Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2030/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 77 § 4 i art. 10 § 1 , art. 80 , art. 105 art. 15 w zw. z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 § 1 i § 3, art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 96  99 , art. 98 ust. 3 , art. 206 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1648
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t. j.)
article: art. 3 § 1 w zw. z art. 141 §
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 § 2 i art. 3 pkt 8 i art. 4 i art. 5 i art. 68 § 1 i art. 21 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 1399/18 w sprawie ze skargi C. S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 11 czerwca 2018 r. nr DPK.WIA.6060.109.2017.33 w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 11 maja 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 1399/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C.P. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 11 czerwca 2018 r. w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej.

Sąd pierwszej instancji orzekł w następującym stanie sprawy.

Decyzją z 6 września 2011 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE, organ) utrzymał w mocy własną decyzję z 24 maja 2011 r. o przyznaniu T.P. (obecnie O.P.) dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej (dalej: Dopłata 2008) w wysokości 1 829 836 zł.

Następnie decyzją z 14 kwietnia 2017 r. Prezes UKE uchylił w całości swoją decyzję z 13 grudnia 2016 r., w której zawarł ustalenia dotyczące jednolitego wskaźnika procentowego udziału przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w Dopłacie 2008 i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że ustalił przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w pokryciu Dopłaty 2008, w tym C.P. w W. (dalej: skarżąca) oraz ustalił jednolity wskaźnik procentowego udziału przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w Dopłacie 2008 w wysokości 0,0040546242% oraz umorzył na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024, poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a.") postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w pokryciu Dopłaty 2008 oraz jednolitego wskaźnika, w zakresie w jakim było ono prowadzone wobec przedsiębiorców telekomunikacyjnych wskazanych w pkt 3 tej decyzji.

Następnie pismem z 25 maja 2017 r. organ zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty. W toku postępowania do akt sprawy włączono wymienione wyżej decyzje Prezesa UKE.

Decyzją z 24 stycznia 2018 r. organ ustalił kwotę udziału w Dopłacie 2008 dla skarżącej w wysokości 40 348,50 zł jako przedsiębiorcy obowiązanego do udziału w pokryciu tej dopłaty.

Decyzją z 11 czerwca 2018 r. Prezes UKE utrzymał w mocy powyższą decyzję, powołując się na art. 96 – 99 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2024 r., poz. 34 ze zm.; dalej: "p.t.").

Organ wywodził, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest kwestia ustalenia działalności telekomunikacyjnej skarżącej ani wysokości przychodów skarżącej z tej działalności, bowiem kwestia ta została już ustalona w postępowaniu zakończonym decyzją z 14 kwietnia 2017 r. Stwierdził, że decyzja wydawana w niniejszej sprawie jest konsekwencją rozstrzygnięć dotyczących przyznania Dopłaty 2008 oraz ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w pokryciu tej dopłaty i jednolitego wskaźnika procentowego udziału wszystkich przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w pokryciu tej dopłaty (który to wskaźnik został ustalony jako iloraz wysokości Dopłaty 2008 i sumy przychodów z tytułu działalności telekomunikacyjnej w 2008 r. wszystkich przedsiębiorców zobowiązanych do udziału w Dopłacie 2008). Prezes UKE stwierdził, że wysokość przychodu skarżącej została ustalona w decyzji z 14 kwietnia 2017 r. w chwili, gdy Prezes UKE kwalifikował ją do grona przedsiębiorców zobowiązanych do udziału w pokryciu Dopłaty 2008. Uznał ponadto, że każdy przedsiębiorca telekomunikacyjny, bez względu na rodzaj prowadzonej przez niego działalności telekomunikacyjnej (nie tylko działalności związanej ze świadczeniem usługi powszechnej), jest obowiązany do udziału w dopłacie, chyba że jego przychody z działalności telekomunikacyjnej w roku kalendarzowym, za który przysługuje dopłata, nie przekroczyły lub były równe kwocie 4 mln złotych.

WSA w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę na powyższą decyzję.

Sąd uznał, że Prezes UKE nie naruszył prawa, przyjmując na potrzeby wydania decyzji w niniejszej sprawie okoliczności ustalonych w sposób wiążący w postępowaniu zakończonym decyzją z 14 kwietnia 2017 r., w tym: 1) uznanie skarżącej za przedsiębiorcę telekomunikacyjnego obowiązanego do udziału w pokryciu Dopłaty 2008; 2) ustalił jednolity wskaźnik procentowy udziału przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w Dopłacie 2008; 3) wysokość przychodu z tytułu działalności telekomunikacyjnej w 2008 r. Podkreślił, że powyższa decyzja była kontrolowana przez sądy administracyjne – wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1282/17 w wyniku oddalenia skarg kasacyjnych przedsiębiorców telekomunikacyjnych, w tym skarżącej spółki, został utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 916/19.

Ustalenie kwoty Dopłaty 2008 a następnie listy przedsiębiorców zobowiązanych do udziału w Dopłacie 2008 oraz jednolitego wskaźnika procentowego udziału wszystkich przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w pokryciu tej dopłaty umożliwia z kolei zgodnie z art. 98 ust. 3 Pt, ustalenie przez Prezesa UKE, w drodze decyzji, kwoty udziału w pokryciu Dopłaty 2008 indywidualnie dla każdego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego obowiązanego do jej pokrycia.

Zdaniem WSA przedsiębiorca telekomunikacyjny, bez względu na rodzaj prowadzonej przez niego działalności telekomunikacyjnej (w tym działalność na rynkach transmisji telewizyjnej i radiowej, dostępu do programów telewizyjnych) jest obowiązany do udziału w Dopłacie 2008, jeżeli jego przychody z działalności telekomunikacyjnej w 2008r. przekroczyły 4 mln zł. Sam mechanizm finansowania obowiązku świadczenia usługi powszechnej wspólnie przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych już z założenia jest wyjątkiem od zasady nienaruszania warunków konkurencji. Dlatego też możliwość wprowadzenia takiego mechanizmu, jak również wymogi, które powinien spełniać, zostały określone w Dyrektywie o usłudze powszechnej. WSA w Warszawie uznał również, że niezasadnym był zarzut skargi, jakoby zobowiązania skarżącej uległy przedawnieniu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnioskując o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego za obie instancje.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (możliwy istotny wpływ tych uchybień na wynik sprawy wykazano w treści uzasadnienia skargi):

1. art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") przez zaniechanie przedstawienia i odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku, przez Sąd pierwszej instancji, do zarzutów (wraz z ich uzasadnieniem) skargi skarżącej o następującej treści:

• "Skoro zaskarżana decyzja w niektórych jej częściach jest pozbawiona adekwatności wobec treści wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zatem zasadny jest zarzut naruszenia przez Prezesa UKE przepisów art. 15 w zw. z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i w zw. z art. 206 ust. 1 p.t.";

• "Mając powyższe na uwadze zasadny pozostaje zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 p.t. przez zaniechanie merytorycznego odniesienia się, przez Prezesa UKE, do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, co spowodowało, że uzasadnienie zaskarżanej decyzji nie czyni zadość zasadzie przekonywania, wynikającej z art. 11 k.p.a.";

• "Powyższe uchybienie – polegające na zaniechaniu wskazania konkretnych >(...) dowodów, na których się oparł, (...) < Prezes UKE wydając zaskarżaną decyzję –stanowi naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 p.t. (...)";

• "Powyższe uchybienie – polegające na zaniechaniu wyrażenia w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji czy dana okoliczność lub dane okoliczności – prawnie relewantne w postępowaniu zakończonym zaskarżaną decyzją została/zostały udowodniona/udowodnione stanowi naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 p.t. (...)";

• "Mając na uwadze powyższe zasadny jest również zarzut naruszenia przez Prezesa UKE przepisów art. 15 zw. z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i w zw. z art. 206 ust. 1 p.t. (...)";

• "Powyższe uchybienie – polegające na przyjęciu przez Prezesa UKE, że >(...) nie zaistniała potrzeba/konieczność zakomunikowania (...)< skarżącej faktów znanych organowi z urzędu, a zatem prawnie dopuszczalne było zaniechanie zakomunikowania skarżącej należycie skonkretyzowanych faktów znanych Prezesowi UKE z urzędu –stanowi naruszenie art. 77 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 p.t.";

• "Powyższe uchybienie – polegające na zasadniczej zmianie, przez Prezesa UKE, wykładni definicji legalnej wyrażenia >usługa telekomunikacyjna< (art. 2 pkt 48 p.t.), pomimo publicznej deklaracji co do sposobu rozumienia w/w wyrażenia ustawowego oraz zastosowanie nowej wykładni (z 2018 r.) w odniesieniu do faktów z 2009 r. – stanowi naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 p.t. (...)";

• "Powyższe uchybienie – polegające na wszczęciu postępowania o ustaleniu > kwoty udziału w pokryciu dopłaty< (art. 98 ust. 3 p.t.) oraz wydaniu w tym postępowaniu merytorycznej decyzji przed prawomocnym ustaleniem >należnej dopłaty< oraz przed prawomocnym ustaleniem >przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do pokrycia dopłaty i wysokość ich udziału w dopłacie< stanowi naruszenie art. 98 ust. 3 p.t. (w brzmieniu obowiązującym od dn. 14 stycznia 2006 r.);

• "W przedmiotowym zakresie zasadny jest także zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 p.t., przez zaniechanie zawieszenia przez Prezesa UKE postępowania administracyjnego w całości, aż do czasu: prawomocnego ustalenia >należnej dopłaty< dla przedsiębiorcy wyznaczonego za 2008 r. oraz prawomocnego >ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do pokrycia dopłaty i wysokość ich udziału w dopłacie< za 2008 r. (...)".

2. art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sprzeczność sentencji i uzasadnienia zaskarżonego wyroku co do przedmiotu postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zapadł zaskarżony wyrok;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 98 ust. 3 p.t. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 14 stycznia 2006 r.) i art. 2 pkt 27 p.t. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 14 stycznia 2006 r.) przez oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji pomimo tego, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 98 ust. 3 p.t. nie poczyniono ustaleń, czy skarżąca jest "przedsiębiorcą telekomunikacyjnym" w rozumieniu definicji legalnej zawartej w art. 2 pkt 27 p.t.;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w zw. z art. 98 ust. 3 p.t. (w brzmieniu obowiązującym od dn. 14 stycznia 2006 r.) przez oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji pomimo tego, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 98 ust. 3 p.t. nie poczyniono ustaleń:

• czy skarżąca kasacyjnie spółka była "przedsiębiorcą telekomunikacyjnym" w rozumieniu definicji legalnej zawartej w art. 2 pkt 27 p.t.;

• odnośnie wielkości – na podstawie dowodów – przychodów z działalności telekomunikacyjnej skarżącej kasacyjnie spółki w 2008 r.

II. przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 2 § 2 i art. 3 pkt 8 i art. 4 i art. 5 i art. 68 § 1 i art. 21 § 1 pkt 2 o.p. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2011) w zw. z art. 98 ust. 3 p.t. przez ich wadliwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, iż nie doszło do przedawnienia zobowiązania skarżącej kasacyjnie spółki do zapłaty budżetowi państwa kwoty równej udziałowi skarżącej w pokryciu dopłaty dla przedsiębiorcy wyznaczonego w odniesieniu do 2008 r. jako okresu rozliczeniowego;

2. art. 98 ust. 3 p.t. w zw. z art. 1, art. 21 ust. 1 pkt 2 i art. 3 pkt 8 o.p. (bez względu na brzmienie tej ustawy) przez błędną wykładnię polegającą na pominięciu przy dokonywaniu wykładni art. 98 ust. 3 p.t. przepisów art. 1, art. 21 ust. 1 pkt 2, a przede wszystkim definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 8 o.p.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że skarżąca zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Problem prawny objęty zarzutami skargi kasacyjnej, w podobnym stanie faktycznym, był już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 68/20. Sąd w składzie orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za własne zasadnicze motywy wyrażone w uzasadnieniu powyższego wyroku, gdyż są ona trafne również w okolicznościach tej sprawy.

Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, NSA uznał, że komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że większość zarzutów skargi kasacyjnej pozostaje w związku funkcjonalnym, co wymaga ich łącznego rozpoznania.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idących zarzutów, NSA podkreślił, że w skardze kasacyjnej skarżącej niezwykle rozbudowany zarzut naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. powiązano z zaniechaniem "przedstawienia i odniesienia się" w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku do zarzutów skargi (autorka skargi kasacyjnej przytoczyła treść tych zarzutów, do których jej zdaniem nie odniósł się sąd), a ponadto zarzucono sądowi pierwszej instancji zaniechanie przedstawienia i odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 p.t. w zakresie braku zakomunikowania skarżącej faktów znanych Prezesowi UKE z urzędu, a także art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., art. 15 w zw. z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i w zw. z art. 206 ust. 1 p.t.

W ocenie NSA nietrafny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11; powołane orzeczenia zostały opublikowane na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i – w razie kontroli instancyjnej – Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji realizuje wymienione wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12), a taką próbę podejmuje skarżąca, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. W tym kontekście w szczególności niezasadne są zarzuty skarżącej, co do naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew wielokrotnie powtarzanej tezie skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku "przedstawienia i odniesienia się" osobno do każdego z zarzutów skargi. Z treści normy prawnej określonej w art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można wywieść wniosku, że sąd pierwszej instancji ma się odnosić do zarzutów skargi według oczekiwanej przez stronę metody, w tym poprzez odrębne rozważenie każdego ze sformułowanych w skardze zarzutów, jak tego oczekiwała skarżąca. Podkreślić należy, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest rozpoznanie istoty sprawy i z tej perspektywy należy oceniać zarówno wyczerpujący charakter argumentacji przedstawionej przez sąd pierwszej instancji, jak też jej merytoryczną poprawność (zob. np. wyrok NSA z: 29 listopada 2022 r., II GSK 735/19; 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 118/19). Skoro więc w rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji ustalił podstawę faktyczną rozstrzygania oraz rozważył poprawność zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, dając temu stosowny wyraz w uzasadnieniu wyroku, to w pełni zrealizował obowiązek wynikający z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Innymi słowy najistotniejsze jest to, aby z wywodów sądu wynikało, dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z: 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16).

Podobnie sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wskazana regulacja ma charakter ustrojowy i kompetencyjny, a zatem omawiany przepis mógłby być naruszony jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności. Ze sformułowanych zarzutów nie wynika, aby tego rodzaju uchybienia skarżąca podnosiła. Sąd pierwszej instancji nie naruszył omawianego przepisu, ponieważ skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym wymierzył sprawiedliwość w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianych przepisów ustrojowych nie może być uznany za uzasadniony, a niezadowolenie strony z wyniku tej kontroli nie oznacza, że sąd naruszył przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. (zob. wyroki NSA z: 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1178/16, 14 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1621/18, 9 czerwca 2022, sygn. akt II GSK 319/19; 29 listopada 2022 r., II GSK 735/19; 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 118/19).

Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej, sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że nie doszło na gruncie niniejszej sprawy do naruszenia art. 2 § 2, art. 3 § 8, art. 4, art. 5 i art. 68 § 1 i art. 21 § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 98 ust. 3 p.t. przez ich wadliwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania w przedmiocie "kwoty udziału w pokryciu dopłaty dla przedsiębiorcy wyznaczonego", pomimo przyjęcia przez WSA, że "należności z tytułu dopłaty stanowią niepodatkowe należności budżetowe". Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, WSA uznał, że należności z tytułu Dopłaty 2008 nie stanowią ani opłaty budżetowej, ani niepodatkowej należności budżetu państwa, lecz stanowią "należność przedsiębiorcy wyznaczonego" i w związku z tym, nie mają do nich zastosowania przepisy art. 68 § 1 o.p. o przedawnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela i uznaje za własny pogląd wyrażony w orzecznictwie (np. wyroki NSA z: 13 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 5374/16; 29 listopada 2022 r., II GSK 735/19; 29 listopada 2022 r., II GSK 942/19; 29 listopada 2022 r., II GSK 916/19), że traktowanie spornej dopłaty jako niepodatkowej należności budżetu państwa w rozumieniu art. 2 § 1 o.p. nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia. Należy bowiem podkreślić, że kwota dopłaty należna wyznaczonemu przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu (art. 81 ust. 1–3 p.t.) nie jest niepodatkową należnością budżetu państwa, gdyż organ administracji publicznej, jakim jest Prezes UKE, tylko ustala wysokość tej dopłaty w postępowaniu administracyjnym, a następnie zgodnie z regułami p.t. obciąża tą dopłatą podmiot – przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, a po uiszczeniu jej na konto organu przez obciążone podmioty przekazuje ją niezwłocznie wierzycielowi. Jak zauważył NSA, w doktrynie prawa podatkowego, jak również w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niepodatkowe należności budżetu państwa nie obejmują należności, które nie stanowią przychodu budżetu państwa. Stąd płynie wniosek, że Rozdział 8 o.p. o przedawnieniu, a w szczególności przepis art. 68 § 1 nie ma do spornej dopłaty zastosowania.

Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również kilkukrotnie powtórzony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 98 ust. 3 p.t. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wykładnię przepisów prawa i oceny zastosowane w tym zakresie w zaskarżonym wyroku i dlatego nie ma potrzeby powtarzania w tym miejscu całkowicie trafnej i wyczerpującej argumentacji sądu pierwszej instancji. Wystarczające więc będzie przytoczenie jedynie jej głównych tez.

W świetle przywołanego przepisu, prawnie relewantnymi okolicznościami podlegającymi ustaleniu w ocenianym postępowaniu administracyjnym były: po pierwsze ostateczne ustalenie przez Prezesa UKE kwoty dopłaty za 2008 r. decyzją z 6 września 2011 r. utrzymującą w mocy decyzją Prezesa UKE z 24 maja 2011 r.

W niniejszej sprawie organ, działając na podstawie art. 98 ust. 3 p.t., w związku z art. 97 p.t., przyznał dopłatę do kosztów świadczenia w 2008 r. udogodnień dla osób niepełnosprawnych z wyłączeniem aparatów publicznych, przystosowanych dla osób niepełnosprawnych, wchodzących w skład usługi powszechnej na rzecz T.P. (obecnie O.P.) w wysokości 1 829 836 złotych. Odnośnie do wysokości tej kwoty decyzja organu jest ostateczna i prawomocna. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji w pełni zasadnie również przyjął, że drugi etap działania Prezesa UKE dotyczył ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do pokrycia Dopłaty 2008 oraz ustalenia jednolitego wskaźnika procentowego udziału wszystkich przedsiębiorców telekomunikacyjnych obwiązanych do udziału w pokryciu tejże dopłaty (art. 97, 98 ust. 1 i 2 p.t). Ostateczna decyzja organu w powyższym przedmiocie została wydana w dniu 14 kwietnia 2017 r., a WSA w Warszawie wyrokiem z 9 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1282/17 oddalił skargi przedsiębiorców telekomunikacyjnych wniesionych na powyższą decyzję, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 916/19, oddalił skargi kasacyjne złożone od wyroku sądu pierwszej instancji.

Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej, sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że prawomocnie ustalone zostało, iż skarżąca jest podmiotem obowiązanym do udziału w pokryciu Dopłaty 2008, zaś wskaźnik procentowego udziału przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w Dopłacie 2008 wyniósł 0,0040546242%. W świetle powyższych uwag jako oczywiście bezzasadny należało ocenić zarzut zawarty w pkt. I.3 i 4 petitum skargi kasacyjnej, wskazujący na ponowną potrzebę ustalenia, czy adresat decyzji wydanej w takim postępowaniu, jest "przedsiębiorcą telekomunikacyjnym" w rozumieniu definicji legalnej zawartej w art. 2 pkt 27 p.t.

Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż trzeci etap procedury, którego dotyczy niniejsza sprawa, polega jedynie na wyliczeniu kwoty udziału w pokryciu Dopłaty 2008 indywidualnie dla przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, tj. skarżącej. Kwota tego udziału dla skarżącej została prawidłowo ustalona w zaskarżonej decyzji i stanowi iloczyn jednolitego wskaźnika procentowego udziału przedsiębiorców obowiązanych do udziału w Dopłacie 2008 w wysokości 0,0040546242% i sumy przychodów, jaką skarżąca uzyskała w działalności telekomunikacyjnej w 2008 r., tj. kwoty 995 123 000 złotych, co dało kwotę 40 348,50 złotych.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji w pełni zasadnie przyjął, że wskazane trzy etapy procedury dotyczącej Dopłaty 2008 są ze sobą powiązane, albowiem rozstrzygnięcie z danego etapu ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w kolejnym etapie.

Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż wskazuje na to systematyka przepisów art. 98 ust. 1-3 p.t., tj. umieszczenie ich w jednej jednostce redakcyjnej w tym samym artykule. Tak więc, aby zachować zgodność z wymogami określonymi w art. 98 ust. 1-3 p.t. należy również zachować spójność ustaleń i rozstrzygnięć w sprawach dotyczących ustalenia udziału w dopłacie, tj. 1) decyzji o dopłacie 2) decyzji wskaźnikowej 3) decyzji indywidualnych, w tym zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszej instancji.

Nie można zatem podzielić prezentowanego w skardze kasacyjnej wywodu, że istniały przeszkody do wszczęcia, prowadzenia i wydania przez Prezesa UKE decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty udziału skarżącej w pokryciu dopłaty dla przedsiębiorcy wyznaczonego. W tym zakresie prawidłowo odpowiedział WSA na analogiczny zarzut zawarty w skardze, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, decyzja w sprawie ustalenia Dopłaty za 2008 rok coraz decyzja wskaźnikowa były ostateczne, dlatego też organ był uprawniony wszcząć postępowanie i orzekać w sprawie wyliczenia kwoty udziału skarżącej w pokryciu Dopłaty 2008. Nie ma potrzeby powtarzania w tym miejscu całkowicie trafnej i wyczerpującej argumentacji WSA w tym zakresie.

Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja sądu pierwszej instancji, iż na obecnym etapie postępowania nie ma uzasadnienia czynienie ponownych ustaleń, czy skarżąca jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym i jaki przychód osiągnęła w 2008 r. Kwestie te bowiem zostały rozstrzygnięte w ostatecznej, a obecnie i prawomocnej decyzji organu z 14 kwietnia 2017 roku.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.