Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 529/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 26c i art. 26d
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 25 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2019r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadniony I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: K.p.a.", art. 18, art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej: "p.e.a.", utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z [...] lutego 2019 r. w przedmiocie:

- uznania za uzasadniony zarzutu przedawnienia należności na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za maj 2001 r., sierpień 2001 r., październik 2001 r., grudzień 2003 r., na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za lipiec 2008 r., a tym samym umarzającego postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych nr [...] i [...],

- uznania za uzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za maj 2001 r., grudzień 2002 r. i czerwiec 2003 r. na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych [...], [...] i tym samym umarzającego postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych,

- uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od grudnia 2003 r. do stycznia 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r., od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.; na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za czerwiec 2001 r., lipiec 2001 r., od stycznia 2002 r. do sierpnia 2003 r., od lutego 2004 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r., od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.; na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od listopada 2001 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r. i od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r. na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych od nr [...] do [...], od nr [...] do [...], od nr [...] do [...] z [...] lipca 2017 r.,

- uznania za nieuzasadniony zarzutu w sprawie niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od grudnia 2003 r. do stycznia 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r., od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.; na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za czerwiec 2001 r., lipiec 2001 r., od stycznia 2002 r. do sierpnia 2003 r., od lutego 2004 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r. i od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.; na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od listopada 2001 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r. i od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r. na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych od nr [...] do [...], od nr [...] do [...], od nr [...] do [...] z [...] lipca 2017 r.,

- uznania za nieuzasadniony zarzutu w sprawie przedawnienia należności na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od grudnia 2003 r. do stycznia 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r., od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.; na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za czerwiec 2001 r., lipiec 2001 r., od stycznia 2002 r. do sierpnia 2003 r., od lutego 2004 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r. i od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.; na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od listopada 2001 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r. i od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r. na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych od nr [...] do [...], od nr [...] do [...], od nr [...] do [...] z [...] lipca 2017 r. oraz

- odmowy umorzenia postępowania z uwagi na odmowę uznania zarzutów co do należności na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od grudnia 2003 r. do stycznia 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r., od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.; na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za czerwiec 2001 r., lipiec 2001 r., od stycznia 2002 r. do sierpnia 2003 r., od lutego 2004 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r. i od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.; na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od listopada 2001 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r. i od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r. w zakresie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych od nr [...] do [...]5, od nr [...] do [...], od nr [...] do [...] z dnia [...] lipca 2017 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w [...] [...] lipca 2017 r. wystawił tytuły wykonawcze od nr [...] do [...], od nr [...] do [...], w oparciu o które wszczęto wobec strony postępowanie egzekucyjne i zawiadomieniami z [...] lipca 2017 r. na łączną kwotę należności głównej [...] zł dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w [...] sp. z o. o. w [...].

Pismem z [...] lipca 2017 r. strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc nieistnienie obowiązku, niedopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego, przedawnienie i wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Do zarzutów załączono m. in. skan odpisu postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z [...] grudnia 2015 r., sygn. akt Km [...], umarzającego z uwagi na bezskuteczność postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec strony na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w [...] Inspektoratu w [...], na podstawie wystawionych [...] stycznia 2012 r. tytułów wykonawczych nr [...] i od nr [...] do nr [...],

Po rozpatrzeniu zarzutów Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] Inspektoratu w [...] postanowieniem z [...] września 2017 r.:

1. uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia należności dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] (za maj 2001 r. na FUS), nr [...] (za lipiec 2008 r. na FP i FGŚP) i nr [...] (za grudzień 2003 r. na FUZ) i tym samym umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie,

2. uznał za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku i przedawnienia należności dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], od nr [...] do [...], nr [...] (za sierpień 2003 r., luty 2004 r. i marzec 2004 r. na FUZ) i od nr [...] do [...] z [...] lipca 2017 r.,

3. odmówił umorzenia postępowania z uwagi na odmowę uznania zarzutów w zakresie tytułów wykonawczych nr [...], od nr [...] do [...], nr [...] (za sierpień 2003 r., luty 2004 r. i marzec 2004 r. na FUZ) i od nr [...] do [...] z [...] lipca 2017 r.

Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] listopada 2017 r. uchylił postanowienie z [...] września 2017 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał m. in., że:

1. organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] listopada 2013 r. odmówił uznania za uzasadnione zarzutów strony z [...] stycznia 2012 r.; należy ustalić komu i kiedy doręczono powyższe postanowienie i wyjaśnić rozbieżność dotyczącą dat odbioru tego postanowienia;

2. nie wyjaśniono kwestii wpłat dokonywanych przez stronę na poczet dochodzonych zobowiązań; organ nie wskazał na poczet jakich zobowiązań zaliczono wpłaty, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zarzutu nieistnienia obowiązku; nadal sporne pozostaje, które z należności wskazanych w tytułach wykonawczych z [...] lipca 2017 r. wykazano powtórnie w porównaniu z tytułami wystawionymi [...] stycznia 2012 r.; organ winien uzupełnić dane pozyskane od wierzyciela w zakresie przedawnienia należności wskazanych w tytułach z [...] lipca 2017 r.;

3. w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia nie wyjaśniono rozbieżności w identyfikacji podstawy prawnej obowiązku dla należności z tytułu składki na fundusz pracy i FGŚP; wskazano bowiem w tytułach na orzeczenie z [...] sierpnia 2008 r. lub [...] stycznia 2009 r. albo na deklarację złożoną przez podatnika;

4. organ pierwszej instancji winien wyjaśnić sposób i zasadność wyliczenia określonej wysokości odsetek;

5. organ pierwszej instancji winien wyjaśnić rozbieżności między okresami dochodzonymi w 2012 r. a wdrożonymi ponownie i wykazanymi w tytułach wykonawczych wystawionych [...] lipca 2017 r.

Strona wniosła skargę od postanowienia z [...] listopada 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem o sygn. akt III SA/Po 441/18 oddalił skargę.

Ponownie rozpoznając zarzuty organ pierwszej instancji [...] lutego 2019 r. wydał postanowienie, którego elementami są załącznik nr [...] (kalkulator przedawnień) i załącznik nr [...] (kalkulator rozliczenia wpłat).

Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie uznania za nieuzasadnione zarzutów nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego i przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do [...], od nr [...] do [...] i od nr [...] do [...] wystawionymi [...] lipca 2017 r., a także w zakresie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, że:

1. organ pierwszej instancji nie rozpoznał okoliczności doręczenia postanowienia z [...] listopada 2013 r.; doręczenie tego postanowienia (w przedmiocie zarzutów z [...] stycznia 2012 r.) było nieskuteczne; wniesienie na nie zażalenia było bezprzedmiotowe, gdyż w obrocie prawnym znajdowało się już postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego z [...] grudnia 2015 r., o istnieniu którego zobowiązany dowiedział się dopiero po otrzymaniu tytułów wykonawczych z [...] lipca 2017 r., kiedy wywnioskował, że w związku z tym wcześniejsze postępowanie egzekucyjne musiało zostać umorzone; udał się do kancelarii komornika z wnioskiem o odpis postanowienia, gdyż nie zostało ono mu doręczone; egzekucja administracyjna może być prowadzona wyłącznie w ramach postępowania egzekucyjnego; umorzenie zatem postępowania egzekucyjnego prowadzi do umorzenia egzekucji;

2. należności powstałe wcześniej niż w marcu 2005 r. nie mogą być egzekwowane, ponieważ wierzyciel skutecznie wyegzekwował należności późniejsze z marca 2005 r.; egzekucja należności za lata 2005 - 2007, a dopiero później należności wcześniejszych wygenerowała i nadal generuje olbrzymie odsetki dla zobowiązanego;

3. brak stanowiska organu pierwszej instancji w sprawie egzekucji należności sprzed grudnia 2008 r. to fikcja pozytywnego rozpoznania zarzutu nieistnienia zobowiązań sprzed grudnia 2008 r.; z powodu braku stanowiska organu pierwszej instancji wszelkie należności za [...] - [...] nie mogą być egzekwowane;

4. należności za okres od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r. uległy przedawnieniu.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w postanowieniu z [...] lutego 2019 r. Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] nie naruszył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", realizując wytyczne z wyroku o sygn. akt III SA/Po 441/18.

Organ pierwszej instancji ustalił okoliczności doręczenia stronie postanowienia z [...] listopada 2013 r. w sprawie odmowy uznania zarzutów z [...] stycznia 2012 r. za uzasadnione i wyjaśnił rozbieżności dotyczące dat odbioru tego postanowienia. Po odebraniu postanowienia z [...] września 2017 r. T. G. (pełnomocnik strony) [...] października 2017 r. stawiła się w Inspektoracie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] i wniosła o przekazanie jej postanowienia z [...] listopada 2013 r. Fakt osobistego odebrania tego postanowienia potwierdziła na druku potwierdzenia odbioru, stąd na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje komunikat "przesyłkę zwrócono do nadawcy gdyż adresat nie odebrał (wcześniej) awizowanej przesyłki, wraz z datą jej zwrotu [...] grudnia 2013 r., a także odręcznie wpisana data [...] z podpisem T. G. i komentarz "odebrałam osobiście". Na odebrane wówczas postanowienie z [...] listopada 2013 r. strona nie wniosła zażalenia, stąd jeżeli nawet strona kwestionuje prawidłowość doręczenia zastępczego, to po odbiorze osobistym postanowienia [...] października 2017 r. nie złożyła zażalenia ani wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił też kwestię wpłat dokonywanych na poczet dochodzonych zobowiązań. Sposób rozliczenia wpłat egzekucyjnych (uwzględniający okres zaległości, fundusz, datę przekazania wpłaty, kwotę, należności pokryte wpłatą oraz numer tytułu wykonawczego), które wpływały do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] od organu prowadzącego wówczas postępowanie egzekucyjne przedstawiono w załączniku nr [...] do postanowienia organu pierwszej instancji.

Organ pierwszej instancji przeanalizował także kwestię przedawnienia należności wskazanych w tytułach wykonawczych z [...] lipca 2017 r. wskazując, że:

- przedawnieniu uległy należności na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za maj 2001 r., sierpień 2001 r., październik 2001 r., grudzień 2003 r., a także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za lipiec 2008 r.; tym samym postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych nr [...] umorzono,

- nie przedawniły się należności na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okresy od grudnia 2003 r. do stycznia 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r., od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.; na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za czerwiec 2001 r., lipiec 2001 r., od stycznia 2002 r. do sierpnia 2003 r., od lutego 2004 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r., od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.; na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy od listopada 2001 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r., od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.; z tego powodu odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie tytułów wykonawczych wystawionych [...] lipca 2017 r. od nr [...] do [...], od nr [...] do [...] i od nr [...] do [...] oraz uznano za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku i niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tych tytułów wykonawczych.

Organ pierwszej instancji wskazał, że zarzut przedawnienia należności na fundusz zdrowotny za czerwiec 2001 r., lipiec 2001 r. i od stycznia 2002 r. do marca 2002 r. nie uznano za uzasadniony, a co za tym idzie - zaległości za ten okres nie podlegają umorzeniu. W związku z tym należności za czerwiec 2001 r. i lipiec 2001 r. objęte tytułem wykonawczym nr [...] i należności za okres od stycznia 2002 r. do marca 2002 r. objęte tytułem wykonawczym [...] są nadal wymagalne.

Z uwagi na to, że tytuł wykonawczy nr [...] obejmuje zaległości za okres przedawniony (maja 2001 r. i sierpień 2001 r.) i za okres nieprzedawniony (czerwiec 2001 r. i lipiec 2001 r.), a tytuł wykonawczy nr [...] obejmuje zaległość za okres przedawniony (październik 2001 r.) i za okres nieprzedawniony (od stycznia 2002 r. do marca 2002 r.), konieczne było umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wymienionych wyżej tytułów wykonawczych.

Dodatkowo w załączniku nr [...] postanowienia z [...] lutego 2019 r. przedstawiono szczegółowo kwestie przerwania biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek, z podziałem na poszczególne tytuły wykonawcze.

Organ egzekucyjny uznał za zasadny zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi nr [...] i umorzył postępowanie egzekucyjne objęte tymi tytułami.

Postępowanie egzekucyjne za okres do lutego 2005 r. było prowadzone uprzednio przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w związku ze zbiegiem egzekucji na rachunku bankowym w [...] S. A. Egzekucja ta została zwrócona z protokołem nieściągalności [...] listopada 2007 r.

Począwszy od 2009 r. wdrażane było postępowanie egzekucyjne w stosunku do bieżących należności, nieobjętych dotychczas postępowaniem egzekucyjnym. Z uwagi na małą efektywność prowadzonego postępowania oraz liczne zbiegi z innymi organami egzekucyjnymi, ponowne wszczęcie egzekucji za okres do lutego 2005 r. nastąpiło [...] stycznia 2012 r. po wyjawieniu nowego składnika majątku - podjęcia zatrudnienia w [...] S. A., gdzie również nastąpił zbieg egzekucji z komornikiem sądowym.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił również kwestię rozbieżności w identyfikacji podstawy prawnej obowiązku dla należności z tytułu składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Dla tytułów wykonawczych za okres od maja 2001 r. do lutego 2005 r. wskazano deklarację jako podstawę prawną wystawienia tytułu, gdyż za ten okres płatnik otrzymał upomnienia. Dla tytułów wykonawczych za okres od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r. i od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r. jako podstawę prawną wskazano orzeczenie, gdyż dla tych należności wydano decyzje nr [...] i nr [...] określające wysokość zadłużenia strony. Podstawa prawna wskazana na tytułach jest prawidłowa, jednakże została skrócona w liczbie znaków w momencie wystawiania tytułów wykonawczych z uwagi na ograniczoną funkcjonalność aplikacji w tym zakresie.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił także zasadę naliczenia odsetek powołując się na art. 53 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831).

Organ pierwszej instancji wyjaśnił również rozbieżności dotyczące zaległości dochodzonych w 2012 r. i w 2017 r.

Z urzędu Sądowi wiadomo, że:

I. organ egzekucyjny wystawił [...] stycznia 2012 r. tytuły wykonawcze nr [...] i od [...] dotyczące ubezpieczenia na:

1. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okresy od sierpnia 2001 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r. i od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.;

2. Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okresy od maja 2001 r. do lipca 2001 r., grudzień 2001 r., od stycznia 2002 r. do lutego 2005 r., od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r. i od sierpnia 2008 r. do listopada 2008 r.;

3. Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy od listopada 2001 r. do lutego 2005 r. i od lipca 2007 r. do listopada 2008 r.;

II. postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. organ pierwszej instancji:

- zarzut wobec nieistnienia obowiązku na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych [...], [...] z [...] stycznia 2012 r. uznał za nieuzasadniony,

- zarzut w sprawie przedawnienia należności dochodzonych na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych [...], [...] z [...] stycznia 2012 r. uznał za nieuzasadniony,

- zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych [...], [...] z [...] stycznia 2012 r. uznał za nieuzasadniony,

- zarzut w sprawie niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych [...], [...] z [...] stycznia 2012 r. uznał za nieuzasadniony,

- odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na odmowę uznania zarzutów za uzasadnione.

Strona wniosła skargę na postanowienie organu odwoławczego z [...] kwietnia 2019 r., kwestionując zgodność z prawem utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w części tiretów od trzeciego do szóstego.

Skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w powyższej części i przekazanie w tej części sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o

2. merytoryczne orzeczenie w sprawie w powyższej części na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. i uwzględnienie skargi przez uznanie zarzutów za uzasadnione;

3. zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.

W skardze zarzucono naruszenie:

1. art. 7a § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a., gdyż istotne wątpliwości co do:

a) wymagalności i przedawnienia części zaległości winny skutkować rozstrzygnięciem sprawy na korzyść skarżącego;

b) kwestii doręczenia skarżącemu postanowienia z [...] grudnia 2013 r. winny skutkować przyjęciem, że ówcześnie nie doszło do tego doręczenia, a doręczenie go w październiku 2017 r., już po wystawieniu nowych tytułów wykonawczych w lipcu 2017 r., nie może go konwalidować;

2. art. 7 § 3 K.p.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a. i art. 11 K.p.a. przez nieuwzględnienie zarzutów co do wymagalności i przedawnienia w stosunku do okresów wcześniejszych niż te, co do których taki zarzut uwzględniono i brak uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia;

3. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zw. z art. 15 K.p.a. i art. 18 p.e.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, że:

1. z zaskarżonego postanowienia nie wynika dlaczego świadczenia za okresy wcześniejsze niż te, w stosunku do których orzeczono przedawnienie i za okresy wcześniejsze niż te uregulowane nadal są dochodzone;

2. podtrzymuje i akcentuje zarzut związany ze sposobem doręczenia postanowienia z 2013 r., a uzasadnienie w tym zakresie jest niewystarczające.

Na pytanie Sądu pełnomocnik skarżącego podał, że:

1. w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie wyjaśniono i nie uzasadniono relacji tytułów z 2012 r. i 2017 r.; organy powinny wyeliminować tytuły z 2012 r., ponieważ strona nadal nie wie, które roszczenia są dochodzone;

2. nie jest w stanie jednoznacznie wyjaśnić, czy postanowienie o umorzeniu z [...] grudnia 2015 r. obejmuje swym rozstrzygnięciem tytuły z 2012 r.; należy przyjąć, że postępowanie wszczęte na ich podstawie pozostaje w toku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu, choć generalnie z innych powodów niż wymienione w skardze.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zobowiązany pismem z [...] lipca 2017 r. wniósł zarzuty, których podstawą jest przedawnienie, nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a.) i niedopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Kluczowa dla rozstrzygnięcia jest okoliczność, że organ egzekucyjny niezgodnie z przepisami wystawił [...] lipca 2017 r. niektóre tytuły wykonawcze w stosunku do należności, co do których wystawił już tytuły wykonawcze [...] stycznia 2012 r. W takiej sytuacji żaden przepis p.e.a. nie daje podstaw do ponownego wydania tytułów wykonawczych w stosunku do należności, wobec których uprzednio wydano już tytuły wykonawcze (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 306/16 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych z glosą P. Ostojskiego, Orzecznictwo Sądów Polskich nr 11/2019, str. 158-164).

Wystawienie ponownych tytułów wykonawczych co do tej samej należności jest niedopuszczalne, gdyż narusza gwarancje ochrony praw zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym przed wielokrotnym dochodzeniem jednej i tej samej należności. Konieczność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności, która była już przedmiotem egzekucji, a która została umorzona wobec jej nieskuteczności, może nastąpić na podstawie tylko jednego, pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego (oryginału).

Wyjątki od powyższej zasady przewidującej jeden tytuł wykonawczy w jednej sprawie (tj. dotyczącej tej samej należności) przewidziano w art. 26c i art. 26d p.e.a, a dotyczą tylko wystawienia dalszego tytułu wykonawczego (w sytuacjach określonych w art. 26c p.e.a.) oraz utraty tytułu wykonawczego (art. 26d p.e.a.).

Wystawienie w tej samej sprawie tytułu wykonawczego i doręczenie jego odpisu zobowiązanemu w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy, na podstawie którego przystąpiono już wcześniej do egzekucji jest prawidłowy narusza ogólne przepisy postępowania, w tym art. 6 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a.

Mająca wejść w życie 20 lutego 2021 r. ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1553) potwierdzi stanowisko zawarte w niniejszym wyroku (por.: nowe brzmienie art. 26c § 1 i art. 61 p.e.a. nadane mocą art. 1 pkt 7 i 14 ustawy zmieniającej).

Po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie można uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy. Organ odwoławczy ani Sąd nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy w zażaleniu czy skardze. Podniesione zarzuty nieistnienia obowiązku i niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w istocie zawierają w sobie zarzut ponownego wydania tytułów wykonawczych w stosunku do należności, wobec których tytuły wykonawcze już wydano. Poza tym okoliczność ta, nawet gdyby nie zawierała się w zarzutach, powinna być uwzględniona przez Sąd jako jedna z zasad postępowania egzekucyjnego.

Poza tym organ nie wyjaśnił należycie, jaką datę uznał za datę doręczenia skarżącemu postanowienia z [...] grudnia 2013 r. o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione i odmowie umorzenia postępowania. Opisał jedynie w tej mierze stan faktyczny, bez zajmowania wyraźnego stanowiska.

Przedwczesne byłoby w tej sytuacji odniesienie się do innych zarzutów skargi, w tym przedawnienia należności.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I. sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt II. sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty składają się: kwota [...]zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota [...]zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.