Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 119/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 50 i art. 51
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2022 r.nr OA.7721.22.9.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - skargę oddala –


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 28 listopada 2022 r. nr OA.7721.22.9.2022 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, PWINB), po rozpoznaniu odwołania A. K. (dalej: skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: organ I instancji, PINB) z 5 sierpnia 2022 r. nr PINB.5160.4.1.2022 umarzającą w całości postępowanie w sprawie robót budowlanych.

Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowanie w sprawie robót budowlanych w budynku gospodarczym na działce nr ewid. [...], polegających montażu w ścianie zewnętrznej istniejącej od strony południowo-zachodniej dwóch okien oraz rury (przewodu dymowego) na tej ścianie.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że działka nr ewid. [...] w [...] stanowi własność K. i Z. K. i jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, garażem, budynkiem gospodarczym (kurnikiem) oraz budynkiem gospodarczym (składowym). Będący przedmiotem postępowania budynek gospodarczy (składowy) znajduje się od północno-zachodniej strony ww. działki i jest budynkiem parterowym, składającym się z trzech części. Konstrukcja części istniejącej od strony północnej jest w całości drewniana, wykonana z belek drewnianych, do których przytwierdzone są z zewnątrz deski stanowiące tzw. oszalowanie (ściany), konstrukcja dachu drewniana. Dach nad tą częścią jest jednospadowy (ze spadem w stronę północno-wschodnią) przykryty blachą. Część ta budynku posadowiona jest na punktowych betonowych fundamentach. Wymiary tej części po obrysie zewnętrznym wynoszą 4,40 m x 3,40 m, a wysokość 4,00 m część wyższa i 2,30 m część niższa (okap). Konstrukcja części środkowej wykonana jest z zewnątrz ze słupów wymurowanych z bloczków betonowych, do których przytwierdzone są drewniane belki, do których z kolei przymocowane są deski stanowiące oszalowanie (ściany zewnętrzne). Dach tej części jest o konstrukcji drewnianej dwuspadowy podparty od wewnątrz na drewnianych słupach ze spadami w kierunku północno-zachodnim i południowo-wschodnim przykryty dachówką ceramiczną. Pod całością tej części znajdują się fundamenty betonowe. Wymiary tej części po obrysie zewnętrznym wynoszą 11 m x 10,10 m, a wysokość do kalenicy 6,80 m, natomiast do okapu 4,10 m. Konstrukcja ściany wewnętrznej części istniejącej od strony południowej murowana z pustaków, a zewnętrzne z tzw. "żużlobitki". Nad poziomem parteru znajduje się strop typu Kleina. Dach nad tą częścią o konstrukcji drewnianej dwupołaciowy ze spadami w kierunku północno-zachodnim i południowo-wschodnim, pokryty dachówką ceramiczną. Pod całością tej części znajduje się fundament betonowy. Wymiary tej części po obrysie zewnętrznym wynoszą 11,40 m x 5,00 m, a wysokość od poziomu terenu do kalenicy 6,80 m, natomiast do okapu 4,10 m. W części tej na parterze w ścianie od strony południowo-zachodniej istniały dwa otwory z oknami o wymiarach 1,50 m x 1,40 m w odległości 0,90 m i 1,42 m od granicy południowo-zachodniej działki. Nad oknami tymi tak wewnątrz jak i na zewnątrz widoczne zarysowania i pęknięcia. W części strychowej w tej ścianie istnieje jedno okno, o mniejszej powierzchni niż opisane wyżej okna. Według informacji uzyskanych od Z. K. (współwłaściciela działki) otwory okienne wraz z oknami istniały od początku istnienia budynku, natomiast 15 lat temu Z. K. dokonał ich wymiany na nowe. Na ścianie (elewacji) południowo-zachodniej tej części w odległości 1,75 m od wskazanej przez Z. K. południowo-zachodniej granicy działki znajdowała się metalowa rura o średnicy Ø20 mm i długości 2,60 m wyprowadzona ponad dach, która była połączona z piecem na paliwo stałe typu "koza", który znajdował się w narożniku południowym tej części budynku. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że piec typu "koza" oraz ww. przewód spalinowy zostały zdemontowane.

Następnie PINB w [...] pozyskał z zwrócił się z prośbą do Archiwum Państwowego w [...], o udzielenie informacji, czy w rejestrach pozwoleń na budowę będących w posiadaniu tego archiwum figuruje zapis, dotyczący decyzji lub innego dokumentu świadczącego o legalności budowy budynku gospodarczego składającego się z trzech części i wymiarach 11,40 m x 18,50 m. W odpowiedzi Archiwum Państwowe w [...] przesłało uwierzytelnione kserokopie dokumentacji budowlanej, w tym pozwolenia na budowę z [...] września 1928 r. wydanego przez Magistrat Miasta [...], na wniosek J. S.

Organ I instancji uznał, że istniejące otwory okienne w ścianie od strony południowo-zachodniej istniały od początku istnienia budynku. Natomiast 15 lat temu dwa otwory okienne istniejące na poziomie parteru od strony południowo-zachodniej zostały powiększone i w nich zostały wstawione drewniane okna. PINB w [...] uznał, że ww. roboty budowlane związane z powiększeniem i wstawieniem dwóch okien, ingerują w przegrody zewnętrzne będącego przedmiotem postępowania budynku gospodarczego i należy zakwalifikować je jako przebudowę wymagającą uzyskania decyzji pozwolenia na budowę od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zdaniem PINB roboty budowlane o charakterze przebudowy to przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 lub 49f ustawy Prawo budowlane, zatem fakt nieposiadania przez inwestora pozwolenia na budowę na wykonanie ww. robót, obliguje go do wdrożenia postepowania naprawczego w trybie przepisów zawartych w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.

Postanowieniem z [...] marca 2022r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wstrzymał K. i Z. K. prowadzenie ww. robót budowlanych w budynku gospodarczym, związanych z powiększeniem dwóch otworów okiennych istniejących od strony południowo-zachodniej i wstawieniu w nich okien, wykonywanych bez wymaganej przepisami Prawa budowlanego decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nałożył na K. i Z. K., jako właścicieli działki nr ewid [...], obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej robót budowlanych samowolnie wykonanych w tym budynku gospodarczym.

Po rozpoznaniu zażalenia Z. i K. K., PWINB postanowieniem z [...] lipca 2022 r. nr [...] umorzył postępowanie zażaleniowe, gdyż PINB w terminie 2 miesięcy od doręczenia ww. postanowienia nie wydał decyzji na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane, nie została też wydana decyzja z art. 50a ust. 2 ustawy, a taki stan rzeczy oznacza, iż postanowienie organu I instancji wydane w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt. 1 w przedmiocie wstrzymania robót budowalnych straciło ważność, czyli w obrocie prawnym nie ma przedmiotu zaskarżenia.

W dniu 30 marca 2022 r. Z. K. przedłożył do PINB w [...], ocenę stanu technicznego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], sporządzoną przez mgr inż. J. A. Z przedłożonej oceny technicznej wynika, że konstrukcja budynku jest w dobrym stanie, nie wykazuje nadmiernych ugięć i zarysowań, co gwarantuje bezpieczeństwo jej użytkowania. Nośność konstrukcji budynku zapewnia jego trwałość.

Następnie PINB w [...] decyzją z 5 sierpnia 2022 r. nr PINB.5160.4.1.2022 umorzył w całości postępowanie w sprawie robót budowlanych w budynku gospodarczym, składającym się z trzech części, będącym częściowo o konstrukcji drewnianej oraz częściowo o konstrukcji murowanej i wymiarach 11,40 m x 18,50 m, istniejącym na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...], w jej północno-zachodniej części.

Od powyższej decyzji skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy.

Pełnomocnik skarżącej zaskarżonej decyzji zarzucił:

– nierozpoznanie istoty sprawy przez niezbadanie, czy przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa, dokumentacją projektową, pozwoleniem na budowę, a skoncentrowanie się jedynie na tym, czy w przedmiotowym budynku zostały powiększone, czy nie okna na parterze od strony południowo-zachodniej działki nr [...] oraz czy budynek nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, podczas gdy kwestia legalności wybudowania całości budynku winna być przedmiotem rozpoznania organu nadzoru budowlanego z urzędu;

– naruszenie art. 50a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nakazuje rozbiórkę budynku wybudowanego nielegalnie (m.in. istotnie odbiegającego od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach), a ww. przepisy ww. rozporządzenia określają warunki dotyczące usytuowania budynku przy granicy z inną działką.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2022 r. poz. 2000; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 7 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.; dalej: p.b.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie organu odwoławczego, PINB słusznie uznał, że roboty budowlane związane z powiększeniem i wstawieniem dwóch okien, ingerują w przegrody zewnętrzne będącego przedmiotem postępowania budynku gospodarczego i należy zakwalifikować je jako przebudowę wymagającą uzyskania decyzji pozwolenia na budowę od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz, że ww. roboty budowlane inwestor wykonał samowolnie bez wymaganego prawem pozwolenia. Ocena zgodności ww. robót budowlanych polegających na przebudowie to przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 lub 49f p.b., zatem fakt nieposiadania przez inwestora pozwolenia na budowę na wykonanie tych robót, obliguje organ nadzoru budowlanego do wdrożenia postepowania naprawczego w trybie przepisów zawartych w art. 50 i 51 p.b.

PWINB wskazał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b., tj. wykonanie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę. Wykonanie ww. przebudowy, tj. powiększenie i wstawienie dwóch otworów okiennych w ścianie od strony południowo-zachodniej budynku gospodarczego istniejącego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...], nie wymagało wstrzymania robót budowlanych, ponieważ zostały one zakończone. Zatem w tym przypadku zastosowanie ma przepis art. 51 ust. 7 p.b., zgodnie z którym: przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Zdaniem organu odwoławczego przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy należało więc rozważyć wydanie jednej z dwóch decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 p.b., tj. decyzji w której organ: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W rozpatrywanym przypadku nie zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki czy przywrócenia do stanu poprzedniego, ponieważ organ nakazuje powyższe w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 tylko w przypadku, gdy występuje brak możliwości naprawy, tj. niedająca się usunąć niezgodność z przepisami, co w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca. Ponadto orzekając w sprawie przebudowy organ nie może nakazać rozbiórki obiektu, który został wybudowany legalnie.

Organ II instancji wskazał, że z analizy akt sprawy organu I instancji, wynika, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w sposób prawidłowy po względem technicznym i zgodnie ze sztuką budowlaną. Dodatkowo w aktach organu powiatowego znajduje się "ocena stanu technicznego budynku gospodarczego" zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], sporządzona przez mgr inż. J. A., tj. osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, z której wynika, że przedmiotowy budynek jest w stanie technicznym dobrym, nie wykazuje nadmiernych ugięć i zarysowań co gwarantuje bezpieczeństwo jego użytkowania. Nośność konstrukcji budynku zapewnia jego trwałość. Dodatkowo autor oceny wskazał, że w 2007 r. dokonano powiększenia otworów okiennych na parterze w ścianie zewnętrznej od strony południowo-zachodniej. Roboty budowlane polegały na powiększeniu wysokości otworów okiennych poprzez wykucie części muru w kierunku posadzki. Szerokość otworów okiennych pozostała bez zmian. Inwestor nie ingerował w istniejące nadproża okienne, których stan techniczny jest dobry. Okno w ścianie północno-zachodniej na poddaszu istnieje od czasu wybudowania budynku. Ww. okno na poddaszu nie podlegało przebudowie. Przeprowadzone roboty budowlane związane z powiększeniem otworów okiennych na parterze nie powodują zmian w układzie statycznym budynku. Istniejący strop pozostał w stanie pierwotnym bez naruszenia jego nośności i stateczności. Istniejące nadproża w stanie pierwotnym, bez ingerencji w ich konstrukcje. Ściana południowo-zachodnia budynku gospodarczego po powiększeniu otworów okiennych zachowuje stateczność nośności i bezpieczeństwa użytkowania. W związku z powyższym nie ma podstaw do nałożenia na inwestora na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Wobec powyższego PWINB stwierdził, że przedmiotowe postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z powiększeniem i wstawieniem dwóch otworów okiennych w ścianie od strony południowo-zachodniej budynku gospodarczego istniejącego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...], wobec braku podstaw do wydania decyzji merytorycznej, stało się bezprzedmiotowe, co w konsekwencji prowadzi do umorzenia postępowania zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu, organ II instancji wyjaśnił, że ochrona praw sąsiedzkich powinna być przede wszystkim dochodzona na drodze postępowania cywilnego, a nie administracyjnego. Tylko sąd powszechny w procesie cywilnym ma kompetencję do wyważenia sprzecznych interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich, w oparciu o elastyczne zasady współżycia społecznego i kryterium przeciętnej miary oddziaływań w stosunkach miejscowych. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, czy też do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają organ odwoławczy do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA) wniosła A. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata G. S., zarzucając:

1. nierozpoznanie istoty sprawy przez niezbadanie, czy przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa, dokumentacją projektową, pozwoleniem na budowę, a skoncentrowanie się jedynie na tym, czy w przedmiotowym budynku zostały powiększone, czy nie okna na parterze od strony południowo-zachodniej działki nr [...] oraz czy budynek nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, podczas gdy kwestia legalności wybudowania całości budynku winna być przedmiotem rozpoznania organu nadzoru budowlanego z urzędu;

2. naruszenie art. 50a pkt 2 p.b. w zw. z § 12 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy art. 50a pkt 2 p.b., nakazuje rozbiórkę budynku wybudowanego nielegalnie (m.in. istotnie odbiegającego od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach), a ww. przepisy ww. rozporządzenia określają warunki dotyczące usytuowania budynku przy granicy z inną działką;

3. błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji przez przyjęcie, że niniejszej sprawie nie zachodzi podstawa do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, a to zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, celem wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm taryfowych.

W ocenie skarżącej w okolicznościach niniejszej sprawy winien mieć zastosowanie art. 51 ust. 7 p.b., zgodnie z którym przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W konsekwencji, w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., zgodnie z którym organ nadzoru nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Zdaniem skarżącej nie ma znaczenia, czy wymiana i rozbudowa okien w miejscu starych otworów okiennych została wykonana w sposób prawidłowy pod względem technicznym i zgodnie ze sztuką budowlaną (s. 6 decyzji), co miałaby potwierdzać znajdująca się w aktach sprawy "ocena stanu technicznego budynku gospodarczego" zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], sporządzona przez mgra inż. J. A. Z opinii tej wynika jedynie, że oceniany budynek znajduje się w stanie technicznym dobrym, nie wykazuje nadmiernych ugięć i zarysowań, co zdaniem biegłego, gwarantuje bezpieczeństwo jego użytkowania. Z drugiej strony z ww. opinii jednocześnie, że sporne otwory okienne zostały powiększone przez powiększenie ich wysokości czego dokonano przez podkucie muru w kierunku posadzki.

W ocenie skarżącej skoro w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wykonaniem robót budowlanych niezgodnie z pozwoleniem (lub bez pozwolenia), to postępowanie naprawcze winno zmierzać do usunięcia naruszeń i doprowadzenia stanu do zgodnego z prawem, a nie umorzeniem postępowania i odesłaniem stron na drogę postępowania sądowego, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie w ramach ochrony praw sąsiedzkich. Tym bardziej, że wykonywanie, czy powiększanie otworów w ścianach budynku, które znajdują się w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki mieszkalne i ich usytuowanie, jest niedopuszczalne. Wykonanie powyższego, stanowi więc nie tylko naruszenie stosunków sąsiedzkich na gruncie sprawy cywilnej, lecz również ww. przepisu, który jest przepisem prawa administracyjnego, a więc wszelkie naruszenia w tym zakresie winny być konwalidowane w ramach postępowania administracyjnego, w tym przypadku zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane.

W odpowiedzi na skargę, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: P.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności doszedł do przekonania, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu a zarzuty podniesione w skardze są niezasadne.

Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało z urzędu na skutek informacji M. K. o tym, że na dz. nr [...] wymieniono w budynku gospodarczym dwa okna i zamontowano rurę dymową. Rura została w wyniku kontroli zdemontowana, natomiast w dalszej kolejności organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w sprawie robót budowlanych, polegających na montażu w ścianie zewnętrznej od strony południowo-zachodniej dwóch okien. Sąd nie podzielił zarzutu Skarżącej, że organy nadzoru budowlanego ograniczyły zakres postępowania jedynie do zbadania legalności i prawidłowości robót budowlanych, polegających w istocie na wymianie dwóch starych okien. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zweryfikował bowiem podstawową kwestię a mianowicie, czy budynek gospodarczy, w którym doszło do dokonania ww. robót budowlanych został posadowiony legalnie.

Na podstawie dokumentacji uzyskanej z Archiwum Państwowego ustalono, że po zbadaniu projektu budowlanego, wizji lokalnej i po przesłuchaniu stron, w dniu [...] września 1928 roku udzielono pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (t.j. Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 z późn. zm.). Skoro więc w obrocie prawnym pozostaje ostateczne pozwolenie na budowę brak jest podstaw do podważania legalności samego posadowienia budynku gospodarczego i uznania budynku gospodarczego za samowolę budowlaną. Kwestia prawidłowości pozwolenia na budowę, wydanego jeszcze w 1928 roku wykracza poza ramy przedmiotowego postępowania. Nie zachodzą również podstawy prawne, aby formułować wniosek o samowoli budowlanej ww. budynku gospodarczego na podstawie aktualnego przebiegu granic działek.

Niezasadny jest zarzut Skarżącej, dotyczący braku zastosowania art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis art. 50a pkt 2 ww. ustawy stanowi, że organ nadzoru budowlanego w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem: o którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. W niniejszej sprawie nie doszło do sytuacji opisanej w ww. przepisie. Roboty budowlane, przed wydaniem postanowienia o wstrzymaniu były już zakończone. Do wymiany okien doszło w 2007 roku.

Sąd podzielił oceną prawną Organu II instancji i kwalifikację wykonanych robót budowlanych. W związku z tym, że podczas wymiany okien doszło do powiększenia otworów okiennych – poprzez wykucie części muru od strony posadzki, doszło do przebudowy przegród budowlanych, co wiązało się z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę, po myśli art. 29 ust. 4 pkt 1a Prawa budowlanego. Nie budziło wątpliwości, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę na wykonanie ww. robót. Powyższe obligowało organy do zastosowania trybu naprawczego, określonego w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Inwestor został przy tym w trybie art. 50 ust. 3 P.b. zobowiązany do przedstawienia oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych, która stanowiła podstawę dalszych ustaleń co do konieczności nałożenia jednego z obowiązków, wymienionych w art. 51 ust. 1 P.b. Istotne znaczenia ma w niniejszej sprawie fakt, że jak stwierdzono w przedłożonej ocenie technicznej, inwestor nie ingerował w istniejące nadproża okienne, których stan techniczny jest dobry. Przeprowadzone roboty budowlane nie spowodowały zmian w układzie statycznym budynku. Istniejący strop Kleina pozostał w stanie pierwotnym bez naruszenia nośności i stabilności. Istniejące nadproża pozostały w stanie pierwotnym, bez ingerencji w ich konstrukcję. Ściana południowo-zachodnia po powiększeniu otworów okiennych zachowuje stabilność nośności i bezpieczeństwo użytkowania.

Wobec ww. ustaleń należało uznać prawidłowość wniosków Organu II instancji co do tego, że nie zachodzą podstawy do nakazania rozbiórki czy też przywrócenia stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.), jak również do nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.).

Zachodziła więc w niniejszej sprawie podstawa do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. W przepisie tym ustawodawca nie sformułował enumeratywnego katalogu przesłanek umorzenia postępowania, tj. expressis verbis nie wymienił przeszkód, jakie wywołują tego rodzaju skutek procesowy. Przepis ten konstruuje ogólną przesłankę określaną jako "jakakolwiek bezprzedmiotowość" postępowania (m.in. wyrok WSA z dnia 7 kwietnia 2017 r., II SA/Gl 15/17, CBOSA; wyrok WSA z dnia 13 listopada 2014 r., VII SA/Wa 992/14, CBOSA). Niemniej jednak o bezprzedmiotowości postępowania można mówić, gdy tak jak w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do nałożenia na inwestora jednego z obowiązków, wskazanych w art. 51 ust. 1 P.b.

Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.