Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 574/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. Z. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącej J. Z. z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej J. Z. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] sierpnia 2023 r. J. Z. (dalej: "skarżąca"), prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w W., wystąpiła do Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent", "organ") o udostępnienie informacji publicznej w postaci:

1) liczby MGO (miejsc gromadzenia odpadów), w podziale na dzielnice [...], wyłączonych w 2020 r. ze [...] systemu odbioru odpadów w wyniku decyzji radnych [...] o wyłączeniu nieruchomości niezamieszkałych ze [...] systemu odbierania odpadów komunalnych od [...] sierpnia 2020 r.;

2) informacji na temat spadku w 2020 r. masy odpadów komunalnych odbieranych

w ramach [...] systemu odbioru odpadów, w podziale na dzielnice [...], spowodowanego decyzją radnych [...] o wyłączeniu nieruchomości niezamieszkałych ze [...] systemu odbierania odpadów komunalnych od [...] sierpnia 2020 r.

Jednocześnie skarżąca zażądała, aby objęte wnioskiem informacje przesłać w formie skanu na podany adres poczty elektronicznej lub pocztą tradycyjną na jej adres.

W odpowiedzi na ww. wniosek, pismem z [...] sierpnia 2023 r., Prezydent poinformował skarżącą, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."). Skarżąca wielokrotnie - w pismach kwestionujących naliczone jej przez [...] kary umowne z tytułu niespełnienia kryterium środowiskowego (określonego w umowach: z [...] marca 2019 r. nr [...], z [...] września 2019 r. nr [...] i z [...] marca 2022 r. nr [...]), a także w pismach zawierających wyjaśnienia w przedmiocie naliczenia jej ewentualnych kolejnych kar umownych - wskazywała, iż po wyłączeniu nieruchomości niezamieszkałych z gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, nastąpił spadek masy odbieranych odpadów komunalnych i liczby MGO na terenie obsługiwanych przez nią dzielnic. Po dokonaniu potrącenia przez [...] naliczonych kar umownych, skarżąca przesłała do BGO (Biura Gospodarki Odpadami) wezwania do zapłaty, w których poinformowała, że w przypadku braku zapłaty żądanych kwot, skieruje sprawę na drogę postępowania sądowego. W ocenie organu, skarżąca, wnosząc o udostępnienie informacji publicznej, próbuje pozyskać określone dokumenty jedynie dla własnych potrzeb, w ramach przygotowań do sprawy sądowej.

Na poparcie swojego stanowiska Prezydent powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2817/19 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym przepisy u.d.i.p. nie mogą być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej liczby osób lub grupy obywateli bądź jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Pismo służące realizacji lub ochronie indywidualnych interesów osób, które to pismo złożyły, nie dotyczy sprawy publicznej, a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie przewidzianym w u.d.i.p. Nie można przy pomocy u.d.i.p. żądać udzielenia informacji we własnej sprawie. Akcentując powszechność przedstawionego poglądu, Prezydent wymienił szereg orzeczeń NSA. Nadto organ podniósł, iż u.d.i.p. nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Celem u.d.i.p. nie jest zaspokajanie prywatnych, indywidualnych potrzeb w postaci uzyskiwania informacji - wprawdzie dotyczących kwestii publicznych - lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Ustawa ta ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem instytucji publicznych. Wobec powyższego, należy uznać, że wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie odnoszą się do "sprawy publicznej" (vide wyrok NSA z 11 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2777/16).

W dniu [...] sierpnia 2023 r. skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych

w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii, obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe; ustnie, pismem lub drukiem; w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru; poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;

3) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.

W oparciu o ww. zarzuty skarżąca wniosła o: stwierdzenie, że Prezydent dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; zasądzenie od organu jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca podkreśliła, iż organ stworzył swoje własne kryterium oceny jej wniosku w postaci celu do jakiego, według Prezydenta, mogą służyć wnioskowane przez nią dane. Jednocześnie organ nie wykazał, aby żądane informacje nie były (in abstracto) informacją publiczną.

Skarżąca zaznaczyła, że w świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP każdy obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Informacje, o udostępnienie których się zwróciła, stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, ponieważ dotyczą działalności organów władzy publicznej. W piśmie z [...] sierpnia 2023 r., Prezydent nie podał podstawy prawnej odmowy rozpoznania wniosku ani nie wykazał w nim, aby zachodziły przesłanki z art. 5 u.d.i.p. ograniczające prawo dostępu do informacji publicznej.

Skarżąca stwierdziła, iż brak jest przepisu prawa, który ustanawiałby przyjęte przez organ kryterium. Żądane przez nią informacje odnoszą się do realizacji zadania własnego gminy (jaką jest [...]), o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), tj. odbioru odpadów komunalnych z terenu [...]. To, że skarżąca jest jednym z podmiotów realizujących usługi odbioru odpadów komunalnych, nie może być podstawą odmowy udzielenia informacji. Podobnie spór skarżącej z Prezydentem co do wynagrodzenia za wykonanie usług odbioru odpadów nie powinien mieć wpływu na sposób rozpatrzenia jej wniosku. Skarżąca ma prawo poznać ilość odbieranych odpadów w ramach systemu organizowanego przez organ w okresie, w którym organ odbierał odpady z nieruchomości niezamieszkałych, jak i w okresie późniejszym (po [...] sierpnia 2020 r., tj. od kiedy to odpady z nieruchomości niezamieszkałych nie były już objęte systemem miejskim). Niewątpliwie informacje na temat ilości odpadów odbieranych z terenu gminy mają walor informacji publicznej, bowiem odbiór odpadów opłacany jest ze środków publicznych i choćby z tego powodu każdy (także skarżąca) ma prawo poznać te dane. Nawet jeśli przyjąć (czysto hipotetycznie), iż żądana informacja publiczna miałaby służyć ochronie jej indywidualnych interesów, to samo żądanie przez nią takiej informacji, nie może być utożsamiane z tym, że skarżąca będzie np. pozywać [...] o zapłatę. Organ nie ma prawa domniemywać celu, do jakiego zamierza ona wykorzystać uzyskane informacje. Co więcej, dopiero otrzymanie żądanej informacji publicznej pozwoli jej na analizę własnych działań, jak i działań organu ([...]) w świetle danych liczbowych, o udostępnienie których wniosła. Zresztą gdyby skarżąca wykorzystałaby wnioskowane dane w postępowaniu wszczętym przeciwko Prezydentowi (np. o zapłatę), to takie postępowanie będzie formą kontroli prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi przez [...]. Kontroli tej dokona sąd - jeżeli uzna rację skarżącej, to nakaże organowi określone zachowanie, a jeżeli sąd uzna rację [...], to będzie oznaczać, iż gospodarowanie środkami publicznymi było prawidłowe. Tak więc nawet indywidualne postępowania sądowe (przed sądem cywilnym) w pewnym sensie służą, zdaniem skarżącej, dobru powszechnemu, gdyż w ten sposób sprawowana jest kontrola nad działaniami - w tym przypadku - jednostki samorządu terytorialnego. Przyjęcie wykładni przepisów u.d.i.p., odmawiającej prawa żądania informacji publicznej w sytuacji, w której znajduje się skarżąca, byłoby wykładnią contra legem. Skarżąca przywołała wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 5 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Sz 59/23 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/23.

W odpowiedzi na skargę Prezydent, reprezentowany przez radcę prawnego N. M., wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w piśmie z [...] sierpnia 2023 r. Po raz kolejny wskazał, że skoro wniosek skarżącej nie dotyczy sprawy publicznej, to nie podlega udostępnieniu na podstawie przepisów u.d.i.p. Organ odwołał się m.in. do wyroku z 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 4646/21, w którym NSA uznał, iż nadużycie prawa do informacji publicznej, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie neguje samego prawa, ale tamuje drogę do jego uzyskania. Ma to miejsce najczęściej w sprawach, w których żądanie składa podmiot będący stroną innego postępowania (sądowego, administracyjnego) lub podmiot przygotowujący się do wszczęcia takiego postępowania, a z treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynika, że składa go w związku z tym postępowaniem, np. w celu zgromadzenia dowodów koniecznych do osiągnięcia korzystnego dla siebie wyniku postępowania. Z taką właśnie sytuacją - zdaniem Prezydenta - mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

Nadto organ podał, że nie naruszył żadnego z przepisów wymienionych w skardze, bowiem działa na podstawie i w granicach prawa oraz każdą sprawę traktuje indywidualnie. Po jego stronie nie zaistniał stan bezczynności, gdyż w dniu [...] sierpnia 2023 r. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej z [...] sierpnia 2023 r. Wyjaśnił też, iż nie odmówił skarżącej udostępnienia informacji, bo przedmiot wniosku nie miał waloru informacji publicznej, dlatego nie był zobligowany do wydania decyzji administracyjnej, a jedynie do zawiadomienia skarżącej, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, co uczynił z zachowaniem ustawowego 14-dniowego terminu. W ocenie Prezydenta, wniosek skarżącej nosi znamiona nadużycia prawa do informacji publicznej i jedynie pozornie podlega reżimowi u.d.i.p., a to sprawia, iż jego adresat nie popada w stan bezczynności, wymagający interwencji sądu administracyjnego.

W piśmie z [...] listopada 2023 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego M. B., odniosła się do odpowiedzi na skargę, w całości podtrzymując zarzuty i wnioski skargi. Dodała, że szybka odpowiedź organu na jej wniosek nie zmienia faktu, iż organ odmówił jej udostępnienia żądanej informacji publicznej, a skoro nie uczynił tego decyzją, to oznacza jego bezczynność (w tym kontekście przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Go 50/12).

Prezydent w piśmie z [...] grudnia 2023 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W doktrynie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności (vide T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).

Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).

W świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, iż Prezydent jako organ władzy publicznej jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Kwestia ta nie była sporna między stronami postępowania.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwalifikacji prawnej objętych wnioskiem informacji - czy mieszczą się one w zakresie przedmiotowym u.d.i.p. (jak utrzymuje skarżąca) czy też nie spełniają tego kryterium przedmiotowego (na co wskazuje stanowisko organu). W ocenie Sądu, rację w tym sporze trzeba przyznać skarżącej.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dookreśla pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów.

Przedmiotem wniosku informacyjnego skarżącej jest liczba MGO (miejsc gromadzenia odpadów), w podziale na dzielnice [...], wyłączonych w 2020 r. ze [...] systemu odbioru odpadów w wyniku decyzji radnych [...] o wyłączeniu nieruchomości niezamieszkałych ze [...] systemu odbierania odpadów komunalnych od [...] sierpnia 2020 r., jak również informacja o spadku w 2020 r. masy odpadów komunalnych odbieranych w ramach [...] systemu odbioru odpadów, w podziale na dzielnice [...], spowodowanego ww. decyzją radnych. Sąd podziela ocenę skarżącej, że jej wniosek dotyczy zadania własnego [...], jako gminy mającej status miasta na prawach powiatu, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi - vide art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o samorządzie gminnym. Zatem przedmiotem omawianego wniosku jest informacja o działalności organu władzy publicznej - vide art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.d.i.p.

Sąd w składzie tu orzekającym nie aprobuje zapatrywania Prezydenta, iż subiektywny, indywidualny interes wnioskodawcy (tu: skarżącej) pozbawia przedmiot wniosku waloru informacji publicznej. Wprawdzie, jak słusznie dostrzegł organ, takie poglądy były prezentowane w judykaturze NSA, to jednak w ostatnim czasie w orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa odmienne stanowisko, w myśl którego brak jest podstaw do utożsamiania treści pojęcia informacji publicznej jako przedmiotu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej z kwestią prawidłowości korzystania z tego prawa. I tak np. NSA w wyroku z 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7440/21, podniósł, że kryterium "sprawy własnej", rozumianej jako indywidualna sprawa dotycząca wnioskodawcy, jest nieczytelne i w istocie dyskryminujące wnioskodawcę w stosunku do innych osób. Jego przyjęcie prowadzi bowiem do konkluzji, iż - wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej - prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Pogląd, wedle którego nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie, prowadziłby do absurdalnego wniosku, iż informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności, bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy.

Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 17 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2615/21, stwierdzając, że dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej, jako informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 czy art. 6 ust. 1 u.d.i.p., nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej" ani cel, dla jakiego wnioskodawca żąda udostepnienia informacji publicznej. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa, może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa, a wówczas prowadzić do odmowy jego ochrony.

W doktrynie prawa administracyjnego pojęcie "publiczności", służące m.in. tak podstawowym celom jako definiowanie administracji publicznej czy kategorii interesu publicznego, jest wiązane z działalnością państwa jako przejętego przez nie zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli, wynikających ze współżycia ludzi w społecznościach (zob. J. Boć, Pojęcie administracji, [w:] J. Boć [red.], Prawo administracyjne, Wrocław 2004, s. 16; J. Supernat, Pojęcie administracji publicznej - "państwowe", "powszechnie pojemne i ponadczasowe" oraz "pozapaństwowe", [w:] J. Korczak [red.], Układ administracji publicznej, Warszawa 2020, s. 114). Pomimo braku ustawowej definicji, sprawy publiczne to niewątpliwie sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna", związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob. H. Izdebski, Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną - określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, t. 4; por. wyrok NSA z 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne) związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151) - nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi.

Odnosząc się do zamieszczonego w odpowiedzi na skargę stwierdzenia Prezydenta, iż skarżąca dopuściła się nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, wskazać trzeba, że w takim przypadku organ zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie udostępnienia posiadanej informacji publicznej w trybie art. 16 lub art. 17 u.d.i.p. ze stosownym uzasadnieniem faktycznym i prawnym, która to decyzja może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego (vide wyroki NSA z 18 października 2023 r., sygn. akt III OSK 1848/22 i z 22 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2520/22).

W związku z tym, że Prezydent nieprawidłowo przyjął, iż przedmiot wniosku skarżącej z [...] sierpnia 2023 r. nie stanowi informacji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania ww. wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Raz jeszcze zaakcentować trzeba, że o zaliczeniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej decyduje wyłącznie spełnienie przesłanek przewidzianych w przepisach u.d.i.p., nie zaś ewentualny możliwy sposób wykorzystania pozyskanych przez wnioskodawcę informacji.

Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność, w punkcie drugim sentencji wyroku w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że nie miała ona miejsca

z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (vide B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812, a także wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Tymczasem w przedmiotowej sprawie bezczynność Prezydenta nie wynikała ze złej woli czy lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych przepisami u.d.i.p., ale z ich błędnej interpretacji. Organ bowiem w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zareagował na wniosek skarżącej z [...] sierpnia 2023 r., przy czym dokonał niewłaściwej kwalifikacji prawnej tego wniosku.

Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania (obejmujących wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącej – radcy prawnego w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 19 zł) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawarł w punkcie trzecim sentencji wyroku, mając za podstawę art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).