Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1017/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Magda Froncisz WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. O. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 21 czerwca 2023 r., znak: WI-I.7840.9.7.2022.LS w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewody Małopolskiego z dnia 21 czerwca 2023 r. znak sprawy: WI-I.7840.9.7.2022.LS, po rozpatrzeniu zażalenia P. O., utrzymano w mocy postanowienie Starosty Wadowickiego z 8 marca 2021 r., znak: NBZ-RZA.670.3.4.2022, odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Wadowickiego z dnia 20 maja 2013 r. nr 60/A/2013 znak: NBZ.6740.1.23.2013.A, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia dla J. B., na budowę budynku gospodarczego z bramą wjazdową wraz z instalacjami (jako rozbudowa gospodarstwa rolnego), budowę placu utwardzonego, budowę bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe pojemności 9,6 m3, budowę dołu chłonnego o wymiarach 10 x 2,3 m, rozbiórkę, budowę i przebudowę odcinka instalacji gazowej, rozbiórkę i budowę odcinka instalacji elektrycznej na działkach nr: [...], [...], [...] położnych w miejscowości S., zmienioną decyzją ostateczną Starosty Wadowickiego z dnia 28 grudnia 2017 r. nr 261/A/2017 znak: NBZ.6740.11.142.2017 w zakresie zatwierdzonego projektu budowlanego, w części dotyczącej: zmiany zakresu objętego projektem zagospodarowania terenu poprzez zwiększenie powierzchni zabudowy, zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego oraz wysokości, długości i szerokości.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta Wadowicki decyzją z 20 maja 2013 r. znak: NBZ.6740.1.23.2013.A zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę wyżej wskazanego zamierzenia budowlanego. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 8 czerwca 2013 r.

W dniu 28 grudnia 2017 r. Starosta Wadowicki decyzją nr 261/A/2017 zmienił powyższą decyzję w zakresie wielkości charakterystycznych obiektu budowlanego. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 24 stycznia 2018 r.

W dniu 18 lutego 2022 r. skarżący złożył wniosek o uchylenie powyższego pozwolenia na budowę, powołując się na trzy przesłanki. Pierwszą wskazaną okolicznością jest prowadzenie robót budowlanych przez inwestora, który nie posiada prawa do dysponowania działką nr [...], na cele budowlane, ponieważ nie otrzymał zgody na prowadzenie prac budowlanych na tej działce. Drugą wskazaną okolicznością miał być fakt sfałszowania oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania powyższą nieruchomością. Trzecią okolicznością miało być niezapewnienie skarżącemu udziału w postępowaniu.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku organ I instancji odmówił wznowienia postępowania z uwagi na niezachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., zwanej dalej k.p.a.).

W zażaleniu skarżący doprecyzował podstawy wznowieniowe, twierdząc, że: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 4) wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Wojewoda Małopolski podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że wznowienie postępowania nie było w niniejszej sprawie dopuszczalne.

Jeżeli chodzi o przesłankę pozbawienia prawa do udziału w postępowaniu, organ odwoławczy ustalił, że skarżący był uznany za stronę postępowania i kierowano do niego korespondencję na adres ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. Faktem jest jednak, że przesyłka nigdy nie została odebrana osobiście przez adresata, co powinno zdaniem Wojewody uruchomić inny tryb doręczeń. W związku z powyższym skarżący posiada legitymację do żądania wznowienia postępowania, jednakże wniosek o wznowienie był spóźniony.

Skarżący jako datę dowiedzenia się o decyzji wskazał dzień 9 marca 2022 r., kiedy to otrzymał informacje zawarte w postanowieniu Starosty Wadowickiego z dnia 8 marca 2022 r., w którym jest informacja, że inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością działką skarżącego oraz informacja, że inwestor wskazał że prawo to wynika z umowy z dnia 06.04.2013.

Organ odwoławczy za datę dowiedzenia się o decyzji przyjął jednak dzień 22 lipca 2021 r. W tym dniu skarżący przekazał organowi konkretne informacje w zakresie spornej budowy drogą mailową. Organ dodał, że informacje o decyzjach przekazywał skarżącemu już wcześniej, w piśmie z dnia 26 czerwca 2020 r., a następnie w pismach z dnia 18 sierpnia oraz 22 listopada 2021 r., jednakże z uwagi na brak potwierdzenia odbioru tego pierwszego pisma, przyjął datę 22 lipca 2021 r.

W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż doszło do sfałszowania dokumentów, a zatem nie zostały zrealizowane przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. W tym zakresie skarżący argumentował, że nie zawierał nigdy umowy, która dawałaby prawo inwestorowi do dysponowania jego nieruchomością, tj. działką nr [...]. W aktach zalega jednak oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 27 lutego 2013 r. oraz umowa dzierżawy z dnia 6 kwietnia 2013 r., w której w § 2 wskazano, że "przeznaczeniem przedmiotu dzierżawy jest uprawa roli. Przeznaczenie przedmiotu dzierżawy może zostać zmienione wyłącznie za pisemną zgodą Wydzierżawiającego".

Z tego zapisu wynika, że inwestor mógł w odrębnej czynności uzyskać odpowiednią zgodę na realizację robót budowlanych. Badanie okoliczności czy w tym przypadku doszło do przestępstwa, nie należą jednak do organu administracyjnego, ale do organu ścigania i przedłożenie przez wnioskodawcę aktu wydanego przez ten organ lub sąd, stwierdzającego o zaistnieniu określonego przestępstwa, może stanowić dowód będący podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego.

Wojewoda ocenił też, że nie pojawiły się żadne dowody, które nie zostały ujawnione w toku postępowania organu I instancji. Organ ten zgromadził wszystkie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w aktach znajduje się umowa dzierżawy z dnia 6 kwietnia 2013, z której nie wynikało uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. W tym zakresie wskazano, że błędne ustalenie okoliczności jest czymś innym niż niewiedza o okoliczności, stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego.

Od powyższego postanowienia P. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił naruszenie:

1) art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, albowiem inwestor nie posiadał w chwili udzielenia pozwolenia na budowę i nadal nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością skarżącego, tj. działką nr [...] na cele budowlane;

2) art. 7, art. 77 § 111 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy inwestor, J. B., w chwili wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, posiadał tytuł prawny do dysponowania nieruchomością, tj. działką 435 na cele budowlane;

3) tj. naruszenie art. 7, 76 § 113, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności mojemu oświadczeniu, że nie wyrażałem zgody na dysponowania przez inwestora, nieruchomością na cele budowlane; pominięcie mojego wniosku do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Wadowicach z dnia 21.07.2021; oraz pominięcie wniosku z do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Wadowicach z dnia 22.07.2021 w zakresie zakwestionowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością tj. działką 435 na cele budowlane;

4) art. 10 § 1 k.p.a. polegające na niezapewnieniu czynnego udziału w postępowaniu w każdym stadium postępowania, zwłaszcza poprzez kierowanie korespondencji dotyczących decyzji na niewłaściwy adres;

5) art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.;

6) art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie, dlaczego zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy, pomimo że organ nie posiada dowodu, że inwestor w chwili udzielenia pozwolenia na budowę nie posiadał tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością skarżącego;

7) art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia;

8) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji;

9) art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (decyzja Starosty Wadowickiego z dnia 28 lutego 2013 r. znak NBZ.6740.1.23.2013.A, decyzja Starosty Wadowickiego z dnia 28 grudnia 2017 r. znak NBZ.6740.11.142.2017.A), w sytuacji gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. niezgodnie z art. 4 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane;

10) art. 156 § 1 pkt 2 pkt 4 przez brak stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej z rażącym naruszeniem prawa;

11) art. 39 k.p.a., przez brak doręczenia na właściwy adres korespondencji dotyczącej decyzji Starosty Wadowickiego z dnia 28 lutego 2013 r. znak NBZ.6740.1.23.2013.A oraz z dnia 28 grudnia 2017 r. znak NBZ.6740.11.142.2017.A);

12) art. 8 oraz art. 9 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań w celu wyjaśnienia sprawy, pomimo wątpliwości organu odwoławczego co do treści żądania.

W świetle powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

W przedmiotowej sprawie kontroli poddane zostało postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Tytułem wstępu należy wskazać, że wznowienie postępowania to jeden z nadzwyczajnych trybów przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, obejmujący kontrolę już wcześniej wydanej decyzji ostatecznej (i niektórych postanowień). Jest to tryb mocno sformalizowany: jego wszczęcie wymaga spełnienia ściśle określonych w art. 145 – 145b k.p.a. przesłanek wznowienia, a wniosek musi zostać złożony w terminie wynikającym z art. 148 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

Analiza pism skarżącego złożonych w trakcie postępowania administracyjnego, a także samej skargi prowadzi do wniosku, że konieczności wznowienia skarżący upatruje w dwóch aspektach. Po pierwsze zarzuca on, że nie brał udziału w postępowaniu, co stanowi przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Po drugie argumentuje, że nigdy nie udzielił inwestorowi zgody na dysponowanie należącą do niego nieruchomością, tj. działką nr [...] na cele budowlane, przez co złożone oświadczenie inwestora, w którym zadeklarował on, że posiada takie uprawnienie – było nieprawdziwe. Ta okoliczność zdaniem skarżącego wyczerpuje z kolei przesłanki zawarte w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a.

Jeżeli chodzi o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to organy uznały, że została ona spełniona. Choć skarżący był uznany przez organ za stronę postępowania w przedmiocie spornego pozwolenia na budowę, to w praktyce nie brał w nim udziału. Korespondencja kierowana była bowiem na taki adres, pod którym skarżący nigdy nie odebrał osobiście żadnej kierowanej do niego przesyłki.

Zgodzić się jednak należy z organem, że żądanie wznowienia postępowania w oparciu o powyższą przesłankę, było jednak spóźnione.

Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Kwestia dotycząca wykładni pojęcia "dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji" była przedmiotem licznych orzeczeń. W wyroku z dnia 10 marca 2022 r., sygn. II OSK 740/21 (LEX nr 3328884) NSA stwierdził, że analizowany zwrot należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować nową okoliczność w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Zaistnienie tej okoliczności nie jest uwarunkowane ewentualnymi obowiązkami jakie powinna podjąć strona aby uzyskać taką wiedzę.

W wyroku NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 838/19 (LEX nr 3339504) doprecyzowano z kolei, że art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja.

Warto też podkreślić, że ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Oczywiście, to nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a następnie weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2022 r., sygn. I OSK 606/19).

W przedmiotowej sprawie skarżący twierdził, że dowiedział się o decyzji w dniu 9 marca 2022 r. Z akt sprawy wynika, że posiadał decyzję dużo wcześniej, co najmniej w dniu 22 lipca 2021 r. Tego dnia wystosował on bowiem do organu drogą mailową pismo, w którym poinformował o prowadzonych pracach budowlanych na sąsiedniej działce, obejmujące również jego nieruchomość, na które to prace nie wyraził zgody. W piśmie tym wyraźnie wskazał, że "budowa jest prawdopodobnie prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę 60/A/2013, zmienionego decyzją 261/A/2017". Powyższe sformułowanie nie budzi żadnych wątpliwości, że przynajmniej w dacie sporządzania tego pisma skarżący posiadał już wystarczającą wiedzę o decyzji, która otwierała termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a.

W związku z powyższym, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie upłynął skarżącemu najdalej w dniu 22 sierpnia 2021 r., co oznacza, że jego wniosek z dnia 18 lutego 2022 r. był spóźniony.

Przechodząc do kolejnych przesłanek, które zdaniem skarżącego uzasadniają wznowienie postępowania, to jak wskazano powyżej, powiązane są one z faktem, że inwestor pomimo złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością skarżącego na cele budowlane, w rzeczywistości takiego prawa nie posiadał. To zdaniem skarżącego wyczerpuje przesłanki zawarte w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a.

Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (...)

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (...)".

Przyczyna wznowienia postępowania, o której mowa w pkt 1, uwarunkowana jest przede wszystkim występowaniem fałszywego dowodu w materiale dowodowym, zebranym i rozpatrzonym przez organ administracji przy ustalaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia wydanego w sprawie administracyjnej. "Uwzględniając szerokie pojęcie dowodu, wynikające wprost z art. 75 § 1 k.p.a., fałsz dowodu może polegać na oparciu rozstrzygnięcia na fałszywych dokumentach, zeznaniach świadków czy też opiniach biegłych" (wyrok WSA w Bydgoszczy z 28.09.2011 r., II SA/Bd 880/11). Sfałszowanie dowodu co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzenie dowodu na tę okoliczność (por. wyrok NSA z 2.06.2000 r., I SA 1123/99, LEX nr 55743). Strona lub inny podmiot dążący do zainicjowania wznowienia postępowania na odnośnej podstawie powinny zatem przedłożyć miarodajne orzeczenie (por. wyrok WSA w Opolu z 2.12.2010 r., II SA/Op 443/10, LEX 754194; wyrok NSA z 7.11.2013 r., II OSK 1214/12, LEX nr 1559343).

Od wymogu stwierdzenia sfałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu przewidziane są w art. 145 § 2 i 3 dwa wyjątki. Pierwszy z nich zachodzi wtedy, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, w judykaturze podkreśla się, że chodzi o sytuację, gdy fałszerstwo dowodu jest bezsporne, pewne, nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, a do jego stwierdzenia nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu ani prowadzić postępowania wyjaśniającego (por. wyroki NSA: z 22.12.1999 r., I SA 841/99, OSP 2002/5, poz. 71, oraz z 18.07.2013 r., II OSK 678/12, LEX nr 1374799; wyrok WSA w Krakowie z 18.02.2014 r., III SA/Kr 801/13, LEX nr 1502709). Drugi wyjątek od wymogu stwierdzenia sfałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu zachodzi wtedy, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Również przestępstwo, mogące być podstawą wznowienia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Jest to wymóg analogiczny do opisanego wyżej w odniesieniu do sfałszowania dowodu i analogiczne są też od niego odstępstwa.

W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest fakt, że żaden sąd, ani organ nie stwierdził sfałszowania dowodu, czy też popełnienia przestępstwa. Z twierdzeń skarżącego nie wynika, aby choćby zainicjował on odpowiednie postępowanie w tym zakresie. Nie zachodzą również opisane powyżej odstępstwa, w szczególności z akt sprawy nie wynika, aby miało miejsce oczywiste sfałszowanie dowodu w postaci umowy dzierżawy, która zdaniem inwestora była podstawą do dysponowania przez niego gruntem skarżącego. Wręcz przeciwnie, z umowy tej wynika wyraźnie, że skarżący udostępnił inwestorowi nieruchomość na cele rolne, a zatem inwestor nie przedstawił tu dokumentu, który w sposób niezgodny z prawdą dawałby mu uprawnienie do dysponowania działką skarżącego na cele budowlane, co mogłoby chociażby sugerować fałszerstwo.

Przechodząc do analizy przedstawionych przez skarżącego argumentów pod kątem zaistnienia ostatniej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy wskazać, że aby dana okoliczność (dowód) mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania, musi ona istnieć w dacie wydania decyzji, która stała się ostateczna. Co za tym idzie nie będą stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. Takie dowody mogą co najwyżej ujawniać nowe fakty istotne dla rozstrzygnięcia nowej sprawy. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania (por. Wyrok NSA z dnia 9 lipca 2020 r. I OSK 2970/19).

W kontekście powyższego przepisu rację miał organ odwoławczy uznając, że w niniejszej sprawie nie pojawiły się żadne dowody, które nie zostały ujawnione w toku postępowania I instancji.

Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji zgromadził wszystkie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W toku postępowania zobowiązał inwestora do przedłożenia umowy, z której wynikało jego prawo do dysponowania nieruchomością skarżącego i inwestor ten dokument dostarczył. Umowa dzierżawy istniała zatem w dacie wydania decyzji, zalegała w aktach postępowania i była znana organowi I instancji. Fakt, że nie wynikało z niej prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a wyłącznie na cele rolne, nie stanowi nowej okoliczności. Mamy tu do czynienia ewentualnie z błędną kwalifikacją prawną znanych organowi okoliczności faktycznych tudzież nieprawidłową oceną dowodów, która wielokrotnie podnoszona była również w zarzutach skargi. Zarzuty te – abstrahując od ich zasadności – nie mogą jednak prowadzić do uchylenia ostatecznej decyzji. Mogły one być podnoszone w toku instancji, w odwołaniu od niekorzystnej dla skarżącego decyzji, ewentualnie w trybie stwierdzenia nieważności, o ile spełnione są właściwe dla tego trybu przesłanki. Błędna ocena materiału dowodowego – do którego zalicza się w przedmiotowej sprawie umowa dzierżawy i oświadczenie inwestora – nie stanowi jednak podstawy do wznowienia postępowania.

Stąd oddaleniu podlegały podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w których skarżący de facto kwestionuje udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy nie miał on prawa do dysponowania na cele budowlane wszystkimi nieruchomościami, które obejmowała jego inwestycja. Raz jeszcze należy podkreślić, że skarżący zbyt późno złożył wniosek o wznowienie postępowania, a sam fakt błędnej oceny dowodów przez organ I instancji nie stanowi podstawy pozwalającej na wznowienie postępowania, a tym bardziej uchylenia w tym trybie decyzji ostatecznej.

Wobec powyższego organy administracyjne zasadnie odmówiły wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.