Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 979/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiany dyplomu ukończenia studiów wyższych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. z dnia [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Dziekan Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu [...] w T. w odpowiedzi na wniosek M. D. z dnia [...] kwietnia 2012 r. na podstawie art. 146 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) odmówił wymiany dyplomu ukończenia studiów wyższych nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. uznając, że wydanie dyplomu jest decyzją administracyjną, a w związku z upływem pięciu lat od jej ogłoszenia, uchylenie decyzji nie jest możliwe (art. 146 § 1 K.p.a.), a w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 1 K.p.a.). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że M. D. (nazwisko panieńskie C.) w dniu [...] kwietnia 2012 r. złożyła wniosek o wymianę dyplomu ukończenia studiów wyższych podnosząc, iż wydany dyplom potwierdza ukończenie studiów na kierunku pedagogika jedynie w zakresie pedagogiki wczesnoszkolnej, ale nie zawiera zapisu o ukończeniu studiów w zakresie specjalności rewalidacja osób upośledzonych umysłowo. Jednakże dyplom co do treści wydany został zgodnie z obowiązującymi wówczas uregulowaniami prawnymi dotyczącymi szkolnictwa wyższego. Fakt, iż M. D. do dnia [...] kwietnia 2012 r. (przez okres prawie 12 lat) nie wnosiła żadnych zastrzeżeń co do treści dyplomu, organ uznał za negatywną przesłanką do wznowienia postępowania o jego wymianę. Twierdzi również, że zgodnie z § 16 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie dokumentacji i przebiegu studiów (Dz.U. Nr 201, poz. 1188), na który powołuje się wnioskodawczyni, wymianie podlega jedynie dyplom zawierający błędy lub omyłki, a przedmiotowy dyplom takich błędów lub omyłek nie zawiera i został on wystawiony zgodnie z obowiązującym prawem w chwili jego sporządzenia. Również z treści wniosku nie wynika, żeby strona zarzucała wydanemu dyplomowi błędy lub omyłki.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. D. zarzuciła organowi I instancji błędną interpretację art. 146 K.p.a. poprzez przyjęcie, że ustawodawca zamieścił w nim ujemne przesłanki wznowienia postępowania. Wskazuje, że art. 145 § 1 K.p.a. wymienia zamknięty katalog przesłanek skutkujących wznowieniem postępowania zakończonego decyzją ostateczną, tymczasem art. 146 § 1 i 2 K.p.a. wskazuje jedynie ujemne przesłanki uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, nie zaś ujemne przesłanki samego wznowienia postępowania. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza więc dopuszczalności wznowienia postępowania, tylko możliwość rozstrzygnięcia sprawy co do istoty we wznowionym postępowaniu. Organ nie odmówił wszczęcia postępowania z powodu braku przesłanek pozytywnych, a zatem można wnioskować, że taka przesłankę dostrzegał i wznowiłby postępowanie gdyby nie błędna interpretacja przepisu. Podważa, również twierdzenia organu I instancji o braku zastrzeżeń co do treści dyplomu na przełomie dwunastu lat. Wielokrotnie zgłaszała potrzebę wymiany dyplomu ukończenia studiów wyższych, po raz pierwszy w dniu [...] czerwca 2004 r., jednakże za każdym razem, gdy zgłaszała ustny wniosek o uzupełnienie odpowiedniej rubryki dyplomu, pracownicy dziekanatu sugerowali, że wymiana dyplomu dla wszystkich osób będących w podobnej sytuacji wprowadzi chaos i w zamian wystawiali wnioskodawczyni zaświadczenie potwierdzające, że odbywała ona zajęcia na specjalności rewalidacja osób upośledzonych umysłowo zaliczając wszystkie przedmioty przewidziane dla tej specjalności. Strona podniosła również zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., poprzez błędne informowanie przez dziekanat, że wydawane w zamian zaświadczenie jest dokumentem wystarczającym dla potwierdzenia posiadanych przez nią uprawnień do wykonywania zawodu nauczyciela oligofrenopedagoga, nie była również należycie informowana o konsekwencjach wydawania jedynie zaświadczenia o posiadanych kwalifikacjach. Fakt wielokrotnego wydawania przez organ zaświadczeń potwierdzających informacje nie zawarte na dyplomie potwierdza, że już wcześniej wnosiła zastrzeżenia co do treści dyplomu. Zaniechanie ze strony organy, który na stosowną okoliczność nie sporządził notatki urzędowej nie może działać na jej niekorzyść. Strona zakwestionowała również przekonanie organu I instancji, że we wznowionym postępowaniu miałby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. W sytuacji, w której wnioski dowodowe i twierdzenia stron nie zostały uwzględnione i gdy tym samym nie został zebrany w sprawie pełen materiał dowodowy, nie można przyjąć, że nie mogłaby zapaść decyzja inna niż kwestionowana. Jako osoba, która w trakcie studiów ukończyła dwie specjalności uzyskała dyplom zawierający błąd w postaci nieprawidłowego określonych przez nią uprawnień. Wielokrotnie wydawane przez Wydział Nauk Pedagogicznych zaświadczenia, wskazują, że domagała się już wcześniej umieszczenia na dyplomie pełnej informacji o uzyskanym wykształceniu. W stwierdzeniu organu o zgodności wydanego dyplomu z obowiązującymi w dniu jego sporządzenia przepisami, nie wskazano o jakie przepisy chodzi, umieszczono na dyplomie informację wyłącznie o jednej z uzyskanych specjalności i nie wskazano dlaczego akurat o specjalności "pedagogika wczesnoszkolna", a nie "pedagogika specjalna", skoro strona nie miała możliwości zadeklarowania, którą za specjalności pragnie mieć udokumentowaną na dyplomie ukończenia studiów wyższych. Zgodnie z art. 11 K.p.a. organ administracji powinien wyjaśnić stronie przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, a w zaskarżonej decyzji organ tego nie zrobił w wystarczający sposób co według skarżącej może świadczyć, iż nie przeprowadził w sposób rzetelny postępowania dowodowego. Niezrozumiałe jest też dla niej dlaczego organ uznał, że składając wniosek strona domaga się wznowienia postępowania, gdyż sama tego nie wskazywała, a dla zmiany decyzji przepisy K.p.a. wskazują również inną drogę – art. 155 K.p.a. W ocenie strony spełnione są przesłanki tego przepisu, gdyż nie ulega wątpliwości, że składała wniosek o wymianę dyplomu, przepisy szczególne w postaci rozporządzenia w sprawie dokumentacji i przebiegu studiów, nie sprzeciwiają się zmianie takiej decyzji, jednocześnie wskazując kiedy taka zmiana jest dopuszczalna, a za zmianą decyzji przemawia interes strony jak i interes społeczny. M. D. wniosła również o przeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów zawartych w aktach osobowych, na okoliczność tego, że po zakończeniu studiów na kierunku pedagogika podejmowała działania w celu zmiany treści dyplomu.

Rektor Uniwersytety [...] w T, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 66 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do powoływanego przez skarżącą przepisu rozporządzenia w sprawie dokumentacji i przebiegu studiów tj. § 16 ust. 4 wskazał, że brak jest jakichkolwiek podstaw do jego zastosowania w niniejszej sprawie, z uwagi na literalne brzmienie przepisu. Ma on zastosowanie w przyp0adku konieczności dokonania sprostowania w treści dokumentu błędu lub omyłki, skutkującego w przypadku dyplomu koniecznością jego wymiany. Tymczasem uwzględniając wyjaśnienia Dziekana Wydziału Nauk Pedagogicznych oraz zapisy zarządzenia nr 21 Rektora Uniwersytetu [...] w T. z dnia 13 czerwca 1997 r., począwszy od lat 1997/1998 jedyną prowadzoną specjalizacją na kierunku pedagogika na dwuletnich dziennych uzupełniających studiach magisterskich była studiowana przez zainteresowaną pedagogika wczesnoszkolna. M. D. ukończyła więc studia uzupełniające magisterskie i napisała pracę magisterską na kierunku pedagogika w zakresie pedagogiki wczesnoszkolnej, nie zaś pedagogiki specjalnej, gdyż takiej specjalności takiego kierunku studia w ogóle nie przewidywały, trudno więc mówić o pomyłce lub błędzie w treści dyplomu. Dokument został wydany zgodnie z zarządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 1991 r. w sprawie określenia sposobu prowadzenia przez uczelnie dokumentacji przebiegu studiów (M.P. Nr 15 poz. 98 ze zm.) oraz zarządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 kwietnia 1992 r. w sprawie określenia rodzaju dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie (M.P. Nr 12 poz. 85 ze zm.) czego strona nie kwestionowała. Strona w trakcie studiów, za zgodą Dziekana Wydziału Nauk Pedagogicznych, zaliczyła dodatkowy blok przedmiotów z innej niż podstawowa specjalność tj. z pedagogiki specjalnej, funkcjonującej na Wydziale Nauk Pedagogicznych w ramach 5-letnich jednolitych studiów magisterskich, wobec czego w 2000 r. oraz ponownie w 2004 r. na swój wniosek uzyskała zaświadczenie potwierdzające tę okoliczność. Organ odwoławczy wykluczył również możliwość skorzystania z zapisów art. 155 K.p.a., powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych. Przepis dopuszcza co prawda zmianę decyzji ostatecznej na warunkach określonych w odwołaniu, jednak zgodnie z przyjętym orzecznictwem uchyleniu lub zmianie mogą ulec tylko takie decyzje niewadliwe, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracyjny ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. W tej sytuacji warunkiem dopuszczającym uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 155 K.p.a. jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem. Uzupełnienie przez uczelnię dyplomu w sposób jakiego domaga się skarżąca spowodowałby, że dokument ten byłby niezgodny z art. 149 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym i zawierałby oświadczenia nie mające oparcia w okolicznościach faktycznych.

W skardze na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M. D. zarzuciła naruszenie interesu prawnego skarżącej poprzez ustalenie, iż nie przysługuje jej uprawnienie do wymiany błędnie wydanego dyplomu ukończenia studiów wyższych na kierunku pedagogika oraz naruszenie § 16 ust 4 rozporządzenia w sprawie dokumentacji i przebiegu studiów, art. 7, art. 77, art. 80 i 107 § 3 K.p.a., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Nauk Pedagogicznych [...] w T. z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca powtórzyła argumentację z odwołania dodatkowo wskazując, że zgodnie z art. 217 § 1 i 2 K.p.a. organ jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych będących w jego posiadaniu. Podniosła, że jednym z warunków koniecznych do wydania zaświadczenia jest ustalenie czy obowiązujący w dacie jego wydania stan prawny ma swoje odzwierciedlenie w posiadanej przez organ dokumentacji, z której wynikają fakty, których potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia. Skarżąca zdaje sobie sprawę, że zaświadczenie nie rozstrzyga kwestii spornych, niemniej jednak potwierdza istnienie uprawnienia lub obowiązku. Skoro Dziekan wydał takie zaświadczenie, to bezspornym pozostaje, że takie informacji znajdowały się też w posiadanych przez niego ewidencjach, gdyby było inaczej organ na podstawie art. 218 K.p.a. powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Niezrozumiałym dla skarżącej jest twierdzenie Rektora, że ukończyła ona studia uzupełniające magisterskie i napisała pracę na kierunku pedagogika w zakresie pedagogiki wczesnoszkolnej, nie zaś pedagogiki specjalnej, gdyż takiej specjalizacji program studiów nie przewidywał, skoro zupełnie inny stan faktyczny wynika wydawanych przez Dziekana zaświadczeń. Skarżąca zarzuca organowi naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a. Podnosi, że wydanie rozstrzygnięcia powinno być poprzedzone starannie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającemu, w trakcie którego zostałoby zbadane czy za wymianą dyplomu przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena ustalonego wyczerpująco stanu faktycznego winna znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, jednak w przekonaniu skarżącej, organy I jak i II instancji nie zastosowały się do tych zasad.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] w T. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, dokonują zatem oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. W myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270), dalej przywoływanej jako: "P.p.s.a.", Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy).

Mając na uwadze treść żądania M. D. zgłoszonego wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. do Dziekana Wydziału Nauk Pedagogicznych [...] w T. nie budzi wątpliwości, że w dacie orzekania przez organy materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie zmiany treści dyplomu ukończenia studiów wyższych stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 572) oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, w tym powołanego we wniosku rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie dokumentacji z przebiegu studiów (Dz.U. Nr 201, poz. 1188).

Zważyć także przyjdzie, iż w czasie uzyskania przez skarżącą dyplomu ukończenia studiów wyższych (magisterskich uzupełniających) na kierunku pedagogika w zakresie pedagogiki wczesnoszkolnej tj. 5 lipca 2000 r. obowiązywała ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 z późn.zm.) oraz wydane na podstawie art. 149 ust. 2 i 3 tej ustawy akty wykonawcze, w tym zarządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 1991 r. w sprawie określenia sposobu prowadzenia przez uczelnie dokumentacji przebiegu studiów (Dz.U. Nr 15, poz. 98 z późn.zm.) i z dnia 9 kwietnia 1992 r. w sprawie określenia rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie (Dz.U. Nr 12, poz. 85 z późn.zm.).

Zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym (w brzmieniu obowiązującym w czasie otrzymania przez skarżącą dyplomu), absolwent uczelni otrzymuje dyplom ukończenia studiów na określonym kierunku. Rodzaje dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzory dyplomów wydawanych przez uczelnie, określa Minister Edukacji Narodowej w porozumieniu z innymi właściwymi ministrami (ust.2).

Z kolei po myśli art. 167 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym – obowiązującej w dacie orzekania przez organy, absolwenci studiów otrzymują uczelniane dyplomy ukończenia studiów, potwierdzające uzyskanie odpowiedniego tytułu zawodowego i suplementy do dyplomów. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia: 1) tytuły zawodowe nadawane absolwentom studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich, uwzględniając istniejące tytuły zawodowe, 2) warunki wydawania i niezbędne elementy dyplomów (...), biorąc pod uwagę poziomy i formę kształcenia oraz rodzaje tytułów zawodowych, 3) wzór suplementu do dyplomu, uwzględniając zakres niezbędnych informacji (ust. 3).

Sposób prowadzenia przez uczelnie dokumentacji przebiegu studiów, w tym dokonywania sprostowań i wydawania duplikatów reguluje ww. rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie dokumentacji z przebiegu studiów, wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 192 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z treścią § 16 ust. 1- 3 rozporządzenia, uczelnia może dokonywać sprostowań w indeksie, albumie studentów lub w księdze dyplomów na wniosek studenta, absolwenta albo z urzędu. Sprostowań dokonuje się na podstawie odpowiedniego dokumentu przez skreślenie nieprawidłowego zapisu i wpisanie nad skreślonymi wyrazami właściwych danych. W miejscu sprostowania należy umieścić adnotację: "Dokonano sprostowania", podpis osoby upoważnionej do wystawiania określonego dokumentu, datę i pieczęć urzędową (...). Informację o dokonanym sprostowaniu umieszcza się w teczce akt osobowych studenta. Po myśli § 16 ust. 4 nie dokonuje się sprostowań w treści legitymacji studenckiej, dyplomu, suplementu do dyplomu oraz innego dokumentu potwierdzającego uzyskane wykształcenie. Legitymacja studencka, dyplom, suplement do dyplomu oraz inny dokument potwierdzający uzyskane wykształcenie zawierające błędy lub omyłki podlegają wymianie.

W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że w myśl przepisu art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, do decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (ust. 2). W ust. 3 art. 207 ustawodawca zastrzegł, że organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu oraz do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu jest rektor uczelni.

Zważyć przyjdzie, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżąca zgłosiła Dziekanowi Wydziału Nauk Pedagogicznych [...] w T. jednoznaczne żądanie "wymiany dokumentu ukończenia studiów wyższych nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r.", poprzez wydanie dyplomu, którego treść odpowiadać będzie nabytym w trakcie studiów umiejętnościom i uprawnieniom tj. uzupełnienie rubryki dyplomu "w zakresie" o odpowiedni zapis potwierdzający poza pedagogiką wczesnoszkolną także ukończoną specjalizację pedagogika specjalna, z powołaniem się na treść przepisu art. 16 rozporządzenia z dnia 14 września 2011 r.

Analiza treści uzasadnienia przedmiotowego wniosku, w kontekście powyższych regulacji prawnych nie pozostawia wątpliwości, że wbrew wskazanej przez wnioskodawcę podstawy prawnej żądania, przedmiotowa sprawa nie mogła zostać załatwiona przez organ w trybie § 16 ww. rozporządzenia, bowiem jak zasadnie wskazały to organy nie dotyczy ona sprostowania błędów, omyłek, a w konsekwencji jedynie materialno-technicznej czynności "wymiany dyplomu" w rozumieniu tego przepisu. Skarżąca bowiem domaga się uzupełniania (rozszerzenia) pod względem merytorycznym treści rozstrzygnięcia właściwego organu administracji (organu uczelni) potwierdzającego uzyskane przez nią kwalifikacje - wyrażonego w otrzymanym wcześniej dokumencie (dyplomie). W tej sytuacji prawidłowa jest konstatacja organu, że strona domaga się zmiany treści ostatecznej decyzji administracyjnej o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu, której formalny wyraz stanowi dokument w postaci dyplomu ukończenia studiów.

Oznacza to jednocześnie, że w sprawie winny mieć odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), dalej w skrócie jako: "K.p.a.".

Zgodnie z przepisem art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 K.p.a. obowiązkiem każdego organu władzy publicznej jest działanie na podstawie i w granicach prawa. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to, iż organy administracji publicznej mają obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej - podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby budzić zaufanie do władzy publicznej - art. 8 K.p.a. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zwrócić należy uwagę na konieczność rozróżnienia wniosku w znaczeniu materialnoprawnym oraz procesowym. Wniosek rozumiany jako oświadczenie woli osoby, która po odbyciu studiów wyższych (magisterskich uzupełniających) na kierunku pedagogika w zakresie pedagogiki wczesnoszkolnej, uzyskała tytuł zawodowy magistra i dyplom nr [...], że domaga się wymiany dyplomu i potwierdzenia, że odbyła jednocześnie studia wyższe na tym kierunku w zakresie "pedagogiki specjalnej", oraz wniosku w znaczeniu podania (formy, nośnika) przekazania organowi powyższego oświadczenia woli - pisma procesowego, wniosku ustnego bądź w innej przewidzianej przepisami formie, wszczynającego postępowanie administracyjne w indywidualnej sprawie.

Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przyjęte w powołanym przepisie rozwiązanie nie oznacza dowolności organu administracji publicznej we wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie strony. Wskazany przepis musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. Zatem to przepisy prawa materialnego decydują o tym, czy postępowanie administracyjne może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (§ 3).

Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć (art. 61 § 2).

W myśl przepisu art. 63 § 1 K.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone między innymi pisemnie lub ustnie do protokołu. Należy przyjąć, że podaniem są wszelkiego rodzaju oświadczenia (woli i wiedzy) stron i uczestników postępowania, z którymi podmioty te występują wobec organów administracji publicznej. Wymagania co do danych zawartych w podaniu określa art. 63 § 2 K.p.a., zgodnie z którym powinno ono zawierać co najmniej wskazanie osoby od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. W wyroku NSA z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1461/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 71, stwierdzono, że: "Kodeks postępowania administracyjnego wyraża m.in. w art. 63, 65, 128 i 140, pośrednio również w art. 206, zasadę odformalizowania postępowania na korzyść strony co do formy i treści żądania wszczęcia postępowania oraz odwołań od decyzji I instancji i skargi do NSA tak, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony". Spełnienie powyższych wymagań umożliwia organowi administracji publicznej dokonanie oceny, czy podanie pochodzi od osoby uprawnionej (strony lub uczestnika postępowania) oraz czy żądanie dotyczy sprawy załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, ewentualnie czy spełnia inne warunki przewidziane przepisami prawa. Zachowanie tych wymagań ma szczególnie doniosłe znaczenie w fazie wszczęcia postępowania, gdy organ przeprowadza formalną i procesową ocenę podania i zawartego w nim żądania załatwienia sprawy administracyjnej. Podanie wywołuje skutek prawny wszczęcia postępowania, gdy zostanie stwierdzone, że podanie wniosła strona w rozumieniu art. 28, którą ustala się na podstawie danych zawartych w podaniu, a żądanie dotyczy sprawy indywidualnej należącej do właściwości organu administracji publicznej i rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, treść żądania wyznacza bowiem przedmiot postępowania administracyjnego (B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 324, A. Wróbel Komentarz aktualizowany do K.p.a., opubl. Lex, kom. do art. 63). W wyroku NSA z dnia 16 grudnia 1987 r., IV SA 757/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 20, przyjęto, że: "związanie organu rozpatrującego sprawę zakresem żądania strony co do przedmiotu postępowania dotyczy określonej we wniosku podstawy faktycznej żądania, a nie powołanej przez stronę jego podstawy prawnej".

Wola strony dotycząca zarówno wszczęcia, jak i prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie nie może być dorozumiana. Nie oznacza to jednakże, że organ nie jest zobligowany do dążenia do odtworzenia rzeczywistej woli strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy jej podanie (pismo, wniosek) jest niejednoznaczne lub z okoliczności danej sprawy wynika, że możliwa jest różna jego interpretacja. Organ administracji publicznej nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony. Organ jest związany wolą strony wyrażoną w podaniu, zatem gdy nie jest ona precyzyjna winien dążyć do właściwego określenia zakresu i treści żądania, udzielając w miarę potrzeby niezbędnej pomocy, zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego (art. 8, art. 9 K.p.a.). W razie gdy wniosek wszczynający postępowanie administracyjne budzi wątpliwości organu administracji publicznej co do treści zawartego w nim żądania, organ ten jest obowiązany ustalić rzeczywistą treść tego żądania, należycie i wyczerpująco informując wnoszącego podanie o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1004/05, Lex nr 266429). Organ ma przy tym obowiązek czuwania nad tym aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien jej udzielić w razie potrzeby niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Wyjaśnienia i wskazówki powinny dotyczyć w szczególności dopuszczalności pisma.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, z uwzględnieniem treści żądania strony zgłoszonego w podaniu z [...] kwietnia 2012r., organ powinien stosownym pismem poinformować skarżącą, że rozstrzygnięcie organu Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] lipca 2000 r. o nadaniu jej tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu nr [...], potwierdzającego ukończenie studiów o określonej tam specjalności stanowi ostateczną decyzję administracyjną. Zmiana tejże decyzji w zakresie merytorycznym, jakiego żąda skarżąca, może nastąpić zatem wyłącznie z uwzględnieniem zasady trwałości decyzji ostatecznych określonej w art. 16 § 1 K.p.a., nie jest to możliwe poprzez wymianę dyplomu o jakiej mowa w § 16 rozporządzenia. W dalszej kolejności organ winien pouczyć skarżącą

o dopuszczalnych nadzwyczajnych trybach wzruszenia decyzji ostatecznych zarówno wadliwych, jak i niewadliwych oraz o przesłankach, terminach warunkujących skuteczne uruchomienie postępowania w poszczególnych trybach (w tym zmiany lub uchylenia decyzji, wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności), oraz wezwać do jednoznacznego sprecyzowania treści żądania i trybu postępowania nadzwyczajnego, to jest czy nadal domaga się "wymiany dyplomu" jako zawierającego błąd lub omyłkę, o której mowa w § 16 rozporządzenia, czy też wnosi o wzruszenie (zmianę) ostatecznej decyzji o nadaniu stopnia zawodowego i wydaniu dyplomu, w jakim konkretnie trybie z jakich przesłanek dla niego istotnych się domaga, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Odpowiedź wnioskodawcy na takie wezwanie stanowić dopiero mogła podstawę do ustalenia przez organ dalszego trybu postępowania, w tym kwestii właściwości do rozpoznania tego żądania, przesłanek formalnych i merytorycznych itp.

W niniejszej sprawie bezsporna pozostaje okoliczność, że Dziekan Wydziału Nauk Pedagogicznych [...] w T. obowiązkowi temu, z naruszeniem wskazanych powyżej zasad i przepisów procedury administracyjnej uchybił. W decyzji z dnia 11 czerwca 2011 r. organ ten rozpoznając żądanie strony uznał, że przy wydaniu jej spornego dyplomu ukończenia studiów wyższych nie został popełniony błąd lub omyłka i nie istnieją formalne przesłanki do wymiany dyplomu, a także jest to prawnie niemożliwe. Pomimo tego, że skarżąca nie wskazała w treści podania z dnia 18 kwietnia 2012r., że domaga się wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie, rozstrzygnięcie to organ oparł na podstawie art. 146 § 1 oraz 146 § 2 K.p.a., odmawiając wymiany dyplomu w związku z tym, że od ogłoszenia decyzji administracyjnej o wydaniu dyplomu upłynęło pięć lat oraz w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Powyższe rozstrzygnięcie nie tylko w istotny sposób narusza przepisy procedury administracyjnej, lecz przede wszystkim dotknięte jest kwalifikowaną wadą stanowiącą bezwzględną przesłankę stwierdzenia jego nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.).

Zgodnie z przepisem art. 19 K.p.a., organ administracyjny zobowiązany jest z urzędu przestrzegać swojej właściwości, w tym właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej. Cytowany wyżej przepis art. 207 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi jednoznacznie, że organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu oraz do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu jest rektor uczelni. Stwierdzić należy, ze przepis ten stanowi lex specialis wobec przepisów K.p.a. regulujących właściwość organów w tych postępowaniach (w tym wobec art. 150 § 1 i 151 § 1 K.p.a.). W sytuacji zatem, gdy dziekan wydziału uczelni, do którego strona skierowała podanie z żądaniem wymiany dyplomu w drodze sprostowania na podstawie § 16 rozporządzenia uznał, że nie jest to możliwe poprzez "wymianę dyplomu" i jednocześnie samodzielnie (bez oświadczenia woli wnioskodawcy) uznał, że wniosek należy rozpoznać w trybie postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie wydania skarżącej dyplomu ukończenia studiów, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., jako organ niewłaściwy winien tenże wniosek niezwłocznie przekazać rektorowi, zawiadamiając o tym jednocześnie wnoszącego podanie.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, z naruszeniem przepisu art. 207 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym Dziekan Wydziału Nauk Pedagogicznych [...] w T. wydał decyzję w istocie rozstrzygającą w sprawie wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania skarżącej dyplomu. Oceny powyższej nie może zmienić fakt, iż osnowa decyzji organu pierwszej instancji stanowi "o odmowie wymiany dyplomu". Jednoznacznie bowiem organ powołał się na przepisy K.p.a. związane z trybem postępowania wznowieniowego, także swoje rozstrzygnięcie oparł na tych przesłankach podkreślając, że wydanie dyplomu ukończenia studiów jest decyzja administracyjną. Pomimo tego, że organ pierwszej instancji całkowicie wadliwie zastosował przywołane przepisy, nie zmienia to oceny, że nie był właściwy do wydania jakiejkolwiek decyzji (postanowienia) w sprawie wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu.

Oznacza to, iż rozstrzygając sprawę ponownie w trybie odwoławczym Rektor Uniwersytetu [...] w T. winien wyeliminować decyzję Dziekana Wydziału Nauk Pedagogicznych z obrotu prawnego, jako wydaną przez niewłaściwy organ (na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.). Zaskarżoną decyzją rektor, z naruszeniem art. 138 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji dotkniętą wadą nieważności (poza opisanymi niżej wadami), wobec tego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Powyższe kwalifikowane naruszenia przepisów procedury administracyjnej, niezależnie od pozostałych uchybień formalnych, stanowią na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 P.p.s.a. oraz art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. przesłankę do stwierdzenia przez Sąd nieważności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Niezależnie od powyższego wskazać przyjdzie, że decyzja organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie została wydana także z istotnym naruszeniem przepisów regulujących tryb nadzwyczajnego postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym mającym na celu wyeliminowanie istotnych wad postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Nie jest jednak wiadome, jaki wpływ wywarły one na decyzję administracyjną. Mogą spowodować więc jedynie wzruszalność decyzji. Dlatego też wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy jakaś wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.

Zamknięty katalog przesłanek wznowienia postępowania ustawodawca zawarł w przepisach art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145b § 1 K.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony (art. 147 K.p.a.).

Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, w sytuacjach określonych w art. 145a § 1 i 145b § 1, w terminie jednego miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, albo od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu (art. 148 § 2, art. 145a § 2 i art. 145b § 2 K.p.a.). Wobec powyższego istotne jest czy z żądaniem wznowienia postępowania występuje strona czy postępowanie organ wznawia z urzędu.

Zgodnie z art. 149 § 1 K.p.a. wznowienie postępowania, w przeciwieństwie do postępowania zwykłego oraz innych trybów nadzwyczajnych, następuje w drodze postanowienia. Odmowa wznowienia postępowania także następuje w drodze postanowienia, na które jednak przysługuje zażalenie (art. 149 § 3 K.p.a.). Czynności podjęte przed wydaniem tego postanowienia są czynnościami procesowymi. Złożenie podania o wznowienie przez stronę wszczyna fazę wstępną postępowania w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. W tej fazie organ może wypowiadać się wyłącznie co do zarzutów, a nie ich podstaw, bada też zachowanie terminu do zgłoszenia podania. Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 K.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.).

Podkreślić przyjdzie, że przywołane jako podstawa prawna decyzji organu pierwszej instancji przepisy art. 146 § 1 i § 2 K.p.a. wprowadzają ujemne przesłanki uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Ponadto nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania. Ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty", por. też wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2011 r., II SA/Gd 61/11, LEX nr 785868: "Przepis art. 146 K.p.a. zawiera przesłankę negatywną do uchylenia (w trybie nadzwyczajnym) decyzji w postaci terminów pięcio- i dziesięcioletniego. Upływ tych terminów stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Nie ogranicza wprawdzie dopuszczalności wznowienia, lecz ogranicza możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu co do istoty"). W danym wypadku organ będzie więc zobligowany do wznowienia postępowania w drodze postanowienia, jego skutkiem nie będzie jednak uchylenie decyzji, lecz zgodnie z art. 151 § 2 stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z dnia 17 września 1999 r., I SA 1956/98, LEX nr 48560: "Organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 K.p.a., ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanym art. 146 K.p.a.

W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji z naruszeniem powyższych przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię, jak również niewłaściwe zastosowanie, nie wydał postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia, w ogóle nie odniósł się do jakiejkolwiek przesłanki wznowieniowej i bez rozpatrzenia sprawy co do istoty w trybie wznowienia postępowania uznał, że przesłanki, o których mowa w art. 146 § 1 i § 2 K.p.a. stanowią ujemną przesłankę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem kwestionowanego przez skarżącą dyplomu ukończenia studiów.

Sąd zważył, że decyzja administracyjna dotknięta tak istotnymi wadami postępowania winna z tej przyczyny, także z uwagi na treść zasad art. 6 i art. 7 K.p.a., zostać bezwzględnie wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie odwoławczym. Rozpoznając jednak sprawę w trybie odwoławczym Rektor [...] w T., z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, pominął zupełnie powyższe wady postępowania, nie dokonał jakiejkolwiek oceny sprawy w kontekście wymogów procedury postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, pomimo zarzutów zgłaszanych także w tym zakresie w odwołaniu. Organ drugiej instancji, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odniósł się wyłącznie do kwestii dopuszczalności wymiany dyplomu na podstawie § 16 ust. 5 rozporządzenia z dnia 14 września 2011 r. w sprawie dokumentacji i przebiegu studiów i oceny, że dyplom został wydany prawidłowo, nie zawiera błędów i omyłek. Organ odwoławczy stwierdził także, że z tych przyczyn, skorzystanie z zapisów art. 155 K.p.a. wskazanego w odwołaniu i zmiana decyzji w tym trybie nie jest możliwa. Organ skonstatował, że uzupełnienie dyplomu w zakresie żądanym przez absolwentkę spowodowałoby, że dokument ten byłby niezgodny z art. 149 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż nie zachodzi tożsamość przedmiotowa sprawy administracyjnej rozstrzyganej przez organy pierwszej i drugiej instancji. Organ pierwszoinstancyjny wydał decyzję w trybie wznowieniowym, natomiast organ odwoławczy nie rozpoznawał sprawy w tym trybie, lecz w kontekście zmiany decyzji niewadliwych na podstawie art. 155 K.p.a. czyli odrębnego trybu nadzwyczajnego postępowania, wskazanego dopiero w odwołaniu.

Skoro w odwołaniu strona doprecyzowała, że chodzi jej o rozpoznanie sprawy w trybie art. 155 K.p.a., a nie w trybie wznowienia postępowania, to należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji wydaną w innym trybie (niejako "z urzędu") i przekazać sprawę do ponownego rozstrzygnięcia zgodnie z istotą żądania strony, tak aby zapewnić dwukrotne rozpoznanie sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym (uwzględniając przy tym właściwość organów).

Z powyższych względów, niezależnie zatem od powyższej wady kwalifikowanej związanej z naruszeniem właściwości do rozstrzygnięcia sprawy, w ocenie Sądu zaistniała także przesłanka do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z powodu wydania jej z opisanym wyżej rażącym lekceważeniem

i naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), co skutkowało tym, iż została utrzymana w mocy wydana przez niewłaściwy organ wadliwa decyzja bezprawnie eliminująca możliwość wzruszenia decyzji w trybie wznowieniowym (bez wniosku strony w tym zakresie) poprzez rozstrzygnięcie wydane w innym trybie postępowania.

Stwierdzone wyżej wady skutkują wyeliminowaniem z obrotu prawnego wadliwych decyzji z przyczyn formalnych, wobec tego na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do oceny przez sąd zarzutów merytorycznych skargi.

Rozstrzygając ponownie sprawę właściwy organ winien uwzględnić powyższą wykładnię oraz wskazania. Wobec treści pierwotnego wniosku oraz twierdzeń i argumentów podnoszonych w dalszych pismach procesowych, w tym w odwołaniu, w pierwszej kolejności organ winien ustalić jednoznacznie żądanie lub żądania strony. Tzn. czy nadal domaga się ona wymiany dyplomu jako dotkniętego omyłka lub błędem w rozumieniu § 16 ww. rozporządzenia, czy też wnosi o zmianę decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu i w jakim trybie, czy tylko w trybie art. 155 (wskazanym w odwołaniu), czy też w innych trybach. Nie jest bowiem wykluczone domaganie się wzruszenia decyzji ostatecznej w kilku trybach nadzwyczajnych. Ponadto o ile będzie to istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (np. terminów składania wniosków) organ winien wyjaśnić, uwzględniając dopuszczalne środki dowodowe i ocenić podnoszoną przez wnioskodawczynię w toku postępowania kwestię wcześniejszego inicjowania postępowania (jakiej treści, do kogo strona kierowała wnioski składane jak twierdzi ustnie do protokołu, czy zostały one i w jakiej formie załatwione np. poprzez wydanie zaświadczeń, czy strona kwestionowała treść wydawanych zaświadczeń, czy wnosiła w tej sprawie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia – art. 37 K.p.a. i.t.p). Następnie, uwzględniając obowiązek przestrzegania z urzędu właściwości, Dziekan Wydziału Nauk Pedagogicznych [...] w T., rozstrzygnie sprawę co do istoty lub przekaże ją organowi właściwemu (art. 65 § 1 K.p.a.).

Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej od organu, zgodnie z wnioskiem, zwrot poniesionych kosztów postępowania (200 zł – uiszczony wpis sądowy).