Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 57/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6 ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 10 a ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 32  ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art. 210 § 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi R.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego R.R. kwotę 4217 (cztery tysiące dwieście siedemnaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego, powołując się m.in. na dyspozycję art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) oraz art. 22 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1, art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a, art. 26 ust. 1-2 i ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1857 ze zm., dalej jako ustawa), nałożył na R.R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą O. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł z tytułu niewywiązania się z obowiązku uzupełnienia danych w zgłoszeniu [...] oraz obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów.

W uzasadnieniu decyzji Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wskazał, iż w rezultacie przeprowadzonej w [...] w dniach [...] czerwca 2021 r. kontroli zestawu samochodowego o nr rej. [...], którym przewożony był z Niemiec do Polski towar w postaci oleju lnianego o masie 7.500 kg, klasyfikowanego do kodu CN 1515 i sporządzonego na jej okoliczność protokołu nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., jak również w efekcie ustaleń z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2021 r. organ ten wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia R.R. kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia.

Przywołując dyspozycję art. 3 ust. 1 ustawy Naczelnik przypomniał, iż system monitorowania obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych, służących monitorowaniu oraz kontroli realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Wskazał dalej, że przewożony przez przewoźnika towar o kodzie CN 1515 zaliczał się do katalogu towarów objętych ww. systemem na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2020 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2020 r., poz. 1477 ze zm.), a zatem zastosowanie do jego przewozu znajdował art. 6 ust. 1 ustawy, przewidujący - w przypadku przewozu z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju - obowiązek podmiotu odbierającego przesłania (przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju) do rejestru zgłoszenia, uzyskania numeru referencyjnego i przekazania go przewoźnikowi. Z kolei przewoźnik, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1, obowiązany jest przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie m.in. o dane przewoźnika (lit. a), numery rejestracyjne środka transportu (lit. c), miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju oraz planowaną datę jego zakończenia (lit. d-e), a także numer lokalizatora albo numer urządzenia (lit. h). Ponadto, stosownie do art. 10a ustawy, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem przewoźnik jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego uznał, że R.R. - nie uzupełniając zgłoszenia przewozu [...] o swoje dane oraz nie zapewniając przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu - dopuścił się naruszenia przywołanych przepisów art. 6 ust. 3 pkt 1 i art. 10a ustawy, co skutkuje nałożeniem na przewoźnika w oparciu o dyspozycję art. 22 ustawy kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia (ust. 2) oraz kary pieniężnej w tej samej kwocie za niewywiązanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy (ust. 2a).

Odnosząc się do wyjaśnień złożonych przez R.R. w piśmie z dnia [...] listopada 2021 r., zwracającego uwagę, że naruszenie jest wynikiem błędu zleceniodawcy (nadawcy) - firmy E. GmbH, która nie poinformowała przewoźnika, że przesyłka objęta jest SENT-em, a nadto omyłkowo przypisała SENT do innej przesyłki, przewożonej przez firmę D., która SENT ten wykorzystała (co potwierdziła sama E. GmbH w przekazanym organowi piśmie), Naczelnik za istotny w sprawie uznał wyłącznie fakt niewykonania przez przewoźnika uzupełnienia zgłoszenia przewozu [...] o dane przewoźnika, a także nie podania numeru lokalizatora GPS, z którymi wiążą się określone w ustawie skutki. W ocenie organu I instancji nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy usunięcie nieprawidłowości po ich ujawnieniu w trakcie kontroli, jak również okoliczność niepoinformowania go przez zleceniodawcę (nadawcę), że przewożona przesyłka podlega rejestracji w systemie monitorowania przewozu towarów wrażliwych SENT. Przewoźnik jako podmiot profesjonalnie zajmujący się przewozem towarów, w tym także towarów wrażliwych, winien mieć świadomość jaki towar przewozi i jakie obowiązki z przewozu tego rodzaju towaru wynikają. Organ uznał, że do stwierdzenia odpowiedzialności przewoźnika wystarczające jest samo ustalenie, że nastąpiło naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, nawet wówczas, gdy doszło do nich w sposób niezawiniony przez przewoźnika, którego odpowiedzialność opiera się na zasadzie ryzyka, obejmującego również ryzyko osobowe (podmiotowe), bowiem to do przedsiębiorcy należy właściwy dobór osób (firm), z którymi podejmuje współpracę.

W końcowej części uzasadnienia Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wykazał brak spełnienia w sprawie sprecyzowanych w art. 22 ust. 3 ustawy przesłanek przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary.

Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. R.R. wniósł odwołanie od ww. decyzji do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w którym powołał się na nieadekwatność zapisów decyzji do zaistniałej sytuacji, złożonych wyjaśnień i załączonych dokumentów oraz zastosowanie przez organ I instancji interpretacji nieuwzględniającej przepisów obowiązującego prawa, a także stanu faktycznego sprawy. Powołując na okoliczności wskazane w piśmie z dnia [...] listopada 2021 r. odwołujący się przypomniał, że nadawca wprowadził kierowcę w błąd co do charakteru przewożonego towaru, że kierowca nie otrzymał numeru referencyjnego, a zatem nie miał świadomości, że przekazany mu towar podlega monitorowaniu, nie miał także w końcu możliwości zweryfikowania rodzaju przewożonego towaru i polegał na informacjach i dokumentach od nadawcy. Będąc z kolei w nieświadomości co do jego charakteru nie poinformował przewoźnika o konieczności dokonania zgłoszenia w systemie SENT. R.R. zwrócił uwagę, że kierowca został obciążony mandatem w wysokości 7.500 zł, co jest już dotkliwą karą, jeśli uwzględni się udokumentowaną, ewidentną winę nadawcy. Podnosząc, że zaistniała sytuacja nie wynikała z celowego działania pozostającego w nieświadomości przewoźnika, jak również zwracając uwagę na okoliczność potwierdzonej przez samego nadawcę odpowiedzialności za zaistniałą sytuację, R.R. wniósł o odstąpienie od nałożenia na niego kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy.

Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2022 r., powołując się m.in. na art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 22 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1, art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, art. 26 ust. 1 i ust. 5 ustawy, decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

W ocenie organu odwoławczego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym na podstawie wyjaśnień odbiorcy towaru, tj. firmy S. Sp. z o.o. ustalone zostało, że w dniu 27 maja 2021 r. dostawca został poinformowany o potrzebie rejestracji przewozu surowca Alberdingk Double Boiled Linseed Oil w systemie SENT i w dniu 2 czerwca 2021 r. otrzymał mailowo numer [...] wraz z kluczem. Wykazane zostało, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia [...] o dane, do wypełnienia których był zobowiązany zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy, a nadto nie wywiązał się z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego ww. zgłoszeniem. Okoliczności te wyczerpują przesłanki wymienione w art. 22 ust. 2 oraz w art. 22 ust. 2a ustawy.

Odnosząc się do wyjaśnień R.R. zawartych w skierowanym do organu I instancji piśmie z dnia [...] listopada 2021 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że przepisy ustawy nie przewidują możliwości przeniesienia określonych w niej obowiązków (a więc i skutków ich niewypełnienia lub nienależytego wypełnienia) na inne osoby, czy podmioty. Wszelkie konsekwencje nieprawidłowej realizacji obowiązków ustawowych przez osoby, którym zlecono ich wykonanie, obciążają podmiot zobowiązany, zaś art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy wskazuje jednoznacznie, że uzupełnienie zgłoszenia o wymagane dane należy do obowiązku przewoźnika.

Organ odwoławczy nie znalazł także uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym podstaw do zastosowania w sprawie art. 22 ust. 3 ustawy i odstąpienia od nałożenia na R.R. kary pieniężnej. Badając wystąpienie przesłanek do jego zastosowania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził m.in., że w sprawie nie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne, bądź zdarzenia losowe, które zezwalałyby na odstąpienie. Fakt niepoinformowania przewoźnika przez zleceniodawcę (nadawcę), że przewożona przesyłka podlega rejestracji w systemie monitorowania przewozu towarów wrażliwych SENT, nie zwalnia z odpowiedzialności za naruszenia ustawy przewoźnika, który dochowując należytej staranności przy organizacji przedmiotowego przewozu miał obowiązek sprawdzić jaki towar będzie przedmiotem przewozu oraz jakie obowiązki wynikają z jego transportu.

Wydana przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej decyzja stała się przedmiotem wniesionej przez R.R. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której sformułowane zostały zarzuty naruszenia bliżej nieokreślonych przepisów prawa materialnego, a także regulujących prowadzenie postępowania oraz zbieranie i rozpatrywanie dowodów przepisów art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej.

Uzasadniając skargę R.R. zwrócił m.in. uwagę, iż zgodnie z opisem procedur odnoszących się do monitorowania towaru, umieszczonych na rządowej platformie usług elektronicznych skarbowo-celnych puesc.gov.pl (KROK 1-4), obowiązek złożenia zgłoszenia SENT obciąża podmiot wysyłający, sprzedający, odbierający lub nabywający, zaś zgłoszenia do systemu nie może złożyć przewoźnik. Zgłaszający otrzymuje numer referencyjny zgłoszenia i numer klucza, o czym informuje przewoźnika przekazując mu te numery przed rozpoczęciem przewozu towarów. Rolą przewoźnika jest uzupełnienie zgłoszenia o podanym mu numerze referencyjnym o wymagane w art. 6 ust. 3 ustawy informacje . Zdaniem skarżącego organy obu instancji pominęły brak możliwości wywiązania się przewoźnika z obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu z przyczyn leżących po stronie trzeciej, która to nie przekazała skarżącemu informacji, że towar podlega monitorowaniu w systemie SENT, jak również nie przekazała mu niezbędnych danych umożliwiających uzupełnianie tego zgłoszenia (o ile takowe byłoby przypisane do przewożonego towaru). Ponadto nie przekazano mu informacji co do właściwości towaru. R.R. podkreślił, że nawet posiadając wiedzę, że towar podlega zgłoszeniu w systemie monitorowania nie miałby możliwości dokonania uzupełnienia zgłoszenia [...], gdyż jak wynika z dowodów, zgłoszenie o tym numerze zostało przekazane innemu przewoźnikowi, który zakończył SENT w dniu [...] czerwca 2021 r. Brak było zatem także podstaw do nałożenia kary za niewywiązanie się przewoźnika z obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu "objętego zgłoszeniem [...]", jeśli zważy się, że zgłoszenie to nie zostało przez osoby zobowiązane przypisane do przewożonego przez przewoźnika towaru. Przypomniał, że w trakcie kontroli poinformowano o brakach zleceniodawcę, który dopiero wówczas przekazał przewoźnikowi wygenerowany numer referencyjny [...] oraz odpowiadający mu numer klucza. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, podtrzymując stanowisko wyrażone w swej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, którą nałożono na skarżącego przewoźnika karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za niewykonanie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przewozu towarów, co stanowiło naruszenie określone w art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy oraz karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za niepodanie numeru lokalizatora GPS, co stanowiło naruszenie określone w art. 10a ust. 1 ustawy.

W związku z tym istota rozpoznawanej sprawy sprowadzała się do oceny czy w ustalonym stanie faktycznym wystąpiły przesłanki do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej określonej w art. 22 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1 oraz art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem ich przewozu na terytorium kraju po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o dane wskazane w tym przepisie. Art. 22 ust. 2 stanowi, że w sytuacji nieuzupełnienia przez przewoźnika zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Zgodnie z art. 10a ust. 1 przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, a art. 22 ust. 2a stanowi, że w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Należy zauważyć, że omawiana ustawa określa zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika i kierującego środkiem transportu. Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie wynikającym z przepisów tej ustawy. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy, w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.

W myśl powołanych wyżej przepisów podmiot odbierający zobowiązany był przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi (art. 6 ust. 1), natomiast przewoźnik - skarżący, zobowiązany był przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju po drodze publicznej uzupełnić to zgłoszenie o dane wskazane w art. 6 ust. 3, zaś w trakcie całej trasy przewozu zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Należy w związku z tym zauważyć, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy kontrola przewożonego towaru rozpoczęła się w dniu [...] czerwca 2021 r. natomiast numer [...] wraz z kluczem został w dniu [...] czerwca 2021 r. przekazany omyłkowo innemu przewoźnikowi - firmie D. i przewóz objęty tym zgłoszeniem został zrealizowany w dniu [...] czerwca 2021 r. W związku z tym skarżący przewoźnik, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, nie miał fizycznej możliwości uzupełnienia danych w systemie SENT, gdyż po pierwsze nie został przekazany numer referencyjny dla zgłoszenia [...], a po drugie jeszcze przed rozpoczęciem przez skarżącego przewoźnika przewozu towaru w kraju przewóz objęty zgłoszeniem [...] został już zrealizowany. Tym samym skarżący nie miał możliwości wywiązania się ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy uzupełnienia zgłoszenia [...], a także nie miał możliwości zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy. W zaistniałej sytuacji skarżący przewoźnik, rozpoczynając przewóz towarów bez otrzymania od podmiotu odbierającego wyżej wskazanych danych, naruszył art. 10 ust. 1 ustawy, zgodnie którym przewoźnik jest obowiązany odmówić przyjęcia do przewozu towarów podlegających zgłoszeniu w przypadku nieotrzymania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7. Sankcja za naruszenie powyższego przepisu została określona przez ustawodawcę w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli rozpoczęcia przewozu towaru przez kierującego, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, bez numeru referencyjnego, bez dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7 – kierujący podlega karze grzywny w wysokości od 5.000 do 7.500 zł. Jak wynika z akt administracyjnych na kierowcę kontrolowanego pojazdu nałożono mandat karny w wysokości 7500 zł.

Mając na uwadze przytoczone powyżej przepisy ustawy należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera praktycznie żadnego uzasadnienia prawnego do nałożenia - w okolicznościach sprawy - kar pieniężnych na przewoźnika na podstawie art. 22 ust. 2 i art. 22 ust. 2a ustawy, zgodnie z którymi nałożenie kary pieniężnej może nastąpić jedynie w przypadku, gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 oraz nie przekazuje aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, nie zaś w przypadku gdy przewoźnik naruszy obowiązek art. 10 ust. 1 ustawy, polegający na konieczności odmowy przyjęcia do przewozu towarów podlegających zgłoszeniu w przypadku nieotrzymania numeru referencyjnego od podmiotu obowiązanego do dokonania zgłoszenia w systemie SENT. Należy podkreślić, że uzasadnienie prawne decyzji, które powinno zawierać, jak to stanowi art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa, nie może sprowadzać się do bezrefleksyjnego stwierdzenia, że strona naruszyła określony przepis. Uzasadnienie decyzji wymaga przytoczenia wyników przeprowadzonego procesu interpretacji określonych przepisów prawa, a także dokonanej subsumpcji konkretnego i precyzyjnie ustalonego stanu faktycznego, pod określoną normę prawną. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji, mimo jego obszerności, nie pozwala na zapoznanie się zarówno z przeprowadzonym przez organ procesem wykładni przepisów, jak również ich zastosowania w okolicznościach tej konkretnie sprawy. Jak wskazano wyżej art. 22 ust. 2 ustawy uzasadnia niewątpliwie nałożenie kary na przewoźnika, który dysponując dostępem do dokonanego przez odbiorcę zgłoszenia SENT, nie uzupełni tego zgłoszenia o dane wskazane w art. 6 ust. 3 pkt 1. Nie uzasadnia natomiast nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika, który naruszając art. 10 ust. 1 ustawy, podejmuje się przewozu towarów bez otrzymania numeru referencyjnego oraz bez dostępu do zgłoszenia SENT, którego nie może uzupełnić o dane z art. 6 ust. 3 pkt 1, ani też nie może przekazywać aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że przepisy dotyczące nakładania kary pieniężnej jako formy represji za naruszenie określonego ustawą obowiązku wymagają, aby norma naruszona, za którą grozi sankcja, była sformułowana w sposób czytelny i jednoznaczny. Z uwagi na swój prawnokarny charakter, muszą być interpretowane i stosowane w sposób bardzo ścisły, a do kary administracyjnej w pełni ma zastosowanie zasada prawa karnego nulla poena sine lege, co oznacza, że nie można stosować w tym postępowaniu środków prawnych nieprzewidzianych wyraźnie w ustawie (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., II GSK 492/09). Podstawową metodą interpretacji przepisów zawierających sankcje w postaci kary pieniężnej winna być wykładnia językowa, oczywiście przede wszystkim jeżeli chodzi o zrozumienie przesłanek odpowiedzialności. Trafnie podnosi się bowiem, że norma zagrożona sankcją administracyjną musi być wykładana zgodnie z jej językowym, literalnym brzmieniem - jeżeli znaczenie tej normy nie budzi wątpliwości. Za niedopuszczalne przy interpretacji normy sankcyjnej uznaje się natomiast stosowanie innego rodzaju wykładni – celowościowej, czy systemowej dla uzyskania innej, niż to wynika z użycia wykładni gramatycznej, treści danej normy (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r., II GSK 972/08). Także Trybunał Konstytucyjny wypowiadając się na temat reguł stanowienia przepisów karnych i ich zgodności z podstawowymi normami i zasadami konstytucyjnymi zauważał, że powszechnie akceptowane standardy odnoszące się do prawa karnego, powinny dotyczyć nie tylko przepisów karnych sensu stricte, ale także wszystkich przepisów o charakterze represyjnym, a więc wszystkich przepisów, których celem jest poddanie obywatela jakiejś formie ukarania (orzeczenia z dnia 1 marca 1994 r. U.7/93, z dnia 26 kwietnia 1995 r. K.11/94, z dnia 3 listopada 2004 r. K.18/03). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2003 r., P 10/02, podstawowe znamiona czynu zabronionego muszą zostać określone w ustawie w sposób odpowiadający pewnym minimalnym wymogom precyzji, tak aby adresat normy prawnej mógł się zorientować, na podstawie samej tylko ustawy, co do zasadniczej treści ustanowionego zakazu (zasada określoności regulacji z zakresu prawa represyjnego).

Reasumując należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej nie wyjaśniono, dlaczego skoro w art. 22 ust. 2 ustawy mowa jest jedynie o sankcji za nieuzupełnienie zgłoszenia o wymagane dane, przepis ten zastosowano do nałożenia kary na przewoźnika, który w momencie kontroli nie dysponował dostępem do zgłoszenia i nie mógł tego zgłoszenia uzupełnić, ani też dlaczego stwierdzono niewywiązanie się przez przewoźnika z przewidzianego w art. 10a ust.1 obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, którym przewoźnik nie dysponował.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na wadliwe uzasadnienie w zakresie podstawy prawnej decyzji organów obu instancji, stanowiącym o naruszeniu w sprawie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej rezultat, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, daje p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w kwocie 4217 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości 600 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym w wysokości 3600 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 265.) oraz uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Ponownie rozpatrując sprawę, rolą organów będzie ustalenie i następnie rzetelne uzasadnienie, czy rzeczywiście wystąpiły przesłanki do nałożenia na skarżącego przewoźnika kary pieniężnej, przy uwzględnieniu, że wykładni przepisów o systemie monitorowania przewozu towarów w zakresie przepisów przewidujących nakładanie kar pieniężnych należy dokonywać na podstawie wykładni językowej. W przypadku konieczności jej uzupełnienia o inne elementy wykładni (systemowej, celowościowej) obowiązkiem organów będzie tego wyjaśnienie, z odwołaniem się do założeń leżących u podstaw wprowadzenia do obrotu prawnego przepisów ustawy, obejmujących przeciwdziałanie realnym zagrożeniom dla dochodów podatkowych Skarbu Państwa. Decyzja nakładająca karę nie może budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych co do tego za jaki stan niezgodny z prawem podmiot został ukarany.