Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 228/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 189k § 1 pkt 2 i § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy asystent sędziego Renata Rombel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 marca 2024 r., nr BP.503.122.2023.1216.GD11.540868 w przedmiocie rozłożenia na raty kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 31 sierpnia 2023 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję administracyjną (nr WITD.DI.0152.XI0405/10/23), którą nałożył na W. B. (zwanego dalej "skarżącym", "wnioskodawcą", "stroną"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "[...]" W. B. z siedzibą w J. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

Następnie, pismem z dnia 5 października 2023 r. W. B. złożył wniosek o rozłożenie ww. kary pieniężnej na 12 rat w związku z trudną sytuacją majątkową.

Decyzją z dnia 6 listopada 2023 r. (nr WP.7141.48.2023) Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 189k § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 - dalej jako: "k.p.a.") - odmówił stronie rozłożenia na raty wskazanej należności.

W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie przedstawiła kompletu dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy, tj. nie dostarczono dokumentów poświadczających osiągane dochody za rok 2021. Ponadto organ wskazał, że jeżeli strona mieszka ze współmałżonkiem i dodatkowo prowadzi wspólne gospodarstwo domowe to dochód współmałżonka powinien zostać wliczony do dochodu rodziny, nawet jeśli małżonkowie ustanowili między sobą rozdzielność majątkową małżeńską. W oświadczeniu o majątku, dochodach i źródłach utrzymania nr [...] w pkt 4 "Stan rodziny" strona wykazała natomiast M. B., jako osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym.

Organ wyjaśnił, że również sytuacja finansowa nie dawała podstaw do uwzględnienia wniosku o rozłożenie należności na raty. Z przekazanych dokumentów wynikało, iż strona osiąga stratę z prowadzonej działalności gospodarczej. Średnie miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą ok. 5.920 zł. Przyjmując zatem powyższe dane organ stwierdził, że strona nie posiada środków, aby uiszczać comiesięczne raty. Udzielenie ulgi w tej postaci wiąże się natomiast z ustaleniem harmonogramu spłat, które powinny być realne i nie mogą prowadzić do pozorności, gdy od początku brak jest gwarancji dokonywania regularnych wpłat.

Organ przywołał także treść art. 189k ust. 3 k.p.a. wskazując, że w naszym systemie prawnym regułą jest niezwłoczne i jednorazowe uiszczenie należności Skarbu Państwa. Instytucja rozłożenia na raty takiej należności ma charakter wyjątkowy i powinna być podyktowana uzasadnionymi względami społecznymi lub gospodarczymi. Powyższe nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony. Względy społeczne wymagają żeby zobowiązanie było realizowane a zobowiązany pochopnie nie był z nich zwalniany. Dlatego ważąc interes społeczny z indywidualnym interesem strony i mając na uwadze, iż są to przesłanki o charakterze równorzędnym, organ uznał, że nie zachodzi podstawa do rozłożenia spłaty kary pieniężnej na raty.

Końcowo organ podkreślił, że strona, pomimo prawidłowego wezwania, nie przesłała wszystkich wymaganych dokumentów, które są niezbędne do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o rozłożenie kary pieniężnej na raty. Nie przedłożenie wszystkich wymaganych dokumentów uniemożliwia pełną analizę i ocenę stanu majątkowego strony oraz jej dochodów. Tym samym brak jest przesłanek i dowodów przemawiających za rozłożeniem przedmiotowej kary pieniężnej na raty. Również analiza zebranego już materiału dowodowego, odzwierciedlającego po części sytuację strony nie pozwalała na stwierdzenie istnienia takich przesłanek. Organ podkreślił, że to na stronie, która ubiega się o przyznanie ulgi w postaci rozłożenia na raty kary nałożonej decyzją administracyjną, leży obowiązek wykazania, iż w przedmiotowej sprawie są spełnione przesłanki, o których mowa w art. 189k § 1 k.p.a. W interesie strony leży zatem podanie do wiadomości organowi wszystkich okoliczności ważnych dla przedmiotowej sprawy. Nie ma powodów, dla których wyłącznie na organie miałby spoczywać ciężar potwierdzenia lub zaprzeczenia okoliczności wskazywanych przez stronę jako uzasadnienie dla udzielenia ulgi, zwłaszcza w sytuacji, gdy wyłącznie strona dysponuje dowodami na poparcie swoich tez.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 8 marca 2024 r. (nr BP.503.122.2023.1216.GD11.540868) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1 i § 2, art. 189k § 1 pkt 2 oraz art. 189k § 3 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie udzielenia ulgi jest uzależnione od wniosku dłużnika. Wniosek o rozłożenie spłaty należności na raty powinien być szczegółowo umotywowany, z uwagi na fakt, iż przesłanki zastosowania powyższej ulgi mają charakter ocenny. Dłużnik powinien we wniosku wykazać swój ważny interes, szczególnie fakt, że z uwagi na swoją sytuację majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie uiścić należności jednorazowo, a ściągnięcie jej w drodze egzekucji spowodowałoby dla niego nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Ważna w tym przypadku jest inicjatywa strony zmierzająca do aktywnego dostarczania materiału dowodowego. Zgromadzenie materiału dowodowego, w oparciu o który organ administracyjny podejmuje decyzję, wymaga współdziałania ze strony dłużnika, który będąc zainteresowany pomyślnym rozpoznaniem podania powinien przedłożyć wszelkie niezbędne dokumenty oraz te, które w jego ocenie przemawiają za pozytywnym rozstrzygnięciem jego sprawy. Tak więc "oczekując określonego, korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, strona postępowania zobowiązana jest, działając we własnym interesie, przedstawić organowi dowody stanowiące uzasadnienie żądania" (zob. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2179/18).

Organ odwoławczy wskazał, że powszechnie obowiązującą zasadą w polskim porządku prawnym jest obowiązek regulowania należności wobec Skarbu Państwa, natomiast rozłożenie spłaty należności pieniężnej na raty należy traktować jako instytucję o charakterze zupełnie wyjątkowym. Przepisy określające tryb i zasady rozkładania na raty należności pieniężnych mają bowiem charakter norm szczególnych i w związku z tym winny być interpretowane w sposób zawężający. W przypadku złożenia przez uprawniony podmiot wniosku o rozłożenie na raty wierzytelności organ związany jest przesłankami wymienionymi w art. 189k § 1 pkt 2 k.p.a. i dopiero gdy dojdzie do ustalenia, iż w sprawie wystąpiła którakolwiek z tych przesłanek można - w granicach uznania administracyjnego - rozważać kwestię udzielenia wnioskowanej ulgi. Oznacza to, iż organ może przejść do rozważania rozłożenia na raty nałożonej kary pieniężnej tylko w przypadku ustalenia, że w sprawie zaistniała którakolwiek z przesłanek z art. 189k § 1 pkt 2 k.p.a. Innymi słowy, sposób rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie rozłożenia na raty nałożonej kary pieniężnej ustawodawca pozostawił swobodnemu uznaniu kierownika państwowej jednostki budżetowej lub dysponentowi części budżetowej, przy spełnieniu jednej z przesłanek zawartych w ww. przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy stwierdził, że po ponownej analizie zgromadzonego materiału oraz treści odwołania brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazał, że według oświadczenia o majątku, dochodach i źródłach utrzymania W. B. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zeznaniem podatkowym strona uzyskała w 2022 r. przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie ok. 2.177.961,42 zł (średniomiesięcznie ok. 181.496,78 zł), w tym samym okresie koszty uzyskania przychodu kształtowały się na poziomie ok. 2.157.135,54 zł (średniomiesięcznie ok. 179.761,29 zł). W związku z powyższym przedsiębiorstwo wykazało w 2022 r. dochód w łącznej kwocie ok. 20.825,88 zł (średniomiesięcznie ok. 1.735,49 zł). Zgodnie z przedłożonym przez zobowiązanego wydrukiem z KPiR, prowadzona przez niego działalność gospodarcza uzyskała w 2023 r. łączny przychód w kwocie ok. 1.041.582,50 zł (średniomiesięcznie ok. 86.798,54 zł), wykazując jednocześnie koszty uzyskania przychodu na poziomie ok. 1.084.622,14 zł (średniomiesięcznie ok. 90.385,18 zł), tym samym generując stratę w łącznej kwocie ok. 43.039,64 zł (średniomiesięcznie ok. 3.586,64 zł).

Wnioskodawca nie przedstawił żadnych informacji dotyczących sytuacji majątkowej jego małżonki, wskazując jedynie w treści odwołania, że posiada z żoną rozdzielność majątkową.

Organ stwierdził, że ze złożonego przez stronę oświadczenia o majątku, dochodach i źródłach utrzymania wynika, że łączne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie ok. 5.920,00 zł miesięcznie. Na kwotę tę składają się: opłata za energię elektryczną - ok. 470,00 zł; opłaty za gaz - ok. 500,00 zł; opłata za wodę/wywóz nieczystości - ok. 150,00 zł; wydatki na żywność - ok. 1 000,00 zł; zobowiązania kredytowe - ok. 3.800,00 zł. W treści oświadczenia strona wskazała także, że w związku z utratą pracy przez jego małżonkę wszystkie koszty utrzymania gospodarstwa domowego ciążą na nim. Wnioskodawca wskazał także na konieczność ponoszenia kosztów związanych z leczeniem żony, nie wskazał jednak ich wysokości. Ponadto strona oświadczyła, że posiada pojazd DAF z 2009 r. oraz pojazd Scania z 2005 r., nie posiadając jednocześnie żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.

Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że ponownie analizując zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie uznał, że wniosek strony o rozłożenie na raty spłaty należności nie znajduje uzasadnienia, przy czym zaznaczył, że jest władny podjąć decyzję jedynie w oparciu o posiadany materiał dowodowy, zaś to po stronie zobowiązanego, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci rozłożenia na raty kary pieniężnej jako tego, który występuje o określone uprawnienie leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie są spełnione przesłanki o których mowa w art. 189k ust. 1 pkt 2 k.p.a., a zatem to w jego interesie leży podanie do wiadomości organu wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie ich utrwalenia w dokumentach.

Organ stwierdził, że analizując przesłanki wskazane w art. 189k § 1 pkt 2 k.p.a. strona nie przedstawiła wystarczających dokumentów na poparcie swojego wniosku.

Odnosząc się do przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego organ wyjaśnił, że o ważnym interesie strony można mówić np. w przypadku znacznego obniżenia zdolności płatniczych zobowiązanego, spowodowanych ważnym zdarzeniem losowym. Chodzi tu m.in. o okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, na które strona nie miała wpływu, spowodowane zdarzeniami noszącymi cechy czynników niezależnych od jej postępowania. Pojęcie interesu publicznego powinno być natomiast oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Z drugiej strony interes społeczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności udzielenia ulgi.

Ponadto organ podkreślił, że trudna sytuacja materialna strony sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem zobowiązanego. Zawsze bowiem ulga w zapłacie zobowiązania leży w interesie (faktycznym) ukaranego. W rezultacie każdy zobowiązany znajdujący się w trudnej sytuacji majątkowej spełniałby przesłankę przyznania ulgi, dlatego ważne jest wykazanie nadzwyczajności tej sytuacji, w której strona znalazła się niezależnie od swojego postępowania.

Organ wskazał, że zaciągnięte zobowiązania kredytowe, a więc zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym - na które powołuje się strona - nie mogą mieć wpływu na zaspokojenie należności publicznoprawnych, jakimi bez wątpienia są nałożone kary administracyjne. Powstanie dłużnej należności nie jest wynikiem dobrowolnie zaciągniętego przez stronę zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, lecz wynikającym z nałożenia kary administracyjnej, a więc zobowiązaniem publicznoprawnym powstałym w związku z naruszeniem przez stronę przepisów prawa (w tym zakresie organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych).

Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie należności ma charakter szczególny i wymaga aktywności dowodowej strony. To zobowiązany przedstawia swoją sytuację materialno-finansową, organ nie posiada bowiem z urzędu żadnych informacji w tym zakresie. Zgodnie z przedstawionymi w toku postępowania informacjami wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego strony nie znajdują żadnego pokrycia w jego dochodach, gdyż prowadzona działalność gospodarcza w 2023 r. wykazała łączną stratę w kwocie ponad 43.000,00 zł.

Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności organ odwoławczy wskazał, że strona posiada niewykazane w złożonym materiale dowodowym środki pieniężne, które umożliwiają jej pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków związanych z codzienną egzystencją. Jednak - w ocenie organu - przy rozstrzyganiu sprawy o udzielenie ulgi należy wziąć pod uwagę wszystkie czynniki wpływające na sytuację strony, nie zaś tylko te, które strona chcąc ujawnić podaje do wiadomości. W tej sytuacji organ powziął wątpliwość co do rzetelności przedstawionej przez stronę sytuacji, gdyż w jego ocenie brak jest informacji o źródle finansowania wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem gospodarstwa domowego wnioskodawcy. W związku z tym podkreślił, że występując z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie należności niezbędnym jest, aby wnioskodawca każdorazowo przedstawił rzetelny obraz swojej aktualnej sytuacji.

Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że subiektywne przekonanie strony o przedłożeniu wystarczającego materiału dowodowego na poparcie złożonego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie administracyjnej kary pieniężnej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew twierdzeniom strona nie przedłożyła dokumentacji obrazującej sytuację finansową prowadzonej działalności gospodarczej w 2021 r. Jednocześnie, nawet jeśli strona była przekonana o przedłożeniu danych dokumentów a organ I instancji wskazał w negatywnym dla niej rozstrzygnięciu, że takich dowodów nie otrzymał, to strona winna była - nawet przez wzgląd na interes własny - przedłożyć takie dokumenty wraz z odwołaniem, czego w niniejszej sprawie nie uczyniła.

Organ zaznaczył też, że sama podnoszona przez stronę okoliczność posiadania rozdzielności majątkowej z małżonką nie stanowi podstawy do uchylania się od wykazania jej wkładu w utrzymanie wspólnego gospodarstwa domowego, a co za tym idzie od wykazania jej sytuacji majątkowej. Z przedłożonych przez stronę w toku postępowania dokumentów wynika jednoznacznie, że zobowiązany tworzy wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, czego nie tylko nie kwestionuje, ale wręcz podkreśla, wskazując w treści oświadczenia o majątku, dochodach i źródłach utrzymania, że na dzień jego złożenia ponosi koszty utrzymania żony oraz bliżej nieokreślone koszty jej leczenia. W związku z tym istniejąca między małżonkami rozdzielność majątkowa ma charakter czysto formalny, bowiem tworząc wspólne gospodarstwo domowe, w rzeczywistości wspólnie dbają o jego utrzymanie i ponoszą wydatki związane z wspólnym, codziennym funkcjonowaniem. Nieuprawnionym jest oczekiwanie strony, że organ przyjmie bezrefleksyjnie przedstawianą przez nią argumentację, a poszczególne przedłożone dokumenty podda jedynie prostej analizie treściowej, nie odnosząc ich do całokształtu materiału dowodowego oraz wynikających z jego logicznej analizy wniosków.

Ponadto organ zaznaczył, że ustalenie pewnych faktów - zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie strona - pozostaje poza zakresem możliwości organu. Ważna w tym przypadku jest inicjatywa strony zmierzająca do aktywnego dostarczania materiału dowodowego. Innymi słowy, strona nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeśli nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla niej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 391/14). Kara pieniężna została nałożona na stronę w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą a ryzyko związane z jej prowadzeniem to nieodzowny element wolnej gospodarki rynkowej. Ryzyko to muszą brać pod uwagę wszyscy przedsiębiorcy prowadzący własną działalność i nie stanowi ono samodzielnej podstawy do udzielania ulg w spłatach należności pieniężnych, obciążających zarówno obecnych, jak i byłych przedsiębiorców. Ponadto za zastosowaniem ulgi co do zasady nie przemawiają niepowodzenia w działalności gospodarczej przedsiębiorcy, bowiem działalność ta jest działalnością rynkową opartą na ryzyku gospodarczym i konkurencji z innymi podmiotami działającymi w podobnych warunkach.

Odnosząc się do całokształtu przedstawionej przez stronę sytuacji finansowej prowadzonej działalności gospodarczej na przestrzeni dwóch ostatnich lat, organ odwoławczy zauważył, że przejściowe straty finansowe i wysokie koszty uzyskania przychodu niekoniecznie świadczą o złej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Do kosztów uzyskania przychodu wlicza się bowiem m.in. wydatki przeznaczone na różnego rodzaju inwestycje i zakupy, które w istocie służą rozwojowi firmy, co w dalszej perspektywie pozwala uzyskiwać przedsiębiorcy dochody. Działalność gospodarcza może przynosić niskie dochody czy nawet stratę podatkową, co jednak nie jest równoznaczne z brakiem uzyskiwania w ogóle realnego dochodu - środków finansowych. Wykazywanie przy dużych obrotach równocześnie wysokich kosztów uzyskiwania przychodu nie przesądza jeszcze, że strona nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi, szczególnie, że istnieje różnica pomiędzy dochodem podatkowym a faktycznym dochodem z działalności gospodarczej pozostającym do dyspozycji strony.

Pomimo zatem podnoszonej przez stronę trudnej sytuacji finansowej, prowadzona przez nią działalność gospodarcza osiągnęła w 2023 r. przychody przekraczające 1 milion złotych, a więc stanowiące ponad 66-krotność kwoty przedmiotowej należności. Mając na uwadze powyższe nie sposób więc uznać, że strona nie ma możliwości uregulowania ciążącej na niej należności względem Skarbu Państwa. Należy przy tym podkreślić, że przedmiotowa należność ma charakter publicznoprawny, a więc ma ona pierwszeństwo zaspokojenia przed wszelkimi należnościami prywatnoprawnymi.

Jednocześnie organ podkreślił, że udzielenie ulgi w postaci rozłożenia należności na raty musi charakteryzować się możliwością ustalenia takiego harmonogramu spłaty, który będzie możliwy do realizacji, gdyż w przeciwnym razie udzielona ulga miałaby charakter pozorny. Natomiast ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby w budżecie gospodarstwa domowego strony pozostawały jakiekolwiek wolne środki. Dlatego w ocenie organu faktyczna sytuacja strony różni się od tej przedstawionej przez stronę w toku postępowania. Skoro zobowiązany wnioskuje o rozłożenie przedmiotowej należności na 12 równych rat po 1.250,00 zł, to znaczy, że ma świadomość konieczności wygospodarowania takich środków, jednak z materiału dowodowego nie wynika, aby nimi dysponował. Jednak – co organ odwoławczy zaznaczył - orzeka on na podstawie dowodów, nie zaś w oparciu o deklaracje strony.

Końcowo wskazano, że dopiero zaistnienie przesłanek określonych w przepisie art. 189k § 1 pkt 2 k.p.a. daje organowi potencjalną możliwość udzielenia ulg, przy czym nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość rozłożenia spłaty należności na raty a nie prawny obowiązek zastosowania tych instytucji. Przepis art. 189k § 1 k.p.a. jest bowiem oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w przedmiocie ulgi przysługuje każdorazowo organowi, który nawet w przypadku stwierdzenia którejkolwiek z przesłanek może, ale nie musi jej zastosować. Nie zwalnia to oczywiście organu z obowiązku zebrania i wyczerpującego rozważenia zebranego materiału dowodowego. W ocenie organu odwoławczego, organ wydający zaskarżoną decyzję prawidłowo zgromadził i ocenił przedstawiony przez stronę materiał dowodowy, nie przekraczając granic swobodnej oceny, czyli postąpił w zgodzie z art. 80 k.p.a., a rozstrzygnięcie organu nie miało charakteru dowolnego, lecz było wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś zaskarżona decyzja odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

W. B. zaskarżył ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając:

1/ naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie tj.:

a) art. 189k § 1 i § 3 k.p.a. - poprzez zaniechanie obowiązku zebrania oraz wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegające na:

- zaniechaniu ustalenia przez organ aktualnej sytuacji finansowej podatnika na dzień wydania decyzji i dokonania oceny możliwości spłaty zaległości przy uwzględnieniu wyłącznie osiąganych przychodów, z pominięciem kosztów ich uzyskania co w konsekwencji skutkowało brakiem ustalenia w decyzji wysokości osiąganych przez podatnika dochodów lub poniesionej straty, a więc rzeczywistych możliwości spłaty zaległości, oraz oparcie oceny zdolności do spłaty zaległości, np. o wysokość kosztów działalności gospodarczej,

- dokonaniu ustalenia sytuacji finansowej, m.in. na podstawie bliżej nie określonej przez organ w swej decyzji dokumentacji finansowej oraz dokonując, bezpodstawnego i sprzecznego z zasadami logiki i doświadczenia życiowego założenia, że skoro wykazywał w poprzednich okresach rozliczeniowych stratę to nie będzie w stanie spłacić zaległości w miesięcznych ratach podczas, gdy powyższe nie jest równoznaczne z ponoszeniem straty w kolejnych miesiącach a jedynie wskazuje, że skarżący nie posiada nadwyżki finansowej pozwalającej mu na jednorazową zapłatę kary a nie na fakt braku zdolności finansowej do spłaty zaległości w ogóle;

b) art. 7 k.p.a. - poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym poprzez zaniechanie uzasadnienia przyczyn uznania za udowodnione przez organ faktów, dowodów, na których oparł rozstrzygnięcie oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, oraz nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów potrzebnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym braku wezwania przez organ skarżącego do wykazania obecnej sytuacji finansowej przed wydaniem decyzji, jako jednej z okoliczności zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania, co w konsekwencji skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego (skarżący bowiem od kilku miesięcy dobrowolnie dokonuje wpłat po 1.250 zł na poczet przedmiotowej kary).

2/ błąd w ustaleniach faktycznych:

a/ poprzez przyjęcie, że w okolicznościach ustalonych w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego w udzieleniu preferencji w spłacie ustalonego zobowiązania podatkowego (umorzenia),

b/ poprzez przyjęcie, że w okolicznościach ustalonych w niniejszej sprawie nie doszło do znacznego obniżenia zdolności płatniczych podatnika, spowodowanych okolicznościami od niego niezależnymi losowymi, uzasadniającymi uznanie ważnego interesu podatnika, oraz że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego w udzieleniu preferencji w spłacie ustalonego zobowiązania podatkowego (umorzenia rat podatku).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ w niniejszej sprawie zaniechał obowiązku zebrania oraz wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonał dowolnej oceny tego materiału, pomijając mające istotne znaczenie dla sprawy okoliczności, jak również oceniając ustalone w sprawie okoliczności z naruszeniem zasad logiki oraz doświadczenia życiowego. Zdaniem skarżącego organ dopuścił się uchybień w toku postępowania skutkujących błędnymi ustaleniami faktycznymi w niniejszej sprawie, w szczególności co do aktualnej sytuacji skarżącego, w tym jego sytuacji finansowej.

Zdaniem skarżącego organ całkowicie bezpodstawnie w okolicznościach ustalonych w niniejszej sprawie przyjął, że nie doszło do znacznego obniżenia zdolności płatniczych, spowodowanych okolicznościami od niego niezależnymi losowymi, uzasadniającymi uznanie ważnego interesu, oraz to, że nie zachodzą w sprawie przesłanki ważnego interesu skarżącego oraz interesu publicznego w udzieleniu preferencji w spłacie kary polegającej na rozłożeniu na raty.

Organ w treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji wskazał, że okoliczności wymienione we wniosku skarżącego nie stanowią przesłanki do zastosowania preferencji w spłacie. Wskazał na możliwość jednorazowej spłaty kary pieniężnej przy uwzględnieniu wyłącznie osiąganych przychód, z pominięciem kosztów ich uzyskania, co w konsekwencji skutkowało brakiem ustalenia w decyzji wysokości osiąganych przez podatnika dochodów lub poniesionej straty, a więc rzeczywistych możliwości spłaty zaległości. W tym zakresie organ dopuścił się zaniechania obowiązku zebrania oraz wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegającym na zaniechaniu ustalenia przez organ aktualnej i rzeczywistej sytuacji finansowej na dzień wydania decyzji, bowiem skupił się jedynie na przychodach bez uwzględnienia kosztów podatnika.

Wobec powyższego, w ocenie skarżącego nie sposób zgodzić się z konkluzją organu że nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyjęcie zarówno ważnego interesu lub interesu publicznego przemawiających za zastosowaniem umorzenia zgodnie z wnioskiem, powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądowoadministracyjne w sprawach dotyczących przyznawania ulg podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, ze skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawą wydania kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), a ściślej mówiąc przepis art. 189k § 1 pkt 2 oraz § 3 tej ustawy, zgodnie z którym organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty (§ 1 pkt 2), z tym że właściwy organ, na wniosek strony prowadzącej działalność gospodarczą, może udzielać określonych w § 1 ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, które: 1/ nie stanowią pomocy publicznej; 2/ stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3/ stanowią pomoc publiczną: a) mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi, b) mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, c) zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez właściwe organy Unii Europejskiej, udzielaną na przeznaczenie inne niż wymienione w lit.a i b.

Z analizy wskazanego przepisu wynika, że przepis ten jest przepisem opartym na tzw. uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że decyzja negatywna wydana na podstawie tej regulacji nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy przypadki uzasadnione ważnym interesem strony lub interesem publicznym wystąpiły, jak i wtedy, gdy w sprawie nie występują. Nawet więc w sytuacjach wystąpienia okoliczności wynikających z ważnego interesu strony lub z interesu publicznego organ nie jest bezwzględnie zobowiązany do zastosowania katalogu ulg wskazanych w art. 189k § 1 k.p.a., w tym m.in. rozłożenia na raty zaległej administracyjnej kary pieniężnej. Podkreślenia także wymaga, że przepis ten nie uzależnia możliwości uwzględnienia wniosku o przyznanie ulgi od złej sytuacji finansowej i materialnej strony, a jedynie wskazuje na przesłankę ważnego interesu publicznego lub ważnego interesu strony. Oba te pojęcia mają charakter niedookreślony, co oznacza, że organ stosujący prawo musi dokonać oceny zaistnienia którejś z powołanych przesłanek.

Wskazać należy, że przesłanka ważnego interesu strony zawiera dwa odróżniające się elementy: opis faktu - interes zainteresowanego, który wymaga stwierdzenia, oraz element ocenny - ważny, wymagający oszacowania wagi stwierdzonego faktu. Ważąc interes zainteresowanego organ musi zatem dokonać oceny jednostkowej, bez - co do zasady - odwoływania się do systemu normatywnego.

Decyzja administracyjna wydana na tak skonstruowanej podstawie materialnoprawnej jest aktem swobodnym. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem niedookreślonym wymaga zatem od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu strony. Organ, oceniając możliwość zastosowania ulgi musi wziąć pod uwagę nie tylko aktualną sytuację materialną i finansową strony, ale także jego działania z przeszłości. Pomimo drugorzędnego znaczenia tych działań dla oceny "ważnego interesu strony", nie mogą one zostać pominięte (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 6373/21). Sąd podziela wyrażone w powołanym wyroku, jak też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że pojęcia "ważnego interesu strony" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie należności z tytułu kary, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podmiotu występującego o ulgę, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych przez członków najbliższej rodziny. W związku z tym w postępowaniu administracyjnym wszczętym wnioskiem strony o udzielenie ulgi szczególny nacisk powinien być położony właśnie na analizę sytuacji ekonomicznej skarżącego (por.: wyrok NSA z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2484/15; Komentarz do art. 189k, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 17, C.H. Beck Warszawa 2021 r., s. 1140-1142). Ponadto każde rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie zwrotów niedookreślonych powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa tak, żeby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją, nie zaś efektem arbitralności (dowolności). Organ powinien również mieć na względzie, że wprawdzie instytucja rozłożenia płatności kary pieniężnej na raty powinna być stosowana wyjątkowo, jednakże okoliczność ta nie może prowadzić do praktycznego wyeliminowania stosowania tej instytucji i uczynienia jej martwą poprzez ograniczenie możliwości jej zastosowania jedynie do nadzwyczajnych okoliczności.

Z kolei natomiast przez pojęcie "interesu publicznego" rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą wzięcie pod uwagę wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. (por.: wyroki NSA: z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98; z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08 oraz z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK298/14).

Zaznaczenia przy tym w rozpoznawanej sprawie wymaga, że tzw. decyzje uznaniowe podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli tej nie podlega bowiem uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestie formalnoprawne, takie jak to czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o należycie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można natomiast mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Rozstrzyganie w ramach uznania wymaga zatem od organu nie tylko poczynienia ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Przez właściwe motywowanie decyzji organ – niezależnie od wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. - realizuje również zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zatem obowiązkiem organu administracji jest wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, czyli wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych poczynionych w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy bądź okoliczności podnoszonych przez stronę.

Z kolei w sprawach kończących się tego typu decyzjami, tj. decyzjami uznaniowymi podejmowanymi na wniosek strony w sprawach dotyczących udzielania wszelkiego rodzaju ulg, to na stronie wnioskującej o taki przywilej leży obowiązek wszechstronnego wykazania zaistnienia przesłanek uprawniających do zastosowania wnioskowanej ulgi. W interesie wnioskodawcy leży bowiem podanie do wiadomości organu wszystkich istotnych do rozpoznania tej sprawy okoliczności, a kwestia "współdziałania" wnioskodawcy z organem prowadzącym tę sprawę jest kluczowa dla możliwości jej pozytywnego dla wnioskodawcy załatwienia. Innymi słowy, zgromadzenie materiału dowodowego, w oparciu o który organ administracyjny podejmuje decyzję w omawianym zakresie wymaga współdziałania ze strony dłużnika, który będąc zainteresowany pomyślnym rozpoznaniem wniosku powinien przedłożyć wszelkie niezbędne dokumenty na żądanie organu oraz te, które w jego ocenie przemawiają za pozytywnym rozstrzygnięciem jego sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd kontrolując zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje, tak pod kątem przeprowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego, jak też dokonanej przez organy oceny zgromadzonego materiału dowodowego (w szczególności rozważenia istnienia po stronie skarżącego ważnego interesu, interesu publicznego oraz warunków podjęcia decyzji uznaniowej), nie stwierdził, by organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonych decyzji.

Przede wszystkim – w ocenie Sądu – organy dokonały na gruncie istniejącego (zgromadzonego) materiału dowodowego prawidłowych ustaleń oraz dokonały prawidłowej oceny odnośnie sytuacji skarżącego, przy czym – jak zostało to powyżej już podkreślone – to na skarżącym przede wszystkim ciążył obowiązek wykazania spełnienia przesłanek warunkujących zastosowanie wnioskowanej przez niego ulgi, jednak w przedmiotowej sprawie skarżący takich okoliczności w świetle zaoferowanych (przedstawionych) dowodów nie wykazał.

Jak wynikało z akt sprawy, tj. ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o majątku, dochodach i źródłach utrzymania, łączne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego skarżącego kształtują się na poziomie ok. 5.920,00 zł miesięcznie, a na kwotę tę składają się: opłata za energię elektryczną - ok. 470,00 zł; opłaty za gaz - ok. 500,00 zł; opłata za wodę/wywóz nieczystości - ok. 150,00 zł; wydatki na żywność - ok. 1.000,00 zł oraz zobowiązania kredytowe - ok. 3.800,00 zł. Skarżący wskazał także, że w związku z utratą pracy przez jego małżonkę wszystkie koszty utrzymania gospodarstwa domowego ciążą na nim, jak również wskazał także na konieczność ponoszenia kosztów związanych z leczeniem żony, przy czym nie wskazał ich wysokości, ani też nie przedstawił – na wezwanie organu – zeznań podatkowych żony, argumentując to istniejącą pomiędzy nimi rozdzielnością majątkową. Oświadczył jedynie, że posiada pojazd DAF z 2009 r. oraz pojazd Scania z 2005 r., nie posiadając jednocześnie żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Z kolei z przedłożonych zeznań podatkowych za rok 2022 i 2023 (skarżący nie przedłożył jednak zeznania za rok 2021 pomimo wezwania go w tym zakresie przez organ pismem z dnia 10 października 2023 r.) wynikało, że przychód skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej stanowił w 2022 r. nieznaczny dochód (ok. 1.735,49 zł średniomiesięcznie) a w 2023 r. stratę (ok. 3.586,64 zł średniomiesięcznie za miesiące I-VIII 2023 r.).

W ocenie Sądu organ ustaliły i podjęły wszelkie możliwe kroki mają ce na celu zbadanie wszystkich okoliczności istotny dla oceny wystąpienia przesłanek rozłożenia na raty spłaty wnioskowanej należności. Mając na względzie wskazaną w treści oświadczeń i przedłożonych dokumentów sytuację majątkową, rodzinna i finansową skarżącego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że znajdowanie się strony i jej rodziny w trudnej sytuacji materialnej, nie stanowi przesłanki umożliwiającej zastosowanie wnioskowanej ulgi. Trudności finansowe mogą co prawda uzasadniać zastosowanie ww. ulgi, jednakże muszą one zaistnieć w konkretnych okolicznościach, np. związanych z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanych i ich rodzin, czy też koniecznością sięgania po pomoc społeczną. Biorąc pod uwagę podany w oświadczeniach i załączonych dokumentach stan finansowy i majątkowy skarżącego, nie można stwierdzić, że zachodzą tego rodzaju okoliczności. Prawidłowy jest wniosek organu, że zaciągnięte zobowiązania kredytowe, a więc zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, które wykazywał skarżący, nie mogą mieć wpływu na zaspokajanie należności publicznoprawnych, jakimi bez wątpienia są nałożone kary administracyjne. Powstanie dłużnej należności nie jest wynikiem dobrowolnie zaciągniętego przez stronę zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, lecz wynikającym z nałożenia kary administracyjnej, a więc zobowiązaniem publicznoprawnym powstałym w związku z naruszeniem przez stronę przepisów prawa.

Ponadto zgodzić należy się też z organami, że oświadczenia skarżącego dotyczące wydatków związanych z utrzymaniem jego gospodarstwa domowego nie znajdują pokrycia w jego dochodach. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza w 2023 r. wykazała łączną stratę w kwocie ponad 43.000 zł. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, by rodzina korzystała z pomocy społecznej. Organ trafnie też zauważył, że podnoszona przez skarżącego okoliczność posiadania rozdzielności majątkowej z małżonką nie stanowi podstawy do uchylania się od wykazania jej wkładu w utrzymanie wspólnego gospodarstwa domowego, a co za tym idzie wykazania jej sytuacji majątkowej. Z przedłożonych przez stronę w toku postępowania dokumentów, w tym m.in. wyjaśnień zawartych w odwołaniu wynika jednoznacznie, że skarżący tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką. Należy podkreślić, że to przede wszystkim w interesie strony jest podanie do wiadomości organu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, bowiem zgromadzenie materiału dowodowego, w oparciu o który organ administracyjny podejmuje decyzję wymaga współdziałania ze strony dłużnika, który będąc zainteresowany pomyślnym rozpoznaniem wniosku powinien przedłożyć wszelkie dokumenty, które w jego ocenie przemawiają za pozytywnym rozstrzygnięciem jego sprawy.

Ponadto za zastosowaniem ulgi co do zasady nie przemawiają też niepowodzenia w działalności gospodarczej przedsiębiorcy, bowiem działalność ta jest działalnością rynkową opartą na ryzyku gospodarczym i konkurencji z innymi podmiotami działającymi w podobnych warunkach. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, pomimo podnoszonej przez skarżącego trudnej sytuacji finansowej, prowadzona przez niego działalność gospodarcza osiągnęła w 2023 r. przychody przekraczające milion złotych, a więc stanowiące ponad 66-krotność kwoty przedmiotowej należności. Trudno zatem przyjąć, że w opisanych okolicznościach interes skarżącego w zastosowaniu co do jego osoby wnioskowanej ulgi jest na tyle "ważny", by przewyższał wagę ("ważność") interesu publicznego, z którego wynika choćby zasada terminowości i pierwszeństwa spłaty należności publicznoprawnych nad prywatnoprawnymi.

Podzielić także należało stanowisko organów w niniejszej sprawie odnośnie odmowy rozłożenia spłaty wnioskowanej należności na raty, które zwróciły uwagę na okoliczność, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (przedłożonych przez wnioskodawcę dowodów) nie wynika, aby w budżecie gospodarstwa domowego skarżącego pozostawały jakiekolwiek wolne środki, które umożliwiałyby mu regularną spłatę zadłużenia w proponowanej wysokości. Skoro zatem skarżący wnioskował o rozłożenie przedmiotowej należności na 12 równych rat po 1.250 zł, to w jego interesie było wykazanie, iż posiada takie środki finansowe, które dawałyby rękojmię należytego (realnego) wykonywania warunków udzielanej przez organ ulgi. Przyznanie określonej ulgi w spłacie należności nie może być iluzoryczne (niewykonalne), bowiem beneficjent musi posiadać realne możliwości należytego wykonania decyzji organu, którą udzielono mu danej ulgi. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie wynikało natomiast, by skarżący istotnie dysponował zasobami finansowymi umożliwiającymi mu należytą realizację decyzji udzielającej mu wnioskowanej ulgi. Zgodzić zatem w pełni należy się z prezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w tym zakresie stanowiskiem, iż organ orzeka na podstawie dowodów, nie zaś w oparciu o deklaracje strony.

W świetle okoliczności przedmiotowej sprawy, uwzględniając obowiązujące przepisy, argumentację organów oraz zarzuty skargi, Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wskazać raz jeszcze należy, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego jest decyzją uznaniową i mogłaby zostać przez Sąd uchylona jedynie w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju okoliczności Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo prowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, jak również prawidłowej ich oceny. Z tego też powodu pomimo subiektywnych i odmiennych odczuć strony skarżącej należało uznać, że kontrolowane rozstrzygnięcia organów były prawidłowe i nie przekraczały granic uznania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl