Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 58/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 56 ust. 1 pkt 1, art. 96 ust. 6
journal: Dz.U. 2009 nr 185 poz 1439
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 369 § 1 i § 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1526
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - t.j.
article: art. 189g § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 151,  art. 173 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 921/18 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 13 marca 2018 r. nr DSP-WNA.456.8.2018 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od L. B.na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 4.050 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Komisja Nadzoru Finansowego (dalej zwana: "KNF", "Komisja" lub "organ") postanowieniem z 17 września 2017 r. wydanym na podstawie art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U z 2017 r. poz. 196 ze zm., dalej: ustawa o nadzorze) wszczęła wobec [...] (dalej zwanej: skarżącą) postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 185, poz. 1439 ze zm., dalej: ustawa o ofercie), w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 615, dalej: ustawa zmieniająca z marca 2016 r.) wobec stwierdzenia naruszenia przez [...] S.A. z siedzibą w L. (dalej zwanej: spółka) art. 56 ustawy o ofercie, w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu Spółki.

Postępowanie zostało wszczęte w związku z uprzednim wydaniem przez KNF w dniu 18 lipca 2017 r. decyzji nr DPl/WN/476/17/11/17 o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 300.000 zł, wobec stwierdzenia, że spółka m.in.

I. dwukrotnie nie wykonała obowiązku informacyjnego określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 791, dalej: "ustawa zmieniająca z marca 2017 r."), ponieważ nie przekazała KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany i do publicznej wiadomości dwóch informacji poufnych dotyczących okoliczności wskazujących na utratę wartości aktywów oraz grupy kapitałowej spółki powstałych najpóźniej w dniach 11 i 13 lipca 2012 r.;

II. w zw. ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze 2012 r. nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z marca 2017 r.:

1. w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, w zw. z art. 28 ust. 7 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2016 poz. 1047 ze zm., dalej: ustawa o rachunkowości), w zw. z § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. z 2001, Nr 149, poz. 1674 ze zm., dalej: rozporządzenie o instrumentach finansowych), oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, poprzez brak aktualizacji wartości aktywów finansowych pomimo wystąpienia trwałej utraty tych aktywów w skróconym śródrocznym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2012 r.;

2. w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych w zw. z par. 58, par. 59 i par. 63 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 39 "Utrata wartości aktywów", dalej: MSR 39, przyjętego rozporządzeniem 1126/2008, w zw. z par. 28, par. 29, par. 30 lit. a Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa", dalej: MSR 34, przyjętego rozporządzeniem Komisji 1126/2008 oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, poprzez brak oszacowania kwoty straty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych i w konsekwencji brak dokonania odpisu z tytułu utraty ich wartości w skróconym śródrocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2012 r.;

3. w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych w zw. z par. 10 MSR 34 oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, poprzez nieujawnienie w skróconym śródrocznym skonsolidowanym sprawozdania finansowym za I półrocze 2012 r. pełnych informacji dotyczących charakteru pożyczki krótkoterminowej w formie linii odnawialnej udzielonej przez spółkę [...]Sp. z o.o. [...] S.K.A. spółce [...] sp. z o.o. [...] S.K.A. oraz informacji o charakterze instrumentów finansowych stanowiących zabezpieczenie spłaty tej pożyczki;

III. szesnastokrotnie nie wykonała obowiązku informacyjnego określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 724, dalej "ustawa zmieniająca z lutego 2017 r."), ponieważ nie przekazała KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany i do publicznej wiadomości informacji poufnych dotyczących 16 emisji obligacji przeprowadzonych w 2012 r.;

IV. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu rocznego za rok 2012 nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z marca 2017 r.:

1. w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, w zw. z par. 37 lit. b MSSF 7 oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok 2012 czynników wziętych pod uwagę przy ustalaniu wartości aktywów finansowych, w przypadku których wykazano utratę wartości, oraz kryteriów stosowanych w celu ustalenia, czy istnieją obiektywne dowody potwierdzające stratę z tytułu utraty wartości aktywów finansowych, zgodnie z par. B5 lit. f załącznika B do MSSF 7;

2. w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych w zw. z par. 31 i par. 36 lit. a i b MSSF 7 oraz par. B6 załącznika B stanowiącego integralną część MSSF 7 oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok 2012 pełnych informacji dotyczących charakteru pożyczki krótkoterminowej w formie linii odnawialnej udzielonej przez spółkę [...] Sp. z o.o. [...] S.K.A. spółce [...] sp. z o.o. [...] S.K.A. oraz informacji o charakterze instrumentów finansowych stanowiących zabezpieczenie spłaty tej pożyczki;

3. w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych w zw. z par. 39 lit. c, par. 31 i par. 32A MSSF 7 oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, poprzez brak zamieszczenia rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok 2012;

4. w zw. z § 91 ust. 6 pkt 11 w zw. z § 92 ust. 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, poprzez ujawnienie w sprawozdaniu z działalności grupy kapitałowej spółki za rok 2012 nierzetelnych i niekompletnych ujawnień w odniesieniu do oceny, wraz z jej uzasadnieniem, dotyczącej zarządzania zasobami finansowymi, ze szczególnym uwzględnieniem zdolności wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań, oraz określenia ewentualnych zagrożeń i działań, jakie spółka podjęła lub zamierza podjąć w celu przeciwdziałania tym zagrożeniom;

V. dwudziestodziewięciokrotnie (29) nie wykonała obowiązku informacyjnego określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z lutego 2017 r., ponieważ nie przekazała KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany i do publicznej wiadomości w okresie od dnia 31 grudnia 2012 r. do 29 marca 2013 r. informacji poufnych dotyczących 29 przypadków niewywiązania się z zobowiązań wynikających z wyemitowanych obligacji.

W dniu 19 grudnia 2017 r. KNF wydała decyzję nr DPI/WN/476/47/6/2017, którą orzeczono o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 90.000 zł wobec stwierdzenia rażącego naruszenia przez spółkę obowiązków informacyjnych określonych w art. 56 ustawy o ofercie. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono z uwagi na przedawnienie możliwości nałożenia kary pieniężnej.

II.

KNF decyzją z dnia 13 marca 2018 r., nr DSP-WNA.456.8.2018, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 11 ust. 1 i 5 ustawy o nadzorze oraz art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z marca 2016 r.), oraz art. 58 ust. 2 ustawy zmieniającej z marca 2016 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] zakończonej decyzją KNF z dnia 19 grudnia 2017 r., nr DPI/WN/476/47/6/2017, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na członka zarządu spółki w wysokości 90.000 zł:

A. uchyliła zaskarżoną decyzję w części obejmującej pkt A l.-II., w zakresie nakładającym na członka zarządu spółki karę pieniężną w wysokości 90.000 zł;

B. nałożyła na członka zarządu spółki karę pieniężną w wysokości 80.000 zł, wobec stwierdzenia rażącego naruszenia przez spółkę [...] S.A. z siedzibą w L. (dalej "spółka" lub "emitent") obowiązków informacyjnych tj. wobec tego, że spółka:

I. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu rocznego za rok 2012 nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z marca 2017 r.":

1. w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 113, ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie informacji bieżących i okresowych"), w zw. z par. 37 lit. b Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 7 (dalej "MSSF 7") przyjętego rozporządzeniem Komisji (WE) 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. UE L 320 z 29.11.2008 str. 1-481, ze zm., dalej "rozporządzenie Komisji 1126/2008"), oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok 2012 czynników wziętych pod uwagę przy ustalaniu wartości aktywów finansowych, w przypadku których wykazano utratę wartości, oraz kryteriów stosowanych w celu ustalenia, czy istnieją obiektywne dowody potwierdzające stratę z tytułu utraty wartości aktywów finansowych, zgodnie z par. B5 lit. f załącznika B do MSSF 7;

2. w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych w zw. z par. 31 i par. 36 lit. a i b MSSF 7 oraz par. B6 załącznika B stanowiącego integralną część MSSF 7 oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok 2012 pełnych informacji dotyczących charakteru pożyczki krótkoterminowej w formie linii odnawialnej udzielonej przez spółkę [...] Sp. z o.o. [...] S.K.A. spółce [...] sp. z o.o. [...]S.K.A. oraz informacji o charakterze instrumentów finansowych stanowiących zabezpieczenie spłaty tej pożyczki;

3. w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych w zw. z par. 39 lit. c, par. 31 i par. 32A MSSF 7 oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, poprzez brak zamieszczenia rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok 2012;

4. w zw. z § 91 ust. 6 pkt 11 w zw. z § 92 ust. 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych, poprzez ujawnienie w sprawozdaniu z działalności grupy kapitałowej spółki za rok 2012 nierzetelnych i niekompletnych ujawnień w odniesieniu do oceny, wraz z jej uzasadnieniem, dotyczącej zarządzania zasobami finansowymi, ze szczególnym uwzględnieniem zdolności wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań, oraz określenia ewentualnych zagrożeń i działań, jakie spółka podjęła lub zamierza podjąć w celu przeciwdziałania tym zagrożeniom;

II. trzynastokrotnie nie wykonała obowiązku informacyjnego określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z lutego 2017 r., ponieważ nie przekazała KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany i do publicznej wiadomości w okresie od dnia 15 marca 2013 r. do 29 marca 2013 r. informacji poufnych dotyczących 13 przypadków niewywiązania się z zobowiązań wynikających z wyemitowanych obligacji;

C. umorzyła postępowanie w zakresie dotyczącym nałożenia kary pieniężnej w związku z rażącym naruszeniem przez spółkę obowiązków informacyjnych polegającym na tym, że szesnastokrotnie nie wykonała obowiązku informacyjnego określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z lutego 2017 r., ponieważ nie przekazała Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany i do publicznej wiadomości w okresie od dnia 31 grudnia 2012 r. do 4 marca 2013 r. informacji poufnych dotyczących 16 przypadków niewywiązania się z zobowiązań wynikających z wyemitowanych obligacji.

W uzasadnieniu decyzji KNF wskazała, że w toku postępowania ustalono, że skarżąca pełniła funkcję w zarządzie spółki od 4 czerwca 2007 r. do dnia 29 marca 2013 r., przy czym mandat skarżącej wygasł z dniem 22 czerwca 2012 r., lecz po jego wygaśnięciu nadal pełniła funkcję członka zarządu do dnia 29 marca 2013 r., tj. do daty złożenia przez nią rezygnacji. W związku z tym KNF uznała, że skarżąca pełniła funkcję członka zarządu po dniu 22 czerwca 2012 r. pomimo wygaśnięcia mandatu, gdyż podpisywała raporty i sprawozdania okresowe, była traktowana przez spółkę jako członek zarządu, a rezygnację złożyła 29 marca 2013 r. Mocą wpisu nr [...] z dnia 13 maja 2013 r. została wykreślona ze składu zarządu spółki w KRS.

Zdaniem KNF podjęcie funkcji w organie zarządzającym emitenta było jednoznaczne z przyjęciem odpowiedzialności za zapewnienie, aby obowiązki informacyjne wynikające z przepisów były wypełnianie prawidłowo. Osoby sprawujące zarząd nad spółką (w tym skarżąca), posiadając informacje o rzeczywistym stanie finansowym spółki i grupy kapitałowej, powinny były dołożyć należytej staranności, aby wszystkie informacje w sposób rzetelny i kompletny przedstawić inwestorom. W ocenie organu osoby zarządzające emitentem, w szczególności skarżąca, miały pełną wiedzę o pogarszającej się od 2012 r. sytuacji finansowej emitenta, jak i jego grupy kapitałowej, która doprowadziła w konsekwencji do opóźnień, a następnie zaprzestania wywiązywania się z obowiązków związanych z wyemitowanymi już wcześniej obligacjami. Dodatkowo KNF wskazała, że stosownie do art. 483 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1578 ze zm., dalej: k.s.h.), członek zarządu powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności. Natomiast brak komunikacji nie może stanowić okoliczności ograniczającej odpowiedzialność skarżącej za stwierdzone naruszenia.

Przy ustaleniu wymiaru kary jako przesłanki zaostrzające wymiar kary wzięto pod uwagę wagę i okoliczności naruszeń oraz czas ich trwania. Posiadanie przez skarżącą kompetencji z zakresu rachunkowości, zdaniem Komisji, stanowiło okoliczność zaostrzającą wymiar kary pieniężnej nałożonej na skarżącą. Skarżąca posiadała odpowiednią wiedzę z zakresu rachunkowości aby zapewnić prawidłowe wykonywanie obowiązków informacyjnych przez emitenta i dodatkowo pełniła funkcję prezesa zarządu w spółce Centrum Usług Księgowych [...] Sp. z o.o. (podmiot zależny od emitenta), która od 1 października 2007 r. świadczyła usługi rachunkowo-księgowe na rzecz spółek z grupy kapitałowej emitenta. Skarżąca, jako osoba posiadająca kwalifikacje w dziedzinie rachunkowości (biegły rewident – własna działalność gospodarcza oraz prezes spółki zależnej odpowiadającej za obsługę księgową emitenta) powinna być w pełni świadoma znaczenia i skutków okoliczności wskazywanych przez podmiot uprawniony do badania, dokonujący przeglądu sprawozdań finansowych emitenta.

Na korzyść skarżącej organ uwzględnił fakt, że nie dopuściła się wcześniej naruszenia ustawy o ofercie, nie była uprzednio karana za naruszenia będące przedmiotem decyzji, jej gotowość do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności naruszeń, a także stopnień przyczynienia się skarżącej do powstania naruszeń, tj. okoliczność, że nie nadzorowała prac Działu Korporacyjnego emitenta, co jednak - biorąc pod uwagę okoliczności obciążające - w mniejszym stopniu wpłynęło na wymiar nałożonej kary. KNF wzięła również pod uwagę sytuację finansową i osobistą skarżącej przekazaną w jej zeznaniach.

Organ wskazał także, że ze względu na charakter naruszeń nie sposób ustalić ewentualnych korzyści lub unikniętych strat spowodowanych niedopełnieniem przez spółkę obowiązków informacyjnych w zakresie informacji poufnych oraz raportów okresowych.

Ponownie oceniając stan faktyczny, organ wskazał, że z uwagi na przedawnienie postępowanie należało umorzyć w zakresie kolejnych 16 czynów nieprzekazania przez spółkę informacji poufnych (dotyczących 16 przypadków niewywiązania się ze zobowiązań wynikających z wyemitowanych obligacji). W związku z tym Komisja dokonała ponownego miarkowania kary, orzekając karę w wysokości 80.000 zł jako karę adekwatną do skali wykazanych naruszeń.

Zdaniem Komisji 5-letni termin przedawnienia wynikający z art. 189g § 1 k.p.a., został przerwany wydaniem w dniu 19 grudnia 2017 r. decyzji w I instancji, co oznacza, że przedawnienie możliwości nałożenia kary administracyjnej dotyczy jedynie naruszeń popełnionych przed datą 19 grudnia 2012 r. (5-letni termin liczony wstecz od daty wydania decyzji w I instancji). Dlatego też Komisja z urzędu uznała za bezprzedmiotowe postępowania w zakresie naruszeń wskazanych w sekcji B.I-III decyzji I instancji, ponieważ naruszenia tam wskazane zostały popełnione przed 19 grudnia 2012 r.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 921/18, oddalił skargę [...] na powyżej opisaną decyzję KNF z dnia 13 marca 2018 r.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).

Sąd pierwszej instancji wskazał, że istota problemu sprowadzała się do oceny stanowiska organu o zaistnieniu ustawowo określonych przesłanek warunkujących nałożenie na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie.

W związki z powyższym Sąd pierwszej instancji odwołując się do art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z marca 2016 r. w zw. z art. 369 § 1 i 4 k.s.h. wskazał, że zgodnie z niespornymi okolicznościami faktycznymi sprawy wynikającymi z zebranego w sprawie materiału dowodowego, skarżąca pełniła funkcję członka zarządu od 4 czerwca 2007 r. (jako członek zarządu spółki [...], [...] została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 13 września 2007 r. na podstawie wpisu nr [...]; k.726 TOM III akt administracyjnych), następnie pomimo upływu pięcioletniego okresu na jaki została powołana na członka zarządu Spółki i wygaśnięcia jej mandatu z dniem 22 czerwca 2012 r., nadal faktycznie pełniła funkcję członka zarządu spółki, realizując jego obowiązki do dnia 29 marca 2013 r., kiedy złożyła rezygnację z pełnionej funkcji (k. 734 akt adm.). Naruszenie natomiast obowiązków informacyjnych, których dopuściła się [...], za które obciążono odpowiedzialnością skarżącą jako członka zarządu spółki, dotyczą okresu od 31 grudnia 2012 r. do 29 marca 2013 r.

Sąd wskazując na brzmienie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie uznał, że ustawodawca łączy odpowiedzialność członka zarządu za naruszenie obowiązków o których mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie, z faktycznym pełnieniem funkcji członka zarządu, a nie tylko z jego formalnym posiadaniem mandatu. Istotne znaczenie dla odpowiedzialności skarżącej ma ustalenie, czy w danym czasie podejmowała ona aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw spółki. Istota odpowiedzialności członka zarządu określona w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie nie opiera się bowiem wyłącznie na formalnym piastowaniu danego stanowiska, lecz również na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań.

W ocenie Sądu trafnie uznał organ pełnienie przez skarżącą funkcji członka zarządu po dniu 22 czerwca 2012 r. Na podstawie akt rejestrowych spółki ustalono, że po 22 czerwca 2012 r. skarżąca m.in. sygnowała konkretne dokumenty spółki jako członek jej zarządu, tj. podpisywała raporty i sprawozdania okresowe, była traktowana przez Spółkę jako członek zarządu. [...] w swoim subiektywnym przekonaniu również uważała się za członka zarządu, skoro złożyła rezygnację dopiero z dniem 29 marca 2013 r. i na podstawie tej rezygnacji, mocą wpisu nr 41 z dnia 13 maja 2013 r., została ona wykreślona ze składu zarządu Spółki w rejestrze przedsiębiorców (k. 722 akt adm.). W ocenie Sądu trafnie organ wskazał, iż treść raportu bieżącego (k. 734 akt adm.) informowała, że rezygnacja skarżącej z pełnienia funkcji w zarządzie nastąpiła wskutek takiej decyzji podjętej przez samą skarżącą i przekazanej przez skarżącą radzie nadzorczej spółki z dniem 29 marca 2013 r. Z żadnych publicznie dostępnych źródeł pochodzących od spółki do dnia 29 marca 2013 r., tj. dnia, z którym [...] złożyła rezygnację, nie wynikało, aby skarżąca kiedykolwiek kwestionowała swój status jako członka zarządu spółki po 22 czerwca 2012 r. z powodu wygaśnięcia mandatu, lub aby ten jej status kwestionowali inni członkowie zarządu lub rady nadzorczej spółki. Sąd wskazał, że z przebiegu zwyczajnego walnego zgromadzenia spółki z dnia 22 czerwca 2012 r. wynika, że ww. okoliczność nie była kwestionowana, a skarżąca na podstawie uchwały nr 9 otrzymała absolutorium (k. 2941 akt adm.). Co więcej, jak wynika z treści uchwał podjętych przez kolejne zwyczajne walne zgromadzenie spółki z dnia 3 kwietnia 2013r., nie było to kwestionowane również i na tym walnym zgromadzeniu, a skarżąca mocą uchwały nr 8 również otrzymała absolutorium za okres pełnienia funkcji od dnia 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. (k. 295 akt adm.). Skarżąca widniała również jako członek zarządu spółki zatwierdzający sprawozdania finansowe za I półrocze 2012 r. i za rok obrotowy 2012 r. (k.231, 337, 353, 424 akt adm.), mimo iż - jak wskazała KNF w decyzji - Komisja nie dysponowała egzemplarzem tych sprawozdań z podpisami, ponieważ w ramach składanych przez spółkę raportów okresowych publikowane były wersje bez odzwierciedlonych podpisów. Powyższe w ocenie Sądu należało uznać za wiarygodne, bowiem stosowne wzmianki o ich złożeniu zostały uczynione w rejestrze przedsiębiorców (k. 446-447 akt adm.) i nie są kwestionowane przez skarżącą na żadnym etapie postępowania, zarówno administracyjnego jak i sądowego. Fakt pełnienia przez [...] funkcji w zarządzie spółki potwierdzały również informacje ze śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2012 r. Jak zauważył Sąd, zgodnie z pkt 3 str. 15 tego dokumentu, [...] wchodziła w skład zarządu Spółki na dzień 30 czerwca 2012r., wskazano bowiem, że: W I półroczu 2012 r. nie nastąpiły zmiany w zarządzie Emitenta. W okresie od dnia bilansowego do dnia 31 sierpnia 2012 r. skład zarządu Emitenta nie uległ zmianie (k.353 akt. adm.). [...] sprawozdanie to podpisała, (k.405 akt adm.). Nadto informacja o rezygnacji skarżącej z dniem 29 marca 2013 r. znajduje się również w pkt 3 na str. 25 skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy Emitenta za rok 2013 (k.76 akt adm.). Mocą wpisu nr 41 z dnia 13 maja 2013 r. [...] została wykreślona ze składu zarządu Spółki w rejestrze przedsiębiorców, (k.722 akt adm.), z czego - zdaniem Sądu pierwszej instancji - wnosić należy, że sąd rejestrowy również uznał za całkowicie wiarygodny fakt rezygnacji przez skarżącą złożonej z dniem 29 marca 2013 r. i nie posiadał informacji od skarżącej o wygaśnięciu jej mandatu z dniem 22 czerwca 2012 r.

Sąd pierwszej instancji uznał, że opisane przez KNF naruszenia obowiązków informacyjnych dotyczące nieprzekazania w terminie istotnych danych dotyczących sytuacji finansowej spółki publicznej, w oparciu o które we właściwym czasie osoby trzecie mogły podejmować racjonalne decyzje inwestycyjne, stanowiło jaskrawy przykład naruszenia obowiązków informacyjnych emitenta. W związku z tym, kontrolując sankcyjną decyzję KNF nałożoną na członka zarządu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ był związany treścią wydanej przez siebie ostatecznej i prawomocnej decyzji wydanej wobec spółki w zakresie rażącego naruszenia przez nią obowiązków informacyjnych. KNF bowiem decyzją z dnia 18 maja 2018 r., nr DSP-WNA.456.4.2018, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 11 ust. 1 i 5 ustawy o nadzorze oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r. poz. 433, dalej "ustawa zmieniająca z 2013 r."), w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2013 r. w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z marca 2016 r., w zw. z art. 58 ust. 2 ustawy zmieniającej z marca 2016 r. w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1 w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z lutego 2017 r., oraz art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z marca 2017 r., po rozpoznaniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją KNF z dnia 18 lipca 2017 r., nr DPI/WN/476/17/11/2017, nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 300.000 zł, uchyliła w całości decyzję wydaną w pierwszej instancji i jednocześnie nałożyła na spółką karę w wysokości 290.000 zł, wobec stwierdzenia, że spółka [...] dopuściła się rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie, w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu, szczegółowo opisanych w decyzji organu. W tej decyzji KNF stwierdziła, że naruszenie wymienionych obowiązków informacyjnych przez Spółkę miało charakter rażący, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 22 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1348/18, oddalił skargę na powyższą decyzję ostateczną nakładającą karę pieniężna na emitenta.

W zakresie podniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczących przedawnienia Sąd wskazał, że warunkiem umożliwiającym nałożenie kary na członka zarządu, jest zachowanie terminu, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie. Początkiem biegu tego 6 miesięcznego terminu jest data wydania przez KNF decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę publiczną, tzn. data jej sporządzenia zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a. i podpisania, nie zaś data jej doręczenia spółce.

Zdaniem Sądu w sprawie został dochowany termin 6-miesięczny między wydaniem decyzji wydanej w pierwszej instancji, nakładającej karę pieniężną na spółkę (18 lipca 2017 r.), a nałożeniem kary na [...] decyzją KNF wydaną w pierwszej instancji z dnia 19 grudnia 2017 r. (doręczoną 22 grudnia 2017 r.). W chwili wydania decyzji nakładającej karę pieniężną na skarżącą jako członka zarządu emitenta, decyzja nakładająca karę na Spółkę [...] nie była ostateczna, gdyż dopiero decyzją z dnia 18 maja 2018 r., nr DSP-WNA.456.4.2018, KNF na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. rozstrzygnęła wniosek spółki o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z 18 lipca 2017 r. Jednakże w chwili orzekania przez Sąd pierwszej instancji, w obrocie prawnym funkcjonowała już ostateczna i prawomocna decyzja w sprawie, tj. powołana wyżej decyzja KNF z 18 maja 2018 r. W związku z tym, w ocenie Sądu pierwszej instancji, dopuszczalne było orzekanie o odpowiedzialności członka zarządu emitenta o nałożeniu kary pieniężnej, skoro termin na wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną na członka zarządu emitenta, liczony jest od daty wydania w pierwszej instancji decyzji nakładającej karę na spółkę. Sąd wskazał także, że decyzja wydana przez organ II instancji jest rozstrzygnięciem merytorycznym co do istoty, bowiem nie uchyliła decyzji organu I instancji do ponownego rozpoznania, ale zmieniła wysokość kary pieniężnej nałożonej w ustawowym terminie 6 miesięcznym, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie przez organ I instancji oraz częściowo umorzyła postępowanie z uwagi na przedawnienie karalności niektórych czynów, działając tym samym na korzyść strony.

Sąd pierwszej instancji wskazał również, że KNF nałożyła karę na podstawie i w granicach określonych w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z marca 2016 r.) oraz przepisów Działu IVa k.p.a. wskazanych w decyzji, w części nieuregulowanej w ustawie o ofercie, zgodnie z regułą kolizyjną zawartą w art. 189 a k.p.a. Odwołując się do regulacji zawartej w art. 189c k.p.a. Sąd wskazał, że KNF trafnie zastosowała w sprawie powołane przepisy wskazanych ustaw zmieniających, uwzględniając korzystniejsze dla strony przepisy ustawy o ofercie, co zostało prawidłowo wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. Dokonując bowiem analizy nowelizacji przepisów związanych z wymierzaniem kary pieniężnej Sąd wskazał, że sankcja wymierzona według przepisów ustawy o ofercie w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z marca 2016 r. oraz z lutego 2017 r. nie byłaby względniejsza dla strony, lecz surowsza, ponieważ wysokość maksymalnej kary pieniężnej, którą organ mógłby nałożyć w zakresie informacji okresowych została podniesiona ze 100000 zł do 1000000 zł (art. 96 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej z marca 2016 r.), a w zakresie informacji poufnej ustawa zmieniająca z lutego 2017 r. wprowadziła surowszą sankcję tj. karę pieniężną do wysokości 4145600 zł w art. 96 ust. 6 pkt 3 ustawy o ofercie. Jednocześnie z brzmienia art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie wynika, iż okres, w którym kara może zostać nałożona na członka zarządu został wydłużony w okresie od popełnienia deliktów administracyjnych przez spółkę do chwili wydania decyzji nakładającej karę na skarżącego, do 12 miesięcy. A zatem pomiędzy datą popełnionych deliktów administracyjnych przez spółkę, a dniem orzekania przez organ o odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu spółki, przepisy uległy zaostrzeniu i dlatego przepisami względniejszymi dla strony były przepisy ustawy o ofercie w brzmieniu zastosowanym w sprawie, obowiązujące przed 4 czerwca 2016r., które zastosowano w sprawie, co zostało uwzględnione przez KNF.

Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że w kontrolowanej sprawie, toczącej się na podstawie przepisów ustawy o ofercie, brak było podstaw do zastosowania art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 , z pózn.zm., zwana dalej "ordynacja podatkowa" lub " o.p.") i określonego w nim trzyletniego terminu przedawnienia. Sąd wskazał bowiem, że art. 189g § 1 k.p.a. zgodnie z art. 16 ww. ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz o niektórych innych ustaw, wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., natomiast postępowanie w sprawie nałożenia kary na skarżącą wszczęto 1 września 2017 r., dlatego też przepis ten znajdował zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Sąd wskazał również, odwołując się przy tym do poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego, że art. 68 § 1 o.p. nie ma zastosowania do kar pieniężnych nakładanych przez KNF.

Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji wskazał, że KNF na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, w sposób niebudzący wątpliwości ustaliła, że działania spółki doprowadziły do opisanego wielokrotnego, rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych wynikających z art. 56 ustawy o ofercie, a nałożenie na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, było naturalną konsekwencją tych ustaleń. Wymierzając karę według dyrektyw z art.189d k.p.a., KNF ustaliła prawidłowo wymiar kary uwzględniając stan finansowy skarżącej oraz skalę, liczbę i wagę naruszeń jakich dopuściła się spółka, za co przypisano odpowiedzialność skarżącej, jako zobowiązanej do podejmowania działań pozwalających na prawidłowe i terminowe realizowanie spoczywających na nim obowiązków informacyjnych.

Sąd oddalił również zgłoszone przez skarżącą wnioski dowodowe, bowiem nie dotyczyły one okoliczności faktycznych o istotnym znaczeniu w niniejszej sprawie lub znajdowały się w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach postępowania administracyjnego.

IV.

[...] złożyła skargę kasacyjną od opisanego powyżej wyroku Sądu pierwszej instancji, wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 188 p.p.s.a. - o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie istoty sprawy, a w konsekwencji:

(i) uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Drugiej Decyzji KNF w zakresie zaskarżonym skargą (tj. w zakresie dotyczącym nałożenia na [...] kary pieniężnej w wysokości 80.000 złotych) oraz umorzenie postępowania w sprawie w całości na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowego;

ewentualnie, na wypadek przyjęcia, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania:

ii) uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Drugiej Decyzji KNF w zakresie zaskarżonym skargą (tj. w zakresie dotyczącym nałożenia na [...] Kary Pieniężnej w wysokości 80.000 złotych); oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.:

I. w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a, art. 151 p.p.s.a. oraz art 135 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi [...] z dnia 13 kwietnia 2018 roku na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z 13 marca 2018 roku, wydaną w sprawie o sygnaturze akt [...], na mocy której w szczególności nałożono na [...] karę pieniężną, o której mowa w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z marca 2016 r. w kwocie 80.000 złotych, co doprowadziło do odmowy uchylenia Drugiej Decyzji KNF w zakresie jej zaskarżenia, pomimo że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji powinna była zostać uchylona przez WSA;

II. w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego pozostające w bezpośrednim związku z wynikiem sprawy, tj.:

1. art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej 1 w zw. z art. 369 § 1 i § 4 k.s.h. w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że [...] pełniła funkcję członka zarządu [...] S.A. z siedzibą w Legnicy do dnia 29 marca 2013 roku, a w konsekwencji może ponosić odpowiedzialność za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez [...], które miało nastąpić do tej daty, podczas gdy mandat [...] do pełnienia funkcji członka zarządu [...] wygasł najpóźniej z dniem 22 czerwca 2012 r. co powoduje, że

a) [...] nie była po dniu 22 czerwca 2012 roku członkiem zarządu [...] i nie mogła podejmować żadnych decyzji, ani składać żadnych oświadczeń (woli lub wiedzy) w imieniu [...];

b) ewentualne oświadczenia, które [...] miałaby złożyć po dniu 22 czerwca 2012 roku w imieniu [...] (jako członek zarządu [...]) byłyby nieskuteczne;

c) [...] nie może ponosić odpowiedzialności za rzekome niewywiązanie się przez [...] z obowiązków informacyjnych, które miało nastąpić w okresie, gdy nie była członkiem zarządu tej spółki - przy czym dla oceny tego zagadnienia nie ma znaczenia to: (i) kiedy doszło do wykreślenia [...] ze składu zarządu [...] w rejestrze przedsiębiorców; ani też (ii) czy po wygaśnięciu mandatu [...] pozostawała w [...];

przy czym WSA oparł się w uzasadnieniu wyroku na pojawiającej się w orzecznictwie dotyczącym odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe koncepcji rozdzielenia "faktycznego" pełnienia funkcji członka zarządu od mandatu do sprawowania takiej funkcji wynikającego z przepisów prawa, jednak w tej sprawie było to niedopuszczalne, ponieważ WSA przeprowadził wykładnię contra legem przepisów ustawy o ofercie, której zastosowanie prowadzi do absurdalnych wniosków (możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności na podstawie przepisów Ustawy o ofercie dowolnej osoby, niezależnie od jej formalnego powołania do zarządu)

2. art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie Ustawy Zmieniającej 1 w zw. z art. 68 § 1 i art. 4 o.p. poprzez ich niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że w okolicznościach tej sprawy nie znajduje zastosowania 3-letni termin przedawnienia możliwości nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy art. 68 § 1 i art. 4 o.p. znajdują zastosowanie do przedawnienia możliwości nałożenia kar pieniężnych na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, co powinno prowadzić do wniosku, że:

a) możliwość nałożenia kary pieniężnej na [...] przedawniła się najpóźniej z dniem 22 czerwca 2015 roku;

b) a nawet w przypadku hipotetycznego przyjęcia, że pomimo wygaśnięcia mandatu [...] w dniu 22 czerwca 2012 roku, [...] mogła nadal pełnić funkcję członka zarządu [...] do dnia 29 marca 2013 roku (co nie powinno mieć miejsca w tej sprawie) - możliwość nałożenia kary pieniężnej na [...] przedawniła się najpóźniej z dniem 29 marca 2016 roku;

3. w konsekwencji naruszeń opisanych w punktach 1 i 2 powyżej art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie Ustawy Zmieniającej 1 w zw. z art. 189g § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że 5-letni termin przedawnienia możliwości nałożenia kary pieniężnej na [...] (o ile znajduje zastosowanie w tej sprawie) rozpoczął bieg dopiero od dnia 29 marca 2013 roku (daty, w której w ocenie WSA [...] zakończyła pełnienie funkcji członka zarządu [...] ), podczas gdy WSA powinien był:

a) najpierw uznać, że [...] zaprzestała pełnienia funkcji członka zarządu [...] z dniem 22 czerwca 2012 roku (data wygaśnięcia mandatu [...]); a następnie

b) przy założeniu, że 5-letni okres przedawnienia ma zastosowanie w tej sprawie, przyjąć, że możliwość nałożenia kary pieniężnej na [...] uległa przedawnieniu najpóźniej z dniem 22 czerwca 2017 roku;

4) art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie Ustawy Zmieniającej 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach tej sprawy i w efekcie utrzymanie przez WSA w mocy Drugiej Decyzji KNF w zakresie, w jakim KNF wymierzyła skarżącej rażąco wygórowaną i nieproporcjonalną karę pieniężną, nie biorąc pod uwagę szeregu okoliczności mających wpływ na wymiar kary pieniężnej - w szczególności tego, że:

a) kara pieniężna jest nieadekwatna do charakteru, wagi i liczby naruszeń obowiązków informacyjnych, odpowiedzialność miałaby ponieść Skarżąca;

b) w okolicznościach tej sprawy kara pieniężna nie spełnia swojej funkcji, ponieważ nie ma potrzeby "przymuszenia" skarżącej do spowodowania, aby [...] realizował obowiązki informacyjne.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów.

V.

KNF w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej uznając, że podniesione zarzuty kasacyjne nie są zasadne oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

VI.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzuty są usprawiedliwione. Sposób ujęcia zarzutów skargi kasacyjnej wyznacza bowiem granice rozpoznawania sprawy kasacyjnej. Dlatego skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, co znalazło swój wyraz również w przymusie adwokacko-radcowskim, tj. obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. np. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP z 2005 r. z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36 oraz wyroki NSA: z 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10; z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 22/18; te i kolejne cytowane wyroki dostępne są na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna tych wymogów nie spełnia. Została ona oparta na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarzutach naruszenia prawa materialnego i zarzutach naruszenia prawa procesowego. W takiej sytuacji co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydanego wyroku, został ustalony prawidłowo.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (punkt I. petitum skargi kasacyjnej) sformułowano bardzo ogólnie, wskazując jedynie, że błąd Sądu polegał na oddaleniu skargi, co doprowadziło do odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji KNF, pomimo że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji powinna była zostać uchylona przez WSA. Powołując się na podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.

Oceniając tak sformułowany zarzut przede wszystkim stwierdzić należy, że nie rozróżniono w nim prawidłowo naruszenia materialnoprawnego od procesowego, bowiem powołując podstawę prawną dotyczącą zarzutów procesowych i wskazując, że zarzucane jest na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, w treści zarzutu odwołano się do materialnoprawnej wadliwości zaskarżonej decyzji, a także powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., który dotyczy naruszeń przepisów prawa materialnego, a nie przepisów postępowania. Tak sformułowany zarzut procesowy nie może być zatem skuteczny.

Co więcej, przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi, który regulują sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, i które tym samym nie mogą stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej. Zarzutowi naruszenia przepisów wynikowych towarzyszyć bowiem musi powiązanie z konkretnymi przepisami postępowania lub prawa materialnego, w odniesieniu do których zarzucane ich naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny polegałoby na wadliwym przeprowadzeniu przez ten sąd kontroli ich zastosowania lub kontroli ich wykładni przez organ administracji, który wydał zaskarżony akt (por. np.: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1925/12; wyrok NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2458/12.).

Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tych przepisów wynikowych powiązano jedynie z zarzutem naruszenia art. 135 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Powołany przepis nie dotyczy zatem uprawnień procesowych stron, lecz odnosi się do fazy orzekania przez sąd administracyjny, kształtując kompetencje tego sądu w przypadku uwzględnienia skargi (zob. np. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2015r. sygn. akt I OSK 2852/14). Nie reguluje on więc generalnej kwestii usuwania stanu naruszenia prawa, lecz kwestię "głębokości" orzekania przy usuwaniu stanu naruszenia prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1044/10). Nieskorzystanie z przewidzianych w tym przepisie uprawnień nie może zatem stanowić podstawy do zarzutu naruszenia prawa przez sąd. Skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła zresztą ani w samym zarzucie, ani w jego uzasadnieniu, na czym jej zdaniem miałoby polegać naruszenie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji, ograniczając się jedynie do zakwestionowania samego "wyniku" postępowania przed Sądem.

Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł zostać uwzględniony.

W tej sytuacji do oceny przez NSA pozostała jedynie wadliwość zastosowania w tej sprawie prawa materialnego, bowiem pozostałe zarzuty kasacyjne (pkt II.1-II.4 petitum skargi kasacyjnej) zostały oparte na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

W części zawierającej zarzuty materialnoprawne skarga kasacyjna także nie została prawidłowo skonstruowana, wadliwy jest bowiem brak prawidłowego powiązania sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów materialnoprawnych z przepisami dotyczącymi uchybień Sądu. Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym służącym zaskarżaniu wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, autor skargi kasacyjnej powinien zatem wskazać, jakie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że powołanie zarzutów w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest orzeczenie sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 31 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 925/10).

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zostały powiązane z przepisami postępowania sądowoadministracyjnego. Nie sprecyzowano zatem wyraźnie na czym – zdaniem skarżącej – polegało naruszenie prawa przez Sąd pierwszej instancji. Wzorcami kontroli wyroku sądu pierwszej instancji, które powinny być wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej, są normy odniesienia (wyprowadzane z przepisów nakazujących, zakazujących lub dozwalających, wyznaczających zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sądu administracyjne – np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, bądź art. 151 p.p.s.a.) oraz normy dopełnienia (normy wynikające z przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej). Normy te należy powołać łącznie (por. uzasadnienie uchwały I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1, cz. III.2, s. 21-23; cz. III.4, s. 38-39). Normy odniesienia zostały jednak przy konstruowaniu zarzutów materialnoprawnych w tej sprawie pominięte.

Ta wadliwość konstrukcyjna zarzutów materialnoprawnych skargi kasacyjnej powoduje, że zostały ona rozpatrzone przez NSA po ich zrekonstruowaniu na podstawie zawartego w skardze kasacyjnej uzasadnienia (por. uchwałę pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09) i jedynie w tych granicach, które NSA zidentyfikował na podstawie tego uzasadnienia.

Na tej podstawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spór w niniejszej sprawie dotyczy - przy niekwestionowanym w skardze kasacyjnej stanie faktycznym - zastosowania do tego ustalonego w sprawie stanu faktycznego prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, który posługuje się pojęciem osoby która "pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej" w zw. z art. 369 § 1 i 4 k.s.h. i w zw. z art. 7 Konstytucji RP.

Adresatem normy prawnej zawartej w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie tj. tzw. sankcji sprzężonej, ma być osoba "pełniąca funkcję członka zarządu spółki publicznej". Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji i KNF, że okoliczności faktyczne, które w tej sprawie wystąpiły, uzasadniały zastosowanie wobec skarżącej tego przepisu. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej przepis ten został zatem prawidłowo odczytany i prawidłowo zastosowany. Sąd pierwszej instancji, w ślad za organem, prawidłowo wskazał na okoliczności przemawiające za uznaniem skarżącej za osobę "pełniącą funkcję członka zarządu spółki publicznej" w czasie naruszenia przez tę spółkę obowiązków informacyjnych.

Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że przewidziana w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie odpowiedzialność członka zarządu za naruszenie obowiązków o których mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie, związana jest z faktycznym pełnieniem funkcji członka zarządu, a nie tylko z formalnym posiadaniem mandatu. Istota przewidzianej w tym przepisie odpowiedzialności członka zarządu opiera się bowiem na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań, a nie wyłącznie na formalnym piastowaniu danego stanowiska. Istotne znaczenie dla odpowiedzialności skarżącej ma zatem ustalenie, że w tym czasie podejmowała ona aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw spółki. Takich ustaleń w niniejszej sprawie dokonano i Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał je za prawidłowe.

Niesporne w sprawie było, że naruszenie obowiązków informacyjnych, których dopuściła się [...], za które obciążono odpowiedzialnością skarżącą jako członka zarządu spółki, dotyczy okresu od 31 grudnia 2012 r. do 29 marca 2013 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania prawidłowo ustalono, że Skarżąca była osobą "pełniącą funkcję członka zarządu spółki publicznej" od 4 czerwca 2007 r. (jako członek zarządu spółki [...], skarżąca została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 13 września 2007 r. na podstawie wpisu nr [...]; k.726 TOM III akt administracyjnych) do dnia 29 marca 2013 r. Pomimo bowiem upływu pięcioletniego okresu na jaki została powołana na członka zarządu Spółki i wygaśnięcia jej mandatu z dniem 22 czerwca 2012 r. - faktycznie nadal pełniła funkcję członka zarządu spółki, realizując te obowiązki aż do czasu złożenia rezygnacji z tej funkcji tj. do dnia 29 marca 2013 r. (k. 734 akt adm.).

Tych ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano. Argumentacja skargi kasacyjnej ogranicza się jedynie do twierdzenia, że odpowiedzialność przewidzianą w art. 96 ust. 6 ponosić może tylko osoba będąca formalnie członkiem zarządu. Podkreślenia jednak wymaga, że skarżąca nie kwestionuje ustaleń organu, że w czasie naruszania przez spółkę obowiązków informacyjnych, wykonywała ona czynności w zarządzie zarezerwowane dla członka zarządu.

Na podstawie akt rejestrowych spółki ustalono mianowicie, że po 22 czerwca 2012 r. skarżąca była traktowana przez Spółkę jako członek zarządu, podpisywała bowiem konkretne dokumenty (raporty, sprawozdania okresowe itp.) spółki jako członek jej zarządu. Sama skarżąca również uważała się za członka zarządu, skoro złożyła rezygnację dopiero z dniem 29 marca 2013 r. i na podstawie tej rezygnacji, mocą wpisu nr 41 z dnia 13 maja 2013 r., została wykreślona ze składu zarządu Spółki w rejestrze przedsiębiorców (k. 722 akt adm.). W treści raportu bieżącego spółki wskazano, że rezygnacja skarżącej z pełnienia funkcji w zarządzie nastąpiła wskutek takiej decyzji podjętej przez samą stronę i przekazanej przez nią radzie nadzorczej spółki z dniem 29 marca 2013 r. (k. 734 akt adm.). Z żadnych publicznie dostępnych źródeł pochodzących od spółki do dnia 29 marca 2013 r., tj. dnia złożenia rezygnacji nie wynikało, aby skarżąca kwestionowała swój status jako członka zarządu spółki po 22 czerwca 2012 r. z powodu wygaśnięcia mandatu, lub aby ten status kwestionowała spółki - inni członkowie zarządu lub rady nadzorczej spółki. Z przebiegu zwyczajnego walnego zgromadzenia spółki w dniu 22 czerwca 2012 r. wynika, że ww. okoliczność nie była kwestionowana, a skarżąca na podstawie uchwały nr 9 otrzymała absolutorium (k. 294 akt adm.). Mocą uchwały nr 8 skarżąca otrzymała również absolutorium za okres pełnienia funkcji od dnia 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. (uchwała podjęta przez kolejne zwyczajne walne zgromadzenie spółki z dnia 3 kwietnia 2013 r., k. 295 akt adm.). Skarżąca widniała też jako członek zarządu spółki zatwierdzający sprawozdania finansowe za I półrocze 2012 r. i za rok obrotowy 2012 (k. 231, 337, 353, 424 akt adm.; por. też k. 446-447 akt adm.). W śródrocznym skróconym sprawozdaniu finansowym za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2012 r. na str. 15 w pkt 3 stwierdzono, że skarżąca wchodziła w skład zarządu Spółki na dzień 30 czerwca 2012r., w I półroczu 2012 r. i od dnia bilansowego do 31 sierpnia 2012 r. nie nastąpiły zmiany w zarządzie Emitenta (k. 353 i k. 405 akt adm.). [...] sprawozdanie to podpisała. Informacja zaś o rezygnacji skarżącej z dniem 29 marca 2013 r. znajduje się również w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy Emitenta za rok 2013 (str. 25 pkt 3, k.76 akt adm.). [...] została wykreślona ze składu zarządu Spółki w rejestrze przedsiębiorców, na podstawie wpisu nr 41 z dnia 13 maja 2013 r. (k.722 akt adm.).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie na te wszystkie okoliczności wskazał Sąd pierwszej instancji, w ślad za organem uznając, że świadczą one o istnieniu podstawy do zastosowania wobec skarżącej art. 96 ust. 6 ustawy o obrocie, ponieważ w tym okresie "pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej". NSA podkreśla, że w tym przepisie ustawodawca użył sformułowania "pełniła" funkcję członka zarządu, a nie sformułowania "była" członkiem zarządu. Argumentacja strony skarżącej kasacyjnie, identyfikująca to sformułowanie wyłącznie z "byciem formalnie" członkiem zarządu, jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafna. Okoliczności faktyczne dotyczące czynności dokonywanych przez skarżącą pomimo upływu kadencji członka zarządu, miały przesądzające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie.

Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że skoro KNF wydała wobec spółki [...] decyzję nakładającą karę pieniężną z powodu stwierdzenia, że spółka dopuściła się rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie, w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 22 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1348/18, oddalił skargę na powyższą decyzję ostateczną nakładającą karę pieniężną na emitenta, niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej niewłaściwego zastosowania wobec skarżącej art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w zw. z art. 369 § 1 i 4 k.s.h. i w zw. z art. 7 Konstytucji RP.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są też zasadne zarzuty i argumentacja skarżącej kasacyjnej dotycząca przedawnienia (punkt II.2 petitum skargi kasacyjnej).

NSA w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela odosobnionego poglądu przyjętego w przytoczonym przez skarżącą wyroku NSA z 2 lutego 2016 r. (sygn. akt II GSK 2593/14), że w tego rodzaju sprawach miałyby mieć zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 68 o.p. Aktualnie utrwalone i jednolite jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do tego, że art. 68 § 1 o.p. w związku z art. 4 o.p., z powodu całkowitej nieadekwatności regulacji zawartej w Ordynacji podatkowej wobec administracyjnych kar pieniężnych, nie ma zastosowania wobec deliktów administracyjnych, których zaistnienie może spowodować nałożenie kary przez KNF. Obowiązkiem podatkowym jest, zgodnie z art. 4 o.p., wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. W związku z powyższym, aby mówić o obowiązku podatkowym ta przymusowa powinność musi wynikać ze zdarzenia określonego w ustawie podatkowej. Decyzja nakładająca karę administracyjną, w przeciwieństwie do decyzji podatkowej, nie konkretyzuje obowiązku wcześniej istniejącego (nieskonkretyzowanej powinności), ale go od podstaw kształtuje - w sposób od razu zindywidualizowany i skonkretyzowany. Z zakresu pojęcia należności publicznoprawnych powinno się wykluczyć nie tylko dochody publiczne wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, ale także te dochody, których źródłem są czyny niedozwolone, a więc mające samoistny charakter wszelkiego rodzaju kary pieniężne, grzywny mandaty itp., skoro wynikają one nie z publicznoprawnych stosunków nakazujących określonym podmiotom świadczenia pieniężne na rzecz budżetu państwa lub budżetu samorządowego, lecz z określonego zachowania podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Ordynacja podatkowa ma zastosowanie dopiero do należności z tytułu tych kar, wobec których można stosować odpowiednio terminy przedawnienia z działu III Ordynacji podatkowej. Dopiero bowiem z chwilą wydania przez organ nadzoru decyzji ustalającej odpowiedzialność podmiotu nadzorowanego za naruszenie przepisów prawa powstaje stosunek publicznoprawny, z którego wynika obowiązek podmiotu nadzorowanego zastosowania się do decyzji nakładającej sankcję (por. m.in. wyroki NSA z: 25 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1524/12; 28 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 2433/17; 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 3767/17; 8 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 3815/16; 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 813/18)

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w zw. z art. 189g § 1 k.p.a. (punkt II.3 petitum skargi kasacyjnej), nie ma bowiem racji skarżąca kasacyjnie, że przepis ten został w tej sprawie niewłaściwie zastosowany.

Zdaniem NSA prawidłowo uznano w tej sprawie, że ma zastosowanie art. 189g § 1 k.p.a. który wszedł w życie 1 czerwca 2017 r. czyli przed wydaniem zaskarżonej decyzji i który przewiduje, że administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Przepisy Działu IVa "Administracyjne kary pieniężne" Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w takim zakresie, w jakim przepisy odrębne, dotyczące nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu, nie zawierają odrębnych regulacji, w tym m.in. terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej. Zasadnie też przyjęto w tej sprawie, że początek biegu pięcioletniego terminu przedawnienia stanowił dzień, w którym doszło do rezygnacji przez skarżącą z wykonywania funkcji członka zarządu. W okolicznościach tej sprawy, szczegółowo opisanych powyżej, nie ma podstaw do przyjęcia, że początkiem biegu terminu przedawnienia powinien być dzień formalnego wygaśnięcia mandatu członka zarządu skarżącej. Pomimo bowiem formalnego wygaśnięcia mandatu, skarżąca nadal "pełniła funkcję członka zarządu", o czym była mowa powyżej.

Nie zasługuje na uwzględnienie także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut niewłaściwego zastosowania art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (punkt II.4 petitum skargi kasacyjnej) z powodu rażącego wygórowania i nieproporcjonalności kary pieniężnej i niewzięcia pod uwagę "szeregu okoliczności mających wpływ na wymiar kary pieniężnej".

Przede wszystkim należy stwierdzić, że ten zarzut zostały sformułowany bardzo ogólnie. Nie wskazano jakich to okoliczności nie wzięto pod uwagę ustalając wymiar kary, stwierdzając jedynie, że "kara pieniężna jest nieadekwatna do charakteru, wagi i liczby naruszeń obowiązków informacyjnych" i że "nie spełnia swojej funkcji, ponieważ nie ma potrzeby przymuszenia skarżącej do spowodowania, aby [...] realizował swoje obowiązku informacyjne".

Ustosunkowując się do pierwszej w tych kwestii stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję zasadnie zwrócił uwagę, że w tej decyzji organ szczegółowo uargumentował, dlaczego kara została wymierzona w takiej wysokości. Organ szczegółowo opisał co wziął pod uwagę jako okoliczności "łagodzące" ten wymiar kary tj. działające na korzyść strony skarżącej i jakie okoliczności działały na niekorzyść oraz z jakiego powodu. Między innymi z jednej strony wziął pod uwagę fakt, że skarżąca nigdy wcześniej nie była karana za naruszenie obowiązków informacyjnych i wykazywała wolę współpracy z organem, z drugiej zaś strony uwzględnił profesjonalizm skarżącej, zwracając uwagę na to, że ma ona odpowiednie wykształcenie i odpowiednią praktykę, a więc jest osobą mającą pełną wiedzą co do tego, jakiego rodzaju obowiązki informacyjne spoczywały na spółce. Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał także na to, że organ ustalając wysokość kary wziął pod uwagę sytuację majątkową skarżącej. Zarzut skargi kasacyjnej ograniczający się jedynie do stwierdzenia o nieadekwatności wysokości kary do charakteru wagi i liczby naruszeń obowiązków informacyjnych, nie podważa zatem skutecznie prawidłowości zapadłego w tej sprawie rozstrzygnięcia.

Odnosząc się natomiast do drugiej z podniesionych kwestii, tj. stwierdzenia, że nałożona kara pieniężna nie spełnia swej funkcji, bo "nie ma potrzeby przymuszenia skarżącej do spowodowania, żeby spółka realizowała swoje obowiązki informacyjne", należy podkreślić, że sankcja administracyjna ma do spełnienia nie tylko rolę prewencyjną, ale i represyjną. W większości przypadków kara pieniężna jest nakładana post factum, a więc w takich przypadkach nie ma ona spełniać takiej funkcji, o jakiej pisze skarżąca kasacyjnie, tj. "przymuszać" żeby spółka realizowała swoje obowiązki informacyjne. Nie stanowi to jednak powodu, by kwestionować zasadność nałożenia i wysokość sankcji pieniężnej, jeśli nałożona ona była – tak jak w tej sprawie – zgodnie z podstawą prawną i faktyczną. Ustalając wysokość nakładanej sankcji organ wskazał konkretne okoliczności stanu faktycznego, które w tej sprawie wziął pod uwagę, a z którymi - co trzeba raz jeszcze podkreślić - szczegółowo nie polemizuje strona skarżąca kasacyjnie, ograniczając się do ogólnych jedynie stwierdzeń.

Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są niezasadne. Z tego powodu skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit.a oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.a w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Zasądzona kwota 4050 złotych stanowi zwrot kosztów za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnika organu, który prowadził sprawę przed Sądem pierwszej instancji oraz za sporządzenie i wniesienie przez niego odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. (por. uchwałę NSA z dnia 19 listopada 2012r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r., nr 3, poz. 38).