Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 106/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49e pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Pochopin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 17 listopada 2023 r. nr WINB-WOA.7721.378.2023.AS w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 5 stycznia 2024 r. D.L. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "ŚWINB" lub "organ odwoławczy"), pisaną w rubrum nn. wyroku. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] (dalej "PINB" lub "organ I instancji") prowadził postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej realizacji trzech budynków zakwaterowania turystycznego, zlokalizowanych na działce numer 1. w S. przy ul. [...] .

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r. organ I instancji nakazał skarżącemu wstrzymać budowę przedmiotowych obiektów, ich bezzwłoczne zabezpieczenie oraz zabezpieczenie terenu przy tych obiektach przed dostępem osób niepowołanych i usunięcie ewentualnych zagrożeń. Podstawę prawną tego postanowienia stanowił przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (ówcześnie: t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) dalej powoływanej jako: "P.b." oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (ówcześnie t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) dalej powoływanej jako: "k.p.a.".

W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że podczas kontroli 3 czerwca 2022 r. wykazano, iż na działce numer 1. w S. zlokalizowane są m. in. trzy budynki zakwaterowania turystycznego. Zlokalizowane w północno-zachodniej części działki obiekty są dwukondygnacyjne, o konstrukcji szkieletowo-drewnianej i wymiarach 7,00 m x 5, 00 m i powierzchni zabudowy 35 m2 każdy. Na budowę ww. obiektów skarżący nie uzyskał wymaganego pozwolenia na budowę.

Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie organ odwoławczy postanowieniem z dnia 24 marca 2023 r. nr WINB-WOA.7722.288.2022.TA uchylił postanowienie pierwszoinstancyjne w zakresie punktu drugiego, tj. nakazu bezzwłocznego zabezpieczenia obiektu budowlanego i terenu, na którym prowadzona jest budowa, a w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu postanowienia ŚWINB wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest na tyle wyczerpujący, że wbrew twierdzeniom skarżącego, nie doszło do naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie postępowania wyjaśniającego. PINB na podstawie zebranego materiału dowodowego dokonał jednoznacznych ustaleń faktycznych, które dały podstawę do wydania postanowienia z art. 48 P.b. Zgodnie z poczynionymi przez PINB ustaleniami właścicielem działki o numerze 1. w S. jest skarżący. W Starostwie Powiatowym w B. nie odnaleziono żadnego wniosku złożonego w sprawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy lub wykonania innych robót budowlanych w okresie od 2004 r. do 7 października 2021 r. dotyczących obiektów zlokalizowanych na działce o numerze 1.. Skarżący zgłosił w 2021 r. w Urzędzie Miasta S. do opodatkowania trzy obiekty na wynajem oraz jeden budynek mieszkalny. Z ustaleń kontroli przeprowadzonej 3 czerwca 2022 r. wynika zaś, że na działce skarżącego zlokalizowane są budynek mieszkalny, trzy budynki zakwaterowania turystycznego oraz wiata rekreacyjna. Skarżący w toku kontroli oświadczył, że budynki zakwaterowania turystycznego powstały w miejscu istniejących wcześniej budynków pełniących funkcje gospodarcze. Wcześniej istniejące obiekty zostały rozebrane, a w ich miejscu powstały nowe budynki funkcji zakwaterowania turystycznego. Budynki o konstrukcji szkieletowo-drewnianej powstały w 2020 r. Zgłoszenia do opodatkowania dokonano w 2021 r. W toku kontroli Skarżący oświadczył, że nie zgłaszał ani nie uzyskał pozwolenia na budowę dla powstałych obiektów budowlanych, tj. budynków zakwaterowania turystycznego, przebudowy budynku mieszkalnego, wiaty, pomieszczeń gospodarczych (pomieszczenia na śmietnik i na opał) oraz na oczyszczalnię ścieków.

ŚWINB uznał, że objęcie przez organ pierwszej instancji w jednym postanowieniu trzech obiektów budowlanych nie stanowi uchybienia przepisom procedury administracyjnej, w szczególności art. 62 k.p.a. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że sporne obiekty budowlane nie służą do wypoczynku ich właściciela, wobec czego kwalifikacja obiektów dokonana przez PINB jest prawidłowa. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego (archiwalne mapy geoportal) nie sposób też przyjąć, by skarżący dokonał przebudowy już wcześniej istniejących w tym miejscu obiektów budowlanych.

Po rozpoznaniu skargi sądowej na powyższe postanowienie ŚWINB, tut. Sąd wyrokiem z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 813/23, oddalił skargę.

Postanowieniem z dnia 2 maja 2023 r. nr [...], organ I instancji nakazał skarżącemu przedłożenie dokumentów legalizacyjnych, w tym:

- zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innymi aktami prawa miejscowego;

- projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno- budowlany w postaci papierowej w 3 egzemplarzach albo w postaci elektronicznej, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów;

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz;

- dwóch egzemplarzy projektu technicznego.

Na wykonanie powyższego PINB zakreślił skarżącemu termin do dnia 31 lipca 2023 r.

Ponadto, postanowieniem z dnia 2 maja 2023 r. nr [...], PINB odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego na wniosek skarżącego.

Skarżący w dniu 28 lipca 2023 r. zwrócił się do organu I instancji o przedłużenie terminu wykonania powyższych obowiązków do dnia 31 grudnia 2023 r.

Decyzją z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr [...] [...], działając na podstawie art. 49e pkt 3 P.b. organ I instancji nakazał skarżącemu rozbiórkę trzech budynków zakwaterowania turystycznego zlokalizowanych w S. przy ul. [...] w północno-zachodniej części działki nr 1. wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia PINB wskazał, że skarżący nie przedłożył w zakreślonym przez organ terminie dokumentów niezbędnych dla dokonania legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej, w związku z czym konieczne było orzeczenie nakazu rozbiórki obiektów, stanowiących przedmiot postępowania.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. W odwołaniu tym pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi I instancji:

- naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 pkt. 5 k.p.a. poprzez wadliwe sformułowanie rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji polegające na nienależytym oznaczeniu przedmiotu, do którego ono się odnosi - w sposób uniemożliwiający jednoznaczne określenie, które spośród czterech budynków zlokalizowanych na działce nr 1. podlegać mają rozbiórce;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11 k.p.a., jak również art. 77 §1, art. 79a §1, art. 80, art. 81a §1, art. 84 §1 k.p.a. i art. 105 §1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zaniechanie przeprowadzenia dowodów (z przesłuchania świadków, opinii biegłego) co do kwestii, iż objęte zaskarżoną decyzją obiekty w istocie nie zostały zrealizowane przez skarżącego, a jedynie przebudowane, co nie wymagało pozwolenia na budowę, a zatem dokonanie ustaleń dowodowych o charakterze dowolnym, a także poprzez brak poinformowania skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak też brak wskazania przez organ pierwszej instancji przesłanek zależnych od strony które nie zostały spełnione lub wykazane, a których brak spełnienia może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony i brak umorzenia postępowania pomimo występowania od początku stanu jego obiektywnej bezprzedmiotowości, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a.;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 48 ust. 1 oraz art. 49e pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 4 pkt. 1 P.b. poprzez bezpodstawne wydanie decyzji o nakazie rozbiórki w sytuacji, gdy obiekty stanowią wynik prac polegających na przebudowie istniejących obiektów, co z mocy art. 29 ust. 4 pkt. 1 P.b. nie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonania zgłoszenia.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego podkreślił w szczególności, że organ I instancji całkowicie zignorował przedłożone przez skarżącego dowody, z których wynika, że na przedmiotowej działce już od kilkudziesięciu lat istnieją cztery budynki, w tym trzy w miejscu, w którym obecnie posadowione są obiekty objęte zaskarżoną decyzją. Z okoliczności tych wynika, że skarżący nie wybudował tych budynków, a jedynie dokonał przebudowy wcześniej istniejących w tym miejscu obiektów.

Zaskarżoną obecnie decyzją ŚWINB utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Przywołując treść przepisów, znajdujących zastosowanie w sprawie oraz ustalony przez organ I instancji stan faktyczny ŚWINB wskazał, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie budzi zastrzeżeń, było rzetelne i wyczerpujące. Podkreślił, że decyzja PINB była bezpośrednio wynikiem zaniechania skarżącego i nieprzedstawienia w wymaganym terminie dokumentów niezbędnych, dla dokonania legalizacji samowoli budowlanej. Z uwagi na treść art. 49e pkt. 3 P.b. organ I instancji był w tej sytuacji zobligowany do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów.

W skardze sądowej na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucił w pierwszej kolejności naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy ze względu na całkowity brak odniesienia się przez organ odwoławczy do podniesionych w odwołaniu zarzutów i argumentów względem decyzji PINB oraz fakt, że organ odwoławczy nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego i w efekcie de facto brak powtórnego, pełnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ sprawy administracyjnej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ odwoławczy całkowicie bezzasadnie pominął wszystkie z licznych zarzutów, zaprezentowanych w treści odwołania i nie przeprowadził żadnego z wnioskowanych dowodów, bez wskazania przyczyny takiego postępowania. Tym samym, zdaniem pełnomocnika skarżącego, organ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, a także zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa i jego organów, a podjęte rozstrzygnięcie zdaje się być przygotowane pod z góry założoną tezę o samowolnym charakterze budynków, z pominięciem przywoływanych twierdzeń skarżącego co do faktu dokonania jedynie przebudowy obiektów wcześniej istniejących w tym samym miejscu.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi odwoławczemu także naruszenie art. 107 §1 pkt. 5 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, że decyzja PINB nie określa w sposób należyty obiektów, które podlegają rozbiórce, co może doprowadzić do jej niewykonalności i uniemożliwiać egzekucję nałożonego obowiązku.

W dalszej kolejności pełnomocnik skarżącego wskazał na niedokonanie przez organ odwoławczy wszelkich czynności niezbędnych dla pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych co do charakteru robót budowlanych, zrealizowanych przez skarżącego. Według pełnomocnika skarżącego przedmiotowe obiekty nie zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej, albowiem stanowiły jedynie przebudowę wcześniej istniejących obiektów, posadowionych w tym samym miejscu, co zwolnione jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia, a więc nie były samowolą budowlaną. Organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchał świadków ani nie zasięgnął opinii biegłego, o co wnioskował skarżący w odwołaniu. W efekcie organ odwoławczy, w ślad za organem I instancji, błędnie ustalił stan faktyczny sprawy i doszedł do mylnego przekonania, jakoby w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 49e pkt 3 P.b., podczas gdy w istocie postępowanie przedmiotowe powinno zostać umorzone ze względu na jego bezprzedmiotowość.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia i wnioski, zawarte w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej "p.p.s.a.", sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy co do zasady nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w tak zakreślonych granicach doprowadziła do wniosku, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy przeprowadziły bowiem postępowanie administracyjne, w trakcie którego zgromadziły kompletny materiał dowodowy, dający podstawę do właściwego zastosowania przepisów prawa budowlanego.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja ŚWINB z 21 września 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję PINB z 25 sierpnia 2023 r., nakazującą skarżącemu rozbiórkę trzech budynków zakwaterowania turystycznego zlokalizowanych w S. przy ul. [...] w północno-zachodniej części działki nr 1..zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie to zostało podjęte na podstawie art. 49e pkt 3 P.b. Zgodnie z tym przepisem, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie orzekające organy w sposób prawidłowy zastosowały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym po dniu 19 września 2020 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika zaś, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 18 listopada 2022 r., a więc po wejściu w życie powołanej wyżej nowelizacji Prawa budowlanego.

Na skutek wprowadzonych zmian postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 P.b.).

W postanowieniu organ informuje stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 P.b.). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1 P.b.). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2 P.b.). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną.

Regulacja skutków samowoli budowlanej jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28 P.b., przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31 P.b. Z samowolą budowlaną mamy zatem do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Jak wynika z akt sprawy, organy nadzoru budowlanego, że trzy budynki konstrukcji szkieletowo-drewnianej, zlokalizowane w północno-zachodniej części działki nr 1. w S. przy ul. [...] , powstały w 2020 r. (zakończenie budowy). Okoliczność ta została stwierdzona m. in. na podstawie protokołu z kontroli ww. obiektów z 3 czerwca 2022 r., pisma Zastępcy Burmistrza Miasta S. z 10 stycznia 2022 r. oraz pisma Starostwa Powiatowego z 1 grudnia 2022 r. dotyczącego daty ujawnienia w zasobach geodezyjnych ww. obiektów budowlanych.

W zakresie charakteru i parametrów spornych obiektów budowlanych organy nadzoru budowlanego ustaliły, że stanowią one dwukondygnacyjne budynki zakwaterowania turystycznego o wymiarach 7 m x 5 m, wysokości 5,3 m do kalenicy oraz o kącie nachylenia dachu około 35° - 30°. Przeznaczenie, funkcja i parametry obiektów zostały określone m. in. na podstawie ustaleń kontroli z 3 czerwca 2022 r., decyzji Burmistrza Miasta S. z 5 maja 2021 r., informacji z rejestru gruntów, materiału zdjęciowego (załącznik do protokołu kontroli), pisma Zastępcy Burmistrza Miasta S. oraz wydruków ze stron internetowych.

Skarżący podczas kontroli oświadczył, że sporne budynki w ilości 3 sztuk powstały w miejscu istniejących wcześniej budynków pełniących funkcje gospodarcze. Wcześniej istniejące obiekty zostały rozebrane, a w ich miejscu powstały nowe budynki o funkcji zakwaterowania turystycznego. Ustalenia zawarte w protokole kontroli spornych obiektów budowalnych, przeprowadzonej 3 czerwca 2022 r. z udziałem skarżącego, zostały potwierdzone przez niego poprzez podpisanie protokołu bez zastrzeżeń.

Przepisy art. 29 - 31 P.b. zawierają enumeratywne wyliczenie obiektów budowlanych i robót budowlanych, dla których rozpoczęcia i prowadzenia ustawodawca nie wprowadził obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepisy te w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obiektów budowlanych, jak i w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego nie obejmowały budynków zakwaterowania turystycznego.

W toku kontroli skarżący oświadczył, że nie zgłaszał robót budowlanych oraz że nie uzyskał pozwolenia na budowę dla powstałych obiektów budowlanych. Ustalono, że w okresie od 2004 r. do 7 października 2021 r. nie doszło do zgłoszenia budowy, robót budowlanych ani wydania pozwolenia na budowę dotyczącego spornych obiektów budowlanych.

PINB postanowieniem z 18 listopada 2022 r. nakazał skarżącemu wstrzymać budowę – realizowaną bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę – w zakresie wykonywanych prac związanych z budową trzech budynków zakwaterowania turystycznego, zlokalizowanych na działce numer 1. w S. przy ul. [...] (punkt pierwszy sentencji postanowienia). W tym samym postanowieniu nakazano Skarżącemu bezzwłocznie zabezpieczyć obiekty budowlane i teren przy obiektach przed dostępem osób niepowołanych i usunąć ewentualne zagrożenia z zastrzeżeniem, że związane z tym prace należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane (punkt drugi sentencji postanowienia).

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego ŚWINB postanowieniem z 24 marca 2023 r. znak: WINB.WOA.7722.288.2022.TA uchylił postanowienie PINB w zakresie punktu drugiego, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

ŚWINB uznał, że objęcie przez organ pierwszej instancji w jednym postanowieniu trzech obiektów budowlanych nie stanowi uchybienia przepisom procedury administracyjnej, w szczególności art. 62 k.p.a. Podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że sporne obiekty budowlane nie służą do wypoczynku jego właściciela, wobec czego kwalifikacja obiektów dokonana przez PINB jest prawidłowa. W zakresie punktu drugiego postanowienia ŚWINB uznał, że PINB w żaden sposób nie wykazał jakoby w sprawie zaistniał stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, który by obligował organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu z art. 48 ust. 2 P.b. Z tego też względu ŚWINB uchylił postanowienie PINB w tym zakresie.

Na powyższe postanowienie skarżący wywiódł skargę do tut. Sądu, który wyrokiem z dnia z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 813/23 ją oddalił. Wyrok jest prawomocny.

W konsekwencji stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skarżącego, ŚWINB nie naruszył art. 15 w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia całościowego merytorycznego postępowania. Nie mogą przy tym odnieść skutku twierdzenia skarżącego dotyczące wykonania przez niego niewymagającej pozwolenia na budowę przebudowy istniejących wcześniej budynków gospodarczych. Okoliczność ta była już przedmiotem badania Sądu i jak można wywieść z uzasadnienia wyroku z 7 grudnia 2023 r., skarżący wybudował trzy nowe budynki w warunkach samowoli budowlanej. Sąd stwierdził również, "że organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowej kwalifikacji zrealizowanych przez skarżącego robót budowlanych i charakteru spornych obiektów budowlanych. Kwalifikacja obiektu budowlanego przez organy nadzoru budowlanego dokonywana jest na podstawie cech, funkcji i przeznaczenia tego obiektu. Kwestia legalności świadczenia usług hotelarskich (uzyskania decyzji o zaszeregowaniu obiektu hotelarskiego) nie determinuje zatem uznania obiektu za budynek zakwaterowania turystycznego."

Sąd stwierdza, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 49e P.b. obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody. Jeżeli zatem inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego pomimo złożonego wniosku o legalizację nie przedłożą w zakreślonym przez organ nadzoru budowalnego termie wymaganych prawem dokumentów, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji o rozbiórce (R. Godlewski (w:) Prawo budowlane. Komentarz, red. D. Sypniewski, LEX/el. 2022, art. 49e).

W orzecznictwie zauważa się bowiem, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ma charakter związany (zob. wyrok WSA w Warszawie z 4 listopada 2022 r., VII SA/Wa 1708/22, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie ustalenie, czy skarżący przedłożył w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego dokumenty, czy nie. W tym pierwszym bowiem wypadku organ nadzoru budowlanego przeprowadziłby postępowanie legalizacyjne, zgodnie z art. 48a i 48b Prawa budowlanego oraz art. 49 ust. 1-4 Prawa budowlanego, legalizując nielegalnie wybudowany obiekt. W drugim natomiast organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

Jak wynika z materiału dowodowego sprawy pełnomocnik skarżącego 19 kwietnia 2023 r. złożył wniosek o legalizację wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia skargi przez WSA na postanowienie ŚWINB z 24 marca 2023 r. PINB w oparciu o art. 97 k.p.a., który określa przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu, wydał postanowienie z dn. 2 maja 2023 r. o odmowie zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego [...] oraz w oparciu o art. 48b P.b. nałożył na skarżącego postanowieniem obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie do 31 lipca 2023r.

W dniu 28 lipca 2023 r. do PINB wpłynął pełnomocnika skarżącego o zmianę terminu przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik powołał się na fakt zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robot budowlanych do WSA w Gliwicach i złożenia wniosku do rady Miejskiej w S. o zmianie przeznaczenia terenu w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S. działki 1. przy ul. [...] . PINB nie przychylił się do ww. wniosku i zgodnie z art. 49e pkt 3 P.b. wydał zaskarżoną decyzję.

Powyższe okoliczności są bezsporne i w ocenie Sądu wobec nieprzedłożenia przez skarżącego w wyznaczonym terminie wymaganych prawem dokumentów, do których złożenia wezwał PINB w wymaganym terminie, orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały art. 49e pkt 3 P.b.

W opisanych okolicznościach Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zarówno w warstwie merytorycznej, jak i formalnej spełnia stawiane orzeczeniom administracyjnym wymagania. W szczególności uzasadnienia decyzji organów obu instancji w sposób jasny, rzeczowy i spójny wyjaśniają przesłanki, jakimi kierowały się organy przy ich wydawaniu. W opinii Sądu podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.