Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 70/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13zx ust. 3, 1, 6, 4, par. 2 ust. 1 pkt 6,
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 8 grudnia 2023 r. nr 9013-00000017055/23 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora (dyrektor, organ odwoławczy) Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (ARiMR) z 8 grudnia 2023 r. nr 9013-00000017055/23 utrzymująca w mocy wydaną wobec P. S. (strona, skarżący) decyzję Kierownika Biura Powiatowego (kierownik) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Jędrzejowie z 13 października 2023 r. nr BP236.8110.13034.2023.TS.RDM o odmowie przyznania pomocy finansowej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy administracyjnej wynika, że 27 czerwca 2023 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Jędrzejowie wpłynął wniosek P. S. o udzielenie pomocy finansowej na dofinasowanie zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Wraz z wnioskiem strona dostarczyła dwie faktury VAT: nr (s) FS-2/07/2022/PP z 11 lipca 2022 r. na kwotę 16 713.20 zł brutto, z fakturę nr (s) FS-49/06/2022/PP z 30 czerwca 2022 r. na kwotę 19 398,40 zł brutto potwierdzające zakup ElpoGreen - środka wzmacniającego właściwości gleby. W dniu 18 września 2023 r. strona złożyła zmianę do wniosku, a wraz z nią dwie faktury VAT: nr FA/8/10/2022/JE z 12 października 2022 r. na kwotę 7 350,00 zł brutto potwierdzającą nabycie saletry amonowej, fakturę nr (s) FS-32/02/2022/IMP z 28 lutego 2023 r. na kwotę 217 304,64 zł brutto potwierdzającą nabycie saletry amonowej.

Decyzją z 13 października 2023 r. kierownik odmówił stronie przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.

Rozpoznając odwołanie, dyrektor przytoczył treść art. 10a ust. 1, ust.1a i ust. 1b ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199; ze zm.), dalej "ustawy o ARiMR" oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015, poz. 187, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem".

Wskazał, że zgodnie z § 13zx ust. 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1 , jest przyznawana:

1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;

2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 7 i 8.

Natomiast z §13zx ust 3 i 4 rozporządzenia wynika, że wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 , składa się raz do dnia 31 lipca 2023 r., a w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, po dniu 31 lipca 2023 r., nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy, o której mowa w ust. 1.

Stosownie zaś do treści § 13zx ust. 6 rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, dołącza się kopie faktur, ich duplikaty lub imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej dokumentujące zakup w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.

Dyrektor wyjaśnił, że zgodnie z wykazem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi środek ElpoGreen nie jest nawozem, a zatem nie należy do nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, w związku z czym organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania pomocy do zakupu ww. substancji.

Dyrektor wskazał, że postępowanie w sprawach dotyczących przyznania pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez ma charakter wnioskowy. Oznacza to, że jest ono wszczynane jedynie na wniosek zainteresowanego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym przez niego w tym wniosku. Wniosek ten zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z pomocą, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim znajomość warunków otrzymania przedmiotowej pomocy. To na stronie ciąży obowiązek złożenia prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku (kopii faktur, ich duplikatów i innych dokumentów lub imiennych dokumentów księgowych o równoznacznej wartości dowodowej dokumentującej zakup w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez). Dane zawarte we wniosku mają umożliwiać weryfikację ich prawdziwości. Powyższe oznacza, iż obowiązkiem rolnika jest wypełnienie wniosku przy dołożeniu należytej staranności.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w terminie składania wniosków strona nie dostarczyła kopii faktur, ich duplikatów lub imiennych dokumentów księgowych o równoznacznej wartości dowodowej dokumentującej zakup w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Strona wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy złożyła faktury dokumentujące zakup środka ElpoGreen, który nie jest nawozem mineralnym innym niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. W dniu 18 września 2023 r. strona złożyła zmianę do wniosku, a wraz z nią kolejne dwie faktury potwierdzające nabycie saletry amonowej. Zmiana do wniosku, a także ww. faktury zostały złożone po terminie (po 31 lipca 2023 r.), który jest zawitym terminem prawa materialnego, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa. Konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł, reprezentowany przez pełnomocnika, P. S.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez błędne stwierdzenie przez organ odwoławczy, że środek "ElpoGreen - środek wzmacniający właściwości gleby" nie spełnia wymogu określonego w § 13zx ust. 6 rozporządzenia;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niedokonanie przez organ odwoławczy należytej oceny, czy saletra amonowa Borealis (zakup potwierdzony fakturą o numerze: [...] z 28 lutego 2023 r.) i Anvistar saletra amonowa (zakup potwierdzony fakturą nr [...] z 12 października 2022 r.) spełniają wymóg określony w § 13zx ust. 6 rozporządzenia;

- § 13zx ust. 3 rozporządzenia poprzez błędną jego wykładnię skutkującą uznaniem, że zmiana wniosku o udzielenie pomocy mogła nastąpić jedynie do dnia 14 lipca 2023 roku, w sytuacji gdy przywołany przepis traktuje jedynie o dacie złożenia przedmiotowego wniosku, nie zaś o terminie jego modyfikacji.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że oba orzekające w sprawie organy nie dokonały należytej analizy, czy środek ElpoGreen - środek wzmacniający właściwości gleby należy do nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Samo nieumieszczenie tego środka w wykazie nawozów ogłoszonych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie musi oznaczać, że produkt ten nie ma właściwości określonych w § 13zx ust. 6 rozporządzenia. W opinii skarżącego, dla oceny, czy środek ten jest nawozem niezbędna była opinia biegłego.

Ponadto przepis § 13zx ust. 3 rozporządzenia określa jedynie termin do złożenia wniosku (do 14 lipca 2023 roku), nie zaś do jego zmiany (korekty). Skoro skarżący dokonał w dniu 18 września 2023 roku korekty wniosku o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od 16 maja 2022 roku do 31 marca 2023 roku nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, to organ I instancji powinien zweryfikować czy saletra amonowa Borealis i Anvistar spełniają wymóg określony w § 13zx ust. 6 rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492; ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W ramach kontroli sądowoadministracyjnej sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c) p.p.s.a. Z kolei, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.

W zaskarżonej decyzji dyrektor wskazał, że skarżący w terminie wyznaczonym przez prawo (do 31 lipca 2023 r.) w dniu 27 czerwca 2023 r. złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, załączając 2 faktury potwierdzające zakup ElpoGreen – środka wzmacniającego właściwości gleby, niebędącego nawozem. Następnie w dniu 18 września 2023 r. skarżący dokonał zmiany tego wniosku, załączając kolejne 2 faktury potwierdzające nabycie saletry amonowej. Organ odwoławczy uznał, że dostarczenie nowych faktur po ostatecznej dacie składania wniosków jest niedopuszczalne, a zatem nie przysługiwała mu wnioskowana pomoc finansowa. Skarżący wskazał natomiast, że po pierwsze: orzekające w sprawie organy nie dokonały analizy środka ElpoGreen w zakresie jego właściwości jako nawozu, po drugie – przepis art. 13zx ust. 3 rozporządzenia określa jedynie termin do złożenia wniosku, nie zaś do jego zmiany i w konsekwencji organ powinien dokonać oceny właściwości saletry amonowej Borealis i Anvistar jako nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze stwierdzić należy, że powyższa ocena dyrektora jest prawidłowa.

Podstawę materialnoprawną zapadłych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy rozporządzenia.

Stosownie do treści §13zx ust. 1 rozporządzenia w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472,

3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,

4) który w 2023 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412)

5) (uchylony)

- na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów.

Z ustępu 2 tego przepisu wynika, że pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:

1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;

2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 7 i 8.

Z kolei ustęp 3 tego przepisu stanowi, że wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, składa się raz do dnia 31 lipca 2023 r.

Zgodnie z ustępem 5 tego przepisu wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, zawiera:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;

2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, jeżeli został nadany, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;

4) oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1:

a) o zagrożeniu utratą płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,

b) o dokonaniu zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, dołącza się kopie faktur, ich duplikaty lub imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej dokumentujące zakup w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez (ust. 6).

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań zwrócić należy również uwagę na specyfikę postępowania prowadzonego przed organami w niniejszej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Tym samym w tym postępowaniu na organach nie ciążą obowiązki wynikają z ww. zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Przepis art. 10a ust. 1a ustawy o ARiMR stanowi z kolei, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR).

Zdaniem sądu, ustanowiona w art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR reguła dowodzenia oznacza, że w niniejszym postępowaniu to na stronie ciążył obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organów Agencji żądanie przyznania pomocy finansowej. Tym samym ciężar dowodu wykazania warunków przyznania pomocy spoczywał na skarżącym. Rację ma organ odwoławczy, twierdząc, że wskazane regulacje nakładają na organy administracyjne wyłącznie obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wprowadzając tym samym odstępstwo od określonej w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w K.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 K.p.a. Zgodnie z tą zasadą, organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Natomiast w przypadku analizowanej pomocy obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dotyczy to przede wszystkim dowodów wskazanych we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez stronę. Organy administracji publicznej nie mają zatem obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Stanowisko organu odwoławczego w powyższym zakresie należy w pełni zaaprobować.

Zatem prawidłowe rozpoznanie niniejszej sprawy wymagało wyczerpującego rozpatrzenia złożonego przez stronę wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów. Przy czym, poza warunkiem złożenia wniosku w terminie do 31 lipca 2023 r., co równie istotne, wniosek wraz z dołączonymi dokumentami powinien, w świetle ciążącego na skarżącym obowiązku, pozwolić na jednoznaczne stwierdzenie istnienia drugiego warunku, tj. potwierdzenia zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. W sytuacji stwierdzenia podstaw do odmowy wnioskowanej pomocy organy powinny były zaś wskazać zarówno motywy podjętej decyzji, jak i odnieść się do argumentacji strony postępowania.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaistniałego sporu, należy przede wszystkim zauważyć, że ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 105), dalej "ustawy o nawozach" rozróżnia pojęcia "nawozu" (art. 2 ust. 1 pkt 1) i "środka poprawiającego właściwości gleby" (art. 2 ust. 1 pkt 7). Inaczej je definiuje. Tym samym nadaje tym pojęciom różne znaczenie.

Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o nawozach minister właściwy do spraw rolnictwa prowadzi wykazy nawozów i środków wspomagających uprawę roślin, które mogą być wprowadzone do obrotu na podstawie pozwoleń, o których mowa w art. 4 ust. 1, zawierające numer i datę wydania pozwolenia, informację, że nawóz albo środek wspomagający uprawę roślin zostały wytworzone z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych lub zawierają w swoim składzie produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego lub produkty pochodne, nazwę nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, a także imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania i adres albo nazwę oraz siedzibę i adres:

1) producenta - dla nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, wyprodukowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) importera - dla nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, przywiezionych z terytorium państw trzecich;

3) producenta lub innego podmiotu wprowadzającego nawóz albo środek wspomagający uprawę roślin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - dla nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, wyprodukowanych lub wprowadzonych do obrotu na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Wykazy nawozów i środków wspomagających uprawę roślin są umieszczane na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa (art. 8 ust. 2).

Prawidłowo zatem organ odwoławczy powołał się na wykaz środków poprawiających właściwości gleby znajdujący się na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z którego wynika że środek ElpoGreen znajduje się na tym wykazie z numerem i datą decyzji zezwalającej na wprowadzenie go do obrotu (decyzja G-1019/21 z 2 lutego 2021 r.). Słusznie dodał też, że z opisu właściwości tego środka zamieszczonego na stronie internetowej producenta – Elpologistyka wynika, że stosuje się go w celu poprawy właściwości gleby, jej odkwaszenia oraz poprawy żyzności gleby.

W świetle przywołanych powyżej przepisów ustawy o nawozach i treści zamieszczonego na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykazu wynika więc niewątpliwie, ze środek ElpoGreen jest środkiem poprawiającym właściwości gleby, a nie nawozem.

Dla oceny jego właściwości nie była potrzebna dodatkowa opinia biegłego.

Sąd zauważa, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o nawozach nawozy oraz środki wspomagające uprawę roślin, o których mowa w art. 3 ust. 2 (czyli stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 10 również i środki poprawiające właściwości gleby), są wprowadzane do obrotu na podstawie uzyskanego pozwolenia. Do wniosku o wydanie pozwolenia załącza się między innymi wyniki badań środka wspomagającego uprawę roślin (art. 4 ust. 4 pkt 1 ustawy o nawozach). Minister właściwy do spraw rolnictwa wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na wprowadzenie do obrotu środka wspomagającego uprawę roślin po uzyskaniu opinii upoważnionych jednostek organizacyjnych, potwierdzających między innymi, że środek poprawiający właściwości gleby spełnia wymagania jakościowe, jest przydatny do poprawy właściwości lub parametrów chemicznych, fizycznych, fizykochemicznych lub biologicznych gleby (art. 4 ust. 6 pkt 1 lit. b) i c) ustawy o nawozach).

Nie można zatem zarzucić organom, że nie dokonały analizy środka ElpoGreen w zakresie jego właściwości z udziałem biegłego. Funkcjonalnie rolę biegłego spełniła bowiem, wydana w postępowaniu o wydanie pozwolenia na wprowadzenie środka ElpoGreen do obrotu, opinia upoważnionych jednostek organizacyjnych.

W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały również, że strona postępowania dokonała zmiany wniosku i dostarczyła dodatkowe faktury na zakup saletry amonowej po terminie na składania wniosków, wynikającym z § 13zx ust. 3 rozporządzenia. Nie było zatem potrzeby oceny, czy wykazana saletra amonowa Borealis i Anvistar spełnia wymóg z § 13zx ust. 6 rozporządzenia, czyli czy jest nawozem mineralnym innym niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze stwierdzić należy, że powyższa ocena organów jest prawidłowa.

Zgodnie z treścią § 13zx ust. 3 rozporządzenia wniosek składa się raz do dnia 31 lipca 2023 r. W przypadku złożenia wniosku po dniu 31 lipca 2023 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania tej pomocy (§ 13zx ust. 4 rozporządzenia).

Termin 31 lipca 2023 r. jest więc terminem nieprzekraczalnym. Oznacza to zarazem, że termin ten ma charakter materialnoprawny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym zarówno termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, jak i termin do dokonania zmiany wniosku mają charakter materialnoprawny i nie podlegający przywróceniu (por. wyroki NSA z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 1020/09 i z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt 497/10; wyroki: WSA w Lublinie z 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 631/13 i z 29 września 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 457/15 oraz WSA w Olsztynie z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 616/15; dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawidłowo zatem także w zaskarżonej decyzji organ wywiódł, że termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup nawozów ma charakter materialny, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania tego rodzaju pomocy.

Dokonanie czynności po upływie terminu określonego w § 13zx ust. 3 rozporządzenia jest bezskuteczne, niezależnie od przyczyn uchybienia terminowi.

Obowiązkiem kierownika było zatem merytoryczne rozpatrzenie wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów, złożonych do dnia 31 lipca 2023 r., co też uczynił.

W świetle okoliczności sprawy i przedstawionych rozważań, sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy został oceniony należycie, tj. zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, pozwalając organowi odwoławczemu na utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest logiczne, spójne i kompletne, poddaje się merytorycznej kontroli sądowej. Wyczerpująco też informuje skarżącego o motywach, którymi kierował się organ, załatwiając przedmiotową sprawę, odzwierciedla tok jego rozumowania, a w szczególności zawiera ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez dyrektora wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Odnosi się również do argumentacji strony postępowania.

Tym samym zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w rzeczywistości, a działając z urzędu, na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie dopatrzył się innych uchybień prawa, które winny skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach skargę oddalił.