Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1456/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo X. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1310/21 w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2021 r. nr GZ.gn.625.109.2019 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1310/21, po rozpoznaniu skargi J. H., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 maja 2021 r. nr GZ.gn.625.109.2019 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Y. orzeczeniem z 15 lipca 1954 r. nr L.R1.IV/6/23/1/54 orzekło o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych w gromadzie K., w tym nieruchomości stanowiącej własność P. B.

A. B. (spadkobierczyni P. B.) wnioskiem z 10 czerwca 2003 r., wystąpiła o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 15 lipca 1954 r., w części dotyczącej przejęcia nieruchomości stanowiącej własność P. B. Do postępowania w miejsce zmarłej 8 lutego 2017 r. A. B., wstąpiły jej córka J. H. oraz wnuczki: M. H., A. W. i I. H.

Wojewoda Małopolski decyzją z 4 lutego 2019 r. nr WS-III.7515.2.27.2016.RW stwierdził nieważność orzeczenia z 15 lipca 1954 r. w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność P. B., z uwagi na wskazanie w nim tylko ogólnej powierzchni przejmowanych gruntów (726 ha), bez opisu konkretnych działek gruntów, to jest brak określenia przedmiotu przejęcia, a więc brak istoty rozstrzygnięcia.

Od powyższej decyzji odwołał się Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo X. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając Wojewodzie Małopolskiemu naruszenie przepisów postępowania, polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 13 maja 2021 r. nr GZ.gn.625.109.2019 uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z 4 lutego 2019 r. i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Y. z 15 lipca 1954 r. w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w gromadzie K., stanowiącej w dacie przejęcia własność P. B. (wymienionego wśród osób objętych akcją przesiedleńczą na Ziemie Zachodnie). Zdaniem organu, wbrew stanowisku Wojewody Małopolskiego, wyrażonemu w uzasadnieniu decyzji z 4 lutego 2019 r., ogólnikowość sentencji orzeczenia z 15 lipca 1954 r. nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), powoływanej dalej jako "K.p.a.". Nie było zatem podstaw do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia.

Skargę na wskazaną decyzję wniosła J. H. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega uwzględnieniu, jednak z innych powodów niż w niej podniesione.

Sąd I instancji wskazał, że stosownie do poglądów wyrażanych w ugruntowanym orzecznictwie, stronami postępowania nieważnościowego są strony postępowania zwykłego oraz inne podmioty, mające interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd zauważył, że z akt sprawy nie wynika, aby inicjujące postępowanie odwoławcze przed organem nadzoru Lasy Państwowe Nadleśnictwo X., działające jako statio fisci Skarbu Państwa, posiadały tytuł prawnorzeczowy do spornej nieruchomości. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby kwestia ta stanowiła przedmiot oceny organu nadzoru. Wynika z niej jedynie, że od decyzji z 4 lutego 2019 r. odwołał się Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo X., który "obecnie jest właścicielem części badanej nieruchomości". W ocenie Sądu, w sprawie tej organ nadzoru nie ustalił, czy Skarb Państwa – reprezentowany przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo X., jest aktualnym właścicielem – i jeśli tak, to w jakiej części – nieruchomości, w skład których wchodzą m.in. dawne parcele objęte Lwh [...] i Lwh [...] gm. kat. K., i czy tym samym ma interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Małopolskiego z 4 lutego 2019 r.

Jak uznał Sąd I instancji, skoro orzeczenie z 15 lipca 1954 r. nie zawierało precyzyjnego oznaczenia przejętych nieruchomości, to tym samym nie można stwierdzić, by na jego podstawie przejęto także nieruchomości, do których tytuł prawnorzeczowy przynależy aktualnie Skarbowi Państwa – Nadleśnictwu X.

Sąd I instancji wskazał, że stronami postępowania nadzorczego dotyczącego orzeczenia z 15 lipca 1954 r. byli spadkobiercy P. B. i Skarb Państwa, reprezentowany, zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990), powoływanej dalej jako "u.g.n.", przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej (tu Starostę Y.). Ich praw bowiem i obowiązków bezpośrednio dotyczyły skutki tej decyzji. Inny podmiot, aby mógł uczestniczyć w tym postępowaniu, a więc również skutecznie żądać weryfikacji decyzji, musiałby wykazać, że to jemu przysługuje obecnie tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, pochodzącej z dawnej nieruchomości P. B. objętej orzeczeniem z 15 lipca 1954 r., bądź na jego podstawie uzyskał do tej nieruchomości tytuł prawnorzeczowy. Tylko bowiem takiego podmiotu mogły dotyczyć skutki prawne rozstrzygnięcia eliminującego ze skutkiem ex tunc to orzeczenie.

Jak podkreślił Sąd I instancji, żaden z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy nie uprawnia do wnioskowania, że Skarb Państwa – Nadleśnictwo X. stał się "właścicielem części badanej nieruchomości" pochodzących z Lwh [...] i Lwh [...] gm. kat. K. w następstwie orzeczenia z 15 lipca 1954 r., a tym samym do stwierdzenia, że odwołanie od decyzji Wojewody Małopolskiego z 4 lutego 2019 r. eliminującej z obrotu prawnego orzeczenie z 1954 r., zostało wniesione przez podmiot mający interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Sąd I instancji wyjaśnił, że uchylenie z opisanej przyczyny zaskarżonej decyzji czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do meritum zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i sformułowanych pod jej adresem zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Te bowiem mogłyby być rozważane przez Sąd, gdyby Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo X. w rzeczywistości miał interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Małopolskiego, co w tym przypadku nie zostało ustalone.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo X. zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając Sądowi I instancji:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie prawa materialnego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 28 K.p.a. przez nieprzyznanie wnoszącemu skargę kasacyjną przymiotu strony w postępowaniu, pomimo tego że dotyczy ono jego interesu prawnego;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 151 P.p.s.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo istnienia podstaw do oddalenia skargi.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ewentualnie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Wniesiono również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto, złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Sąd I instancji błędnie ustalił, że Skarb Państwa – Nadleśnictwo X. nie posiada interesu prawnego, legitymującego go do udziału w postępowaniu. Na poparcie stanowiska o tym, że Skarb Państwa – Nadleśnictwo X. posiada interes prawny w sprawie, przytoczono wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2446/12. Sąd ten wskazał, że interes prawny Skarbu Państwa – Nadleśnictwa X. wynika z tego, że istnieje niepewność co do stanu prawnego (podstawy nabycia prawa własności) działki. Niepewność dotyczy kwestii, na mocy jakiego orzeczenia Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo X. stał się właścicielem działki. Dopiero w przypadku, gdy zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny będzie wskazywał, że orzeczenie nie dotyczyło działki, możliwe będzie przyjęcie braku interesu prawnego po stronie tego podmiotu. Skoro orzeczenie z 15 lipca 1954 r. nie zawierało precyzyjnego oznaczenia przejętych nieruchomości, to nie można stwierdzić, by na jego podstawie przejęto także nieruchomości, do których tytuł prawnorzeczowy przynależy aktualnie Skarbowi Państwa – Nadleśnictwu X.. Wskazanie imienia i nazwiska wystarczająco identyfikowało bowiem przejętą nieruchomość, a analiza przedmiotowego orzeczenia potwierdza, że zawiera ono elementy i warunki zawarte w przepisie art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341).

Skoro wnoszącemu skargę kasacyjną przysługuje tytuł prawny do nieruchomości objętych postępowaniem, to powinien mu przysługiwać w nim również przymiot strony. Nie może budzić wątpliwości, że jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, reprezentująca Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia, wnoszący skargę kasacyjną ma interes prawny w sprawie objętej kontrolą (art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, Dz. U. z 2023 r. poz. 1356 ze zm.). Dla uznania Nadleśnictwa X. za stronę postępowania wystarczy udowodnienie, że w jego zarządzie znajduje się choćby jedna parcela pochodząca z przejętego majątku. Skoro przedmiotowe nieruchomości położone w K. są nieruchomościami leśnymi, to Skarb Państwa – Nadleśnictwo X. jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia o ich przejęciu. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy o lasach stanowi wyjątek od powołanego przez Sąd I instancji art. 11 ust. 1 u.g.n. wprowadzającego domniemanie kompetencji na rzecz starosty.

Nie jest zasady pogląd Sądu I instancji, że Skarb Państwa – Nadleśnictwo X. nie posiada tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości. Przykładowo, z wypisu z rejestru gruntów wprost można wywieść, że właścicielem części badanej nieruchomości jest Skarb Państwa reprezentowany przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo X.

Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że

Skarga kasacyjna jest zasadna. Trafny okazał się bowiem zarzut kwestionujący stanowisko Sądu I instancji o braku interesu prawnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa X. - działającego jako statio fisci Skarbu Państwa, które zainicjowało postępowanie odwoławcze przed organem nadzoru, z powodu braku tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości.

Niewątpliwie należało zgodzić się z Sądem I instancji, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, a także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Stroną postępowania nieważnościowego może być więc podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ze względu na posiadany tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości ma interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. do bycia stroną w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym.

Nie można podzielić jednak stanowiska Sądu I instancji, że w aktach sprawy nie ma dokumentów, z którymi ustawodawca wiąże skutek ustalenia stanu prawnego nieruchomości i co za tym idzie, które potwierdzałyby, że inicjujące postępowanie odwoławcze przed organem nadzoru Lasy Państwowe Nadleśnictwo X. - działające jako statio fisci Skarbu Państwa posiadały tytuł prawnorzeczowy do spornej nieruchomości. Wprawdzie, tak jak zauważył Sąd I instancji, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby kwestia ta stanowiła przedmiot szczegółowej oceny organu nadzoru, gdyż w decyzji wskazano jedynie, że od decyzji z 4 lutego 2019 r. odwołał się Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo X., który "obecnie jest właścicielem części badanej nieruchomości". Tym niemniej stanowisko organu nadzoru o prawie własności przysługującym Skarbowi Państwa - Lasom Państwowym Nadleśnictwu X. do części badanej nieruchomości nie jest gołosłowne. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że nieruchomości położone w gromadzie K. stanowiące własność P. B. i objęte orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Y. z 15 lipca 1954 r. nr L.R1.IV/6/23/1/54 o przejęciu ich na własność Skarbu Państwa nieruchomości, stanowiły dawne parcele objęte Lwh [...] i Lwh [...] gm. kat. K. Z wykazu zmian gruntowych Województwa małopolskiego, jednostka ew. [...], obręb K., obejmującego wykaz zmian gruntowych dla nieruchomości objętych dawnymi wykazami hipotecznymi Lwh [...], stanowiących byłą własność P. B. (k. 23, tom 1 akt administracyjnych), wynika, że w skład tej nieruchomości wchodziły m. in. parcele o numerach: [1], [2], [3] i [4]. Kolejno część parceli nr [1] według stanu nowego odpowiada działce nr [5], część parceli nr [2] - odpowiada działce nr [6], parcela nr [3] – działce nr [7], a pozostałe części tych parcel oraz pgr. [4] weszły do działki nr [8] (Uwaga do wykazu zmian gruntowych). Z wykazu tego wynika też, że działki stanowiły własność Skarbu Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo X. i zostały uregulowane w KW nr [...]. Informacje o własności Skarbu Państwa wobec powyższych działek i pozostawaniu ich w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa X. potwierdza wypis uproszczony z rejestru gruntów wydany przez Starostwo Powiatowe w Y. według stanu na dzień 14 kwietnia 2003 r. (k. 17 i k 103-102, t. 1 akt administracyjnych). W aktach sprawy znajduje się także notatka służbowa ze szczegółowym opisem przekształceń nieruchomości stanowiących własność P. B. objętych orzeczeniem z 15 lipca 1954 r. (k-91, t. 1 akt administracyjnych) oraz badanie hipoteki wykonane przez geodetę uprawnionego z 5 maja i 25 listopada 2003 r. (k 11-13 i k 104-106, t. 1 akt administracyjnych), wskazujące na wpis w księdze wieczystej KW [...], w dziale II Skarbu Państwa – Lasów Państwowych Nadleśnictwo X.

Powyżej wymienione dokumenty wskazują, że Skarb Państwa – reprezentowany przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo X. ma interes prawny, jako właściciel nieruchomości położonych w miejscowości K., w skład których wchodzą m.in. dawne parcele objęte Lwh [...] i Lwh [...] gm. kat. K. i tym samym ma interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Małopolskiego z 4 lutego 2019 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Y. z 15 lipca 1954 r. nr L.R1.IV/6/23/1/54 w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w gromadzie K., stanowiącej w dacie przejęcia własność P. B. (wymienionego wśród osób objętych akcją przesiedleńczą na Ziemie Zachodnie).

Sąd I instancji uznając brak interesu po stronie skarżącego nie wyjaśnił, czy swoje stanowisko o braku ustalenia aktualnego właściciela nieruchomości – i jeśli tak, to w jakiej części – oparł na braku jakichkolwiek ustaleń organu nadzoru i braku zgromadzenia materiału dowodowego w tym zakresie, czy też braku aktualnej księgi wieczystej obejmującej przedmiotowe nieruchomości. Tym niemniej, nawet w razie przyjęcia przez Sad Wojewódzki, że powodem uchylenia decyzji jest brak aktualnej księgi wieczystej, to Sąd związany jest treścią art. 133 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem oraz przed sądem (wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1085/17, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl)., uwzględniając treść art. 106 § 3 P.p.s.a, W myśl tego przepisu sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji miał możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentu – aktualnego odpisu księgi wieczystej i w tym celu mógł wezwać strony do przedłożenia dokumentów albo wyjaśnień.

Zarzut naruszenia prawa materialnego art. 28 K.p.a. został prawidłowo powiązany z przepisami art. 4 ust. 1 i art. 32 ust. 1 ustawy o lasach, choć wskazanymi dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o lasach, lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. W ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe z mocy ww. ustawy gospodarują nieruchomościami, w zakres którego to pojęcia wchodzi także reprezentowanie Skarbu Państwa w postępowaniach administracyjnych dotyczących mienia objętego zarządem. Jak wskazuje się w orzecznictwie "gospodarowanie" i "reprezentacja", w rozumieniu art. 32 ust. 1 ustawy o lasach, odnoszą się nie tylko do czynności cywilnoprawnych, ale również do udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości objętych zarządem (wyrok WSA z 12 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 839/07 i wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2132/13).

Na uwagę zasługuje jeszcze jedna kwestia w kontekście badania interesu prawnego Skarbu Państwa Lasów Państwowych Nadleśnictwa X., która nie powinna być pominięta przez Sąd I instancji. A mianowicie wynikająca z akt administracyjnych sprawy okoliczność, że w trakcie dwudziestoletniego okresu rozpoznawania wniosku spadkobierców P. B. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Y. z 15 lipca 1954 r. nr L.R1.IV/6/23/1/54, wydanych zostało – w postępowaniu zwykłym i wznowieniowym z wniosku Skarbu Państwa Nadleśnictwa X. - szereg orzeczeń administracyjnych i wyroków sądów administracyjnych, w których ostatecznie nie zakwestionowano interesu prawnego Skarbu Państwa Lasów Państwowych Nadleśnictwa X. Wprawdzie część tych orzeczeń administracyjnych została usunięta z obrotu prawnego bądź to z powodu niewłaściwego składu organu wydającego decyzję, bądź z powodu braku właściwości rzeczowej organu, to jednak wszystkie te wyroki zostały wydane na skutek skarg Skarbu Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo X. i kwestia interesu prawnego skarżącego nie budziła wątpliwości WSA w Krakowie (wyroki z 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1177/09 i 18 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 502/10), czy WSA w Warszawie (wyrok z 3 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 709/15). Zważyć należy, że wojewódzkie sądy administracyjne dopiero po ustaleniu, że skarga na decyzję jest dopuszczalna, poddają ocenie tę decyzję z przyczyn, które można określić jako "formalne", bowiem pod kątem, czy zostały wydane przez właściwy organ, czy odpowiadają przepisom dotyczącym ich zarzutów itd., a następnie dopiero przystępują do badania sprawy co do meritum. Istotę dopuszczalności skargi stanowi zaś wniesienie żądania oceny przez sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu z obiektywnym porządkiem prawnym skutecznie tylko przez podmiot posiadający legitymację skargową zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne może być więc wszczęte jedynie na żądanie pochodzące od legitymowanego podmiotu (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, WP LexisNexis, Warszawa, 2006, s. 132). Takie postępowanie nakazuje właśnie art. 134 § 1 P.p.s.a., stanowiąc o niezwiązaniu sądu zarzutami, wnioskami ani podstawą prawną skargi.

Nie mógł być skuteczny natomiast zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. Przepis ten, podobnie zresztą jak art. 145 § 1 P.p.s.a., ma charakter wynikowy, co oznacza, że określa sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez wojewódzki sąd administracyjny jeżeli nie stwierdzi naruszenia przepisów prawa przez organ administracji publicznej. W takiej sytuacji musi zastosować przepis art. 151 P.p.s.a. Przy czym w niniejszej sprawie Sąd I instancji tego przepisu nie stosował, a więc nie mógł go naruszyć. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym w świetle brzmienia art. 174 P.p.s.a. zasadniczo nie jest dopuszczalne formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako zarzutu naruszenia przepisu prawa "przez jego niezastosowanie", czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 284/04, wyrok NSA z 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1807/07; wyrok NSA z 14 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 1247/06; wyrok NSA z 28 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 31/07; postanowienie NSA z 2 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 294/12; wyrok NSA z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 329/12; wyrok NSA z 6 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2255/12; wyrok NSA z 8 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3080/15). Przy czym nie dyskwalifikuje zarzutu skargi kasacyjnej wskazanie na niezastosowanie określonego przepisu jedynie wtedy, gdy strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie wskazuje przepis, który w jej przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez nią wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem w istocie przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego była wadliwość orzeczenia Sądu I instancji spowodowana wyłącznie stanowiskiem tego Sądu, a nie wynikiem merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu, w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego orzeczenia, to brak jest dostatecznych podstaw do tego, aby obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu I instancji, kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.