Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 5905/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 19 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 raz ust. 5, art. 15 ust. 1 pkt 2-6
journal: Dz.U. 2022 poz 2516
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - t.j.
article: art. 15a
journal: Dz.U. 2023 poz 171
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Asesor WSA Agnieszka Dauter-Kozłowska Protokolant ref. staż. Anna Chudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na czynność Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie w przedmiocie odebrania broni i amunicji oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z 15 czerwca 2023 r. Komendant Stołeczny Policji (dalej też jako "Organ lub "KSP") zawiadomił A. P. (dalej także jako "Strona" lub "Skarżący"), że otrzymał informację uzasadniającą podejrzenie, że Skarżący należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2022 poz. 2516 ze zm., tj. "u.b.a."), tj. osób z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2017 r. poz. 882), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychotropowych. W związku z powyższym Organ poinformował Skarżącego, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami ustawy, w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa m. in. w art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Organ podkreślił przy tym, że skoro wystąpienie wskazanej przesłanki u osoby posiadającej pozwolenie na broń, może spowodować powstanie zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego oraz dla samego posiadacza pozwolenia, uznać należy, że wzgląd na to bezpieczeństwo ma w tym przypadku pierwszeństwo nad interesem strony polegającym na pozostawieniu jej prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. Mając powyższe na względzie KSP poinformował Skarżącego, że należąca do niego broń, zabezpieczona w dniu 28 maja 2023 r. i 1 czerwca 2023 r. przez funkcjonariuszy Posterunku Policji w P., zostanie przyjęta do depozytu KSP. Jednocześnie Organ zaznaczył, że sama czynność materialno-techniczna odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni ze względu na ujawnienie powyższej okoliczności nie jest równoznaczna z cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni.

W dniu 5 października 2023 roku Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Komendanta Stołecznego Policji, skargę na czynność polegającą na odebraniu mu broni i amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni, wnosząc o jej uwzględnienie i nakazanie Komendantowi Stołecznemu Policji zwrócenia skonfiskowanej broni i amunicji, zarzucając przy tym przeprowadzenie czynności pod nieobecność właściciela broni posiadającego do niej uprawnienia, konfiskatę broni palnej i amunicji bez sporządzenia protokołu, dokonanie otwarcia szafy pancernej, w której znajdowała się broń bez zgody właściciela lub stosownego nakazu, zaniechanie poinformowania go o fakcie konfiskaty broni w wymaganym przez prawo terminie a także brak informacji o miejscu zabrania i przechowywania broni oraz osób mających do niej dostęp.

Skarżący podkreślił, że podczas czynności, w skład których weszła konfiskata broni i amunicji, funkcjonariusze Policji nie sporządzili protokołu przejęcia broni i amunicji, mimo iż zgodnie z ustawą było to ich obowiązkiem. Przedmiotowy protokół winien zostać przekazany właścicielowi broni a nawet sporządzony w jego obecności, tak by do protokołu mógł zgłosić zastrzeżenia lub ewentualnie się od niego odwołać. Dodatkowo Skarżący zwrócił uwagę na okoliczność, iż skonfiskowana broń była zabezpieczona w szafie pancernej a funkcjonariusze Policji nie posiadali nakazu rewizji ani konfiskaty, w związku z czym samowolne otwarcie i przeszukanie szafy pancernej, której zawartości znać przed otwarciem nie mogli, jest czynnością przekraczającą ich kompetencje wynikające z ustawy o broni i amunicji. Skarżący podniósł przy tym, iż w szafie oprócz broni i amunicji znajdowały się również środki pieniężne, których po powrocie i otwarciu szafy, nie odnalazł. W związku z faktem, iż protokół nie został sporządzony i dostarczony, Skarżący nie jest w stanie stwierdzić czy opisane środki pieniężne zostały skonfiskowane przez Policję czy stały się przedmiotem zaboru mienia dokonanego przez inną osobę nieuprawnioną. Co więcej, brak protokołu oznacza, że Skarżący nie wie jakie czynności zostały przez funkcjonariuszy Policji w związku z bezprawnym otwarciem szafy, jej przeszukaniem i konfiskatą broni i amunicji, podjęte i na czym się one zakończyły. Nie ma tym samym świadomości, kto dokonał zamknięcia szafy i komu został przekazany do niej klucz. Skarżący podkreślił, że jest wieloletnim członkiem P. Towarzystwa S. i pełni tam funkcję instruktora, jest również jest osobą prowadzącą szkolenia strzeleckie dla [...]., a co za tym idzie zdecydowanie ma świadomość tego do czego służy broń, w jakim celu wolno lub nie wolno jej wykorzystywać i jak w należyty sposób zabezpieczyć ją przed dostępem osób postronnych, co zresztą jest bezsprzeczne w związku z faktem, iż broń i amunicja przechowywane były w zamkniętej, przytwierdzonej do podłoża szafie pancernej i z takiej szafy zostały bezprawnie zabrane. Skarżący zaznaczył, iż nawet w przypadku dokonania konfiskaty broni z zamkniętej szafy pancernej pod nieobecność właściciela broni, Policja winna szafę w sposób jednoznaczny oznakować np. plombą z widoczną datą. Takie oznakowanie po pierwsze byłoby informacją, że Policja z ww. szafą dokonywała jakichś czynności, po drugie, że od chwili od dokonania szafy nikt nie otwierał a po trzecie że brakująca w szafie zawartość znajduje się w rękach Policji.

Nadto, w ocenie Skarżącego "informacja uzasadniająca podejrzenie, że należy on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji", sama w sobie jest tak ogólnym pojęciem, iż nie daje wiarygodnej podstawy do podjęcia tak drastycznych kroków. Skarżący oświadczył przy tym, iż nigdy nie był pod wpływem substancji psychotropowych i nigdy pod wpływem alkoholu nie posługiwał się bronią. Skarżący podkreślił, że nigdy nie nadużywał alkoholu, cieszy się nieposzlakowaną opinią i nie jest osobą co do której stwierdzono zaburzenia psychiczne lub ograniczoną sprawność psychofizyczną.

W odpowiedzi na skargę Komendant Stołeczny Policji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej zwana "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest czynność materialno-techniczna Komendanta Stołecznego Policji polegająca na odebraniu Skarżącemu broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Czynność ta należy przy tym do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Materialnoprawną podstawę działania Komendanta Stołecznego Policji stanowił przy tym art. 19 ust. 1 pkt 1 u.b.a., zgodnie z którym, osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami ustawy Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5, w zakresie broni palnej a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Z kolei stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, w myśl którego to przepisu pozwolenia na broń nie wydaje się osobom:

2) z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2123), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej;

3) wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego;

4) uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych;

5) nieposiadającym miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

6) stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

Wyraźnie bowiem Komendant Stołeczny Policji w swym piśmie z 15 czerwca 2023 r. powołał się, w kontekście wskazania przyczyn odebrania Skarżącemu broni, na fakt otrzymania przez ten organ informacji uzasadniającej podejrzenie, że Skarżący należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, tj. osób z zaburzeniami psychicznymi lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychotropowych.

Co wymaga jednakże podkreślenia, w świetle dokonywanej przez Sąd kontroli zaskarżonej czynności KSP, to powyższe pismo skierowane do Strony, nie stanowi ani nie zawiera rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku czynności odebrania broni i amunicji na podstawie art. 19 ust. 1 u.b.a. żadne "rozstrzygnięcie" w określonej sformalizowanej postaci (w szczególności decyzji, postanowienia lub aktu administracyjnego) nie jest bowiem wydawane. W sytuacji, w której przepisy ustawy o broni i amunicji w sposób bardzo ogólny określają procedurę prewencyjnego zabezpieczenia broni, ugruntowane jest już w orzecznictwie stanowisko, według którego odebranie broni jest właśnie czynnością materialno-techniczną, która ma charakter samoistny i nie stanowi wykonania innego rozstrzygnięcia administracyjnego, którego integralną częścią byłoby pisemne uzasadnienie (p. wyrok WSA w Gdańsku z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 717/19).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji wynika, iż w dniu 28 maja 2023 r. Skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji na podstawie art. 15a ustawy o Policji (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.) jako osoba stosująca przemoc domową oraz stwarzająca bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego. Ponadto wdrożona została wobec Skarżącego procedura "Niebieskiej Karty". Jednocześnie dokonano zabezpieczenia trzech egzemplarzy broni palnej należącej do skarżącego (dwa sztucery i dubeltówka) wraz z amunicją. Następnie, w związku z pismem KSP z dnia 31 maja 2023 roku, skierowanym do Komendanta Powiatowego Policji w P., zabezpieczono w dniu następnym także pistolet wraz z amunicją, zaświadczeniami uprawniającymi do nabycia broni palnej i legitymacją posiadacza broni. Z akt sprawy nie wynika przy tym, na którą to okoliczność zwraca uwagę Skarżący, aby samej czynności odebrania broni, czy to dnia 28 maja 2023 r. czy też 1 czerwca 2023 r., towarzyszyło wydanie Skarżącemu pokwitowania. Istotnie przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 u.b.a., wskazuje, że Policja może odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni za pokwitowaniem. Jednakże należy mieć na uwadze, iż, po pierwsze, do odebrania broni może dojść w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5 a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Ewidentnie zatem widać, że celem tak wprowadzenia, jak i stosowania instytucji odebrania broni na gruncie u.b.a. jest wyłącznie cel prewencyjny. W realiach niniejszej sprawy istotnym jest przy tym, że w dniu 28 maja 2024 roku doszło nie tylko do odebrania Skarżącemu broni ale i do jego zatrzymania, na podstawie art. 15a ustawy o Policji. Po drugie, należy przyjąć, że skoro przepisy prawa materialnego nie precyzują formy prawnej, w jakiej organ, działający na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, powinien umotywować swoje stanowisko w kwestii odebrania broni, nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby argumentacja stanowiąca podstawę prewencyjnego odebrania broni została przedstawiona przez organ chociażby w późniejszej korespondencji ze Skarżącym. Tym samym zadość powyższemu postulatowi czyni niewątpliwie na gruncie niniejszej sprawy wystosowanie do Skarżącego przez KSP informacji z 15 czerwca 2023 r., wyjaśniającej podstawy prawne odebrania Skarżącemu należącej do niego broni, do którego doszło uprzednio w dniu 28 maja 2023 r. i w dniu 1 czerwca 2023 r., w ramach czynności wykonywanych przez funkcjonariuszy Posterunku Policji w P. Zatem, pomimo, że w momencie odebrania fizycznie broni należącej do Skarżącego, nie zostało mu wydane odpowiednie pokwitowanie, to jednakże nie ulega wątpliwości, że Komendant Stołeczny Policji pismem z 15 czerwca 2023 r. poinformował go zarówno o przyczynach odebraniu mu broni, podstawie prawnej działania organów Policji a także miejscu zabezpieczenia broni. Tym samym naruszenie statuowanej w art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji procedury, odnośnie wydania Skarżącemu stosownego pokwitowania, nie skutkuje, w ocenie Sądu, naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a tylko w takim przypadku, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a., Sąd mógłby stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności. W ocenie Sądu zatem, powyższe naruszenie procedury nie rzutuje na samą zasadność podjętej przez organ decyzji o odebraniu Skarżącemu posiadanej przez niego broni oraz amunicji, o celowości którego to działania świadczą okoliczności zatrzymania Skarżącego, jako osoby stosującej przemoc w rodzinie. Przemawiają one bowiem, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za tym, że Skarżący wykazywał zachowania (cechy), wymagające podjęcia przez organy Policji czynności polegającej na odebraniu mu prewencyjnie broni, ze względu na konieczność wyjaśnienia, czy w stosunku do Skarżącego zachodzą przesłanki, których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji.

Na marginesie zauważyć należy, że z dniem 22 czerwca 2023 roku, na podstawie art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. (Dz.U.2023.535) zmieniającej nin. ustawę o broni i amunicji, dodano do niej przepis art. 19a, w myśl którego (ust. 1) osobie posiadającej broń, amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni Policja, a w przypadku żołnierza pełniącego czynną służbę wojskową Żandarmeria Wojskowa, odbiera za pokwitowaniem broń, amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni w przypadku:

1) wszczęcia wobec tej osoby procedury "Niebieskie Karty" w związku z zagrożeniem życia lub zdrowia osoby doznającej przemocy domowej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1249 oraz z 2023 r. poz. 289 i 535);

2) zatrzymania tej osoby w związku ze stosowaniem przez nią przemocy domowej.

Jednocześnie osoba, której zgodnie z ust. 1 została odebrana broń, amunicja oraz dokumenty potwierdzające posiadanie broni, jest obowiązana do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, o których mowa w art. 15a (ust. 4).

Zatem, pomimo, że powyższy przepis nie obowiązywał w dacie odebrania Skarżącemu należącej do niego broni, to jednakże sam fakt, że ustawodawca postanowił wyodrębnić samo wszczęcie wobec osoby dysponującej bronią, procedury "Niebieskiej Karty" lub jej zatrzymania, w związku ze stosowaniem przez nią przemocy domowej, jako samodzielnej przesłanki odebrania jej broni i konieczności poddania się przez nią odpowiednim badaniom, wskazuje, że ramach wykładni celowościowej przepisu art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, zaistnieniu powyższych zdarzeń na gruncie konkretnej sprawy, per se należy przypisać skutek w postaci ziszczenia się okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5, przy jednoczesnym uznaniu, że zwłoka odnośnie odebrania broni zagraża bezpieczeństwu publicznemu.

Uwzględniając powyższe, Sąd, nie znalazł podstaw do stwierdzenia wadliwości podjętej przez KSP czynności i stąd też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.