Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 961/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust.1 pkt 12, art. 49f ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: art. 25, art .32
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: art. 8, art .105, art. 28, art .7, art. 9
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art .145 par.1 pkt 1 lit.a i c , art. 135, art .200, art. 205 par.2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. F. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w G. decyzją z dnia [...] września 2020 r., na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na A. F., S. P., M. S. i N. M. obowiązek dokonania rozbiórki domku letniskowego o wymiarach 4,66 x 12,17 m z podcieniem o wymiarach ca 2,83 x 1,37 m wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w m. P. , gm. R. na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] bez pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że domek letniskowy na nieruchomości przy ul. [...] w P. wybudowano w odległości niespełna jednego metra od granicy z działką nr [...]. Fundamenty wybudowanego domku są betonowe, konstrukcja drewniana, przegrody ścienne warstwowe, dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej kryty blachą dachówko-podobną. Wydzielono w nim dwa pokoje letniskowe z aneksami kuchennymi i łazienkami. Obiekt wyposażono w instalację wody, kanalizacji sanitarnej i elektryczną. Według oświadczenia A. F. przedmiotowy domek letniskowy w obecnej formie stoi od około 2000 r. i został ustawiony w miejscu istniejącego mniejszego domku letniskowego.

Zdaniem organu, budowa tego typu obiektu wymaga uzyskania pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Na podstawie prowadzonego rejestru pozwoleń na budowę prowadzonego przez Starostwo Powiatowe w G. ustalono, że na budowę przedmiotowego domku letniskowego, nie zostało udzielone takie pozwolenie. Z tego względu zastosowano art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane i zobowiązano inwestorów do przedłożenia dokumentów mających na celu doprowadzenie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ zobowiązani nie wywiązali się z nałożonych postanowieniem organu obowiązków i nie przedłożyli wymaganych dokumentów przedmiotową decyzją nakazano im dokonanie rozbiórki tego obiektu.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższego rozstrzygnięcia przez A. F., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ odwoławczy zgodził się z powiatowym organem nadzoru budowlanego, że z uwagi na nieprzedłożenie przez inwestorów nakazanych postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. dokumentów konieczne stało się orzeczenie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Jednakże organ powiatowy, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2020 r., pominął strony postępowania, tj. E. i J. M., właścicieli działki sąsiedniej nr [...], przy granicy której wybudowano przedmiotowy obiekt budowlany. Chociaż wymienieni zostali zawiadomieni o wszczęciu przedmiotowego postępowania to jednak nie doręczono im przedmiotowej decyzji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane – w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. oraz art. 104 k.p.a. ponownie postanowił nałożyć na inwestorów obowiązek dokonania rozbiórki domku letniskowego w wymiarach 4,66 x 12,17 m z podcieniem o wymiarach ca 2,83 x 1,37 m wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w m. P. , gm. R. na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] bez pozwolenia na budowę.

Organ stwierdził, że inwestor nie wywiązał się z nałożonych postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. obowiązków i nie przedłożył zaświadczenia Wójta Gminy R. o zgodności wybudowanego domku letniskowego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. P. . Jednocześnie organ zobowiązany rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego, zawiadomieniem z dnia 23 lipca 2021 r. powiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w trybie art. 9 i 10 § 1 k.p.a. Ponadto zwrócił się z wnioskiem do Wójta Gminy R. o udzielenie informacji w sprawie ewentualnych wniosków składanych przez inwestora dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy lub wydania zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, niezbędnych do zalegalizowania przedmiotowego domku letniskowego. Pismem z dnia 27 sierpnia 2021 r. Wójt Gminy R. poinformował, że teren, na którym wybudowano wspomniany domek jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy nr [...] z dnia [...] października 2013 r.), a inwestor nie wystąpił o wydanie zaświadczenia o zgodności tego budynku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W odwołaniu od powyższej decyzji, A. F. zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa:

- art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne stwierdzenie, że analiza merytoryczna akt wykazała, iż przedmiotowy projekt nie spełnia wymagań bez ich szczegółowego omówienia,

- art. 10 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i przez brak wezwania strony do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji,

- art. 8 k.p.a. poprzez brak działań, które budowałyby zaufanie do organów administracji.

Strona zarzuciła wspomnianemu rozstrzygnięciu ponadto błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że domek letniskowy powstał po 2015 r., gdy tymczasem istniał on już wiele lat wcześniej, jak również naruszenie postanowień planu zagospodarowania przestrzennego, w tym wydania decyzji przed wydaniem przez Wójta Gminy R. zaświadczenia o zgodności realizowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zdaniem skarżącej, decyzja opiera się na donosie zięcia właścicielki terenu, tymczasem nie jest prawdą, że jest to obiekt zbudowany po 1995 r. czy też jak pisze zawiadamiający około 2004 r. – obiekt istniał praktycznie od początku kiedy A. F. włada przedmiotowym terenem. Strona zaznaczyła, że organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, które było wnioskowane przez stronę – nie przesłuchał świadków, nie ocenił przedstawionych zdjęć, które uprawdopodobniają, że budynki powstały wiele lat przed 1995 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 133 ze zm.) a także art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r., do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (to jest ustawą Prawo budowlane z 1994 r.) wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Ustalając czas powstania przedmiotowego obiektu oraz odnosząc się do podnoszonych w tym zakresie przez stronę zarzutów, organ wyjaśnił, że jak wynika z kopii wykazu zmian gruntowych KW [...] sporządzonego na podstawie operatu załączonego do zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącego nadbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...], wynika, że działka ta powstała w wyniku połącznia działek nr [...], [...], [...] oraz [...]. Porównując mapę, stanowiącą załącznik do decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2007 r. z wyrysem z ewidencji gruntów, pozyskanym przez organ powiatowy w dniu 17 lutego 2020 r., ustalono, że ww. obiekt obecnie znajdujący się na ww. działce [...], wcześniej zlokalizowany był na terenie ww. działki nr [...]. Z kolei z treści aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1997 r., stanowiącego umowę sprzedaży nieruchomości obejmującej ww. działki wynika, że były one niezabudowane i stanowiły według planu zagospodarowania przestrzennego jedną posesję, przewidzianą na funkcję mieszkalną wobec czego nie mogły być sprzedane jako odrębne działki budowlane.

Odnosząc się do nadesłanych przez stronę fotografii, organ po porównaniu ich z fotografiami załączonym przez organ powiatowy stwierdził, że obiekty przedstawione w obydwu dokumentacjach nie są tożsame. Na różnice wskazują m.in. kąty nachylenia połaci dachowych, a przede wszystkim sposób posadowienia obiektów na gruncie (pierwszy obiekt był posadowiony na bloczkach betonowych, natomiast aktualnie obiekt posiada fundamenty zagłębione w gruncie). Powyższe znajduje potwierdzenie w oświadczeniu A. F., złożonym do protokołu oględzin z 3 marca 2020 r.

Zdaniem organu odwoławczego, obiekt uwidoczniony na zdjęciach przedstawionych przez skarżącą został wykonany po 1997 r., a następnie rozebrany. Natomiast obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania powstał około 2000 r. Przedmiotowy obiekt, tj. domek letniskowy o wymiarach 4,66 x 12,17 m z podcieniem o wymiarach ca 2,83 x 1,37 m zlokalizowany na granicy z działką nr [...] posiada fundament betonowy i jest trwale połączony z gruntem, co potwierdza dokumentacja fotograficzna z oględzin. Postępowanie w sprawie ewentualnego zalegalizowania albo wydania nakazu rozbiórki takiego obiektu budowlanego powinno toczyć się na podstawie art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. – i to także wtedy gdyby był to obiekt tymczasowy. Z treści art. 29 ust. 1 pkt 12 tej ustawy wynika bowiem, że w przypadku gdy inwestor wybuduje obiekt budowlany bez dokonania zgłoszenia zamiaru jego budowy na podstawie art. 30 ust. 1 wspomnianej ustawy, jako obiektu budowlanego tymczasowego – obiekt ten będzie stanowił obiekt budowlany, którego wybudowanie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Wojewódzki organ nadzoru budowlanego dodał, że ustawa Prawo budowlane w jej brzmieniu obowiązującym uprzednio także nie zawierała przepisów zwalniających inwestora od uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę takiego obiektu jak przedmiotowy domek letniskowy.

Ponieważ zobowiązani nie przedłożyli nakazanych postanowieniem organu powiatowego z dnia [...] kwietnia 2020 r. dokumentów, organ ten obowiązany był na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane orzec nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego zgodnie z art. 48 ust. 1 tej ustawy.

Na opisaną wyżej decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, A. F., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 105 k.p.a. w zw. z art.. 28 k.p.a., polegające na błędnej interpretacji i uznaniu, że można prowadzić postępowanie egzekucyjne jedynie w stosunku do jednego podmiotu i że nie wywołano skutków prawnych w stosunku do podmiotu, co do którego nie było prowadzone postępowanie,

2. art. 10 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie,

3. art. 8 k.p.a. poprzez brak działań, które budowałyby zaufanie do organów administracji, tj. przeprowadzenia wnioskowanych dowodów – przesłuchań świadków,

4. dokonanie błędnych ustaleń faktycznych co do daty powstania domków letniskowych i ich wymiarów.

Zdaniem skarżącej, nie sposób zgodzić się z organem, że skoro w akcie notarialnym dot. nabycia nieruchomości nie znalazła się adnotacja o budynkach letniskowych to one nie istniały. To, że nie ma w aktach notarialnych adnotacji wynika z zaniechania sprzedającego, a nie osoby, która nabywała nieruchomość. To sprzedający oświadcza, co sprzedaje.

Całkowicie niesłuszne są także, w ocenie strony, twierdzenia, że budynki są inne lub też nie można uznać ich ciągłości. Skarżąca podkreśliła, że od momentu zamieszkania tam przez nią "właśnie w tym miejscu działki stoją domki letniskowe, tych samych wymiarów. Faktem jest, że były remontowane, jednak nie zmienia to faktu, że budynki są sprzed 1995 r.".

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej jak również poprzedzającej ją decyzji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, organ nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

W piśmie z dnia 25 października 2022 r. strona wniosła o dopuszczenie dowodu z akt sprawy o sygn. [...] Sądu Rejonowego w G., a w szczególności z twierdzeń J. M. oraz zawartej w tych aktach umowy zamiany nieruchomości z [...] kwietnia 1996 r., z której wynika, że budynek przylegający do budynku posadowionego na działce [...], powstał przed lipcem 1995 r.

Pismem z dnia 16 listopada 2022 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uzupełniając odpowiedź na skargę, wniósł o uchylenie zaskarżonej (własnej) decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu powiatowego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że orzekając w niniejszej sprawie, wszczętej przed dniem 19 września 2020 r., a dotyczącej budynku wybudowanego w roku 2000, uwzględnił treść art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. i którą zmieniono ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w ten sposób, że wprowadzono do niej m.in. art. 49f, dotyczący uproszczonego postępowania legalizacyjnego przewidzianego w wypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia – jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat.

Organ przyjął, że przepis ten nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed jego wejściem w życie, jednak już po udzieleniu odpowiedzi na skargę, zapoznał się orzeczeniami sądów administracyjnych dotyczącymi art. 32 ustawy z 13 lutego 2020 r., w których wskazano, że możliwe jest wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego z art. 49f ustawy Prawo budowlane w stosunku do obiektu budowlanego objętego dyspozycją art. 103 ust. 2 tej ustawy, jeśli nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki, choćby w stosunku do niego wszczęto już wcześniej postępowanie legalizacyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2023 r., poz. 259 - dalej "p.p.s.a.").

Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także z mocy art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, doprowadziła Sąd do uznania, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn, niż te które w niej podnoszono.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) – na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w związku z wystąpieniem przesłanek wymienionych w tym przepisie (skarżąca nie wyraziła woli uczestnictwa w rozprawie prowadzonej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku).

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2021 r. nakładającą na inwestorów A. F., S. P., M. S. i N. M. obowiązek dokonania rozbiórki domku letniskowego o wymiarach 4,66 x 12,17 m z podcieniem o wymiarach ca 2,83 x 1,37 m wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w m. P. , gm. R. na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] bez pozwolenia na budowę - w związku z niewykonaniem obowiązków wynikających z postanowienia z dnia [...] kwietnia 2020 r., mających na celu doprowadzenie wspomnianego domku letniskowego do stanu zgodnego z prawem.

Podstawę prawną ww. decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 471).

W sprawie bezspornym jest przy tym, że na działce nr [...], należącej do inwestorów znajduje się domek letniskowy o wymiarach 4,66 x 12,17 m z podcieniem o wymiarach ca 2,83 x 1,37 m. Strona nie zaprzecza też, że budynek został wzniesiony bez pozwolenia na budowę ewentualnie zgłoszenia.

Pomiędzy stronami sporne natomiast jest to kiedy obiekt ten został wybudowany w istniejącej postaci. Zdaniem skarżącej budynek powstał przed 1995 r. i chociaż był remontowany to jednak od początku jest to budynek tych samych rozmiarów. Natomiast w ocenie organu odwoławczego, budynek w istniejącej postaci powstał około 2000 roku. Widoczny na zdjęciach przedstawionych przez skarżącą budynek został wykonany po 1997 r., a następnie rozebrany. Obiekt widoczny na wspomnianych zdjęciach oraz na zdjęciach załączonych przez organ do protokołu oględzin z dnia 3 marca 2020 r. nie są tożsame. Na różnice wskazują m.in. kąty nachylenia połaci dachowych oraz sposób posadowienia obiektów na gruncie (obecnie obiekt posiada fundament zagłębiony w gruncie, zaś poprzedni domek był posadowiony na bloczkach betonowych).

Zdaniem Sądu należy zgodzić się z organem, że przedmiotowy domek letni powstał około 2000 r. i nie jest tym samym obiektem, który jest widoczny na zdjęciach przedstawionych przez stronę. Co prawda w skardze, A. F. utrzymuje, że obiekt powstał przed 1995 r. i później jedynie był remontowany. Jednakże, w ocenie Sądu, kluczowym dowodem w tej mierze jest oświadczenie złożone przez samą skarżącą w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 3 marca 2020 r. Jak podała wówczas strona "obiekt w obecnej formie stoi od około 2000 r. i został ustawiony w miejsce istniejącego w tym samym miejscu starego domku". Skarżąca co prawda wniosła uwagi do protokołu z tych oględzin jednak dotyczyły one wyłącznie kwestii braku fundamentów przedmiotowego domku letniskowego. Powyższe strona potwierdziła w trakcie przesłuchania w charakterze świadka w dniu 25 lipca 2022 r. Oświadczyła wówczas, że "domek letniskowy o wymiarach ca 4,66 x 12,17 m z podcieniem o wymiarach 2,83 x 1,37 m na terenie wskazanej działki przy ul. [...] w P. , został wybudowany w miejsce starego innego domku letniskowego, który był mniej więcej takiej samej wielkości".

Wobec powyższych twierdzeń skarżącej, jak również istotnych różnic pomiędzy obiektami widocznymi na zdjęciach przez nią zaprezentowanych i zdjęciach dołączonych do opisanego wyżej protokołu (np. kąt nachylenia połaci dachowych), stwierdzić należy, że słusznie przyjął organ datę powstania budynku zgodnie ze wspomnianym wcześniej oświadczeniem strony. Co prawda składając zeznania w dniu 25 lipca 2022 r. strona nie odniosła się do tego oświadczenia i podała, że domek, który obecnie stoi na działce istniał już w chwili jej zakupu w 1997 r., a wybudowany został w latach 70-tych ubiegłego wieku, jednak z uwagi na nieścisłości w tych zeznaniach nie sposób uznać je w tym zakresie za w pełni miarodajne. Z jednej strony skarżąca wskazała bowiem, że domek został wybudowany w miejsce starego innego domku, zaś z drugiej strony podała, że od kiedy zamieszkiwali tam z rodziną "od 1970 r.", na terenie tej działki wynajmowali pokoje w domkach letniskowych, a jednym z tych wynajmowanych domków był właśnie ten domek. Skoro jednak domek istniał od początku od kiedy tam zamieszkali, to nie sposób stwierdzić kiedy miałby zostać wybudowany "w miejsce istniejącego w tym samym miejscu innego starego domku".

Prawidłowo też przyjął organ, że postępowanie w sprawie ewentualnego zalegalizowania albo wydania nakazu rozbiórki takiego obiektu budowlanego powinno toczyć się na podstawie art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. – i to także wtedy gdyby był to obiekt tymczasowy. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu aktualnym do 19 września 2020 r., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Nie ulega jednak wątpliwości, że inwestor nie dokonał wspomnianego zgłoszenia, zatem budowa przedmiotowego domku letniskowego wymagała pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Z tych względów podnoszone przez stronę w tym zakresie zarzuty należy uznać za nietrafne, zaś stanowisko organu za prawidłowe.

Pomimo to, w sprawie doszło jednak do naruszenia prawa bowiem – jak słusznie organ wskazał w piśmie z dnia 16 listopada 2022 r., strona nie została poinformowana o możliwości wystąpienia o legalizację budynku będącego przedmiotem sprawy na podstawie art. 49f ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia

- jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.

Organ nie poinformował strony o powyższej możliwości przyjmując, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu, ponieważ zostało ono wszczęte przed wejściem w życie (z dniem 19 września 2020 r.) ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471). Jednocześnie, w myśl art. 25 wspomnianej ustawy zmieniającej, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej (druk nr 121, s. 43 i następne, dostępny na: https://www.sejm.gov.pl) wprowadzenie uproszczonej procedury administracyjnej w odniesieniu do samowoli budowlanych starszych niż sprzed 20 lat jest konieczne ze względu na wymóg zachowania standardów w zakresie bezpieczeństwa.

Podkreślono również, że nowa procedura daje możliwość wystąpienia do organu nadzoru budowlanego z żądaniem wszczęcia postępowania legalizacyjnego w formie uproszczonej i tym samym legalizacji starych samowoli budowlanych, co pozwoli uregulować stan prawny obiektów budowlanych i zwiększyć ich bezpieczeństwo, bowiem zalegalizowane obiekty budowlane podlegają okresowym kontrolom wynikającym z rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane.

Podzielając w pełni stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 858/21, wskazać należy, że powyższe oznacza, iż zamiarem ustawodawcy było możliwie szerokie stosowanie nowej regulacji - uproszczonego postępowania legalizacyjnego - do starych samowoli budowlanych.

Zaznaczenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 32 ustawy zmieniającej nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. do dnia 19 września 2020 r.) decyzję o nakazie rozbiórki. Z powołanego wyżej przepisu wprost wynika, że ustawa nowelizująca eliminuje możliwość wszczęcia postępowania legalizacyjnego uproszczonego w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie tej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.

W ocenie Sądu, a contrario, należy przyjąć, że w stosunku do obiektów budowlanych, co do których nie wydano przed wejściem w życie ustawy zmieniającej decyzji o rozbiórce, przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego uproszczonego znajdują zastosowanie.

W rozpoznawanej sprawie bezspornie przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej nie została wydana decyzja o nakazie rozbiórki obejmująca przedmiotowy domek letni posadowiony na terenie działki nr [...]. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, nie było przeszkód do zastosowania w tym przypadku przepisów regulujących uproszczone postępowanie legalizacyjne. Co istotne – organ odwoławczy sam przyjął, że sporny obiekt wzniesiony został około 2000 r. i ostatecznie wniósł w piśmie z dnia 16 listopada 2022 r. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Natomiast odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchań świadków, stwierdzić należy, że brak wskazania, o których świadków chodzi i na jakie okoliczności mieliby złożyć zeznania uniemożliwia ocenę, czy przeprowadzenie tych dowodów byłoby celowe. Co prawda w aktach administracyjnych znajduje się pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 20 października 2020 r. zawierające wniosek o przesłuchanie świadka, jednak nie zawiera on danych tego świadka (wskazując jedynie adres). Podobnie jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 105 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., z uwagi na jego niejasne sformułowanie nie sposób stwierdzić na czym to naruszenie faktycznie miałoby polegać i jakich podmiotów dotyczy.

W ocenie Sądu nie mogło przyczynić się do wyjaśnienia niniejszej sprawy przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącą dowodu z akt sprawy o sygn. [...] w G., a to chociażby z tego względu, że sprawa ta nie dotyczyła spornego domku (położonego w pobliżu działki nr [...]), lecz drugiego z domków letniskowych położonego na granicy z działką nr [...].

Na marginesie jedynie należy wskazać, że chociaż można zgodzić się ze skarżącą, iż sam brak w akcie notarialnym adnotacji o budynkach letniskowych na terenie nabywanej działki nie musi jeszcze oznaczać, że budynki te nie istniały, to jednak w żadnym razie nie można podzielić jej stanowiska, iż brak ten wynika wyłącznie z winy sprzedającego gdyż to on "oświadcza co sprzedaje". Jak wynika bowiem z zapisów w § 1 umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1997 r., "według oświadczenia stron działki nie są zabudowane". Zapis ten jednoznacznie wskazuje, że oświadczenie złożyła nie tylko strona sprzedająca ale także strona kupująca.

Powyższe nie zmienia jednak faktu, że w sprawie dokonano wadliwej wykładni art. 49f ust. 1 ustawy Prawo budowlane i art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, jak również doszło do naruszenia art. 7 i art. 9 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę Sądu, w tym przede wszystkim zastosować przedstawioną wykładnię przepisów prawa.