Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 42/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków
Powołane przepisy: article: art. 146 par 1, art. 3 par 2 pkt 4, art. 52 par 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 ust 1, ust 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. R. na czynność Poczty Polskiej [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa I. stwierdza bezskuteczność czynności Poczty Polskiej [...] polegającej na stwierdzeniu obowiązku M. R. uiszczenia opłaty abonamentowej za okres od [...] r. do [...] r. i uznaje uprawnienie M. R. do zwolnienia od opłat abonamentowych za wskazany powyżej okres. II. zasądza od Poczty Polskiej [...] na rzesz skarżącej M. R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. M. R. złożyła w Urzędzie Pocztowym [...] formularz zwolnienia z opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, okazując jednocześnie, żądane przez pracownika poczty dokumenty, tj. dowód osobisty i odcinek dokumentujący wysokość pobieranego obecnie świadczenia z ZUS.

Wniosek ten został przyjęty bez zastrzeżeń, skarżąca nie była informowana

o jakichkolwiek brakach powyższego formularza.

Zawiadomieniem z dnia 22 kwietnia 2011 r. P. poinformowała stronę, że według stanu na dzień [...] r. jej zaległości z tytułu opłat abonamentu radiowotelewizyjnego za okres [...] wynoszą

[...] zł. Pismem z dnia [...] r. skarżąca zwróciła się z prośbą o wyjaśnienie powyższego "wezwania do zapłaty", dołączając do pisma kserokopie: formularza zwolnienia z opłat, odcinka renty, legitymacji ZUS oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Pismem z [...] r. Poczta Polska S.A. poinformowała M. R., ze formularz zwolnienia z opłat za używanie odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych wpłynął do Działu Przetwarzania Dokumentów, jednak został zakwestionowany z powodu braku uprawnień do zwolnienia.

W piśmie z [...] r., skarżąca szczegółowo przedstawiła swoją sytuację, wyjaśniając, że spełnia oba warunki zwolnienia z opłaty abonamentowej wynikające

z treści przepisu art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych. Na podstawie art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych oraz decyzji ZUS z dnia [...] r. posiada prawo do emerytury w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Co prawda na podstawie art. 70 ust. 1 pkt 1 wspomnianej ustawy oraz decyzji ZUS z dnia [...] r. nabyła także prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu K. R. i to świadczenie jest obecnie wypłacane, jednak w żadnym razie nie spowodowało to utraty prawa do emerytury. Do pisma skarżąca dołączyła m.in. kopię decyzji o przyznaniu emerytury.

Poczta Polska S.A. w piśmie z dnia [...] r. podtrzymała swoje stanowisko. W tej sytuacji skarżąca przerejestrowała odbiorniki na swojego niepełnosprawnego syna, któremu przysługuje zwolnienie od opłaty abonamentowej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o opłatach abonamentowych.

Pismem z dnia [...] r. Poczta Polska S.A. ponownie przesłała skarżącej zawiadomienie o zaległościach w opłatach abonamentowych w kwocie [...] zł.

M. R. pismem z dnia 31 maja 2012 r. wezwała Pocztę Polską do usunięcia naruszenia prawa poprzez anulowanie wezwania do zapłaty stanowiącego czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnienia i obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

Odpowiadając na to wezwanie, Poczta Polska S.A. ponownie wskazała na brak uprawnień skarżącej do zwolnienia z opłat abonamentowych.

W dniu 27 lipca 2015 r. M. R. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na poinformowanie strony przez operatora – pismami z dnia [...]r. - o obowiązku uiszczenia

w określonej wysokości zaległej opłaty abonamentowej - stanowiące czynność dotyczącą stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

Wnosząc o jej uchylenie, skarżąca zarzuciła operatorowi błędną interpretację treści art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych, ustanawiającego dwa warunki, których spełnienie skutkuje zwolnieniem z obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej. Pierwszy warunek to ukończone 60 lat, zaś drugi to posiadanie ustalonego prawa do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym. Strona podkreśliła, że przepis ten nic nie mówi o konieczności pobierania świadczenia emerytalnego przez osobę korzystającą ze zwolnienia.

Skarżąca podniosła, że w myśl art. 100 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych, prawo do emerytury powstaje z mocy prawa z chwilą spełnienia warunków przewidzianych w tej ustawie, zaś decyzja organu rentowego ma wyłącznie charakter deklaratoryjny i potwierdza fakt przysługiwania prawa do emerytury danej osobie. W myśl art. 101 tej ustawy, prawo to jest niezbywalne i ustaje wyłącznie w dwóch wypadkach: gdy ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa, bądź z chwilą śmierci osoby uprawnionej. Z tego względu, stosując w odniesieniu do treści art. 4 ust.1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych dyrektywy wykładni językowej, która w interpretacji przepisów ma zawsze pierwszeństwo przed wykładnią celowościową, jedynym logicznym wnioskiem wynikającym z treści tego przepisu jest ten, że przewidziane w nim zwolnienie przysługuje każdej osobie, która ma ukończone 60 lat i ustalone prawo do emerytury w kwocie nie większej niż 50 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez GUS. Strona zaznaczyła, że rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 16 lutego 2010 r. w sprawie rodzajów dokumentów oraz wzoru oświadczenia potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych nie nakłada, na ubiegającego się o zwolnienie, obowiązku przedstawienia odcinka emerytury potwierdzającego fakt otrzymywania świadczenia emerytalnego.

W odpowiedzi na skargę Poczta Polska S.A. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Zdaniem Poczty Polskiej, w celu uzyskania zwolnienia z opłaty abonamentowej skarżąca powinna przedstawić kserokopię decyzji jednostki organizacyjnej organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury z 2010 r. czyli z roku, w którym abonentka ubiegała się o zwolnienie z opłat abonamentowych.

Postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, z uwagi na oczywistą bezzasadność jej skargi. Zdaniem Sądu, M. R. złożyła skargę na zawiadomienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r., nazwane przez nią "wezwaniem do zapłaty", które stanowi jedynie upomnienie w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie stanowi ono rozstrzygnięcia władczego, które decydowałoby o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane, nie stanowi potwierdzenia uprawnień czy obowiązków dłużnika wynikających z przepisów prawa, a zatem nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że niezależnie od błędnych motywów rozstrzygnięcia, Sąd I instancji poprawnie przyjął, że skarga z dnia 24 lipca 2014 r. spełniła kryterium oczywistej bezzasadności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyczyną uznania oczywistej bezzasadności skargi powinno być niepoinformowanie przez skarżącą Poczty Polskiej S.A. o ustalonym prawie do emerytury, a nie charakter prawny zawiadomienia o wysokości zaległości w opłatach abonamentowych oraz brak możliwości kontroli takiego zawiadomienia przez sąd administracyjny.

Postanowieniem z dnia 30 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

odrzucił skargę M. R. na czynność Poczty Polskiej S.A,

w przedmiocie zawiadomienia w sprawie opłaty abonamentowej, wskazując, że nie stanowi ona czynności o jakiej mowa w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną na to postanowienie wniosła M. R, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, ze poinformowanie strony przez operatora (pismami z dnia 31 maja 2012 r. i 25 czerwca 2012 r.) o obowiązku uiszczenia określonej wysokości zaległej opłaty abonamentowej, zwłaszcza w sytuacji złożenia przez tą osobę oświadczenia o zwolnieniu od opłaty, powinno podlegać kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 i art. 52 § 3 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako czynność dotycząca stwierdzenia obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa. Przyjęcie jedynie takiej wykładni obowiązujących przepisów w zakresie opłat RTV pozwala abonentowi podjąć działania zmierzające do ochrony swoich praw. Zajęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu, wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola, taka, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cytowanej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przez wykładnię prawa, o której mowa w powołanym przepisie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa materialnego i procedury oraz sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy zostało uznane za błędne. Wiążąca sąd I instancji ocena dotyczy zatem właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie, pozostając w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Konsekwencją oceny prawnej są z reguły wskazania co do dalszego postępowania. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie.

Z uwagi na powyższe, Sąd zobowiązany był w niniejszej sprawie do przyjęcia, zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, że poinformowanie strony przez operatora - pismami z dnia 31 maja 2012 r. i 25 czerwca 2013 r.

– o obowiązku uiszczenia określonej wysokości zaległej opłaty abonamentowej powinno podlegać kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 i art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako czynność dotycząca stwierdzenia obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa.

Przy wskazanej powyżej konstrukcji uprawnienia strony do zaskarżenia omawianego aktu lub czynności do sądu administracyjnego, konieczne jest zatem wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi tj. poprzedzenie skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, który to wymóg został w niniejszej sprawie przez stronę dopełniony.

W ocenie Sądu skargę należy uznać za zasadną, a zawarte w niej argumenty za trafne.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że M. R. złożyła we właściwym urzędzie pocztowym w dniu 12 marca 2010 r. formularz zwolnienia z opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Jak wynika z treści pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia [...]r. zwolnienie to zostało skarżącej przyznane, jednak – jak twierdzi operator – na podstawie dokumentów, które do tego nie uprawniały, wobec czego zostało następnie anulowane. Zdaniem Poczty Polskiej, aby skarżąca mogła uzyskać zwolnienie ze wspomnianej opłaty abonamentowej powinna przedstawić kserokopię decyzji jednostki organizacyjnej organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury z 2010 r. czyli z roku, w którym ubiegała się ona o zwolnienie z tej opłaty.

W ocenie Sądu z taką argumentacją nie sposób się jednak zgodzić.

Zgodnie z treścią art. art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204), zwalnia się od opłat abonamentowych miedzy innymi:

1) osoby, co do których orzeczono o:

a) zaliczeniu do I grupy inwalidów lub

b) całkowitej niezdolności do pracy, na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440, z późn. zm.), lub

c) znacznym stopniu niepełnosprawności, na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 Nr 127, poz. 721, z późn. zm.), lub

d) trwałej lub okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403, z późn. zm.);

2) osoby, które ukończyły 75 lat;

3) osoby, które otrzymują świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy z właściwego organu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej lub rentę socjalną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub innego organu emerytalno-rentowego;

4) osoby niesłyszące, u których stwierdzono całkowitą głuchotę lub obustronne upośledzenie słuchu (mierzone na częstotliwości 2000 Hz o natężeniu od 80 dB);

5) osoby niewidome, których ostrość wzroku nie przekracza 15%;

6) osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Zwolnienia określone w ust. 1 pkt 1 i 3-8 tego przepisu przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy).

Rodzaje dokumentów potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych zostały określone w – wydanym na podstawie art. 4 ust. 5 ustawy

o opłatach abonamentowych – rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji

z dnia 16 lutego 2010 r. w sprawie rodzajów dokumentów oraz wzoru oświadczenia potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych. W § 1 tego rozporządzenia wskazano dokumenty potwierdzające takie uprawnienia w przypadku osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych. Zgodnie z tym przepisem wymagane w przypadku tych osób dokumenty to: dowód osobisty oraz decyzja jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo innego organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury.

Jak wynika zatem z przytoczonych przepisów, zwolnienie z opłat abonamentowych przysługuje m.in. osobom które ukończyły 60 lat i mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, przy czym dokumentami potwierdzającymi te uprawnienia są: dowód osobisty i stosowna decyzja potwierdzająca wysokość emerytury.

W przypadku skarżącej bezspornym jest, że ukończyła ona 60 lat jak również,

że uzyskała prawo do emerytury w wysokości [...] zł od dnia 1 sierpnia 1996 r. oraz [...] zł od dnia 1 września 1996 r. (powyższe potwierdza decyzja ZUS z dnia [...] r., znak: [...]). Nie ulega też wątpliwości, że skoro

w 2010 r. 50 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej wynosiło [...] zł, zatem wysokość emerytury nie przekracza wspomnianej kwoty.

W sprawie spornym jest natomiast, czy skarżąca celem uzyskania zwolnienia od opłaty abonamentowej, obowiązana jest przedstawić operatorowi decyzję jednostki organizacyjnej organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury z 2010 r., tj. roku, w którym ubiegała się o zwolnienie z opłat abonamentowych, czy też wystarczającym jest przesłanie odpisu decyzji o przyznaniu prawa do emerytury z dnia 27 sierpnia 1996 r. – zwłaszcza w sytuacji gdy skarżąca świadczenia tego nie pobiera, a zatem jego wysokość nie ulega zmianie.

Zdaniem Sądu należy zgodzić się ze skarżącą, że obowiązujące przepisy nie przewidują obowiązku przedstawiania organowi odcinków emerytury bądź decyzji o jej przyznaniu czy też waloryzacji - aktualnych w roku ubiegania się o zwolnienie z opłat.

Cytowane powyżej przepisy mówią jedynie o decyzji właściwej jednostki organizacyjnej ZUS lub innego organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury, przy czym chodzi tu o ustalone prawo do emerytury nie zaś o emeryturę pobieraną.

Jak słusznie wskazuje skarżąca, uzyskanie przez nią prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu nie pozbawiło jej uprawnienia do emerytury, wobec czego pomimo pobierania renty rodzinnej nadal posiada prawo do emerytury, przyznanej decyzją

z dnia [...] r.

Jak wynika z art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 748 z późn. zm.), w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

Z uwagi na powyższe, skarżącej wstrzymano wypłatę emerytury i podjęto wypłatę renty rodzinnej (od dnia 1 stycznia 2003 r.) wobec czego nie ma ona możliwości przedstawienia odcinka emerytury za 2010 r. Powyższe, zdaniem Sądu nie może jednak skutkować brakiem uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych skoro cytowane powyżej przepisy takiego obowiązku nie przewidują.

Należy też zgodzić się ze skarżącą, że jeżeli językowe znaczenie tekstu prawnego jest jasne, wówczas nie ma potrzeby sięgania po inne pozajęzykowe metody wykładni.

Taki właśnie pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku

z dnia 28 czerwca 2000 r. (w sprawie K 25/99), wskazując, że "w państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas - zgodnie

z zasadą clara non sunt interpretanda - nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni. W takim wypadku wykładnia pozajęzykowa może jedynie dodatkowo potwierdzać, a więc wzmacniać, wyniki wykładni językowej wykładnią systemową czy funkcjonalną. Podobnie ma się rzecz z wykładnią tekstów prawnych, których sens językowy nie jest jednoznaczny z tego względu, że tekst prawny ma kilka możliwych znaczeń językowych, a wykładnia funkcjonalna (celowościowa) pełni rolę dyrektywy wyboru jednego z możliwych znaczeń językowych. W obu wypadkach interpretator związany jest językowym znaczeniem tekstu prawnego, znaczenie to stanowi zawsze granicę dokonywanej przez niego wykładni. W pewnych szczególnych sytuacjach rola wykładni funkcjonalnej nie będzie jednak ograniczać się wyłącznie do roli dyrektywy wyboru jednego ze znaczeń językowych, ale może tworzyć swoiste, różne od alternatyw językowych, znaczenie tekstu prawnego. Przyjęcie takiego swoistego znaczenia tekstu prawnego, ustalonego na podstawie wykładni funkcjonalnej (celowościowej) będzie prowadziło zawsze do wykładni rozszerzającej lub zwężającej. Również w tym wypadku językowe znaczenie tekstu prawnego stanowi granicę wykładni, w tym sensie, że nie jest dopuszczalne przyjęcie swoistych wyników wykładni funkcjonalnej, jeżeli wykładnia językowa prowadzi do jednoznaczności tekstu prawnego. Nie oznacza to jednakże, że granica wykładni, jaką stanowić może językowe znaczenie tekstu, jest granicą bezwzględną. Oznacza to jedynie, że do przekroczenia tej granicy niezbędne jest silne uzasadnienie aksjologiczne, odwołujące się przede wszystkim do wartości konstytucyjnych (K. Płeszka, Językowe znaczenie tekstu prawnego jako granica wykładni [w:] Filozoficzno-teoretyczne problemy sądowego stosowania prawa, pod red. M. Zirka-Sadowskiego, Łódź 1997, s. 69-77)".

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wykładnia językowa spornego przepisu nie budzi wątpliwości co do jego jednoznaczności. Skoro przepis wskazuje na ustalone prawo do emerytury, to odwoływanie się przez Pocztę Polską do emerytury pobieranej nie znajduje oparcia w jego treści. Nie ulega też wątpliwości, że skarżąca nie ma ustalonego prawa do takiego świadczenia (ani emerytury ani renty), którego wysokość przekraczałaby połowę przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS.

Przyjęcie wskazanych powyżej poglądów prowadzi w okolicznościach rozpoznawanej sprawy do stwierdzenia - w oparciu o przepis art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - bezskuteczności zaskarżonej czynności, co znalazło swe odzwierciedlenie w punkcie I wyroku.

Skoro żądanie skarżącej dotyczy uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, to podmiot, którego uprawnień dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma prawo żądać aby sąd orzekł o jego istnieniu lub nieistnieniu (art. 146 § 2 cytowanej ustawy). Ponieważ uprawnienie skarżącej do zwolnienia z opłat abonamentowych ma charakter bezpośredni, a nie podlegało ono konkretyzacji w formie indywidualnego aktu prawnego, zachodziła potrzeba uznania go w treści niniejszego orzeczenia. Ponieważ Poczta Polska S. A. zakwestionowała uprawnienie skarżącej do zwolnienia z opłat abonamentowych za okres od kwietnia 2010 r. do lipca 2011 r. zatem należało uznać uprawnienia M. R. do powyższego zwolnienia za ten właśnie okres.

O kosztach postępowania określonych w pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.