Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 726/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 36a ust. 5, art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2,
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: § 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1225
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 18 kwietnia 2024 r. nr OA.7721.23.7.2015 w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem – skargę oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. S. (dalej także jako: "skarżąca") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: "PWINB") z 18 kwietnia 2024 r. nr OA.7721.23.7.2015 wydana w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a."), art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471).

Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych prowadził postępowanie dotyczące budynku inwentarsko-składowego posadowionego na działce nr [...] w miejscowości T. W jego toku wydana została decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. (dalej: "PINB") z 10 grudnia 2014r. nr PINB.IV.5160.2.2014, którą nakazano skarżącej doprowadzenie należącego do niej budynku gospodarczego - stodoły o wym. 13,90 x 9,90 m, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości T., gm. G. do stanu zgodnego z przepisami, poprzez zamurowanie cegłą pełną lub luksferami dwóch otworów okiennych o wym. 0,74 x 1,02 m i otworu drzwiowego o wym. 2 x 1 m w ścianie południowej budynku, w terminie do 30 czerwca 2015 r.

Na skutek odwołań K. S. oraz E. P. (właścicielki sąsiedniej działki nr [...]), PWINB decyzją z 5 lutego 2015 r. nr OA.7721.23.1.2015 uchylił decyzję organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

PINB decyzją z 22 czerwca 2015 r. nr PINB.IV.5160.2.2014.2015 umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie prawidłowości wybudowania budynku inwentarsko – składowego na będącej własnością K. S. działce nr [...] w miejscowości T. W uzasadnieniu wskazał na poczynione w toku postępowania ustalenia potwierdzające wzniesienie tego budynku na podstawie pozwolenia na budowę w latach 1973 – 1974, który wg planu sytuacyjnego miał być położony w odległości 3 m od granicy z działką nr [...]. Obecne pomiary wskazują na jego usytuowanie o odległości 2,80 – 3,25 m od betonowego ogrodzenia z tą działką, przy czym aktualna kopia mapy zasadniczej w skali 1:500 wykazuje, że ogrodzenie to może nie pokrywać się z granicą między działkami [...] i [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji E. P. zakwestionowała zasadność umorzenia postępowania, wskazując m.in. na niekompletność dokumentacji dostarczonej przez właścicielkę przedmiotowego obiektu, ściana budynku od strony jej działki posiada otwory okienne i drzwiowe i jej usytuowanie jest niezgodne z przepisami prawa, nadto ogrodzenie pomiędzy działkami nr [...] i [...] pokrywa się z granicą.

PWINB po przeprowadzonej 2 września 2015 r. rozprawie administracyjnej w wyniku której stwierdzono, że ściana południowa przedmiotowego budynku znajduje się w odległości 2,83 – 3,32 m od osi ogrodzenia z płyt betonowych, decyzją z 15 września 2015 r. nr OA.7721.23.7.2015 uchylił w całości decyzję PINB z 22 czerwca 2015 r. i jednocześnie nakazał K. S. doprowadzenie budynku inwentarsko – składowego o wym. 14,16 x 12,90 m, usytuowanego na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie w ścianie szczytowej od strony południowej dwóch otworów okiennych o wym. 1,02 x 0,74 m materiałem ściennym niepalnym lub luksferami oraz jednego otworu drzwiowego o wym. 1 x 2 m materiałem ściennym niepalnym, w terminie do 15 grudnia 2015 r.

W wyniku złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. II SA/Rz 1546/15 uchylił powyższą decyzję PWINB. Sąd wskazał na brak wyjaśnienia, w jakiej dokładnie odległości od granicy z działką nr [..] znajduje się szczytowa ściana południowa budynku z oknami i drzwiami, bez czego nie można było wiążąco zastosować wskazanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 P.b. Wskazał także, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu w ustaleniu istotnych dla sprawy okoliczności organ kierował się aktualnym stanem granicy działek ujawnionym w ewidencji gruntów.

W dalszej kolejności po uzupełnieniu materiału dowodowego PWINB decyzją z 26 października 2016 r. nr OA.7721.23.7.2015 uchylił w całości decyzję PINB z 22 czerwca 2015 r. i nakazał K. S. doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie w ścianie szczytowej od strony południowej dwóch otworów okiennych o wym. 1,02 x 0,74 m materiałem ściennym niepalnym lub luksferami oraz jednego otworu drzwiowego o wym. 1 x 2 m materiałem ściennym niepalnym, w terminie do 30 kwietnia 2017 r.

Decyzja ta była przedmiotem kontroli WSA w Rzeszowie, który wyrokiem z 13 czerwca 2017 r., sygn. II SA/Rz 1701/16 WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że dokonane na podstawie mapy elektronicznej dostępnej na stronie internetowej "[...]" pomiary odległości ściany południowej budynku inwentarsko - składowego na działce nr [...] od granicy z działką nr [...] nie mogą być uznane jako wiarygodne i stanowić podstawy nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie zamurowania otworów okiennych i drzwiowych znajdujących się w ścianie południowej budynku inwentarsko-składowego na działce nr [...] (na podstawie pomiarów odcinków zobrazowanych na wydrukach mapy elektronicznej ustalono, że odległość naroża południowo – wschodniego, środka rozpiętości ściany południowej oraz naroża południowo – zachodniego od granicy z działką nr [...] wynosi odpowiednio 3,6 m, 3,75 m i 3,9 m). WSA w Rzeszowie zalecił, aby ponownie prowadząc postępowanie przeprowadzić dowód z opinii geodety, który na podstawie danych geodezyjnych dostępnych w zasobie geodezyjnym ustaliłby odpowiadający im przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], co w sposób nie budzący wątpliwości pozwoliłoby na dokonanie pomiarów odległości od niej ściany południowej budynku inwentarsko – składowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 marca 2018 r., sygn. II OSK 2314/17 oddalił skargę kasacyjną złożoną od powyższego wyroku. W uzasadnieniu stwierdzono, że jeżeli brak jest możliwości dokonania wyliczeń w oparciu o nadesłaną aktualną mapę zasadniczą (nie potwierdzoną przez jednostki wykonawstwa geodezyjnego), jak i wobec niedopuszczalności czynienia wiążących obliczeń za pomocą programu geoportal, to zachodzi konieczność poszukiwania innej drogi do dokonania obliczeń niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. NSA ocenił przyjęcie konieczności sporządzenia opinii przez biegłego geodetę za w pełni zasadne.

Pismem z 16 maja 2018 r. PWINB wezwał K. S. do przedłożenia opinii biegłego geodety wskazującej odległość południowej ściany budynku inwentarsko – składowego usytuowanego na działce nr [...] od granicy tej działki z działką nr [...] w terminie do 30 czerwca 2018 r. Zostało to zakwestionowane przez wyżej wymienioną. Według niej zobowiązywanie w postępowaniu do przeprowadzenia dowodu prywatnego jest niezrozumiałe.

Wobec braku uprawnionych podmiotów (geodetów) zainteresowanych wykonaniem opinii dot. przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...], PWINB postanowieniem z 20 grudnia 2018 r. nr OA.7721.23.7.2015 zawiesił z urzędu postępowanie i jednocześnie wezwał K. S. do wystąpienia do Wójta Gminy G. z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości, w terminie do 28 lutego 2019 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 26 lutego 2019 r. nr DON.7101.16.2019.MGN uchylił powyższe postanowienie.

W dalszej kolejności decyzją z 28 listopada 2019 r. nr OA.7721.23.7.2015 PWINB uchylił w całości decyzję PINB z 22 czerwca 2015 r. i jednocześnie nakazał K. S., jako właścicielce, doprowadzenie budynku inwentarsko-składowego o wym. 14,16 m x 12,90 m, usytuowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości T. gm. G., do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie w ścianie szczytowej od strony południowej dwóch otworów okiennych o wym. 1,02 x 0,74 m materiałem ściennym niepalnym lub luksferami oraz jednego otworu drzwiowego o wym. 1 x 2 m materiałem ściennym niepalnym, w terminie do 30 kwietnia 2020 r.

Także i ta decyzja była przedmiotem kontroli WSA w Rzeszowie, który wyrokiem z 11 marca 2020 r., sygn. II SA/Rz 1454/19 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał na niezastosowanie się przez organ do wytycznych zawartych w uprzednio wydanych wyrokach. Zalecił by organ kierując się wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu wyroku rozszerzył zakres działań mających doprowadzić do skutecznego wyłonienia podmiotu uprawnionego do sporządzenia niezbędnej w sprawie opinii nt. przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] i odległości od niej południowej ściany budynku inwentarsko – składowego, co determinować będzie rozstrzygnięcie co do znajdujących się w niej otworów okiennych i drzwiowego. Zaznaczył przy tym, że organ zobowiązany jest kierować się aktualnym stanem prawnym wynikającym z danych zawartych w zasobie geodezyjnym, a nie dążyć do wytworzenia nowych dokumentów i nowego stanu prawnego, czym skutkuje postępowanie rozgraniczeniowe.

NSA wyrokiem z 15 czerwca 2023 r., sygn. II OSK 2113/20 oddalił wniesioną przez PWINB skargę kasacyjną.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu PWINB w R. wskazaną na wstępie decyzją z 18 kwietnia 2024 r. nr OA.7721.23.7.2015 uchylił w całości decyzję PINB z 22 czerwca 2015 r. i jednocześnie nakazał K. S., jako właścicielce doprowadzenie budynku inwentarsko-składowego o wym. 14,16 m x 12,90 m, usytuowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości T., gmina G., do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie w ścianie szczytowej od strony południowej: dwóch otworów okiennych o wym. 1,02 x 0,74 m oraz jednego otworu drzwiowego o wym. 1,00 x 2,00 m materiałem ściennym niepalnym lub luksferami, w terminie do 30 sierpnia 2024 r.

Na wstępie organ wyjaśnił, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed 19 września 2020 r. a zatem zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe w brzmieniu obowiązującym przed ww. datą, zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471).

Ponadto wskazał, że w trakcie postępowania zmarła odwołująca się E. P. Następca prawny po ww. wymienionej – A. B. oświadczyła, że podtrzymuje złożone przez E. P. odwołanie.

W dalszej kolejności organ pismem z 4 stycznia 2024 r. zlecił D. D. – geodecie uprawnionej, wykonanie opinii geodezyjnej w zakresie ustalenia odległości południowej ściany.

Ze sporządzonej opinii wynika, że pomierzona w terenie, odległość przedmiotowego budynku gospodarczego (inwentarsko-składowego) od granicy ewidencyjnej pomiędzy działkami nr [...] i [...] położonymi w miejscowości T., gm. G. jest zmienna i mieści się w przedziale od 3,60 m do 4,60 m. Odległość otworu okiennego usytuowanego na ścianie południowej (od strony zachodniej) od w/w granicy mieści się w przedziale od 3,68 m do 3,72 m. Odległość otworu drzwiowego wynosi od 3,80 m do 3,84 m. Odległość otworu okiennego znajdującego się po stronie wschodniej wynosi od 3,86 m do 3,91 m. Granica ewidencyjna pomiędzy działkami nr [...] i [...] została poprzedzona ustaleniem granic i spełnia standardy dokładnościowe – błąd położenia punktów granicznych względem osnowy I klasy wynosi od 0,00 m do 0,30 m.

PWINB stwierdził, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że bezsprzecznym jest, że przedmiotowy obiekt budowlany, tj. budynek inwentarsko-składowy został wybudowany w latach 1973-1974, na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 2 sierpnia 1972 r. sygn. I.BUA601W/499/72, zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania terenu i usytuowania budynku inwentarsko-składowego typowego WB-5919, wydanej J. S. (ojciec K. S.). Zgodnie z zatwierdzonym w/w decyzją planem sytuacyjnym, budynek inwentarsko-składowy miał mieć wymiary 6,5 m x 14,6 m i miał być usytuowany od północy tj. od granicy z działką Pana P. w odległości 1,00 m, natomiast od południa tj. od granicy z działką J. K. (ojciec E. P.) w odległości 3,00 m. Wymiary budynku oraz miejsca wejść do budynku zaznaczone strzałkami na planie sytuacyjnym w ścianach od strony wschodniej i zachodniej, odpowiadają wymiarom i miejscu wejść wynikającym z projektu typowego o symbolu WB-5919, który znajduje się w katalogu typowych projektów dla indywidualnego budownictwa wiejskiego pod symbolem katalogowym (KB4-6.2.1.(54). Typowy projekt nie przewidywał otworów okiennych i drzwiowych w ścianach szczytowych takiego budynku.

PWIB stwierdził, że przedmiotowy budynek jest murowany (cegła silikatowa) o wymiarach: od strony zachodniej 13,99 m, od strony wschodniej 14,16 m, od strony północnej i 2,90 m, od strony południowej 13,03 m (łącznie z uskokiem w kierunku północnym - uskok na szer. 3,04 m ściany). Budynek przekryty jest dachem dwuspadowym o spadkach w kierunku wschodnim i zachodnim, kryty dachówką cementową. Ściana od strony północnej tj. od działki nr [...], pełna bez otworów. W ścianach od strony zachodniej i wschodniej znajdują się wrota do stodoły. W ścianie od strony wschodniej oprócz wrót do stodoły znajduje się otwór do wyrzucania obornika (przed uskokiem ściany od krawędzi południowej), a w ścianie zachodniej dwa okienka. W ścianie południowej znajdują się dwa okna o wym. 1,02 x 0,74 m i drzwi o wym. 1,00 x 2,00 m. Po stronie południowej, na sąsiedniej działce nr [...], w odległości 1,24 m w kierunku południowym od ogrodzenia z płyt betonowych znajduje się murowany budynek wybudowany, jako gospodarczy w 1970 r. i zamieniony na mieszkalny w 2014 r. Wymiary zewnętrzne i kształt budynku nie uległy zmianie od 1970 r. i obiekt ten istniał przed budową budynku będącego przedmiotem postępowania. Ściana tego budynku od strony działki nr [...] pełna bez otworów. Dach dwuspadowy kryty blachodachówką. Od strony północnej tj. od działki nr [...] na szerokości przedmiotowego budynku inwentarsko - składowego brak ogrodzenia i znaków granicznych. Ogrodzenie z siatki metalowej na słupkach stalowych pomiędzy działkami nr [...] i [...] kończy się na wysokości narożnika zachodnio-północnego przedmiotowego budynku. Odległość ściany przedmiotowego budynku od osi ostatniego słupka ogrodzeniowego wynosi 0,95 m.

Organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że usytuowanie budynku od granic działki od strony północnej i południowej jest zgodne z zatwierdzonym planem. Jednak wymiary budynku w kierunku wschodnim nie są zgodne z zatwierdzonym ww. decyzją planem sytuacyjnym. Niezgodne z projektem typowym WB-5919 jest też usytuowanie otworów okiennych i drzwiowego w ścianie szczytowej od strony południowej. Ściana zachodnia budynku gospodarczo-inwentarskiego K. S. usytuowana jest zgodnie z planem sytuacyjnym na wysokości budynku gospodarczego - obecnie mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], natomiast wymiary ścian w kierunku wschodnim są większe niż wynika to z zatwierdzonego planu.

Organ stwierdził, że inwestor budując obiekt budowlany na podstawie w/w decyzji, odstąpił od warunków pozwolenia i przepisów.

Zdaniem organu dokonane zmiany tj. wykonanie dwóch okien i drzwi w ścianie od strony południowej oraz zwiększenie wymiarów w kierunku wschodnim należy zakwalifikować jako odstępstwa istotne – art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. i zasadnym jest przeprowadzenie postępowania naprawczego.

PWINB wyjaśnił, że z opinii geodezyjnej sporządzonej przez uprawnionego geodetę w celu ustalenia odległości południowej ściany budynku inwentarsko-składowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] od granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...] wynika, że odległość otworu okiennego usytuowanego na ścianie południowej (od strony zachodniej) od granicy z działką nr [...] mieści się w przedziale od 3,68 m do 3,72 m. Odległość otworu drzwiowego wynosi od 3,80 m do 3,84 m. Odległość otworu okiennego znajdującego się po stronie wschodniej wynosi od 3,86 m do 3,91 m.

Z powyższego wynika, że ściana południowa przedmiotowego budynku z drzwiami i dwoma oknami usytuowana jest w odległości mniejszej niż dopuszczalne 4 m od granicy z działką nr [...]. Organ zauważył, że aby przedmiotowy budynek inwentarsko-składowy spełniał przepisy określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, koniecznym jest zlikwidowanie istniejących dwóch otworów okiennych i jednego drzwiowego w ścianie południowej tj. od strony granicy z działką nr [...]. Organ wskazał też, że naruszenie tego przepisu jest możliwe do jego wyeliminowania poprzez zamurowanie powyższych otworów materiałem ściennym nierozprzestrzeniającym ognia jak: cegła, pustaki, luksfery, pustaki szklane. Zamurowanie powyższych otworów jednym z wymienionych materiałów doprowadzi przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z przepisami obowiązującymi w czasie wydawania decyzji.

W tych okolicznościach PWINB stwierdził, że właściwym jest wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez wykonanie określonych robót budowlanych w wyznaczonym terminie.

Z tych przyczyn organ uznał umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego przez organ I instancji za niezasadne, co skutkowało zreformowaniem decyzji organu I instancji.

K. S., reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. B. B., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższej opisaną decyzję domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania, wstrzymania jej wykonania oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw poprzez błędne przyjęcie, że przepisy ustawy zmienianej tj. prawo budowlane stosuje się w brzmieniu dotychczasowym podczas gdy w myśl art. 28 pkt 1 lit. a zm. P.b. do spraw o których mowa w art. 25 - 27 stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 i art. 40 ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.

2. art. 36a ust. 5 w brzmieniu obwiązującym od 19 września 2020 r. poprzez uznanie wykonania dwóch okien i drzwi i zwiększenia wymiarów w kierunku wschodnim za odstępstwa istotne, podczas gdy zgodnie z art. 36a ust. 5 w nowym brzmieniu, nie nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, jak również analogicznie istotne odstępstwo nie wynikało z art. 36a ust. 5 pkt. 2 w zw. z ust. 5a pkt 1 p.b. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw 2016 r., a dokonane odstępstwo wyznaczające minimalne odległości od granicy działki sąsiedniej nie przekracza 2%.

3. art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 P.b. poprzez ich zastosowanie wobec braku istotnych odstępstw zawartych w art. 36a ust. 5 P.b. z pominięciem faktu, że odstępstwa w odległości zostały wykonane przed dniem 31.05.2004 r. (robót budowlanych w latach 1973-1980 przedmiotowych) i błędne zastosowanie definicji zawartej w art. 36a ust. 5 P.b.

4. art. 51 ust. 1 pkt. 3 P.b. poprzez braku oceny czy i które z odstępstw mają charakter istotny w rozumieniu P.b., braku oceny czy odległości mniejsze od minimalnych stanowią istotne odstępstwo, które z tych odstępstw naruszają przepisy prawa w tym techniczno-budowlane obowiązujące od dnia 31.05.2004 r. oraz braku oceny czy odstępstwa od projektu mogą zostać zatwierdzone przez organ bez konieczności wykonania przez skarżącą zamurowania dwóch otworów okiennych i jednego drzwiowego.

5. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów, że dowód z opinii biegłego geodety z 11.03.2004 r. wskazuje na dokonanie odstępstwa istotnego, podczas gdy faktyczne odległości otworu okiennego od granicy działki sąsiedniej mieści się w przedziale 3,68 m do 3,72 m, drugiego otworu w przedziale 3,86 m do 3,91 m co jest nieistotne przy wymaganych nie mniejszej niż 4 m.

Skarżąca zarzuciła, że organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. powinien podjąć wskazane niżej czynności a których nie wykonał. Po pierwsze nieprawidłowo ustalił czy odstępstwa zakwalifikowane jako istotne bez pomocy definicji zawartej w art. 36a ust. 5 P.b. Po drugie nie uzasadnił, które z tych odstępstw naruszają przepisy prawa, w tym techniczno-budowalne, w tym przepisy o planowaniu przestrzennym. Po trzecie, czy odstępstwa w postaci odległości nie przekraczające 2% mogą zostać zaakceptowane jako nieistotne skutkujące umorzeniem postępowania. Podkreśliła, że przedmiotowy obiekt powstał legalnie w latach 1973-1980 w oparciu o projekt budowlany typowy.

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2024 r., sygn. II SA/Rz 726/24 WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy podkreślić, że w niniejszej sprawie zarówno organy jak i Sąd związane są prawomocnymi wyrokami WSA i NSA wymienionymi we wcześniejszej części uzasadnienia na podstawie art. 153 P.p.s.a.

Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 8 maja 2018 r., II OSK 3130/17, dokonując oceny charakteru przepisu art. 153 P.p.s.a. w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 P.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania.

Oddziaływaniem art. 153 P.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

Organy rozpatrując ponownie sprawę uwzględniły ocenę prawną i zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11.03.2020r. sygn. akt II SA/Rz 1454/19 oraz z dnia 13.06.2017r. sygn. akt II SA/Rz 1701/16, potwierdzonych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 11 marca 2020 r. i wyroku NSA z dnia 15 czerwca 2023 r., II OSK 2113/20.

W związku z powyższym stosując się do zaleceń ww wyroków, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Inspektor Nadzoru Budowlanego pismami z dnia 13.11.2023r. znak: OA.7721.23.7.2015 wystąpił do czterech biegłych z zakresu geodezji przy Sądzie Okręgowym w T. z zapytaniem, czy byliby zainteresowani wykonaniem opinii geodety i prośbą o wskazanie kosztów jej wykonania.

Uzyskano dwie oferty z których wybrano najkorzystniejszą cenowo ofertę geodety uprawnionego D. D. prowadzącej działalność pn. [...] w cenie 3000,00 zł brutto.

Wobec tego pismem z dnia 04.01.2024r. znak: OA.7721.23.7.2015 zlecono wykonanie opinii geodezyjnej w zakresie ustalenia odległości południowej ściany (w miejscu jej naroży oraz istniejących otworów okiennych i drzwiowych) budynku inwentarsko-składowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w msc. T., gmina G. od granicy z działką nr ewid. [...], w terminie 3 miesięcy od otrzymania zlecenia.

Pismem z dnia 12.03.2024r. D. D. posiadająca uprawnienia GGK nr [...] przekazała do tutejszego organu opinię geodezyjną sporządzoną w dniu 11.03.2024r.

Z opinii tej wynika, że pomierzona w terenie odległość przedmiotowego budynku gospodarczego (inwentarsko-składowego) od granicy ewidencyjnej pomiędzy działkami nr [...] i [...] położonymi w miejscowości T. gminy G. jest zmienna i mieści się w przedziale od 3,60 m do 4,06 m. Odległość otworu okiennego usytuowanego na ścianie południowej (od strony zachodniej) od ww granicy mieści się w przedziale od 3,68 m do 3,72 m. Odległość otworu drzwiowego wynosi od 3,80. m do 3,84 m. Odległość otworu okiennego znajdującego się po stronie wschodniej wynosi od 3,86 m do 3,91 m. Granica ewidencyjna pomiędzy działkami nr [...] i [...] została poprzedzona ustaleniem granic i spełnia standardy dokładnościowe - błąd położenia punktów granicznych względem osnowy I klasy wynosi od 0,00 m do 0,30m.

Biorąc pod uwagę, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed 19.09.2020r. do przedmiotowej sprawy zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe w brzmieniu obowiązującym przed 19.09.2020 r. zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), w myśl którego do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu dotychczasowym.

Sąd w całości podziela stanowisko PWINB, który stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany tj. budynek inwentarsko-składowy na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości T., został wybudowany w latach 1973-1974, na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Budownictwa) Urbanistyki i Architektury z dnia 2 sierpnia 1972 r. sygn. I.BUA601W/499/72, zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania terenu i usytuowania budynku inwentarsko-składowego typowego WB-5919, wydanej Panu J. S. (ojciec Pani K. S.) zam. T. [...] (obecnie T., ul. [...]). Nie ulega też wątpliwości, że zgodnie z zatwierdzonym w/w decyzją planem sytuacyjnym, budynek inwentarsko-składowy miał mieć wymiary 6,5 m x 14,6 m i miał być usytuowany od północy tj. od granicy z działką Pana P. w natomiast od południa tj. od granicy z działką Pana J. K. (ojciec Pani E. P.) w odległości 3,00 m. Wymiary budynku oraz miejsca wejść do budynku zaznaczone strzałkami na planie sytuacyjnym w ścianach od strony wschodniej i zachodniej, odpowiadają wymiarom i miejscu wejść wynikającym z projektu typowego o symbolu WB-5919, który znajduje się w katalogu typowych projektów dla indywidualnego budownictwa wiejskiego pod symbolem katalogowym (KB4-6.2.1.(54). Typowy projekt nie przewidywał otworów okiennych i drzwiowych w ścianach szczytowych takiego budynku.

Przedmiotowy budynek jest murowany (cegła silikatowa) o wymiarach: od strony zachodniej 13,99 m, od strony wschodniej 14,16 m, od strony północnej 12,90 m, od strony południowej 13,03 m (łącznie z uskokiem w kierunku północnym – uskok na szer. 3,04 m ściany). Budynek przekryty jest dachem dwuspadowym o spadku w kierunku wschodnim i zachodnim, kryty dachówką cementową. Ściana od strony północnej tj. od działki nr [...], pełna bez otworów. W ścianach od strony zachodniej i wschodniej znajdują się wrota do stodoły. W ścianie od strony wschodniej oprócz wrót do stodoły znajduje się otwór do wyrzucania obornika (przed uskokiem ściany od krawędzi południowej), a w ścianie zachodniej dwa okienka. W ścianie południowej znajdują się dwa okna o wym. 1,02 x 0,74 m i drzwi o wym. 1,00 x 2,00 m. Po stronię południowej, na sąsiedniej działce nr [...], w odległości 1,24 m w kierunku południowym od ogrodzenia z płyt betonowych znajduje się murowany budynek wybudowany, jako gospodarczy w 1970 r. i zamieniony na mieszkalny w 2014r. Wymiary zewnętrzne i kształt budynku nie uległy zmianie od 1970 r. i obiekt ten istniał przed budową budynku będącego przedmiotem postępowania. Ściana tego budynku od strony działki nr [...] pełna bez otworów. Dach dwuspadowy kryty blachodachówką. Od strony północnej, tj. od działki nr [...] na szerokości przedmiotowego budynku inwentarsko - składowego brak ogrodzenia i znaków granicznych. Ogrodzenie z siatki metalowej na słupkach stalowych pomiędzy działkami nr [...] i [...] kończy się na wysokości narożnika zachodnio-północnego przedmiotowego budynku. Odległość ściany przedmiotowego budynku od osi ostatniego słupka ogrodzeniowego wynosi 0,95 m.

Przeprowadzone postępowanie wykazało, że usytuowanie budynku od granic działki od strony północnej i południowej jest zgodne z zatwierdzonym planem, ale już wymiary budynku w kierunku wschodnim nie są zgodne z zatwierdzonym ww decyzją planem sytuacyjnym. Niezgodne z projektem typowym WB-5919 jest też usytuowanie otworów okiennych i drzwiowego w ścianie szczytowej od strony południowej. Ściana zachodnia budynku gospodarczo-inwentarskiego K. S. usytuowana jest zgodnie z planem sytuacyjnym na wysokości budynku gospodarczego - obecnie mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], natomiast w kierunku wschodnim są większe niż wynika to z zatwierdzonego planu.

Zatem, z powyższego wynika, że inwestor budując obiekt budowlany na podstawie w/w decyzji, odstąpił od warunków pozwolenia i przepisów.

Dokonane zmiany, tj. wykonanie dwóch okien i drzwi w ścianie od strony południowej jak i zwiększenie wymiarów w kierunku wschodnim zakwalifikowano jako odstępstwa istotne, a zatem mamy do czynienia z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W związku z powyższym zasadnym jest przeprowadzenie postępowania w zakresie wyznaczonym przepisami art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 Prawa budowlanego. Przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane zgodnie z art. 51 ust. 7 ww ustawy stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 12.07.2016r. sygn. akt II SA/Rz 1546/15 wskazał, że w sytuacji gdy dokonane odstępstwo narusza normy wyznaczające minimalne odległości od granicy działki sąsiedniej, na mocy regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7 Prawa budowlanego organ nadzoru nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, jeżeli stwierdzi, że wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Ideą postępowania naprawczego (art. 51 ustawy Prawo budowlane) jest przede wszystkim doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z obowiązującym prawem. W toku postępowania organ nadzoru budowlanego ustala czy wykonane roboty są zgodne z przepisami prawa, oraz ewentualnie jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. Celem tych czynności, które w istocie polegają na weryfikacji podjętych przez stronę robót budowlanych pod kątem ich zgodności z przepisami budowlanymi, jest zagwarantowanie bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom danego obiektu oraz ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona interesów osób trzecich dotyczy zarówno zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego jak i możliwości zabudowy własnej nieruchomości.

Warunkami determinującymi doprowadzenie przedmiotowego budynku inwentarsko-składowego do stanu zgodnego z prawem są przepisy zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Treść §12 ust. 1 ww Rozporządzenia stanowi, że: jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.

Jak wynika z opinii geodezyjnej sporządzonej przez uprawnionego geodetę w celu ustalenia odległości południowej ściany budynku inwentarsko-składowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w msc. T., gmina G. od granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...], odległość otworu okiennego usytuowanego na ścianie południowej (od strony zachodniej) od granicy z działką nr [...] mieści się w przedziale od 3,68 m do 3,72 m. Odległość otworu drzwiowego wynosi od 3,80 m do 3,84 m. Odległość otworu okiennego znajdującego się po stronie \ wschodniej wynosi od 3,86 m do 3,91 m.

Z dokonanych powyżej ustaleń wynika, że ściana południowa przedmiotowego budynku inwentarsko-składowego z drzwiami i dwoma oknami usytuowana jest w odległości niniejszej niż dopuszczalne 4 m od granicy z działką nr [...].

Zatem, aby przedmiotowy budynek inwentarsko-składowy spełniał przepisy określone w § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, konieczne jest zlikwidowanie istniejących dwóch otworów okiennych i jednego drzwiowego w ścianie południowej, tj. od strony granicy z działką nr [...]. Naruszenie tego przepisu jest możliwe do jego wyeliminowania poprzez zamurowanie powyższych otworów materiałem ściennym nierozprzestrzeniającym ognia jak: cegła, pustaki, luksfery, pustaki szklane. Zamurowanie powyższych otworów jednym z wymienionych materiałów doprowadzi przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z przepisami obowiązującymi w czasie wydawania decyzji.

Mając na względzie powyższe wyjaśnienia, właściwym w tej sytuacji jest wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wykonanie określonych robót budowlanych w wyznaczonym terminie.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem należy odnosić do przepisów aktualnie obowiązujących.

Dokonując rozstrzygnięcia w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ administracji państwowej, zgodnie z jego treścią jest zobowiązany do wyznaczenia terminu na wykonanie zmian i przeróbek prowadzących do zgodności z przepisami. Zdaniem organu odwoławczego, termin do 30 sierpnia 2024r. na wykonanie obowiązku nałożonego decyzją jest wystarczający.

Sąd w całości podziela przytoczone ustalenia i ocenę prawną zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że kwestia istotności odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, ich rodzaju oraz trybu likwidacji samowoli budowlanej została prawomocnie przesądzona na wcześniejszym etapie postępowania przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 12 lipca 2017 r., II SA/Rz 1546/15.

"Sąd w tej sprawie przeprowadził kontrolę legalności decyzji administracyjnej Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 15 września 2015 r. Przypomnieć należy, iż na mocy zaskarżonej do WSA decyzji PWINB uchylił decyzję PINB o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości wybudowania budynku inwentarsko – składowego będącego własnością strony skarżącej i jednocześnie nakazał K. S. doprowadzenie tego budynku poprzez zamurowanie w ścianie szczytowej od strony południowej dwóch otworów okiennych materiałem ściennym niepalnym lub luksferami oraz jednego otworu drzwiowego materiałem ściennym niepalnym w terminie do 15 grudnia 2015 r. W podstawie prawnej tej decyzji powołano m.in. art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 P.b.

Wyjaśnił także, że strona skarżąca słusznie zarzuca PWINB zaniechanie dokonania przez ten Organ dokładnych pomiarów odległości obiektu od granicy z działką [...], co zdaniem Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Organ odwoławczy stosując w niniejszej sprawie przepisy P.b., prawidłowo wykazał, że zaistniałego stanu faktycznego nie obejmują normy nieobowiązującej już ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.; zwana dalej ustawą z 1974 r.), jak również ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowalne (Dz.U. 1961 r. nr 7, poz. 46). Otóż w myśl art. 103 P.b. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 103 ust. 2 P.b.). Przepis art. 48 P.b. obejmuje przypadki tzw. samowoli budowlanych, czyli obiektów wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z 1974 r., należy więc stosować tylko wobec samowoli budowalnych popełnionych i niezakończonych przed wejściem w życie P.b., lub w stosunku do których wszczęto przed tym dniem postępowanie administracyjne. To oznacza, że do spraw innych niż nielegalne wzniesienie obiektu budowlanego stosuje się przepisy aktualnie obowiązujące w tym art. 50, 51 P.b. Taką sprawą jest niewątpliwie istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Strona skarżąca wykazała w toku postępowania administracyjnego, że należący do niej obiekt został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, czego jasno dowodzi decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia 2 sierpnia 1972 r. Nie jest kwestionowane przez strony, że budynek powstał w latach 1973 – 74 r., co oznacza, że nastąpiło to po wydaniu w/w pozwolenia. Ponieważ obiekt nie powstał w warunkach samowoli budowlanej, to nie mogą mieć w tej sytuacji zastosowanie przepisy nieobowiązujące, lecz przepisy aktualne w postaci P.b. i rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy. Jest też istotne, że Organ udowodnił, iż obiekt składowo – inwentarski skarżącej nie odpowiada projektowi budowlanemu WB-5919, który znajduje się w aktach sprawy. Projekt ten ewidentnie nie przewidywał w ścianie południowej budynku drzwi i okien, w które jest aktualnie wyposażony. Rację ma więc PWINB kwalifikując umieszczenie drzwi i okien w południowej ścianie budynku jako odstępstwo od projektu budowlanego.

Nie może jednak przekonywać Sądu zakwalifikowanie w/w odstępstwa jako istotnego w rozumieniu art. 36a ust. 1 P.b., a wobec tego wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7 P.b., w sytuacji gdy nie wyjaśniono dokładnie czy dokonane odstępstwo narusza normy wyznaczające minimalne odległości od granicy działki sąsiedniej. Otóż na mocy w/w regulacji, Organ nadzoru nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, jeżeli stwierdzi wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Prawdą jest to, że ustawodawca nie podaje wiążącej definicji istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. NSA w wyroku z dnia 28 października 2008 r., o sygn. II OSK 973/07, LEX nr 516799, wyjaśnił przekonująco, że istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę jest na przykład zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, zmiana jego gabarytów lub usytuowania oraz zmiana warunków określonych w art. 5 P.b. Przyjęcie "istotności" nie jest uwarunkowane zmianą wszystkich parametrów obiektu budowlanego, czy też zmianą jednego parametru w odniesieniu do całego obiektu budowlanego. Istotne odstąpienie może polegać na zmianie, w trakcie wykonywania robót budowlanych, jednego z parametrów. Nie jest także wykluczona ocena, według której istotna zmiana będzie odnosiła się do części obiektu budowlanego, np. zmiana szerokości lub długości części budynku. Według Sądu, jako istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu na budowę, co do zasady nie można traktować nieprzewidzianego w tym projekcie wykonania dwóch okien i drzwi w budynku składowo – inwentarskim w ścianie znajdującej się w odległości od granicy działki sąsiedniej odpowiadającej przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem). Takie odstępstwo jako niezagrażające bezpieczeństwu przeciwpożarowemu, nie powinno być eliminowane na zasadach postępowania naprawczego, skoro mogło być dopuszczone w pierwotnym projekcie.

W tej sprawie organ – zdaniem tegoż Sądu - przedwcześnie zastosował przepis art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7 P.b., albowiem nie wyjaśnił precyzyjnie w jakiej dokładnej odległości od granicy z działką o nr [...], znajduje się szczytowa ściana południowa z oknami i drzwiami budynku strony skarżącej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie wydania decyzji, jednoznacznie wyłączają możliwość usytuowania ściany budynku składowo – inwentarskiego z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki. Otóż zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Powyższe regulacje jednoznacznie wymagają od organów prowadzących postępowanie wyjaśniające, aby odległość ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi ustalać od miejsca przebiegu granicy działki, w której stronę zwrócona jest ściana".

Z powyższego wynika więc, że o istotności odstąpienia polegającego na wykonaniu niezgodnie z pozwoleniem na budowę 2 okien i drzwi w ścianie południowej budynku inwentarskiego będzie decydować brak zgodności z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia. Stwierdzenie braku spełnienia kryteriów z § 12, § 1 pkt 1 Rozporządzenia we wiążącej ocenie Sądu przesądzało o istotności naruszenia i konieczności podejmowania czynności w postępowaniu naprawczym. Powstaje pytanie czy konieczność zastosowania w kontrolowanej sprawie znowelizowanych przepisów art. 36a P.b. ma wpływ na tę ocenę.

Otóż w dniu 19 września 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), która wprowadziła m.in. nowe brzmienie art. 36a ust. 5 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333).

Przepis art. 27 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy nowelizującej stanowi, że do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia przepisy ustaw zmienianych w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Jednym z przepisów zmienianych art. 1 wskazanej ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. był art. 51 Prawa budowlanego.

Jednakże na podstawie art. 28 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. do spraw, o których mowa w art. 25-27 stosuje się przepis art. 36a ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Na mocy wyżej przytoczonych przepisów przejściowych należy stosować przepisy dotychczasowe, w tym art. 51 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r., natomiast art. 36a ust. 5 w brzmieniu obowiązującym po 19 września 2020 r. W myśl art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Przepis art. 36a ust. 5 P.b. stanowi, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:

1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących:

a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%,

b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%,

c) liczby kondygnacji;

3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia:

a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub

b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;

7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.

Zdaniem Sądu oczywistym jest, że istotność przedmiotowego odstąpienia ma swoją podstawę w art. 36a ust. 5 pkt 1 i 6 P.b. Podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 2 w zw. z ust. 5 pkt 1 P.b. są oczywiście chybione. Wskazane 2% - 5% różnice nie dotyczą wynikających z art. 36 ust. 5 pkt 2a – c P.b. charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego. Dotyczą one mniejszej niż wynika to z § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia odległości od granicy działki.

Zarzut naruszenia art. 36a ust. 5 P.b. w sposób wskazany w skardze nie znalazł akceptacji Sądu.

Organy nie naruszyły art. 80 k.p.a. przyjmując, że niezachowanie odległości 4m od granicy działki ściany z oknami i drzwiami narusza przepisy Rozporządzenia. Związane były w tej mierze przywołanym wyżej stanowiskiem sądów administracyjnych (ar. 153 P.p.s.a.), a ponadto niespełnienie wymagań odległościowych po pierwsze nie było kwestionowane przez skarżącą, po drugie przekroczenia sięgają kilkudziesięciu centymetrów.

Podnoszone przez skarżącą pozostałe zarzuty – pkt 3 – 4 skargi – zostały więc już prawomocnie i wiążąco (art. 153 P.p.s.a) ocenione przez Sąd (w szczególności w sprawie II SA/Rz 1546/15) jako niezasadne.

Ocena ta jest aktualna.

Skarżąca nie kwestionowała pomiarów odległości otworów okiennych i drzwi od granicy działki sąsiedniej.

W tej sytuacji, w realiach niniejszej sprawy, prawidłowość zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

-----------------------

J