Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 988/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 615/19 w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania bez pozwolenia na budowę instalacji gazowej dla lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2019 r., II SA/Wr 615/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę T. M. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia [...] lipca 2019 r., [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (zwanego dalej "Powiatowym Inspektorem") z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] umarzającą – jako bezprzedmiotowe – postępowanie administracyjne w sprawie wykonania bez pozwolenia na budowę przez [...] instalacji gazowej dla lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].

W skardze kasacyjnej T. M. przedstawił zarzut naruszenia art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę zaskarżonej decyzji Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, dalej "P.b.") poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, kiedy w wyniku działań właścicielki lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] doszło do istotnego odstąpienia od projektu budowlanego bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

W motywach skargi kasacyjnej skarżący argumentował, że przedmiotem kwestionowanej decyzji była weryfikacja legalności robót budowlanych polegających na wykonaniu części wewnętrznej instalacji gazowej dla lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Wojewódzki Inspektor stanął na stanowisku, że decyzja dotyczy jedynie instalacji gazowej dla lokalu nr [...], a odwołanie skarżącego dotyczyło części wspólnych budynku. Skarżący w odwołaniu od decyzji wskazywał, że wykonanie instalacji gazowej od gazomierza umieszczonego w korytarzu piwnicy do pomieszczenia piwnicznego przynależącego do lokalu nr [...] zostało wykonane z naruszeniem przepisów prawa, to jest z naruszeniem pierwotnego projektu budowlanego. Na skutek interwencji skarżącego, który widząc działanie pracowników pracujących na zlecenie E. S., roboty zostały przerwane. Po kilku dniach skarżącemu został wręczony "poprawiony" projekt budowlany z naniesionymi odręcznie poprawkami. Jedynym zabiegiem legitymizującym to działanie była parafa projektanta. Zmiana projektu nie została przedstawiona do Urzędu Miasta, co jest wymagane w tego typu zmianach projektu. Skarżący zaznaczył, że nie ma na celu uprzykrzania życia E. S., lecz ma na względzie jedynie kwestię bezpieczeństwa. Wykonane po interwencji skarżącego przyłącze zostało zainstalowane w inny sposób niż przyłącza pozostałych lokatorów. Przyłącze zostało wprowadzone bezpośrednio w ścianę, bez rur ochronnych, co budzi obawy skarżącego o bezpieczeństwo swoje i innych lokatorów. Płynący tamtędy gaz ma właściwości korozyjne i fakt niezabezpieczenia przyłącza rurami może spowodować poważny wypadek. O ile inwentaryzacja przeprowadzona przez osobę mającą uprawnienia w zakresie instalacji gazowych została przeprowadzona pozytywnie, o tyle nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe przyłącze zostało wykonane bez prawidłowo wykonanego i zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że projekt regulował ile gazomierzy i w jakim miejscu zostaną one zamontowane. W chwili, kiedy projekt był już zatwierdzony E. S. zorientowała się, że może pozostać bez przyłącza do kotła c.o. i w wyniku jej działań doszło do pośpiesznej zmiany projektu. Skarżący podkreślił, że art. 36a ust. 1 P.b. wskazuje, iż w przypadku istotnego odstąpienia od projektu konieczne jest uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie elementu tego zabrakło. Działanie E. S. spowodowało, że jej przyłącze zostało zamontowane w inny, mniej bezpieczny sposób niż pozostałe. Organy nadzoru zasłaniając się protokołami i inwentaryzacjami nie widzą sedna problemu: wykonania prac w sprzeczności z pierwotnym projektem i brakiem zgodnej z przepisami sanacji tegoż projektu. W związku z tym skarżący stoi na stanowisku, że organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć na [...] obowiązek wynikający z art. 51 ust. 1 pkt. 2 P.b., to jest obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 529 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Wskazanie na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami skargi kasacyjnej ma szczególnie istotne znaczenie w niniejszej sprawie. T. M. przedstawił bowiem jeden tylko zarzut dotyczący naruszenia art. 36a ust. 1 P.b. Naczelny Sąd Administracyjny – choć miał świadomość złożoności sprawy – mógł więc oceniać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tylko w kontekście przedstawionej podstawy kasacyjnej.

Zarzut naruszenia art. 36a ust. 1 P.b. nie może być uznany za skuteczny. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu na datę zaskarżonej decyzji, "istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej".

Skarżący chciałby, aby fragment instalacji gazowej zrealizowanej przez [...] na potrzeby jej lokalu nr [...], został oceniony jako element inwestycji Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 2017 r., 946/2017. Organy nadzoru budowlanego postrzegały natomiast sporny fragment instalacji jako odrębny, co nie zmienia faktu, że oceniły go w ramach prowadzonego postępowania. Pozyskawszy od E. S. inwentaryzację robót, oświadczenie J. Z., posiadającego wymagane uprawnienia, o zgodności wykonania robót budowlanych z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także aktualny protokół z przeglądu technicznego instalacji gazowej dotyczącej lokalu nr [...] potwierdzający szczelność instalacji oraz zgodność z przepisami – orzekły o umorzeniu postępowania uznając jego prowadzenie za bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej "K.p.a."). Nie stwierdziły bowiem podstaw do wydania wobec E. S. jakichkolwiek nakazów lub zakazów w ramach prowadzonego postępowania nadzorczego.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 105 § 1 K.p.a., co do którego to przepisu T. M. nie sformułował w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa. Skarżący nie wskazał też, że postępowanie administracyjne miałoby być wadliwie ocenione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, choćby w kontekście art. 7 czy art. 77 § 1 K.p.a.

Jak już zaznaczono, T. M. ograniczył się w skardze kasacyjnej do wskazania na naruszenie art. 36a ust. 1 P.b. i twierdzenia, że instalacja gazowa zrealizowana na potrzeby lokalu E. S. powinna być postrzegana jako element instalacji w budynku i jej "legalizacja" powinna wyrażać się w opracowaniu stosownej dokumentacji projektowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozumiejąc argumentację skarżącego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy, nie znajduje jednak podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej w oparciu o przedstawiony w niej zarzut naruszenia art. 36a ust. 1 P.b. Organy nadzoru budowlanego nie stosowały bowiem art. 36a ust. 1 P.b., lecz oceniały wykonany przez inwestorkę fragment instalacji w trybie art. 50 i 51 P.b., co doprowadziło je do konkluzji o braku podstaw do nałożenia obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. Wobec tego uznały postępowanie naprawcze za bezprzedmiotowe i umorzyły je na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. T. M. w odniesieniu do tych regulacji żadnych zarzutów nie wywiódł.

Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.) na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] stycznia 2023 r. (k. [...] akt sądowych).