Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 418/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 58 § 1- § 3, art. 59 § 1-2 art. 80, art. 123 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 18
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2024 r. sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z 22 stycznia 2024 r., nr [...] oddalił skargę G. R. (dalej zwana jako "strona", "skarżąca") na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, jakim było zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, dokonane zawiadomieniem z 14 grudnia 2023 r. nr [...] Postanowienie zostało doręczono stronie 25 stycznia 2024 r.

Pismem z 20 lutego 2024 r. strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że ma [...] lat, jest osobą schorowaną, leżącą, po złamaniu obu nóg i z uwagi na stan zdrowia jest uzależniona od osób trzecich. Syn skarżącej w styczniu przebywał w szpitalu [...] na oddziale zamkniętym, a następnie przebywał na zwolnieniu lekarskim. Z powyższego powodu nie był w stanie pomóc skarżącej w dopełnieniu terminu do złożenia zażalenia. Do wniosku strona dołączyła informację o swojej hospitalizacji w dniach od 21 lutego 2023 r. do 24 lutego 2023 r.

Pismem z 26 marca 2024 r. organ odwoławczy wezwał stronę do wskazania w jakim dniu ustały przyczyny powodujące niemożność wniesienia przedmiotowego zażalenia oraz w jakich dniach syn skarżącej przebywał w szpitalu [...] na oddziale zamkniętym oraz na zwolnieniu lekarskim. Wezwanie zostało doręczone stronie 29 marca 2024 r.

Pismem z 4 kwietnia 2024 r., uzupełnionym pismem z 8 kwietnia 2024 r., strona przekazała kartę informacyjną z leczenia szpitalnego oraz zwolnienie lekarskie syna. Z dokumentów wynikało, że syn skarżącej przebywał w szpitalu od stycznia 2024 r. do 26 stycznia 2024 r. Następnie do 29 lutego 2024 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] postanowieniem z 29 kwietnia 2024 r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji z 22 stycznia 2024 r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał przepisy art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2, art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – w skrócie: "k.p.a."), w związku z art. 18 i w związku z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2025 ze zm. – w skrócie: "u.p.e.a."). W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia zażalenia nastąpiło bez jej winy. Nie uprawdopodobniła bowiem, że nie mogła skorzystać z pomocy innych osób (syna). Nie wskazała również terminu ustania przyczyn uchybienia terminu.

Organ wyjaśnił, że z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że syn przebywał w szpitalu do 26 stycznia 2024 r. Termin do złożenia zażalenia biegł od 26 stycznia 2024 r. i upłynął 1 lutego 2024 r. Po wyjściu ze szpitala syn skarżącej przebywał na zwolnieniu do 29 lutego 2024 r., natomiast 20 lutego 2024 r. złożył zażalenie na wyżej wskazane postanowienie. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że skoro przebywając na zwolnieniu lekarskim syn skarżącej 20 lutego 2024 r. mógł wnieść środek zaskarżenia to mógł to również zrobić zachowując ustawowy termin, czyli do 1 lutego 2024 r. W okresie 7-dniowego terminu na wniesienie zażalenia syn skarżącej nie przebywał już w szpitalu.

Powołując orzecznictwo sądowe organ wskazał, że fakt choroby, czy podeszły wiek, nie są równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej. Tylko choroba, która uniemożliwia osobiste dokonanie czynności procesowej, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności. Ponadto pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

W skardze z 24 maja 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie jest bezprawne i narusza jej prawa oraz Konstytucję. Skarżąca podkreśliła, że przekroczyła termin z powodów od niej niezależnych. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Pismem procesowym z 7 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącej, ustanowiony z urzędu podtrzymał skargę skarżącej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o przyznanie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów udzielonej skarżącej z urzędu pomocy prawnej, nieopłaconych w całości ani w części, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów:

- art. 134 w zw. z art. 144 oraz 58 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez niezasadne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia mimo, iż skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, tak więc zachodziły podstawy do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia zażalenia;

- art. 77 i art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.

W argumentacji pisma podniesiono, że jeśli organ miał jakieś wątpliwości co do wiarygodności okoliczności powołanych we wniosku o przywrócenie terminu, to powinien wezwać skarżącą do ich wyjaśnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a.") sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Przedmiotem badania pod kątem zgodności z przepisami prawa jest rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie kwestii przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 22 stycznia 2024 r. nr [...] o oddaleniu skargi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Sądowi z urzędu wiadomym natomiast jest, że sprawa ze skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia została rozstrzygnięta wyrokiem z 12 listopada 2024 r. o sygn. I SA/Po 419/24 – wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: bazy CBOSA

Zgodnie z odsyłającym brzmieniem art. 18 u.p.e.a., a w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 123 § 1 k.p.a., w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 2).

Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Natomiast jak wynika z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 59 § 1-2 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.

Z brzmienia przywołanych wyżej przepisów wynika, że przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: złożenia wniosku o przywrócenie terminu; dokonania czynności, której terminowi uchybiono; uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu oraz zachowanie siedmiodniowego nieprzywracanego terminu (co wynika z § 3 analizowanego przepisu) licząc od dnia ustania przeszkody, na złożenie wniosku. W przypadku niespełnienia choćby jednej z wymienionej wyżej przesłanek przywrócenia terminu, wniosek nie może być uwzględniony. Odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Tym samym termin do dokonania czynności procesowej nie może zostać przywrócony, jeżeli strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa.

W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że strona dołożyła należytej staranności, by dokonać czynności proceduralnej w terminie, lecz dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Przywrócenie terminu usprawiedliwia więc wyłącznie zaistnienie nagłych, obiektywnych, niezależnych od wiedzy i woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie, do których zalicza się takie okoliczności jak pożar, powódź, huragan, przerwę w komunikacji, strajk, nagłą i ciężką chorobę (por. wyroki: NSA z 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2401/17; WSA: w Rzeszowie z 4 września 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 360/13, w Bydgoszczy z 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 106/13, w Warszawie z 21 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2210/13 i z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 604/14).

Podkreślenia również wymaga, że to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania (zażalenia), spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Przy czym co należy zaznaczyć, ustawodawca, określając przesłankę braku winy strony, nie wprowadził wymogu udowodnienia tej okoliczności, a jedynie jej uprawdopodobnienia. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11 wydanie, C. H. Beck, s. 284).

Nałożony na wnioskodawcę obowiązek uprawdopodobnienia braku winy świadczy niewątpliwie o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a., mające na celu ułatwienie osobie zainteresowanej przywróceniem terminu do dokonania czynności procesowej, przedstawienia swych racji. Jednocześnie w orzecznictwie zaznacza się, że uprawdopodobnienie przyczyny spóźnienia zastępuje formalny dowód, lecz nie jest równoznaczne z gołosłownym podaniem przez wnioskodawcę przyczyny niezachowania terminu, chyba że przyczyna ta jest powszechnie znana (por. wyroki: WSA w Gliwicach z 28 marca 2019 r., IV SA/Gl 1064/18; WSA w Łodzi z 21 lutego 2019 r., II SA/Łd 1008/18; WSA w Warszawie z 30 stycznia 2019 r., VIII SA/Wa 812/18; baza CBOSA.).

Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie może ograniczać się jedynie do niczym nie popartych, samych twierdzeń strony. Dokonując oceny zawinienia strony w uchybieniu terminowi należy zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności. W konsekwencji, brak winy w uchybieniu terminu należy oceniać w kategoriach zachowania reguł starannego działania, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkomyślność, czy też lekkie nawet niedbalstwo. Tym samym, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w sytuacji stwierdzenia, że dopełnienie takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc wystąpienia okoliczności nagłych nieprzewidywalnych, których człowiek dbający należycie o swoje interesy nie mógł przewidzieć i im zapobiec, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., II GSK 3163/15).

Wychodząc z powyższych założeń Sąd stwierdza, że spór między stronami dotyczy dwóch z czterech przesłanek warunkujących przywrócenie terminu, tj. przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia zażalenia oraz nie wskazania terminu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Z akt sprawy wynika, że w zażaleniu wniesionym na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 22 stycznia 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w trybie art. 58 k.p.a. We wniosku skarżąca wskazała, że ma 85 lat, jest osobą schorowaną, leżącą po złamaniu obu nóg i z uwagi na swój stan zdrowia oraz podeszły wiek jest uzależnioną od pomocy innych osób w załatwianiu spraw urzędowych. Syn skarżącej M. R., który jej pomaga, z uwagi na schorzenia psychiczne w okresie od 11 stycznia 2024 r. do 26 stycznia 2024 r. przebywał w szpitalu [...] na oddziale zamkniętym, natomiast po wyjściu ze szpitala przebywał na zwolnieniu lekarskim [...] do dnia 29 lutego 2024 r. Z tego też względu skarżąca - z przyczyn od siebie niezależnych i przez siebie niezawinionych - nie miała możliwości złożenia zażalenia w ustawowym terminie, tj. do dnia 1 lutego 2024 r. Zażalenie zostało wniesione w dniu 20 lutego 2024 r. z pomocą syna skarżącej, który pomógł skarżącej sporządzić zażalenie i wysłał je w placówce pocztowej.

Jako wiarygodną należy ocenić argumentację skarżącej, że jej syn bezpośrednio po opuszczeniu szpitala odczuwał nadal dolegliwości psychiczne, które uniemożliwiały mu pomoc matce w sporządzeniu zażalenia i wysłaniu go na poczcie. Z tego też powodu po opuszczeniu szpitala [...] syn skarżącej przebywał na zwolnieniu lekarskim. Zgodzić należy się ze skarżącą, że był to czas niezbędny na wyciszenie się, unormowanie swojej sytuacji i umożliwiający poprawę stanu zdrowia dzięki zaleconym lekom. Jest rzeczą powszechnie znaną, że unormowanie stanu zdrowia psychicznego wymaga czasu gdyż organizm musi przyzwyczaić się do zażywanych leków psychotropowych, które zaczynają przynosić skutki nie od razu, lecz po pewnym czasie ich regularnego stosowania. Z tego względu nie sposób przyjąć za prawidłowe stanowisko organu, iż syn skarżącej miał możliwość bezpośrednio po opuszczeniu oddziału zamkniętego szpitala [...] udzielenia pomocy matce i wniesienia środka zaskarżenia.

Powyższe obiektywne okoliczności, jak również podeszły wiek skarżącej, jej stan zdrowia, choroba i związaną z nią konieczność leżenia w związku ze złamaniem obu nóg, świadczą niewątpliwie, że skarżąca jest uzależniona od pomocy innych osób w załatwianiu spraw urzędowych, wymagających dochowanie terminów. Sąd zwraca także uwagę na brak możliwości sprawnego pisania skarżącej, o czym świadczą podpisy skarżącej złożone na zażaleniu, wniosku o przywrócenie terminu (k. [...] akt adm.) oraz skardze (k. [...], str[...] skargi – akt sąd.).

W ocenie Sądu, w konsekwencji organ wadliwie ocenił i przyjął, że podnoszone przez skarżącą okoliczności, nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia.

Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja ma niewątpliwie miejsce w niniejszej sprawie mając na uwadze fakt, iż skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną leżącą i nie mającą żadnych możliwości samodzielnego działania i załatwiania spraw urzędowych bez pomocy syna. W stanie faktycznym sprawy należy także uwzględnić okoliczność, iż syn skarżącej jest osobą chorą, która w okresie biegu terminu do dokonania czynności procesowej była bezpośrednio po opuszczeniu oddziału zamkniętego w szpitalu [...] i w trakcie zwolnienia lekarskiego z przyczyn chorobowych. Taka sytuacja bez wątpienia różni się od sytuacji przebywania osoby na zwyczajnym (nie psychiatrycznym) zwolnieniu lekarskim. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż od stanu zdrowia psychicznego syna skarżącej zależało to czy i kiedy będzie w stanie pomóc skarżącej w sporządzeniu i wysłaniu zażalenia.

Odnośnie natomiast kwestii ustania przyczyny uchybienia terminu to, jak wskazała skarżąca, w jej ocenie jest to 19 lutego 2024 r. kiedy syn poczuł się lepiej i był w stanie pomóc matce przy sporządzeniu i wniesieniu przedmiotowego środka zaskarżenia. Było to w końcowej fazie jego zwolnienia lekarskiego, tak więc można przyjąć, że syn skarżącej zdecydowanie lepiej się wtedy czuł niż w okresie bezpośrednio po opuszczeniu szpitala.

W ocenie Sądu, wydane przez organ postanowienie narusza przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ dokonał nieprawidłowej oceny, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez organ, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Organ oparł się na zbyt daleko idącym założeniu, że przedstawione okoliczności związane z chorobą skarżącej i jej syna, będącego w szpitalu [...] i po wyjściu ze szpitala, nie stanowiły dostatecznego uprawdopodobnienia braku jej winy w niezłożeniu zażalenia w terminie.

Wobec powyższego, należy uznać, że w świetle dyspozycji art. 58 § 1 k.p.a. skarżąca uprawdopodobniła, że znajdowała się w stanie, który uniemożliwiał jej zachowanie terminu do wniesienia zażalenia i nie mogła przy tym skorzystać z pomocy syna. Co więcej, okoliczności uprawdopodabniające brak winy nie muszą istnieć w całym okresie biegu terminu. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne także wówczas, gdy strona odkładała dokonanie czynności do ostatniego dnia terminu, ale tego dnia pojawiła się przeszkoda uniemożliwiająca terminowe dopełnienie czynności (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 472/07, LEX nr 466156).

W podsumowaniu kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że organ nie wywiązał się z obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, naruszając przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, powinien uwzględnić skutki wywołane wskazanymi powyższej obiektywnymi okolicznościami, związanymi z sytuacją zdrowotną skarżącej oraz jej syna.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach nieopłaconej pełnomocnikowi skarżącej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, rozstrzygnie referendarz sądowy w odrębnym orzeczeniu.