Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 542/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 4, art. 117 ust. 1, art. 41 ust. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 132, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant – starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi S. O. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji, 2. zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego S. O. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Raportem z dnia [...] listopada 2013 r. skarżący [...] S. O. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w P., o zwolnienie go ze służby w Policji w związku z nabyciem praw emerytalnych z dniem [...] stycznia 2014 r. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 117 ustawy o Policji.

Komendant Miejski Policji w P. pismem z dnia [...] listopada 2013 r. poinformował skarżącego, że wyraża zgodę na zwolnienie ze służby z wyłączeniem art. 41 ust. 2 pkt 4, bowiem nie nabył on praw do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej i w tej sytuacji podstawą prawną zwolnienia będzie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Dalej dodał, że do stażu pracy został skarżącemu zaliczony okres pracy w gospodarstwie rolnym, jednakże nie wlicza się go do wysługi emerytalnej. W związku z tym do wysługi emerytalnej można zaliczyć tylko okres służby w Policji tj. od [...] grudnia 1990 r. do [...] stycznia 2014 r. i wyniesie on na dzień zwolnienia ze służby w Policji 23 lata 1 miesiąc i 7 dni.

Następnie Komendant Miejski Policji w P. rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), z dniem [...] stycznia 2014 r. zwolnił skarżącego [...] S. O. ze służby w Policji. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że do pracowniczego stażu pracy wymienionemu policjantowi zaliczono pracę w gospodarstwie rolnym na podstawie oświadczenia z dnia [...] lipca 1994 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego1981 r. o nabyciu spadku – w łącznej wysokości 18 lat 5 miesięcy oraz 28 dni zgodnie z ustawą z dnia z dnia 20 lipca 1990 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 310) o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, przy czym okresu tego nie wlicza się do wysługi emerytalnej, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Na podstawie art. 16 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, do wysługi emerytalnej zalicza się posiadane przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe, w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a w aktach osobowych brak jest dokumentów potwierdzających pracę w cytowanych okresach składkowych i nieskładkowych. W związku z powyższym do wysługi emerytalnej funkcjonariusza zaliczono okres służby w Policji, tj. od dnia [...] grudnia 1990 r. do [...] stycznia 2014 r. i wynosi on na dzień zwolnienia ze służby w Policji łącznie 23 lata 1 miesiąc i 7 dni. W tej sytuacji zasadnym jest zwolnienie policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego i zwolnienie go ze służby, przyjmując jako podstawę art. 41 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 117 ustawy o Policji, zarzucając naruszenie przepisów art. 41 ust. 2 pkt 4 oraz art. 117 ustawy o Policji, poprzez ich niezastosowanie oraz błędną wykładnię art. 16 ust. 1 art. 10 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin poprzez uznanie, iż okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym nie wlicza się do emerytalnej wysługi lat funkcjonariuszy.

[...] Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej zwolnienia ze służby w Policji i ustalił datę zwolnienia na dzień [...] lutego 2014 r., a pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Z kolei w myśl art. 117 ustawy, policjantowi w służbie stałej, zwolnionemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 4, wypłaca się co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Policjantowi uprawnionemu do świadczenia określonego w ust. 1, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego, przysługuje prawo wyboru jednego z tych świadczeń. Natomiast w myśl z art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych. Według zaś art. 16 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. funkcjonariuszom, którzy spełniają warunki określone w art. 12, zalicza się do wysługi emerytalnej, uwzględnianej przy obliczaniu emerytury na podstawie art. 15, posiadane przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe, w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z kolei zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:

1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,

2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,

3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,

jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5 – 7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Z wyżej cytowanych uregulowań wynika, iż okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym nie wlicza się do wysługi emerytalnej funkcjonariuszy Policji, gdyż emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych. Natomiast z zebranego w sprawie materiału wynika, iż skarżącemu do wysługi emerytalnej wlicza się okres służby w Policji, który od dnia [...] grudnia 1990 r. do chwili zwolnienia przez organ pierwszej instancji w dniu [...] stycznia 2014 r. wynosił 23 lata 1 miesiąc i 7 dni. W tej sytuacji Komendant Miejski Policji w P. prawidłowo wybrał podstawę zwolnienia skarżącego z art. 41 ust. 3, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Jest to przepis kategorycznie sformułowany przez ustawodawcę. Pisemne zgłoszenie przez policjanta wystąpienia ze służby jest dla organu wiążące i niezależne od przyczyn jego podjęcia przez policjanta. Wobec takiego zgłoszenia, rola organu ogranicza się w istocie do określenia daty wystąpienia ze służby, która musi mieścić się w trzymiesięcznym okresie od daty zgłoszenia. Zatem skoro nie nabył on 30 letniej wysługi emerytalnej, to prawidłowym było zastosowanie jako podstawy zwolnienia przepis art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. Dalej podano, że żądanie skarżącego zwolnienia go ze służby było jego oświadczeniem woli, w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Zgodnie zaś z art. 61 k.c., oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła skutecznie zapoznać się z jego treścią. Odwołanie natomiast takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Ponadto, oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła. Może być ono zatem skutecznie odwołane tylko za zgodą adresata. Innymi słowy, skuteczne cofnięcie zgłoszenia wystąpienia ze służby mogłoby nastąpić jedynie wskutek wyrażenia na takie cofnięcie zgody przez organ. Można by też za skuteczne cofnięcie zgłoszenia wystąpienia uznać taką sytuacje, gdy zarówno zgłoszenie wystąpienia ze służby, jak i jego cofnięcie wpłynęły do organu jednocześnie, ale wówczas oświadczenia te nawzajem się znoszą i brak jest stosownego zgłoszenia wystąpienia ze służby w rozumieniu art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Stwierdzono też, że prawo administracyjne ma swoją odrębność, stąd też przepisy kodeksu cywilnego należy traktować w tym zakresie jedynie posiłkowo, jako ułatwiające wykładnię administracyjnego przepisu prawa materialnego, jakim jest norma art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Mając na uwadze powyższe, w realiach rozpatrywanej sprawy, nie zachodzi żadna ze wskazanych wyżej sytuacji faktycznych, jak zgoda organu na cofnięcie zgłoszenia wystąpienia ze służby, czy też jednoczesność wpływu do organu zgłoszenia wystąpienia wraz z jego odwołaniem. W rozumieniu przepisu art. 41 ust. 3 ustawy

o Policji, pismem z dnia [...] listopada 2013 r. skarżący zgłosił wystąpienie ze służby

w Policji, a zatem skutecznie zainicjował całe postępowanie w przedmiotowej sprawie. W dalszej części podano, że skoro funkcjonariusz wniósł o zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust 2 pkt 4 ustawy o Policji, a w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie osiągnął 30 letniej wysługi emerytalnej, to uznać należy, że w momencie zwolnienia skarżącego ze służby nie zaistniały przesłanki do rozwiązania stosunku służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji i w takiej sytuacji organ pierwszej instancji powinien był, czyniąc zadość prośbie strony, zwolnić go ze służby w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący S. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie:

I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 41 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż:

1) nie osiągnął on 30 letniej wysługi emerytalnej uprawniającej do nabycia prawa do emerytury,

2) pozbawiony jest prawa do rocznego świadczenia w wysokości uposażenia zasadniczego wraz ze stałymi dodatkami, pomimo, iż analiza dokumentacji osobowo – płacowej znajdującej się w dyspozycji organu potwierdza w sposób niewątpliwy ponad 40 letni okres zatrudnienia obejmujący zarówno służbę w Policji, jak i również pracę w gospodarstwie rolnym,

2. art. 3 ust. 1 pkt 7, art. 16 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. Nr 667) w związku z art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. Nr 1440) poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż udokumentowane okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, a następnie we własnym gospodarstwie rolnym nie podlegają zaliczeniu do wysługi emerytalnej decydującej o posiadaniu 30 letniego okresu pracy uprawniającego do uzyskania emerytury, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów prowadzi do wniosku, iż okresy pracy w gospodarstwie rolnym poprzedzające (w analizowanej sprawie) służbę w Policji winny zostać zaliczone do wysługi emerytalnej,

II. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 138 § 1 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji uchylającej zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalając datę zwolnienia ze służby na dzień [...] lutego 2014 r., zaś w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, a w konsekwencji wydanie decyzji nieznanej ustawie, co skutkowało rażącym naruszeniem przepisów postępowania.

W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w art. 3 ust. 1 pkt 7 definiuje pojęcie wysługi emerytalnej i zgodnie z przedmiotową definicją wysługa emerytalna stanowi okresy służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej, z wyjątkiem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych, a także okresy im równorzędne, łącznie z okresami, o których mowa w art. 14 i 16. W myśl art. 12 w związku z art. 14 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych. W dalszej kolejności, zgodnie z art. 16 ustawy o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, do wysługi emerytalnej zaliczeniu podlegają posiadane przez funkcjonariusza przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wykładnia literalna powyższych przepisów niewątpliwie prowadzi do wniosku, iż ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy nie reguluje kwestii emerytalnych w sposób całościowy i posługuje się odesłaniem do regulacji zawartej w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Zwrócono w tym miejscu uwagę, iż ustawodawca nie zdecydował się na skonkretyzowanie odwołania do konkretnego przepisu ustawy o FUS, a jedynie określił, iż zaliczeniu do wysługi emerytalnej podlegają okresy pracy traktowane jako składkowe i nieskładkowe według ustawy o FUS. Tym samym odesłanie zawarte w art. 16 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy jako wyjątek od regulacji tematyki emerytalnej w analizowanej ustawie należy interpretować ściśle a więc wyłącznie w zakresie kwalifikacji okresu zatrudnienia jako okresu składkowego lub nieskładkowego.

Wobec powyższego, mając na uwadze dyspozycję art. 10 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jako okresy składkowe traktuje się okresy :

1) ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,

2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,

3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia.

W tych okolicznościach z uwagi na fakt, iż organy I i II instancji w żaden sposób nie kwestionowały faktu spełnienia przez skarżącego warunków, o których mowa w art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, należy przyjąć, iż okres pracy i prowadzenia gospodarstwa rolnego przez niego od dnia 1972 r., tj. od dnia osiągnięcia wieku 16 lat, do 1990 r. należy zaliczyć do wysługi emerytalnej. Powyższe stanowisko potwierdza również Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 4 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA Wr 338/2007 stanowiąc, iż (...) z przeprowadzonych rozważań wynika, że - wbrew stanowisku organu - ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym Funkcjonariuszy Policji (...) nie reguluje w sposób samodzielny i wyczerpujący przesłanek do nabycia prawa do policyjnego świadczenia emerytalnego, lecz odsyła w kilku miejscach do powszechnych przepisów emerytalnych. Jedno z takich odesłań zostało zawarte w art. 16 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy nakazując, by funkcjonariuszom, którzy spełniają warunki określone w art. 12, zaliczać do wysługi emerytalnej posiadane przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (takie rozumienie podanej regulacji przyjęto także w wyroku NSA z 12 stycznia 2007 r., I OSK 364/2006). Przepisy odsyłające do systemu powszechnego mają wyjątkowy charakter, co oznacza, że instytucja odesłania nie podlega wykładni rozszerzającej, odnosząc się ściśle do przedmiotu odesłania (tzn. odesłanie dotyczy zaliczenia do wysługi emerytalnej okresów składkowych i nieskładkowych w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale już nie wskazanych w niej zasad zaliczalności).

W konsekwencji wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez organy I i II instancji wskazano, iż zaskarżane decyzje naruszały również dyspozycję art. 41 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 117 ust. 2 ustawy Policji, bezpodstawnie pozbawiając go prawa do świadczenia pieniężnego przewidzianego w art. 117 ustawy o Policji. W wyniku wadliwej wykładni przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy organy I i II instancji bezpodstawnie uznały, iż nie został spełniony warunek posiadania przez niego 30-letniej wysługi emerytalnej warunkującej uzyskanie świadczenia emerytalnego w pełnej wysokości, a w konsekwencji nie przysługuje mu prawo do skorzystania z rocznego świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 117 ustawy o Policji. Na marginesie stwierdzono, iż wniosek o zwolnienie ze służby z dnia [...] listopada 2013 r. nie dotyczył zwolnienia w trybie wynikającym z zaskarżanych decyzji organu I i II instancji i nie ulega wątpliwości, iż wnioskiem tym wyrażono wolę zakończenia służby, aczkolwiek na konkretnych zasadach i z powodów wskazanych w uzasadnieniu wniosku. Tym samym nie sposób jest stwierdzić, iż wyrażał wolę zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja narusza również przepisy prawa procesowego, a to dyspozycję art. 138 k.p.a. W myśl art. 138 § 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Wobec powyższego, organ II instancji uchylając zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i zmieniając datę zwolnienia na dzień [...] lutego 2014 r., zaś w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, wydał decyzję nieznaną ustawie. Powyższa wada stanowi rażące naruszanie prawa procesowego. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14.10.2010 r., bowiem przepis art. 138 § 1 k.p.a. nie przewiduje częściowego utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Powyższe stanowisko potwierdza również analiza treści uzasadnienia decyzji, w której organ II instancji z jednej strony wskazuje na potrzebę ponownego określenia daty zwolnienia ze służby, jednoczenie wskazując, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 4) ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, zaś według brzmienia art. 117 ust. 1, policjantowi w służbie stałej, zwolnionemu ze służby m.in. na podstawie wskazanego już wyżej przepisu art. 41 ust. 2 pkt 4, wypłaca się co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast w myśl art. 41 ust. 3, który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.

Cytowane już wyżej przepisy, tj. art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, stanowią – zdaniem Sądu – odmienne tryby zwolnienia policjanta ze służby, przy zaistnieniu wskazanych w nim przesłanek. Tym samym nie są to tożsame podstawy zwolnienia. W przypadku zwolnienia w trybie art. 41 ust. 3 ustawy, zwolnienie ze służby jest obligatoryjne i następuje na wniosek policjanta przedstawiony w raporcie. Natomiast w przypadku zastosowania art. 42 ust. 2 pkt 4 ustawy, z uwagi na sformułowanie "można zwolnić", decyzja w tym przedmiocie jest fakultatywna i pozostawiona uznaniu administracyjnemu, o ile zostaną spełnione w tym przepisie przesłanki, co pozostawione jest ocenie organu. Ponadto o odmienności zwolnienia z powyższych trybów świadczy treść cytowanego już wyżej przepisu art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, który to przywilej dotyczy jedynie funkcjonariusza zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy, zaś nie może on liczyć na powyższe będąc zwolnionym ze służby w trybie art. 41 ust. 3 ustawy. Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, że tryb zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji potwierdza zasadę dobrowolności służby w Policji.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący w raporcie z dnia [...] listopada 2013 r. dokładnie wskazał, że wnosi o zwolnienie go ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2013 r. na podstawie – co należy zaakcentować – art. 41 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 117 ustawy o Policji w związku z nabyciem przez niego praw emerytalnych.

Zatem przy opisanym już wyżej braku tożsamości trybu zwolnienia z Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4, a art. 41 ust. 3 ustawy, obowiązkiem organu było zwrócenie się do skarżącego celem wyjaśnienia przez niego, jaki jest ostatecznie jego wniosek, tj. sprecyzowanie swojego żądania z przekazaniem mu stosownych informacji w trybie art. 9 k.p.a.

Wprawdzie Komendant Miejski Policji w P. pismem z dnia [...] listopada 2013 r. poinformował skarżącego, że staż pracy w gospodarstwie rolnym nie wlicza się do wysługi emerytalnej, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy, to jednak w żadnym stopniu nie zwrócił się do niego o sprecyzowanie wniosku, stwierdzając jedynie autorytatywnie, że "Podstawą prawną zwolnienia Pana ze służby w Policji będzie zastosowanie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji".

Innymi słowy mówiąc i jak to wielokrotnie podkreślano w stanowisku judykatury, w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot swego żądania, przy czym w razie wątpliwości, co do zakresu czy przedmiotu żądania, jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890 i z dnia 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2 – 3, poz. 47 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II OW 104/13).

W związku z tym niedopuszczalne było w rozpoznawanej sprawie, bez wezwania skarżącego do sprecyzowania żądania, domniemywanie, że wobec takiego stanu rzeczy jego wniosek stanowi wezwanie organu do zastosowania jako podstawy zwolnienia art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

Wobec powyższego, badanie przez Sąd zarzutów ze skargi dotyczących zaliczenia bądź nie pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi emerytalnej, jest przedwczesne i organ odniesie się do powyższego zagadnienia, rozpoznając sprawę na nowo, mając na uwadze poczynione powyżej rozważania Sądu, o ile skarżący wyrazi wolę na zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 132 i w zw. z art. 152, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.