Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1940/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 80 ust. 1 i ust. 2 , art. 81 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2021 poz 2373
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2024 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 12 lipca 2023 r. nr SKO.4170/22/2023 w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 23 lutego 2022 r. nr WSOS.6220.7.2019/153; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej E. sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 812 zł /słownie: osiemset dwanaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1940/23

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 12 lipca 2023 r nr SKO.4170/22/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z 23 lutego 2022 r., nr WSOS.6220.7.2019/153 w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia pn.: "Modernizacja biogazowni rolniczej w miejscowości S., gmina L. na działkach nr [...]".

Jak wynika z akt sprawy, 29 kwietnia 2019 r. do Wójta Gminy L. wpłynął wniosek od O. Sp. z o.o. (obecnie E. sp. z o.o.) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia pn.: "Modernizacja biogazowni rolniczej w miejscowości S., gmina L. na działkach nr [...]". Planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem wymienionym w § 3 ust. 1 pkt 45 i 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz.71).

W związku z powyższym na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1,2,4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2021r., poz.2373 ze zm., dalej: u.i.o.ś.) Wójt Gminy L. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska R., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w R. o wydanie opinii o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska R. (dalej: RDOŚ) w opinii Nr [...] z [...] czerwca 2019 r. oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. w opinii nr [...] z [...] maja 2019 r. uznali, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R. w opinii nr [...] z [...] lipca 2019 r. stwierdził, że nie jest potrzebne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia.

Wójt Gminy L. po analizie zgromadzonych dokumentów oraz biorąc pod uwagę uzyskane opinie a także uwzględniając położenie przedsięwzięcia na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody oraz wynikające z niego zakazy nałożone rozporządzeniem Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej G. S.A. zlokalizowanego w miejscowości S. (Dz. U. Woj. Podk. z [...] r., poz. [...] ze zm.), nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, określając zakres raportu postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2019 r. Postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. zawieszono postępowanie do czasu przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W dniu 16 września 2019 r. wnioskodawca przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym przedstawił warianty przedsięwzięcia:

wariant I - niepodejmowania przedsięwzięcia.

wariant I inwestycyjny — proponowany przez wnioskodawcę do realizacji,

wariant II "alternatywny".

Warunki realizacji ww. przedsięwzięcia uzgodnił Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. w postanowieniu z dnia [...] marca 2020 roku oraz zaopiniował pozytywnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. w opinii z [...] października 2019 roku,

Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ I instancji zapewnił udział społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu, w związku z którym wpłynęły uwagi, wnioski, protesty związane z przedmiotem przedsięwzięcia. Protesty i sprzeciw inwestycji wniesione przez społeczeństwo dotyczyły głównie uciążliwości zapachowych, obawy przed stosowaniem nowych surowców do produkcji biogazu, obniżenia wartości gruntów, zagrożenia dla zdrowia pracowników, obawy przed możliwością zanieczyszczenia wód podziemnych, uciążliwości związanych z ruchem pojazdów dostarczających substraty oraz wywożących produkty z biogazowni. Uwagi do raportu złożyli: H. Sp. z o.o oraz G. S.A. [...]. Przedłożyli prywatne opracowanie dotyczące raportu, sporządzone przez Pracownię Inwestycyjno - Projektową [...]. H. Sp. z o.o. i G. S.A. [...] w uwagach dotyczących raportu wskazali, że raport zakłada, że rozbudowa zakładu nie wpłynie na pogorszenie jakości wód podziemnych, a biogazownia w stosunku do jakości wód będzie neutralna. Powyższe stwierdzenia nie są dokonane w oparciu o aktualne badania. Wyniki badań dałyby odpowiedź czy istnieje ryzyko rzeczywistego lub potencjalnego wpływu inwestycji na środowisko w tym na wody podziemne.

Wójt Gminy L. biorąc po uwagę protesty, uwagi mieszkańców, zakładów pracy z terenu Gminy L. i Miasta Gminy L. uznał, że niezbędna jest analiza zgromadzonego materiału dowodowego przez specjalistę z zakresu ochrony środowiska. Postanowieniem nr [...] z 22.01.2020 r. organ dopuścił dowód z opinii biegłego z ochrony środowiska. Opinię sporządziła Kancelaria Radców Prawnych [...]. W ocenie autorów ekspertyzy przedłożony raport nie pozwala na wykluczenie negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na wody podziemne.

Wójt Gminy L. biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy decyzją nr [...] z [...] lutego 2021r. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację ww. przedsięwzięcia.

Odwołanie złożyła O. Sp. z o. o., w wyniku którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z [...] maja 2021r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy L. biorąc pod uwagę, że planowana inwestycja położona jest na terenie objętym szczególną ochroną wód podziemnych a rozbudowa biogazowni wiąże się ze stosowaniem nowych substratów do produkcji biogazu tj. ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego (UPPZ), których stosowanie na biogazowni objęte jest nadzorem powiatowego lekarza weterynarii uznał, że jej eksploatacja stwarzać może duże zagrożenie dla środowiska naturalnego, w tym w szczególności dla wód podziemnych. Postanowieniem nr [...] z [...] września 2021r. Wójt Gminy L. dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu hydrogeologii w celu oceny ryzyka zagrożenia dla wód podziemnych związanych z modernizacją i rozbudową biogazowni. Ekspertyzę hydrogeologiczną wykonało [...].

Wójt Gminy L. po analizie zebranego materiału dowodowego uznał, że realizacja zamierzonego przedsięwzięcia wpłynie negatywnie na wody podziemne i jakość życia lokalnej społeczności. Zaproponowane przez wnioskodawcę rozwiązania chroniące środowisko oraz złożone wyjaśnienia w toku postępowania nie gwarantują, że przedsięwzięcie nie będzie wpływać negatywnie na środowisko, szczególnie na chronione wody podziemne i jakość życia lokalnej społeczności. Po analizie raportu o oddziaływaniu na środowisko, jego uzupełnień, wyjaśnień złożonych przez inwestora oraz po analizie opinii eksperckich sporządzonych w toku prowadzonego postępowania nie można wykluczyć, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać negatywnie na środowisko.

Mając na względzie powyższe Wójt Gminy L. decyzją z 23 lutego 2022r. nr WSOS.6220.7.2019/153, działając na podstawie art.71 ust.1 i 2 pkt 2, art.73 ust.1, art.75 ust.1 pkt 4, art.80 ust.1 i ust. 2, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia pn.:"Modernizacja biogazowni rolniczej w miejscowości S., gmina L. na działkach nr [...]".

Od ww. decyzji odwołanie ponownie złożyło E. sp. z o.o. a po jego rozpoznaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, decyzją z [...] lipca 2022r. nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku wniesionego sprzeciwu przez E. sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r., II SA/Rz 1391/22 uchyliło zaskarżoną decyzję.

W ocenie Sądu, zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy można uznać za kompletny i w konsekwencji stanowiący podstawę do wydania przez organ drugiej instancji decyzji merytorycznej. Sąd stwierdził w związku z tym, że organ naruszył przepis art. 138 § 2 k.p.a. przez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i zalecił Kolegium ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym przedłożonego raportu, uzgodnienia RDOŚ i opinii PPIS i RZGW, jak też ekspertyzy hydrogeologicznej.

W wyniku ponownej oceny materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie opisaną na wstępie decyzją z 12 lipca 2023r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz.775, dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z 23 lutego 2022 r., nr WSOS.6220.7.2019/153.

Kolegium, po m.in. przywołaniu treści art. 80 ust. 1 u.i.o.ś., wskazało, że przesłankami wydania decyzji negatywnej, tzn. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia są:

niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan taki został uchwalony, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie (niemających znaczenia dla niniejszej sprawy);

odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez właściwy organ współdziałający;

jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika brak możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę i organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje spośród wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt. 5 u.i.ś. wariant dopuszczalny do realizacji, w przypadku braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariantach, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.ś., oraz w przypadku braku zgody wnioskodawcy na wskazanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariantu dopuszczalnego do realizacji;

wynikanie z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, że może ono znacząco negatywnie na obszar Natura 2000, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy o ochronie przyrody;

wynikanie z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, że wpływa ono negatywnie na możliwość osiągania celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, 57, 59 oraz 61 ustawy Prawo wodne, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 66 pkt. 1,3 i 4 tej ustawy.

SKO po dokonaniu analizy merytorycznej raportu i jego merytorycznej konfrontacji z treścią sporządzonej w sprawie opinii biegłego stwierdziło, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje dostatecznych podstaw do ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Dla przedmiotowej sprawy kluczowa jest bowiem ekspertyza hydrogeologiczna w zakresie oceny ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych w związku z planowaną modernizacją i rozbudową biogazowi rolniczej zlokalizowanej na działkach nr [...] w miejscowości S., gmina L.

W opracowanej ekspertyzie stwierdzono jednoznacznie - co potwierdziło Kolegium po dokonaniu własnej analizy - że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie oceny oddziaływania inwestycji na wody podziemne w czasie rozbudowy biogazowi jest tym elementem raportu, który jest opracowany najsłabiej. W szczególności w raporcie nie podano wiele istotnych informacji, w tym m.in. bardzo istotnych dla sprawy informacji odnoszących się do ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych i możliwego wpływu na pobliskie ujęcia wody. Podane informacje w ocenie biegłego oraz SKO nie są dobrze udokumentowane i nie mogą być w związku z tym ocenione jako wiarygodne. Biegły stwierdził, że niektóre podane dane i oceny są błędne. Można nawet zakładać, że ta cześć raportu nie została sporządzona przez specjalistę hydrologa. Ponadto biegły wskazał na przytaczanie w tej części raportu danych zupełnie nieistotnych, a w ocenie Kolegium zaciemniających obraz dokonanej analizy. W szczególności dotyczy to informacji zaczerpniętych z Projektu robót geologicznych na wykonanie sieci lokalnej monitoringu środowiska gruntowo-wodnego w rejonie budowy biogazowi rolniczej, wykonanego z 2014 r.

W zakresie oddziaływania na wody podziemne w fazie eksploatacji stwierdzono, że w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko brak jest udokumentowania możliwego wpływu na wody podziemne w związku z brakiem dobrze przedstawionej i udokumentowanej charakterystyki warunków hydrogeologicznych. W raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko w sposób bardzo ogólnikowy i przy wykorzystaniu nie w pełni poprawnej interpretacji warunków przepływu wód podziemnych sformułowano opinię, że planowane przedsięwzięcie pozostaje bez wpływu na jakość wód dla studni ujęcia [...]. W opinii wykazano natomiast, że teren biogazowi znajduje się na obszarze spływu wody do studni ujęcia [...] nr S-3 i być może S-4 (w zależności od wielkości rzeczywistego poboru wody). W opinii biegłego przedstawiona opinia o braku ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych jest oparta na wynikach dotychczasowych badań i przyjętym założeniu, że zastosowane technologie i zabezpieczenia w pełni gwarantują brak wpływu przedsięwzięcia na jakość wód podziemnych. W ocenie biegłego, taka opinia choć nie musi być fałszywa, to jednak jest dość ryzykowna w odniesieniu do możliwych zdarzeń awaryjnych, skutkujących przedostaniem się zanieczyszczeń do środowiska gruntowo-wodnego. Analiza ryzyka - w ocenie biegłego oraz w ocenie SKO zwłaszcza w odniesieniu do pobliskich ujęć wody, powinna odnosić się także do takich hipotetycznych zdarzeń.

W ocenie SKO w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko brakuje właściwej charakterystyki warunków hydrologicznych w zakresie podatności wód podziemnych na zanieczyszczenie oraz warunków hydrodynamicznych, uwzględniających zmiany naturalnej powierzchni zwierciadła wód podziemnych ujmowanego poziomu wodonośnego na skutek eksploatacji istniejących wód podziemnych. Wadliwość raportu w tym zakresie dowodzi również ocena dokonana przez biegłego w ekspertyzie hydrogeologicznej z 11 października 2021 r.

Dodatkowo organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym przedstawiona propozycja zabezpieczenia projektowanego zbiornika magazynowego na poferment, nie uwzględnia faktu, że w przypadku poważnej awarii i wycieku 10000 m3 pofermentu nastąpi zanieczyszczenie terenu i przeniknięcie zanieczyszczeń do warstw wodonośnych. Ponadto, brak informacji o zabezpieczeniach w przypadku rozszczelnienia i wycieku innych zbiorników np.: fermentacyjnych, zbiorników magazynowych buforowych. Rozszczelnienie zbiorników i wyciek odcieków pofermentacyjnych do gruntu będzie skutkować zanieczyszczeniem wód podziemnych. Naturalna podatność poziomu wodonośnego na zanieczyszczenia z poziomu terenu jest w tej lokalizacji wysoka i wynosi zaledwie 5-10 lat. Nie można również wykluczyć zanieczyszczenia powierzchni przepuszczalnych w wyniku odprowadzenia wód opadowych i roztopowych do gruntu. Istniejąca i planowana sieć piezometrów pozwala wprawdzie na bieżącą kontrolę stanu wód podziemnych, jednak w przypadku stwierdzenia zanieczyszczenia tych wód nie ma możliwości technicznych wykonania działań, które przywróciłyby ich właściwą jakość. Zanieczyszczenie wód podziemnych wywoła bezpowrotne skutki w postaci braku możliwości korzystania z wód podziemnych a w konsekwencji likwidacji istniejących zakładów, w tym w pierwszej kolejności [...], następnie producenta H. Ponadto uniemożliwi zaopatrzenie w wodę mieszkańców L. Z ekspertyzy hydrogeologicznej wynika, że woda podziemna z rejonu biogazowni płynie w kierunku studni S-4 będącej własnością G. S.A., a czas przepływu jest szacowany w przedziale 1-3 lat w zależności od wielkości poboru. Zagrożona również może być studnia S-3, również będąca własnością G. S.A. W zakresie możliwości migracji zanieczyszczeń w środowisku gruntowo-wodnym, biegły stwierdził, że jest ona uzależniona każdorazowo od podatności poziomu wodonośnego na zanieczyszczenia z powierzchni terenu. Podatność ta, charakteryzowana czasem pionowego przesączania wód, jest w rejonie biogazowni oceniana jako stosunkowo wysoka. Czas ten szacowany jest w przedziale 5-10 lat.

Odnosząc się natomiast do stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zawartego w postanowieniu z dnia [...] marca 2020 roku Kolegium stwierdziło, że w postanowieniu brak jest istotnych kwestii dotyczących ochrony i zagrożenia wód podziemnych. Z kolei w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. przedsięwzięcie zostało zaopiniowane pozytywnie, jednak bardzo ogólnie określono warunki jego realizacji zwłaszcza w odniesieniu do wód podziemnych. W odniesieniu do opinii Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R. z [...] lipca 2019 roku wskazano, że nie jest potrzebne przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę zapisy mpzp oraz rozporządzenia ustanawiającego strefę ochronną [...], opinia nie może być uznana jako formalnie i merytorycznie właściwa.

W związku z tym Kolegium uwzględniło wartość dowodową opinii hydrogeologicznej - potwierdzonej wyrokiem WSA w Rzeszowie - w zakresie dotyczącym szczegółowo wykazanych w ekspertyzie i ocenionych w postępowaniu nieprawidłowości co do ustaleń raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oraz wartości dowodowej w zakresie szczegółowych danych odnoszonych w ekspertyzie do ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych ujmowanych w studniach pobliskich ujęć wody: [...], Miejskiego Zakładu Komunalnego w L. i H. Ustalenie, że inwestycja stwarza zagrożenie dla wód podziemnych stanowi podstawę do wydania decyzji odmownej.

E. Sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego M.K. wniosła skargę na decyzję SKO w Rzeszowie z 12 lipca 2023r., nr SKO.4170/22/2023, zarzucając naruszenie:

- art. 6 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 i 2 u.i.o.ś. poprzez utrzymanie w mocy drugiej decyzji Wójta, pomimo spełnienia pozytywnych i nieziszczenia się negatywnych przesłanek do wydania takiej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady praworządności;

- art. 11 w zw. z art. 107 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 k.p.a. oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret drugie u.i.o.ś., poprzez nieuprawnione zakwestionowanie ustaleń zawartych w postanowieniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. i opinii Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R.;

- art. 7, art. 77 ust. 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i tym samym błędne ocenienie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy przedsięwzięcie będzie miało negatywny wpływ na wody podziemne;

- art. 28 k.p.a. w zw. art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. poprzez nieuchylenie postanowień Wójta o dopuszczeniu G. S.A. oraz H. Sp. z o.o. o dopuszczeniu do udziału na prawach strony w postępowaniu;

- art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji niezgodnie z oceną prawną przyjętą przez WSA w Rzeszowie w wyroku z 2 lutego 2023 r. II SA/Rz 1391/22.

W oparciu o ww. zarzuty wniesiono o uchylenie w całości decyzji SKO oraz poprzedzającej drugiej decyzji Wójta i zobowiązanie Wójta do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w określonym przez tut. Sąd terminie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że jej zdaniem nie została spełniona żadna z przesłanek negatywnych, wymienionych w art. 80 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, pkt 4, art. 80 ust. 2, art. 77 ust. 1, art. 81 ust. 1, art. 81 ust. 2 i ust. 3 u.i.o.ś., która dawałaby organom podstawę do wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.

W kwestii zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Skarżąca wskazała, na działkach, na których planowane jest przedsięwzięcie obowiązuje uchwała Nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] maja 2018 r. o zmianie Nr 2 uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]. Zgodnie z miejscowym planem, teren planowanego przedsięwzięcia położony jest w obszarze oznaczonym symbolem P/U5 - tereny obiektów produkcyjnych, składów, magazynów, usług i handlu. W miejscowym planie przewidziano, że w obrębie terenów zabudowy P i P/U ustala się zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała negatywne oddziaływanie na wody podziemnie. Skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko w żaden sposób nie wykazała negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na wody podziemne.

Skarżąca powołała się również na wyrok WSA w Rzeszowie z 2 lutego 2023 r., II SA/Rz 1391/22, w którym Sąd orzekł, iż kwestia przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego również została wyjaśniona.

Tym samym w ocenie Skarżącej należy uznać, że w odniesieniu do zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z planowanym przedsięwzięciem nie zachodzi podstawa do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o którą ubiega się Skarżąca.

Skarżąca podniosła, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. zaopiniował pozytywnie realizację przedsięwzięcia, określając jednocześnie szczegółowe warunki jego realizacji. Z kolei RDOŚ wydał postanowienie uzgadniające środowiskowe warunki realizacji przedmiotowej inwestycji, formułując dla niej określone warunki i wymagania (tym samym nie wydał opinii negatywnej). W rezultacie przesłanka formalna, o której mowa w art. 80 ust. 1 u.i.o.ś. do wydania wnioskowanej przez Skarżącą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz z uwzględnieniem warunków i wymagań w powyżej wskazanych stanowiskach organów, została spełniona.

Skarżąca w reakcji na ocenę stanowiska RDOŚ, zawartą w zaskarżonej decyzji wskazała, że RDOŚ zawarł w swoim postanowieniu m.in warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji w celu ochrony wód podziemnych. Do kwestii tej nie odniosło się SKO. Skarżąca argumentowała, że również w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zawarto wymagania dotyczące ochrony wód podziemnych i powierzchniowych. Także RZGW w swojej opinii zwrócił uwagę na zapisy miejscowego planu i przedmiotowego rozporządzenia w sprawie ochrony wód podziemnych i z uwagi na te zapisy określił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Zatem w aspekcie formalnym przesłanka określona w art. 80 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. została wypełniona.

Skarżąca podniosła również że nie zaistniała podstawa do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań określona w art. 81 ust. 1 u.i.o.ś. a dotycząca braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę przy jednoczesnym braku zgody wnioskodawcy na wariant dopuszczony do realizacji. Skarżąca wskazała, że zarówno w pierwszej, jak i drugiej decyzji Wójta nie stwierdzono zasadności realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez Skarżącą. Nadto, w trzeciej decyzji SKO również nie zwróciło uwagi na dyspozycję przedmiotowego przepisu prawa.

Skarżąca podniosła również, że w sprawie nie stwierdzono, aby przedsięwzięcie negatywnie oddziaływało na obszar Natura 2000. Organy nie wykazały więc negatywnej przesłanki z art. 81 ust. 2 u.i.o.ś.

Zdaniem Skarżącej Organy nie wykazały również, że z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 201 Ir. - Prawo wodne. W nawiązaniu do opinii RZGW z [...] lipca 2019 r., znak: [...] Skarżąca wskazała, że "przedsięwzięcie nie będzie wpływać negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, wyznaczonych dla jednolitych części wód i obszarów chronionych".

W przekonaniu Skarżącej została również spełniona formalna przesłanka do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotycząca uwzględnienia ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś.) oraz dotycząca wzięcia pod uwagę wyników postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś.).

Skarżąca wyjaśniła również, że postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko nie zostało przeprowadzone. Tym przesłanka negatywna z art. 80 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś. w niniejszym postępowaniu nie miała zastosowania.

Skarżąca zarzuciła również, że w zaskarżonej decyzji SKO odniosło się jedynie do fragmentów ekspertyzy hydrologicznej, sporządzonej przez A.R., pomijając pozostałą część opinii, w której biegły stwierdził, że zaproponowane przez wnioskodawcę rozwiązania technologiczne i zabezpieczające, chroniące środowisko gruntowo-wodne przed zanieczyszczeniem są daleko idące i wprowadzone w życie powinny skutecznie zabezpieczyć wody podziemne przed zanieczyszczeniem.

W ocenie Skarżącej SKO nie przedstawiło faktów z których wynikałoby, że przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała negatywne oddziaływanie na wody podziemne.

W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że skarga jest zasadna. Organy I oraz II instancji dokonały błędnej oceny dowodu w postaci ekspertyzy hydrologicznej biegłego A.R., czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a w konsekwencji wadliwie uznały, że zachodzi podstawa do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. przedsięwzięcia, co doprowadziło do naruszenia art. 80 ust. 1 i ust. 2 i art. 81 ust. 1-3 u.i.o.ś.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 80 ust. 1 u.i.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Stosownie do art. 80 ust. 2 zd. 1 u.i.o.ś., właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Ponadto, stosownie do art. 81 u.i.o.ś.,

- jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika brak możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji, spośród wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, wariant dopuszczony do realizacji. W przypadku braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariantach, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, oraz w przypadku braku zgody wnioskodawcy na wskazanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariantu dopuszczonego do realizacji, organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia (ust. 1:);

- jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (ust. 2);

- jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację tego przedsięwzięcia, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (ust. 3).

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową, lecz ma charakter związany, co oznacza że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Przesłanki odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia stanowią:

- niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.i.o.ś.),

- brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, niż wariant proponowany przez wnioskodawcę jeżeli w stosunku do proponowanego zaistniały przesłanki odmowy uzgodnienia warunków realizacji (art. 81 ust. 1 u.i.o.ś.), - wykazanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 u.i.o.ś.),

- wykazanie, że przedsięwzięcie może wpływać negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 Prawa wodnego (art. 81 ust. 3 u.i.o.ś.).

Nadto w orzecznictwie pewne wątpliwości budzi to, czy negatywne stanowisko organu uzgadniającego jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia i uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji środowiskowej. Niemniej w niniejszej sprawie taki przypadek nie zachodził, bowiem organy uzgadniające tj. RDOŚ, PPIS oraz RZGW uzgodniły bądź zaopiniowały pozytywnie realizacje przedmiotowego przedsięwzięcia.

Należy również podkreślić, że okoliczność negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sama w sobie, nie stanowi podstawy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Co więcej zauważyć należy, że negatywne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko stanowi typową i nieodłączną cechę przedsięwzięć, co do których wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Także sama nieodwracalność, czy też trwałość negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie jest okolicznością, która uzasadnia wydanie decyzji odmownej. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa bowiem wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Oczywiście optymalnym byłoby, aby określając warunki realizacji przedsięwzięcia w ogóle wyeliminować negatywny wpływ inwestycji na środowisko. Jest to jednakże postulat trudny, czy wręcz niemożliwy do zrealizowania, w związku z czym typowy cel decyzji środowiskowej polega na takim ukształtowaniu planowanego przedsięwzięcia, aby przedsięwzięcie w możliwie najmniejszym stopniu pogorszyło lub wpłynęło na stan otoczenia.

Jeżeli nie zachodzi żadna z okoliczności wskazanych w art. 80 ust. 2 i art. 81 u.i.o.ś., organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Wyjście poza przesłanki odmowne zawarte w art. 80 i 81 u.i.o.ś. jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ma ono na celu uwzględnienie dodatkowych regulacji zawartych w przepisach powszechnie obowiązujących, reglamentujących możliwość realizacji przedsięwzięć w danym obszarze (zob. wyrok WSA w Lublinie z 6.06.2023 r., II SA/Lu 285/23, LEX nr 3580815).

W niniejszej sprawie Kolegium stwierdziło, że podstawę do wydania decyzji odmownej stanowi ustalenie, że inwestycja stwarza zagrożenie dla wód podziemnych. Kolegium powołując się na oceny i ustalenia, zawarte w ekspertyzie hydrologicznej A.R. stwierdziło, że raport nie spełnia wymagań prawdziwości i rzetelności z uwagi na brak ocen odnoszących się do ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych i możliwego wpływu na pobliskie ujęcia wody.

W odniesieniu do oceny dowodu w postaci ww. ekspertyzy, jakiej dokonało Kolegium w zaskarżonej decyzji aktualny pozostaje zarzut, sformułowany w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z 2 lutego 2023r. II SA/Rz 1391/22, że Organy wybiórczo odwołały się do stanowiska ekspertyzy. Kolegium przywołało bowiem te fragmenty, zawarte w ekspertyzie, w której biegły dokonał m.in.:

- oceny raportu odziaływania na środowisko pod kątem poprawności przedstawionych w nich ocen i wniosków, dotyczących możliwego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko gruntowo- wodne,

- przedstawił ocenę co do możliwości migracji zanieczyszczenia w środowisku gruntowo-wodnym oraz obliczenia czasu dopływu wody do poszczególnych studni w rejonie L.

Kolegium a wcześniej i Organ I instancji pominęły tę część opinii, w której biegły przedstawił ocenę ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych na skutek działania biogazowni, która zawiera wnioski pozytywne dla inwestora.

Należy bowiem wyjaśnić, że biegły po pierwsze przedstawił analizę i ocenę opinii i opracowań przedstawionych w postępowaniu przez wnioskodawcę, Wójta Gminy L. oraz inne strony postępowania oraz stanowisk instytucji opiniujących i współdziałających w postępowaniu. Należy bowiem wyjaśnić, że w toku postępowania strony przedstawiły liczne, sprzeczne co do wniosków opinie i ekspertyzy. Zatem powołanie biegłego w celu sporządzenia ekspertyzy, która dokonywałaby oceny wszystkich przedstawionych przez strony dokumentów należy ocenić jako prawidłowe i przyczyniające się do wyjaśnienia wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego, stosownie do art. 7 k.p.a.

W ramach analizy, zawartej w ww. ekspertyzie hydrologicznej, szczególną uwagę należy zwrócić na ocenę raportu oddziaływania na środowisko, bowiem stosownie do art. 80 ust 1 pkt 2 u.i.o.ś., ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowią podstawę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.

Odnośnie raportu biegły stwierdził, że dokument ten, przygotowany profesjonalnie i bardzo obszernie, szczegółowo analizuje zagadnienie możliwego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko we wszystkich fazach jego realizacji i funkcjonowania. Niemniej w odniesieniu do kwestii kluczowej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj. oddziaływania biogazowni na wody podziemne biegły stwierdził, że w odniesieniu do tego oddziaływania na etapie rozbudowy biogazowni ten element raportu jest opracowany najsłabiej. Brak jest najważniejszych oraz wiarygodnych i dobrze udokumentowanych ocen odnoszących się do ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych i możliwego wpływu na pobliskie ujęcia wody. W odniesieniu do oddziaływania na wody podziemne na etapie eksploatacji biegły wskazał, że opis tego oddziaływania jest stosunkowo obszerny, ale brakuje w nim rzeczy najważniejszych, tj. udokumentowania możliwego wpływu na podstawie dobrze przedstawionej i udokumentowanej charakterystyki warunków hydrogeologicznych.

Należy tutaj zwrócić uwagę, że biegły nie poprzestał tylko na ocenie raportu oddziaływania na środowisko, lecz dokonał analizy pozostałych analiz i opinii przedstawionych przez inwestora. W szczególności biegły zwrócił uwagę na opinię geologiczną dotyczącą wpływu i zagrożenia projektowanego zbiornika magazynowego pofermentu na terenie [...] na wody podziemne i istniejące ujęcia wód podziemnych w rejonie biogazowni, która wykonana zostałą w grudniu 2020 r. przez [...]. Biegły zwrócił uwagę, że opinia została przygotowana przez doświadczonego, uprawnionego hydrogeologa i zawiera najpełniejszą ocenę ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych w rejonie lokalizacji biogazowni, opartą na analizie warunków hydrogeologicznych. W tym sensie może ona stanowić uzupełnienie raportu OOŚ w zakresie wpływu przedsięwzięcia na wody podziemne i jakość wody w pobliskich studniach. Opinia została oparta na analizie materiałów archiwalnych uzupełnionych wizją terenową. Autor prawidłowo i przy zastosowaniu powszechnie stosowanych wzorów obliczeniowych policzył czas przesączania wody z powierzchni terenu do stropu zwierciadła wód podziemnych w rejonie biogazowni oraz obliczył czas dopływu wody z tego rejonu do najbliższych studni S3 i S-4 [...]. Wykluczył możliwość dopływu wody z tego rejonu do pozostałych studni [...] oraz studni H. i Miejskiego Zakładu Komunalnego. Zalecił również rozbudowanie sieci monitoringowej o 3 dodatkowe otwory usytuowane na kierunku odpływu wody z rejonu planowanego zbiornika pofermentacyjnego oraz zwiększenie częstotliwości opróbowania do 4 razy w roku. W celu wyeliminowania zagrożenia przedostawania się zanieczyszczeń z projektowanego zbiornika do gruntu i wód podziemnych, autor zalecił posadowienie go w szczelnej wannie betonowej, która umożliwi przechwytywanie ewentualnych przecieków. W podsumowaniu przedstawił opinię, że przy zachowaniu wymaganego reżimu technologicznego biogazowni, projektowany dodatkowy zbiornik pofermentu nie będzie zanieczyszczał wód podziemnych. Stwierdzono, że przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w opinii geologicznej nie stwierdza się negatywnego oddziaływania realizacji i eksploatacji inwestycji na wody podziemne.

Ponadto inwestor przedstawił również odpowiedź do ekspertyzy II na potrzeby postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej dla modernizacji biogazowni rolniczej, w której przedstawiono kwestię możliwego oddziaływania planowanej inwestycji na wody podziemne. Stanowisko to zostało oparte dokładnie na ww. opinii geologicznej wykonanej w grudniu 2020 r., w której autor wykluczył również możliwość dopływu wody z rejonu biogazowni do studni H. i MZK oraz studni S-1, S-2 i S-5 [...]. Za autorem opinii geologicznej, podano sposób zabezpieczenia zbiornika przed wyciekiem ewentualnych przecieków do gruntu w formie szczelnej wanny betonowej dookoła zbiornika oraz przedstawiono zalecenia dotyczące rozszerzenia monitoringu wód podziemnych. Biegły A.R. ocenił, że opinia ta dotyczy tylko dodatkowego planowanego zbiornika i to w sytuacji, gdy zostanie on posadowiony w szczelnej wannie betonowej. W zakresie oceny wpływu planowanych prac budowlanych oraz posadowienia ław fundamentowych na wody podziemne, przedstawiona odpowiedź jest spójna z raportem, w którym podano, że przy prawidłowym prowadzeniu tych prac (proponuje się pod nadzorem geologa) ryzyko zanieczyszczenia wód podziemnych jest bardzo niskie. Opinię tę biegły A. R. uznał za uprawnioną.

Kluczowe znaczenie zdaniem Sądu ma część 5 oraz część 6 ekspertyzy hydrologicznej biegłego A. R. W części 5 biegły przedstawił charakterystykę warunków naturalnych rejonu L. i wskazał, że we wszystkich opracowaniach i opiniach wykonanych w ramach postępowania nie przedstawiono w sposób wystarczająco szczegółowy, wiarygodny i poprawny charakterystyki warunków hydrogeologicznych w rejonie lokalizacji biogazowni, dlatego też przedstawiono ją w tym rozdziale ekspertyzy. Biegły po przedstawieniu morfologii i hydrografii, budowy geologicznej i warunków hydrogeologicznych, jakości wód podziemnych ujmowanego poziomu wodonośnego, podatności ujmowanego poziomu wodonośnego na zanieczyszczenie z powierzchni, wyznaczył obszary spływu wody do poszczególnych studni w rejonie L. Biegły stwierdził, że dla przyjętych założeń eksploatacji wód podziemnych, zanieczyszczenie z rejonu biogazowni może dotrzeć tylko do studni nr S-4 a przy innym rozłożeniu poboru, także do studni nr S-3. Inne studnie w tym rejonie są poza zasięgiem takiego hipotetycznego oddziaływania. Z wykonanej analizy modelowej biegłego wynika, że czas dopływu wody w warstwie wodonośnej z rejonu biogazowni do studni S-3 [...] wynosi około 3 lata i jest zależny od wielkości poboru wody w tej studni. Przyjmując, że czas migracji pionowej zanieczyszczeń z powierzchni terenu do zwierciadła wód podziemnych mieści się w przedziale 5-10 lat, łączny czas dopływu zanieczyszczenia, które przedostanie się do gruntu w rejonie biogazowni należy szacować na około 10 lat. Na tym fragmencie opinii biegłego skupiły się Organy I oraz II instancji i w oparciu o to stwierdziły, że wyżej opisane zagrożenie stanowi podstawę do wydania decyzji odmownej.

Jednak biegły w części 6 ekspertyzy hydrologicznej przedstawił ocenę ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych w rejonie biogazowni w L., która to ocena została pominięta przez Organy I oraz II instancji. Biegły stwierdził bowiem, że instalacja biogazowni z uwagi na rodzaj działalności generalnie nie generuje zanieczyszczeń, które mogą stwarzać duże zagrożenie dla środowiska wód podziemnych, w tym w szczególności organicznych zanieczyszczeń węglowodorowych, bardzo trudno usuwalnych ze środowiska gruntowo-wodnego i degradujących jakość wody już w bardzo małych stężeniach. Zanieczyszczenia mogą być związane głównie z odciekami pofermentacyjnymi (głównie związki azotowe), z ruchem pojazdów samochodowych (węglowodory i metale ciężkie) oraz zimowym utrzymaniem dróg i placów (chlorki).

Biogazownia rolnicza nie jest zaliczana do zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. W zakresie rozszczelnienia się zbiorników, skutkujących wyciekiem odcieków pofermentacyjnych do gruntów, przy planowanych zabezpieczeniach, ryzyko takiego zdarzenia jest oceniane jako bardzo małe. Większe ryzyko może być związane z odprowadzaniem zanieczyszczonych wód opadowych i roztopowych z terenów utwardzonych do rowu infiltracyjnego w sytuacji braku właściwego ich podczyszczania.

O możliwość migracji zanieczyszczenia w środowisku gruntowo-wodnym decyduje głównie naturalna podatność poziomu wodonośnego na zanieczyszczenie z powierzchni terenu, o której decyduje miąższość oraz litologia osadów zalegających ponad zwierciadłem wód podziemnych. Podatność ta, charakteryzowana czasem pionowego przesączania wody, w rejonie biogazowni jest oceniana jako stosunkowo wysoka mimo głębokiego zalegania zwierciadła wody (10-12 m). Czas ten szacowany jest w przedziale 5-10 lat.

Z badań modelowych wynika, że w warunkach aktualnego poboru wody w studniach pobliskich ujęć wody MZK i [...], woda podziemna z rejonu biogazowni płynie w kierunku studni S-4 [...] (w kierunku północnym) a czas przepływu jest szacowany w przedziale 1-3 lata w zależności od wielkości poboru. Zagrożona może być także studnia S-3. Pozostałe studnie eksploatowane w rejonie L. pozostają poza wpływem oddziaływania biogazowni.

Biegły stwierdził, że: "W analizowanym przypadku biogazowni w L. inwestor przewidział wprowadzenie takich zabezpieczeń i działań, w tym w szczególności: maksymalnie skuteczne uszczelnienie całej instalacji, zastosowanie wanien betonowych wokół zbiorników, zainstalowanie monitoringu wewnętrznego do kontroli bezpieczeństwa funkcjonowania poszczególnych elementów instalacji, prowadzenie monitoringu wód podziemnych w podłożu terenu biogazowni, podczyszczanie wód opadowych przed ich odprowadzaniem do rowu i innych. Zaproponowane rozwiązania i działania powinny skutecznie ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia wód podziemnych. Biorąc powyższe pod uwagę, w przekonaniu autora niniejszej ekspertyzy, ryzyko istotnego zanieczyszczenia wód podziemnych na skutek działania biogazowni można ocenić jako stosunkowo niewielkie i akceptowalne."

Dalej biegły A. R. w podsumowaniu wskazał, że: "Jedną z kluczowych kwestii prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji jest ocena jej wpływu na wody podziemne i pobliskie ujęcia wody, ponieważ zgodnie z zapisem mpzp tylko wykazanie w toku prowadzonej oceny oddziaływania na środowisko, że planowane przedsięwzięcie nie spowoduje negatywnego oddziaływania na wody podziemne, umożliwia organowi wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z wnioskiem inwestora. Odmienne przekonanie organu musi skutkować odmową wydania takiej decyzji na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy ooś.

Po szczegółowej analizie wszystkich dokumentów i opracowań wytworzonych na potrzeby postępowania, uwzględniając warunki hydrogeologiczne występujące w analizowanym rejonie L., w przekonaniu autora niniejszej ekspertyzy nie ma przeciwskazań do wydania przez Wójta Gminy L. pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia modernizacji istniejącej biogazowni zgodnie z wnioskiem inwestora. Jak podano we wstępie do ekspertyzy, zgodnie z kompetencjami eksperta, opinia ta odnosi się tylko do możliwych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na stan wód podziemnych eksploatowanych w rejonie L. Nie dotyczy innych możliwych oddziaływań, w tym w szczególności odorowych i hałasu, które mogą być istotne.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że sama biogazownia uzyskała pozytywną opinię lokalizacyjną już w 2014 r. i w tej chwili ma być ona jedynie modernizowana bez istotnego powiększania swojej produkcji, terenu zagospodarowania i stopnia oddziaływania na środowisko. Nie można równiej pomijać ważnego faktu, że cały omawiany rejon L. ma charakter terenu przemysłowego, gdzie zlokalizowanych jest wiele zakładów, których działalność może negatywnie oddziaływać na stan środowiska naturalnego w tym w szczególności wody podziemne. Wpływ ten jest praktycznie nierozpoznany i słabo kontrolowany. Działalność gospodarczą należy prowadzić zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, zakładającą poszukiwanie najlepszego kompromisu pomiędzy prowadzoną działalnością gospodarczą (o żywotnym znaczeniu dla całego miasta i regionu) a potrzebami ochrony środowiska naturalnego, w tym w szczególności zasobów wód podziemnych. Osiąganie kompromisu nie jest łatwe, ale jest możliwe przy dobrej woli wszystkich zainteresowanych stron."

Sąd stwierdził, że w szczególności zarówno Kolegium, jak i Organ I instancji pominęły te fragmenty ekspertyzy, zawarte w ocenie ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych oraz w podsumowaniu, w których biegły sformułował pozytywne wnioski dla ww. przedsięwzięcia. Stwierdził bowiem m.in., że planowane zabezpieczenia powodują, że ryzyko istotnego zanieczyszczenia wód podziemnych na skutek działania biogazowni można ocenić jako stosunkowo niewielkie i akceptowalne.

Kolegium prawidłowo oceniło dowód postaci ww. ekspertyzy hydrologicznej A,. R. w tym zakresie, w którym stwierdziło, że jest ona kompletna. Jednakże Organy I oraz II instancji błędnie oceniły, że zgromadzony materiał dowody, w tym ww. ekspertyza hydrologiczna nie daje dostatecznych podstaw do ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy bowiem zwrócić uwagę, że biegły nie poprzestał jedynie na analizie raportu oddziaływania na środowisko, w ramach której stwierdził, że raport ten zawiera braki w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na wody podziemne. Biegły ocenił pozytywnie opinię geologiczną, przedstawioną przez inwestora, która w jego ocenie może stanowić uzupełnienie raportu w zakresie oddziaływania na wody podziemne, mając na uwadze zaproponowane środki zaradcze, mające przeciwdziałać przedostawaniu się zanieczyszczeń do wód podziemnych.

Biegły odniósł się także do wszystkich dotychczasowych opinii, stanowisk stron postępowania. Ocenił, że pismo skierowane przez G. S.A. [...] z 18 czerwca 2020r. zawiera stanowisko w sprawie zagrożenia wód podziemnych, które jest nie merytoryczne i nie mające żadnego podparcia dowodowego z przyczyn wskazanych w ekspertyzie. Odnośnie opinii przedstawionej przez spółkę H. a sporządzonej przez [...] biegły wskazał, że brak jest fachowej opinii na temat ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych i wpływu na okoliczne ujęcia wody a autor nie jest specjalistą w zakresie hydrogeologii.

Biegły A. R. w ekspertyzie hydrogeologicznej uzupełnił również opracowania i opinie wykonane w toku postępowania o brakującą analizę w zakresie warunków hydrogeologicznych i podatności na zanieczyszczenia wód podziemnych. Przedstawił ocenę ryzyka w tym zakresie wskazując, że w przypadku przedsięwzięcia należy rozpatrywać zagrożenie względem studni S-3 i S-4, należących do [...]. Końcowo biegły przedstawił wniosek co do ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych na skutek działania biogazowni. Stwierdził, że inwestor przewidział prowadzenie takich zabezpieczeń i działań, które powodują, że ryzyko istotnego zanieczyszczenia wód podziemnych na skutek działania biogazowni jest stosunkowo niewielkie i akceptowalne. To powyższy wniosek, zawarty w ekspertyzie hydrologicznej powinien stanowić podstawę ustaleń faktycznych Organów podczas gdy w niniejszej sprawie został on przez Organy w całości pominięty mimo, że zawiera kluczowe wnioski w zakresie oceny co do możliwości ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu dowód w postaci ww. ekspertyzy hydrologicznej nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, gdyż zawiera on wniosek przeciwny a mianowicie, że nie ma przeciwskazań do wydania przez Wójta Gminy L. pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia modernizacji istniejącej biogazowni zgodnie z wnioskiem inwestora (str. 45 ekspertyzy).

Podstawę do wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań nie mogą stanowić negatywne opinie i stanowiska przedstawione przez spółki H. oraz G. z uwagi na przytoczoną wyżej ocenę, jakiej dokonał biegły w ww. ekspertyzie hydrogeologicznej.

Analizując zatem zawarte w art. 80 i art. 81 u.i.o.ś. przesłanki, które warunkują wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy stwierdzić co następuje.

Odnośnie wyników uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 nie budzi wątpliwości, że ze strony organów współdziałających (Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w R., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska) doszło do pozytywnych uzgodnień/opinii.

Nie zachodziły przesłanki do wydania negatywnej decyzji w postaci:

- braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, niż wariant proponowany przez wnioskodawcę jeżeli w stosunku do proponowanego zaistniały przesłanki odmowy uzgodnienia warunków realizacji (art. 81 ust. 1 u.i.o.ś.), - wykazania znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 u.i.o.ś.).

Odnośnie negatywnego wpływu na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 Prawa wodnego należy wskazać, że Organy nie wykazywały, że doszło do spełnienia negatywnej przesłanki, wskazanej w art. 81 ust. 3 u.i.o.ś. Sąd podziela stanowisko, wyrażone w doktrynie, że aby organ właściwy do wydania decyzji w przedmiocie określenia uwarunkowań środowiskowych miał podstawy do wydania decyzji negatywnej, o której mowa w art. 81 ust. 3 ustawy, z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego musi jednoznacznie wynikać, że konkretne oceniane przedsięwzięcie uniemożliwi osiągnięcie ww. celów środowiskowych i jednocześnie nie zachodzą warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1,3 i 4 ustawy - prawo wodne, tj. warunki dopuszczalności nieosiągnięcia dobrego stanu ekologicznego oraz niezapobieżenia pogorszeniu stanu ekologicznego wód podziemnych (tak K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. IV, LEX/el. 2023, art. 81). W niniejszej sprawie takich okoliczności nie wykazywano. Należy natomiast wziąć pod uwagę, że w opinii RZGW z [...] lipca 2019 r. nr [...] stwierdzono, że "przedsięwzięcie nie będzie wpływać negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, wyznaczonych dla jednolitych części wód i obszarów chronionych, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. c Dyrektywy 2000/60/WE."

W kwestii zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy wskazać, że biogazownia znajduje się na terenie działek nr [...] w obrębie ewidencyjnym S., gmina L., województwo [...], poza granicami miasta, w strefie "A" Parku Przemysłowego Gminy L., stanowiącej podstrefę [...], który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziany jest jako tereny obiektów produkcyjnych, składów, magazynów, usług i handlu - symbol P/U5, na podstawie uchwały Rady Gminy L. z [...] ma 2018 r., Nr [...].

Stosownie do § 5 pkt 3 planu miejscowego – w obrębie terenów zabudowy P i P/U ustala się: zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała negatywne oddziaływanie na wody podziemne oraz zakaz lokalizacji następujących przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko może być wymagany:

a) instalacje do zgazowania, odgazowania lub upłynniania węgla lub łupku bitumicznego lub instalacje do wytwarzania smarów z ropy naftowej,

b) instalacje do brykietowania węgla kamiennego lub brunatnego,

c) instalacje do przetwarzania lub przechowywania odpadów promieniotwórczych,

d) instalacje do prażenia i spiekania rud żelaza,

e) instalacje do wtórnego wytopu metali nieżelaznych lub ich stopów, w tym oczyszczania, odlewania lub przetwarzania metali z odzysku,

f) instalacje do produkcji klinkieru cementowego lub instalacje do produkcji cementu lub wapna w ilości nie mniejszej niż 10 ton na dobę,

g) instalacje do produkcji mas bitumicznych,

h) instalacje do garbowania lub uszlachetniania skór,

i) instalacje do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych,

j) instalacje do wytwarzania lub przetwarzania produktów zawierających azbest,

k) wydobywanie kopalin ze złoża metoda odkrywkową,

l) instalacje związane z unieszkodliwianiem zasolonych wód kopalnianych, ł) instalacje do uboju zwierząt,

m) instalacje do pozyskiwania skrobi,

n) instalacje do produkcji tranu lub mączki rybnej,

Zatem w kwestii zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.i.o.ś.) kluczowa była odpowiedź na pytanie, czy ocena oddziaływania na środowisko wykazała negatywne oddziaływanie na wody podziemne. W niniejszej sprawie ocena oddziaływania na środowisko została przeprowadzona a w jej ramach inwestor przedstawił raport wraz z dodatkowymi opiniami. Ponadto zainteresowane podmioty przedstawiły własne stanowiska i opinie. Nadto Organ I instancji zgromadził własne opinie i opracowania, w tym powołaną już wyżej ekspertyzę hydrologiczną. W ekspertyzie tej biegły również odniósł się do kwestii, czy przedstawiona ocena oddziaływania na środowisko wykazała negatywne oddziaływanie na wody podziemne.

Biegły w tym kontekście stwierdził m.in., że kategoryczne stwierdzenie organu I instancji, wyrażone w decyzji z 26 lutego 2021r. , że planowane przedsięwzięcie na pewno będzie negatywnie oddziaływać na wody podziemne a tym samym jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest nieuprawnione i nie poparte żadnymi, konkretnymi dowodami. Biegły zwrócił uwagę, że zaproponowane przez wnioskodawcę rozwiązania technologiczne i zabezpieczające, chroniące środowisko gruntowo-wodne przed zanieczyszczeniem są daleko idące i wprowadzone w życie powinny skutecznie zabezpieczać wody podziemne przed zanieczyszczeniem. Opinia w tym zakresie, przedstawiona przez zespół naukowców Uniwersytetu Rolniczego w Poznaniu, specjalizujących się w zakresie biogazowni rolniczych i promujących ich budowę jako instalacji O. pozytywnie wpływających na środowisko, powinna być wzięta pod uwagę i nie można jej ignorować.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że Organy nie powołały się żadne dowody na okoliczność negatywnego oddziaływania na wody podziemne. Ekspertyza hydrologiczna, sporządzona na wniosek Organu I instancji i dopuszczona jako dowód w postępowaniu (postanowieniem nr [...] z 7 września 2021r.) zawierała natomiast wnioski co do tego, że negatywne oddziaływanie na wody podziemne nie zostało wykazane. Tym samym Organy nie wykazały również, by zachodziła podstawa do odmowy wydania środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia w oparciu o art. 80 ust. 2 u.i.o.ś.

Na uwzględnienie zasługuje również zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. Nie budzi wątpliwości, że postanowieniem z [...] października 2021 r., nr [...], Organ dopuścił G. S.A. [...], do udziału na prawach strony w toczącym się postępowaniu. Z kolei postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., nr [...] Organ dopuścił H. Sp. z o.o. do udziału na prawach strony w toczącym się postępowaniu. W podstawie prawnej tych postanowień Organ powołał wyłącznie art. 28 k.p.a. a w uzasadnieniu nie odniósł się do przesłanek, zawartych w art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. Przepis ten określa natomiast, kto jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach a jest nią: jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Art. 74 ust 3a u.i.o.ś. stanowi lex specialis względem unormowania zawartego w art. 28 k.p.a. Jest to regulacja wyjątkowa, stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady ustalenia stron postępowania z art. 28 k.p.a. i jako wyjątek musi być interpretowana ściśle (zob. wyrok NSA z 5.04.2022 r., III OSK 713/21, LEX nr 3336848). W związku z powyższym Organ I instancji rozpoznając sprawę ponownie zobowiązany będzie do ponownego rozważenia względem spółek H. oraz G. przesłanek, wskazanych ściśle w art. 74 ust 3a u.i.o.ś., umożliwiających uznanie ich za strony postępowania.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Organ I a następnie II instancji związany będzie oceną Sądu co do tego, że ww. ekspertyza hydrologiczna A.R. nie może stanowić argumentu przemawiającego za odmową ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Ekspertyza ta i wnioski w niej zawarte stanowi natomiast dowód na okoliczność spełnienia przez inwestora przesłanek do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Organy będą zobowiązane uwzględnić, że mimo toczącego się przez wiele lat postępowania nie wykazały negatywnych przesłanek, o których mowa w art. 80 ust. 2 i art 81 ust. 1-3 u.i.o.ś. natomiast dopuszczona jako dowód przez Wójta ekspertyza hydrologiczna zawiera wnioski co do tego, że zaproponowane przez wnioskodawcę zabezpieczenia i działania powinny skutecznie ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia wód podziemnych.

Uznając więc z przyczyn powyżej opisanych, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 81 ust. 1-3 u.i.o.ś. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy L. z 23 lutego 2022r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Sąd na rzecz Skarżącej zasądził od SKO w Rzeszowie zwrot kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłata kancelaryjna (132 zł).