Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 605/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Bankowe prawo
Inne
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 229 poz 1 art. 5c ust. 1 lit. a, art. 5b ust. 3, art. 1 lit. h i lit. k
law: Rozporządzenie 833/2014 dotyczące środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie
article: art. 28
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 535/23 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 12 grudnia 2022 r. nr DNK7.8652.930.2022 w przedmiocie zezwolenia na przejęcie depozytu środków finansowych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 26 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 535/23 oddalił skargę M.P. (dalej: skarżący) na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: Szef KAS) z 12 grudnia 2022 r. nr DNK7.8652.930.2022 w przedmiocie odmowy zezwolenia na przyjęcie depozytu środków finansowych.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Skarżący, na podstawie art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 229, str. 1 z późn. zm., dalej rozporządzenie nr 833/2014), wystąpił z wnioskiem o wydanie zezwolenia na przyjęcie przelewu pieniężnego w wysokości 257.305,76 USD wykonanego z rosyjskiego banku S. z konta należącego do jego żony Y.M., obywatelki rosyjskiej i zaksięgowanie go na rachunku walutowym skarżącego prowadzonym przez [...] Bank S.A. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że jest obywatelem Polski mieszkającym z żoną w Rosji, natomiast planuje powrót wraz z rodziną do Polski i przelane środki są mu niezbędne do osiedlenia się w kraju i zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zaś odmowa przyjęcia przelewu i odesłanie pieniędzy do Rosji będzie równoznaczne z ich konfiskatą lub stratą, a tym samym oznacza pozbawienie strony i jego rodziny środków do życia. Wnioskodawca wyjaśnił ponadto, że nie mógł wykonać przelewu środków z własnego rachunku bankowego z uwagi na ograniczenia wprowadzone przez Rosję w zakresie przekazywania środków pieniężnych w walutach obcych na jakiekolwiek rachunki zagraniczne. Z tego względu jedyną możliwością transferu środków stanowiących oszczędności całego życia skarżącego było dokonanie przelewu z konta bankowego należącego do jego żony.

Decyzją z 28 października 2022 r. Szef KAS odmówił wydania skarżącemu zezwolenia na przyjęcie wnioskowanego depozytu środków finansowych.

Zaskarżoną decyzją z 12 grudnia 2022 r. Szef KAS, po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z 28 października 2022 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący nie wykazał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 833/2014. Zdaniem organu argumentacja wniosku dotyczy wydarzeń przyszłych, niepewnych i hipotetycznych; nie odnosi się natomiast do obecnego stanu rzeczy. Z treści cytowanego przepisu wynika, że zgoda ma się odnosić do przyjęcia depozytu w kraju, w którym przelane środki pieniężne mają posłużyć zaspokajaniu podstawowych potrzeb zainteresowanej osoby (w tym przypadku w Polsce). Środki pieniężne objęte depozytem ustanowionym w Polsce nie mają natomiast służyć zaspokojeniu podstawowych potrzeb wnioskodawcy i jego żony w ich obecnym miejscu zamieszkania na terenie Federacji Rosyjskiej. Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie nie wynika bowiem, aby skarżący wraz z żoną ponosili obecnie takie koszty w Polsce. Wnioskodawca nie przedstawił dowodów potwierdzających faktyczny zamiar powrotu do kraju, takich jak umowa o pracę, czy przedwstępna umowa nabycia nieruchomości, które to dokumenty uprawdopodobniłyby twierdzenia zawarte we wniosku. W ocenie organu przeniesienie centrum interesów życiowych skarżącego i jego żony do Polski pozostaje dopiero w sferze ich planów na przyszłość. W tej sytuacji ewentualny transfer środków byłby przedwczesny i uniemożliwiłby weryfikację ich faktycznego przeznaczenia. Szef KAS podkreślił ponadto, że przedmiotowy przelew pieniężny został wykonany z rachunku bankowego żony skarżącego i tylko ona może być uznana za stronę tej transakcji finansowej. Trudno więc uznać, że transfer ten stanowi przekazanie środków pieniężnych skarżącego, za pośrednictwem rachunku jego żony, na rachunek skarżącego w Polsce.

WSA w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – stan faktyczny sprawy ustalony przez organ nie nasuwa wątpliwości i jest czytelny. WSA podzielił stanowisko organu, że skarżący nie wykazał, by przelewane środki mogły zostać objęte odstępstwem przewidzianym w art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 833/2014, bowiem brak jest dowodów na potwierdzenie wyjaśnień skarżącego, iż mają one zabezpieczać przyszłe potrzeby mieszkaniowe oraz utrzymanie rodziny skarżącego w związku z jego powrotem wraz z rodziną do Polski. Obecne centrum interesów życiowych skarżącego jest zlokalizowane na terytorium Rosji i ta okoliczność jest niesporna, bowiem skarżący wnioskuje o decyzję zezwalającą uzasadniając to planowanymi działaniami, których jednak nie uprawdopodobnił w żaden sposób. W ocenie WSA nie może być więc mowy o "zaspokojeniu podstawowych potrzeb" skarżącego na terytorium kraju, zaś jego twierdzenia w tym zakresie uznać należy za gołosłowne. Zdaniem sądu pierwszej instancji stanowiska organów nie udało się podważyć w skardze, której zarzuty opierają się na wzajemnie sprzecznych twierdzeniach, jak to że skarżący dokonał przelewu za pośrednictwem swojej żony oraz że oznacza to oddanie przelewanych środków do dyspozycji strony, a skarżący "jako nadawca i odbiorca przelewu będący obywatelem państwa członkowskiego UE jest objęty wyjątkiem określonym w art. 5b ust. 3 rozporządzenia nr 833/2014.

W ocenie sądu pierwszej instancji Szef KAS trafnie zauważył, że sporny przelew pochodzi z rosyjskiego rachunku bankowego żony skarżącego, a jego tytuł również wskazuje na przekazanie środków od żony, a nie za jej pośrednictwem. Natomiast uznanie, że środki zostały oddane skarżącemu w depozyt jest przedwczesne i niezgodne z definicją legalną wynikającą z art. 1 lit. k rozporządzenia nr 833/2014, skoro chodzi o środki "pozostawione na rachunku", a te jak wskazuje sama strona nie zostały przyjęte przez bank.

WSA za niezasadne uznał również zarzuty zmierzające do wykazania, że [...] Bank S.A. oraz żona skarżącego posiadali przymiot strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.).

W skardze kasacyjnej M.P. zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z 12 grudnia 2022 r. oraz decyzji ją poprzedzającej z 28 października 2022 r. lub ich uchylenie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:

1. art. 5b ust. 1 w zw. z art. 1 lit. h rozporządzenia 833/2014 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, że prawidłowym jest, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, nie zostały skierowane do banku [...] Bank S.A. oraz Y.M. w sytuacji, gdy z powyżej wskazanych przepisów wynika, iż powinni oni pozostawać stronami postępowania, a pominięcie ich jako stron postępowania powinno stanowić o nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., co w konsekwencji powinno doprowadzić do uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji i stwierdzenia nieważności wydanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej;

2. art. 5b ust. 1 rozporządzenia 833/2014 stanowiące przyczynę nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przez sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy adresatem normy z art. 5b ust. 1 rozporządzenia 833/2014 są instytucje kredytowe w rozumieniu art. 1 lit. h rozporządzenia 833/2014, czyli przedsiębiorstwa, których działalność polega na przyjmowaniu depozytów lub innych funduszy podlegających zwrotowi od klientów oraz na udzielaniu kredytów na własny rachunek, której to definicji skarżący nie wypełnia, nie będąc instytucją kredytową, co w konsekwencji powinno doprowadzić do uwzględnienia skargi przez WSA i stwierdzenia nieważności wydanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej;

3. art. 5b ust. 3 rozporządzenia 833/2014 w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie i przyjęcie, że przekazanie środków przez skarżącego na swój rachunek bankowy w Polsce, za pośrednictwem żony Y.M. podlega pod zakaz z art. 5b ust. 1 rozporządzenia 833/2014, podczas gdy dokonując analizy stanu faktycznego sąd pierwszej instancji powinien dojść do wniosku, że przelew ten podlega pod wyjątek opisany w art. 5b ust. 3 rozporządzenia 833/2014, gdyż skarżący jest obywatelem polskim, w związku z czym jego skarga powinna zostać uwzględniona;

4. art. 5b ust. 1 w zw. z art. 1 lit. k rozporządzenia 833/2014 w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, iż dokonanie przelewu z rachunku Y.M. w banku S. na rachunek skarżącego w banku [...] Bank S.A. stanowiło ustanowienie depozytu przez obywatela Federacji Rosyjskiej w instytucji kredytowej zlokalizowanej w Unii Europejskiej, podczas gdy taki przelew nie stanowi depozytu w rozumieniu art. 1 lit. k rozporządzenia 833/2014, co doprowadziło do oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji;

5. art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia 833/2014 w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię, polegające na przyjęciu przez WSA, że sytuacja faktyczna skarżącego nie pozwala na przyjęcie wniosku, iż przelewane środki są mu niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb, podczas gdy prawidłowa wykładnia i zastosowanie tego przepisu powinny doprowadzić do wniosku, że środki te są niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącego, co w konsekwencji powinno prowadzić do uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:

1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5b ust. 1 w zw. z art. 1 lit. h rozporządzenia 833/2014, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez pomięcie przez sąd pierwszej instancji okoliczności, że organ zaniechał wezwania podmiotów mających status strony w postępowaniu administracyjnym, tj. banku [...] Bank S.A. oraz Y.M. oraz przeprowadził postępowanie bez udziału tych stron;

2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w z art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, polegające na pominięciu przez sąd pierwszej instancji faktu, iż organ nie rozpatrzył całości materiału dowodowego sprawy w sposób pełny i swobodny, naruszając tym samym zasadę prawdy materialnej, co doprowadziło do błędnego wniosku, iż przekazanie przelewu przez skarżącego na własny rachunek w Polsce za pośrednictwem rachunku bankowego żony nie podpada pod wyjątek wynikający z art. 5b ust. 3 rozporządzenia 833/2014, a także doprowadziło do uznania, że wykonanie przelewu przez Y.M. na rzecz skarżącego stanowi złożenie tych środków do depozytu w rozumieniu art. 1 lit. k rozporządzenia 833/2014, która to czynność w związku z tym podlegałaby zakazowi określonemu w art. 5b ust. 1 rozporządzenia 833/2014, a w konsekwencji doprowadziła do błędnego przyjęcia, że przelewane środki przez Y.M. na rzecz skarżącego nie służyłyby zaspokojeniu podstawowych potrzeb skarżącego, podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów prawa procesowego doprowadziłoby w pierwszej kolejności do wniosku, że przekazanie środków przez skarżącego – obywatela polskiego na własny rachunek w Polsce za pośrednictwem rachunku bankowego swojej żony podpada pod wyjątek wynikający z art. 5b ust. 3 rozporządzenia 833/2014 oraz że przelew od Y.M. na rzecz skarżącego nie stanowi ustanowienia depozytu w rozumieniu art. 1 lit. k rozporządzenia 833/2014, a więc nie podlega on ograniczeniom z art. 5b ust. 1 rozporządzenia 833/2014, a ponadto przelewane przez Y.M. środki na rzecz skarżącego były niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącego;

3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy polegające na pominięciu przez sąd pierwszej instancji faktu, iż organ wydał decyzję o odmowie zezwolenia na przyjęcie depozytu, w sytuacji, gdy winien był on wydać na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie w całości po stwierdzeniu, że przelew dokonany przez Y.M. na rzecz skarżącego nie podlega ograniczeniom z art. 5b ust. 1 rozporządzenia 833/2014 i nie można wydać wobec niego decyzji o udzieleniu lub odmowie udzielenia zezwolenia na przyjęcie depozytu.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef KAS wniósł o jej oddalenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie, zarówno wnoszący skargę kasacyjną, jak i Szef KAS złożyli oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, wnioskując o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna M.P. oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji w pierwszej kolejności, co do zasady, rozpoznaje zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenia prawa procesowego, a dopiero w drugiej kolejności odnosi się do zarzutów materialnych tej skargi. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego przed organami i sądem pierwszej instancji może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Wyjściowo NSA zauważa, że rozpoznawana skarga kasacyjna jest formalnie wadliwa w tym zakresie, w którym nie wskazuje w zarzutach sposobu naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji. Skoro przedmiotem kontroli sądu pierwszej instancji była decyzja administracyjna, to sąd wydający zaskarżony wyrok mógł orzekać na podstawie art. 145 § 1–3 lub art. 151 p.p.s.a. Zatem te przepisy mogły być normą stosowaną przez sąd pierwszej instancji i one mogły być naruszone przez ich niewłaściwe zastosowanie. W konsekwencji mogło to skutkować nieuchyleniem kontrolowanej decyzji, gdy ta powinna być uchylona (art. 145 § 1–3 p.p.s.a.) lub wadliwym oddaleniem skargi w sytuacji, gdy nie było podstaw do takiego działania (art. 151 p.p.s.a.). Wobec powyższego poprawnie zbudowane zarzuty kasacyjne powinny być powiązane z tymi przepisami, stawiane we właściwej podstawie z art. 174 p.p.s.a. i wskazywać sposób ich naruszenia. Powyższe ma istotne znaczenie, bowiem zarzuty postawione w niewłaściwej podstawie kasacyjnej są prawnie nieskuteczne, natomiast brak powiązania przepisów stosowanych przez organ z właściwymi przepisami p.p.s.a. ogranicza zakres kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku.

Sąd drugiej instancji wskazuje na konsekwencje uchybień formalnych, bowiem skarga kasacyjna to sformalizowany środek prawny i dlatego jego sporządzenie zostało powierzone profesjonalnym podmiotom. Wskazana wadliwość formalna rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie daje podstaw do jej odrzucenia, co jest konsekwencją uchwały NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), jednak ogranicza rozpoznanie zarzutów kasacyjnych w zakresie i kierunku, jaki daje się jednoznacznie ustalić na podstawie ich uzasadnienia.

Biorąc to pod uwagę NSA stwierdza, że nietrafne są zarzuty procesowe rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Zgodzić należy się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny sprawy jest niesporny i został on oceniony przez organy w sposób prawidłowy, a nie dowolny, jak stara się wykazać strona. Na rzecz takiego stanowiska przemawia to, że strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, poza własnymi twierdzeniami, w żaden sposób, że zezwolenie, o które się ubiegała, powinno być wydane ze względu na to, że spełnia ona przesłanki z art. 5c ust. 1a rozporządzenia nr 833/2014. Zdaniem sądu drugiej instancji poza sporem pozostaje, że spełnienie warunków dających podstawę do wyłączenia zakazu z art. 5b ust. 1 i 2 tego rozporządzenia musi być łączone z potrzebami związanymi z pobytem na terytorium UE, w rozpoznawanej sprawie – na terytorium Polski. Przyjęcie innego rozumienia tych przepisów prowadziłoby do nielogicznych konsekwencji i przeczyłoby istocie środków ograniczających wprowadzonych w związku z wojną na Ukrainie. Skoro tak należy postrzegać zakres tej regulacji, to skarżący kasacyjnie powinien przynajmniej uprawdopodobnić pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i powiązanie środków przekazywanych z banku rosyjskiego na własne konto w [...] Bank S.A. z wydatkami związanymi z pobytem i rodzajem wyłączeń określonych w art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 833/2014. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że takie okoliczności nie zostały wykazane, a to oznacza, że nie można racjonalnie twierdzić, że w tym zakresie postępowanie wyjaśniające było wadliwe, skoro opierało się ono na logicznej ocenie ujawnionych faktów, które nie potwierdzały warunków do zwolnienia zdeponowanych w polskim banku środków finansowych.

Sąd drugiej instancji podziela stanowisko skarżonego wyroku, że na gruncie art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 833/2014 stroną postępowania o zezwolenie na przyjęcie depozytu jest podmiot, który jest dysponentem rachunku, a nie bank czy podmiot przekazujący środki na jego rachunek. Wniosek taki wynika nie tylko z treści art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 833/2014, który wprost wskazuje na zaspokajanie podstawowych potrzeb podmiotów wymienionych w tym przepisie, ale jest on także konsekwencją jurysdykcji sprawowanej przez właściwe organy wskazane zgodnie z rozporządzeniem nr 833/2014. Jednak przede wszystkim należy mieć na uwadze to, że stroną postępowania jest ten, kto ma prawo lub obowiązek albo żąda postępowania ze względu na prawo lub obowiązek. Żona skarżącego kasacyjnie jako dysponent konta w banku rosyjskim nie jest podmiotem, który może mieć uprawnienia lub obowiązki w związku z kontem bankowym skarżącego w banku w Polsce, przede wszystkim dlatego że skarżący kasacyjnie nie przedstawił żadnego tytułu, z którego miałoby wynikać takie uprawnienie.

Stroną postępowania z art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia 833/2014 nie jest także bank, w którym skarżąca kasacyjnie posiada konto bankowe. Wprawdzie zakaz z art. 5b ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 833/2014 skierowany jest do podmiotów, które mogą przyjmować depozyty lub świadczyć określony w ust. 2 typ usług, to z tego faktu nie wynika, że podmiot taki staje się stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zakazy skierowane do różnych podmiotów w związku z sankcjami nakładanymi na Rosję na podstawie różnych przepisów unijnych materializują się w różny sposób, niekiedy nawet odpowiedzialnością karną, ale z tego nie wynika, że podmioty, do których prawo kieruje zakazy stają się stronami postępowań o zezwolenia na odstępstwa od ograniczeń wprowadzanych jako zasada w szeroko rozumianych relacjach prawnych z państwem rosyjskim.

Z tych powodów należało także uznać za nietrafny zarzut naruszenia art. 105 k.p.a. W istocie argumentacja na rzecz jego niezasadności zawiera się we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, a skarga kasacyjna nie wyjaśnia na czym miałaby polegać bezprzedmiotowość postępowania o zezwolenie na przyjęcie depozytu, skoro sprawa ta rozstrzyga wniosek skarżącego kasacyjnie, a przecież ten nie został cofnięty.

Zdaniem NSA nietrafne są także zarzuty materialne rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Zasadniczo skarga kasacyjna nie wyjaśnia w uzasadnieniu na czym polegał błąd wykładni art. 5b ust. 1 w związku z art. 1 lit. h rozporządzenia 833/2014 oraz niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. Z treści zarzutu wynika, że strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje rozumienie instytucji kredytowej zdefiniowanej w art. 1 pkt h rozporządzenia nr 833/2014 przyjęte przez organ i sąd pierwszej instancji, co doprowadziło do wydania decyzji w stosunku do pomiotu, który nie mógł być adresatem decyzji, bowiem zezwolenie z art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 833/2014 umożliwia przyjęcie depozytu, a depozyt został legalnie zdefiniowany w art. 1 pkt h tego rozporządzenia i może być łączony tylko z instytucją kredytową, a nie osobą fizyczną.

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów NSA podziela stanowisko prezentowane przez sąd pierwszej instancji, zgodnie z którym zezwolenie na przyjęcie depozytu, o jakim stanowi art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 833/2014 jest wyjątkiem od zakazu przyjmowania depozytów w rozumieniu art. 1 pkt k przez instytucje kredytowe w znaczeniu nadanym przez art. 1 pkt h Zatem zwolnienie z zakazu jest indywidualnym uprawnieniem przyznanym w interesie i na rzecz konkretnego podmiotu, a więc to ten podmiot posiada interes prawny by uchylić zakaz, którym objęta jest instytucja kredytowa. Zdaniem NSA tylko taki sposób wykładni pojęć kwestionowanych przez stronę skarżącą kasacyjnie pozwala zachować systemową spójność regulacji z art. 5b ust. 1 i art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 833/2014.

Z oczywistych powodów skarga nie mogła być uwzględniona, mimo że skarżący jest obywatelem polskim, bowiem przelew środków pieniężnych dokonany przez żonę z konta w banku rosyjskim nie spełniał warunków wyłączających zakaz przyjmowania depozytów od obywateli państwa rosyjskiego i nie służył zaspokajaniu potrzeb, o jakich stanowi art. 5c ust. 1 lit. a rozporządzenia 833/2014.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

NSA nie rozstrzygał o kosztach postępowania kasacyjnego, bowiem pismo procesowe Szefa KAS z 7 listopada 2023 r., w którym organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego nie zostało sporządzone i wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem brak było podstaw do zasądzenia kosztów postępowania na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.