Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 413/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20 ust. 2 i 3; art. 44 ust. 2; art. 46 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 157 poz 1028
law: Ustawa z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S. T. na postanowienie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2003 r. opublikowane w M. P. z 2003 r. Nr 53, poz. 843 w przedmiocie ostatecznych ustaleń w postępowaniu antydumpingotowym przeglądowym; 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 maja 2003 r. M.P. 2003 Nr 30 poz.414. 2. Stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. Zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz S. T. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez S. T. (dalej: skarżący) jest postanowienie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister Gospodarki) z [...] listopada 2003 r. w sprawie ostatecznych ustaleń w postępowaniu antydumpingowym przeglądowym w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek pochodzących z C. [...] lub T., opublikowane w M. [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...], pod pozycją [...] ([...]).

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Minister Gospodarki wydał w dniu [...] października 1998 r. decyzję wprowadzającą cło antydumpingowe w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych gazowych jednorazowych, pochodzących z C. [...], po cenie dumpingowej (M.P. Nr 39, poz. 550). Cło zostało nałożone na przywóz na polski obszar celny zapalniczek jednorazowych klasyfikowanych według kodu PCN [...].

W dniu [...] czerwca 1999 r. wszczęto postępowanie antydumpingowe, w związku z wystąpieniem okoliczności wskazujących na przywóz na polski obszar celny towarów podobnych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z [...] października 1998 r. Postępowaniem tym został objęty przywóz na polski obszar celny:

- plastikowych zapalniczek kieszonkowych gazowych jednorazowych, sprowadzanych w ramach kodu PCN [...], pochodzących z T., W. i I.,

- plastikowych zapalniczek kieszonkowych gazowych do wielokrotnego napełniania, sprowadzanych w ramach kodu PCN [...], pochodzących z C.[...], T., W. i I..

Po zakończeniu postępowania, decyzją z [...] sierpnia 2000 r. Minister Gospodarki nałożył ostateczne cło antydumpingowe w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją z [...] października 1998 r. (M.P. Nr 25, poz. 525). W decyzji wskazano, iż przywóz plastikowych zapalniczek jednorazowych pochodzących z T. oraz przywóz plastikowych zapalniczek do wielokrotnego napełniania pochodzących z C. [...] i T. miał na celu obejście cła antydumpingowego ustanowionego decyzją z [...] października 1998 r. oraz że ww. produkty są towarem podobnym do chińskich zapalniczek jednorazowych, na które zostało ustanowione cło antydumpingowe. Nie rozstrzygnięto natomiast kwestii obchodzenia cła antydumpingowego przez przywóz zapalniczek pochodzących z I. i W., co do których kontynuowano postępowanie.

W dniu 4 sierpnia 2000 r. spółka B. S.C. złożyła wniosek o poddanie przeglądowi dotychczasowych rezultatów stosowania ceł antydumpingowych, ustanowionych decyzją z [...] października 1998 r., w celu ustalenia, czy zaprzestanie ich stosowania jest zasadne. W ocenie Ministra Gospodarki wniosek spółki spełniał wymogi określone w art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. Nr 157, poz. 1028).

W dniu [...] września 2000 r. wniosek o poddanie przeglądowi dotychczasowych rezultatów stosowania ceł antydumpingowych został uzupełniony przez spółkę P. S.A., która przekazała dane dotyczące swojej sytuacji ekonomiczno-finansowej na potrzeby wszczęcia postępowania antydumpingowego przeglądowego. Niezależnie od przekazania danych, spółka P. S.A. poparła postępowanie przeglądowe prowadzone na wniosek spółki B. S.C.

Postanowieniem z [...] października 2000 r. Minister Gospodarki wszczął postępowanie antydumpingowe przeglądowe, w celu poddania przeglądowi dotychczasowych rezultatów stosowania ustanowionego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych gazowych jednorazowych lub kieszonkowych gazowych do wielokrotnego napełniania, pochodzących z C. [...] lub z T.. Postępowanie przeglądowe obejmowało przywóz zapalniczek jednorazowych pochodzących z C.[...], na które zostało ustanowione cło antydumpingowe decyzją z [...] października 1998 r. oraz przywóz zapalniczek do wielokrotnego napełniania pochodzących z C. [...], a także zapalniczek jednorazowych i do wielokrotnego napełniania pochodzących z T., na które zostało ustanowione cło antydumpingowe decyzją z [...] sierpnia 2000 r.

W dniu [...] maja 2003 r. Minister Gospodarki wydał postanowienie w sprawie wstępnych ustaleń w postępowaniu antydumpingowym przeglądowym w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek pochodzących z C. [...] lub T. (M.P. Nr 30, poz. 414).

Na skutek złożonych środków odwoławczych, Minister Gospodarki wydał zaskarżone postanowienie z [..] listopada 2003 r. Powołując się na przepisy art. 36 ust. 1 i 2 w zw. z art. 73 ust. 3 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. Nr 123, poz. 1352 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365, Nr 125, poz. 1063 i Nr 153, poz. 1271), dalej: ustawa z 2001 r., organ ustalił, że:

a) utrzymuje się przywóz po cenach dumpingowych zapalniczek jednorazowych i do wielokrotnego napełniania pochodzących z C. [...] oraz zapalniczek jednorazowych i do wielokrotnego napełniania pochodzących z T., powodujący szkodę dla przemysłu krajowego,

b) warunki rynkowe wskazują na prawdopodobieństwo dalszego występowania dumpingu i szkody wyrządzonej przez ten dumping przemysłowi krajowemu.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Gospodarki wyjaśnił, iż wcześniejsze postępowania, jak również pierwszy etap postępowania przeglądowego, toczyły się na podstawie ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. Nr 157, poz. 1028), dalej: ustawa z 1997 r. Ustawa ta została uchylona mocą ustawy z 2001 r., która weszła w życie dnia 26 listopada 2001 r. Wskazał przy tym, iż zgodnie z art. 81 ustawy z 2001 r. - postępowania wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie nowej ustawy podlegają rozpatrzeniu według jej przepisów, wobec czego, w zależności od momentu wystąpienia konkretnych zdarzeń lub podjęcia określonych decyzji w postępowaniu przeglądowym, jako ich podstawa prawna przywoływane są artykuły ustawy z 1997 r. lub ustawy z 2001 r.

Oceniając legitymację do wszczęcia postępowania przeglądowego (punkt II zaskarżonego postanowienia) organ wskazał, że stosownie do treści art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997 r. wniosek uważa się za złożony, jeśli popierają go producenci krajowi produkujący, co najmniej 25% całej produkcji krajowej towaru podobnego. Ponadto, jeżeli niektórzy producenci krajowi wyrazili sprzeciw wobec wszczęcia postępowania, wniosek musi być popierany przez producentów krajowych, których produkcja towaru podobnego jest większa (w ujęciu ilościowym) niż produkcja towaru podobnego produkowanego przez producentów krajowych, którzy wyrazili sprzeciw wobec wniosku. Ponieważ w toku niniejszego postępowania żaden z producentów krajowych towaru podobnego nie zgłosił sprzeciwu wobec wszczęcia postępowania, w celu ustalenia legitymacji wnioskodawcy do wszczęcia postępowania zbadano jedynie pierwszy z ww. warunków. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z 1997 r., przemysł krajowy stanowi ogół producentów wytwarzających towar podobny na terytorium RP lub tych spośród nich, których łączna produkcja stanowi, co najmniej 50% całkowitej produkcji krajowej tych towarów.

Minister Gospodarki wyjaśnił, iż w celu ustalenia, czy wnioskodawca był legitymowany do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania oraz czy uczestniczące w postępowaniu podmioty: B. S.C. oraz P. S.A. stanowią przemysł krajowy, podjął działania polegające na:

1. weryfikacji danych odnoszących się do produkcji, przedstawionych przez obu znanych producentów krajowych uczestniczących w postępowaniu,

2. zwróceniu się do Głównego Urzędu Statystycznego o informację dotyczącą całkowitej produkcji zapalniczek w roku 1998, 1999 i 2000,

3. zwróceniu się do bazy danych polskich firm "K." w celu ustalenia producentów zapalniczek jednorazowych w latach 1998-2000.

Przedstawiając szczegółową analizę zebranych informacji, jak również zastrzeżenia zgłoszone przez strony postępowania, organ stwierdził, że obie spółki stanowiły w okresie badanym przemysł krajowy w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z 1997 r.

W kolejnych punktach uzasadnienia (od III do V) Minister Gospodarki oznaczył badany okres, określił towary objęte postępowaniem przeglądowym oraz przedstawił wykaz ustalonych eksporterów i producentów takich towarów.

Po przedstawieniu ostatecznych ustaleń faktycznych dotyczących utrzymywania się dumpingu (punkt VI) oraz ostatecznych ustaleń faktycznych dotyczących utrzymywania się szkody (punkt VII) organ zauważył, iż postępowanie przeglądowe wykazało, że chociaż podawany w statystykach import zapalniczek na polski obszar celny z C. [...] jest znikomy w okresie badanym, to faktycznie, w wyniku obejścia zastosowanego cła antydumpingowego, przywóz po cenach dumpingowych w dalszym ciągu występował. Co więcej, praktyka ciągłego dumpingu stosowana przez producentów c. w eksporcie na inne rynki zdaje się potwierdzać tezę, że w przypadku uchylenia ceł antydumpingowych nastąpiłby powrót bezpośredniego importu po cenach dumpingowych z C. [...]. W zakresie ustaleń dotyczących utrzymywania się szkody Minister Gospodarki podniósł, iż z analizy posiadanych danych wynika, że import zapalniczek po cenach dumpingowych jest dla przemysłu krajowego barierą, której przemysł nie jest w stanie przezwyciężyć. W konsekwencji rozmiary importu po cenach dumpingowych doprowadziły do maksymalnego ograniczenia mocy produkcyjnych i zatrudnienia. Ponadto przemysł krajowy utracił rynek i ograniczył produkcję. Wzrosły także koszty jednostkowe i w konsekwencji w badanym okresie nastąpiło zahamowanie rozwoju przemysłu krajowego. Jednocześnie organ nie stwierdził, że występują inne czynniki, poza wymienionymi, które mogłyby przyczynić się do wyrządzenia szkody przemysłowi krajowemu. Badaniu poddano tutaj: 1) przywóz towaru podobnego nierealizowanego po cenach dumpingowych; 2) spadek popytu na krajowe towary podobne oraz zmiany w strukturze konsumpcji; 3) rozwój techniki i technologii oraz konkurencja pomiędzy producentami krajowymi i zagranicznymi; oraz 4) restrykcyjne praktyki handlowe oraz zmiany w eksporcie i wydajności przemysłu krajowego.

W konsekwencji Minister Gospodarki stwierdził, iż zapalniczki pochodzące z C.[...] i z T. w okresie badanym były przywożone na polski obszar celny po cenach dumpingowych w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy z 2001 r. oraz, że szkoda wyrządzona przemysłowi krajowemu, pomimo ustanowionego cła antydumpingowego, nie została usunięta i jest wysoce prawdopodobne, że szkodzący przemysłowi krajowemu przywóz zapalniczek po cenach dumpingowych będzie w dalszym ciągu występować, jeżeli cło antydumpingowe zostanie zniesione. Wobec stwierdzenia, że pozycja zagranicznego eksportera i warunki rynkowe wskazują na prawdopodobieństwo dalszego występowania dumpingu i szkody, organ podkreślił, że zaprzestanie stosowania środków antydumpingowych doprowadzi do utrzymania się szkody, co stanowi – zgodnie z art. 67 ust. 2 ustawy z 2001 r. – przesłankę do przedłużenia okresu stosowania ceł antydumpingowych.

Jednocześnie Minister Gospodarki wskazał, iż w toku postępowania zbadał również, czy istnieją inne niż przywóz po cenach dumpingowych czynniki, które mogły wyrządzić poważną szkodę przemysłowi krajowemu, i nie stwierdził istnienia takich czynników. Ponadto nie stwierdził istnienia żadnych okoliczności, z których wynikałoby, że wprowadzenie cła antydumpingowego będzie sprzeczne z interesem publicznym, o którym mowa w art. 5 ustawy z 2001 r. Z dokonanych ustaleń wynika – w ocenie organu – iż cło antydumpingowe ustanowione decyzją z [...] października 1998 r., rozszerzone decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. powinno być utrzymane.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. T. wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Gospodarki z [...] listopada 2003 r. oraz o umorzenie postępowania antydumpingowego przeglądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 20 ust. 2 i art. 21 ust. 3 w zw. z art. 54 ust. 3 oraz art. 54 ust. 1 ustawy z 1997 r., jak również przepisów art. 2 ust. 1, art. 10 ust.1 i 2, art. 36 ust. 2, art. 68 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z 2001 r.

Rozwijając zarzuty skargi wskazał, iż w aktach sprawy brak opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, do której uzyskania organ był obowiązany, wobec czego brak również podstaw do uznania, że "wprowadzone cła nie naruszają interesu publicznego", a w szczególności praw użytkowników i konsumentów do wolnego wyboru towaru.

Zdaniem skarżącego naruszono terminy przewidziane do dokonania ostatecznych ustaleń w postępowaniu przeglądowym, wobec czego dalsze prowadzenie tego postępowania (po upływie terminu określonym na jego zakończenie – 31.12.2002 r.) było sprzeczne z prawem, pozbawione podstaw prawnych i jako takie niedopuszczalne.

Skarżący podkreślił, iż organ nie zweryfikował prawidłowo legitymacji wnioskodawcy do wszczęcia postępowania, tj. warunku 50% udziału w produkcji krajowej towaru podobnego, wskazując jednocześnie na błędne wskazanie przez Ministra Gospodarki warunku 25% udziału wnioskodawcy (punkt II akapit 1 zaskarżonego postanowienia).

W ocenie skarżącego organ całkowicie pominął kwestię zgłaszanych zastrzeżeń dotyczących różnic między zapalniczką jednorazową a wielorazową, przyjmując za udowodnione ustalenia dokonane w toczącym się równolegle postępowaniu zakończonym postanowieniem z [...] września 2003 r. Wobec tego, że ustalenia te zostały zakwestionowane w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego (sprawa o sygn. akt V SA 4124/03) nie mogą być bezkrytycznie przyjmowane przez organ za udowodnione.

W obszernym uzasadnieniu skargi wskazano nadto na wiele nieprawidłowości w dokonanych przez organ ostatecznych ustaleniach faktycznych dotyczących utrzymywania się dumpingu i szkody, w szczególności w zakresie danych statystycznych.

Konkludując skarżący podniósł, iż zaskarżone postanowienie winno być zmienione w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia, zaś postępowanie przeglądowe należy umorzyć na podstawie art. 50 i art. 51 ustawy z 2001 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o oddalenie skargi, ustosunkowując się szczegółowo do zarzutów w niej sformułowanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, iż dla rozpoznania niniejszej sprawy znaczenie miało rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed Wojewódzkim i Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi na postanowienie Ministra Gospodarki z [...] września 2003 r. w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 1998 r. (M.P z 2003 r. Nr 44, poz. 658).

Wyrokiem z 7 listopada 2008 r. o sygn. akt V SA/Wa 1754/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Gospodarki z [...] września 2003 r. oraz poprzedzające je postanowienie z [...] kwietnia 2003 r. (M.P.03.18.284). Od powyższego wyroku Minister Gospodarki złożył skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. o sygn. akt I GSK 303/09. W tej sytuacji wyrok WSA z 7 listopada 2008 r. stał się prawomocny.

Wobec tego, iż zarzuty skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie w zasadniczej części sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości ustaleń dokonanych przez Ministra Gospodarki na podstawie wcześniej prowadzonych postępowań, a co więcej wprost autor skargi zarzuca oparcie się organu na twierdzeniach transportowanych z uchylonego przez WSA postanowienia z [...] września 2003 r., przywołać należy stanowisko Sądu zajęte w powołanym wyroku z 7 listopada 2008 r. o sygn. akt V SA/Wa 1755/08.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnił, iż przy orzekaniu był związany oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lutego 2002 r., wydanym w połączonych sprawach pod sygn. akt V SA 3981/00 i V SA 27/01.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż zgodnie z art. 20 ust 2 i 3 ustawy z 1997 r., wniosek o wszczęcie postępowania antydopingowego określonego w art. 44 i 45 tej ustawy uważa się za złożony, jeżeli popierają go producenci krajowi, których łączna produkcja stanowi ponad 50% całej produkcji towaru podobnego wyprodukowanego przez tych producentów krajowych, którzy wyrazili swoje poparcie lub sprzeciw wobec wniosku. Postępowania antydumpingowego nie wszczyna się, jeżeli producenci krajowi podobnego towaru, jednoznacznie popierający wniosek, produkują mniej niż 25% całej produkcji podobnego towaru (art. 44 ust 2 w związku z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy). Powyższe przesłanki wszczęcia postępowania antydumpingowego na wniosek strony powinny być w sposób wykluczający wątpliwości pozytywnie stwierdzone przez organ orzekający w sprawie, co wynika kategorycznego ujęcia powołanych przepisów art. 20 ust. 2 i 3 ustawy, z powinności organu administracji dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: k.p.a., w związku z art. 2 ust. 3 ustawy z 1997r.), a także z charakteru wydawanych w postępowaniu antydumpingowym orzeczeń mających cechy podobne do aktu normatywnego. Zdaniem NSA, jest poza sporem, że jednorazowe zapalniczki gazowe są produkowane przez P. S.A. w P.. Wnioskodawca postępowania antydumpingowego spółka B. Sp. c. we wniosku o wszczęcie deklarował, że "reprezentuje, co najmniej 50% producentów krajowych" takiego towaru, w toku postępowania administracyjnego importerzy jednak w sposób wyraźny kwestionowali jego legitymację, zarzucając, że nie spełnia przesłanek przewidzianych w art. 20 ust. 2 ustawy. Pomimo to organ orzekający nie przeprowadził stosownego postępowania dowodowego i nie dokonał ustaleń istotnych w przedmiocie przesłanek wszczęcia postępowania antydumpingowego na wniosek Sp. c. B., czy była ona legitymowana do skutecznego wnioskowania wszczęcia postępowania, w szczególności nie wyjaśnił rozmiaru produkcji zapalniczek u poszczególnych producentów krajowych i bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego, a więc z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 §1 k.p.a., oparł się wyłącznie na przytoczonym wyżej wskazaniu Sp. c. B. we wniosku z 25.03.1999r.

Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie V SA/Wa 1755/08 powyższe wytyczne i uwagi NSA nie zostały uwzględnione przez organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wątpliwości Sądu budziły ustalenia stwierdzające funkcjonowanie na rynku w badanym okresie 2 producentów zapalniczek – Sp. c. B. i P. S.A. Podkreślono, iż twierdzenia organu w tym zakresie były ogólne, nieoperujące konkretnymi danymi, albo, co prawda zawierały takie dane, lecz bez możliwości skonfrontowania ich z dokumentem źródłowym. Wskazano przy tym, iż NSA z wielkim naciskiem podkreślił konieczność dokładnego wyjaśnienia czy Sp. c. B. była legitymowana do skutecznego wnioskowania o wszczęcie postępowania, w szczególności wyjaśnienia rozmiaru produkcji zapalniczek u poszczególnych producentów krajowych. Zdaniem WSA – na podstawie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, gdzie nie pada żadna liczba dotycząca wielkości produkcji u poszczególnych producentów krajowych ( s.c. B. i S.A. P.) w badanym okresie oraz przy braku w aktach administracyjnych dokumentów źródłowych, które ewentualnie na taki rozmiar mogłyby wskazywać - nie można tej wielkości ustalić. Nie można, więc również ustalić spełnienia przez wnioskodawcę warunku z art. 20 ust. 3 ustawy z 1997 r. dotyczącego procentowego udziału w całej produkcji towaru podobnego. Sąd podzielił również zaprezentowaną przez stronę skarżącą interpretację przepisów dotyczących tego, na czyj wniosek może być wszczęte postępowanie w sprawie obejścia ceł antydumpingowych ( art. 44 ust. 1 i 2 w zw. z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997r.). Wskazano, iż podmiot prowadzący działalność montażową nie może zostać uznany za producenta w myśl art. 2 pkt. 3 ustawy z 1997 r., co wynika bezpośrednio z treści art. 46 ust. 2, który expressis verbis wyróżnia tzw. "działalność montażową". Zgodnie z tym przepisem działalność montażową prowadzoną w Polsce lub kraju trzecim uznaje się za mającą na celu obejście ustanowionych ceł antydumpingowych m.in., gdy wartość części używanych do montażu, pochodzących z kraju, z którego przywożone towary są objęte cłami antydumpingowymi, stanowi nie mniej, niż 60% łącznej wartości części zmontowanego towaru, przy czym w żadnym wypadku za obchodzenie ceł antydumpingowych nie zostanie uznana sytuacja, w której wartość dodana do przywiezionych części w trakcie montażu lub wykończenia przekracza 25% kosztów produkcji. Zdaniem Sądu postępowanie nie może zostać wszczęte na wniosek tego, czyja działalność po przeprowadzonym postępowaniu antydumpingowym w konsekwencji mogłaby zostać uznana za mającą na celu obejście ustanowionych ceł antydumpingowych. Tak, więc producent, o którym w mowa w art. 20 ust. 2 i 3 nie może jednocześnie prowadzić działalności montażowej, wyczerpującej przesłanki z art. 46 ust.2 ustawy.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko, co skutkuje uznaniem zarzutów niniejszej skargi – w zakresie wadliwego ustalenia przez Ministra Gospodarki legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania poglądowego – za uzasadnione. Wskazać należy, iż wobec tego, że prowadzenie działalności montażowej w zakresie opisanym w art. 46 ust. 2, w szczególności w pkt. 2 ustawy z 1997r. wyklucza – zdaniem Sądu – możliwość zostania uznanym za przedstawiciela przemysłu krajowego, legitymowanego do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania, a jest bezsporne, iż przedstawiciel Spółki B. przyznawał, iż dysponuje linią montażową do produkcji zapalniczek i stwierdził, iż nigdy nie ukrywał importu części, wskazał, jakie części importował i z jakich państw (protokół ze spotkania wyjaśniającego z dnia [...] czerwca 2003r., str. 12 i 14 protokołu), należy uznać, że ta kwestia nie została przez organ należycie wyjaśniona, a jest to kwestia wstępna.

Warto również przywołać w tym miejscu stanowisko jakie zajął NSA we wspomnianym wyroku z 15 grudnia 2010 r. o sygn. akt I GSK 303/09, zgodnie z którym nie sposób zgodzić się z kastorem, iż dane uzyskanie z bazy polskich firm "K." w pełni dowodziły, iż w latach 1998 – 1999 w Polsce było tylko dwóch producentów zapalniczek, którzy łącznie stanowili 100% przemysłu krajowego w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z 1997 r. Otóż ze wskazanego dokumentu wynika tyle, że Izba Przemysłowo – Handlowa w T. stwierdza, że w dostępnej bazie danych polskich firm (K.) za 1999 r., będącej w posiadaniu I. w T., widnieją następujący producenci jednorazowych zapalniczek: S.c. B. oraz P. S.A. Z dokumentu tego nie wynika natomiast, że wskazane podmioty realizowały za wskazany okres 100% przemysłu krajowego w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy. Ponadto - co jest istotne w sprawie - organy administracyjne nie ustaliły jaki charakter ma wskazana baza, tzn. czy jest to baza o charakterze dokumentu prywatnego czy też urzędowego; nie ustalono także czy baza jest kompletna, czy też istnieje możliwość, że są jeszcze jakieś inne podmioty będące takimi producentami.

Zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu także z powodów niżej wyłuszczonych.

W punkcie IV kontrolowanego w niniejszej sprawie postanowienia, zatytułowanym "Określenie towaru objętego postępowaniem antydumpingowym przeglądowym", wskazano, że towarem objętym postępowaniem są plastikowe zapalniczki kieszonkowe gazowe jednorazowe, klasyfikowane w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego według kodu PCN [...], pochodzące z C. [...]. Ponadto zaznaczono, iż "w związku z decyzjami kończącymi postępowanie antydumpingowe w związku z obejściem cła antydumpingowego nałożonego na zapalniczki jednorazowe, pochodzące z C.[...]", postępowaniem niniejszym objęte zostały także:

- plastikowe zapalniczki kieszonkowe gazowe jednorazowe, klasyfikowane w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego według kodu PCN [...], pochodzące z T.,

- plastikowe zapalniczki kieszonkowe gazowe do wielokrotnego napełniania, klasyfikowane w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego według kodu PCN [...], pochodzące z C. [...] lub T..

W dalszej części omawianego punktu Minister Gospodarki podał, iż zdaniem stron, organ prowadzący postępowanie, dokonując ustaleń w zakresie towaru objętego postępowaniem antydumpingowym przeglądowym, całkowicie pominął podnoszoną dotychczas przez strony argumentację dotyczącą różnic pomiędzy zapalniczką jednorazową a wielorazową.

W tym zakresie organ stwierdził, iż powyższa kwestia nie jest przedmiotem postępowania przeglądowego, bowiem ustosunkował się do tego zagadnienia w postanowieniu z dnia [...] września 2003 r. w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 1998 r. (M.P. z 2003 r. Nr 44, poz. 658).

Zatem oparcie się przez Ministra Gospodarki na ustaleniach dokonanych w postanowieniu, które zostało następnie uchylone wyrokiem WSA w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1755/08 powoduje, że należy wskazać na stanowisko WSA zaprezentowane w tym zakresie w wyroku z 7 listopada 2008 r.

WSA zaznaczył, iż w wytycznych zawartych w wyroku z 25 lutego 2002 r. NSA wskazał co następuje: w kwestii, czy zapalniczki importowane jako tzw. ,,wielorazowe" (wielokrotnego napełniania) są podobne do towaru (zapalniczek jednorazowych) objętego cłem antydumpingowym ustanowionym decyzją z dnia [...].10.1998 r., istotny jest przepis art. 2 pkt 1 ustawy z 1997 r. Według tego przepisu, towarem podobnym jest towar, który jest jednakowy pod każdym względem w stosunku do towaru objętego postępowaniem antydumpingowym, lub w razie braku takiego towaru, inny towar, który, pomimo że nie jest jednakowy pod każdym względem, ma cechy ściśle odpowiadające cechom towaru objętego postępowaniem antydumpingowym. Sąd odniósł się do badań Laboratorium Badań Urządzeń Gazowych, Domowych, Turystycznych i Komunalnych GU-1 Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w [...] oraz do badania rynku przeprowadzonego przez Centrum Badania Opinii Społecznej, wskazując, że według ustaleń organu orzekającego import zapalniczek "wielorazowych" w okresie 1999 – I kw. 2000 r. wyniósł ok. 90 mln. sztuk, natomiast przedmiotem badania IGNiG w [...] było tylko 18 szt. zapalniczek "wielorazowych", z których 16 próbek spełniło wymagania w zakresie szczelności również po 10 napełnieniach. Sąd wskazał, że nawiązując do tych badań IGNiG w piśmie z dnia 10.11.2000 r. stwierdził, że "wszystkie badane zapalniczki z technicznego punktu widzenia były zapalniczkami do wielokrotnego napełnienia, a brak dokładnej instrukcji odnośnie stosowanego aplikatora nie uniemożliwiał napełnienia, a jedynie go utrudniał". IGNiG podniósł ponadto, że stwierdzenie, iż badanie potwierdziło jednorazowy charakter zapalniczek "nie może być przypisywane ekspertom z IGNiG". W konkluzji NSA wskazał, iż co prawda o podobieństwie towarów jak i o ocenie określonego stanu faktycznego, jako przypadku obejścia ceł antydumpingowych, w świetle art. 2 pkt 1 i art. 46 ust. 1 ustawy z 1997 r. nie rozstrzyga wyłącznie ,,techniczny punkt widzenia", podkreślony w piśmie IGNiG z 10.11.2000 r., i w związku z tym, jak i z uwagi na mało reprezentatywną próbkę 16 zapalniczek, dowody pochodzące od IGNiG same przez się nie przesądzają o kwalifikacji przedmiotu objętego postępowaniem antydumpingowym i ostatecznej merytorycznej ocenie przesłanek cła antydumpingowego, to jednak podkreślić należy jednocześnie, że dowody te – wobec przytoczonej ich treści – nie mogą, być również poczytane za podstawę oceny uznającej zapalniczki wielorazowe za podobne do zapalniczek objętych cłem antydumpingowym ustalonym decyzją z [...].10.1998r.

Zdaniem WSA orzekającego w sprawie V SA/Wa 1755/08, wyjaśnienie tej kwestii i ewentualne stwierdzenie istnienia omawianej przesłanki cła antydumpingowego wymagało przeprowadzenia przez organ orzekający dodatkowego postępowania dowodowego (w razie potrzeby również dowodu z opinii biegłego), którego organ orzekający nie przeprowadził i w konsekwencji nie przedstawił w rozstrzygnięciu przekonywającego wywodu w przedmiocie powyższej przesłanki cła antydumpingowego. Potrzeby tego rodzaju postępowania dowodowego nie uchylają powoływane przez organ orzekający badania rynku przeprowadzone przez Centrum Badania Opinii Społecznej. Badania te, jako przyczynę używania przedmiotowych zapalniczek jako jednorazowych, wskazują bowiem brak instrukcji napełniania zapalniczek i właściwego aplikatora zapewniającego napełnienie. Tego rodzaju wskazanie nie może jednak decydować o rzeczywistym charakterze zapalniczek importowanych jako ,,wielorazowych". Brak instrukcji może być bowiem wynikiem nienależytego wykonania przez eksportera bądź dalszych zbywców zapalniczek zobowiązań sprzedawcy. Poza tym, jak wskazano, z pisma IGNiG z 10.11.2000 r. wynika, ze rynek krajowy dysponuje odpowiednimi aplikatorami oraz ze ,,brak dokładnej instrukcji odnośnie stosowanego aplikatora nie uniemożliwiał napełnienia, a jedynie go utrudniał."

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela tak wyprowadzoną tezę, a nadto podziela wyrażone w dalszej części uzasadnienia stanowisko, zgodnie z którym, postępowanie w sprawie obejścia ceł antydumpingowych jest szczególnym rodzajem postępowania, dotyczy towarów, których sprowadzenie oznacza zmianę struktury przywozu niemającą uzasadnionych podstaw ekonomicznych poza unikaniem następstw ceł antydumpingowych, w wyniku której nastąpiło osłabienie skutków nałożonego cła antydumpingowego. W niniejszym postępowaniu takim działaniem w celu obejścia ceł antydumpingowych było m.in. wprowadzanie na rynek zapalniczek wielorazowych funkcjonujących w praktyce obrotu dla nabywców tak, jak zapalniczki jednorazowe, gdyż cła antydumpingowe nałożone w październiku 1998 r. dotyczyły właśnie jednorazowych zapalniczek z C.. W postępowaniu w sprawie obejścia ceł antydumpingowych konieczne jest dokonanie oceny, czy jakiś towar (podobny, lecz nie tożsamy z towarem, na który już nałożono cła antydumpingowe ) w obrocie, na rynku, działa dumpingująco. To oznacza, że kryteria decydujące o tożsamości towaru określone w prawie celnym, czy polskiej normie są bez znaczenia.

Mając zatem na uwadze, iż kwestia oceny realnej możliwości wielokrotnego napełnienia zapalniczki ma w rozpoznawanej sprawie ogromne znaczenie, zaś organ nie dokonał właściwych ustaleń zarówno w postępowaniu zakończonym postanowieniem z [...] września 2003 r., jak również i w niniejszej sprawie, zarzut naruszenie przepisów w tym zakresie również należało uznać za uzasadniony.

Za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 ustawy z 2001 r., bowiem – co podkreślono również w odpowiedzi na skargę – organ, stosownie do treści tego przepisu, zwrócił się do Prezesa UOKiK o wydanie opinii do projektu zaskarżonego postanowienia i opinię taką otrzymał w dniu [...] października 2003 r. (pismo z dnia 13 października 2003 r. o numerze [...]), zatem przed wydaniem postanowienia z [...] listopada 2003 r.

Chybione są również te zarzuty skargi, które odnoszą się do przekroczenia terminów zakończenia postępowania przeglądowego. W tym zakresie zgodzić należy się z Ministrem Gospodarki, iż omawiane terminy, zawarte zarówno w ustawie z 1997 r., jaki i ustawie z 2001r., mają charakter terminów instrukcyjnych (procesowych). Wskazać zatem należy, iż nie są to terminy prawa materialnego, które powodowałby przedawnienie orzekania w sprawie, tym samym ich upływ nie pozbawia organu administracji zdolności do rozpoznania i orzekania w sprawie przed nim zawisłej, a wydane w sprawie orzeczenie jest ważne i skuteczne.

Reasumując powyższe jeszcze raz podkreślić należy, iż dla ustaleń dokonanych przez organ w kontrolowanym w niniejszej sprawie postępowaniu przeglądowym, kardynalne znaczenie miał wynik wcześniejszego postępowania w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 1998 r., a więc postępowania zakończonego postanowieniem z [...] września 2003 r., uchylonym przez WSA wyrokiem z 7 listopada 2008 r. Oznacza to zatem, iż dopiero ponowne rozpoznanie tamtej sprawy przez organ, z uwzględnieniem wytycznych WSA zawartych w wyroku z 7 listopada 2008 r., spowoduje możliwość dokonania ostatecznych ustaleń w niniejszym postępowaniu antydumpingowym przeglądowym.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należało, iż wobec dostrzeżonych przez Sąd uchybień, zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać w porządku prawnym i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a., podlegało uchyleniu. Sąd uznał, iż organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania – art. 32 i 36 ustawy z 2001 r., w szczególności ustępów 1 i 2 tych artykułów, które zobowiązują organ do ustalenia stanu faktycznego sprawy na podstawie materiałów dowodowych zgromadzonych w toku postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zasądzeniu kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.