Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1364/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 listopada 2021r. znak [...] w przedmiocie nakazu podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE:

Decyzją z dnia 15 września 2021 r., znak: [...] Wójt Gminy Rzezawa, na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888) oraz § 1 ust. 2 uchwały Nr XX/150/20 z dnia 14 września 2020 r. Rady Gminy Rzezawa w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Rzezawa (Dz. Urz. Woj. 2020.5887), nakazał A. K. - właścicielce budynku oznaczonego numerem porządkowym Ł. [...] posadowionego na działce o nr ewid.[...] w Ł., Gmina Rzezawa, wykonanie obowiązku polegającego na przyłączeniu ww. budynku do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej w terminie do dnia 31 grudnia 2021 r. (pkt 1). Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 2).

W uzasadnieniu organ podał, iż A. K. jest właścicielką posesji Ł. [...], działka nr ewid.[...], co potwierdza treść księgi wieczystej o numerze [...] Budynek zlokalizowany na działce nr ewid.[...] w Ł. nie jest podłączony do zbiorczej sieci kanalizacji sanitarnej pomimo, iż posiada możliwości techniczne przyłączenia, a także nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków, co potwierdzone zostało przez Gminny Zakład Gospodarki Komunalnej w Rzezawie. W wyniku wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] 2021 r. z nieruchomości sąsiedniej, stwierdzono brak widocznego zbiornika na ścieki oraz wyczuwalny odór fekaliów pochodzących z budynku Ł. [...]. W związku z powyższym zaistniały podstawy do wydania decyzji na podsatwie art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nastąpiło w oparciu o art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, ze względu na potrzebę ochrony zdrowia lub życia ludzkiego. Ścieki zagrażają ponadto środowisku naturalnemu, przede wszystkim gruntowo - wodnemu. Powodują znaczne uciążliwości zapachowe na terenów nieruchomości sąsiednich.

Od decyzji odwołanie złożyła A. K. wskazując, iż nie uczestniczyła w wizji lokalnej w dniu [...] 2021 r., a ponadto "jest w trakcie załatwiania zgód na przydomową oczyszczalnię ścieków". Przydomowa oczyszczalnia jest już zakupiona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 3 listopada 2021 r. , znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735), art. 5 ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że na gruncie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się, że przesłankami, od których spełnienia ustawodawca uzależnił dopuszczalność i obowiązek wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej są: istnienie takiej sieci, możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz niezrealizowanie przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia. W przypadku, gdy istnieje sieć kanalizacyjna, zasadą jest, że nieruchomość ma być podłączona do tej sieci, a jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, kiedy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych; wtedy jedynie przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że nieruchomość A. K. nie jest podłączona do sieci kanalizacyjnej, nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków i nie jest też prawdopodobnie wyposażona w zbiornik bezodpływowy. Z treści pisma Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej w Rzezawie z dnia [...] 2021 r. wynika, iż istnieją techniczne możliwości podłączenia budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł. do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej. Stąd nałożenie obowiązku jest w pełni uzasadnione.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że zobowiązana została zawiadomiona (miało miejsce doręczenie zastępcze) o terminie oględzin i tym samym mogła w tych oględzinach wziąć udział. Zaniechanie odbioru korespondencji, a następnie unikanie uczestniczenia w oględzinach nie stanowią przeszkody w ustaleniu stanu faktycznego. Aktualnie, nieruchomość odwołującej nie jest podłączona do sieci kanalizacji i ta okoliczność mogła została ustalona bez względu na osobisty udział w oględzinach. Planowane w przyszłości wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków jest w sprawie bez znaczenia, bowiem skoro istnieją techniczne możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej to odwołująca tylko wówczas nie byłaby zobowiązana do przyłączenia nieruchomości do tej sieci, gdyby taka przydomowa oczyszczalnia już funkcjonowała i spełniała wymogi wynikające z przepisów odrębnych. Odwołująca sama natomiast przyznaje, że nie podłączyła nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, jak również nie wyposażyła nieruchomości w przydomową oczyszczalnię. W takiej sytuacji jej przyszłe zamiary pozostają bez znaczenia.

W skardze na opisaną wyżej decyzję A. K. podniosła, że uzyskała zgodę na wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków, która jest już "zakupiona i wkopana". Dom jest niezamieszkały, pobyt w nim ma charakter okazjonalny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że z treści samej skargi wynika, że inwestycja w postaci budowy oczyszczalni ścieków jest trakcie realizacji. Jeżeli natomiast faktycznie oczyszczalnia ścieków zostanie wybudowana to możliwe jest wystąpienie o zmianę decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.

W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DZ.U. z 2020r.poz.1842 t.j. z późn. zmianami), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy.

Jak wynika ze skargi, w trakcie postępowania i na dwa dni przed zapadnięciem decyzji w I instancji (15.09.2021r.), skarżąca w dniu 13.09.2021r. dokonała zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, uzupełniając go w dniu 27.09.2021r. /k.3 akt sądowych/. Na etapie wniesienia odwołania od decyzji wskazała, że jest w trakcie załatwiania zgód na przydomową oczyszczalnię, która jest zakupiona i "czeka na uprawomocnienie się i podłączenie". Jak wynika z powyższego, ani na etapie pierwszej, jak i drugiej instancji na działce skarżącej nie było czynnej oczyszczalni ścieków /k.11 akt adm./. W trakcie kontrolowanego postępowania skarżąca podjęła dopiero czynności prowadzące do powstania oczyszczalni, chcąc uniknąć podłączenia do kanalizacji. Postępowanie niniejsze bowiem zostało wszczęte w dniu 7.07.2021r. na skutek zawiadomienia z dnia 30.06.2021r. w sprawie nielegalnego odprowadzania ścieków z posesji skarżącej /k.1-2 akt adm./.

Przechodząc do obowiązujących przepisów, wskazać trzeba na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2021.888 t.j.):

Art. 5.

1. Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez:

2) przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.

W świetle powyższego, przesłanką zobowiązania do podłączenia się do sieci jest fakt jej istnienia oraz realna, technicznie wykonalna możliwość podłączenia (tak wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. II OSK 101/20, LEX nr 3052045). Podobne stanowisko zajął WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 23 września 2021 r. II SA/Go 513/21, LEX nr 3247774: "Z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wynika, iż jedynie w przypadku, gdy przydomowa oczyszczalnia ścieków już istnieje, przyłączenie do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe. W sytuacji natomiast gdy oczyszczalni nie ma, istnieje obowiązek przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej. Dopiero w przypadku, gdy jej budowa jest z przyczyn wskazanych w przepisie nieuzasadniona, korzysta się ze zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni". Z kolei inną stronę omawianego zagadnienia przedstawił WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r. II SA/Bd 816/18, LEX nr 2619531: "Warunkiem wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków jest brak sieci kanalizacyjnej, do której mogłaby być przyłączona nieruchomość oraz spełnienie wymagań określonych w przepisach odrębnych. W zakresie systemu odprowadzania nieczystości ciekłych zasadą jest zatem budowa sieci kanalizacyjnych, a co za tym idzie, obowiązek właścicieli, aby nieruchomości będące ich własnością do tejże sieci przyłączali".

Jak to już wskazano, w trakcie niniejszego postępowania o nakazanie przyłączenia do sieci już wcześniej wybudowanej, skarżąca podjęła dopiero kroki zmierzające do powstania oczyszczalni, natomiast przy wydaniu decyzji w II instancji oczyszczalnia jeszcze nie istniała. Istnieją techniczne możliwości podłączenia budynku skarżącej do gminnej sieci kanalizacyjnej /k.6 akt adm./. Stąd też zaktualizował się obowiązek przyłączenia do wskazanej istniejącej sieci kanalizacyjnej. "Ustawodawca zastrzega, że przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Powyższe oznacza, że przydomowa oczyszczalnia ścieków musi powstać przed zrealizowaniem sieci kanalizacyjnej (zob. wyrok NSA z 22.06.2020 r., II OSK 101/20, LEX nr 3052045)" - tak Budziarek Magdalena w Komentarzu do art. 5 u.c.p.g., piubl.Lex/el.).

Warto w konsekwencji wskazać za WSA w Poznaniu, że: " Przesłankami, od których spełnienia ustawodawca uzależnił dopuszczalność i obowiązek wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, są: istnienie takiej sieci, możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz niezrealizowanie przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia" (wyrok z dnia 6 maja 2021 r. II SA/Po 653/19, LEX nr 3184992). Wszystkie te przesłanki zostały spełnione, a zatem wydane decyzje są zgodne z prawem.

Z wymienionych przyczyn na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.