Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 593/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
article: art. 3 pkt 23
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant: Referent Kamila Ostrowska, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej w Politechnice Wrocławskiej z dnia 12 czerwca 2023 r. nr 27/OKS/2023 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Politechniki Wrocławskiej z dnia 4 kwietnia 2023 r. nr W02/558/15251/59//2023.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. F. (dalej: skarżący, student) jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej w Politechnice Wrocławskiej (dalej: Odwoławcza Komisja Stypendialna, OKS) z dnia 12 czerwca 2023 r. nr 27/OKS/2023 utrzymująca w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Politechniki Wrocławskiej (dalej: Komisja Stypendialna) z dnia 4 kwietnia 2023 r. nr W02/558/15251/59//2023 odmawiającą przyznania stypendium socjalnego.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 9 marca 2023 r. złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego 2022/2023. W załączniku do wniosku podał, że w skład rodziny skarżącego wchodzi 5 osób, a miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi 1 222 zł netto. W wyliczeniu rocznego dochodu netto rodziny (dochody członków rodziny osiągnięte w roku kalendarzowym) wskazał, że matka skarżącego osiągnęła opodatkowany na zasadach ogólnych dochód netto w wysokości 67 161, 11 zł. Natomiast ojciec – opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym dochód netto w wysokości 3 152, 34 zł oraz opodatkowany na zasadach ogólnych dochód netto w wysokości 4 947, 92 zł (łącznie 8100, 26 zł). Ponadto wskazał, że miesięczny dochód rodziny w roku wyniósł 6 271 zł, dochód utracony – 157, 23 zł miesięcznie, miesięczny dochód rodziny po odliczeniu zobowiązań oraz utraty dochodu – 6 113, 77 zł, w konsekwencji miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę – 1 222 zł. W wniosku wskazał też źródła przychodu matki i ojca. W przypadku matki podał, że w 2021 r. matka uzyskiwała przychody na podstawie trzech umów o pracę, przy czym z tytułu jednej z nich oznaczył jako dochód utracony. W odniesieniu do ojca podał, że źródłem dochodu była działalność gospodarcza. Do wniosku dołączył oświadczenia, zaświadczenia, świadectwo pracy i zeznanie podatkowe.

Decyzją z dnia 4 kwietnia 2023 r. - wydaną na podstawie art. 87 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r., poz. 85 ze zm., dalej: u.s.w.n.) oraz § 6 ust. 2 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 67/2019 Rektora Politechniki Wrocławskiej z 23 września 2019 r. (dalej: Regulamin świadczeń dla studentów) w zw. z art. 95 ust. 1 u.s.w.n. – Komisja Stypendialna odmówiła przyznania stypendium socjalnego, ponieważ skarżący nie spełnił warunków formalnych. Wskazała, że dochód w gospodarstwie domowym studenta, wyliczony w oparciu o przedstawione przez skarżącego dokumenty, wynosi 1 330 zł i przekracza maksymalny próg uprawniający do otrzymania świadczenia (1 294 zł) określony przez Rektora (w piśmie okólnym nr 5/2023 z 27 stycznia 2023 r.) na podstawie § 9 ust. 7 Regulaminu Świadczeń dla studentów.

W odwołaniu skarżący zakwestionował wyliczona przez Komisję Stypendialna kwotę miesięcznego dochodu przypadającego na członka rodziny podkreślając, że dochody w rodzinie osiągnęli wyłącznie ojciec i matka skarżącego. Szczegółowo przedstawił źródła i prawidłowy sposób wyliczenia z powołaniem adekwatnych postanowień Regulaminu świadczeń dla studentów. Wskazał, że na dochód ojca składa się dochód wykazany w zeznaniu rocznym PIT-36 ustalony godnie z § 4 pkt 1 i 2 Regulaminu świadczeń dla studentów, który wyniósł 0 zł. Ponadto dochód z zeznania PIT-38 w wysokości 6 296, 09 zł (w tym dochód z działalności gospodarczej w wysokości 9 146, 43 zł pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 9 110, 34 zł oraz o składki zdrowotne w kwocie 36, 09 zł, co dało dochód w kwocie 0 zł), a także – z PIT-28 w wysokości 3 152, 43. Łącznie dochód ojca skarżącego wyniósł 9 448, 43 zł. Z kolei dochód matki skarżącego wynikający z PIT-36 wyniósł 67 161, 11 zł. Całkowity dochód rodziny wyniósł 7 76 609, 54 zł, a całkowity miesięczny dochód rodziny na osobę – 1276, 83 zł. Wskazał, że uwzględnił – z uwagi na treść § 9 pkt 1 ppkt 3 oraz § 9 pkt 1 tiret pierwsze załącznika do Regulaminu świadczeń studentów dochód utracony matki skarżącego w kwocie 2 128, 65 zł (177, 39 zł dochodu rodziny miesięcznie) ze Szkoły Podstawowej w L., co daje kwotę do zminusowania 35, 48 zł i ostatecznie całkowity miesięczny dochód rodziny na osobę wynosi 1 241 zł (zgodnie z § 17 pkt 1 Regulaminu świadczeń dla studentów).

Zaskarżoną decyzją OKS utrzymała decyzję Komisji Stypendialnej w mocy. W uzasadnieniu powołała przepisy stanowiące podstawę i zasady przyznania stypendium socjalnego studentowi, tj. art. 87 ust. 1 oraz art. 88 ust. 1 u.s.w.n. i art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) w zakresie rozumienia dochodu utraconego, a także art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w zakresie rozumienia pojęcia dochodu. Wyjaśniła, że dochody z działalności gospodarczej ojca skarżącego zostały uwzględnione w wysokości 0 zł, przy czym dochód ten w kwocie 9 146, 43 zł został pomniejszony, poza składkami na ubezpieczenie społeczne, także o składki na ubezpieczenie zdrowotne, lecz odprowadzone z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Uwzględniła ponadto otrzymany przez ojca skarżącego zasiłek zdrowotny w wysokości 3 197, 46 zł niepomniejszony o składki na ubezpieczenie zdrowotne ani społeczne, ponieważ składki te nie zostały odprowadzone. Uwzględniła też dochód wykazany w PIT-28. Łącznie dochód ojca skarżącego OKS ustaliła w oparciu o dokumenty w sprawie na kwotę 12 645, 80 zł. Odnośnie do dochodu matki skarżącego uwzględniła dochód wykazany w zaświadczeniu z urzędu skarbowego pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (67 161, 73 zł). Wyliczyła, że łączny dochód w rodzinie skarżącego uzyskany w 2021 r. wyniósł 79 8907, 53 zł, a uwzględniając pięć osób w rodzinie – miesięczny dochód na osobę w wysokości 1 330, 13 zł. Nie uwzględniał natomiast utraty dochodu przez matkę skarżącego w kwocie 2 128, 65 zł (uzyskanego z tytułu pracy w Szkole Podstawowej w L.), powołując się na treść art. 5 ust. 4 u.ś.r. W tym zakresie wskazała, że nie uwzględnia się dochodu utraconego w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku. Wyjaśniła, że ze świadectwa pracy matki skarżącego wynika utrata zatrudnienia w Szkole Podstawowej w L., która nastąpiła w 2020 r., czyli przed 2021 r., który w sprawie jest rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W konsekwencji, Odwoławcza Komisja Stypendialna stwierdziła, że ustalony dochód w rodzinie skarżącego (1 330, 13 zł) przewyższa najwyższy dopuszczalny próg dochodowy ustalony w przepisach uczelni (1 294 zł).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie decyzji OKS w związku z błędnym ustaleniem dochodu rodziny. Argumentował, że w sprawie powinna być zastosowana regulacja art. 3 ppkp 1 lit. a) u.ś.r.. Wskazał, że przychód ojca skarżącego z tytułu zasiłku chorobowego jest opodatkowany na zasadach art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, więc przy ustalaniu dochodu członka rodziny dla celów stypendium socjalnego, dochód ten podlega pomniejszeniu o składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Zakwestionował nieuwzględnienie utraty dochodu matki skarżącego w wyliczeniu dochodu rodziny wskazując, że w art. 5 pkt 4 u.ś.r. nie ma wzmianki o utracie zatrudnienia, a jedynie o utracie dochodu. Dochód matki skarżącego ze szkoły Podstawowej w L. był uzyskany w 2021 r., czyli w roku poprzedzającym okres zasiłkowy i jest dochodem utraconym, wobec tego powinien być uwzględniony przy ustalaniu dochodu członka rodziny.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Kontrola legalności dotyczy decyzji o odmowie przyznania stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego 2022/2023 r.

W sprawie sporna jest wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne.

Wedle OKS ustalony dochód w rodzinie studenta, tj. 1 330, 13 zł przewyższa najwyższy dopuszczalny próg dochodowy ustalony w przepisach uczelni, tj. 1 294 zł. W wyliczeniu dochodu nie uwzględniła wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne, które nie zostały odprowadzone od zasiłku chorobowego ojca studenta wg zeznania PIT-28. Nie uwzględniła też dochodu utraconego matki studenta, ponieważ utrata dochodu nastąpiła w 2020 r., czyli przed rokiem 2021 r., który w sprawie jest rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, co odpowiada regułom art. 3 pkt 23 i art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem skarżącego, skoro zasiłek chorobowy ojca studenta jest opodatkowany na podstawie art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to przy ustalaniu dochodu członka rodziny studenta dochód ten podlega pomniejszeniu o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W wyliczeniu dochodu rodziny powinien być uwzględniony także dochód utracony matki studenta, ponieważ został uzyskany w 2021 r., natomiast w 2020 r. nastąpiła utrata zatrudnienia, a nie dochodu.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że narusza ona prawo, co obligowało do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

W sprawie jest bezsporne, że skarżący posiada status studenta Politechniki Wrocławskiej (dalej: uczelnia), nie osiąga dochodów , tworzy rodzinę z matką i ojcem, którzy osiągnęli dochody w 2021 r., oraz dwiema uczącymi się siostrami, które nie osiągnęły żadnych dochodów.

Podstawę materialnoprawną decyzji w sprawie stanowiły przepisy art. 86 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 87 u.s.w.n. oraz wydane na podstawie art. 95 u.s.w.n. regulacje uczelni, tj. Regulamin świadczeń dla studentów.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 1) u.s.w.n. student może ubiegać się o stypendium socjalne. Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2).

Na podstawie art. 87 u.s.w.n. stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej (ust. 1). Z ust. 2 wynika, że rektor w porozumieniu z samorządem studenckim ustala wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, która nie może być:

1) mniejsza niż 1,30 kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.);

2) większa niż 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390).

W szczególnie uzasadnionych przypadkach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości (ust. 3).

Warunki przyznania stypendium socjalnego określa art. 88 u.s.w.n. Zgodnie z ust. 1 wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z tym że przy jej ustalaniu:

1) uwzględnia się dochody osiągane przez:

a) studenta,

b) małżonka studenta,

c) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta,

d) będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek;

2) nie uwzględnia się:

a) świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1, art. 359 ust. 1 i art. 420 ust. 1,

b) stypendiów otrzymywanych przez uczniów, studentów i doktorantów w ramach:

- funduszy strukturalnych Unii Europejskiej,

- niepodlegających zwrotowi środków pochodzących z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA),

- umów międzynarodowych lub programów wykonawczych, sporządzanych do tych umów, albo międzynarodowych programów stypendialnych,

c) świadczeń pomocy materialnej otrzymywanych przez uczniów na podstawie przepisów o systemie oświaty,

d) stypendiów o charakterze socjalnym przyznawanych przez podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, 2687 i 2745 oraz z 2023 r. poz. 28, 185 i 326).

Zgodnie z art. 95 ust. 1 u.s.w.n. regulamin świadczeń dla studentów określa:

1) wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania;

2) szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4;

3) sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta;

4) tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.

Zgodnie z art. 3 pkt 1) lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.; dalej: u.ś.r.) i przeniesioną jego treścią do § 1 ust. 2 pkt 1) załącznika nr 1.1. (Zasady ustalania składu rodziny i dochodu studenta, I. Dochody uwzględniane przy ustalaniu sytuacji materialnej studenta) do Regulaminu świadczeń dla studentów - do dochodu rodziny studenta wlicza się przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e i 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.) pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne nie zaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Uwzględniane są też inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienione enumeratywnie w art. 3 pkt 1 lit. c) tiret ósme u.ś.r (i odpowiednio § 1 ust. 2 pkt 3 tiret ósme załącznika nr 1.1. do Regulaminu świadczeń dla studenta), w tym zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.

Mając na uwadze wskazane przepisy OKS prawidłowo uznała w zaskarżonej decyzji, że nie ma podstaw prawnych, by - dla potrzeb ustalania dochodu rodziny studenta uprawniającego do stypendium socjalnego - dochód ojca studenta z tytułu wypłaconego zasiłku chorobowego był pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z druku PIT-11A za 2021 r sporządzonego przez ZUS jako płatnika jasno wynika, że ojciec skarżącego uzyskał dochód z tytułu zasiłku z ubezpieczenia społecznego (zasiłku chorobowego, co oświadczył skarżący), od którego został pobrany i odprowadzony wyłącznie podatek w kwocie 544 zł (k. 37 akt administracyjnych). Zasiłek chorobowy jest wyłączony z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, co należy odróżnić od obowiązku ponoszenia ciężaru tych składek w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie jest też pomniejszany o koszty uzyskania przychodu w rozumieniu u.p.d.o.f.

W sprawie poddanej kontroli sądowej, ojciec skarżącego opłacił składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne właśnie z tytułu działalności gospodarczej (w tym opodatkowanej w formie ryczałtu), a zatem pomniejszyły przychód z tego źródła przychodu łącznie z kosztami uzyskania przychodu, co wynika z przedstawionych zeznań podatkowych i zaświadczeń. Opłacone z tego tytułu składki nie mogą jednak zmniejszać dochodu z tytułu zasiłku chorobowego. Oba źródła przychodu są odrębne i odrębnie rozliczane pod względem kosztów i obciążeń publicznych. Oznacza to, że do celów ustalania dochodu na potrzeby postępowania o przyznanie stypendium socjalnego sumowaniu podlegają dochody odrębnie ustalone według rządzących nimi reguł. Nie można więc pomniejszyć zasiłku chorobowego (jako odrębnego źródła przychodu) o składki na ubezpieczenie społeczne, skoro ustawodawca nie obciążył zasiłku chorobowego wymiarem składek. Matematyczne sumowanie wszystkich dochodów – w sprawie o przyznanie stypendium socjalnego – a następnie pomniejszenie wyniku o wszystkie opłacone składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne niezależnie od źródeł przychodu, których składki te dotyczą, jest niedopuszczalne, ponieważ prowadziłoby do naruszenia zasad wynikających z przepisów u.ś.r., która ma zastosowanie w postępowaniu o przyznanie stypendium socjalnego.

W konsekwencji, kwota zapłaconych składek "nieodliczona" od dochodu z działalności gospodarczej z powodu wyczerpania tej kwoty (koszty uzyskania przychodu są większe niż uzyskany przychód) nie może pomniejszać dochodu z innego źródła dochodu, w tym tego, który w ogóle nie podlega oskładkowaniu.

Błędnie natomiast OKS oceniła drugie sporne zagadnienie, tj. skutki utraty dochodu przez matkę studenta.

W tym zakresie zastosowanie mają również przepisy u.ś.r. – zgodnie z przyjętym w przepisach u.s.w.n. odesłaniem do tych regulacji. Definicję utraty dochodów zawiera art. 3 pkt 23). Pod literą c) tego przepisu ustawodawca przyjął, że utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Z treści § 8 ust. 2 Regulaminu świadczeń dla studentów wynika, że stypendium socjalne jest przyznawane na okres semestru odpowiednio w miesiącach 1) od października do lutego w semestrze zimowym; 2) w miesiącach od marca do czerwca w semestrze letnim. Regulacja § 9 ust. 2 tego Regulaminu powtarza tę zasadę i wskazuje, że w przypadku studentów stypendium socjalne przyznawane jest na okres semestru.

Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 3) załącznika nr 1.1 do Regulaminu świadczeń dla studentów w przypadku, gdy członek rodziny utracił dochód uzyskiwany w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, w którym stypendium ma być przyznane, z powodu utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - ustalając dochód rodziny studenta lub studenta samodzielnego finansowo nie uwzględnia się dochodu utraconego.

Skarżący złożył wniosek o stypendium socjalne na semestr letni roku akademickiego 2022/2023 r. Prawidłowo ustaliła więc OKS, że rokiem kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, w którym stypendium ma zostać przyznane, jest rok 2021 r.

W sprawie matka studenta utraciła zatrudnienie w 2020 r., co jest bezsporne. Jednocześnie z tego źródła przychodu (stosunek pracy, miejsce zatrudnienia - Szkoła Podstawowa w L.) uzyskała dochód w 2021 r.

Te niesporne ustalenia w odniesieniu do wyżej przytoczonych regulacji prowadzą do wniosku, że dochód ten należy uznać za dochód utracony, którego nie uwzględnia się ustalając dochód rodziny studenta dla potrzeb przyznania stypendium socjalnego.

Regulacja zawarta w § 9 ust. 1 pkt 3) załącznika nr 1.1 do Regulaminu świadczeń dla studentów rozstrzyga bowiem wątpliwości co skutków utraty zatrudnienia w okresie, który co do zasady jest brany pod uwagę przy ustalaniu dochodu w rodzinie studenta. Niewątpliwie bowiem dochody te przed utratą zatrudnienia były osiągane w tym okresie. Zarówno ustawodawca w u.ś.r., jak i uczelnia, zdecydowali, że dochody w roku (miesiącu) utraty zatrudnienia poprzedzającego okres zasiłkowy nie wliczają się do dochodu uprawniającego do świadczenia. Tym bardziej więc, dochody, które wynikają z zatrudnienia, które zostało utracone wcześniej (przed okresem poprzedzającym okres zasiłkowy) są dochodami utraconymi.

W sprawie poddanej kontroli sądowej, dochód utracony, wbrew ocenie OKS, należy powiązać ze źródłem przychodu, którego dotyczy (utraconym w 2020 r.) a nie momentem wypłaty takiego dochodu (2021 r.). Przyjęte w zaskarżonej decyzji rozumienie tego zagadnienia prowadziłoby do niedopuszczalnego wniosku o dochodzie uzyskanym z niewiadomego źródła, skoro nie może być powiązany ze źródłem utraconym. Dochód utracony oznacza źródło przychodu, które zostało utracone. W sprawie jest to zatrudnienie matki skarżącego w szkole podstawowej, które ustało w 2020 r. Poszczególne kwoty wypłacane z tego źródła przychodu (np. tzw. trzynaste wynagrodzenie, wyrównanie wynagrodzenia, itp.) stanowią dochód utracony bez względu na to, kiedy zostaną wypłacone.

W tym stanie rzeczy, dochód uzyskany przez matkę studenta w 2021 r. z tytułu zatrudnienia, które ustało w 2020 r., jest dochodem utraconym w rozumieniu art. 3 pkt 23) u.ś.r. w zw. z ww. regulacjami uczelni. Dochód ten nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu dochodu w rodzinie studenta w sprawie o przyznanie stypendium socjalnego.

W pozostałym zakresie zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 p.p.s.a. ze względu na naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę stanu faktycznego sprawy i ze względu na błędną wykładnię art. 88 ust. 1 u.s.w.n. w zw. z art. 3 pkt 23) u.ś.r. w zw. z § 9 ust. 1 pkt 3) załącznika nr 1.1 do Regulaminu świadczeń dla studentów.

W ponownym postępowaniu rozpoznającym wniosek skarżącego o przyznanie stypendium socjalnego należy uwzględnić ocenę prawną, w tym wykładnię prawa, zawartą w uzasadnieniu wyroku.