Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3337/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140aa us. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3 pkt 1 i 2 i ust. 4; art. 140ab ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 107 par 1 i 3; art. 189a par 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant ref. Agata Wiącek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy", "organ II instancji") decyzją z 8 lutego 2023 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "k.p.a."), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 d, art. 140 aa ust. 1-3 pkt 1, 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 ze zm. - zwanej dalej prd), § 2 ust. 4, § 3 ust. 1 pkt 2, § 3 ust. 3, § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm. zwanego dalej "rozporządzeniem MI"), po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 października 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych.

Do wydania ww. decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń.

W dniu 25 sierpnia 2021 r. o godzinie 9:00 w miejscowości [...], na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy, składający się z ciągnika siodłowego marki Scania o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował S. K., który wykonywał przejazd drogowy na trasie [...] na rzecz przedsiębiorstwa: Usługi Transportowe, Handel Obwoźny P. G.. Przewożony ładunek stanowiły płyty betonowe ułożone na paletach (ładunek inny niż niepodzielny) a załadowcą przewożonego ładunku była firma [...] (Skarżąca). Załadunku dokonano w przedsiębiorstwie Skarżącej w składzie [...] skąd kontrolowany pojazd wyjechał na drogę publiczną. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...]z 25 sierpnia 2021 r. W wyniku przeprowadzonego ważenia kontrolowanego środka transportu z ładunkiem stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego wynosi 13,35 t, zatem przekraczająca wartość dopuszczalną (11,5 t) o wartość 1,85 t, tj. 16,08%. Ponadto rzeczywista masa całkowita 5-osiowego pojazdu członowego wyniosła 40,4 t, zatem przekraczała wartość dopuszczalną o 0,4 tony tj. o 1 %, a wysokość kontrolowanego zespołu wyniosła 4,10 m i przekraczała wartość dopuszczalną o 0,10 m tj. o 2,5 %.

Użyta podczas kontroli do pomiaru waga legitymowała się Świadectwem legalizacji pierwotnej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku w dniu 5 marca 2020 r., z datą ważności legalizacji do dnia 5 kwietnia 2022 r. Kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym pod kątem pochylenia terenu legitymującym się Protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów (w aktach sprawy). Pomiary geodezyjnie pod kątem pochylenia terenu przeprowadzono w dniu 4 kwietnia 2020 r. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną kontrolowanych czynności.

W związku z wynika powyższej kontroli Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił Skarżącą tj. załadowcę jako stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie.

Decyzją z dnia 19 października 2021 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w związku z ww. naruszeniem nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym dla którego jest wymagane zezwolenie kategorii V ładunków innych niż ładunek niepodzielny - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano m.in., iż w ocenie organu kontroli, nadmierne załadowanie ładunku na skrzynię ładunkową samochodu ciężarowego przez pracowników strony, spowodowało przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz dopuszczalnych nacisków osi. Następnie pomimo wiedzy na temat ilości załadowanego towaru umożliwiono wyjazd pojazdu nienormatywnego na drogę publiczną co świadczy o wpływie i godzeniu się strony jako załadowcy na powstanie stwierdzonego w trakcie kontroli drogowej naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem organu z ustalonego stanu faktycznego nie wynika, aby załadowca podjął jakiekolwiek działania mające na celu zapobieżenie przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się Skarżąca, która w ustawowym terminie wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Odwołująca zarzuciła, iż organ administracyjny I instancji wbrew obowiązkowi nie przeprowadził czynności kontrolnych dodatkowych opierając się wyłącznie na treści protokołu. Zdaniem odwołującej się spółki samo stwierdzenie naruszenia co do przeciążenia kontrolowanego pojazdu nie jest wystarczającą przesłanką do ukarania Skarżącej jako załadowcy bowiem obowiązkiem organu było wykazać, iż załadowca miał wpływ na powstałe naruszenie i godził się na nie czego jednak w przedmiotowej sprawie nie wykazano.

Decyzją z dnia 8 lutego 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa. W ocenie organu w ustalonym stanie faktycznym organ I instancji zasadnie nałożył karę pieniężną - w wysokości 10 000 zł - za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym dla którego jest wymagane zezwolenie kategorii V ładunków innych niż ładunek niepodzielny, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3) lit. b) prd.

Odnosząc się do podnoszonych kwestii dowodowych organ wyjaśnił, iż protokół kontroli drogowej sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego, jest w rozumieniu art. 76 § 1 kpa dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ, w zakresie jego działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialnotechniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie ma potrzeby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony na okoliczność potwierdzenia braku wpływu na powstanie naruszenia. Ze znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy materiału dowodowego wynika, iż pojazd po załadunku był pojazdem nienormatywnym. Zatem załadowca miał wiedze, iż ładując pojazd ładunkiem podzielnym w postaci płyt betonowych Yumbo w ilości określonej, w dokumencie WZ (wydania na zewnątrz) i nie ważąc pojazdu przed rozpoczęciem kontrolowanego kursu, godził się na powstanie naruszenia. Ponadto z ww. dokumentu jednoznacznie wynika, że nadawcą/ załadowcą ładunku była strona skarżąca.

Podkreślono, iż przepis art. 61 prd wyraźnie określa obowiązki w zakresie przewozu ładunku. Przepis ten był i jest skierowany do nieograniczonego kręgu adresatów. Zatem także załadowcy mają obowiązek przestrzegania nakazów płynących z normy prawnej określonej w art. 61 prd. Organ zaznaczył przy tym, iż do przekroczenie dopuszczalnego nacisku i masy całkowitej kontrolowanego pojazdu doszło ze względu na nieprawidłowe rozmieszczenie przez stronę skarżącą płyt betonowych Yumbo, która była załadowcą ww. ładunku w swoim przedsiębiorstwie. Tym samym według organu w wyniku analizy zebranego materiału dowodowego należało stwierdzić, iż za załadunek skontrolowanego pojazdu członowego odpowiedzialna była skarżąca spółka. Między zachowaniem załadowcy (działaniem lub zaniechaniem), a skutkiem jakim jest wykonywanie przewozu z naruszeniem dopuszczalnej masy całkowitej i przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej kontrolowanego pojazdu - istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy.

Zdaniem organu II instancji, strona miała wpływ, na powstanie naruszenia przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu. Wpływ przejawia się przez wydanie ilości ładunku powodującego przekroczenie parametrów. Dodać należy, iż w ten sposób załadowca pośrednio miał swój wkład w pogorszenie się nie tylko stanu technicznego dróg, ale też przyczynił się do pogorszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.

GITD wyjaśnił także, iż w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 140aa ust. 1 prd, zaś w odniesieniu do wysokości kary to art. 140ab określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ nie ma zatem w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Zdaniem organu II instancji w sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz art. 189f kpa. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 prd mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 140aa ust 4 prd. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 kpa, która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca spółka zarzuciła ww. decyzji naruszenie:

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych a jedynie oparcie się na wynikach kontroli, co w ocenie organu było wystarczające do nałożenia na odwołującego się kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł a wg odwołującego jest niewystarczającą reakcją ze strony organu I instancji;

- art. 140aa ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym poprzez błędne uznanie, iż przepis ten znajduje zastosowania w sprawie, podczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że strona, działając jako podmiot dokonujący załadunku, a więc jako jeden z podmiotów, o których mowa w przywołanym przepisie, nie dopuściła się naruszenia obowiązków wynikających z art. 43 ust. 2 ustawy - Prawo przewozowe, poprzez wykonanie czynności ładunkowych, w sposób zapewniający przewóz przesyłki towarowej, zgodnie z przepisami ruchu drogowego, a w szczególności niepowodujący przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz nacisku osi pojazdu, a tym samym nie miała bezpośredniego wpływu lub przynajmniej godziła się na powstanie naruszenia polegającego na przejeździć po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz zwrócił się o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. W sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny, dokonując też zasadnej jego oceny prawnej w świetle mających zastosowanie - szczegółowo wymienionych w obu decyzjach - przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym (prd) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2016 r. poz. 2022).

Skarżący nie czynią zresztą na tle ustalonego stanu faktycznego co do kontroli pojazdu i jej wyników, które wykazały nienormatywność pojazdu, żadnych zarzutów. W szczególności nie kwestionują sposobu/przebiegu wykonanej kontroli, w tym ważenia pojazdu, ustalenia przekroczenia, jak i kategorii zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego oraz kary pieniężnej. Sąd też nie odnotował w tym zakresie działania organu nieprawidłowości, uznając za zbędne powtarzanie i roztrząsanie w tej sytuacji argumentacji zaskarżonej decyzji na temat tych okoliczności. Zarzuty skargi zmierzają bowiem w swojej istocie do wskazania braku dowodów na niedochowanie przez Skarżącą należytej staranności w realizacji czynności związanych z załadunkiem oraz braku dowodu na wpływ Skarżącej co do powstania naruszenia, a przez to bezpodstawności nałożonej kary. W ocenie Sądu jednak stanowisko Skarżącej co do braku ustalonych dowodów na podjęte przez organ rozstrzygnięcia jest nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 prd za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Jak natomiast stanowi art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że w świetle ww. art. 140aa ust. 3 prd kara ta jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, czyli na przewoźnika (por. wyrok NSA z 9 maja 2012 r. II GSK 491/11), a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę/stronę skarżącą, który w ramach prowadzonej działalności realizował przewóz. Dodatkowo taka sama kara, jednakże niezależnie od odpowiedzialności przewoźnika, może zostać także nałożona na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, w tym m.in. na załadowcę (podmiot wykonujący czynności ładunkowe), w sytuacjach opisanych w pkt 2 ust. 3 art. 140aa, to jest jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Wymienione podmioty ponoszą odpowiedzialność (rozłączną) na innych podstawach: przewoźnik (podmiot wykonujący przejazd) ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, a załadowca, nadawca czy spedytor ładunku ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu (por. wyrok NSA z 15 września 2011 r. II GSK 764/10). W tym sensie przewoźnik nie może wyłączyć swojej odpowiedzialności przez przeniesienie konsekwencji wykonania przejazdu pojazdem nienormatywnym na załadowcę i odwrotnie - załadowca nie może wyłączyć swojej odpowiedzialności tylko dlatego, że przewoźnik zdecydował się na przejazd pojazdem niewłaściwie załadowanym.

W niniejszej sprawie, co wynika z ustalonego stanu faktycznego, w wyniku pomiarów skontrolowanego pojazdu stwierdzono m.in. przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Przekroczenie to jest bezsporne w sprawie, ustalone w drodze prawidłowego użycia urządzeń pomiarowych oraz udokumentowane protokołem kontroli podpisanym przez kierowcę pojazdu. Punktem odniesienia dla stwierdzenia wielkości wskazanego przekroczenia nacisku osi były parametry drogi, po której poruszał się pojazd; pojazd skontrolowano na odcinku drogi krajowej nr 7 o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, uzyskując cytowane wyżej wyniki nacisku pojedynczej osi napędowej (przekroczenie o 1,85 t., tj. o 16,08% dopuszczalnej wartości). W tej sytuacji organ zasadnie uznał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii V, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20%.

Jak wskazano powyżej zgodnie z art. 140 aa ust. 1 i 3 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 (tej ustawy), lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1). Dodać należy, iż zgodnie z treścią tego przepisu karę nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (ust. 3).

Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 140 ab ust. 1 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;

2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;

3) za brak zezwolenia kategorii V:

a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 10.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.

Z treści art. 140 aa ust. 1 i 3 prd wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd (tj. na przewoźnika), a jedynie w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora. Odpowiedzialność tych podmiotów (w tym załadowcy) ma zatem odmienny charakter niż odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd (przewoźnika) i jest niezależna od jego (przewoźnika) odpowiedzialności. Możliwość nałożenia kary pieniężnej na ten podmiot powstaje bowiem wyłącznie wtedy, gdy okoliczności (sprawy) lub dowody wskazują, że miał on wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w art. 140 aa ust. 1 prd.

W kontekście zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż z przytoczonej regulacji wynika że faktycznie w przypadku podmiotów określonych w art. 140 aa ust. 3 pkt 2 prd ich odpowiedzialność nie ma charakteru bezwzględnego, zatem samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej. Właściwy organ musi bowiem wykazać, że okoliczności sprawy lub dowody wskazują na wpływ lub godzenie się organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy lub spedytora na powstanie naruszenia warunków przewozu, przy czym chodzi tu o wpływ lub godzenie się o charakterze realnym i bezpośrednim. Wbrew jednak twierdzeniom skargi w okolicznościach prawidłowo ustalonego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy organy wydające decyzje w I i II instancji wywiązały się – w ocenie Sądu – z obowiązku tego wykazania, prawidłowo ustalając, że wystąpiła przesłanka nałożenia na Skarżącą spółkę jako załadowcę, kary pieniężnej.

Istotnym jest, iż Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów dla wykazania, że nie miała wpływu i nie godziła się na wyjazd przeładowanego pojazdu. To po stronie podmiotu profesjonalnie zajmującego się danymi czynnościami leży wypracowanie takich form prowadzenia działalności aby nie dochodziło do naruszeń obowiązujących przepisów. Skarżąca nie podjęła żadnych czynności weryfikacyjnych, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym. Pojazd nie został zważony po załadowaniu. Kierowca nie doładował innego towaru. Z dokumentacji zebranej w sprawie wynika, iż płyty betonowe ułożone zostały w kontrolowanym pojeździe na paletach przez pracowników strony skarżącej w jej przedsiębiorstwie będącym miejscem załadunku.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż skarżąca nie poczyniła żadnych aktów staranności, aby upewnić się, czy nie "wypuszcza" na zewnątrz nieprawidłowo załadowany pojazd. Skarżąca jako podmiot profesjonalnie wykonujący czynności załadunku powinna znać powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Jeżeli załadowca nie podejmuje podstawowych czynności w celu sprawdzenia parametrów ładowanego pojazdu, to oznacza, że obojętne jest mu zachowanie dopuszczalnych parametrów danego pojazdu i jednocześnie przyczynia się do naruszenia przepisów prawa.

Odpowiedzialności załadowcy nie wyłącza również okoliczność korzystania z usługi przewozowej świadczonej przez profesjonalnego przedsiębiorcę. Spółka we własnym zakresie powinna sprawdzić, czy nie wypuszcza na zewnątrz nieprawidłowo załadowanego pojazdu. Działaniem uprawnionym byłoby w takiej sytuacji ważenie nie tylko masy pojazdu, ale także kontrolowanie prawidłowości załadunku, (którego dokonywała przecież skarżąca) przez zważenie nacisków poszczególnych osi. Podjęcie takich kroków umożliwiłoby stwierdzenie naruszenia, które mogło zostać usunięte poprzez inne rozmieszczenie ładunku na pojeździe. Tymczasem jak wynika z ustaleń organów, spółka nie podjęła tego aktu staranności, a zatem dopuściła się zaniedbania, skutkującego powstaniem odpowiedzialności za nieprawidłowy załadunek towaru.

Załadowca jest odpowiedzialny za przewóz towaru po drogach publicznych i nie może się od tej odpowiedzialności uwolnić domagając się doszukiwania przez organ okoliczności wskazujących na brak winy skoro z ustalonych przy kontroli czynności wynika, iż pojazd został nieprawidłowo załadowany przez załadowcę. Okoliczności ustalone przez organ były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia a strona skarżącą prawidłowo zawiadomiono o wszczęciu postępowania nie podjęła inicjatywy dowodowej mającej wykazać brak winy co do nieprawidłowego załadunku kontrolowanego pojazdu.

Skoro ustawodawca przewidział możliwość nałożenia kary pieniężnej na załadowcę za wykonywanie przejazdu nienormatywnego bez zezwolenia określonego przepisami, to należy uznać, że obowiązki załadowcy nie kończą się na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na jego teren w celu załadunku towaru. Rzeczą załadowcy jest podjęcie działań mających na celu przeciwdziałanie nieprawidłowościom skutkującym naruszeniem obowiązujących norm. Zatem skarżący umożliwiając wyjazd kontrolowanego pojazdu na drogę publiczną miał wpływ na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 art. 140 aa ustawy prd, gdyż co najmniej godził się na nienormatywność pojazdu, którego załadunek nie gwarantował zachowania przewidzianych prawem parametrów obciążeniowych osi. Brak przedstawienia dowodu co do podjęcia starań w tym przedmiocie wskazuje na godzenie się załadowcy na ewentualne powstanie naruszeń. Z godzeniem się mamy bowiem do czynienia, gdy załadowca nie podjął żadnych działań, ani nawet ich próby – jak w tej sprawie – celem ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym. Celem wyeliminowania zarzutu wpływu lub godzenia się na powstanie naruszenia należy udokumentować przynajmniej próbę weryfikacji przez załadowcę parametrów wagowych/obciążeniowych załadowanego pojazdu czego jednak w tej sprawie nie uczyniono czyniąc przy tym zarzut organom iż nie przeprowadziły postępowania dowodowego na szerszą skalę w tym zakresie.

Odpowiedzialność podmiotów wymienionych w art. 140aa ust. 2 pkt 3 prd została powiązana z "godzeniem się" lub "wpływem" na powstanie naruszeń. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, przez "wpływ" na powstanie naruszenia należy rozumieć istnienie bezpośredniej zależności między działaniem załadowcy a naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu. Godzenie się na naruszenie polega na jego akceptacji. Chodzi zatem o świadomość przeciążenia i brak przeciwdziałania wyjazdowi przeciążonego pojazdu na drogę publiczną. W przedmiotowej sprawie organ wykazał, iż do nieprawidłowego załadunku doszło w przedsiębiorstwie Skarżącej natomiast Skarżąca nie wykazała w tym zakresie innych okoliczności.

Tak więc odpowiedzialność skarżącego należy łączyć z faktyczną rolą, jaką pełnił przy doprowadzeniu do przeładowania pojazdu. W interesie skarżącego było zatem dochowanie wszelkiej staranności, aby takiej odpowiedzialności uniknąć, przede wszystkim niedopuszczenie do tego, aby miejsce załadunku opuścił pojazd nienormatywny. Oczywiście to na prowadzącym postępowanie organie administracji ciąży obowiązek dowiedzenia przesłanek determinujących odpowiedzialność załadowcy, jednak strona tego postępowania nie może w takiej sytuacji czuć się zwolniona od wykazania okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie prawne konsekwencje, gdyż przez zaniechanie tego wykazania może pozbawić organ możliwości ich uwzględnienia. W niniejszej sprawie skarżący kwestionował ustalenia organu dotyczące wystąpienia przesłanek z art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd, nie przytaczając jednocześnie żadnych okoliczności potwierdzających brak wpływu i nie godzenie się na powstałe naruszenie.

W tej sprawie jest poza sporem brak normatywności kontrolowanego pojazdu, jak i to że przewożony w ramach kontrolowanego przewozu ładunek był niewątpliwie ładunkiem podzielnym (płyty betonowe umieszczone na paletach). Słusznie zatem organ uznał, iż Skarżąca jako załadowca miała znaczącą swobodę przy jego rozmieszczenie na pojeździe co potwierdza klarownie wykonana przez kontrolujących dokumentacja fotograficzna, która potwierdza nierównomierne rozmieszczenie towaru w przestrzeni ładunkowej, zarówno w zakresie rozmieszczenia palet, jak również ilości umieszczonych na nich płyt. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów, które mogłyby obalić ustalenia organu w sprawie oraz potwierdzić, że na powstanie naruszenia nie miała wpływu i nie godziła się na nie. Strona nie tylko nie udowodniła, ale nawet nie podniosła, aby przed opuszczeniem przez kontrolowany zespół pojazdów terenu załadunku wykonała jakiekolwiek czynności zmierzające do jego sprawdzenia pod kątem normatywności. Z materiału dowodowego wynika zatem, brak po stronie skarżącej działań obliczonych na weryfikację/sprawdzenie obciążenia osi załadowanego pojazdu przed jego wyjazdem na drogę publiczną lub podjęcia innych działań w tym przedmiocie. Udokumentowanie chociażby próby realnych starań w tym zakresie mogło by być podstawą do wykazania braku wpływu lub godzenia się nadawcy/załadowcy na powstanie naruszenia. Niewątpliwie natomiast godzeniem się na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu przez załadowcę jest sytuacja, gdy nie podjął on żadnych działań w celu ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym (por. wyrok NSA z 23 marca 2016 r. II GSK 2290/14).

Podkreślenia wymaga, że dopracowanie się sprawnego i prawidłowego systemu załadunku pojazdu, tak by nie przekraczać wymaganych parametrów, leży niewątpliwie w interesie przewoźnika, albowiem to on, jako podmiot wykonujący przejazd, w pierwszym rzędzie odpowiada za skutki naruszenia przepisów regulujących problematykę normatywności pojazdu. System ten powinien obejmować odpowiednie ustalenia/porozumienie się przewoźnika z załadowcą co do czynności ładunkowych – w formie rozwiązań organizacyjnych zapobiegających wyjazdowi z terenu załadowcy pojazdu nienormatywnego, tym bardziej że ustawodawca przewidział w określonych okolicznościach (por. art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd) również odpowiedzialność administracyjną załadowcy, jeżeli miał lub godził się na powstanie naruszenia, przy czym jest to odpowiedzialność niezależna od odpowiedzialności przewoźnika.

Odnosząc się natomiast do podnoszonego w odwołaniu braku dowodu z przesłuchania pracowników skarżącej słusznie organ administracji w zaskarżonym rozstrzygnięciu wskazał tutaj na zgromadzony w sprawie kompletny materiał dowodowy oraz brak inicjatywy w tym zakresie strony skarżącej. W sprawie brak jest niewyjaśnionych okoliczności, natomiast skarżąca nie wnosiła o przeprowadzenie tego dowodu lecz zarzuciła jego brak nie wskazując przy tym jakie to okoliczności mogłyby się pojawić po przeprowadzeniu tego dowodu. Tym samym brak stosownego wniosku czy choćby wyjaśniania o jakich okolicznościach organ mógłby się dowiedzieć po przeprowadzeniu przedmiotowego dowodu wskazuje, że ewentualne zeznania wskazanych osób nie miały wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd zauważa, że wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Uwaga ta odnosi się również do oceny, jako prawidłowej, kontroli drogowej ww. pojazdu, którym wykonywano przewóz ładunku; w szczególności pomiarów/ważenia pojazdu dokonano przy użyciu legalizowanych urządzeń pomiarowych w przystosowanym do tego miejscu ważenia, z czynności kontrolnych sporządzono protokół.

Organ prawidłowo wywiódł, że art. 140ab prd, określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, a do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 prd mają zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 140aa ust. 4 prd (których w tej sprawie Skarżąca nie wykazała). W tej sytuacji organ nie ma możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej za taki przejazd, w tym odstąpienia od jej nałożenia, a to w związku z treścią przepisów art. 189a § 2 pkt 1 i 2 kpa, w świetle których, w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej (pkt 1) oraz odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia (pkt 2), przepisów działu IVA Administracyjne kary pieniężne (art. 189a i nast. kpa) w tym zakresie nie stosuje się.

Podsumowując, należy też przyznać rację organowi, iż w tym postępowaniu administracyjnym ciężar przedstawienia dowodu wskazującego na brak podstaw do nałożenia kary pieniężnej z powołaniem się na art. 140aa ust. 4 Prd spoczywał na Stronie. Trzeba też przyznać rację GITD, że w sprawie nie zaistniały okoliczności pozwalające na zastosowanie tego przepisu prawa. W toku prowadzonego postępowania Skarżący nie przedstawili bowiem dowodów poświadczających dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz że nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego jak też wskazanych w skardze przepisów procesowych. Istotne jest przy tym, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 kpa, w szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne – stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny sprawy opisany w decyzji nie wymaga dodatkowych ustaleń, jest wyczerpujący, natomiast uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem orzekających organów, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o drogach publicznych.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.