Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1943/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 188
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1322/18 w sprawie ze skarg A. M. oraz M. M. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2018 r., znak: SKO.PW/4171/88/2018 w przedmiocie nałożenia obowiązków 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2018 r., znak: SKO.PW/4171/88/2018; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz A. M. kwotę 1407 (tysiąc czterysta siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2019 r., II SA/Kr 1322/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na skutek skarg A. M. (dalej: skarżący kasacyjnie) oraz M. M. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2018 r. znak: SKO.PW/4171/88/2018 w przedmiocie nałożenia obowiązków, oddalił skargi.

Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i ocen prawnych.

Pismem z dnia 28 czerwca 2010 r. S. M. poinformował Starostę M., że "sąsiad H. M. wykonał głęboki rów i otoczył go groblą, a wcześniej podwyższył teren wokół rowu", a w konsekwencji tych prac jego działka rolna jest zalewana przez wody opadowe, co uniemożliwia zbiór plonów i znacznie je obniża. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r. ww. pismo zostało przekazane zgodnie z właściwością do Burmistrza Gminy i Miasta M. (dalej: burmistrz, organ I instancji) który zawiadomieniem z dnia 8 lipca 2020 r. – po ustaleniu stron postępowania – zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia stosunków wodnych pomiędzy działką nr [...] stanowiącą własność M. M., działką nr [...] stanowiącą własność A. M. i działką nr [...] gdzie właścicielem jest Skarb Państwa, a władającym Zarząd Dróg Powiatowych w M. (dalej ZDP).

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, burmistrz na podstawie art. 29 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r - Prawo wodne (Dz. U. 2012.145 ze zm.) decyzją z dnia 11 lipca 2011 r., znak: ROL.02.6225-8/6/10 nakazał ZDP wykonanie dodatkowych badań geotechnicznych, zaprojektowanie i wykonanie studni chłonnych dla wód opadowych (...). Od powyższej decyzji odwołanie wniósł ZDP, na skutek którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia 1 lutego 2013 r. uchyliło ww. decyzję burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w tym uzupełnieniu materiału dowodowego i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, burmistrz decyzją z dnia 12 lipca 2013 r. ponownie nakazał ZDP wykonanie dodatkowych badań geotechnicznych, zaprojektowanie i wykonanie studni chłonnych dla wód opadowych (...). Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem ZDP wniosło odwołanie.

Decyzją z dnia 3 stycznia 2014 r. znak: SKO.PW/4171/57/2013, na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał m.in., że w toku prowadzonego postępowania wykazano, że wystąpiły obydwie przesłanki konieczne do zastosowania normy art. 29 Prawo wodnego, a także związek przyczynowy między tymi przesłankami. Ustalono, że pierwotny, naturalny kierunek przepływu wód opadowych przez działki [...], [...] i [...] w miejscowości P. gm. M. został zmieniony przez budowę przepustu drogowego. Analizując obecny przepływ wód opadowych przez działki [...] , [...] i [...] stwierdzono, że ich naturalny, pierwotny kierunek został zmieniony poprzez budowę przepustu drogowego. W celu naprawienia szkody lub zabezpieczenia gruntów przed szkodami organ nakazał zastosowanie wykonania dodatkowych badań geotechnicznych, zaprojektowanie i wykonanie studni chłonnych dla wód opadowych prowadzonych rowem północnym drogi. Konkluzja organu I instancji jest zatem prawidłowa, a zarzuty stron odwołujących nie zasługują na uwzględnienie.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M. M. oraz Zarząd Dróg Powiatowych w M.. Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r., sygn. II SA/Kr 275/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organy nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy i nie wyjaśniły jakie dokładnie zmiany w stanie wody zaszły na terenie działek ww. skarżących oraz jaki miały wpływ na działki sąsiednie, tj. działkę nr [...]. WSA w Krakowie – stosownie do art. 141 § 4 P.p.s..a – przedstawił organom właściwym w sprawie wskazania co do dalszego postępowania. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w tym uzupełnieniu materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi WSA w Krakowie, decyzją z dnia 18 sierpnia 2016 r. burmistrz ponownie nałożył na ZDP i A. M. obowiązki dotyczące stosunków wodnych, które szczegółowo zostały opisane w tej decyzji. Od ww. rozstrzygnięcia odwołanie wnieśli A. M., M. M. oraz ZDP, po rozpoznaniu którego kolegium decyzją z dnia 28 kwietnia 2017 r. uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że burmistrz nie zbadał należycie czy spełnione zostały przesłanki z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2001 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, burmistrz decyzją z dnia 28 listopada 2017 r., znak: ROL.02.6225-8/37/10 nakazał: ZDP odtworzenie, w granicach pasa drogowego, zniszczonego rowu przydrożnego po południowej stronie drogi powiatowej nr [...] w miejscowości P. gm. M., wskazał, że rów powinien być wykonany (odtworzony) na wysokości działki [...] zgodnie z projektem technicznym stanowiącym zał. nr 1 do decyzji, nakazał A. M. zlikwidowanie usypanej na działce [...] sztucznej grobli ziemnej wraz z makroniwelacją powierzchni działki na szerokości ok. 3,0 m zgodnie z projektem technicznym stanowiącym zał. nr 1 do decyzji. Organ I instancji szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie dlaczego uznał, że zachodzą przesłanki z art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo wodne. Nie zgadzając się z tą decyzją odwołanie wnieśli A. M. i M. M.. Po rozpoznaniu ww. odwołań kolegium decyzją z dnia 13 sierpnia 2018 r. utrzymało decyzję burmistrza w mocy. Nie zgadzając się z tą decyzją skargi do WSA w Krakowie złożyli: A. M., M. M. i S. M., które Sąd na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz postanowił prowadzić je pod wspólną sygn. akt II SA/Kr 1322/18.

Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. II SA/Kr 1322/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., że organy orzekające wydały w sprawie prawidłowe decyzje, bowiem ze sporządzonych w sprawie opinii biegłych, własnych badań terenowych jak również analizy materiałów źródłowych i archiwalnych wynika jednoznacznie, że zniszczenie rowu po stronie południowej drogi powiatowej nr [...] oraz utworzenie grobli na terenie działki ([...] obecnie [...] i [...]) doprowadziły do powstania szkody na działce nr [...] . Tym samym zgromadzona dokumentacja wskazuje na związek przyczynowy pomiędzy zanikiem rowu przydrożnego istniejącego wcześniej, a szkodami na gruncie działek nr [...] i [...] , a także pomiędzy usypaniem grobli tamującej odpływ wód z przepustu, a szkodami na gruncie działki nr [...] .

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się A. M. i w skardze kasacyjnej zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie:

- przepisu proceduralnego, a to art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U 2018.2107 tj.; dalej: p.u.s.a], które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegało na nierzetelnym przeprowadzeniu jurydycznej kontroli zgodności z prawem procesu wydania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy i Miasta M. z dnia 28 listopada 2017 r., znak: ROL.02.6225-8/37/10 i w efekcie czego oddaleniu skargi na decyzję w sytuacji, gdy zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji wydaną z naruszeniem art. 7, 8, 10 § 1, 77 § 1, 80, 84 § 1, 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. 2018.2096 t.j, z p.zm; dalej k.p.a.] podczas, gdy zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji, tj. zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

W oparciu o przytoczone zarzuty skarżący kasacyjnie A. M. wniósł o zamianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji burmistrza oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w myśl norm przepisanych, o ile nie nastąpi złożenie spisu kosztów. Jednocześnie - stosownie do art. 176 § 2 P.p.s.a. – wniósł o rozpoznanie przedmiotowej sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej A. M. wskazał m.in., że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest wadliwe gdyż nie doprowadziło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnych wydanych z naruszeniem prawa. W ocenie skarżącego kasacyjnie organ I instancji - wbrew opinii biegłego, którą przyjął za wiarygodną i rzetelną – dokonał błędnych ustaleń faktycznych, w rezultacie wydał sprzeczną z nią decyzję. Jak wskazał skarżący kasacyjnie, z opinii hydrologicznej wynika, że rów po stronie południowej drogi winien być wykonany na odcinku 50 mb na wysokości działek [...] i [...] , a w decyzji nakazano wykonanie rowu na wysokości jedynie działki [...] co w istocie doprowadziło do skrócenia planowanego rowu o połowę. Tym samym organ I instancji naruszył art. 84 K.p.a. gdyż organ orzekł samodzielnie w kwestii wymagającej wiedzy specjalistycznej. A. M. zarzucił także, że niezrozumiałym jest dlaczego organ nie zobowiązał właściciela terenu działki [...] zwłaszcza, że w toku całego postępowania A. M. i jego poprzednicy prawni zgłaszali szkody wyrządzone im przez wodę, które to powstały w wyniku zaniku rowu na odcinku działki [...] jak i podwyższeniem granicy pomiędzy działkami [...] i [...]. Skarżący kasacyjnie zarzucił organom że powyższa kwestie nie zostały przez nie w sposób prawidłowo wyjaśnione w kontekście wpływu na stan wód na działce nr [...] oraz na działce [...] .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie tych przesłanek brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący kasacyjnie miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie.

W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej nie wskazał, z której podstawy zakreślonej w powołanym przepisie art. 174 P.p.s.a. wywodzi skargę kasacyjną, jednakże podniósł, że Sąd I instancji w sposób nieprawidłowy przeprowadził kontrolę jurydyczną zgodności z prawem zaskarżonej decyzji kolegium nie dostrzegając przy tym, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 oraz 107 § 1 i 3 K.p.a. W ocenie autora skargi kasacyjnej powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem – jak wskazano w uzasadnieniu tego środka odwoławczego – decyzja organu I i II instancji została wydana w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym. Powołanie przepisów postępowania administracyjnego, w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 P.p.s.a., jest bowiem orzeczenie sądu I instancji. Niemniej, ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13, LEX nr 1682677), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11, LEX nr 1218340). Sporządzanie skarg kasacyjnych zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z wymogami P.p.s.a. Przypomnienie powyższych uwag było w realiach niniejszej sprawy konieczne ze względu na wadliwą konstrukcję zarzutów wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej. Niezależnie jednak od powyższych uwag, mając na względzie argumentację zawartą w przywołanej już uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjętej w pełnym składzie, skład Sądu orzekającego w rozpatrywanej sprawie doszedł do przekonania, że wadliwość zarzutów skargi kasacyjnej jest możliwa do usunięcia przez analizę argumentacji uzasadnienia tego środka odwoławczego i uznał, że do wskazanych (niewątpliwie ułomnych zarzutów) należy odnieść się merytorycznie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjna uznał, że skarga kasacyjna – mimo jej wadliwości konsturkcyjnej – jest zasadna.

Przed przystąpieniem do rozważań Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przedmiotem postępowania kasacyjnego jest orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. II SA/Kr 1322/18, którym Sąd oddalił skargi na decyzję kolegium z dnia 13 sierpnia 2018 r., a która zapadła na skutek prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 maja 2014 r., sygn. II SA/Kr 275/14. W tym prawomocnym orzeczeniu Sąd zobligował organy właściwe do rozpoznania sprawy o przeprowadzenie koniecznego postępowania dowodowego i wyjaśniającego. Dlatego też rozpatrywanie skargi kasacyjnej i jej zarzutów determinowane jest wyrażonym przez WSA w Krakowie stanowiskiem i wytycznymi co do dalszego postępowania w myśl art. 153 P.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że na uwzględnienie zasługiwał zarzut dotyczący wadliwości orzeczenia Sądu I instancji z uwagi na niedostrzeżenie naruszenia przez kolegium art. 77 § 1, art. 80, art. 84, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Autor skargi kasacyjnej zasadnie podniósł, że Sąd I instancji błędnie uznał, że organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy rozpatrzyły materiał dowodowy i dokonały jego oceny, w szczególności opinii hydrologicznej z maja 2016 r. (i jej uzupełnień) i na tej podstawie wydały prawidłową decyzję w sprawie o nałożeniu obowiązków. Rację ma strona skarżąca kasacyjnie, że mimo, że organy stwierdziły, że opinia biegłego hydrologa, która stanowi specjalistyczny dowód w sprawie, została sporządzona w sposób wiarygodny i rzetelny to w procesie wydawania decyzji nie wzięły tej opinii w całości pod uwagę. Z konkluzji tej opinii jasno wynika, że istnieje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie nr [...] i [...] , a powstaniem szkody na gruncie sąsiednim – działce nr [...]. Dlatego należy podzielić argumentację autora skargi kasacyjnej, że z opinii hydrologicznej z maja 2016 r. jednoznacznie wynika, że aby zapobiec ww. zmianom stosunków wodnych na ww. działkach zasadnym jest nakazanie: właścicielom działek nr [...] i [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, ZDP odtworzenia rowu przydrożnego po południowej stronie drogi na długości 50 m na wysokości działek nr [...] i [...], usunięcia nadsypanej grobli do poziomu gruntu naturalnego na działce nr [...] oraz stałej konserwacji rowów przydrożnych przy drodze powiatowej na długości 100 mb (po 50 mb po stronie północnej i południowej jezdni) na wysokości działek nr [...] i [...] , A. M. usunięcia grobli i nasypów na działce nr [...] . Tymczasem, z decyzji organu I instancji z dnia 28 listopada 2017 r. (utrzymanej w mocy i zaakceptowanej przez WSA w Krakowie) wynika, że rów winien być odtworzony w granicach pasa drogowego wyłącznie na wysokości działki nr [...] zgodnie z projektem technicznym stanowiącym załącznik nr 1 do tej decyzji. Należy zauważyć, że projekt techniczny dotyczący odtworzenia rowu został wykonany wyłącznie dla działek nr [...] i [...] (mimo, że w części opisowej nie sprecyzowano na wysokości jakich działek miał zostać wykonany) i nie pokrywa się z wnioskami zawartymi w opinii hydrologicznej z maja 2016 r. oraz załącznikami graficznymi będącymi integralną jej częścią. Należy zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że to właśnie opinia biegłego hydrologa posiadającego wiedzę z wymaganej dziedziny jest najbardziej miarodajnym dowodem w sprawie i to na podstawie jej treści winien być przygotowywany projekt techniczny odtworzenia rowu. Sąd błędnie zaakceptował rozstrzygnięcie organów co do tego, że mogły w swoich decyzjach nałożyć obowiązek częściowo nie zgodny z opinią hydrologa bazując na wykonanym projekcie technicznym. Podkreślić trzeba, że projekt techniczny odtworzenia rowu jest dokumentem wtórym i winien bezwzględnie odpowiadać założeniom opinii hydrologa, która zasadniczo po pierwsze stwierdza , że doszło do naruszeń stosunków wodnych, po drugie określa w jaki sposób naprawić stosunki wodne na spornych działkach. Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nałożone obowiązki w decyzji organów pozostają w sprzeczności – co zasadnie zauważono w skardze kasacyjnej – z opinią biegłego hydrologa. Zaznaczyć trzeba, że jeżeli organ w toku postępowania administracyjnego przeprowadził dowód z opinii biegłego – stosownie do art. 84 K.p.a. – to zawarte w tej opinii wiadomości specjalne, którymi z oczywistych powodów nie może dysponować organ, winny zostać uwzględnione w wydanej decyzji w całości, bądź powinny zostać podane, a zarazem wyjaśnione szczegółowo oraz przekonywująco powody, które zdecydowały, że ten specjalistyczny dowód w sprawie nie mógł zostać uwzględniony np. na podstawie przeciwdowodu. Jednak w rozpatrywanej sprawie nie miało to miejsca. Organy nie wyjaśniły i nie uzasadniły także dlaczego uznały – mimo jednoznacznej opinii biegłego hydrologa - że wystarczającym będzie nakazanie odtworzenia rowu wyłącznie na wysokości działki nr [...], a nie także działki nr [...]. Zasadnie zatem – w świetle powyższych rozważań – skarga kasacyjna zarzuca organom orzekającym (których naruszeń nie dostrzegł Sąd Wojewódzki), że w decyzji nie zobowiązano również właściciela działki nr [...] do wykonania odpowiednich obowiązków, tj. odtworzenia rowu.

W tym miejscu warto także zaznaczyć, że z obszernie zebranego materiału dowodowego, w tym z wniosku z 2010 r. jak również dowodów specjalistycznych, tj. opinii biegłego hydrologa, licznych oświadczeń, zeznań, dokumentacji fotograficznej, i innych dowodów (w tym archiwalnych) jasno wynika, że spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył stosunków wodnych na działkach nr [...] (po podziale działki nr [...] i [...] ) i nr [...] , a także działki nr [...]. Dlatego nie zrozumiałym jest dlaczego organy pominęły (czego nie dostrzegł Sąd I instancji) w swoim rozstrzygnięciu wniosku biegłego hydrologa, który dotyczył także działki nr [...] . W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nałożenie obowiązków w taki sposób jak uczyniły to organy w ostatnich swoich decyzjach, a co zaakceptował Sąd wojewódzki, nie doprowadziłoby do zmian w stosunkach wodnych, bowiem jak zasadnie wskazał autor skargi kasacyjnej, w sytuacji odtworzenia rowu tylko na wysokości jego działki nr [...] sprawiłoby, że rów kończyłby się na granicy działek [...] i [...], w konsekwencji nadmiar wód opadowych wydostawałby się na teren wspominkach działek dokonując naruszeń jak dotychczas. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe wskazuje, że Sąd wojewódzki dopuścił się naruszenia art. 151 P.p.s.a bowiem błędnie uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenie art. 77 § 1, art. 80, art. 84, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie powyższe przepisy zostały naruszone co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd kasacyjny do uwzględnienia skargi kasacyjnej i rozpoznania skargi stosownie do art. 188 P.p.s.a.

Na uwzględnienie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 8 K.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że organy mimo, że rozpatrywały sprawę po kolejny nie stanęły na wysokości zadania i nie rozpatrzyły całości materiału dowodowego oraz błędnie dokonały jego oceny co przełożyło się na wydanie częściowo błędnej decyzji.

Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej, które kwestionują ustalenia organów co do tego, że nie wyjaśniły wpływu zasypanego (nie konserwowanego) rowu na długości pasa drogowego na wysokości działem [...] i [...] na stan wód na tych działkach oraz działki sąsiedniej nr [...] , wpływu podwyższenia granicy działki nr [...] na stan wody na ww. działkach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza akt sprawy pozwala dojść do wniosku, że te zarzuty nie są zasadne. Należy wskazać, że zebrany materiał dowodowy w szczególności ten uzupełniony na skutek prawomocnego wyroku WSA w Krakowie, m.in. o opinię hydrologiczną (wraz z uzupełnieniami), a także pozostała dokumentacja (m.in. fotografie, zeznania, oświadczenia, akta archiwalne) jednoznacznie wskazują, że organy ustaliły w sprawie stan faktyczny, tj. odtworzyły związki przyczynowo – skutkowe powodujące naruszenie stosunków wodnych na ww. działkach, jednakże błędnie go rozpatrzyły i oceniły, co w rezultacie przełożyło się na wydanie częściowo błędnego rozstrzygnięcia.

Nie skuteczny okazał się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący tego, że organy nie wyjaśniły jak na sytuację hydrologiczną działek wpłynęłoby przeniesienie przepustu pod drogą. Organy analizowały tę propozycję skarżącego kasacyjnie jednakże uznały ją za niewykonalną z powodów finansowych i konieczności uzyskania zgód wszystkich właścicieli działek, a także konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. Analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że organy orzekające w sprawie nie naruszyły ww. artykułu. Strony postępowania na każdym etapie sprawy miały zapewniony czynny udział w postępowaniu, zapoznawały się z aktami sprawy, a zatem trudno mówić o naruszeniu zasady czynnego udziału w sprawie.

Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 188 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a. oraz w związku z naruszeniem ww. przepisów K.p.a. uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok, a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę (punkt 1). Sąd kasacyjny uznał, że wystarczającym będzie uchylenie wyroku oraz zaskarżonej decyzji organu II instancji bowiem uzupełnienie materiału dowodowego nie jest znaczne i będzie mogło odbyć się w granicach art. 136 § 1 K.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu odwołań organ odwoławczy przede wszystkim weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną prze Sąd kasacyjny, uzupełni – stosownie do art. 136 K.p.a. - materiał dowodowy poprzez zobowiązanie biegłego, który sporządził projekt techniczny odtworzenia rowu do poprawienia (dopasowania) projektu technicznego w taki sposób aby odpowiadał wnioskom zawartym w opinii hydrologicznej z maja 2016 r. Następnie ponownie rozpatrzy i oceni całość dokumentacji i wyda rozstrzygnięcie w myśl przepisów Prawa wodnego w zgodzie z przepisami K.p.a.

O kosztach orzeczono w punkcie 2. wyroku w oparciu o art. 203 pkt 1 P.p.s.a., art. 200 P.p.s.a w związku z art. 205 P.p.s.a. na które złożyły się: wpis od skargi kasacyjnej i wpis od skargi w łącznej wysokości 450 złotych (stosownie do § 3 i § 3 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2021, poz. 535), opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji 100 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika w łącznej wysokości 840 złotych (za I i II instancję) stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), dalej: "ustawa COVID-19". Jak wynika natomiast z wyżej poczynionych rozważań biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Biorąc zatem pod uwagę, że strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie należało przyjąć, iż standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu, iż rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.