanie prac wymienionych w punktach: 1-9. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano łącznie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Próba sztucznego rozdzielenia, w tych warunkach, nieprawidłowości na zagrażające życiu i zdrowiu oraz nieprawidłowości w stanie technicznym, oparta na stwierdzeniach zawartych w protokole kontroli rocznej, jest bezpodstawna i nieskuteczna.

Podkreślić przy tym należy, że jak wskazano w poprzedzających rozważaniach, w protokole nie zajęto stanowiska co do istotnej części nieprawidłowości wskazanych w decyzji. Nadto, posłużenie się we wnioskach protokołu stwierdzeniem, według którego: "w chwili obecnej nie występują bezpośrednie zagrożenia dla ludzi" nie odpowiada precyzyjnie hipotezie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zawierającej określenie: "może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi".

W okolicznościach niniejszej sprawy usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, które nie zostały usunięte w wyniku drobnych prac zabezpieczająco remontowych, wymienionych w protokole kontroli rocznej z 1 marca 2022 r. jest zatem w dalszym ciągu tak samo ważne i pilne jak to ujęto w decyzji nakazującej ich usunięcie.

Z punktu widzenia zakresu stosowania art. 155 K.p.a. zasadnicze znaczenie ma to, że miarodajnym kryterium weryfikacji (odwoływalności) decyzji ostatecznej, w trybie o którym w nim mowa, jest interes społeczny lub słuszny interes strony, a więc klauzule generalne z dominującym znaczeniem kryterium słuszności. Oba wymienione interesy zostały wymienione w ramach alternatywy, ale Sąd pierwszej instancji trafnie opowiedział się za ich koniunkcją, uzależniając istnienie słusznego interesu skarżącego od jego zgodności z interesem społecznym. Interes strony musi być bowiem słuszny, co oznacza, że nie powinien być sprzeczny z interesem społecznym. Słuszny interes strony musi mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa oraz nie może być postrzegany jako każdy interes strony, sprowadzający się do chęci uzyskania rozstrzygnięcia organu o treści zgodnej z wolą strony. Za uchyleniem lub zmianą decyzji ma przemawiać obiektywna, społeczna akceptacja dla takiego wyjątkowego działania organu, a nie subiektywne przekonanie strony o słuszności swojej potrzeby (patrz: wyrok NSA z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt II OSK 924/22 oraz orzecznictwo tam powołane).

Nie jest więc skuteczny zarzut oznaczony nr 15, podnoszący naruszenie art. 155 K.p.a., oparty na tezie, według której, słuszny interes strony nie zawsze musi pozostawać w zgodzie z interesem społecznym.

W konsekwencji braku trafności zarzutu nr 8, nie jest także zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego oznaczony numerem 16 skargi kasacyjnej. Możliwości faktyczne Wspólnoty w zakresie uzyskania kredytów na wykonanie nakazanych robót, wynikające z trybu podejmowania przez Wspólnotę stosownych uchwał nie mają istotnego znaczenia dla przyjęcia, że zmiana decyzji w zakresie terminu wykonania obowiązków, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie jest zgodna z interesem społecznym i słusznym interesem strony.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.