Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 63/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 64e, art. 134, art. 141, art. 145, art. 151a, art. 182, art. 183, art. 184, art. 189
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 28, art. 77, art. 81a, art. 136, art. 138
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3, art. 5, art. 28
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 771/23 w sprawie ze sprzeciwu X w [...] od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 26 maja 2023 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 771/23, oddalił sprzeciw Spółdzielni Mieszkaniowej "X" w [...] od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 26 maja 2023 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Starosta Wielicki decyzją z dnia 26 stycznia 2023 r., nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej: P.b.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 14 lipca 2022 r., zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej X z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę obejmującego budowę zespołu czterech budynków wielorodzinnych z garażami podziemnymi, dwoma zbiornikami retencyjnymi wraz z kanalizacją deszczową oraz infrastrukturą techniczną na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...] w m. [...], gm. [...].

Decyzją z dnia 26 maja 2023 r., znak: [...], Wojewoda Małopolski na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołań W. P., P. P., M. P., K. Ł., K. D., B. G., uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wszystkie odwołania zostały wniesione w terminie i przez osoby mające status stron postępowania (bo w obszarze oddziaływania obiektu znajduje się siedem działek o ograniczonym nasłonecznieniu spowodowanym projektowanymi budynkami, tj. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] powstała z podziału działki nr [...]). Według projektanta obszar oddziaływania projektowanych obiektów mieści się w całości na działkach nr [...], [...] oraz części dz. nr [...], [...], [...], [...], na terenie których został zaprojektowany, natomiast organ pierwszej instancji przyjął, że obszar oddziaływania projektowanych obiektów obejmuje działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Organ wskazał, że choć analiza nasłonecznienia nie ma legendy czy skali rysunku, obrazuje jedynie wycinek obszaru bez granic działek i ich numeracji oraz zawarto w niej informację o spełnieniu wymagań § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a "w projektowanych budynkach oraz budynkach umieszczonych na sąsiednich działkach nie występują pomieszczenia oraz uwarunkowania dotyczące czasu nasłonecznienia zawarte w § 60 ust. 1 i 2 warunków technicznych", to jednak można w oparciu o wspomnianą analizę nasłonecznienia stwierdzić, że układ cieni od projektowanych budynków pada na działki sąsiednie. Spełnienie wymagań § 60 ww. rozporządzenia nie oznacza automatycznie, że właściciele działek sąsiednich nie mają przymiotu stron, albowiem powinni być stronami postępowania o pozwolenia na budowę inwestycji w razie podejrzenia istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomość.

Dalej organ odwoławczy odnosząc się do głównych argumentów odwołań wskazał, że kwestie zaprojektowania znacząco wyższych budynków od istniejących w sąsiedztwie, uwzględnienia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ([...]) i wejścia w życie zmiany planu miejscowego będą przedmiotem ustaleń w ponownym postępowaniu, a ogólnikowe argumenty o utrudnieniach w fazie realizacji inwestycji (hałas, zmiany w poziomie wód gruntowych, zagrożenie zalaniem) świadczą tylko o istnieniu interesu faktycznego, albowiem każda inwestycja na etapie realizacji powoduje czasowe uciążliwości.

W ocenie organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji została wydana przedwcześnie. Organ odwoławczy odstąpił od analizy całego postępowania przed organem pierwszej instancji, w tym sprawdzenia rozwiązań projektowych zgodnie z art. 35 P.b., z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przez organ odwoławczy kręgu wszystkich stron postępowania. Organ zwrócił uwagę na § 18 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego i wskazał, że w ponownym postępowaniu niezbędna będzie weryfikacja "Informacji o obszarze oddziaływania projektu" z uwzględnieniem ustaleń uzupełnionego opracowania w przedmiocie § 60 warunków zabudowy. W obszarze oddziaływania obiektu powinny znaleźć się wszystkie działki, które będą doznawać w przyszłości ograniczeń w zabudowie spowodowanych przedmiotową inwestycją.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 2 i art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (o.o.ś.) oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Brak jest bowiem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, którą inwestor powinien był przedłożyć. Z pozyskanego w toku postępowania odwoławczego na podstawie art. 86h o.o.ś. pisma Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta i Gminy [...] z 16 marca 2023 r. wynika, że: Burmistrz Miasta i Gminy [...] wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu siedmiu budynków mieszkalnych wielorodzinnych [...] jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; zdaniem Burmistrza Miasta i Gminy [...] inwestycja objęta pozwoleniem na budowę należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, bo stanowi część inwestycji, której parametry należy zsumować z resztą przedsięwzięcia planowanego, objętego wnioskiem o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kończąc Wojewoda wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji wezwie inwestora o przedstawienie projektu zagospodarowania terenu dla całości zamierzenia budowlanego, zweryfikuje kompletność projektu (w tym posiadanie aktualnych uzgodnień i decyzji), zgodność z przepisami, w tym warunkami technicznymi i rozporządzeniem z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, w tym w zakresie informacji w odniesieniu do aktualnych ustaleń planu miejscowego oraz przewidywanych zagrożeń dla środowiska (z uwzględnieniem ustaleń wynikających z zakończonego ostateczną decyzją postępowania w sprawie z wniosku inwestora w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), uwzględni etapowanie inwestycji w dokumentacji projektowej. Organ podniósł, że wszelkie zmiany, korekty i uzupełnienia winny być sporządzone jednolicie w każdym egzemplarzu projektu, a projektant może je nanieść w taki sposób, aby zachować walor dowodowy (opatrzenie podpisem projektanta i datę korekty zamiast stosowania naklejeń, białkowań itp.). Załączone do projektu decyzje i postanowienia winny posiadać dowody ostateczności. Jeśli dokonane zmiany, korekty i uzupełnienia będą wymagać aktualnego oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, to należy do każdego egzemplarza projektu załączyć taki dokument. Jeśli niezbędne jest włączenie do projektu nowych kart lub anulowanie starych, to nowe karty należy opatrzyć właściwą numeracją (np. 2a), a nieaktualne karty należy pozostawić w projekcie z przekreśleniem i adnotacją o ich anulowaniu.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "X" w [...] wniosła sprzeciw od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie: art. 16 k.p.a.; art. 138 § 2 k.p.a.; art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b.; § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych; § 3 ust. 1 pkt 55 i 58 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Pismem z dnia 23 czerwca 2023 r. sprzeciwiająca się wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 13 czerwca 2023 r. – wydanego mimo cofnięcia wniosku przez sprzeciwiającą się – na okoliczność braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko pierwotnie planowanej budowy siedmiu budynków.

Odrębną decyzją z dnia 29 maja 2023 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 P.b. po rozpatrzeniu wspólnego odwołania D. C., K. S., M. D. i M. D.znak, Wojewoda Małopolski rozstrzygnął o nieprzysługiwaniu im przymiotu stron i umorzył postępowanie odwoławcze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku oddalającego sprzeciw stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł m.in., że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. przez rozszerzającą interpretację pojęcia obszaru oddziaływania projektowanego obiektu i w konsekwencji błędne uznanie, że na skutek padającego epizodycznie cienia na działki nr [...] i [...] zostaje ograniczona możliwość ich zabudowy. Wskazał, że stroną postępowania na gruncie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. powinny być nie tylko osoby, których prawa zostały jednoznacznie naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt budowlany tylko potencjalnie może oddziaływać, nawet jeśli z zatwierdzonego projektu budowlanego może wynikać, że inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z P.b. i przepisów odrębnych. Wystarczające jest istnienie potencjalnego oddziaływanie, które jest już wystarczające do stwierdzenia o istnieniu interesu prawnego. Istnienie potencjalnego oddziaływania inwestycji powoduje, że strony mają prawo podejmować działania ukierunkowane na zapewnienie przestrzegania w toku postępowania administracyjnego wszystkich określonych prawem wymagań związanych z realizacją inwestycji. Potencjalne oddziaływanie planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości daje możliwość ich właścicielom do korzystania z ich procesowych, ustawowo gwarantowanych uprawnień, realizowanych w ramach statusu strony postępowania. Natomiast naruszenie norm prawa budowlanego prowadziłoby do wydania decyzji o odmowie pozwolenia na budowę.

Nie jest także w ocenie Sądu uzasadniony zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi mimo braku przestanek do zastosowania powołanego przepisu, albowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy, a zgromadzony w postępowaniu materiał był kompletny i wystarczający do wydania merytorycznej decyzji. Organ w zaskarżonej sprzeciwem decyzji szczegółowo opisał wszystkie okoliczności, które muszą zostać dodatkowo w sprawie wyjaśnione, dotyczące kwestii materialnoprawnych, co do których zdaniem Sądu słusznie uznał, że nie może ich rozstrzygnąć samodzielnie, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Nadto z tego punktu widzenia, wystarczającym powodem do uchylenia decyzji organu I Instancji jest już sam fakt niewłaściwego ustalenia kręgu stron postępowania przez ten organ i w konsekwencji pozbawienia tych osób udziału w postępowaniu. Gdyby bowiem organ odwoławczy kwestie materialnoprawne wyjaśniał samodzielnie, to osoby te zostałyby definitywnie pozbawione prawa do rozpoznania sprawy w dwóch instancjach, przez dwa różne organy administracyjne.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd wskazał, że specyfika postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesieniem sprzeciwu od decyzji kasacyjnej jest natomiast tego rodzaju, że Sąd nie może wkraczać w kwestie materialnoprawne, ale jedynie kontrolować zaskarżoną sprzeciwem decyzję z punktu widzenia zachowania warunków wynikających z art. 138 § 2 k.p.a., co już zostało wyjaśnione na wstępie. W postępowaniu przed sądem nie biorą bowiem udziału żadne inne strony poza wnoszącym sprzeciw i organem, zatem pozostałe strony nie miałyby szansy na przedstawienie swojego stanowiska w sprawie. Dlatego też zdaniem Sądu nie jest możliwe odniesienie się do zarzutów sprzeciwu dotyczących naruszenia (lub nie) § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), dotyczącego analizy nasłonecznienia i zacieniania oraz § 3 ust. 1 pkt 55 i 58 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dotyczącego kwalifikacji przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Biorąc pod uwagę wszystkie ww. okoliczności Sąd oddalił sprzeciw.

Skargą kasacyjną Spółdzielnia Mieszkaniowa "X" w [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to w szczególności art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne oddalenie sprzeciwu od decyzji organu II instancji pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu art. 138 § 2 k.p.a. bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy, a zgromadzony w postepowaniu materiał był kompletny i wystarczający do wydania przez organ II instancji merytorycznej decyzji;

II. przepisów prawa materialnego, a to w szczególności:

1. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. poprzez rozszerzającą interpretację pojęcia obszaru oddziaływania projektowanego obiektu i w konsekwencji błędne uznanie, że na skutek padającego epizodycznie cienia na działki nr [...] i [...] zostaje ograniczona możliwość ich zabudowy, podczas gdy:

2. § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez uznanie, że pojęcie "pomieszczenie" użyte w tym przepisie jest tożsame z pojęciem "działki" i w konsekwencji przeprowadzenie błędnej analizy, w wyniku której organ odwoławczy stwierdził, że " (...) działki nr [...] i [...] mają ograniczone nasłonecznienie spowodowane projektowanymi budynkami (...)";

3. § 3 ust. 1 pkt 55 i 58 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko polegające na błędnym i bezpodstawnym przyjęciu, że w aktualnym stanie faktycznym możliwe jest zaliczenie inwestycji skarżącej do kategorii inwestycji mogących wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy planowane przedsięwzięcie nie jest inwestycją zaliczaną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż jego parametry krytyczne nie kwalifikują go do takiego.

Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przepis at. 64e p.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 p.p.s.a., w sposób zasadniczy różnicuje postępowania sądowe w przedmiocie sprzeciwu. Zgodnie z art. 134 i art. 145 p.p.s.a., skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym. Art. 64e p.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny "jedynie przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2" k.p.a. W postępowaniu prowadzonym w tym trybie sąd administracyjny ocenia, czy organ odwoławczy, wydając decyzję, nie przekroczył swych uprawnień określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd I instancji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Ustawodawca wąsko zakreślił wobec tego zakres uruchamianej sprzeciwem kontroli sądowoadministracyjnej. Nie dotyczy ona bowiem zgodności zaskarżonej decyzji ze wszystkimi przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), lecz wyłącznie zgodności z art. 138 § 2 k.p.a. Takie założenie pozwala osiągnąć znaczną szybkość postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w związku z wniesionym sprzeciwem, tak by osiągnąć terminy określone przez ustawodawcę, jak też gwarantuje, że nie zostanie rozstrzygnięta istota sprawy administracyjnej rzutująca, np. na niebiorących udziału w postępowaniu uczestników.

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 k.p.a.). Z powołanego przepisu wynika, że wydanie decyzji kasatoryjnej, połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia w I instancji, uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek, które winny wystąpić łącznie. Po pierwsze, organ odwoławczy jest obowiązany wykazać, że postępowanie przed I instancją, w której została wydana decyzja, było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania. Po drugie, niezbędnym jest wykazanie istnienia niewyjaśnionego przez I instancję zakresu sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Decyzja kasatoryjna może zapaść, jeżeli wątpliwości II instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie w okolicznościach przedmiotowej sprawy Wojewoda Małopolski uchylił na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję Starosty Wielickiego z 26 stycznia 2023 r. nr [...] a Sąd pierwszej instancji zastosował art. 151a § 2 p.p.s.a. i oddalił sprzeciw od tej decyzji. Okolicznością, która czyniła koniecznym uchylenie decyzji Starosty z 26 stycznia 2023 r. jest istotne naruszenie przepisów postępowania stanowiących gwarancje procesowe stron co do ich udziału w postępowaniu administracyjnym i wpływu na jego wynik. W ocenie NSA Wojewoda prawidłowo wywiódł, że organ pierwszej instancji wydając decyzję z 26 stycznia 2023 r. nie zapewnił możliwości uczestnictwa w postępowaniu wszystkim jego stronom przyjmując zawężające rozumienie obszaru oddziaływania spornej inwestycji, w którym nie znalazły się – oprócz działek inwestycyjnych – działki znajdujące się w sąsiedztwie inwestycji doznające potencjalnego oddziaływania. Zwrócenia uwagi wymaga, że jak słusznie podnosi się w orzecznictwie odnosząc się do kryteriów prawnych determinujących wyznaczenie kręgu stron w sprawie pozwolenia na budowę przepis art. 3 pkt 20 P.b. należy interpretować łącznie z art. 5 ust 1 pkt 9 P.b., który zobowiązuje do uwzględnienia w procesie inwestycyjnym poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2019r. II OSK 303/18). Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie zagadnienie potencjalnego oddziaływania spornej inwestycji na działki sąsiednie, które jest wystarczające do stwierdzenia o istnieniu interesu prawnego ich właścicieli, zostało przez organ pierwszej instancji pominięte. Tymczasem w orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że przy ustalaniu kręgu stron na podstawie art. 28 ust. 2 P.b. należy uwzględnić okoliczności związane z potencjalnym zagospodarowaniem i zabudową działek sąsiednich. W takich przypadkach zachodzi potrzeba dokonania wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, a co za tym idzie uwzględnienia zarówno istniejącej na tych działkach zabudowy, jak i możliwości ich zabudowy w przyszłości (por. wyroki NSA z 15 maja 2018 r. II OSK 1549/16 i z 12 grudnia 2019 r. II OSK 303/18 oraz powołane tam orzecznictwo i stanowiska doktryny). Zwrócenia uwagi wymaga, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2022 r., II OSK 893/20, przyjęto, że stroną postępowania na gruncie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. powinny być nie tylko osoby, których prawa zostały jednoznacznie naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, w tym sposobem usytuowania budynku od granicy działki budowlanej decydującym o stopniu zbliżenia inwestycji z zabudową mieszkalną znajdującą się na działce sąsiedniej, ale też takie, na których nieruchomości obiekt budowlany tylko potencjalnie może oddziaływać, nawet jeśli z zatwierdzonego projektu budowlanego może wynikać, że inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z P.b. i przepisów odrębnych. Również w piśmiennictwie ukształtowany został pogląd, że podmioty określone w art. 28 ust. 2 P.b. w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomości, powinny być stronami tego postępowania (zob. Komentarz aktualizowany do art. 28 Prawa budowlanego, pod red. A. Plucińskiej-Filipowicz, A. Kosickiego, SIP Lex pkt II). Powyższe uwarunkowania prawne zostały całkowicie zignorowane przez organ pierwszej instancji, następstwem czego było słuszne uchylenie przez Wojewodę decyzji Starosty celem ponownego przeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich uprawnionych stron postępowania. Dlatego też zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

W przedstawionych powyżej okolicznościach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał za przedwczesne odnoszenie się do pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Sąd pierwszej instancji nigdzie w zaskarżonym wyroku nie uznał, że "na skutek padającego epizodycznie cienia na działki nr [...] i [...] zostaje ograniczona możliwość ich zabudowy". Wskazać jednak należy, że już samo przewidywane rzucanie cienia przez projektowane budynki na nieruchomości sąsiednie (co przyznaje sama skarżąca) pociąga za sobą - w związku z przyjętą powyżej i wiążącą w tej sprawie wykładnią art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. - obowiązek objęcia tych nieruchomości obszarem oddziaływania inwestycji.

Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2a i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.