Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1120/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 9 marca 2023 r. nr SKO.4000-441/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach (dalej: "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej: "Skarżący"), decyzją z 9 marca 2023 r. nr SKO.4000-441/2023, utrzymało w mocy decyzję Wójta [...] (dalej: "Wójt") z 22 grudnia 2022 r. nr [...] o odmowie Skarżącemu umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymywanych przez osoby uprawnione, tj. G. S. i D. S.

Decyzja Kolegium wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżący w dniu 3 grudnia 2020 r. wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej: "GOPS") o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez osobę uprawnioną i wskazał na trudną sytuację finansową i zdrowotną w jakiej się znalazł.

W dniu 22 grudnia 2020 r. pracownik socjalny GOPS przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy w trakcie, którego ustalił, że Skarżący ma [...] lata, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w dzierżawionym od siostry letniaku, składającym się z jednego pomieszczenia, do budynku doprowadzona jest bieżąca woda i wc. Pomieszczenia opalane są z pieca węglowego. W czynnościach życia codziennego pomaga mu ojciec S. S. (lat [...]). Skarżący legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności wydanym na czas określony do 31 grudnia 2022 r. (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] października 2020 r.). Jest po przebytym wypadku komunikacyjnym, cechującym się trwałym niedowładem prawej kończyny dolnej ze znacznym uszkodzeniem ruchomości stawu i chodu. Z zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w [...] z 13 maja 2020 r. wynikało, że Skarżący pobiera rentę rolniczą, z której dokonywane są tytułem zajęcia komorniczego sygn. akt [...] potrącenia: w miesiącu kwietniu 2019 r. brak potrąceń; od 1 maja 2019 r. do 30 września 2019 r. w kwocie po 584,06 zł; od 1 października 2019 r. do 29 lutego 2020 r. w kwocie po 594,06 zł; od 1 marca 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r. w kwocie po 632,75 zł. Zatem ustalona wysokość renty po potrąceniu komorniczym wynosi 1.097,16 zł. Z oświadczenia Skarżącego z 22 grudnia 2020 r. wynika, że w okresie od 22 grudnia 2019 r. do 22 grudnia 2020 r. uzyskał jednorazowy dochód z tytułu odszkodowania w kwocie 29.395,79 zł. Wójt w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił miesięczny dochód Skarżącego na kwotę 4.222,56 zł oraz łączne wydatki związane z opłatami i zakupem leków na kwotę 2.672,75 zł.

Po rozpatrzeniu ww. wniosku Wójt decyzją z 28 grudnia 2020 r. nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymywanych przez osobę uprawnioną. Następnie w wyniku rozpatrzenia wniesionego przez Skarżącego odwołania, Kolegium decyzją z 19 lutego 2021 r., nr SKO. 4000-217/2021 uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z 20 maja 2021 r. nr 4141/3/D/2021, utrzymaną w mocy decyzją Kolegium z 16 lipca 2021 r. nr SKO. 4000-1085/2021, Wójt odmówić Skarżącemu umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymywanych przez osobę uprawnioną.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2345/21, uchylił decyzję Kolegium z 16 lipca 2021 r. oraz decyzję Wójta z 20 maja 2021 r.

Na skutek powyższego wyroku sprawa została ponownie rozpoznania przez Wójta, który na podstawie art. 12 ust. 2, art. 27, 28 i 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1993) dalej: "ustawa", decyzją z 22 grudnia 2022 r. odmówił Skarżącemu umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymywanych przez osobę uprawnioną, wskazując, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie, zgodnie z art. 30 ust. 2. W uzasadnieniu, powołując się na ustalenia dokonane podczas przeprowadzonego w dniu 22 grudnia 2020 r. wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia majątkowego, wskazał, że źródłem dochodu Skarżącego są świadczenia z renty z KRUS w związku z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w łącznej wysokości miesięcznej 1.729,91 zł plus odszkodowanie w wysokości 29.395,79 zł, co dawało średniomiesięcznie dochód w wysokości 4.222,56 zł, zaś podane przez Skarżącego miesięczne koszty utrzymania wynoszą 2.702,75 zł. Podkreślił, że do dnia złożenia wniosku o umorzenie należności, Skarżący nie wykazał chęci spłaty w żaden możliwy sposób zobowiązania wynikającego z wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w okresie pobierania przez osobę uprawnioną: tj. synów, świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie zauważył, że odszkodowanie w wysokości 29.395,79 zł, mogło zaspokoić ciążące na Skarżącym zadłużenia wobec GOPS.

Wójt podał, że w dniu 19 grudnia 2022 r. ponownie przeprowadził wywiad środowiskowy oraz odebrał oświadczenie majątkowe na potrzebę ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej, zawodowej, a także dotyczącej stanu zdrowia Skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego. Wskazał, że z ww. wywiadu wynika, iż źródłem jego dochodu są świadczenia z renty z KRUS w związku z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w łącznej wysokości miesięcznej 1.282,44 zł, plus wynajem reklamy w wysokości 46 zł, co daje średnio miesięcznie dochód w wysokości 1.328,44 zł. Skarżący w tym wywiadzie podał, że miesięczne koszty jego utrzymania wynoszą 2.347,00 zł, w tym: energia elektryczna: 75,00 zł, gaz 80,00 zł, alimenty 662,00 zł, leki i leczenie 1.280.00 zł, telewizor 35,00 zł, telefon 60,00 zł, woda 55,00 zł, sprzątanie i pranie 100,00 zł. W "Oświadczeniu Majątkowym" nie wykazał żadnych oszczędności, a zatem wydatki przekraczają prawie dwukrotnie jego dochody. Organ zaznaczył, że domniemać można, iż nie przedstawił on celowo wszystkiego w oświadczeniu majątkowym. W ocenie Wójta w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że w chwili obecnej sytuacja Skarżącego jest trudna w związku z posiadanym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale okoliczność ta nie oznacza sama przez się spełnienia przesłanek warunkujących umorzenie należności. Zdaniem organu istnieje możliwość spłaty zadłużenia, gdyż posiada on rentę, z której dokonywane są potrącenia komornicze. Nadmienił również, że trudna sytuacja finansowa, brak pracy, niekorzystna sytuacja zdrowotna, na które powołuje się Skarżący, są cechą większości zobowiązanych, za których świadczenia wypłaca fundusz alimentacyjny. Podkreślił, że umorzenie należności z tej przyczyny czyniłoby martwą regulację o obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Wójt podał, że jak wynika z informacji uzyskanych od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] poza zadłużeniem z tytułu wypłaconych świadczeń z zaliczki alimentacyjnej, która na dzień wydania decyzji wynosi 2.006,21 zł, Skarżący posiada zadłużenie na rzecz wierzyciela w wysokości 73.642,26 zł. Zaznaczył zatem, że ewentualne umorzenie zaległości wobec GOPS z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych osobom uprawnionym nie wpłynie faktycznie na obecną sytuację dochodową Skarżącego, gdyż Komornik Sądowy utrzyma zajęcie egzekucyjne renty z KRUS, aby zaspokoić roszczenia wierzycieli.

Wójt podkreślił, że obowiązek alimentacyjny wobec dzieci obciąża rodziców nie tylko, gdy ich sytuacja życiowa i materialna jest dobra, ale także wówczas, kiedy są oni pozbawieni stałego źródła dochodu. Fakt wypłaty przez GOPS świadczeń z zaliczki alimentacyjnej na rzecz zasądzonych alimentów dla osób uprawnionych: G. S. i D. S., nie zwalnia Skarżącego z obowiązku alimentacyjnego wobec własnych dzieci. Podniósł, że skoro dłużnik nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań to powinien mieć świadomość, że jego zadłużenie będzie wzrastać oraz z koniecznością spłaty tych należności.

Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie podając, że spełnia wszystkie przesłanki zapisu ustawowego art. 30 ust. 1 ustawy, aby doszło do umorzenia jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych otrzymanych przez osobę uprawnioną. Wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami i interpretacją pracownika zawartymi w zaskarżonej decyzji, a polegającymi na przyjęciu, iż według domniemania ma oszczędności, których nie wykazał w złożonym "Oświadczeniu Majątkowym", gdyż wskazane przez niego wydatki przekraczają prawie dwukrotnie jego dochody.

Kolegium decyzją z 9 marca 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta. W uzasadnieniu wskazało, że organ I instancji ustalił, iż Skarżący ma [...] lat, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w dzierżawionym od siostry letniaku, składającym się z jednego pomieszczenia opalanego z pieca węglowego, do którego doprowadzona jest bieżąca woda i wc. Posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności orzeczonym na czas określony do 31 grudnia 2022 r. Brał on udział w wypadku komunikacyjnym, którego skutkiem jest trwały niedowład prawej kończyny dolnej ze znacznym uszkodzeniem ruchomości stawu i chodu. Pozostaje pod stałą kontrolą lekarską ortopedy neurologa i urologa oraz wymaga stałej rehabilitacji. Wskazało, że z ustalonej bieżącej sytuacji dochodowej Skarżącego wynika, iż jego źródłem dochodu jest renta z KRUS w związku z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w łącznej wysokości miesięcznej 1.282,44 zł oraz dochód za wynajmu reklamy w wysokości w 46 łącznej zł, co daje łącznie miesięczny dochód w wysokości 1.328,44 zł. Wskazało także, że Skarżący podczas wywiadu podał, że miesięczne koszty jego utrzymania wynoszą 2.347,00 zł, w tym: energia elektryczna: 75,00 zł, gaz: 80,00 zł, alimenty: 662,00 zł, leki i leczenie: 1.280.00 zł, telewizor: 35,00 zł, telefon: 60,00 zł, woda: 55,00 zł, sprzątanie i pranie: 100,00 zł. Z informacji z 19 grudnia 2022 r. sygn. sprawy Kmp [...] uzyskanej przez organ I instancji od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] wynika, że na rzecz alimentów dokonywane są potrącenia ze świadczenia pobieranego przez dłużnika tj. Skarżącego z KRUS. Z innych składników majątkowych egzekucja jest bezskuteczna. Aktualny stan zadłużenia w powyższej sprawie wynosi: alimenty zaległe na rzecz wierzyciela — 73.642,26 zł, zaległa zaliczka alimentacyjna — 2.006,21 zł, opłata egzekucyjna — 11.347,27 zł, wydatki gotówkowe - 6,65 zł.

W tym stanie faktycznym, przywołując treść przepisów ustawy oraz orzecznictwo Kolegium uznało, że Wójt nie naruszył granic uznania administracyjnego. Wskazało również, że egzekucja komornicza prowadzona jest od 2005 r. i jest częściowo skuteczna. Podało, że organ I instancji nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 30 ust. 2 ustawy i w wyniku rozpoznania sytuacji Skarżącego uznał, że nie ma podstaw do umorzenia należności, do której zwrotu jest on zobowiązany. Niewątpliwie w ocenie Kolegium sytuacja zdrowotna i finansowa odwołującego jest trudna, jednak z problemami tymi Skarżący zmaga się od kilku lat i aktualnie posiada stały dochód (uzyskuje rentę z KRUS, która po potrąceniu komorniczym wynosi 1.328,44 zł), który pozwala na comiesięczną spłatę zadłużenia.

Na decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarżący zarzucając jej:

1. obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy poprzez niewłaściwą jego wykładnię, polegająca na przyjęciu, że :

a) w przypadku Skarżącego nie ma podstaw do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnego otrzymywanych przez osobę uprawnioną;

b) sytuacja dochodowa Skarżącego nie jest wyjątkowa i pozwala mu na wywiązywanie się przez niego z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego;

2. obrazę przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, a mianowicie:

a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775) dalej: "k.p.a.", poprzez załatwienie przedmiotowej sprawy bez dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego oraz nie uwzględnienie przy jej załatwieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

b) art. 7 w zw. z art 75 § 1 k.p.a. poprzez nie podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebranie całego materiału dowodowego - tj. nie wyjaśnienie w sposób bezsporny i niebudzący wątpliwości, faktycznej sytuacji finansowej i życiowej Skarżącego;

c) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w dyskredytujący zaufanie Skarżącego do władzy publicznej, co polegało na zupełne dowolnym uznaniu, że jego sytuacja życiowa i finansowa nie jest wyjątkowo zła, a na skrajnie złą sytuację życiową i finansową Skarżącego nie mają wpływu czynniki obiektywne, na które nie miał wpływu.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 1 grudnia 2023 r. Skarżący oświadczył, że obecnie utrzymuje się z emerytury, która wynosi 1700 zł oraz, że korzystał z pomocy społecznej takiej jak dodatek węglowy. Wskazał również, że ma przyznane w ramach NFZ dwa razy w roku turnusy rehabilitacyjne po dwa tygodnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z preambułą ustawy dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym członków ich rodziny. Wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Z preambuły wynika, że ustawodawca uznał, iż dostarczanie środków utrzymania dzieciom jest przede wszystkim obowiązkiem rodziców. Jeżeli dzieci nie otrzymują alimentów od jednego z rodziców i nie jest możliwe ich wyegzekwowanie w trybie sądowego postępowania egzekucyjnego, wówczas, jeżeli rodzina uprawnionych ma niskie dochody, dzieci są uprawnione do tego, aby otrzymać wsparcie finansowe ze strony państwa. W takiej sytuacji państwo wykłada za dłużnika alimentacyjnego środki finansowe na utrzymanie dzieci - świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 2 pkt 11 i art. 9 ustawy). Środki te pochodzą z funduszu alimentacyjnego, który finansowany jest w formie dotacji celowej z budżetu państwa (art. 31 ustawy). Dłużnik alimentacyjny jest natomiast obowiązany do zwrotu organowi wykonawczemu gminy należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym (dzieciom) wraz z odsetkami (art. 27 ustawy). Przy czym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną (art. 30 ust. 2 ustawy). Z preambuły wynika też, że celem ustawy jest zwiększenie odpowiedzialności dłużnika alimentacyjnego.

Mając na uwadze dwa wyżej wymienione założenia (konieczność łożenia rodziców na utrzymanie dzieci i zwiększenie odpowiedzialności dłużnika alimentacyjnego) trzeba przyjąć, że instytucja umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy, ponieważ w tym przypadku organ właściwy wierzyciela rezygnuje z przysługującej w całości należności zwrotnej, a koszt jej poniesienia przerzucany jest na ogół społeczeństwa. Wobec tego, skoro umorzenie należności w całości jest instytucją stosowaną wyjątkowo, to dłużnik, aby jego wniosek o umorzenie należności w całości mógł zostać uwzględniony, musi znaleźć się w nadzwyczajnie trudnej sytuacji. Taką wyjątkowością nie cechuje się jednak sam fakt uzyskiwania stosunkowo niskich dochodów przez dłużnika alimentacyjnego. Udzielenie tej ulgi uwarunkowane być winno przede wszystkim zaistnieniem splotu niezależnych od dłużnika zdarzeń i okoliczności, które powodują z jednej strony, że nie jest on w stanie spłacać zadłużenia, a z drugiej, że rokowania co do możliwości wywiązania się z tego obowiązku w przyszłości są co najmniej znikome. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.

Z akt sprawy wynika, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji Skarżący miał [...] lat, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w dzierżawionym od siostry letniaku, składającym się z jednego pomieszczenia opalanego z pieca węglowego, do którego doprowadzona jest bieżąca woda i wc. Posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności orzeczonym na czas określony do 31 grudnia 2022 r. Brał on udział w wypadku komunikacyjnym, którego skutkiem jest trwały niedowład prawej kończyny dolnej ze znacznym uszkodzeniem ruchomości stawu i chodu. Pozostaje pod stałą kontrolą lekarską ortopedy neurologa i urologa oraz wymaga stałej rehabilitacji. Źródłem dochodu skarżącego jest renta z KRUS w związku z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w łącznej wysokości miesięcznej 1.282,44 zł oraz dochód za wynajem reklamy w wysokości łącznej 46 zł, co daje łącznie miesięczny dochód w wysokości 1.328,44 zł. Jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą 2.347,00 zł, w tym: energia elektryczna: 75,00 zł, gaz: 80,00 zł, alimenty: 662,00 zł, leki i leczenie: 1.280.00 zł, telewizor: 35,00 zł, telefon: 60,00 zł, woda: 55,00 zł, sprzątanie i pranie: 100,00 zł. Z informacji z 19 grudnia 2022 r. sygn. sprawy Kmp 82/05 uzyskanej przez organ I instancji od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] wynika, że na rzecz alimentów dokonywane są potrącenia ze świadczenia pobieranego przez dłużnika tj. Skarżącego z KRUS. Z innych składników majątkowych egzekucja jest bezskuteczna. Aktualny stan zadłużenia w powyższej sprawie wynosi: alimenty zaległe na rzecz wierzyciela — 73.642,26 zł, zaległa zaliczka alimentacyjna — 2.006,21 zł, opłata egzekucyjna — 11.347,27 zł, wydatki gotówkowe - 6,65 zł.

Z powyższego wynika, że Skarżący mimo trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej (z którą boryka się od lat) jak słusznie stwierdziły organy, posiada stały dochód (uzyskuje rentę z KRUS, która po potrąceniu komorniczym wynosi 1.328,44 zł) umożliwiający mu comiesięczną spłatę zadłużenia (aktualnie uzyskuje emeryturę – vide: protokół rozprawy z 1 grudnia 2023 r.).

Trafnie zatem wskazało Kolegium, że trudna sytuacja majątkowa i finansowa oraz stan zdrowia Skarżącego, w tej sytuacji, nie zostały potraktowane przez Wójta jako okoliczności wyjątkowe i przez to uzasadniające zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań w postaci umorzenia zaległości. Skarżący należy bowiem do grona typowych dłużników alimentacyjnych – potrącenia komornicze możliwe tylko ze świadczenia z KRUS, z innych składników majątkowych egzekucja jest bezskuteczna.

Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o dłużniku alimentacyjnym oznacza to osobę zobowiązaną do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna (tu prowadzona jest od 2005 r. i jest częściowo skuteczna). Zatem słusznie organ I instancji nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 30 ust. 2 ustawy skoro nie ma podstaw do umorzenia należności, do której zwrotu jest on zobowiązany.

To natomiast, że pozostawione do jego dyspozycji środki finansowe (po potrąceniu komorniczym) nie są wystarczające dla zabezpieczenie wszystkich jego potrzeb – czego organy, ani Sąd nie kwestionuje - nie może być wystarczającym uzasadnieniem dla udzielenia mu wnioskowanej ulgi. Co do zasady bowiem, każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja, nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Słusznie zatem stwierdziły organy, że samo uzyskiwanie niskich dochodów, nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych, a tylko taka może być podstawą do umorzenia obciążającego go zadłużenia w całości lub części.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie należycie wyjaśniły istotne dla sprawy okoliczności związane z sytuacją dochodową i rodzinną skarżącego. Ocena zasadności wniosku o umorzenie, zawarta w zaskarżonej decyzji, mieści się w granicach tzw. uznania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może (a więc nie musi) na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Wyjaśnić należy, że ze względu na uznaniowy charakter podejmowanej w tym przedmiocie decyzji, Sąd nie oceniał jej z punktu widzenia zasadności (celowości). To bowiem należało wyłącznie do organów administracji publicznej. Sądowa kontrola legalności tego rodzaju decyzji sprowadza się natomiast do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte przezeń wnioski w zakresie merytorycznym odnoszącym się do ujętego w niej rozstrzygnięcia mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena owego materiału mieści się w ustawowych granicach, wyznaczonych treścią art. 80 k.p.a. W tych natomiast aspektach, naruszeń prawa Sąd nie stwierdził. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.), jak również prawidłowo rozpoznały sprawę na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy.

W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez Skarżącego zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), orzekł jak w sentencji.