Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 271/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par.2 pkt 6, art. 33 par. 2 pkt 4, art. 33 par.2 pkt 2c
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 5 ust.1 pkt 1b, art. 17
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi N. K. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2024 r. nr NEP.906.8.2024 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. wystawił w dniu 18 października 2023 r. tytuł wykonawczy nr [...] przeciwko N. K. (dalej "skarżąca") z uwagi na niepoddanie małoletniej córki Z. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (III dawka), błonicy, tężcowi, krztuścowi (IV dawka), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis, I, II, III dawka), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b (IV dawka), inwazyjnemu zakażeniu Stretococcus pneumoniae (I, II, III dawka), odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince), różyce (I dawka). Wskazano, że schemat obowiązkowych szczepień ochronnych zostanie ustalony przez lekarza dokonującego badania kwalifikacyjnego do szczepień.

Tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 22 listopada 2023 r. nr WZPS-1.3151.642.2023.MK o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia w wysokości 500 zł wobec uchylania się od obowiązku wykonania czynności określonej w tytule wykonawczym - doręczono skarżącej w dniu 27 listopada 2023 r. Tytuł wykonawczy poprzedzony był upomnieniem.

Na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego skarżąca złożyła zażalenie do Ministra Zdrowia (sprawa odrębna).

Na tytuł wykonawczy skarżąca złożyła zarzut na podstawie art. 33 § 2 pkt 6c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.; dalej "u.p.e.a.") w postaci braku wymagalności obowiązku szczepień oraz art. 33 § 22 pkt 2c u.p.e.a przez określenie obowiązku niezgodnie z przepisem prawa. Podniosła również zarzut z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w postaci braku uprzedniego doręczenia jej upomnienia. Według skarżącej, tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów z art. 27 u.p.e.a., gdyż niewłaściwe została w nim podana podstawa prawna obowiązku.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. jako wierzyciel wydał w dniu 18 stycznia 2024 r. na podstawie art. 34 § 1, art. 34 § 2 u.p.e.a., art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "K.p.a.") postanowienie nr EP.9074.8.2021, w którym oddalił wniesione przez skarżącą zarzuty.

Wierzyciel podał, że w niniejszej sprawie obowiązek szczepień uregulowany był w art. 5 ust. 1 pkt 1b, art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r.

o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.; dalej "u.z.z.z."). Wierzyciel wskazał, że obecnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077; dalej "rozporządzenie MZ z 2023 r."), zaś schemat szczepień stanowi załącznik nr 1 do tego rozporządzenia. Wierzyciel wyjaśnił, że małoletnia córka skarżącej podlega szczepieniom ochronnym, w tym przypominającym w terminach wynikającym z ww. rozporządzenia dostosowanym do wieku dziecka. Jedynie w trakcie badania lekarskiego kwalifikującego mogłoby być stwierdzone wystąpienie przeszkód, wynikających ze stanu zdrowia dziecka, uniemożliwiających wykonanie szczepienia. Wierzyciel podkreślił, że tytuł wykonawczy został oparty o aktualne przepisy, zaś treść zarzutu nie odnosi się do aktualnych regulacji prawnych. Wierzyciel ustalił, że rodzice dziecka byli informowani o konieczności poddania dziecka szczepieniom i wzywani do wykonania tych czynności. Rodzice dziecka odmówili poddania go szczepieniom przy braku przeciwskazań do poddania dziecka przedmiotowym szczepieniom.

Organ I instancji wyjaśnił, że tytuł wykonawczy został poprzedzony upomnieniem, które zostało doręczone skarżącej w dniu 15 marca 2023 r. Fakt, że upomnienie nie zawierało numeru Pesel, nie miało znaczenia dla prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego, który taki numer zawierał.

Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wskazując brak właściwego uzasadnienia wydanego postanowienia i nieodniesienie się do wniesionych zarzutów.

Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie wydał w dniu 23 lutego 2024 r. postanowienie nr NEP.906.8.2024, w którym utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela z dnia 18 stycznia 2024 r.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że obowiązek szczepień ochronnych określony jest wprost w przepisach prawa i obowiązek ten był wymagalny w dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Obowiązek szczepienia wynika wprost z przepisów prawa, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z. Przedział wiekowy poddania się obowiązkowym szczepieniom na dzień wystawienia tytułu wykonawczego określało rozporządzenie MZ z 2023 r., w tym załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego poprzedzone jest lekarskim badaniem kwalifikacyjnym. Niepoddanie się ww. badaniu równoznaczne jest z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu. Jedynie w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego mogłoby zostać stwierdzone wystąpienie przeszkód wynikających ze stanu zdrowia, uniemożliwiających wykonanie szczepienia, na co brak jest dowodów w aktach sprawy w odniesieniu do dziecka skarżącej. Organ odwoławczy stwierdził, że w interesie strony jest aby dobrowolnie wybranemu przez siebie lekarzowi POZ takie informacje i dokumentację przedstawić. Jednocześnie, mimo iż badanie kwalifikacyjne dziecka stanowi integralną część procesu szczepienia, nie stanowi pełnej realizacji obowiązku. Wykonanie obowiązku może nastąpić dopiero w momencie uzupełnienia wszystkich zaległych szczepień określonych w kalendarzu szczepień. Organ odwoławczy podał, że wymagalność obowiązku następuje z chwilą wejścia osoby objętej obowiązkiem w konkretne granice wiekowe. Organ odwoławczy wskazał, że rodzic decydując się na odmowę szczepień ochronnych dziecka powinien mieć świadomość ograniczania jego prawa do profilaktycznego świadczenia zdrowotnego służącego zapobieganiu wystąpienia chorób zakaźnych. Organ odwoławczy podkreślił, że to lekarz specjalista ustala indywidualny kalendarz szczepień podczas wizyty konsultacyjnej. Dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy, przy jednoczesnym braku dowodów na długotrwałe odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka, jak też nieprzedłożenie przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego odroczenie wykonania szczepień ochronnych u dziecka świadczyły według organu, o uchylaniu się przez skarżącą od obowiązku wykonania szczepienia u dziecka.

Organ odwoławczy wskazał, że w tytule wykonawczym została przywołana podstawa prawna prawidłowo. Prawidłowo sformułowano również treść obowiązku.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż skarżącej doręczono upomnienie, zaś brak w nim numeru Pesel nie miał wpływu na rozpoznanie sprawy, bowiem tytuł wykonawczy zawierał prawidłowy numer Pesel.

Organ odwoławczy podał, że zarzut w postaci niespełnienia wymogów przez tytuł wykonawczy w myśl art. 27 § 1 u.p.e.a. nie mieści się w katalogu zarzutów, wynikających z art. 33 § 2 u.p.e.a.

Zdaniem organu odwoławczego, postanowienie organu I instancji zawierało szczegółowe uzasadnienie ze wskazaniem podstaw prawnych. Organ I instancji zebrał i rozważył cały materiał dowodowy.

W ocenie organu odwoławczego, brak było podstaw do uznania zarzutów skarżącej.

Skarżąca złożyła skargę na ww. postanowienie i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Zarzuciła organowi:

1. naruszenie art. 124 § 2 K.p.a., przez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy faktycznej określenia wymagalności obowiązku;

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku przez lekarza, ponadto brak jest oświadczenia skarżącej dotyczącej odmowy szczepień;

3. naruszenia art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a K.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.z.z.z., przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;

4. naruszenie art. 80 K.p.a., przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w wykonaniu obowiązku.

Zarzuty skargi zostały uszczegółowione w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Spór dotyczy oddalenia zarzutu skarżącej przez wierzyciela.

Bezsporne było, że córka skarżącej nie została poddana szczepieniom w terminie wynikającym z kalendarza szczepień, przy czym skarżąca nie poddała dziecka ani badaniom kwalifikacyjnym, ani szczepieniom ochronnym. Skarżąca w toku całego postępowania nie dostarczyła też lekarskiego zaświadczenia potwierdzającego czasowe lub stałe przeciwwskazanie do realizacji powyższych szczepień u dziecka.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, w aktach sprawy znajdują się pisma jej i ojca dziecka świadczącej o tym, że nie wyrażają oni zgody na szczepienia dziecka.

Na podstawie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.).

W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zgodnie z art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, wierzyciel zaś wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Skarżąca wniosła na przedmiotowy tytuł wykonawczy zarzut na podstawie art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. w postaci braku wymagalności obowiązku szczepień oraz na podstawie art. 33 § 2 pkt 2c u.p.e.a przez określenie obowiązku niezgodnie z przepisem prawa. Podniosła również zarzut z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w postaci braku uprzedniego doręczenia jej upomnienia.

Podkreślić należy, że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b u.z.z.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 tej ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2022 r. poz. 1876 ze zm.; dalej "u.p.p.r.p.").

Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy u.z.z.z., zamieszczone w rozdziale IV - poświęconym szczepieniom ochronnym. Z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5).

Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, II OSK 43/18).

Zgodnie z art. 17 ust. 7 u.z.z.z., urodzenie żywego dziecka nakłada na osobę wystawiającą zaświadczenie o żywym urodzeniu, obowiązek założenia karty uodpornienia oraz książeczki szczepień dziecka. Natomiast stosownie do art. 17

ust. 9 u.z.z.z., do obowiązków lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną należy powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.p.r.p., o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych.

Z akt sprawy wynikało, że rodzice dziecka byli wzywani do stawienia się z dzieckiem na szczepienie i badania profilaktyczne. Ponadto do strony zostało skierowane upomnienie oraz dodatkowa korespondencja w sprawie poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom. Skarżąca, choć stawiła się z dzieckiem na wizytę lekarską celem kwalifikacji dziecka do szczepienia to nie wyraziła zgody na szczepienie, mimo, iż lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do szczepienia. Podkreślić należy, że samo stawienie się na badanie kwalifikacyjne nie świadczy o zrealizowaniu obowiązku ustawowego poddania się szczepieniu. Ponadto skarżąca nie przedstawiła żadnego zaświadczenia o odroczeniu szczepień.

W odniesieniu do zarzutu strony, o braku wymagalności obowiązku szczepień małoletniego, wskazać należy, że sam obowiązek wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywa się według rozporządzenia MZ z 2023 r., w tym załącznika nr 1. Rozporządzenie weszło w życie w dniu 1 października 2023 r.

Przedmiotowy tytuł wykonawczy wystawiono w dniu 18 października 2023 r. i doręczono go stronie w dniu 27 listopada 2023 r.

Reasumując, w świetle powyższych rozważań, Sąd nie ma wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie choroby objęte tytułem wykonawczym są objęte obowiązkowym szczepieniem ochronnym, a córka skarżącej – jako osoba małoletnia – podlega obowiązkowi tych szczepień.

W rezultacie jako niezasadny należało uznać zarzut skargi zmierzający do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniego.

Według Sądu, tytuł wykonawczy zawiera wskazanie właściwej podstawy prawnej.

Wskazać należy, że tytuł wykonawczy został poprzedzony upomnieniem, które zostało skarżącej doręczone. Sąd podzielił stanowisko organów, że brak numeru Pesel w upomnieniu nie ma wpływu na prawidłowość wystawionego tytułu wykonawczego, który w swojej treści taki numer zawiera.

Zatem również zarzuty z art. 33 § 2 pkt 2c i pkt 4 Sąd uznał za niezasadne.

Mając na uwadze treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że organ w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody. Wyniki ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego postanowienia, odnosząc się do kwestii charakteru szczepień ochronnych. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo też wskazano i zinterpretowano przepisy prawa, z których wynika wymagalność obowiązku podania dziecku szczepionek.

Zdaniem Sądu, chroniona Konstytucją wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że - jak stanowi art. 95 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b u.z.z.z., i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Nadto, jak już wyżej wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16).

Wskazać również należy, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Wskazano, iż ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Trybunał podkreślił również, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała. Nie doszło zatem do naruszenia art. 8 Konwencji (por. K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021).

Podobne stanowisko wyraził WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 17 kwietnia 2024 r. o sygn. akt II SA/Bd 1408/23.

Podkreślić należy, że obowiązek szczepień ochronnych w Polsce jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych. Przy czym, jak zasadnie wskazał NSA w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., (sygn. akt II OSK 32/11), wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.