Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1528/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr SKO.F/41.4/740/2023/13987 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2021 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r. nr SKO.F/41.4/740/2023/13987, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.) dalej: O.p., w związku z odwołaniem K.P. (dalej: podatnik, skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta S. (dalej: organ pierwszej instancji) z 27 września 2021 r. nr [...] w sprawie określenia podatnikowi i C sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: uczestnik postępowania) wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2021, stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji.

Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z 27 września 2021 r. organ pierwszej instancji ustalił podatnikowi i uczestnikowi postępowania wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. w kwocie 216.019,00 zł.

Pismem z 28 kwietnia 2023 r. pełnomocnik podatnika wniósł odwołanie od powyższej decyzji, jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Rozpoznając sprawę organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania i terminie do dokonania tej czynności. Decyzja została doręczona podatnikowi w dniu 13 października 2021 r. w trybie art. 150 O.p. W świetle powyższego termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 27 października

2021 r. Natomiast odwołanie od tej decyzji zostało złożone 28 kwietnia 2023 r.

Organ odwoławczy uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 O.p., gdyż zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie: K.p.a.) i art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zawartych we wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy ich przedmiotem były ustalenie i wykazanie faktów mających istotne znaczenie dla sprawy, a przede wszystkim to, że skarżący nie zamieszkuje pod adresem: ul. [...] w S. co najmniej od dnia wymeldowania, tj. od 17 grudnia 2015 r., a których to ustaleń nie sposób zastąpić innymi dowodami, tj. dokumentami zaczerpniętymi z innych spraw i postępowań, a nawet pismo pochodzące od samego podatnika, albowiem dowody te nie potwierdzają, że miejscem zamieszkania skarżącego jest ul. [...] w S.;

2. naruszenie art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 i 2 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 81a K.p.a. poprzez dokonanie niepełnej, a przez to dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów z dokumentów zalegających w innych postępowaniach organu, w szczególności wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości z 14 listopada 2017 r., pisma z 17 maja 2018 r. wniesionego do organu w sprawie specyfikacji zaległości podatkowych przeciw, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożone przez skarżącego 29 listopada 2018 r. i 22 stycznia 2019 r., pisma z 27 października 2016 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...], pisma z 17 maja 2023 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., podczas gdy dokumenty te nie mogą świadczyć o aktualności adresu skarżącego w dacie doręczenia przedmiotowej decyzji organu pierwszej instancji, dotyczą wąskiego zakresu przedmiotowego, co w konsekwencji doprowadziło do uchybienia obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a nadto jest sprzeczne z zasadą rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony;

3. naruszenie art. 162 § 1 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się przyjęciem, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło bez jego winy, podczas gdy decyzja nie została prawidłowo doręczona skarżącemu, gdyż wysłana została na niewłaściwy adres tj. ul. [...] w S., nieaktualny od co najmniej dnia wymeldowania, czyli od 17 grudnia 2015 r., zaś organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, że skoro ten sam adres został przez skarżącego wskazany jako adres do korespondencji w stricte innych sprawach (przed wydaniem decyzji), to następujące post factum doręczenia pod ten adres mogą zostać uznane za skuteczne, z czym nie sposób się zgodzić;

4. błędne przyjęcie, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji na adres: ul. [...] w S. jest prawnie skuteczne, podczas gdy w dacie doręczenia adres ten nie był aktualnym adresem skarżącego, nie stanowił też jego adresu korespondencyjnego, ani adresu zamieszkania;

5. naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego przedwczesne zastosowanie i stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z 27 września 2021 r. w sprawie określenia skarżącemu i uczestnikowi postępowania wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2021, podczas gdy strona złożyła jednocześnie z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a który to wniosek jest obecnie procedowany na etapie sądowoadministracyjnym, wskutek złożenia skargi na postanowienie organu odwoławczego z 30 sierpnia 2023 r.;

6. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło prawidłowo w trybie art. 150 § 4 O.p. i termin do wniesienia odwołania upłynął dla strony w październiku 2021 r., podczas gdy datą graniczną do wniesienia odwołania była data 28 kwietnia 2023 r., tj. dzień w którym upływał 7 dzień od chwili ustania przeszkody na wniesienie odwołania.

Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie jego nieważności lub wydania z naruszeniem prawa.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest kwestia zachowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z 27 września 2021 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 233 § 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.).

Co istotne i co podkreślane jest w orzecznictwie to to, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Tym samym każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu, stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 lipca

2010 r., sygn. akt II FSK 372/09; z 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 854/08 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, iż rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim). Skoro bowiem punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tegoż uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje. Przepisy art. 162 § 1 i § 2 O.p. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że, aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie złożony mimo braku uchybienia terminowi jest bezprzedmiotowy. Z tej perspektywy pierwszeństwo winno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 705/21).

Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten odnosi się do wstępnego stadium postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym, po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 O.p.

Sednem sprawy, w której organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jest więc ustalenie, w jakim dniu miało miejsce doręczenie decyzji oraz ustalenie, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji z 27 września 2021 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. została wysłana do skarżącego na adres: S. ul. [...]. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczenie nastąpiło w trybie art. 150 § 4 O.p. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 27 października 2021 r. Natomiast odwołanie od tej decyzji zostało złożone dopiero 28 kwietnia 2023 r.

Pełnomocnik skarżącego dodatkowo argumentował, że adres, na który wysłano decyzję nie jest właściwy od 17 grudnia 2015 r., gdyż z tym dniem podatnik został z tego adresu wymeldowany. Jednakże to ten adres został przez skarżącego wskazany jako adres do korespondencji w pismach kierowanych do organu, po wskazanej dacie wymeldowania.

W aktach sprawy znajduje się kopia wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości z 14 listopada 2017 r. złożonego do Prezydenta Miasta S., w którym skarżący wnosił o przesłanie zaświadczenia za pośrednictwem poczty na adres: [...] S. ul. [...]. W kolejnych dokumentach - znajdujących się w aktach sprawy - w deklaracjach o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonych przez skarżącego 29 listopada 2018 r. w części C deklaracji skarżący wskazał adres: S. ul. [...], zarówno jako adres zamieszkania jak i adres dla korespondencji.

Reasumując, skoro skarżący nawet po wymeldowaniu z adresu, sam wskazuje taki adres jako adres do korespondencji i adres zamieszkania, to nie można zasadnie obronić tezy, że doręczenie decyzji nastąpiło na błędny adres.

Z tych też względów postanowienie organu odwoławczego nie narusza prawa, a zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Na marginesie Sąd wskazuje, że nie mogły zostać uwzględnione zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ odwoławczy stosuje przepisy Ordynacji podatkowej, a podstawą wydania zaskarżonego postanowienia jest art. 228 § 1 pkt 2 O.p.

Niemniej materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy był wystarczający do wydania zaskarżonego postanowienia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) oddalił skargę.