Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 357/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art 58 § 1 pkt 6 i § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138m
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Gurba, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. postanawia: odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Pismem z 18 stycznia 2023 r., P. sp. z o.o. (dalej: Skarżąca, Spółka), zastępowana przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika tymczasowego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: organ odwoławczy) z [...] listopada 2022 r.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 3 lutego 2023 r. pełnomocnik została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: własnoręczne podpisanie skargi lub nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi, złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa uprawniającego do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, przy piśmie z 20 marca 2023 r. pełnomocnik nadesłała podpisany egzemplarz skargi, wniosła o zwolnienie Spółki od kosztów sądowych oraz poinformowała, że została wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w W. pełnomocnikiem szczególnym Spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu.

Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: P.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Odesłanie do wymogów określonych dla pisma w postępowaniu sądowym oznacza konieczność spełnienia przez pismo będące skargą warunków ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism strony określonych w art. 46 P.p.s.a. Jak zaś stanowi art. 46 § 3 P.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.

Ponadto przepis art. 29 P.p.s.a. stanowi, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Z kolei, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisy art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. precyzują natomiast, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, a postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

Z treści art. 28 § 1 P.p.s.a. wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, aby przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym nie jest związane ze zdolnością sądową tej osoby, ale z jej zdolnością procesową w tym sensie, że brak takiego organu uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej. Braki w zakresie zdolności procesowej sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek.

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką na wniosek Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] września 2022 r., złożony w trybie art. 138n § 2 w zw. z art. 138m § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.).

Podkreślenia wymaga, że w przypadku pełnomocnictwa szczególnego, zakres umocowania zostaje ograniczony przez wskazanie sprawy, w której ma działać pełnomocnik (B. Brzeziński, M. Kalinowski, A, Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz praktyczny. Gdańsk 2017, s. 742). Tym samym nie rozciąga się ono na postępowanie sądowoadministracyjne, które reguluje procedura odrębna w stosunku do postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że dla potrzeb postępowania sądowoadministracyjnego każdorazowo konieczne jest przedłożenie odrębnego pełnomocnictwa, które stanowi część akt sądowych niezależnie od dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie przed sądem administracyjnym, pomimo iż zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt, w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Przepisy cytowanej ustawy stanowią podstawę dla dokonywania przez sądy kontroli działalności administracji publicznej, dlatego nie może być tutaj mowy o jakiejkolwiek ciągłości pomiędzy jednym a drugim postępowaniem (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 1226/06; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z brzmieniem art. 138m § 1 O.p., w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia postępowania wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym jest adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wyznaczony w trybie art. 138n § 1 lub 2 (art. 138m § 2 O.p.). Z kolei, w myśl art. 138n § 1 O.p. o wyznaczenie adwokata jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego organ podatkowy zwraca się do Okręgowej Rady Adwokackiej. Podkreślenia przy tym wymaga, że - zgodnie z art. 138e § 1 O.p. - pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego.

Przywołane przepisy jednoznacznie wskazują, że zakres umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego ograniczony jest do działania na rzecz reprezentowanej strony przed organem podatkowym i to do czasu wyznaczenia przez sąd kuratora. Jeśli kurator zostanie wyznaczony przed zakończeniem postępowania przed organem podatkowym, to uprawnienie pełnomocnika szczególnego do reprezentacji strony wygasa.

Powyższe stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że tymczasowy pełnomocnik szczególny ma ograniczony zakres działania, dotyczący reprezentowania strony jedynie w postępowaniu przed organem podatkowym (por. wyroki NSA: z 14 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 2237/18 oraz z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 942/17. Zob. także postanowienia: NSA z 23 września 2020 r. sygn. akt I FZ 188/20; WSA w Bydgoszczy z 2 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 801/20; WSA w Krakowie z 25 marca 2021 r. sygn. akt 804/20; WSA w Warszawie z 14 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2287/21). Postępowanie przed sądem administracyjnym - pomimo że zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt - w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Przepis artykułu 138m O.p. nie odnosi się bowiem do postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie przewidziano w zbliżonym przypadku możliwości takiej reprezentacji poprzez wykorzystanie instytucji pełnomocnika tymczasowego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym i w sposób odmienny uregulowano bieg postępowania sądowoadministracyjnego w podobnych okolicznościach.

Mając powyższe okoliczności na względzie, należało uznać, że tymczasowy pełnomocnik szczególny (ustanowiony na etapie postępowania podatkowego) nie posiada umocowania do złożenia skargi do sądu administracyjnego, gdyż nie legitymuje się skutecznie udzielonym pełnomocnictwem. Do przedmiotowej skargi nie zostało bowiem załączone pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu Spółki przed sądem administracyjnym, a adwokat wezwana do usunięcia tego braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie nie przedstawiła skutecznie udzielonego pełnomocnictwa.

W takim stanie rzeczy, zważywszy na fakt, iż skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, a jej braki formalne nie zostały usunięte, skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.