Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 902/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. przy udziale - sprawy ze skargi O. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...],[...],[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialności osoby trzeciej) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. , po rozpatrzeniu odwołania O.A. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o odpowiedzialności solidarnej w/w za zaległości podatkowe "A" S.A. w R. , powstałe w czasie pełnienia obowiązków wiceprezesa zarządu tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę za październik i listopad 2008 r. oraz styczeń i marzec 2009 r. oraz kosztami postępowania egzekucyjnego za ostatnie dwa miesiące - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne.

Decyzję oparto m.in. na art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 107 § 1 i 2 § 2 pkt 1 i 4 art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej O.p.). Natomiast w uzasadnieniu odwołano się w pierwszej okoliczności do stanu faktycznego sprawy. Wskazano, że spółka "A" S.A. złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym w B. deklaracje dla podatku od towarów i usług za wskazane powyżej miesiące. Zadeklarowane zobowiązania nie zostały uregulowane, co oznaczało przekształcenie ich w zaległości podatkowe i zobligowało Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. do wystawienia tytułów wykonawczych. Po przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej i postępowania upadłościowego oraz egzekucji sądowej pozostały niezaspokojone zaległości w łącznej kwocie [...] zł.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postanowieniem [...] r. nr [...] postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia odpowiedzialności solidarnej członka zarządu spółki - O.A. - za zaległości podatkowe "A" S.A., powstałe w czasie pełnienia przezeń funkcji prezesa zarządu, które zakończone zostało wydaniem decyzji z [...] r. orzekającej w tym przedmiocie. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadnił tym, że "A" S.A. uregulowała jedynie część należności podatkowych w wyniku podjętych czynności egzekucyjnych i wciąż istnieje zaległość w łącznej wysokości [...] zł; O. A. sprawuje funkcje wiceprezesa zarządu tej spółki od [...] r.; bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku spółki stwierdzono mając na uwadze brak zaspokojenia zaległości podatkowych w toku postępowania prowadzonego przez komornika sądowego. Wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu został złożony do Sądu Rejonowego w Gliwicach – XII Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych przez spółkę w dniu [...] r. a w dniu [...] r. z wnioskiem o upadłość obejmującą likwidację majątku spółki wystąpił jeden z wierzycieli, tj. "B" S.A. w W. Po rozpoznaniu obu wniosków (połączenie spraw) Sąd Rejonowy postanowieniem z [...] r. sygn. akt [...] ogłosił upadłość spółki obejmującą likwidację majątku. Następnie postanowieniem z [...] r. Sąd umorzył postępowanie upadłościowe z uwagi na brak środków na pokrycie dalszych kosztów postępowania. Poza tym postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. j, jaki i w toku postępowania upadłościowego oraz prowadzone przez Komornika Sądowego nie przyniosły zaspokojenia wierzytelności podatkowych. Zatem organ stwierdził, że egzekucja z majątku spółki stała się bezskuteczna. Nadto w ocenie organu podatkowego spółka była trwale niewypłacalna, a termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości upłynął bezskutecznie w dniu [...] r., a O. A. nie wykazał ani braku winy w niezgłoszeniu wniosku we właściwym czasie ani też realnego mienia spółki, z którego można by w znacznej części zaspokoić zaległości podatkowe.

Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia Strona wniosła odwołanie zarzucając naruszenie art. 116 O.p. przez nierozpatrzenie materiału dowodowego i poczynienie ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym; art. 80 k.p.a. w zw. z art. 212 O.p. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów; art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. w zw. z art. 110 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ustalenie odpowiedzialności subsydiarnej odwołującego się pomimo złożenia we właściwym czasie wniosku o upadłość spółki; art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. przez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, w szczególności w zakresie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji i wydanie na tak wadliwym materiale dowodowym zaskarżonej decyzji, pominięcia informacji o toczącym się postępowaniu sądowym w stosunku do dłużnika "A" S.A. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że wniosek o ogłoszenie upadłości był skuteczny, a spółka dysponowała majątkiem pozwalającym na pokrycie kosztów wszczętego w wyniku tego wniosku postępowania. W toku postępowania upadłościowego uzyskano kwotę około [...] złotych, w całości przeznaczoną na pokrycie kosztów postępowania. upadłościowego. Ponadto w ocenie Strony odwołującej organ podatkowy I instancji nie wyjaśnił okoliczności dotyczących kondycji finansowej spółki związanych z toczącym się postępowaniem przed Sądem Arbitrażowym Krajowej Izby Gospodarczej, w którym na rzecz innego podmiotu – [...] zasądzono kwotę kilkudziesięciu milionów złotych, z czego część przeznaczono na spłatę należności na rzecz "A" S.A. Ponadto pełnomocnik podniósł, że w toku postępowania karnego przeciwko drugiemu członkowi zarządu – O.G. - zebrano materiał dowodowy obrazujący działania podjęte przez zarząd spółki zmierzające do spłacenia jej wierzycieli.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie znajdując podstaw do jej uchylenia bądź zmiany i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że zaległości podatkowe i pozostałe należności, za które przypisano odpowiedzialność stronie są następstwem nieuregulowania przez "A" S.A. w terminie płatności zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za: październik 2008r, listopad 2008r., styczeń 2009r. i marzec 2009r. skonkrety-zowanych przez Spółkę, będącą czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług w złożonych deklaracjach VAT - 7 za październik 2008 r. - kwota [...] zł (termin płatności [...] r .), za listopad 2008 r. – [...] zł (termin płatności [...]r .), za styczeń 2009 r. – [...] zł (termin płatności 25.02.2009t\), za marzec 2009r. – [...] zł (termin płatności 27.04.2009r.). W związku z nieuregulowaniem tych zobowiązań organ pierwszej instancji wysłał do Spółki upomnienia zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienia te zostały odebrane przez Spółkę i następnie na podstawie ww. deklaracji wystawiono tytuły wykonawcze, które były podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego; ich odbiór nastąpił w dniach: nr [...] - w dniu 18.12.2008r.; nr [...] - w dniu 26.01,2009r.; nr [...] - w dniu 24.03.2009r.; nr [...] - w dniu 15.06.2009r. W wyniku czynności egzekucyjnych kwoty zaległości wymienione w tytułach wykonawczych za październik 2008r. i za listopad 2008r uległy aktualizacji tj.: nr [...] - do [...] zł (wplata dokonana przez Spółkę – [...] zł i ściągnięcie egzekucyjne – [...] zł) i nr [...] - do [...] zł (ściągnięcie egzekucyjne – [...] zł. Poza tym organ dokonał zaliczenia na poczet należności za październik 2008r. kwot ze zwrotu podatku VAT: za lipiec 2009r. – [...] zl i za maj 2011r. – [...] zł. Zatem na dzień orzekania o odpowiedzialności podatkowej O.A. kwoty wynosiły odpowiednio: [...] zł i [...] zł, a pozostałe zaległości (za styczeń 2009r. i marzec 2009r.) nie zostały w żadnej części uregulowane, czy to w wyniku dobrowolnych wpłat, czy w drodze ściągnięcia egzekucyjnego. Powyższe wskazywało więc na istnienie zobowiązań podatkowych Spółki wobec Skarbu Państwa, za które odpowiadać winien członek zarządu tej Spółki - O. A. , czym został – wg organu podatkowego - spełniony kolejny warunek orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Organ odwoławczy wskazał również, że zaległości Spółki objęte decyzją, nie uległy przedawnieniu, gdyż jego bieg terminów został przerwany wskutek ogłoszenia upadłości Spółki w dniu [...] r. i rozpoczął swój bieg na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z § 3 ww. przepisu). Również spełniona została kolejna przesłanka pozytywna czyli pełnienie funkcji członka zarządu przez O. A. w czasie kiedy upływał termin płatności zobowiązań objętych odpowiedzialnością – co potwierdzają dokumenty z Sądu Rejonowego X Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego w G. znak: [...] , z których wynika, że w skład zarządu "A" S.A z siedzibą w R. w okresie od 2008r. do 2010r. wchodzili O. G. - Prezes Zarządu, powołana w skład zarządu z dniem [...] . uchwalą nr 3 Rady Nadzorczej Spółki "A" S.A., do dnia sporządzenia pisma przez Sąd. tj. 20 marca 2012r. ww. nadal była ujawniona w rejestrze; O. A. - Wiceprezes Zarządu, powołany pierwotnie na członka zarządu z dniem [...] r . uchwalą nr 5 Rady Nadzorczej Spółki "A" S.A. z tego samego dnia, a następnie na Wiceprezesa Zarządu uchwalą nr [...] z dnia [...] r. - protokół z posiedzenia Rady Nadzorczej z tego dnia, nr [...] i do dnia sporządzenia pisma przez Sąd nadal był ujawniony w rejestrze.

Odnosząc się do wykazania bezskuteczności egzekucji do majątku "A" S.A. organ odwoławczy zaakcentował, że w związku z niewywiązaniem się Spółki z zaległych zobowiązań w podatku od towarów i usług za orzekane miesiące Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. , wystawił stosowne tytuły wykonawcze, które zostały poprzedzone wystosowaniem do podatnika upomnień; następnie były skierowane do przymusowego ściągnięcia należności wraz z kosztami egzekucyjnymi, a wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło z chwilą doręczenia zobowiązanemu ich odpisów odpowiednio: nr [...] - w dniu 18 grudnia 2008r., nr [...] - w dniu 26 stycznia 2009r., nr [...] - w dniu 24 marca 2009r. i nr [...] - w dniu 15 czerwca 2009r. Odnośnie stwierdzenia bezskuteczności działań egzekucyjnych podejmowanych wobec spółki, w oparciu o zebrane w postępowaniu dowody, organ odwoławczy uznał słuszność wywodu I instancji, iż egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna co potwierdziły czynności pO. ające m.in. na wystąpieniu do innych organów i jednostek z żądaniem udzielenia informacji o majątku zobowiązanego, które w konsekwencji nie doprowadziły do uregulowania przedmiotowych zaległości z tytułu podatku od towarów i usług – tj.: do "B" w W. , "C" w B. , "D" S.A. O/K. w B. , "E" S.A. - Departament Płatności i Rozliczeń w K. ; nadto "F" Sp. z o.o. w Z. poinformowała, iż na dzień otrzymania zawiadomienia nie posiada zobowiązań wobec "A" S.A.; "F" Sp. z o.o. w C. poinformowała, iż na dzień otrzymania zawiadomienia nie posiada zobowiązań wobec "A" S.A.; "G" S.A. w Z. poinformowała, że nie jest dłużnikiem spółki; "H" Sp. z o.o. w C. poinformował, że aktualnie nie posiada zobowiązań wobec spółki. Organ dokonał zajęcia ruchomości, które zbyto i pobrano gotówkę na koszty egzekucyjne i zaległości. Wystąpiono także z wnioskiem do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o udostępnienie informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i w odpowiedzi uzyskano dane dotyczące pojazdów samochodowych będących własnością ww. Spółki i pojazdy te zostały zbyte; zwrócono się do Urzędu Miasta w W. o wykaz posiadanych przez spółkę nieruchomości, a w odpowiedzi uzyskano informację, że spółka nie figurowała w wykazie podmiotów komputerowej bazy ewidencji gruntów obejmującej obszar powiatu wodzisławskiego. Następnie prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z uwagi na ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika "A" S.A. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. zgłosił do masy upadłości wierzytelności należne od "A" S.A. wraz z korektami; Syndyk masy upadłości uwzględniając korekty uzna! zgłoszone wierzytelności organu pierwszej instancji w łącznej kwocie [...] zł. Sąd Rejonowy w G. Wydział XII Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych postanowieniem z dnia [..] r. sygn. akt [...] na mocy art. 361 pkt 1 Prawa upadłościowego i naprawczego w związku z brakiem środków na pokrycie dalszych kosztów postępowania upadłościowego - umorzył prowadzone postępowanie upadłościowe "A" S.A z siedzibą w R. . Skoro w toku postępowania upadłościowego nie zostały zaspokojone należności Skarbu Państwa Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wystąpił do Sądu Rejonowego w G. Wydział XII Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Naprawczych o nadanie klauzuli wykonalności wyciągowi z listy wierzytelności, co nastąpiło postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt. [...] . Ww. wyciąg przekazano do realizacji Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w W. , który po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 824 § 1 pki 3 kpc ponieważ postępowanie nie przyniosło pożądanych elektów i egzekucja okazała się bezskuteczna.

Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że skoro wykazane zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności podatkowej O. A. za zaległości "A" S.A. z tytułu podatku od towarów i usług za: październik 2008r, listopad 2008r., styczeń 2009r. i marzec 2009r., tj. fakt pełnienia funkcji członka zarządu tej Spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań za wskazane okresy rozliczeniowe oraz bezskuteczność egzekucji do majątku Spółki oraz został spełniony także warunek określony w art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z § 3 Ordynacji podatkowej, a także istnieją zobowiązania, z których wynikają przedmiotowe zaległości podatkowe - to rozważenia wymaga kwestia ewentualnego występowania przesłanek egzoneracyjnych, które pozwalają członkowi zarządu na uniknięcie odpowiedzialności za zaległości - m.in. wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości tj. postępowanie układowe. W tej sprawie Sąd Rejonowy w G. Wydział XII Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych po łącznym rozpatrzeniu ww. wniosków postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] ogłosił upadłość "A" S.A w R. obejmującą likwidację majątku. Bezsprzecznym jest więc, że wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony. Jednakże, w świetle przepisu art 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej, koniecznym jest - dla stwierdzenia zaistnienia tej przesłanki - wykazanie że został on złożony we właściwym czasie. Z powyższą przesłanką koresponduje przesłanka wskazana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, odnosząca się do kwestii winy członka zarządu za niepodjęcie obowiązkowych działań służących ochronie interesów wierzycieli. Zatem koniecznym było ustalenie czy i kiedy wystąpiły zdarzenia stanowiące podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez spółkę i czy moment ten wystąpił w okresie, gdy O. A. pełnił funkcję członka zarządu tej spółki. Odnośnie ustalenia właściwego czasu i zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż czas ten upłynął z dniem 29 kwietnia 2008r., co wywiedziono z okoliczności zaprzestania płacenia przez spółkę zobowiązań. Jak bowiem wynikało z dokumentacji "A" S.A. nie regulowała swoich zobowiązań nie tylko wobec Skarbu Państwa, ale również wobec innych wierzycieli, w tym wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w W. . Z pisma z dnia [..]r . znak [...] tej jednostki wynikało, że spółka zalega na dzień sporządzenia informacji Zakładowi z opłatą składek na: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...] zł + [...] zł należne odsetki za zwłokę za miesiące: [...] + należne koszty upomnień+ należne koszty egzekucyjne; Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w kwocie [...] zł + [...] zł należne odsetki za zwlokę za miesiące: [...] należne koszty upomnień+ należne koszty egzekucyjne; Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie [...] zł + [...] zł należne odsetki za zwlokę za okres 12/2008 do 10/2009 + należne koszty upomnień + należne koszty egzekucyjne. Nadto, co wynikało z dołączonego do wniosku o ogłoszenie upadłości wykazu wierzycieli spółka posiadała niezapłacone zobowiązania w łącznej kwocie [...] zl, w tym m.in.: zobowiązanie wobec Indywidualnej Praktyki Lekarskiej (poz.33 spisu) w kwocie [...] zł z terminem płatności na dzień [...] r.; zobowiązanie wobec “I" (poz.37 spisu) w kwocie [...] zł z terminem płatności na dzień 14 kwietnia 2008 r.; zobowiązanie wobec [...] (poz.24 spisu) w kwocie [...] zł z terminem płatności na dzień [...] r. W konkluzji organ stwierdził więc, że problemy płatnicze "A" SA. wystąpiły już od stycznia 2008r., a trwałe zaprzestanie płacenia wymaganych zobowiązań przez spółkę, nastąpiło w dniu następnym po upływie terminu płatności drugiego z najstarszych zobowiązań tj. w dniu [...] r. - z płatnością zobowiązania wobec "I" (poz. 37 spisu). Nadto zauważono, że trudności nie miały charakteru przejściowego, skoro chociażby na podstawie wykazu wierzycieli Spółki dołączonego do wniosku o ogłoszenie upadłości, można było stwierdzić, że po tej dacie spółka popadła w dalsze zaległości wobec innych kontrahentów, w tym także wierzyciela podatkowego. Zatem - w myśl art. 21 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze - termin, w którym winien zostać złożony przez spółkę wniosek o ogłoszenie upadłości upływał z dniem 29 kwietnia 2008r., co słusznie wywiódł organ pierwszej instancji, a faktycznie złożony został w dniu 24 czerwca 2009 r. – czyli został zbyt późno i – wobec faktu nieprowadzenia działalności gospodarczej – był w zakresie upadłości z możliwością zawarcia układu niezasadny. Na zakończenie podkreślono, że obowiązek wskazania mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa obciąża stronę, a wskazanie to musi być realne i osiągnięte ze sprzedaży majątku kwoty winny przesądzać, że została spełniona ostatnia przesłanka uwalniająca. Nie można przypisywać tego obowiązku organowi podatkowemu, ponieważ gdyby organ miał wiedzę o istnieniu takiego mienia nie mógłby uznać, że egzekucja wobec spółki jest bezskuteczna, lecz miałby obowiązek prowadzenia egzekucji z tego mienia. Jednak do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy strona nie wskazała takiego majątku, a zatem w kolejna przesłanka egzoneracyjna (zwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności) nie została spełniona. Odnosząc się natomiast do kolejnych zarzutów odwołania stwierdzono ich bezzasadność i podniesiono, że wskazane przez stronę wierzytelności były ujawnione w postępowaniu upadłościowym, a próby ich windykacji okazały się bezskuteczne. Z kolei sentencja wyroku przesłana przez stronę zawiera zasądzenie kwoty pieniężnej na rzecz [...] , co nie jest równoznaczne z gwarancją wypłaty tych środków na rzecz "A" S.A.

Powyższa decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Strona w skardze wniosła o uchylenie ze względu na naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz zasadzenie kosztów. Zawarła zarzuty analogiczne z podniesionymi uprzednio w odwołaniu dodatkowo wskazując na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. odmawiającej rozłożenia na raty należności podatkowych z uwagi na dobrą kondycję finansową, co świadczy o niewłaściwej ocenie stanu faktycznego niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa procesowego lub materialnego.

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy zasadności przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności solidarnej jako członka zarządu spółki "A" S.A., za zaległości podatkowe powstałe w czasie pełnienia przezeń funkcji prezesa zarządu w oparciu o art. 116 O.p.

Podstawę faktyczną wyroku stanowią prawidłowe ustalenia stanu faktycznego obszernie przytoczone w zaskarżonym rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K. (uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), które Sąd w całości aprobuje i przyjmuje za własne, podobnie jak ocenę prawną tego stanu faktycznego. Natomiast poglądów prezentowanych w skardze Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podzielił. Badając legalność objętego skargą aktu stwierdzić trzeba, że materiał dowodowy zebrany w sprawie dawał podstawy do wydania zaskarżonego orzeczenia; nie budzi zastrzeżeń także postępowanie organów podatkowych, jak i proces zastosowania przepisów prawa materialnego.

Na wstępie należy stwierdzić, iż na gruncie prawa podatkowego dominującą zasadą jest odpowiedzialność podatnika za własne zobowiązania podatkowe. Od tej zasady Ordynacja podatkowa przewiduje jednak pewne wyjątki. Jednym z nich jest to, że podmiotami odpowiedzialnymi solidarnie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej, spółki akcyjnej w organizacji są członkowie jej zarządu. Katalog podmiotów ponoszących odpowiedzialność ze spółką ma charakter zamknięty i niedopuszczalne jest rozciąganie tej grupy; podobnie jak uwarunkowania spełnienia szeregu przesłanek materialnych do zastosowania art. 116 O.p.

Przesłankami orzekania o odpowiedzialności tych podmiotów są:

1) powstanie zaległości podatkowej z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienionej w art. 52 O.p. powstałej w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu,

2) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub w części,

3) niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku,

4) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki.

W przedmiotowej sprawie podnieść należy, że organy podatkowe trafnie ustaliły na podstawie zebranego materiału dowodowego istnienie okoliczności uzasadniających odpowiedzialność z art. 116 O.p. Spółka miała problemy płatnicze od stycznia 2008 r., przy czym wiązały się one nie tylko z należnościami publicznoprawnymi (z tytułu zobowiązań podatkowych i względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), ale także z tytułu świadczeń o charakterze prywatnoprawnym. Wobec Indywidualnej Praktyki Lekarskiej, "I" i "J" Postępowania celem uzyskania na rzecz Skarbu Państwa należności zarówno w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. , jak i w toku postępowania upadłościowego oraz postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego nie przyniosły zaspokojenia wierzytelności podatkowych, co spowodowało bezskuteczność egzekucji. Umorzenie postępowania upadłościowego z uwagi na brak środków na pokrycie jego kosztów dodatkowo potwierdza fakt niewypłacalności spółki. Poza tym rgany egzekucyjne podjęły szereg czynności zmierzających do ustalenia majątku spółki bez rezultatu.

Niespełniony został również drugi warunek, a mianowicie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego nie złożono w terminie wynikającym z art. 21 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112). Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, a w wypadku osób prawnych art. 21 ust. 2 ustawy nakłada analogiczny obowiązek na osoby upoważnione do ich reprezentacji. Skoro w sprawie organy podatkowe ustaliły, że najstarsze z niezaspokojonych zobowiązań – względem "I" - posiada termin płatności na [...] r., zatem zasadne było przyjęcie początku biegu terminu z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego na 15 kwietnia 2008 r. W terminie, który upłynął bezskutecznie w dniu 29 kwietnia 2008 r. wniosek nie został złożony, a Skarżący nie wykazał przy tym, by nie ponosił odpowiedzialności za ten fakt.

Strona skarżąca nie wskazała również mienia, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowych w całości lub w znacznej części. Wskazane przez nią wierzytelności były już zgłoszone w postępowaniu upadłościowym i wówczas próba ich ściągnięcia przez syndyka nie przyniosła rezultatów. Natomiast świadczenie zasądzone w wyroku Sądu na rzecz innego podmiotu nie może być równoznaczne z przyjęciem wypłacalności spółki.

Organ odwoławczy odniósł się również do twierdzenia pełnomocnika O. A. odnośnie potwierdzenia faktu przysługiwania spółce bezspornej wierzytelności w stosunku do [...] obszernie i wyjaśnień, że Strona w chwili obecnej nie posiada żadnych innych dokumentów związanych z firmą, gdyż wszelkie dokumenty były w posiadaniu syndyka upadłości, natomiast zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług powstały z faktur wystawionych przez "A" S.A. na rzecz członków [...] . Odnośnie natomiast pożyczek pełnomocnik Strony wyjaśnił, że spółka udzieliła pożyczek na łączną kwotę [...] zł, zatem dysponowała i dysponuje środkami finansowymi, które pozwalają na zaspokojenie roszczeń organu finansowego, a syndyk nie podjął odpowiednich działań mających na celu zwrot udzielonych pożyczek. Na tą okoliczność pełnomocnik przedłożył "Informację tymczasowego Nadzorcy Sądowego". Ustosunkowując się do powyższych twierdzeń organ odwoławczy słusznie zauważył, że wskazywane wierzytelności, z których organ egzekucyjny mógłby uzyskać zaspokojenie zaległości będących przedmiotem skarżonego orzeczenia były ujawnione w postępowaniu upadłościowym i z tego powodu należało zdyskwalifikować już te prawa majątkowe jako mienie w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. O powyższym fakcie (dot. wierzytelności wynikających z faktur wystawionych przez Spółkę jako podwykonawcę prac dotyczących modernizacji [...] w stosunku do ""K" " Spółka z o.o. z siedzibą w Dniepropietrowsku) świadczyła informacja przekazana przez syndyka masy upadłości P. M. w piśmie z dnia [...] r., w którym syndyk wyjaśnił m.in., że na jego wniosek Sąd Rejonowy w G. XII Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych wystąpił z pisemną prośbą do Konsula Generalnego RP w Ch. o udzielenie informacji odnośnie Spółki ""K" " i jak wynikało z zapytania Sądu Rejonowego z dnia [...] r. podstawę wystąpienia z wnioskiem do Konsula Generalnego stanowiła okoliczność, że ww. spółka zalegała wobec "A" S.A. z płatnościami na kwotę [...] zł wraz z odsetkami za zwlokę oraz, że niespłacenie tego długu spowodowało pośrednio wystąpienie znacznych zaległości płatniczych wobec Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nadto w piśmie tym nadmieniono też, że Syndvk Masy Upadłości podejmował już próby windykacji powyższych należności, jednak wszystkie okazały się bezskuteczne. Poza tym z tego pisma Syndyka wynikało też, że ocenił on, iż należności przysługujące od zagranicznych kontrahentów ("K" , “I" i "L" ) są mało realne do odzyskania, co znalazło wyraz w działaniu Sadu upadłościowego, skoro - pomimo nieodzyskania tych należności - postępowanie upadłościowe zostało umorzone. Zatem organ odwoławczy słusznie skonstatował, że okoliczności te świadczyły o tym. że były prowadzone próby uzyskania zaspokojenia zaległości z wierzytelności w ramach egzekucji uniwersalnej, wyłączającej na czas jej trwania egzekucje administracyjna, lecz okazały się one także nieskuteczne. Tym samym brak było podstaw do uznania zasadności argumentów strony skarżącej o realnym istnieniu konkretnego majątku, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległych należności.

Także nie mógł odnieść skutku argument powołujący się na decyzję naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. dot. odmowy rozłożenia na raty należności podatkowych z uwagi na dobrą kondycję finansową spółki. Przedmiotem orzekania był bowiem wniosek zainteresowanej spółki oraz dokumenty przez nią przedłożone, które zostały następnie przez organ ocenione w kontekście możliwości zastosowania wnioskowanej instytucji prawnej. Powyższe jednak nie przesądza o faktycznej sytuacji majątkowej tego podmiotu w tym okresie, co obszernie wywiodły organy obu instancji w wyniku podejmowanych z urzędu licznych czynności wyjaśniająco-sprawdzających .

Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi i kwestionowania poczynionych ustaleń czy też niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego należy wskazać, że wobec kompletności i spójności materiału dowodowego organy wyjaśniały obszernie okoliczności sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w ustalonym przez organy stanie faktycznym i dokonanej subsumcji. Poza tym strona była informowana o możliwości zaznajamiania się z aktami i składania wniosków dowodowych, z których to uprawnień korzystała. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia granicy swobodnej oceny dowodów, bowiem organ odwoławczy rozważył całość zgromadzonego materiału dowodowego, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do zgłaszanych przez skarżącą twierdzeń. Według Sądu zebrany materiał mógł być uznany za pełny, ponieważ w sposób kompletny, czyli niezbędny do zastosowania określonych norm prawnych, wyjaśnił stan faktyczny i prawny sprawy dokonując obszernej ich analizy.

Wobec powyższych okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.