Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3101/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 7, 8, 81
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej k.z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1349/11 oddalającego skargę K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjna.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1349/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 września 2011 r. nr [...]w przedmiocie zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia 4 lipca 2011 r. Nr [...]Prezydent Miasta Krakowa przyznał K.Z. zasiłek okresowy w kwocie 238,50 zł miesięcznie na okres od 1 lipca do 30 września 2011 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 104, art. 107 i art. 108 k.p.a., art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38, art. 102, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pieniężnych z pomocy społecznej. Uzasadniając z kolei swoją decyzję organ I instancji podał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji ustalił, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny, a jego dochód w wysokości 0 zł nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. Wysokość przyznanego zasiłku okresowego została ustalona w oparciu o przepis art. 38 ustawy o pomocy społecznej.

W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa K.Z. podniósł, że przyznano mu zasiłek okresowy w kwocie niższej niż dotychczas, co pogorszyło jego już i tak złą sytuację życiową, a to ze względu na znaczny wzrost kosztów utrzymania. Odwołujący się stwierdził, że zasiłki z pomocy społecznej stanowią jego jedyne źródło utrzymania, gdyż ze względu na wiek, stan zdrowia i sytuację na rynku pracy ma znikome szanse na znalezienie zatrudnienia. Odwołujący się uważa, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej przyczynił się do jego trudnej sytuacji życiowej, bo wbrew twierdzeniom MOPS, nigdy nie został realnie objęty Programem Reintegracji Społeczno-Zawodowej i nigdy nie skierowano go na żadne zajęcia z takim programem związane. Nie obejmując go tym Programem MOPS pozbawił go szansy na radykalną zmianę jego sytuacji życiowej. Zdaniem odwołującego się, skoro MOPS twierdzi, że został on objęty takim Programem to powinien to udokumentować, czego jednak nie uczynił. W związku z tym K.Z. wniósł o przyznanie mu zasiłku okresowego w wyższej kwocie, tj. 320 zł miesięcznie.

Decyzją z dnia 2 września 2011 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 8, art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 4 lipca 2011 r. Nr [...]. Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż K.Z. ma 64 lata, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności na stałe i nie podejmuje żadnych prac dorywczych. Ponadto prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe zamieszkując pod adresem ul. [...]w Krakowie, gdzie zajmuje 1 pokój. Pozostałe pokoje zajmuje natomiast bratowa wraz z dorosłymi córkami, wszyscy wspólnie korzystają z kuchni i łazienki. Kolegium stwierdziło, że ze zgromadzonej dokumentacji jednoznacznie wynika, że K.Z. od wielu lat utrzymuje się wyłącznie z pomocy społecznej. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zbadał sytuację odwołującego się oraz prawidłowo orzekł o przyznaniu mu pomocy w wysokości 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, który w przypadku odwołującego się wynosi 0 zł, co przełożyło się na kwotę 238,50 zł. Kolegium podało, że z ustaleń organu I instancji jednoznacznie wynika, iż od kilku lat K.Z. nie podejmuje żadnej pracy i nie wykazuje aktywności w znalezieniu sobie choćby pracy dorywczej i ta bierna postawa odwołującego się na rynku pracy stała się normą. Zdaniem tego organu, celem organów pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, tymczasem odwołujący się przyjmuje postawę bierną i oczekuje, że pomoc społeczna rozwiąże wszystkie jego problemy. Kolegium stwierdziło, że K.Z. mając orzeczony od 2005 r. lekki stopień niepełnosprawności posiada tym samym zdolność do podjęcia zatrudnienia. Organ odwoławczy podniósł, że z pism znajdujących się w aktach sprawy, kierowanych do odwołującego się w marcu 2011 r., jednoznacznie wynika, że organ wielokrotnie próbował podejmować działania zmierzające do reintegracji zawodowej K.Z., ale nie przynosiło to zamierzonego skutku, gdyż strona uskarżała się na pogorszenie samopoczucia, a następnie oświadczała, że będzie występowała o zmianę stopnia niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium, MOPS wielokrotnie wyjaśniał K.Z. zasady uczestnictwa w Programie Reintegracji Zawodowej i Społecznej Osób Bezrobotnych, dlatego nie można uznać za uzasadnione zarzuty o tym, że to MOPS przyczynił się do sytuacji, w której obecnie znajduje się odwołujący.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie zgodził się K.Z., który pismem z dnia 28 października 2011 r. wniósł skargę domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił nieuwzględnienie istotnych okoliczności sprawy. Niezrozumiałe dla skarżącego jest postępowanie Kolegium, które w zaskarżonej decyzji stawia mu różne zarzuty, pomimo że organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji takich zarzutów nie podnosił. Skarżący stwierdził przy tym, że stawiane mu przez Kolegium zarzuty są bezpodstawne, ogólnikowe i nie znajdują pokrycia w stanie faktycznym. Nadto skarżący zarzucił, że Kolegium nie zbadało decyzji organu I instancji pod kątem jej zgodności z przepisami prawa i nie wzięło pod uwagę tego, że MOPS nie podał przyczyn przyznania mu zasiłku w orzeczonej kwocie i tym samym uchybił przepisom art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2, art. 3 i art. 38 ustawy o pomocy społecznej. W skardze KI.Z. powołał się na wyrok wydany w sprawie o sygn. III SA/Kr 412/11 dotyczący decyzji SKO, [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 27 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko skarżącego zawarte w skardze z dnia 28 października 2011 r.

Sąd pierwszej instancji stwierdził z urzędu, że w aktach administracyjnych dotyczących niniejszej sprawy znajdują się decyzje z daty wydania przez organ I instancji decyzji w niniejszej sprawie wskazujące, że w dniu 7 lipca 2011 r. oprócz zaskarżonej decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek okresowy w kwocie 238,50 zł miesięcznie w okresie od 1 lipca 2011 r. do 30 września 2011 r., organ ten przyznał skarżącemu K.Z.: świadczenie w postaci gorącego posiłku od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r., zasiłek celowy w kwocie 60 zł na zakup żywności mający być przelany na konto osobiste do dnia 15 lipca 2011 r., zasiłek celowy w kwocie 60 zł na zakup żywności mający być przelany na konto osobiste do dnia 15 sierpnia 2011 r., zasiłek celowy w kwocie 60 zł na zakup żywności mający być przelany na konto osobiste do dnia 15 września 2011 r., zasiłek celowy w kwocie 80 zł na czynsz z datą realizacji do dnia 15 lipca 2011 r., zasiłek celowy w kwocie 80 zł na czynsz z datą realizacji do dnia 15 sierpnia 2011 r., zasiłek celowy w kwocie 80 zł na czynsz z datą realizacji do dnia 15 września 2011 r., zasiłek celowy w kwocie 15 zł na uregulowanie opłat mający być przelany na konto zakładu energetycznego do dnia 15 lipca 2011 r., zasiłek celowy w kwocie 15 zł na uregulowanie opłat mający być przelany na konto zakładu energetycznego do dnia 15 sierpnia 2011 r. i zasiłek celowy w kwocie 15 zł na uregulowanie opłat mający być przelany na konto zakładu energetycznego do dnia 15 września 2011 r.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż rację ma organ, że na ustalenie kwoty przyznanego zasiłku okresowego w dolnej jego granicy miała wpływ bierna postawa skarżącego, który praktycznie od lat traktuje pomoc społeczną jako stałe źródło swego utrzymania nie wykazując aktywności w poszukiwaniu pracy, nawet o charakterze dorywczym, a tym samym pomimo posiadania pewnych możliwości w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej, nie stara się ich wykorzystać. Organy administracyjne obu instancji jako podstawę prawną wydanych decyzji podały przepisy ustawy o pomocy społecznej stanowiące ogólne zasady przyznawania pomocy społecznej. Tym samym organy wskazały – zdaniem Sądu pierwszej instancji, na kryteria, którymi kierowały się przy wydaniu zaskarżonych decyzji. Sąd pierwszej instancji zwrócił ponadto uwagę na to, że skarżący w odwołaniu przedstawił szereg zarzutów pod adresem organu I instancji, z którego decyzją się nie zgodził. Mając na względzie treść odwołania organ II instancji był zobowiązany do ustosunkowania się do nich, co też organ uczynił wyjaśniając kwestie związane z bierną postawa skarżącego, oczekującego od pomocy społecznej rozwiązania wszystkich jego problemów a także odpowiadając na zarzuty odwołującego się w kwestii związanej z nieuczestniczeniem w Programie Reintegracji Społeczno-Zawodowej. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał za spełniające wymogi art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie zaskarżonej decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego w określonej wysokości przez odwołanie się do sytuacji życiowej skarżącego. Mając na względzie stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy Sąd pierwszej instancji nie podzielił więc argumentów skarżącego, że organy pomocy społecznej zobowiązane są w szczególności w tego rodzaju przypadkach do podania dodatkowych i szczegółowych kryteriów jakimi kierowały się przyznając pomoc w określonej wysokości. Co prawda, organ administracyjny nie uzasadnił wysokości przyznanego zasiłku w sposób obszerny, jednak, zdaniem Sądu pierwszej instancji, dokonał tego wyraźnie i wystarczająco, nie pozostawiając wątpliwości co do kryteriów, jakimi kierował się uznając za uzasadnioną wysokość przyznanej skarżącemu pomocy. Tak więc nie ma wątpliwości, że kwestia braku aktywności skarżącego w zakresie pokonania trudnej sytuacji, w której się znajduje od lat, miała w tej sprawie bezpośredni wpływ na wysokość przyznanej mu pomocy społecznej. Argumenty skarżącego, że organy pomocy społecznej relatywnie obniżyły mu wysokość przyznawanej pomocy w odniesieniu do lat poprzednich nie mogły odnieść skutku o tyle, że to właśnie ta długoletnia bezczynność skarżącego spowodowała obniżenie wysokości przyznawanego mu zasiłku okresowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K.Z. zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi w sytuacji, gdy decyzje organów administracyjnych zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, to jest z naruszeniem art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. uzasadniającym ich uchylenie przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 §1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi w sytuacji, gdy decyzje organów administracyjnych zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, polegającym na braku w zaskarżonych decyzjach właściwego uzasadnienia, to jest z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadniającym ich uchylenie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi w sytuacji, gdy decyzje organów administracyjnych zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do dowodów przyjętych za podstawę ustaleń faktycznych, to jest z naruszeniem art. 7, 8 oraz 81 k.p.a. uzasadniającym ich uchylenie przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym z uwagi na jej oparcie wyłącznie na podstawach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i zrzeczenie się przez skarżącego rozprawy oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie pokrytych w całości ani w części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto zgodnie z art. 182 §2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może na posiedzeniu niejawnym rozpoznać skargę kasacyjną, jeżeli jest ona oparta wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a strona, która wniosła skargę kasacyjną, zrzekła się rozprawy, zaś pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja opisana w omawianym przepisie ma miejsce w sprawie niniejszej, stąd Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym naruszenie wskazanego przepisu będzie miało miejsce wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd nie dostrzeże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie oceni ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, aby można było na tej podstawie oprzeć skargę kasacyjną. Oznacza to, że gdyby organ nie naruszył przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Dodać przy tym należy, że przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zarzut naruszenia wskazanego wyżej przepisu podnieść można jedynie w powiązaniu z odpowiednim przepisem procedury administracyjnej. "Inne naruszenie przepisów postępowania", o jakim mowa w przytoczonej regulacji musi zatem dotyczyć oceny konkretnych przepisów postępowania dokonanej przez sąd pierwszej instancji, nie może natomiast polegać na błędnej, czy mało wyczerpującej argumentacji sądu.

W niniejszej sprawie zarzut naruszenia art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powiązano z naruszeniem art. 77 oraz 80 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Kontrola Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie dotyczyła więc prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polegała ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie nie można Sądowi pierwszej instancji zarzucić naruszenia powołanych przepisów, gdyż Sąd ten słusznie uznał, że organy nie dopuściły się naruszeń, które miałyby wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny wskazuje na to, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla oceny zaistnienia przesłanek określonych w przepisach ustawy o pomocy społecznej. Zasadne jest wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko organu, iż postawa skarżącego wskazuje na brak woli rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej, co mogło uzasadniać wydanie zaskarżonej decyzji.

Bezzasadny jest także kolejny zarzut skargi kasacyjnej, odnoszący się do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8 oraz 81 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności, iż decyzje organów administracyjnych zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do dowodów przyjętych za podstawę ustaleń faktycznych. Wskazać należy, iż warunkiem koniecznym uchylenia decyzji z powodu naruszenia powołanych przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Zarzut naruszenia art. 81 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do dowodów zebranych przez organ mógłby odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykazałaby, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał w żaden sposób, by został pozbawiony przez organ możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy też możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie tym przepisom mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący - wbrew podniesionym przez niego zarzutom - miał zapewniony aktywny udział w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ, co wynika m. in. z protokołu z przeprowadzenia rozmów wyjaśniających ze skarżącym, notatnika aktywności bezrobotnego sporządzonego przez pracownika socjalnego, z którego wynika, iż pomimo przeprowadzonych prób skontaktowania się ze skarżącym, był on cały czas niedostępny, a także z wywiadu środowiskowego.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. poprzez pominięcie przez ten Sąd braku właściwego uzasadnienia zaskarżonych decyzji. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, organ orzekając w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego działa w granicach uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet spełnienie przez ubiegającego się o zasiłek warunków koniecznych do jego uzyskania nie jest równoznaczne z tym, że po stronie organu powstaje obowiązek jego przyznania w wysokości wnioskowanej przez stronę. Podkreślić należy, że organ udzielając świadczeń z pomocy społecznej kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Zatem sam fakt spełniania przesłanek ogólnych udzielenia pomocy społecznej nie oznacza prawa do świadczeń w konkretnym przypadku. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, uwzględniły bowiem wskazane wyżej przepisy ustawy i przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego, rozważając wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co powoduje, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w przepisie art. 107 §3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż przyznanie skarżącemu zasiłku okresowego w kwocie niższej niż przez niego oczekiwana było przede wszystkim spowodowane jego bierną postawą i brakiem jakiejkolwiek aktywności zawodowej, pomimo posiadanych możliwości. Pomoc społeczna ma na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia się i integracji społecznej, a udzielane świadczenia winny być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy. Jej przyznanie jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby, bądź rodziny ubiegającej się o jej przyznanie, a także zakresu środków przeznaczonych na ten cel. Nie oznacza to jednak, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby spełniającej wymogi do jego przyznania jest prawem bezwarunkowym i wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych przeznaczonych na realizację zadań pomocowych. Dla przyznania pomocy społecznej istotna jest kwestia współdziałania osoby spełniającej warunki do przyznania świadczenia z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji bytowej. Obowiązek w tym zakresie ustawodawca wyraził w art. 4 ustawy stanowiącym, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Celem ustanowienia tego wymogu jest aktywizacja osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Chociaż sposób jego realizacji nie został przez ustawodawcę wyraźnie sprecyzowany, np. poprzez określenie pożądanych zachowań, to jednak przyjąć należy, że wiąże się on z wszelkiego rodzaju aktywnością, podejmowaną przez uprawnionego do pomocy w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej. W szczególności, jako współdziałanie należy rozumieć gotowość i chęć podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z przedstawionych przez niego uzasadnionych propozycji mających na celu poprawę tej sytuacji. W tym kontekście roszczeniowa i bierna postawa osoby uprawnionej do świadczeń może stanowić przesłankę odmowy, bądź zmniejszenia przyznawanych do tej pory świadczeń z pomocy społecznej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 wskazanej ustawy. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.