Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 606/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 i  ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr SKO.PSŚ/41.5/702/2024/4751/ w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia 26 lutego 2024 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją znak: [...] z 26 lutego 2024 r., wydaną na podstawie art. 17, art. 23, art. 24, art. 25, art. 30 [...], 30 ust. 2 pkt 1, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) – dalej "u.ś.r.", Wójt C. (dalej "Wójt" lub "organ I instancji"):

1. uznał za nienależnie pobrane przez A. K. (dalej "strona" lub "skarżąca") świadczenie pielęgnacyjne wypłacone w związku z opieką nad niepełnosprawną córką A1. K. w łącznej kwocie: 2.537,29 zł. (79,29 zł za dzień 31 stycznia 2023 r. i 2.458,00 zł. za luty 2023 r.)

2. orzekł o zwrocie nienależnie pobranego przez stronę świadczenia pielęgnacyjnego wypłacone w związku z opieką nad niepełnosprawną córką w łącznej kwocie: 2.537,29 zł. za okres od 31 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że sporne świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało stronie z uwagi na opiekę nad niepełnosprawna córką A. K.. Decyzją z 20 grudnia 2022 r., znak [...], Wójt przedłużył okres przyznania przedmiotowego świadczenia na podstawie art. 15h ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (aktualnie Dz.U. z 2024 r., poz. 340 ze zm.) – dalej "ustawa COVID-19", określając, że w związku z przedłużeniem ważności orzeczenia o niepełnosprawności, zasiłek ten przysługuje - na czas do 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wskazał, że w dniu 9 sierpnia 2023 r., strona dostarczyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. nowe orzeczenie o niepełnosprawności córki (znak [...]), które zostało wydane [...] W związku z tym faktem organ I instancji wystąpił z zapytaniem do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. (dalej "PZON") o podanie daty odbioru orzeczenia o niepełnosprawności prze stronę. Z odpowiedzi PZON wynikało, że orzeczenie zostało odebrane przez stronę w dniu 10 lutego 2023 r. W dniu 14 września 2023 r., decyzją znak: [...], organ I instancji uznał za nienależnie pobrane przez stronę świadczenie pielęgnacyjne za okres od 1 marca 2023 r. do 31 lipca 2024 r.

Strona odwołała się od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), które decyzją nr [...] z dnia 26 października 2023 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę organowi I instancji, że należy ustalić również nienależne pobrane świadczenie za okres od 31 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. Decyzją z dnia 21 listopada 2023 r., znak: [...], organ I instancji uznał za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne za okres wskazany w decyzji Kolegium tj. od 31 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r.

Strona odwołała się od tej decyzji i Kolegium decyzją nr [...] z dnia 9 lutego 2024 r. uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Mając na uwadze stanowiska Kolegium zawarte w decyzji z 26 października 2023 r. oraz z 9 lutego 2024 r., organ I instancji wydał decyzję z 26 lutego 2024 r.

Niezadowolona z powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Kolegium domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia. Podkreśliła, że nie była świadoma, że pobiera nienależne świadczenie, ponieważ córka otrzymała nowe orzeczenie o niepełnosprawności, które nie zmieniło kwalifikacji jej stanu zdrowia. Ponadto podniosła, że na przełomie roku 2022/23 ciężkiemu wypadkowi uległ jej mąż M. K. co skomplikowało sytuację całej rodziny.

Decyzją nr SKO.PSŚ/41.5/702/2024/4751/ z 4 kwietnia 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tej decyzji wpierw opisano dotychczasowy przebieg postępowania podzielając ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji oraz przytoczono treść mających zastosowanie w sprawie przepisów, w tym art. 15 h ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw. Zaznaczono przy tym, że w treści decyzji z 20 grudnia 2022 r. zmieniającej decyzję o przyznaniu stronię świadczenia pielęgnacyjnego wskazano wyraźnie, że okres pobierania tego świadczenia przedłuża się zgodnie z powołanym przepisem, do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a nadto poinformowano ją, że w przypadku uzyskania nowego orzeczenia o niepełnosprawności należy o tym niezwłocznie poinformować organ wypłacający świadczenia (w rozpatrywanej sprawie do 30 stycznia 2023 r.). Zdaniem Kolegium strona została pouczona, kiedy i jakie świadczenia jej przysługują. Wskazało, że z akt sprawy wynika, iż decyzję z dnia 20 grudnia 2022 r. zawierającą pouczenie strona odebrała osobiście w dniu 20 grudnia 2022 r., a nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane w dniu 30 stycznia 2023 r. W związku z tym faktem strona powinna niezwłocznie po otrzymaniu nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności córki, poinformować o nim organ I instancji. Strona uczyniła to dopiero w dniu 9 sierpnia 2023 r.

W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie zaszły przesłanki nienależnie pobranego świadczenia wskazane w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r.

Skarżąca nie zaakceptowała powyższej decyzji i wywiodła osobiście skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 30 ust. 2 pkt 1, art. 17 ust. 1 u.ś.r. w związku art. 15 h ustawa COVID-19, poprzez ich błędną interpretację, sprzeczną z wykładnią celowościową oraz funkcjonalną powyższych przepisów, sprzeczną z zasadami wyrażonymi w Konstytucji RP - zasadą sprawiedliwości społecznej - art. 2, prawa rodziny i osób niepełnosprawnych do pomocy ze strony władz publicznych (art. 71 ust. 1 zdanie drugie i art. 69), skutkującą:

1. przyjęciem, że wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności dziecka stanowi okoliczność powodującą ustanie przysługujących świadczeń pielęgnacyjnych, a w konsekwencji - nienależnie pobrane świadczenie - w sytuacji, gdy nowe orzeczenie o niepełnosprawności PZON z dnia [...] jest tożsame z poprzednim orzeczeniem, a zatem w sprawie nie zaszła jakakolwiek zmiana okoliczności i nadal spełniała wszelkie przesłanki do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r.;

2. wydaniem decyzji w przedmiocie zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego wypłaconego jej za okres od 31 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. w sytuacji braku zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych - albowiem córka nadal jest uznawana za osobę niepełnosprawną - legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji;

II. naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 77 § 1 w zw. z 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do:

a. faktu dalszej niepełnosprawności jej córki A1. K. - z decyzji obu organów nie wynika, by organy wyciągnęły jakiekolwiek wnioski z treści nowego orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] - iż jest tożsame do poprzedniego i nadal spełnia merytoryczne przesłanki do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego;

b. braku należytego pouczenia jej o skutkach niedopełnienia obowiązku przedstawienia nowego orzeczenia o niepełnosprawności w przewidzianym do tego terminie - z pouczenia zawartego w decyzji z dnia 20 grudnia 2023 r. nie wynika, że nieprzedłożenie nowego orzeczenia niepełnosprawności - nawet jeżeli będzie tożsame z poprzednim - skutkować będzie ustaniem świadczenia pielęgnacyjnego.

W konsekwencji podniesionych zarzutów wniosła o:

1. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 26 października 2023 r. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – dalej "p.p.s.a.", a na wypadek, gdyby organ nie uwzględnił przedmiotowego wniosku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o rozpoznanie go przez sąd administracyjny;

2. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty uzasadniające podniesione w skardze zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stwierdziło, że podnoszone przez stronę zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 606/24 Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Jak wynika zaś z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się tu względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

W tym kontekście uznano, że skargę w niniejszej sprawie należało uwzględnić. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzające ją decyzja organu I instancji naruszają prawo materialne jak również przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a zatem należało je wyeliminować z obrotu prawnego.

Na mocy decyzji stanowiącej przedmiot skargi uznano, że kwota świadczenia pielęgnacyjnego wypłacona stronie za okres od 31 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. stanowi świadczenie nienależnie pobrane i nałożono na nią obowiązek zwrotu pobranej kwoty.

Dokonując oceny legalności powyższego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na treść art. 30 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którą, do zwrotu obowiązana jest osoba, która pobrała nienależne świadczenia rodzinne. Stosownie do treści stanowiącego podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Uznanie świadczenia za nienależnie pobrane wymaga zatem spełnienia dwóch warunków. Po pierwsze - jego wypłacenie musi nastąpić pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo uzyskanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub części, zaś po drugie - osoba pobierająca świadczenia powinna zostać należycie pouczona o braku prawa do ich pobierania. Pouczenie spełnia wymogi prawidłowego wówczas, gdy jest zredagowane w sposób zrozumiały dla konkretnej osoby i w taki sposób, aby mogła jego treść odnieść do swojej sytuacji, aby następnie wiedzieć, że określona okoliczność w jej sytuacji ma znaczenie dla przyznania jej uprawnienia, a jej zaistnienie rodzi po jej stronie obowiązek poinformowania organu o tym fakcie (vide wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 699/17, publ. Lex nr 2437882 oraz w Lublinie z 16 marca 2021 r., II SA/Lu 709/20, publ. Lex nr 3163974). Znaczenie prawidłowego pouczenia jest tu niewątpliwie istotne, jako że pojęcie "świadczenia nienależnie pobranego" użyte w art. 30 ust. 2 pkt u.ś.r. nie jest równoznaczne ze "świadczeniem nienależnym", gdyż wiąże się również z istnieniem po stronie świadczeniobiorcy świadomości, że pobierane świadczenie w zaistniałych okolicznościach faktycznych danej osobie się nie należy (por. K. Małysa-Sulińska [red.], Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, publ. Lex, 2015 r.). W judykaturze utrwalił się pogląd, wedle którego obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co oznacza, że dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma świadomość osoby pobierającej świadczenie. Osoba zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia musi być zatem świadoma, że wystąpiła okoliczność, która powoduje ustanie prawa do uzyskanego świadczenia. Z tego względu istotne jest dochowanie obowiązku powiadomienia świadczeniobiorcy o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia i następnie ustalenie, czy jego nieuprawnione pobranie nastąpiło w warunkach złej woli beneficjenta, a zatem, czy wiedział, że świadczenie miało charakter nienależnego (por. m.in. wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1392/21, publ. Lex nr 3342757 oraz wyrok tutejszego Sądu z 28 października 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 764/21, publ. Lex nr 3258861).

Z akt niniejszej sprawy wynika, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostało pierwotnie przyznane skarżącej z uwagi na sprawowaną opiekę nad córką do 30 listopada 2022 r., czyli do dnia obowiązywania orzeczenia o niepełnosprawności z 2017 r. Następnie decyzją Wójta z 20 grudnia 2022 r. okres ten przedłużono do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Równocześnie nie budzi wątpliwości, że PZON orzeczeniem z [...] uznał córkę skarżącej za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym do 30 listopada 2022 r., a następnie, w wyniku rozpatrzenia jej kolejnego wniosku, nowym orzeczeniem wydanym [...] r. zaliczył ją do tego samego stopnia niepełnosprawności na czas określony do 31 stycznia 2028 r. Organ I instancji uzyskawszy informację o tym nowym orzeczeniu wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego i ostatecznie wydał decyzję częściową (kierując się wytycznymi Kolegium) uznającą za nienależnie pobrane świadczenie, które zostało wypłacone w tych ramach za okres począwszy od 30 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r.

Uwzględniwszy przy tym zaprezentowane wyżej rozważania prawne stwierdzić należy, że kluczowe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ma kwestia czy strona we wskazanym okresie pobierała sporne świadczenie w sposób świadomy w tym znaczeniu, że zdawała sobie sprawę, że jej ono nie przysługuje. W tym zaś kontekście zasadniczą rolę odgrywa odpowiedź na pytanie, czy pouczenie, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. było w rozpoznanym przypadku sformułowane w taki sposób, aby można było przyjąć, że skarżąca miała wiedzę o nienależnym pobieraniu świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie Sądu pouczenia zawarte w wydanych w sprawie decyzjach nie mogą stanowić dostatecznej podstawy do formułowania takiej tezy. Organ I instancji pouczył skarżącą o wynikającym z art. 25 ust. 1 u.ś.r., obowiązku niezwłocznego informowania w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych oraz przywołał treść art. 15h ustawy COVID-19, stanowiącego, że orzeczenie o niepełnosprawności, którego ważność upływa w okresie od dnia wejścia w życie tej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zaznaczono również, że w przypadku uzyskania nowego orzeczenia o niepełnosprawności należy niezwłocznie poinformować o tym organ wypłacający świadczenie, a także wyjaśniono, że w świetle art. 30 u.ś.r. nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi. Zdaniem składu orzekającego pouczenia te nie zawierają jednak w swojej treści jasnej i jednoznacznej informacji o tym, że każdy przypadek uzyskania nowego orzeczenia o niepełnosprawności przed datą wskazaną w decyzji o przyznaniu zasiłku będzie skutkował utratą prawa do pobierania tego świadczenia. Przedmiotowy brak ma znaczenie tym bardziej istotne, że nowe orzeczenie z [...] jedynie potwierdziło, że córka skarżącej nadal pozostaje osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i orzeczenie to wydane jest czas określony do 31 stycznia 2028 r. Wymaga zatem podkreślenia, że zarówno w świetle wcześniejszego jak i późniejszego orzeczenia skarżąca spełniała wymogi do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. W tym świetle trudno wymagać, aby strona bez wyraźnego i precyzyjnego pouczenia mogła przewidywać, że sam fakt wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności - nawet potwierdzającego ten sam jej stopień co przedtem - stanowi zmianę wywierającą wpływ na prawo do świadczenia w rozumieniu art. 25 ust. 1 oraz art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., a w szczególności powodującą ustanie tego prawa.

Dodatkowo Sąd zauważa także, że zgodnie z art. 6d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 44 ze zm.) utworzono Elektroniczny Krajowy System Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności, w którym przetwarza się dane dotyczące osób niepełnosprawnych. Z kolei według ust. 4a tego przepisu "Dane gromadzone w systemie udostępnia się, jeżeli stanowią one kryterium przyznania świadczenia albo ustawowe kryterium wydania dokumentu, następującym podmiotom: 1) organowi właściwemu, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (...), i wojewodzie - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia rodzinne, osób pobierających świadczenia rodzinne oraz członków ich rodzin (...)". Organ miał zatem (a przynajmniej powinien mieć) możliwość weryfikacji bazy orzeczeń o niepełnosprawności. Z drugiej strony zaniedbał, by weryfikację taką ponawiać i wypłacał kolejne transze. Należało zatem i tę okoliczność wziąć pod uwagę i ustalić, czy organ wypłacał kolejne transze ww. świadczenia, pomimo realnej, technicznej możliwości wglądu do informacji o wydaniu takiego orzeczenia o niepełnosprawności. Kwestia istnienia podstaw do wypłaty świadczeń różnego rodzaju powinna być brana przez organy pod uwagę także z urzędu. Powyższe dane w rejestrze są udostępniane m. in. w celu "weryfikacji danych" dotyczących osób "pobierających świadczenia". Istnieje więc obowiązek tego rodzaju kierowany przez ustawodawcę wobec administracji publicznej. Chodzi bowiem o wydatkowanie środków publicznych. Jeśli są możliwości techniczne konieczne jest weryfikowanie, czy nie odpadły przesłanki do wypłaty środków finansowych.

Podniesione w skardze zarzuty skarżącej należało uznać za zasadne, zwłaszcza że wywody zawarte w odwołaniu jak i w skardze mogą wskazywać, iż strona nie miała świadomości o tym, aby brak powiadomienia o wydaniu nowego orzeczenia - w tym także potwierdzającego dotychczasowy stopień niepełnosprawności, powodował utratę prawa do pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Orzekające w sprawie organy nie poddały tego zagadnienia dostatecznej analizie, gdyż z uzasadnień ich decyzji nie wynika, aby podjęły wystarczająco wnikliwe rozważania co do świadomości skarżącej o nienależnym pobraniu spornego świadczenia oraz co do istnienia w tych ramach złej woli po jej stronie. W konsekwencji, wskazane decyzje naruszają zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zaś rezultatem tego naruszenia było przedwczesne zastosowanie normy określonej w art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.ś.r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego wyroku. W tym zakresie raz jeszcze oceni, poddając analizie treść otrzymanych przez skarżącą pouczeń, czy miała ona wiedzę o tym, że wydanie wobec jej córki nowego orzeczenia, w którym nie zmieniono ustaleń co do stopnia jej niepełnosprawności kwalifikuje się jako zmiana mającą wpływ na przysługujące skarżącej prawo do pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie organ ten dokona prawidłowej wykładni art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. oraz ustali, czy pobrany w spornym okresie zasiłek nosi znamiona nienależnie pobranego świadczenia, ewentualnie rozważy umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowym zakresie.

Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a.