Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 892/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy: article: art. 220 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P., M.P. oraz M. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2886/24 w przedmiocie wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. P., M. P. oraz M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r., znak: KOA 1622/Ar/24 w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2886/24 Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał M. P., M. P. oraz M. P. do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r. w kwocie 566 złotych, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2193 ze zm.), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazano, że wpis w niniejszej sprawie należny jest w wysokości 1022 zł, a strona skarżąca uiściła 456 zł.

Zażalenie na to zarządzenie wnieśli skarżący. W zażaleniu wskazano, że skarga dotyczy wyłącznie części decyzji, która dotyczy obowiązków skarżących. Przedmiotem zaskarżenia nie objęto części decyzji dotyczącej M. J. oraz M.K. Z uwagi, że ustalone decyzją obowiązki nie są wspólne uiszczono opłatę na podstawie § 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Każdy ze skarżących uiścił opłatę stanowiącą 4% wartości przedmiotu zaskarżenia. W sumie uiszczono kwotę 456 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy.

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: p.p.s.a., strony obowiązane są ponosić koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast w myśl art. 214 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. Przepis art. 214 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku wspólnych uprawnień i obowiązków współwłaścicieli nieruchomości, którzy wywodzą swój interes prawny we wniesieniu skargi z prawa własności nieruchomości. Opłata sądowa obciąża wówczas skarżących solidarnie, co oznacza, że uiszczenie opłaty przez jednego z nich zwalnia pozostałych od obowiązku jej uiszczenia (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1083/14, CBOiS).

Współuczestnictwo materialne, o którym mowa w art. 214 § 2 p.p.s.a., także w przypadku współwłaścicieli nieruchomości, zachodzi wyłącznie wówczas, gdy ich uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, a tak nie jest w tej konkretnej sprawie. Przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest bowiem decyzja Kolegium, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w części ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji jej zbycia w okresie 5 lat od dnia wejścia w życie planu, od wszystkich zobowiązanych łącznie w kwocie 34.065 zł i rozdzielająca przedmiotową opłatę według udziałów stron w przedmiotowej nieruchomości zgodnie z aktem notarialnym Rep. [..] z dnia [...] listopada 2020 r. Co istotne, skarga w tej sprawie na ww. decyzję Kolegium została wniesiona wyłącznie przez kilka osób obciążonych rozdzieloną opłatą, tj. przez M. P., M. P. oraz M.P. W stosunku do każdego z nich opłata została rozdzielona przez Kolegium w wysokości udziału 1/9 ww. nieruchomości, tj. w kwocie po 3.785 zł. W zaskarżonej decyzji opłata została rozdzielona także na M.K. oraz M. J., w wysokości udziału 1/3 ww. nieruchomości, tj. w kwocie po 11.355 zł, jednak wyżej wymienione skargi w tej sprawie nie wniosły. Wyżej wyliczone osoby posiadały zatem status współwłaścicieli nieruchomości, ale w ujęciu ułamkowym, a nie łącznym. Bezpośrednim tego potwierdzeniem jest nałożenie przez Kolegium na każdego ze współwłaścicieli z osobna opłaty planistycznej w wysokości 1/3 oraz 1/9 udziału w nieruchomości (por. też post. NSA z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt II OZ 580/19).

W sprawie nie znajduje zatem zastosowania art. 214 § 2 p.p.s.a. W tej sprawie przedmiot zaskarżenia, jakkolwiek odnosi się pośrednio do nieruchomości we współwłasności, jest bowiem związany z należnością pieniężną - opłatą z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, która ustalona została rozdzielnie według udziałów stron w przedmiotowej nieruchomości. A zatem obowiązki współwłaścicieli nieruchomości związane z przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie nie są wspólne, lecz rozłączne. Opłata rozdzielona przez Kolegium według udziałów stron w przedmiotowej nieruchomości indywidualizuje przedmiot zaskarżenia, którym jest w stosunku do każdego ze skarżących wysokość opłaty ustalona przez organ względem niego/niej. Co więcej, dwie osoby, na które również nałożona została opłata w zaskarżonej decyzji, skargi w tej sprawie nie wniosły, a zatem ich obowiązki nałożone decyzją Kolegium nie powinny być w ogóle brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości wpisu od skargi.

Nie powinno budzić wątpliwości, że to, iż zaskarżona decyzja dotyczy kilku podmiotów, nie oznacza, iż nakłada na nich wspólne obowiązki. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, osoby, których uprawnienia lub obowiązki są wspólne, wnosząc jedno pismo, uiszczają jedną opłatę. Jeżeli natomiast mają one odrębne uprawnienia lub obowiązki, wniesienie przez kilka osób jednego pisma powoduje konieczność uiszczenia opłaty przez każdą z tych osób oddzielnie w zależności od indywidualnego uprawnienia lub obowiązku (por. M. Niezgódka – Medek, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, A. Kabat, Lex/el 2024).

Zgodnie z § 1 pkt 1 ww. rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł. Z tej przyczyny, z uwagi na to, iż ustalone decyzją obowiązki nie są wspólne, uiszczono opłaty w prawidłowej wysokości, tj. każdy ze skarżących uiścił opłatę stanowiącą 4% wartości przedmiotu zaskarżenia (3.785 zł). W sumie uiszczono zatem kwotę w prawidłowej wysokości - 456 zł.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.