Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1424/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 168 par. 2, art. 213 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 5 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Cisowska- Sakrajda (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogdan Lubiński Protokolant: Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2009 roku sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji dotyczącej odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy A. z dnia [...] znak [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy A. z dnia [...]r. znak [...]odmawiające uzupełnienia decyzji z dnia [...]r. znak [...]w sprawie odmowy umorzenia A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. zaległości w podatku od nieruchomości położonej w J. przy ul. A 85-89 oraz przy ul. B 83-85.

W uzasadnieniu postanowienia wskazało, iż we wniosku w dniu 5 maja 2008 roku o uzupełnienie decyzji Wójta Gminy A. z dnia [...]r. znak [...]w sprawie odmowy umorzenia podatku od nieruchomości, [...] Spółka z o.o. podniosła, że w dniu 13 lutego 2008r. zwróciła się do organu podatkowego o umorzenie zaległości za okres od lipca 2007r. do stycznia 2008r. z tytułu podatku od nieruchomości, natomiast Wójt Gminy A. w przedmiotowej decyzji odniósł się do okresu od lipca do grudnia 2007 roku.

Dalej Kolegium wskazało, iż Wójt Gminy A. postanowieniem z dnia [...]r. znak [...]odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...]r. znak [...]podnosząc, że Spółka w dniu 15 stycznia 2008r. dokonała zapłaty pierwszej raty za 2008r. z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości, tj. w kwocie 9.825,58zł. Rata ta zgodnie ze złożoną deklaracją na podatek od nieruchomości na 2008 rok winna być zaokrąglona do pełnych złotych, tj. do 9.826,00zł, stąd pozostała kwota 0,42 grosze, stanowiąca zaległość związaną z pierwszą ratą podatku, jednakże z uwagi na bardzo niską kwotę zaległości organ odmówił uzupełnienia decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości.

Organ odwoławczy wskazał nadto, iż w zażaleniu na to postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej oraz podniosła, iż z potwierdzenia zapłaty kwoty 9.825,58 zł z tytułu płatności nie wynikało, że dotyczyła ona raty za styczeń 2008r.; zgodnie z wnioskiem kwota winna być więc zaliczona na zobowiązanie z tytułu raty podatku należnej za styczeń 2008r. jedynie w związku z posiadaniem tytułu własności gruntu w J. oraz przyszłe zobowiązania podatkowe związane z tym gruntem; Spółka nie dokonała bowiem w roku 2008 wpłaty podatku od nieruchomości w części dotyczącej posiadanych budynków; wskazanie strony dotyczące zaliczenia wpłaty dokonanej dnia 14 stycznia 2008r. należało uwzględnić zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ podniósł też, iż Spółka w zażaleniu podkreśliła, iż organ podatkowy nie może zaliczyć otrzymanej kwoty na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, jeżeli podatnik wskazuje, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty, a zapłata zobowiązania podatkowego z tytułu posiadania tytułu własności gruntu nie pozbawia jej prawa do wnioskowania o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości od budynków posiadanych na tym gruncie, zaś brak decyzji w sprawie uzupełnienia decyzji uniemożliwia Spółce podjęcie dalszych kroków zmierzających do umorzenia podatku od nieruchomości w części dotyczącej budynków za styczeń 2008 rok.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, powołało art. 213 § 1 Ordynacji podatkowej, wywodząc, iż strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Następnie wskazało, iż Spółka otrzymała w dniu 21 kwietnia 2008r decyzję Wójta Gminy A. z dnia [...]r. znak [...]w sprawie odmowy umorzenia zaległości za okres od lipca do grudnia 2007 r. w wysokości 39.805,00 zł, żądanie uzupełnienia tej decyzji wpłynęło zaś do organu podatkowego dnia 8 maja 2008r. za pośrednictwem poczty, jednakże nie zachowano koperty. W tej sytuacji Kolegium uznało, iż Spółka zachowała termin do złożenia żądania o uzupełnienie przedmiotowej decyzji.

Zarzut naruszenia przez organ podatkowy przepisu art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej Kolegium uznała za bezzasadny, bowiem Spółka dnia 14 stycznia 2008r. dokonała wpłaty podatku od nieruchomości w kwocie 9825,58 zł wskazując, iż jest to podatek od nieruchomości za 2008 rok i tak też organ podatkowy zarachował wpłacony podatek zgodnie ze wskazaniem podatnika. Zatem nie zaliczył tej kwoty według swojego uznania, jak to sugeruje Spółka. Organ odwoławczy podkreślił nadto, iż przez nieruchomość należy rozumieć nie tylko nieruchomość gruntową, ale także nieruchomości jakimi są budynki, a to jego zdaniem czyni niezrozumiałym wpłaty przez Spółkę podatku tylko w części dotyczącej gruntu. Deklaracja na podatek od nieruchomości na 2008 rok dotyczyła podatku od nieruchomości, które są w niej wymienione, a są to nieruchomości gruntowe i budynkowe. Spółka zadeklarowała podatek na 2008 rok w kwocie 117.907,00 zł, co w przeliczeniu na dwanaście miesięcy stanowi kwotę 9.825,58 zł i taką wpłaciła za styczeń 2008r. na rachunek organu podatkowego. Wpłacona kwota stanowi więc, zdaniem organu, podatek od nieruchomości gruntowej i od budynku. Podatek wpłacony w terminie oznacza brak zaległości, żądanie uzupełnienia decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości za styczeń 2008 nie znajduje zatem uzasadnienia. Podniósł nadto, że kwota 0,42 zł wynikła jedynie z nie zaokrąglenia wpłaconej kwoty do pełnych złotych, jej wysokość jest bardzo niska, stąd też Kolegium uznało brak podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Kolegium zwróciło również uwagę organowi pierwszej instancji, iż błędem było rozpatrzenie żądania uzupełnienia decyzji w formie pisma w dniu [...]r. znak [...]. Forma rozstrzygnięcia takiego żądania jest uregulowana w Ordynacji podatkowej, której procedurę organ podatkowy obowiązany jest stosować. Na to pismo Spółka wniosła zażalenie, po czym organ wydał postanowienie zgodnie z wymogami Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji Kolegium rozpatrzyło zażalenie na postanowienie z dnia [...]r. znak [...], które zawierało takie same zarzuty, jak zażalenie na wcześniej wydane pismo uznając, iż jest to jedno zażalenie w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Kolegium, taki sposób działania nie ogranicza praw podatnika w załatwieniu jego sprawy.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Rozstrzygnięciu temu zarzuciła naruszenie art. 62 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię.

W uzasadnieniu skargi, poza przedstawieniem stanu faktycznego sprawy oraz stanowiska organu podatkowego, wyjaśniła, iż z tytułu płatności w dniu 14 stycznia 2008r. kwoty 9.825,58 zł nie wynikało, iż dotyczyła ona raty za styczeń 2008r., a wskazana kwota zgodnie z wnioskiem Spółki z dnia 30 maja 2008r. winna być zaliczona na zobowiązanie podatkowe z tytułu raty podatku należnej za styczeń 2008r. jedynie w związku posiadaniem tytułu własności gruntu w J. oraz przyszłe zobowiązania podatkowe w związku z posiadaniem tytułu własności tego gruntu, nie obejmowała ona podatku od nieruchomości w części dotyczącej posiadanych budynków. Zdaniem Spółki, zapłata zobowiązania podatkowego z tytułu posiadania tytułu własności gruntu nie pozbawia jej prawa wnioskowania o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości od budynków posadowionych na tym gruncie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone przez A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. postanowienie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze, w sprawie doszło bowiem do naruszenia art. 213 § 1 w związku z art. 168 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej Op. Stosownie do powołanych przepisów strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Podanie zaś powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.

Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż żądanie jest formułowane przez stronę w podaniu o wszczęciu postępowania. Treść żądania wyznacza przedmiot postępowania, a w konsekwencji i zakres przedmiotowy rozstrzygnięcia. Organ administracji publicznej nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej czy zakresu żądania strony (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 1995r., IV SAB 45/95, ONSA 1996, z. 4, poz. 166, wyrok NSA 2 marca 1987r., III SA 92/87 czy wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990r., I SA 367/90, ONSA 1990, Nr 2- 3, poz. 47). Uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia będzie zatem miało miejsce w wypadku, gdy organ z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy lub niedbalstwa przy sporządzaniu decyzji wydał decyzję w samej rzeczy częściową, tj. rozstrzygającą tylko o części żądania strony, chociaż, w ocenie organu ją wydającego, miała ona załatwiać sprawę w całości. Niekompletność rozstrzygnięcia sprawy powinna być widoczna przy porównaniu go z materiałami zawartymi w aktach sprawy, a więc z żądaniami strony, zakresem postępowania wyjaśniającego, z zebranymi w sprawie materiałami i dowodami (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2004r., III SA 708/03, LEX nr 147331). Podnieść też należy, iż poprzez uzupełnienie rozstrzygnięcia decyzji organ doprowadza do załatwienia całej sprawy, a tym samym do zgodności z art. 207 § 2 Op, który nie daje podstaw do wydania decyzji załatwiającej tylko część sprawy (zob. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa, komentarz, Warszawa 2009, s. 786).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności podnieść należy, iż przedmiotem tej sprawy jest, co umknęło uwadze zarówno organów podatkowych, jak i strony, odmowa uzupełnienia decyzji Wójta Gminy A. z dnia [...]r. znak [...], co oznacza, iż przedmiotem analizy uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji i przedmiotem oceny zgodności z prawem tego postanowienia powinny być okoliczności istotne z punktu widzenia kompletności rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia pierwszoinstancyjnego, a także zażalenia, a nawet skargi strony, wynika, iż obie strony skoncentrowały się w swojej polemice na zagadnieniu umorzenia zaległości podatkowej, jak i zasadach zaliczania nadpłat na poczet zaległości podatkowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ stwierdza wszak, iż "podatek wpłacony w terminie oznacza brak zaległości zatem żądanie uzupełnienia decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości za styczeń nie znajduje uzasadnienia. (..) Kwota 0,42 zł wynikała jedynie z nie zaokrąglenia wpłaconej kwoty do pełnych złotych, jej wysokość jest bardzo niska stąd Kolegium uznało brak podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia" czy Spółka dnia 14 stycznia 2008r. dokonała wpłaty podatku od nieruchomości w kwocie 9825,58 zł wskazując, iż jest to podatek od nieruchomości za 2008 rok i tak też organ podatkowy zarachował wpłacony podatek zgodnie ze wskazaniem podatnika. Strona skarżąca z kolei w swoim zażaleniu, jak i skardze, podnosi w szczególności, że "zapłata zobowiązania podatkowego z tytułu posiadania tytułu własności gruntu nie pozbawia jej prawa wnioskowania o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości od budynków posadowionych na tym gruncie". Z powyższego wynika bez wątpienia, iż zaistniała rozbieżność między sentencją rozstrzygnięcia postanowienia wyrażonego zwrotem odmawia uzupełnienia decyzji a jego uzasadnieniem, odnoszącym się w motywach mających potwierdzać zasadność odmowy uzupełnienia decyzji do okoliczności istotnych z punktu widzenia sprawy umorzenia zaległości podatkowej, nie zaś okoliczności istotnych dla oceny kompletności decyzji. Zauważyć też należy, iż żądanie strony skarżącej zawarte we wniosku z dnia 13 lutego 2008r. o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości nie zostało rozstrzygnięte w całości w podjętej przez Wójta Gminy A. decyzji z dnia [...]r. We wniosku strona skarżąca wniosła wszak o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od lipca 2007r. do stycznia 2008r. W decyzji z dnia [...]r. Wójt Gminy A. odmówił zaś umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości jedynie za okres od lipca do grudnia 2007r. To zaś oznacza, iż rozstrzygnięcie tej decyzji nie jest kompletne, w konsekwencji w sprawie zaistniały przesłanki uzupełnienia tej decyzji w trybie art. 213 § 1 Op. Zaistnienie przesłanek do uzupełnienia spornej decyzji nie jest jednakże tożsame z uwzględnieniem żądania strony zawartego we wniosku z dnia 13 lutego 2008r., tj. umorzenia wskazanej przez stronę zaległości podatkowej. Uwzględnienie tego wniosku zależy bowiem od zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 67a Op, ich ocena zaś należy do organu podatkowego właściwego w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

M.Ko.