Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 496/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 63 par. 1 i 3, art. 64 par. 2, art. 127 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca) Protokolant: referent Iga Nowik po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na rozprawie w Wydziale IV sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 6 czerwca 2023 r., nr 15/2023 w przedmiocie orzeczenia o braku potrzeby kształcenia specjalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Dolnośląskiego Kuratora Oświaty na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 6 VI 2023 r. (nr 15/2023), Dolnośląski Kurator Oświaty (dalej jako "DKO"), po rozpatrzeniu odwołania M. F. (dalej jako "skarżąca"), utrzymał w mocy orzeczenie z 16 III 2023 r. (nr 736/22/23) Zespołu Orzekającego Poradni P. nr [...] we W. (dalej jako "ZOP") o braku potrzeby kształcenia specjalnego J. F.

Powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy:

Skarżąca wnioskiem złożonym w dniu 1 III 2023 r. wystąpiła do ZOP o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego jej syna J. F.

W dniu 16 III 2023 r. odbyło się posiedzenie ZOP, na którym skarżąca była obecna i gdzie omówiono wyniki badań diagnostycznych, w tym badań pedagogicznych, psychologicznych i lekarskich, a także informacje zawarte we wniosku. W rezultacie ZOP stwierdził, że J. F. (lat 7) wykazuje cechy mutyzmu wybiórczego, lęku separacyjnego, jednak to nie stanowi powodu, by uznać dziecko na tym etapie rozwoju za zagrożone niedostosowaniem społecznym w rozumieniu definicji Ośrodka Rozwoju Edukacji. Kształcenie specjalne przyznawane jest ze względu na występowanie niepełnosprawności, zagrożenie niedostosowaniem społecznym, niedostosowanie społecznie, nie zaś w związku z obawą przed wystąpieniem ww. ZOP każdorazowo podejmując decyzję, kieruje się dobrem dziecka, dostrzegając jego potencjał i mocne strony.

Z uwagi na powyższe orzeczeniem z 16 III 2023 r. (nr 736/22/23), ZOP stwierdził brak potrzeby kształcenia specjalnego J. F.

Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła odwołanie, które nie zostało zaopatrzone podpisem.

ZOP na posiedzeniu z dnia 20 IV 2023 r. zapoznał się z odwołaniem decydując się na podtrzymanie swojego stanowiska i przekazanie odwołania do DKO.

DKO w toku postępowania odwoławczego pozyskał dodatkowo opinię psychologiczną z dnia 29 V 2023 r. - sporządzoną przez mgr. psychologii J. P.

Decyzją z 6 VI 2023 r. (nr 15/2023) DKO utrzymał w mocy orzeczenie ZOP o braku potrzeby kształcenia specjalnego syna skarżącej.

W uzasadnieniu decyzji odwoławczej powołano właściwe przepisy ustawy z dnia 14 XII 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r., poz. 900) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 IX 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2023 , poz. 2061). W decyzji podkreślono, że zgodnie z art. 127 ust. 1 Prawa oświatowego kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. W ocenie DKO zgromadzona dokumentacja diagnostyczna, badań przeprowadzonych w Poradni P. nr [...] we W., pozwala na stwierdzenie, że prowadzone przez specjalistów postępowanie diagnostyczne było prawidłowe, a wydane orzeczenie jest zasadne.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie decyzji. Podniesiono przy tym szereg argumentów celem wykazania, że w przypadku syna skarżącej zachodzą podstawy do objęcia go formą pomocy w postaci kształcenia specjalnego.

W odpowiedzi na skargę DKO wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył staranność swojego działania jako organu II instancji, w szczególności poprzez pozyskanie opinii psychologicznej, która potwierdziła trafność ustaleń ZOP. Zauważył także, że podmiotem rozstrzygającym w kwestii kształcenia specjalnego są właściwe organy działające na podstawie przepisów prawa, przy uwzględnieniu znanych im okoliczności stanu faktycznego.

Pismem procesowym z 21 III 2024 r. DKO poinformował, że nie dysponuje egzemplarzem odwołania z podpisem skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie jednak z innych przyczyn, niż podniesione przez stronę skarżącą. Sąd natomiast rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie przesądzające znaczenie ma fakt, że decyzję odwoławczą wydano z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniesienie odwołania niezawierającego podpisu strony wykluczało możliwość wydania decyzji w sprawie.

Jak wynika z art. 63 § 1 kpa, podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.

Zgodnie zaś z art. 63 § 3 kpa, podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być "podpisane" przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.

Co istotne, jeżeli podanie nie spełnia wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy – stosownie do art. 64 § 2 kpa - wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że z uwagi na złożenie przez skarżącą niepodpisanego odwołania, a więc podania zawierającego istotny brak formalny, obowiązkiem DKO było zastosowanie art. 64 § 2 kpa i wyznaczenie skarżącej terminu do usunięcia braku formalnego. Dopiero w przypadku usunięcia przez skarżącą wskazanego braku, dopuszczalne byłoby przystąpienie do rozpatrzenia sprawy i wydanie decyzji. Postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości, gdyż warunkiem dopuszczalności wydania decyzji odwoławczej jest skuteczne wniesienie odwołania. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Sąd podkreśla, że odwołanie można uznać za wniesione skutecznie tylko wówczas, jeśli spełnia ono wszystkie wymagania formalne.

DKO, wydając decyzję odwoławczą, mimo wniesienia niepodpisanego odwołania, naruszył art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 kpa, poprzez jego niezastosowanie. Tym samym Sąd zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa, jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownym postępowaniu obowiązkiem DKO będzie zastosowanie art. 64 § 2 kpa, zaś dopuszczalność wydania decyzji odwoławczej wystąpi wyłącznie w przypadku usunięcia przez skarżącą braków formalnych odwołania.

Nawiązując zaś do argumentacji skargi, Sąd wyjaśnia, że z uwagi na procesowy charakter stwierdzonego uchybienia, niedopuszczalne było przeprowadzenie przez Sąd kontroli zaskarżonej decyzji odwoławczej pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 200 zł (wpis od skargi).