Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 990/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9x ust. 1 pkt 5, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 i 2, art. 9zf,  art. 9n ust. 1-2 i ust. 6
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Dnia 23 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa P.-H. "H" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 19 września 2022 r. nr KO.4113.38.2022 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieprzekazanie w terminie sprawozdania dotyczącego odbioru odpadów komunalnych oddala skargę. MR


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta Łowicza, decyzją z 21 czerwca 2023 r., wydaną na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 i 2, art. 9zf, w związku z art. 9n ust. 1-2 i ust. 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r. poz. 888 ze zm. – u.c.p.g.) wymierzył przedsiębiorcy działającemu pod firmą Przedsiębiorstwo Przemysłowo-Handlowe H. spółka z o.o. we F.:

1) karę pieniężną w wysokości 36 500 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 9n ustawy u.c.p.g., tj. sprawozdania sporządzanego przez podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za II półrocze 2018 r.;

2) karę pieniężną w wysokości 700 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania za I półrocze 2019 r.;

tj. kary pieniężne w łącznej wysokości 37 200 zł.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zdarzenie stanowiące podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej powstało i zakończyło się przed wejściem w życie nowelizacji z 13 sierpnia 2019 r. wprowadzonej mocą art. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1403). Organ zwrócił uwagę, iż przepis art. 9x ust. 1 pkt 5 w aktualnym brzmieniu obowiązuje od 1 stycznia 2016 r. w niezmienionej postaci. Nowelizacja ustawy z 2019 roku, na podstawie której zmodyfikowano obowiązek składania sprawozdań półrocznych w sprawozdania roczne, pozostaje bez wpływu na konstrukcję kary za złożenie przedmiotowego sprawozdania po ustawowym terminie.

Organ dodał, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości miał obowiązek złożenia sprawozdania w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego sprawozdanie dotyczy. W niniejszej sprawie termin upływał odpowiednio: za II półrocze 2018 r. - 31 stycznia 2019 r., a za I półrocze 2019 r. - 31 lipca 2019 r. Spółka posiadała wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości prowadzonego przez Burmistrza Miasta Łowicza od 8 stycznia 2016 r. Na wniosek spółki, Burmistrz Miasta Łowicza wykreślił ją z rejestru 15 kwietnia 2022r. Do dnia wydania decyzji spółka nie złożyła sprawozdania za II półrocze 2018 r. Natomiast 7 sierpnia 2019 r. spółka nadała sprawozdanie zerowe z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi złożone przez spółkę za I półrocze 2019 r., co potwierdza stempel pocztowy na przesyłce, w której je nadano.

Pismem z 30 marca 2022 r., organ zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za nieprzekazanie w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 9n u.c.p.g., tj. sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi, za II półrocze 2018 r. i I półrocze 2019 r., które doręczono stronie 4 kwietnia 2022 r.

W odpowiedzi spółka wyjaśniła, że nie prowadziła działalności w przedmiotowym zakresie w 2018 i 2019 r., a także późniejszym okresie, z uwagi na trwałe zaprzestanie działalności. Wskazała, że była przekonana o złożeniu w 2018 r. przez zobowiązanego do tego pracownika wniosku o wykreślenie z rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych, nie przechowuje ona jednak dokumentacji dotyczącej korespondencji za 2018 rok. Burmistrz Miasta Łowicza wezwał stronę do złożenia dowodów, w szczególności dokumentów, potwierdzających złożenie w 2018 r. wniosku o wykreślenie spółki z rejestru prowadzonego przez Burmistrza Miasta Łowicza. Jednocześnie organ dokonał weryfikacji dziennika korespondencyjnego prowadzonego w Urzędzie Miejskim w Łowiczu, obejmującego 2018 rok, nie stwierdzając wpływu wniosku o wykreślenie spółki z rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez Burmistrza Miasta Łowicza. Strona nie nadesłała żadnych innych dowodów w tej kwestii.

W piśmie z 9 czerwca 2022 r. spółka wniosła na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na to, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

W ocenie organu spółka nawet w sytuacji faktycznego nieodbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Miasta Łowicza w 2018 i 2019 r., miała obowiązek złożenia sprawozdania zerowego, odpowiednio za II półrocze 2018 r. i I półrocze 2019 r. Uwzględniając fakt, iż strona przedłożyła Burmistrzowi Miasta Łowicza za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (zwanej dalej "BDO") sprawozdania zerowe za 2019 r. (15 października 2020 r.), za 2020 (3 lutego 2021 r.) oraz za 2021r. (31 stycznia 2022 r.) organ uznał, że spółka miała świadomość ciążącego na niej obowiązku sprawozdawczego. Organ zaznaczył, że w art. 9zc ust. 1 u.c.p.g. ustawodawca przewidział miarkowanie kar pieniężnych, jednakże nie dotyczy ono kar wymierzanych na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy, a nieterminowe złożenie sprawozdania przez podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zawsze prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej. Kwestia stopnia zawinienia przy popełnieniu deliktu objętego taką odpowiedzialnością pozostaje bez znaczenia dla oceny, czy istnieją podstawy do nałożenia kary z tego tytułu. Przy wymierzaniu kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. nie są uwzględniane takie okoliczności, jak: stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu

Organ wziął również pod uwagę możliwość zastosowania przepisu art. 189f § 1 k.p.a., wskazując, że przepis art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy został sformułowany kategorycznie, nie pozostawiając wątpliwości, czy uznaniowości w jego stosowaniu. Z treści przepisu jasno wynika bezwarunkowość i bezwzględność ustalenia wysokości kary w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia w przekazaniu po terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 9n u.c.p.g., nie więcej jednak niż za 365 dni. Organ zwrócił uwagę, iż spółka nie złożyła sprawozdania za II półrocze 2018r., zaś sprawozdanie za I półrocze 2019 r. wpłynęło 7 dni po ustawowym terminie. Strona na żadnym etapie postępowania nie udowodniła przyczyn uchybienia terminom złożenia sprawozdań za wskazane okresy. Spółka nie wykazała również, aby w tej sprawie zaistniały okoliczności, które stanowiłyby podstawę uwolnienia jej od odpowiedzialności za niezłożenie sprawozdania za II półrocze 2018r. oraz opóźnienie w złożeniu sprawozdania za I półrocze 2019 r.

Organ podkreślił, że strona, jako podmiot wpisany do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości od 2016 r., ma obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonywać ciążące na niej obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Składanie sprawozdań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za poszczególne lata jest obowiązkiem wynikającym z przepisów rangi ustawowej. Nie jest to obowiązek nowy, gdyż obowiązuje (z wprowadzanymi nowelizacjami) od 1 stycznia 2012 r. spółka zaś jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą musi być świadoma konsekwencji niewywiązywania się z obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa.

Ponadto organ stwierdził, że jest zwolniony z badania okoliczności, o których mowa w dziale IVa k.p.a., z urzędu w przypadku wymierzenia kary z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. Ponadto ocenił negatywnie sposób zachowania strony w wywiązywaniu się z obowiązku wskazanego w art. 9n ust. 1 i ust. 6 ustawy. Od momentu wpisu spółki do rejestru 8 stycznia 2016 r. spółka nie złożyła w ogóle sprawozdań, o których mowa w art. 9n ustawy za: II półrocze 2016 r., I półrocze 2017r., II półrocze 2017 r., I półrocze 2018 r., II półrocze 2018 r. W kolejnych okresach spółka przedkładała wymagane prawem sprawozdania z uchybieniem terminom odpowiednio: za I półrocze 2019 r. - 7 dni, za 2019 r. - 45 dni, za 2020 r. - 2 dni. Powyższe okoliczności świadczą o nie wywiązywaniu się z ustawowego obowiązku przez kilka lat z rzędu. Zdaniem organu nie można mówić w takiej sytuacji o znikomej wadze naruszenia prawa. Brak złożenia sprawozdań przez spółkę implikował nierzetelność sporządzenia rocznych sprawozdań z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi przez Burmistrza Miasta Łowicza, stosownie do art. 9q ust. 1 ustawy. Zdaniem organu niezłożenie sprawozdania w terminie ma charakter nieusuwalny, ponieważ ustawodawca określił sztywny termin przekazania dokumentu. W związku z tym również z tego względu nie można zaprzestać naruszenia prawa polegającego na złożeniu sprawozdania po terminie lub nie złożeniu go w ogóle. W związku z powyższym, zastosowanie w przedmiotowej sprawie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., zdaniem organu nie miało podstaw, ponieważ nie zostały łącznie spełnione przesłanki wskazane w przywołanym przepisie, tj. znikoma waga naruszenia prawa oraz zaprzestanie naruszania prawa, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej zgodnie z dyspozycją art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g.

Odnosząc się do okresu przedawnienia organ, powołując się na treść art. 9zf u.,c.p.g., w zw. z art. 68 § 1, art. 70 § 1 o.p. wyjaśnił, że skoro strona nie złożyła w ogóle sprawozdania za II półrocze 2018 r., zaś ustawowy termin mijał 31 stycznia 2019 r. oraz, że strona nadała sprawozdanie za I półrocze 2019 r. 7 sierpnia 2019 r. za pośrednictwem operatora pocztowego to przedawnienie spornej kary pieniężnej nastąpi z dniem 31 grudnia 2022 r.

W odwołaniu spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 40 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1, art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 68 § o.p.;

- art. 9x ust. 1 pkt 5, w zw. z art. 9n oraz art. 9n ust. 1, 2 i 6 u.c.p.g.

W konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości ewentualnie o prawidłowe doręczenie zaskarżonej decyzji stronie, czyli Przedsiębiorstwu Przemysłowo-Handlowemu H. spółka z o.o.

W uzasadnieniu spółka zarzuciła, że decyzja organ pierwszej instancji nie została doręczona prawidłowo stronie, bowiem została ona doręczona innemu podmiotowi - Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu H. spółka z o.o. z siedzibą we F. Spółka uznała, że wobec tego decyzja Burmistrza Miasta Łowicza nie została doręczona prawidłowo, zatem nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Nie rozpoczął się również termin dla strony do wniesienia odwołania od decyzji, przewidziany art. 129 § 2 k.p.a.

Spółka stoi na stanowisku, iż okoliczność zgłoszenia i uzyskania wpisu danego podmiotu do gminnego rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów, w sytuacji gdy na terenie tej gminy podmiot nie prowadził działalności polegającej na zbieraniu odpadów, nie stanowi o obowiązku składania sprawozdań, o jakich mowa w art. 9n ust. 1 u.c.p.g. Dlatego nie ma podstaw prawnych do nałożenia na nią kary za nieterminowe złożenie sprawozdania, na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. Zdaniem spółki Gmina prowadząc szczegółową ewidencję, dotyczącą gospodarowania odpadami ma pełną wiedzę na temat podmiotów rzeczywiście świadczących usługi na jej terenie, gdyż przeprowadza w tym zakresie obowiązkowe przetargi wyłaniające wykonawców odbierających odpady komunalne, zawiera z nimi umowy i prowadzi dodatkowo rejestr tych umów. Powyższe wskazuje, że obowiązek składania sprawozdań nie musi dotyczyć podmiotów potencjalnie mogących zawierać umowy z gminą, lecz podmiotów faktycznie świadczących usługi w oparciu o stosowną umowę. W ocenie spółki brzmienie art. 9x ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. daje podstawę do stwierdzenia, że ustawodawca, posługując się sformułowaniem "przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" miał na uwadze podmiot rzeczywiście świadczący tego rodzaju usługi na terenie gminy a nie podmiot jedynie wpisany, jako uprawniony do rejestru działalności regulowanej. Obowiązek składania sprawozdań, o których mowa w art. 9n u.c.p.g. nie dotyczy podmiotów, które były wprawdzie wpisane do właściwego rejestru, ale które nie prowadziły działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Podmiotom takim nie można nałożyć kary pieniężnej przewidzianej w art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. Powyższego nie podważa fakt dodania 1 lutego 2015 r. ustępu 6 do art. 9n u.c.p.g., gdyż w treści tego przepisu wyraźnie jest wskazane, że ustęp 6 dotyczy wyłącznie podmiotu, o którym mowa w ust. 1 art. 9n u.c.p.g., a więc "podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości". Obowiązek złożenia sprawozdania zerowego dotyczy więc wyłącznie podmiotu rzeczywiście świadczącego usługi odbioru odpadów komunalnych na terenie gminy, który w danym okresie sprawozdawczym z różnych powodów nie dokonał żadnego odbioru odpadów. Spółka wyjaśniła, że od daty zarejestrowania się nie prowadziła faktycznej działalności w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie gminy Miasto Łowicz.

Zdaniem spółki organ błędnie twierdzi, że jest zwolniony z badania okoliczności, o których mowa w dziale IV a k.p.a. z urzędu w przypadku wymierzenia

kary z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. Podobnie zdaniem strony organ doszedł do błędnego wniosku, że przedawnienie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej nastąpi z dniem 31 grudnia 2022 r. w ocenie spółki dzień 31 stycznia 2019 r. ma inne znaczenie w brzmieniu sprzed 13 sierpnia 2019 r. i w nowym brzmieniu. W obecnym brzmieniu obowiązek podatkowy powstaje w dniu 1 stycznia roku następnego, zatem

przedawnienie nastąpiłoby faktycznie w dniu 31 grudnia 2022 r. Natomiast w brzmieniu przed 13 sierpnia 2019 r. obowiązek podatkowy powstaje w drugim półroczu 2018 r., strona zerowe sprawozdanie mogła złożyć już np. 31 grudnia 2018r. i nie musiała czekać do stycznia 2019 r. jak to jest obecnie. W tych okolicznościach zdaniem spółki przedawnienie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej nastąpiło z dniem 31 grudnia 2021 r. Organ naruszył także zasady postępowania dowodowego, nie wyjaśniając należycie kwestii wniosku o wykreślenie strony z rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez Burmistrza Miasta Łowicza. Organ nie zbadał również czy w ogóle prawidłowo został dokonany wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, prowadzonego przez Burmistrza Miasta Łowicza od 8 stycznia 2016 r. Ponadto organ od 8 stycznia 2016 r. nie wezwał strony do złożenia sprawozdania, "czekał" ponad 6 lat, aby wszcząć postępowanie i wymierzyć maksymalną administracyjną karę pieniężną.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach, utrzymując w mocy ww. decyzje organu pierwszej instancji podkreśliło, że w sentencji zaskarżonej decyzji strona została prawidłowo określona, jako: "Przedsiębiorstwo Przemysłowo-Handlowe H. Sp. z o.o., adres: [...], [...] B., identyfikujące się NIP [...], REGON [...], wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców pod nr [...]". Z załączonego do akt sprawy potwierdzenia odbioru tej decyzji przesłanej za pośrednictwem operatora pocztowego wynika, że decyzja została doręczona pracownikowi spółki pod adresem jej siedziby. Zatem przyjąć należy, że decyzja została doręczona prawidłowo i zgodnie z art. 45 i 46 k.p.a.

Kolegium dodało, że poza sporem jest, że spółka we wskazanym wyżej okresie była wpisana do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Adresatem obowiązku sprawozdawczego, o którym mowa w art. 9n ust. 1 u.c.p.g. jest każdy podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, tj. prowadzący działalność zgodnie z uzyskanym wpisem do rejestru działalności regulowanej w danej gminie. Okoliczność, że mimo zarejestrowanej działalności dany podmiot nie odbierał faktycznie odpadów od właścicieli nieruchomości nie zwalniała go od obowiązku sporządzenia sprawozdania i obligowała go do złożenia sprawozdania zerowego. Tym samym zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że spółka tak jak każdy przedsiębiorca wpisany do prowadzonego rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, miała obowiązek składania sprawozdania niezależnie od tego, czy rzeczywiście w danym okresie odpady odbierała. Takie rozwiązanie miało służyć realizacji przez właściwe organy obowiązku ciągłej analizy stanu gospodarowania odpadami komunalnymi na danym terenie gminy czy miasta.

Kolegium dodało, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła sytuacja, w której w okresie sprawozdawczym (II półrocze 2018 r. i I półrocze 2019 r.) obowiązywały przytoczone w decyzji przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakładające obowiązek sporządzania sprawozdań półrocznych i ich przekazywania wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego dotyczyły. W dniu 13 sierpnia 2019 r., a więc po upływie okresu, za który powinny być sporządzone i złożone przez spółkę sprawozdanie za II półrocze 2018 r. i I półrocze 2019 r. weszły w życie zmiany do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wprowadzone mocą art. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw. Po wejściu w życie nowelizacji podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zobowiązany jest do składania sprawozdań rocznych, a termin ich złożenia upływa 31 stycznia roku następującego po roku, którego sprawozdanie dotyczy. Zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g., przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n cytowanej ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Nowelizacja ustawy nie odniosła się do kwestii intertemporalnych. W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy. Zdaniem Kolegium z taką sytuacją nie mamy do czynienia w tej sprawie. W odniesieniu do decyzji nakładających karę pieniężną za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa, stosunek administracyjnoprawny (materialny) pomiędzy stroną a organem administracji publicznej w takiej sprawie nawiązuje się (powstaje) z datą zdarzenia, ponieważ ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego, a decyzja administracyjna wydana w takiej sprawie konkretyzuje stosunek administracyjnoprawny oraz potwierdza jego istnienie, określając wysokość sankcji za naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W niniejszej sprawie zdarzenia stanowiące podstawę wymierzenia administracyjnych kary pieniężnych powstały i zakończyły się przed wejściem w życie nowelizacji. Zdarzeniami tymi były niedopełnione przez spółkę obowiązki złożenia sprawozdań za II półrocze 2018 r. i I półrocze 2019 r. Termin wykonania tych obowiązków upływał odpowiednio 31 stycznia 2019 r. i 31 lipca 2019 r. i od tych dat organ powinien liczyć termin opóźnienia stanowiący podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g., który nie uległ zmianie na skutek nowelizacji. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że nie ma żadnych podstaw prawnych, aby uznać, że na wójcie (burmistrzu, prezydencie miasta) ciąży obowiązek przypominania przedsiębiorcy, podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą o zbliżającym się terminie do złożenia sprawozdania na podstawie art. 9n ust. 1 u.c.p.g. Ustawodawca nie przewidział sytuacji, w której przedsiębiorca prowadzący działalność z zakresu odbierania odpadów komunalnych na terenie gminy miałby nie złożyć sprawozdania, zasadą jest składanie przez przedsiębiorcę sprawozdania. Obowiązek sprawozdawczy wynika z samego prawa, a nałożenie sankcji jest bezpośrednią konsekwencją wykładni normy art. 9n ust. 1 u.c.p.g. Brak złożenia przez przedsiębiorcę sprawozdania w ustawowym terminie powoduje, że gmina nie może złożyć swojego sprawozdania w sposób prawidłowy, gdyż nie dysponuje pełnymi informacjami, w jakim zakresie przedsiębiorca prowadził działalność, nie jest też możliwe m.in. wyliczenie poziomów recyklingu, poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Poprzez powyższe sama gmina (miasto) naraża się na sankcje, o których mowa w art. 9z u.c.p.g. W takim przypadku sprawozdania są jedynym źródłem informacji, co do ilości odebranych odpadów. Brak sprawozdań zerowych uniemożliwia złożenie przez gminę jej sprawozdania w zgodzie z powołanym wyżej przepisem u.c.p.g.

Odnosząc się do wniosku spółki o zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że nie nastąpiło zaprzestanie naruszenia prawa, o którym mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w odniesieniu do sprawozdania za II półrocze 2018 r., którego spółka w ogóle nie złożyła. W tej sytuacji waga naruszenia przepisów u.c.p.g. jest znaczna, a sposób zachowania strony należy ocenić negatywnie, bowiem jak wyżej zauważono, brak złożenia rzetelnych sprawozdań przez spółkę, implikował niemożność lub nierzetelność sporządzenia rocznego sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi przez Burmistrza Miasta Łowicza. Ponadto organ pierwszej instancji ocenił brak możliwości zastosowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., dając temu wyraz w logicznej i przekonującej argumentacji.

W skardze spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 9x ust. 1 pkt 5, w zw. z art. 9n oraz art. 9n ust. 1, 2 i 6, w zw. z art. 9c ust. 1 u.c.p.g. oraz art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 40 § 1, art. 45, art. 46, art. 77 § 1,

art. 80, art. 189f § pkt 1, w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 68 § o.p. i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podtrzymała swoje dotychczasowe argumenty, w tym przemawiające zarówno za zastosowaniem art. 189f k.p.a jak i przedawnieniem wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W tak określonym zakresie kognicji sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów w stopniu powodującym ich uchylenie.

W pierwszej kolejności należy się odnieść do kwestii skuteczności doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.

W myśl art. 45 k.p.a., który reguluje doręczania pism m.in. spółce z o.o., jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Pojęcie osoby uprawnionej doczekało się licznych wypowiedzi doktryny i orzecznictwa sądowego. Powszechnie do takich osób zalicza się osobę uprawnioną do reprezentacji jednostki organizacyjnej, jej pełnomocnika procesowego, pracownika uprawnionego do odbioru pism (zob. J. Borkowski/B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, s. 328). Przez osobę upoważnioną do odbioru pism należy rozumieć nie tylko osobę, która ma specjalne upoważnienie pod tym względem, ale również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik kancelarii (biura), portier, członek zarządu (administracji) itp. (E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 124). Istotnie, domniemywa się, że osoba czynna w lokalu przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 97 ustawy 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny należy do katalogu osób uprawnionych do odbioru pism. Chodzi tu o każdą osobę, która ze względu na wykonywaną funkcję, została regulaminowo czy tylko zwyczajowo uprawniona przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą do odbierania korespondencji przychodzącej do siedziby firmy przez tę osobę prowadzonej (zob. wyrok NSA z 9 czerwca 2000 r., V SA 1953/99 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez osobę upoważnioną do odbioru pisma należy rozumieć każdą osobę, która ze względu na wykonywaną funkcję została regulaminowo lub tylko zwyczajowo uprawniona do odbierania korespondencji przesyłanej do siedziby adresata (zob. wyrok NSA z 12 grudnia 2012 r., II OSK 1480/11).

W niniejszej sprawie, jak wynika z potwierdzenia odbioru decyzji organu pierwszej instancji przesyłka zawierająca ową decyzję zaadresowana była na Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe H., mające siedzibę we [...], czyli w tym samym miejscu co podmiot składający przedmiotową skargę czyli Przedsiębiorstwo Przemyłowo-Handlowe H. Z tegoż potwierdzenia odbioru jednoznacznie wynika, że przesyłkę doręczono stronie skarżącej 24 czerwca 2022 r., o czym świadczy pieczątka Przedsiębiorstwa Przemyłowo-Handlowe H., znajdująca się na potwierdzeniu. Osoba która potwierdziła doręczenie decyzji odbierała także pozostałą korespondencję kierowaną w sprawie do strony skarżącej. Jeśli więc doszło do doręczenia decyzji w siedzibie organu do rąk uprawnionej osoby reprezentującej spółkę, która odebrała decyzję pokwitowała jego odbiór, a nadto nie kwestionowała wówczas sposobu jej doręczenia, należało przyjąć, że doręczenie zostało dokonane w sposób prawidłowy. Taki sposób doręczenia nie ograniczał w żaden sposób uprawnień skarżącej spółki, nie uniemożliwiał jej zapoznania się z treścią wydanego przez organ rozstrzygnięcia, czy też wniesienia środka odwoławczego. Doręczenie ma zapewnić stronie możność zapoznania się z decyzją i nie ma samodzielnego i osobnego znaczenia. Spółka w niniejszej sprawie nie zakwestionowała zarówno faktu, że decyzja została doręczona osobie upoważnionej do odbioru pism w jej imieniu, jak również że nie miała możliwości zapoznania się z treścią decyzji, czy też że dokonane doręczenie uniemożliwiło jej złożenie odwołania w terminie. W tej sytuacji należy uznać, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona prawidłowo stronie skarżącej, pomimo błędnego zaadresowania koperty w której decyzja się znajdowała. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 45 i 46 k.p.a. jest w ocenie sądu pozbawiony podstaw.

Odnosząc się natomiast do najdalej idącego zarzutu skargi, co do przedawnienia możliwości nałożenia przedmiotowej kary przypomnieć należy, że po myśli art. 9zf u.p.c.g. do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.

Stosownie do treści art. 68 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zgodnie zaś z art. 68 § 2 pkt 1 o.p., jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego (a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie), zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Wymóg zachowania 5 letniego terminu dla ustalenia zobowiązania podatkowego powstającego na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 o.p. dotyczy doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie należy zauważyć, że odmiennie niż w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, przy zobowiązaniach o charakterze ustalającym, decydujące znaczenie ma fakt wydania decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji. Z tym bowiem momentem powstaje zobowiązanie podatkowe, a późniejsze rozstrzygnięcie nie wpływa na jego istotę. Do powstania zobowiązania podatkowego w przypadku decyzji konstytutywnej, a więc tworzącej to zobowiązanie, niezbędne jest doręczenie decyzji przed upływem terminu przedawnienia, w tym przypadku pięcioletniego.

Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że termin na realizację obowiązku wynikającego z 9n ust. 2 za II półrocze 2018 r. upływał 31 stycznia 2019 r., a za I półrocze 2019 r. z dniem 31 lipca 2019 r. w żadnym z ww. terminów spółka nie złożyła wymaganego prawem sprawozdania. Wobec tego sprawie zastosowanie miał 5 letni termin, wynikający z treści art. 68 § 2 o.p.

Zatem skoro strona nie złożyła w ogóle sprawozdania za II półrocze 2018 r., zaś ustawowy termin mijał 31 stycznia 2019 r. oraz strona nadała sprawozdanie za I półrocze 2019 r. 7 sierpnia 2019 r. za pośrednictwem operatora pocztowego, a ustawowy termin mijał 31 lipca 2019 r. to wobec doręczenia decyzji organu pierwszej instancji 24 czerwca 2022 r. przedawnienie spornej kary pieniężnej nie nastąpiło. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 68 o.p. jest bezpodstawny.

Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia stało się ustalenie stanu prawnego, który winien mieć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem spółki skoro w dacie wydawania decyzji przez organy administracji nie istniał już obowiązek składania sprawozdań półrocznych, to tym samym nie było podstaw do nałożenia kary za nieterminowe złożenie sprawozdania półrocznego na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g., gdyż przepis ten odwołuje się bezpośrednio do aktualnego brzmienia przepisu art. 9n u.c.p.g. Należało zatem stosować ustawę obowiązującą w dniu wydania decyzji. zgodnie z art. 189c k.p.a.

Przepis art. 189c k.p.a. stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony.

Istotnie, w sprawie wystąpiła sytuacja w której w okresie sprawozdawczym (w 2018 - 2019 r.) obowiązywały przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakładające obowiązek sporządzania sprawozdań półrocznych i ich przekazywania wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego dotyczyły. W dniu 13 sierpnia 2019 r., a więc po upływie okresu za który powinno być sporządzone i złożone przez skarżącą spółkę sprawozdanie za II półrocze 2018 r. i I półrocze 2019 r., weszły w życie zmiany do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wprowadzone mocą art. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1403). Po wejściu w życie nowelizacji podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zobowiązany jest do składania sprawozdań rocznych, a termin ich złożenia upływa 31 stycznia roku następującego po roku, którego sprawozdanie dotyczy. Zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n cytowanej ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Nowelizacja ustawy nie odniosła się do kwestii intertemporalnych. Jak słusznie wskazało Kolegium, w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy. Skoro zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają to zasada ta nie ma zastosowania w tej sprawie. Zdarzenie stanowiące podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej powstało i zakończyło się przed wejściem w życie nowelizacji. Zdarzeniem tym był bowiem niedopełniony przez skarżącego obowiązek złożenia sprawozdania za II półrocze 2018 r. oraz I półrocze 2019 r. Termin wykonania tych obowiązku upływał odpowiednio 31 stycznia 2019 r. oraz 31 lipca 2019 r. i od tych dat organ powinien był liczyć termin opóźnienia stanowiący podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g., który nie uległ zmianie na skutek nowelizacji.

Zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n cytowanej ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni.

Zgodnie z art. 9n ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie dotyczącym okresu sprawozdawczego za sporne okresy, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości był zobowiązany do sporządzania półrocznych sprawozdań. Według art. 9n ust. 2 u.c.p.g., sprawozdanie winno być przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego dotyczy. W myśl art. 9n ust. 6, podmiot, o którym mowa w ust. 1, który w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, zobowiązany był przekazać wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w terminie, o którym mowa w ust. 2, sprawozdanie zerowe.

Obowiązek sprawozdawczy takiego podmiotu wynika zatem wprost z art. 9n ust. 6 ustawy, zaś kara pieniężna nakładana w razie uchybienia temu obowiązkowi ma wyraźną podstawę w przepisie art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy. Na mocy tego przepisu obowiązek składania sprawozdań odnosi się zarówno do podmiotu, który faktycznie odbiera na terenie gminy w danym półroczu odpady od właścicieli nieruchomości, jak i podmiotu, który tego nie czyni, choć jest wpisany do rejestru działalności regulowanej. Obowiązek sprawozdawczy aktualizuje się już z momentem wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych i pozostaje aktualny do jego wykreślenia. Dlatego też dla powstania omawianego obowiązku nie jest istotny sam braku aktywności gospodarczej, gdyż to wpis do rejestru skutkuje uznaniem takiego przedsiębiorcy za podmiot odbierający odpady komunalne. Wbrew twierdzeniu skargi, oznacza to, że ustawodawca unormował sytuację prawną przedsiębiorcy, który będąc wpisanym do rejestru w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, działalności tej w danym półroczu nie podjął, przewidując nałożenie na niego obowiązku sporządzenia i przekazania właściwemu organowi w określonym terminie sprawozdania zerowego, jak i sankcjonując jego niewypełnienie. Przyjąć zatem należy, że z przedstawionych regulacji wynika, że każdy podmiot, o którym mowa w art. 9n ust. 1 u.c.p.g., czyli "podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" miał obowiązek złożyć chociażby sprawozdanie zerowe, jeżeli w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli. Z normy ustanowionej w art. 9n ust. 1 u.c.p.g. wynika, że adresatem obowiązku sporządzenia sprawozdań półrocznych jest każdy podmiot prowadzący działalność w przedmiocie odbioru odpadów komunalnych, a nie tylko taki podmiot, który faktycznie w danym półroczu odpady odbiera. Okoliczność, że mimo zarejestrowanej działalności dany podmiot nie odbiera faktycznie odpadów od właścicieli nieruchomości nie zwalnia go od obowiązku sporządzenia sprawozdania, a obliguje go do złożenia sprawozdania zerowego.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca spółka w spornym okresie była wpisana do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Za gołosłowne uznać należy że skarżąca spółka złożyła wniosek o wykreślenie z rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Spółka nie przedstawiła żadnego dowodu na złożenie takiego wniosku, a z przeprowadzonej przez organ weryfikacji dziennika korespondencji wynika, że taki wniosek do Urzędu Miejskiego w Łowiczu nie wpłynął. W tej sytuacji przyjąć należy, iż spółka w spornym okresie była wpisana do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, zaś jak już wskazano adresatem obowiązku złożenia sprawozdania z art. 9n u.c.p.g., jak i administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w art. 9x ust. 1 pkt 5 tej ustawy, jest każdy podmiot posiadający stosowne uprawnienia do prowadzenia działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, a nie tylko podmiot, który faktycznie odpady te odbiera.

Podsumowując, prawidłowo przyjęły organy orzekające w sprawie, że skarżąca spółka, tak jak każdy przedsiębiorca wpisany do prowadzonego rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, miała obowiązek składania sprawozdania niezależnie od tego, czy rzeczywiście w danym okresie odpady odbierała. Podmiot, o którym mowa w art. 9n ust. 1 u.c.p.g. czyli "podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" ma obowiązek złożyć sprawozdanie zerowe nawet jeżeli w danym roku nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli. Stosownie bowiem do ust. 6 art. 9n okoliczność, że mimo zarejestrowanej działalności dany podmiot nie odbiera faktycznie odpadów od właścicieli nieruchomości nie zwalnia go od obowiązku sporządzenia sprawozdania, a jedynie sprawia, iż składa on sprawozdanie zerowe. Takie rozwiązanie miało służyć realizacji przez właściwe organy obowiązku ciągłej analizy stanu gospodarowania odpadami komunalnymi na danym terenie gminy czy miasta. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z 13 października 2017 r., II SA/Gl 307/17, wyrok WSA w Kielcach z 26 lipca 2018 r., II SA/Ke 336/18, wyrok WSA w Szczecinie z 24 maja 2018 r., II SA/Sz 88/18, wyrok NSA z 6 grudnia 2019 r., II OSK 234/18, wyrok NSA z 16 czerwca 2020 r., II OSK 3510/19, wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r., II OSK 2321/16).

Odnosząc się do kwestii możliwości zastosowania przepisu art. 189f k.p.a. w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 1 pkt 5.u.c.p.g. wyjaśnić należy, że u uchwale z 9 czerwca 2022 r. III OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, iż zastosowanie przepis art. 189f k.p.a. do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 888 z późn. zm.), stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.). W uzasadnieniu tej uchwały zauważono, że art. 189f k.p.a. nie określa rodzajów administracyjnych kar pieniężnych (na przykład: kary biegnące, kary miarkowane, kary określone sztywno), a w konsekwencji, zgodnie z dyrektywą wykładni lege non distinguente nec nostrum est distinguere przyjąć należy, że przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej mogą mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów administracyjnych kar pieniężnych Rozdziału 4d u.c.p.g. Stwierdzenie w przedmiotowej uchwale, że przepis art. 189f ma zastosowanie do konstrukcji naruszeń prawa określonych w ustawie nie oznacza jednak swoistego automatyzmu w stosowaniu owego przepisu, gdyż, odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej uzależnione jest od ustalenia spełniania przesłanek wymienionych w art. 189f k.p.a. Dokonana w uchwale składu poszerzonego NSA interpretacja przepisów prawa administracyjnego, zgodnie z art. 269 p.p.s.a., jest wiążąca zarówno dla zwykłych, jak i rozszerzonych składów orzekających (por. wyrok NSA z 16 lutego 2021r., III OSK 3257/21).

W konsekwencji przyjąć należy, iż przepis art. 189f k.p.a. ma zastosowania także do kary biegnącej, gdyż okoliczność, że kara ma charakter biegnący nie uzasadnia stanowiska, iż każdy dzień zwłoki w wypełnieniu obowiązku stanowi odrębny delikt administracyjny. Nie ma też żadnego uzasadnienia aby dokonywać swoistego rozczłonkowania stanu bezprawia polegającego na niewypełnieniu obowiązku na delikty administracyjne jednodniowe.

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż w przypadku II półrocza 2018 r. spółka nie mogła skorzystać z dobrodziejstwa przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. skoro spółka nie złożyła spornego sprawozdania. W takiej sytuacji nie można twierdzić, że nastąpiło zaprzestanie naruszenia prawa, o którym mowa we wspomnianym przepisie. Natomiast co do okresu I półrocza 2019r. organ pierwszej instancji, pomimo częściowo błędnego poglądu o braku możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w przypadku złożenia sprawozdania po terminie i związanej z tym kary biegnącej, w istocie odniósł się do możliwości jego zastosowanie w kontekście wskazywanych przez stronę okoliczności i doszedł do słusznego przekonania, że w realiach niniejszej sprawy spółka nie przedstawiła okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary. Organ zaznaczył, że spółka nie wskazała okoliczności uwalniających spółkę od odpowiedzialności a podnoszona przez spółkę okoliczność złożenia wniosku o wykreślenie z rejestru nie jest poparta żadnymi dowodami. Dodano też, że skarżąca nie wywiązywała się z obowiązku składania sprawozda za inne okresy. Argumentację tę podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a ostatecznie akceptuje ją również sąd. Dodać należy, że do odstąpienia od wymierzenia kary może dojść tylko wówczas, gdy podmiot wykaże, że niezłożenie w terminie wymaganego sprawozdania nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Za takie nie mogą być uznane wskazywane przez spółkę okoliczności wymienione wyżej. Spółka natomiast innych okoliczności nie wskazywała i nie wynikają one także z akt sprawy.

Mając na uwadze powyższe, organ miał podstawy prawne w świetle poczynionych ustaleń faktycznych do nałożenia kary. Przepisy o wymierzaniu kary nie przewidują możliwości jej miarkowania. W myśl bowiem art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. kara pieniężna za nieprzekazanie sprawozdania w terminie wynosi 100 zł, za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. W sprawie niniejszej sprawozdanie za II półrocze 2018 r. nie zostało złożone, a za I półrocze 2019 r. z 7 dniowym opóźnieniem zasadne zatem było nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości określonej w decyzji.

Organ prawidłowo ustalił niewykonanie ustawowych obowiązków w zakresie sprawozdania sporządzanego przez podmiot odbierający odpady komunalne. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, jak i przeprowadzona ocena zgromadzonego materiału dowodowego były wystarczające do załatwienia sprawy.

Jednocześnie sąd nie podzielił zarzutów w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze. Organy orzekające w niniejszej sprawie miały obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co uczyniły w rozpoznawanej sprawie zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Nie miały one natomiast obowiązku poszukiwania innych, niż wskazane przez spółkę, powodów niewykonania ustawowego obowiązku przez skarżąca i ustalania okoliczności przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia kary. Organy dokonały dogłębnej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dały wyraz w treści decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Podsumowując, należy wskazać, że postępowanie przed organami obu instancji zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. W ocenie sądu, nie można również stwierdzić naruszeń przepisów k.p.a., na które wskazano w skardze, ani innych przepisów, które mogłyby stać się podstawą do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

is