Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 492/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz rozkaz personalny I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Teza: Źródłem utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii, o której mowa w art. 25 ust. ! ustawy o Policji, jako warunku pełnienia służby w strukturach Policji, nie jest wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, lecz zachowanie podjęte przez policjanta, które może prowadzić do utraty tej właściwości osobowej przez policjanta. Nie każde przewinienie dyscyplinarne przypisane policjantowi lub zachowanie, co do którego postawiono policjantowi zarzuty, powoduje utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii. Rozbudowany system kar dyscyplinarnych, wśród których najostrzejszą karą dyscyplinarną jest kara wydalenia ze służby,

wskazuje, iż zasadniczo utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii łączyć należy z przewinieniami dyscyplinarnymi, za które orzeczono karę wydalenia ze służby, lub w stosunku do czynów, co do których ze względu na ich charakter można przypuszczać, że zostanie orzeczona taka kara. Realizacja przesłanki „ważnego interesu służby” uzasadniająca zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z postawieniem mu zarzutów dyscyplinarnych dotyczyć może wyłącznie sytuacji, w których policjantowi zarzuca się popełnienie czynów, za które należy spodziewać się orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

TEZY

Źródłem utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii, o której mowa w art. 25 ust. ! ustawy o Policji, jako warunku pełnienia służby w strukturach Policji, nie jest wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, lecz zachowanie podjęte przez policjanta, które może prowadzić do utraty tej właściwości osobowej przez policjanta. Nie każde przewinienie dyscyplinarne przypisane policjantowi lub zachowanie, co do którego postawiono policjantowi zarzuty, powoduje utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii. Rozbudowany system kar dyscyplinarnych, wśród których najostrzejszą karą dyscyplinarną jest kara wydalenia ze służby,

wskazuje, iż zasadniczo utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii łączyć należy z przewinieniami dyscyplinarnymi, za które orzeczono karę wydalenia ze służby, lub w stosunku do czynów, co do których ze względu na ich charakter można przypuszczać, że zostanie orzeczona taka kara. Realizacja przesłanki „ważnego interesu służby” uzasadniająca zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z postawieniem mu zarzutów dyscyplinarnych dotyczyć może wyłącznie sytuacji, w których policjantowi zarzuca się popełnienie czynów, za które należy spodziewać się orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 298/23 w sprawie ze skargi I.Z. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 30 listopada 2022 r., nr 4285 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżony rozkaz personalny oraz rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. nr 954/2022 z dnia 8 września 2022 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz I.Z. kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 298/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I.Z. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 30 listopada 2022 r., nr 4285, w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismem z 18 lipca 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w B. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o zwolnienie Pani I.Z. - wówczas referenta Ogniwa II Referatu Patrolowego I Wydziału Patrolowego Interwencyjnego Komendy Miejskiej Policji w B., ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze. zm., dalej: "ustawa o Policji"). W uzasadnieniu wskazał na wydane w stosunku do I.Z. postanowienie nr 15/2022 z 3 marca 2022 r. o wszczęciu przeciwko wymienionej postępowania dyscyplinarnego i przedstawieniu jej zarzutów popełnienia sześciu przewinień dyscyplinarnych polegających na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta oraz naruszeniu dyscypliny służbowej, oraz na orzeczenie

nr 15/2022 z 24 czerwca 2022 r., którym I.Z. uznana została za winną popełnienia zarzucanych jej przewinień dyscyplinarnych i wymierzono jej karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanych stanowisku. Ponadto Komendant zauważył, że na przestrzeni ostatnich lat do Komendy Miejskiej Policji wpłynęło pięć skarg na I.Z., z czego trzy z nich zostały w danym zakresie potwierdzone. Następnie Komendant wyjaśnił, że I.Z. od 2015 r. regularnie dostarcza orzeczenia lekarskie z przeprowadzonych badań lekarskich (okresowych i kontrolnych), w których lekarz profilaktyk określa szereg różnych przeciwskazań do dalszego pełnienia służby (służba bez broni, bez służby nocnej, bez prowadzenia pojazdów służbowych), przy czym zgodnie z ostatnim orzeczeniem lekarskim z 6 maja 2022 r. wymieniona jest niezdolna do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym od 6 maja 2022 r. Ponadto w dniu 28 czerwca 2022 r. do organu wpłynęło orzeczenie komisji lekarskiej nr RKLBi-609-2022/F/POL z 7 czerwca 2022 r. o uznaniu skarżącej za zdolną do służby z ograniczeniem, trwale niezdolną do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, przeciwskazana praca z bronią palną. Od tego orzeczenia organ kierujący złożył odwołanie. Komendant wyjaśnił przy tym, że "tolerował" ograniczenia zdrowotne wymienionej, licząc, że są one "chwilowe" i że powróci ona do pełni zdrowia. Z biegiem czasu nastąpiło jednak "pogłębienie powyższych okoliczności".

Pismem z 19 lipca 2022 r. (doręczonym w dniu 25 lipca 2022 r.) poinformowano skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz pouczono

o uprawnieniach strony związanych z przedmiotowym postępowaniem.

Pismem z 29 lipca 2022 r. wystąpiono do wskazanego przez stronę Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia strony ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. Pismem z 4 sierpnia 2022 r. Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] poinformował, że Prezydium tego Zarządu negatywnie opiniuje zamiar rozwiązania stosunku służbowego z I.Z.

W dniu 11 sierpnia 2022 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w B. wpłynął odpis wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. XIII Wydział Kamy w sprawie o sygn. akt [...], którym uznano I.Z. winną popełnienia dwóch wykroczeń z art. 141 Kodeksu wykroczeń i orzeczono karę nagany.

Rozkazem personalnym z 8 września 2022 r., nr 954/2022, Komendant Wojewódzki Policji w B. zwolnił I.Z. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji - z dniem 30 września 2022 r.

Rozkazem personalnym z 30 listopada 2022 r., nr 4285, Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu przywołał art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby oraz wyjaśnił, jak rozumie pojęcie ważnego interesu służby. Organ doszedł do konkluzji, że I.Z. utraciła przymioty niezbędne do dalszego pełnienia służby w Policji, a zatem nie spełnia obecnie wymogów stawianych funkcjonariuszom. Wyjaśniając powyższe przywołał orzeczenie dyscyplinarne z 24 czerwca 2022 r. Komendanta Miejskiego Policji w B., który uznał I.Z. obwinioną o to, że:

- będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, a w szczególności do zachowania zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej, nie sprostała tym obowiązkom, gdyż w dniu 16 listopada 2021 r. w trakcie przeprowadzanej w B. interwencji z udziałem S. T. w toku konwersacji użyła w miejscu publicznym zwrotu powszechnie uznawanego za obelżywe, tj. na pytanie mężczyzny "co?" odpowiedziała cyt. "chujów sto", czym popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta w zakresie nieprzestrzegania zasad poprawnego zachowania

i kultury osobistej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 2 i § 7 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" w zw. z art. 141 k.w.;

- będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania dyscypliny służbowej, a w szczególności do wykonywania obowiązków policjanta wynikających

z przepisów prawa, a w tym do podania stopnia służbowego, imienia i nazwiska podczas przeprowadzania czynności służbowej legitymowania osoby w celu ustalenia jej tożsamości, nie sprostała temu obowiązkowi, gdyż podejmując interwencję wobec ppor. G.R. w dniu 14 grudnia 2021 r. w B. w Galerii "[...]" przy ul. [...], nie podała mu stopnia, imienia i nazwiska podczas jego legitymowania, czym popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie niedopełnienia obowiązków policjanta wynikających z przepisów prawa, tj. o czyn z art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 ust. 1 w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 lutego 2020 r. w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów;

- będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, a w szczególności do zachowania zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej, nie sprostała tym obowiązkom, gdyż w dniu 14 grudnia 2021 r. w trakcie przeprowadzanej w B. w Galerii "[...]" przy

ul. [...] interwencji z udziałem ppor. G.R. użyła w miejscu publicznym zwrotu powszechnie uznawanego za obelżywe tj. "nie będziemy się z nim pierdolić", czym popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta w zakresie nieprzestrzegania zasad poprawnego zachowania

i kultury osobistej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 2 i § 7 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjantki" w zw. z art. 141 k.w.;

- będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania dyscypliny służbowej, a w szczególności do postępowania zgodnie z prawem i w jego granicach,

w tym do wypełnienia wszystkich obowiązków związanych z użyciem środków przymusu bezpośredniego, nie sprostała temu obowiązkowi, gdyż w dniu 14 grudnia 2021 r. w trakcie przeprowadzanej w B. w Galerii "[...]" przy

ul. [...] interwencji z udziałem ppor. G.R. użyła wobec niego środka przymusu bezpośredniego w postaci siły fizycznej bez uprzedniego wezwania mężczyzny do zachowania zgodnego z prawem i uprzedzenia o zamiarze użycia środka przymusu bezpośredniego, czym popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na niedopełnieniu obowiązków policjanta wynikających z przepisów prawa, tj. o czyn

z art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z art. 34 ustawy z 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej;

- będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania dyscypliny służbowej, a w szczególności do właściwego wykonywania czynności służbowych,

w tym do sporządzenia protokołu z zatrzymania osoby na podstawie przepisów Kodeksu wykroczeń, nie sprostała tym obowiązkom, gdyż w dniu 14 grudnia 2021 r.

w związku z przeprowadzoną interwencją w B. w Galerii "[...]" przy ul. [...] z udziałem ppor. G.R. zatrzymując mężczyznę i doprowadzając go do Komisariatu Policji II w B. w związku z brakiem możliwości ustalenia jego tożsamości jako sprawcy wykroczeń z art. 116 § 1a oraz 65 § 2 k.w., nie sporządziła protokołu zatrzymania osoby na podstawie art. 45 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, przez co popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie zaniechania czynności służbowej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. art. 46 § 2 k.p.s.w.;

- będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania dyscypliny służbowej, a w szczególności do właściwego wykonywania czynności służbowych,

w tym do natychmiastowego poinformowania osoby zatrzymanej o przysługujących jej uprawnieniach, nie sprostała tym obowiązkom, gdyż w dniu 14 grudnia 2021 r. w trakcie przeprowadzanej interwencji w B. w Galerii "[...]" przy ul. [...] zatrzymując ppor. G.R., w związku z brakiem możliwości ustalenia jego tożsamości jako sprawcy wykroczeń z art. 116 § 1a oraz 65 § 2 k.w., nie poinformowała natychmiast mężczyzny o przysługujących mu uprawnieniach, przez co popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie zaniechania czynności służbowej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. art. 46 § 1 k.p.s.w.;

- będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązanym do przestrzegania dyscypliny służbowej, a w szczególności do postępowania zgodnie z prawem i w jego granicach, nie sprostała temu obowiązkowi, gdyż w dniu 14 grudnia 2021 r, w trakcie przeprowadzanej w B. w Galerii "[...]" przy ul. [...] interwencji z udziałem ppor. G.R. dokonała jego zatrzymania w związku

z początkowym brakiem możliwości ustalenia jego tożsamości, a pomimo ustania przesłanek uzasadniających jego zatrzymanie, gdyż mężczyzna podał swoje dane osobowe, kontynuowała czynności związane z zatrzymaniem poprzez doprowadzenie go do Komisariatu Policji II w B., przez co popełniła przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie przekroczenia uprawnień, tj. o czyn art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z art. 46 § 5 k.p.s.w. winną popełnienia zarzucanych jej czynów i wymierzył jej karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.

Organ podniósł też, że wyrokiem nakazowym z 29 czerwca 2022 r. Sąd Rejonowy w B. XIII Wydział Karny, w sprawie o sygn. akt [...], uznał I.Z. winną popełnienia zarzucanych jej czynów i za to na podstawie art. 141 k.w.

w zw. z art. 9 § 2 k.k. orzekł wobec policjantki karę nagany (wyrok ten uprawomocnił się w dniu 12 lipca 2022 r.). Wyjaśnił, że wykroczenia, za które I.Z. została przez sąd ukarana związane były bezpośrednio z wykonywanymi przez nią czynnościami służbowymi, tj. interwencjami przeprowadzonymi w dniach 16 listopada 2021 r. oraz 14 grudnia 2021 r. Używanie przez I.Z., w trakcie przeprowadzanych interwencji, w miejscu publicznym, zwrotów powszechnie uznawanych za wulgarne ("chujów sto", "nie będziemy się z nim pierdolić"), świadczy według organu o tym, że wymieniona w sposób lekceważący podchodzi do złożonego ślubowania, kiedy to zobowiązywała się strzec honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Organ zauważył też, że wymieniona już wcześniej była przez przełożonego pouczana na temat niestosowności używania przez nią słów powszechnie uznanych za wulgarne i kolokwializmów.

Organ wskazał, że I,Z,, w przeciągu ostatnich kilku lat, uznawana była za winną popełnienia kilkunastu przewinień dyscyplinarnych związanych

z nieprawidłowym wykonywaniem przez nią obowiązków służbowych. Dodał, że z I.Z. przeprowadzonych było osiem rozmów dyscyplinujących w trybie art. 132 ust. 4b ustawy o Policji. Odnosząc się zarówno do faktu prowadzonych w stosunku do I.Z. postępowań dyscyplinarnych (w których uznano wymienioną winną kilkudziesięciu zarzucanych jej przewinień dyscyplinarnych, zaś w dwóch postępowaniach orzeczono kary: nagany i ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku) oraz do szeregu przeprowadzanych rozmów dyscyplinujących i rozmów "instruktażowych", do potwierdzonych skarg składanych na wymienioną oraz do zapadłego wobec niej wyroku nakazowego Sądu Rejonowego

w B. XIII Wydział Karny w sprawie o sygn. akt [...] z 29 czerwca 2022 r., organ stwierdził, iż I.Z. poprzez własne zachowania utraciła przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu,

a zatem nie może ona pełnić dalszej służby bez uszczerbku dla jej ważnego interesu.

W ocenie organu postawa, jaką prezentuje I.Z., jej ewidentnie niewłaściwy stosunek zarówno do wykonywanych obowiązków służbowych, do przełożonych oraz do członków społeczeństwa, świadczą o tym, że wymieniona nie jest w stanie przestrzegać prawa i dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazów

i poleceń przełożonych, a nadto strzec honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Nie jest zatem w stanie sprostać wymaganiom stawianym funkcjonariuszom formacji zmilitaryzowanej, w której służyła. Według organu pozostawienie I.Z. w służbie jest ponadto niemożliwe również z tego względu, że mogłoby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej oraz wpłynąć co najmniej demotywująco, a nawet demoralizująco, na innych policjantów, od których wymaga się, aby sprostali stawianym im wysokim wymaganiom nie tylko merytorycznym, ale też etyczno-moralnym. Dodał także, że ograniczenia zdrowotne strony polegające na braku możliwości pełnienia służby z bronią, nie pozwalają na zagospodarowanie jej w strukturach Komendy Miejskiej Policji w B. Podkreślił, że nawet policjanci, którzy na co dzień pełnią służbę "za biurkiem", muszą zaliczać testy ze strzelania, posiadać broń, pełnią dyżury zdarzeniowe w dzień i w nocy, są delegowani do innych zadań, biorą udział w różnego rodzaju zabezpieczeniach - których to czynności I.Z., z uwagi na ograniczenia pełnienia służby bez broni, nie może wykonywać.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniosła skarżąca.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę, sąd pierwszej instancji wskazał, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy istniał ważny interes służby uzasadniający zwolnienie skarżącej ze służby, o którym mowa

w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wskazał, iż okolicznością wynikającą z akt osobowych funkcjonariuszki był fakt, że wobec skarżącej, w przeciągu ostatnich kilku lat, prowadzono liczne postępowania dyscyplinarne, dotyczące popełnienia kilkunastu przewinień dyscyplinarnych (m.in. orzeczenie z 31 lipca 2019 r. dotyczyło aż 35 przewinień dyscyplinarnych), które kończyły się wymierzeniem kar dyscyplinarnych

o różnym ciężarze gatunkowym – ostatnio - 24 czerwca 2022 r. nawet ostrzeżenia

o niepełnej przydatności do służby. W ocenie sądu poza sporem pozostawała także okoliczność, że w okresach pomiędzy postępowaniami dyscyplinarnymi przełożeni policjantki przeprowadzali z nią liczne rozmowy dyscyplinujące (w sumie osiem rozmów). Okolicznością niesporną pozostaje także to, że w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. XIII Wydział Karny wydał wobec strony wyrok nakazowy (otrzymany przez przełożonych funkcjonariuszki w sierpniu 2022r.) uznający policjantkę winną popełnienia dwóch wykroczeń z art. 141 k.w.

Zdaniem sądu zasadne były więc wnioski organu, iż dla ustalenia stanu faktycznego w zakresie koniecznym dla wyniku niniejszej sprawy zbędnym jest przeprowadzanie postępowania dowodowego w szerszym zakresie, w szczególności co do dowodu z przesłuchań funkcjonariuszy, którzy źle odbierają ograniczenia strony w służbie czy zwalnianych z testów sprawnościowych i fizycznych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okoliczności nie budziły bowiem sporu i wynikały z całości dokumentacji akt osobowych funkcjonariuszki. Zdaniem sądu powyższe, niesporne okoliczności świadczą także o tym, że uzasadnione są wnioski organu, że funkcjonariusz który latami nie przestrzega zasad dyscypliny służbowej – i to pomimo licznych rozmów dyscyplinujących, jak też licznych kar dyscyplinarnych – nie powinien pozostawać w służbie. Tolerowanie przez przełożonych strony takiego stanu rzeczy, powodowałoby negatywny wydźwięk społeczny, oceniany z punktu widzenia przesłanki nieskazitelności charakteru. Organ zasadnie więc uznał, że powyższe sprawiło, iż policjant przestał legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w szeregach policji. To zaś sprawiło, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed policją i stosujących się do nakazów prawa, leży wydalenie skarżącej z szeregów służby.

Zdaniem sądu na przeszkodzie powyższym konkluzjom nie stoi okoliczność wydania skarżonego rozstrzygnięcia przed prawomocnym zakończeniem ostatniego postępowania dyscyplinarnego dotyczącego orzeczenia z 24 czerwca 2022 r. - fakt wniesienia przez stronę skargi do sądu administracyjnego na powyższe orzeczenie, nie eliminuje go z obrotu prawnego. Nadto wynik niniejszego postępowania nie jest uzależniony od wyniku omawianego postępowania dyscyplinarnego, skoro strona już wcześniej była wielokrotnie karana dyscyplinarnie.

Sąd ten wskazał, że specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, że mogą istnieć sytuacje, gdy zasadnym będzie szybkie wyeliminowanie z szeregów Policji danego funkcjonariusza, bez konieczności oczekiwania na wynik jednego z wielu postępowań dyscyplinarnych. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o podejmowanie działań sprzecznych z prawem – w tym z zasadami dyscypliny i etyki zawodowej. Samo już zaś ustalenie, że policjant nie rokuje poprawy swojego zachowania (skoro nie zmienił go pomimo licznych rozmów dyscyplinujących i kar dyscyplinarnych) sprawia, iż traci on niejako automatycznie autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania. Na marginesie sąd wskazał, że na ustalenia co do istnienia ważnego interesu służby w zwolnieniu

z niej skarżącej, nie wpływa okoliczność, że jak wynika z akt osobowych funkcjonariuszki, jej zwierzchnicy nie mieli zastrzeżeń do jej pracy we wcześniejszych okresach. Nie zmienia to bowiem faktu późniejszego pojawienia się okoliczności, poddających w wątpliwość posiadanie przez skarżącą cech charakteru umożliwiających jej służbę w szeregach policji. Stąd zbędnym było prowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego przez organy Policji.

W związku z powyższym sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze. zm.; dalej "p.p.s.a."), oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając wyrok

w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Nadto zrzekła się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 41 ust.2 pkt. 5 ustawy o Policji poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w przedmiotowej sprawie zaszła przesłanka ważnego interesu służby uzasadniająca zwolnienie skarżącej ze służby w Policji w sytuacji, gdy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego została podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów przez co stała się arbitralna, gdyż postępowania dyscyplinarne prowadzone wobec skarżącej, a także wydany wobec niej wyrok nakazowy uznający ją za winną popełnienia dwóch wykroczeń z art. 141 k.w., nie mogą wpływać na nieposzlakowaną opinię, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, gdyż:

- doszłoby do automatycznego uznania, że każde postępowanie dyscyplinarne wobec policjanta oznaczałoby, że taka osoba nie posiada nieposzlakowanej opinii tym bardziej, że przedostatnie postępowanie dyscyplinarnego wobec skarżącej miało miejsce w 2019 r., a kolejne w 2022 r., zaś decyzja o zwolnieniu ze służby zapadła również w 2022 r., a więc blisko po 3 latach od pierwszego postępowania dyscyplinarnego, które wówczas nie wpływało na nieposzlakowaną opinię skarżącej, gdyż pomimo tego postępowania pozostawała ona nadal w służbie w Policji,

- popełnione wykroczenie nie stanowi okoliczności wpływającej na nieposzlakowaną opinię, o czym świadczy uzasadnienie do ustawy o zmianie ustawy o Policji dotyczącej nowelizacji dokonanej na dzień 14-10-2011 r. (Dz. U. 2011.205.1205), z uwagi na istniejący wówczas wymóg spełnienia przez kandydata warunku niekaralności, a więc braku skazania za przestępstwo jak i braku ukarania za wykroczenie i wprowadzenie nowego rozwiązania przez nowelizację ustawy o Policji i wykreślenie/zastąpienie ww. wymogu określeniem, że osoba kandydująca do służby w Policji nie może być skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, co oznacza, że ewentualne popełnienie wykroczenia przed wstąpieniem do służby, jak i w trakcie jej trwania nie wpływa na opinię takiego funkcjonariusza;

b) art. 25 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędną, wykładnię i uznanie, że postępowania dyscyplinarne prowadzone wobec skarżącej, a także wydany wobec niej wyrok nakazowy uznający ją za winną popełnienia dwóch wykroczeń z art. 141 k.w., mają wpływ na nieposzlakowaną opinię skarżącej w sytuacji, gdy okoliczności te nie mają związku z wymogiem nieposzlakowanej opinii, gdyż:

- doszłoby do automatycznego uznania, że każde postępowanie dyscyplinarne wobec policjanta oznaczałoby, że taka osoba nie posiada nieposzlakowanej opinii tym bardziej, że przedostatnie postępowanie dyscyplinarnego wobec skarżącej miało miejsce w 2019 r., a kolejne w 2022 r., zaś decyzja o zwolnieniu ze służby zapadła również w 2022 r., a więc blisko po 3 latach od pierwszego postępowania dyscyplinarnego, które wówczas nie wpływało na nieposzlakowaną opinię skarżącej, gdyż pomimo tego postępowania pozostawała ona nadal w służbie w Policji,

- popełnione wykroczenie nie stanowi okoliczności wpływającej na nieposzlakowaną opinię, o czym świadczy uzasadnienie do ustawy o zmianie ustawy o Policji dotyczącej nowelizacji dokonanej na dzień 14-10-2011 r. (Dz. U. 2011.205.1205), z uwagi na istniejący wówczas wymóg spełnienia przez kandydata warunku niekaralności, a więc braku skazania za przestępstwo, jak i braku ukarania za wykroczenie i wprowadzenie nowego rozwiązania przez nowelizację ustawy o Policji i wykreślenie/zastąpienie ww. wymogu określeniem, że osoba kandydująca do służby w Policji nie może być skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, co oznacza że, ewentualne popełnienie wykroczenia przed wstąpieniem do służby jak i w trwania nie wpływa na opinię takiego funkcjonariusza.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji:

- gdy rozkaz personalny w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji został wydany przy użyciu niedozwolonych kryteriów wobec skarżącej i jest arbitralny, czego WSA nie zauważył, gdyż okoliczności takie jak postępowania dyscyplinarne jak i wydany wyrok nakazowy nie mogą mieć wpływu na nieposzlakowaną opinię, a więc warunku do bycia policjantem, gdyż takie rozumowanie oznaczałoby iż, każdy policjant wobec którego toczy się postępowanie dyscyplinarne bądź wydane zostało w jego toku odpowiednie negatywne dla niego orzeczenie automatycznie traciłby przymiot nieposzlakowanej opinii, zaś wykroczenia które popełniła skarżąca nie mają znaczenia dla tego warunku z uwagi na to, że w chwili obecnej policjant nie powinien być skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a ten warunek nie odnosi się do ewentualnych popełnionych wykroczeń, które nie wpływają na nieposzlakowaną opinię, gdyż wymóg niekaralności - przy jednoczesnym pozostawieniu wymogu nieposzlakowanej opinii - został wykreślony/zastąpiony właśnie warunkiem, że osoba kandydująca do służby w Policji nie może być skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe,

- uznania, że zasadą jest, że funkcjonariusz policji winien posiadać zdolność psychiczną i fizyczną umożlwiającą mu służbę z bronią zaś funkcjonariusz, który nie może dysponować bronią dla służby prezentuje mniejszą wartość osobową od takiego, który posiada zdolność fizyczną i psychiczną do dysponowania bronią co jest sprzeczne z § 8 ust. 2 zarządzenia Nr 24 Komendanta Głównego Policji z dnia 21 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów (Dz. Urz. KGP z 2015 r. poz. 57 z poźn. zm.) przewidującym wyjątek co do obowiązku posiadania broni przez policjanta pełniącego służbę bez broni na podstawie odrębnych przepisów, co oznacza że w strukturze Policji przewiduje się możliwość pełnienia służby przez funkcjonariuszy Policji bez broni i żaden przepis tego zarządzenia nie określa takiego funkcjonariusza jako osoby prezentującej mniejszą wartość osobową od takiego, który posiada zdolność fizyczną i psychiczną do dysponowania bronią tym bardziej, że orzeczenie, na podstawie którego wskazano, że skarżąca nie powinna posiadać broni, jest ograniczeniem czasowym, wydanym przez komisję lekarską ZER MSWiA, od której skarżąca złożyła środek odwoławczy, a do chwili obecnej nie jest on rozpatrzony,

- stwierdzenia przez WSA, iż zbędnym było prowadzenia postępowania dowodowego przez organy Policji odnośnie oceny pracy skarżącej we wcześniejszych okresach jej służby przez jej zwierzchników, skoro nie było żadnych zastrzeżeń w tym zakresie, tym bardziej, że skarżąca wielokrotnie była nagradzana.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., bowiem skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, zaś organ, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał jej przeprowadzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.

W pierwszym rzędzie rozpoznany zostanie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż są one dalej idące. Konstrukcja zarzutów wskazuje, iż do naruszenia prawa doszło przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co oznacza, że zarzuty spełniają wymogi wynikające z przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Zarzuty prawa materialnego są uzasadnione. Zostaną one rozpoznane łącznie, bowiem pozostają ze sobą w związku. Organ podjął decyzję o rozwiązaniu stosunku służbowego z policjantem na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z utratą przymiotu nieposzlakowanej opinii, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy.

Decyzja organu o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby wydana na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy. Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny sprowadza się w pierwszej kolejności do ustalenia przestrzegania przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym oraz prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych w świetle przesłanek wynikających z prawa materialnego. Kontrola wiąże się tym samym z dokonaniem oceny, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszono przepisy postępowania administracyjnego, a jeśli je naruszono, to czy w taki sposób lub w takim stopniu, że mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie takiego stanu daje podstawę do uchylenia decyzji. Sąd nie dokonuje natomiast oceny wydanego rozstrzygnięcia z punktu widzenia słuszności, czy sprawiedliwości, lecz sprawdza tylko, czy organ w sposób prawidłowy przeprowadził proces wydania decyzji uznaniowej, czy uwzględnił wszystkie przepisy, czy materiał dowodowy został zebrany w całości, czy pojęcia nieostre zostały prawidłowo zinterpretowane, czy nie pominięto istotnych elementów przy ustalaniu stanu faktycznego oraz czy wybrał jedno z rozwiązań przewidzianych przepisem prawa materialnego.

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej kwestionuje prawidłowość wykładni i zastosowania przesłanki "ważnego interesu służby" uzasadniającej zwolnienie policjantki ze służby. Zdaniem organu wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko policjantowi i postawienie mu w nim określonych zarzutów, jak również wydanie wyroku nakazowego uznającego skarżącą za winną popełnienia dwóch wykroczeń z art. 141 k.w. spowodowało utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, przez co została zrealizowana przesłanka "ważnego interesu służby" otwierająca organowi decyzję do zwolnienia policjanta ze służby. Z kolei autor skargi kasacyjnej uważa, iż stanowisko organu jest błędne, gdyż w przypadku wszczęcia każdego postępowania dyscyplinarnego przeciwko policjantowi traciłby on nieposzlakowaną opinię, a w ten sposób realizowana byłaby przesłanka ważnego interesu służby uzasadniająca jego zwolnienie ze służby.

Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż po pierwsze, źródłem utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, jako warunku pełnienia służby w strukturach Policji nie jest wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, lecz zachowanie podjęte przez policjanta, które może prowadzić do utraty tej właściwości osobowej przez policjanta. Po drugie, nie każde przewinienie dyscyplinarne przypisane policjantowi lub zachowanie, co do którego postawiono policjantowi zarzuty, powoduje utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii. Po trzecie, rozbudowany system kar dyscyplinarnych, wśród których najostrzejszą karą dyscyplinarną jest kara wydalenia ze służby, wskazuje, iż zasadniczo utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii łączyć należy z przewinieniami dyscyplinarnymi, za które orzeczono karę wydalenia ze służby, lub w stosunku do czynów, co do których ze względu na ich charakter można przypuszczać, że zostanie orzeczona taka kara. Prowadzi to do konkluzji, iż realizacja przesłanki "ważnego interesu służby" uzasadniająca zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z postawieniem mu zarzutów dyscyplinarnych dotyczyć może wyłącznie sytuacji, w których policjantowi zarzuca się popełnienie czynów, za które należy spodziewać się orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Powyżej wyrażone zapatrywanie znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym zgodnie przyjmuje się, że utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii i realizacja przesłanki "ważnego interesu służby" uzasadniająca zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zachodzą w przypadku postawienia policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa (wyrok NSA z 18 czerwca 2021 r., III OSK 3006/21). W wyroku z 14 marca 2024 r., III OSK 2635/22 NSA stwierdził, że: "w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się też jednolicie, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej. Pozostawanie zatem w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią, narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa". NSA podobne stanowisko zajął również w wyroku z 15 lipca 2022 r., III OSK 1715/21, stwierdzając, że "funkcjonariusz traci przymiot "nieposzlakowanej opinii" znajdując się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Każdy policjant, aby mógł skutecznie wykonywać obowiązki służbowe w macierzystej formacji musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Samo przedstawienie funkcjonariuszowi zarzutów popełnienia umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej kasacyjnie, w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie jest konieczne wykazanie winy w rozumieniu prawa karnego. (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2018 r., I OSK 1735/18, lex nr 2734671). Postępowanie w tym przedmiocie nie jest bowiem postępowaniem karnym, dlatego powoływana przez skarżącą kasacyjnie okoliczność umorzenia prowadzonego przeciwko niej postępowania karnego odnośnie do stawianych jej zarzutów nie miała w sprawie zwolnienia jej ze służby w Policji przesądzającego znaczenia.".

Na gruncie rozpoznawanej sprawy organy obu instancji uznały, że przesłanka ważnego interesu służby została zrealizowana w związku z postawieniem skarżącej policjantce zarzutów popełnienia 6 przewinień dyscyplinarnych, za popełnienie których orzeczono w chwili rozwiązywania stosunku nieprawomocnie karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby, za dwa spośród nich wyrokiem nakazowym uznano skarżącą winną popełnienia dwóch wykroczeń z art. 141 k.w.

i orzeczono karę nagany. Nadto w uzasadnieniu rozkazu personalnego organ wskazał, że skarżąca w przeciągu ostatnich kilku lat uznawana była za winną popełnienia kilkunastu przewinień dyscyplinarnych związanych z nieprawidłowym wykonywaniem przez nią obowiązków służbowych, przeprowadzono 8 rozmów dyscyplinujących. Zwrócono także uwagę na ograniczenia zdrowotne skarżącej związane

z przeciwskazaniami do pracy z bronią. W ocenie organu z całości okoliczności sprawy wynika, że skarżąca prezentuje ewidentnie niewłaściwy stosunek do wykonywanych obowiązków służbowych, przełożonych oraz do społeczeństwa, nie jest w stanie przestrzegać prawa i dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazów i poleceń służbowych, a nadto strzec honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Pozostawienie jej w służbie mogłoby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej oraz wpłynąć demotywująco, a nawet demoralizująco na innych policjantów.

Powyższe okoliczności organ ustalił na podstawie akt osobowych, a za zbędne uznał prowadzenie postępowania dowodowego w szerszym zakresie, gdyż kluczowe dla rozstrzygnięcia okoliczności nie budziły sporu i wynikały z dokumentów. Organ pierwszej instancji odmówił uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w piśmie z 22 sierpnia 2022 r. Organy orzekające w sprawie odniosły się również do negatywnej opinii organizacji związkowej w przedmiocie rozwiązania ze skarżącą stosunku służbowego, lecz przyjęło to postać wyłącznie formalną, przez wskazanie, że jest to wyłącznie opinia, którą organ policyjny nie jest związany. Z treści poddanych kontroli sądowej rozkazów personalnych nie sposób ustalić, jakim policjantem była skarżąca, czy poza sytuacjami naruszeń wskazanymi w uzasadnieniach rozkazów prawidłowo wykonywała obowiązki służbowe, w jaki sposób obowiązki te wykonywała we wcześniejszych okresach służby, jak kształtowały się jej relacje służbowe z innymi funkcjonariuszami, jak wyglądała jej absencja chorobowa na tle innych funkcjonariuszy, czy była nagradzana, itp.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zachowania skarżącej, które stały się podstawą faktyczną wydania rozkazów o jej zwolnieniu ze służby, ponad wszelką wątpliwość nie powinny mieć miejsca i zasługują na odpowiednią reakcję dyscyplinarną. Nie oznacza to jednak, iż tego typu zachowania wypełniają przesłankę "ważnego interesu służby", wiążą się z utratą przymiotu nieposzlakowanej opinii z art. 25 ust. 1 ustawy i mogą uzasadniać rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zachowania, które wskazane zostały w podstawie faktycznej rozstrzygnięć i które zostały przyjęte jako podstawa wydania wyroku przez sąd pierwszej instancji, należy oceniać pejoratywnie, lecz nie sposób ich uznać za okoliczności faktyczne, które w sposób jednoznaczny pozbawiają policjanta przymiotu nieposzlakowanej opinii i uzasadniają rozwiązanie z nim stosunku służbowego ze względu na ważny interes służby. Nie są to okoliczności porównywalne do np. okoliczności popełnienia przez policjanta przestępstwa ściganego z urzędu i postawienia mu zarzutu jego popełnienia, co w dotychczasowej praktyce orzeczniczej jest klasyfikowane jako podstawa faktyczna zastosowania trybu zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podtrzymuje i potwierdza ten kierunek wykładni i stosowania przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, uznając, że utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii oraz jako ważny interes służby można kwalifikować zachowania, które są w ocenie społecznej jednoznacznie pejoratywne i bez względu na inne okoliczności związane ze służbą danego policjanta nie pozwalają na dalsze jego pozostawanie w szeregach Policji. Przypadek taki nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.

Po pierwsze, na podstawę faktyczną uzasadniającą rozwiązanie stosunku służbowego składa się zespół okoliczności, który nie może być równoważny popełnieniu przestępstwa jako okoliczności uniemożliwiającej dalszą służbę. Po drugie, dla prawidłowej oceny dotychczasowych naruszeń dyscypliny służby i zasad etyki przez skarżącą, konieczne byłoby ustalenie, w jaki sposób funkcjonariusza wykonywała generalnie obowiązki służbowe, poza sytuacjami objętymi zarzutami dyscyplinarnymi

i rozmowami dyscyplinującymi, w jaki sposób kształtowała swoje relacje służbowe

z innymi funkcjonariuszami, czy była nagradzana, w jakim stopniu korzystała ze zwolnień lekarskich, a tym samym, czy jej osoba była przyczyną dezorganizacji służby w jednostkach, w których służyła, itd. Zwrócić należy uwagę, iż organ w rozkazie personalnym odwołuje się do zatartych już przewinień dyscyplinarnych, które miały miejsce przed 2016 r., a oddala wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu z decyzji organu o przyznaniu jej nagrody w 2016 r.

W sytuacji niejednoznacznej w ocenach, a więc w sytuacji takiej jak w rozpoznawanej sprawie, w której funkcjonariusz stwarza określone i rzeczywiste problemy z dyscypliną służby, konieczna jest kompleksowa ocena jego służby oraz porównanie wyniku tej oceny ze służbą innych funkcjonariuszy, gdyż może się okazać, że poza przypadkami nieakceptowalnych zachowań policjanta, może on wykonywać swoje obowiązki prawidłowo, a na tle pozostałych funkcjonariuszy bilans wad i zalet funkcjonariusza może prezentować się dla niego korzystnie. Tylko taka poszerzona ocena policjanta pozwala na prawidłowe zdekodowanie przesłanki "ważnego interesu służby", o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, eliminując z procesu ustaleń podstawy faktycznej emocje i opierając rozkaz personalny na poszerzonym zakresie okoliczności faktycznych pozwalających prawidłowo wyważyć interes służby

i podjąć racjonalną decyzję. Przypadek taki zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Organ nie wyjaśnił, dlaczego przez szereg lat, mimo naruszania dyscypliny służby, nie podjął decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby, a decyzję taką podjął właśnie teraz. Nie odniósł się również do zarzutu nagradzania skarżącej. Treść akt administracyjnych sugeruje również, iż skarżąca mogła, mimo swojej niesubordynacji, prezentować się jako funkcjonariusz niekorzystający zbyt często ze zwolnień lekarskich, a w ten sposób pozytywnie oddziaływać na wykonywanie zadań i kompetencji przez Policję jako formację. Są to bez wątpienia okoliczności, które jeśli pojawiły się w danej sprawie, pozostają w związku z przesłanką "ważnego interesu służby" z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy i powinny być wzięte pod rozwagę w procesie jej wykładni oraz zastosowania. Brak ich uwzględnienia oznacza, iż doszło do naruszenia wskazanych w zarzutach przepisów prawa. Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty naruszenia prawa materialnego, należało uznać za uzasadnione.

Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. reguluje powinność sądu administracyjnego orzekania generalnie na podstawie akt sprawy, uprawniając do przeprowadzenia określonych dowodów tylko w organicznym zakresie, i zamknięcia rozprawy w wyniku uznania wyjaśnienia sprawy do rozstrzygnięcia. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dojść mogłoby zatem wtedy, gdyby sąd wyrokując nie podjął rozstrzygnięcia na podstawie akt sprawy postępowania administracyjnego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. mógłby zostać naruszony także wtedy, gdyby sąd pierwszej instancji przykładowo oparł swe rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. Przypadek taki nie zachodzi również w rozpoznawanej sprawie, gdyż treść uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wskazuje, że oparł on swoje rozstrzygnięcie o dowody znajdujące się w aktach sprawy. Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (wyrok NSA z 5 października 2021 r., sygn. akt I OSK 3139/21). Jest to konsekwencją tego, iż przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie służy kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego (wyroki NSA: z 24 maja 2018 r., I GSK 1025/16; z 14 czerwca 2016 r., I GSK 829/14). Rozpoznawany zarzut został właśnie w tym celu podniesiony, co czyni go nieuzasadnionym.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na względnie zasadność zarzutów naruszenia prawa materialnego, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. i uznając skargę za uzasadnioną, uchylił zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji oraz rozkazy personalne organów obu instancji. Rolą organu będzie ponowna analiza sprawy uwzględniająca wyrażone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego i albo wydanie decyzji umarzającej postępowanie w związku ze stwierdzeniem braku podstaw rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, albo przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie i merytoryczne orzekanie w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.