Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 706/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1 i 2, art. 116 par. 1 pkt 1 lit.a i b, art. 116 par. 1 pkt 2, art. 118 par.1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Ewa Gil, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 905/22 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 9 lutego 2022 r., nr 1401-IEW3.4123.63.2021.6.EK w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 905/22 oddalił skargę J. D. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: organ, DIAS) z 9 lutego 2022 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył pełnomocnik skarżącej, stosownie do treści przepisów art. 173 § 1 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwana: "p.p.s.a."), zaskarżając go w całości (pkt II).

Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:

1. art. 135 i art. 145 § 1 lit. "c" ustawy p.p.s.a. - poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organ II Instancji w toku postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej (dalej: "o.p." lub "Ordynacja podatkowa") przez jego niezastosowanie pomimo tego, iż istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Organu I Instancji oraz umorzenia postępowania w sprawie, z powodu jego bezprzedmiotowości, polegającej na braku faktycznych i prawnych podstaw dla przyjęcia, iż istnieją podstawy dla orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania J. spółki z o.o. w podatku od towarów i usług VAT za miesiące : IV, V, VI, VII, X, XI, XII 2018 r.

- ewentualnie (na wypadek nieuwzględnienia wniosku w pkt 1 powyżej) naruszenie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie pomimo tego, iż istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Organu I Instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ I Instancji, z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, tj. przeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżącą dowodów, niezasadnie nieprzeprowadzonych, w szczególności zaś dowodu z zeznań strony, względnie odebrania od niej wyjaśnień na piśmie w trybie art. 155 Ordynacji podatkowej - na okoliczność faktycznego braku współpracy przez J. J. ze stroną odnośnie prowadzenia spraw spółki, przebywania przez tę osobę za granicą, ograniczonego kontaktu ze stroną, braku dostępu strony do dokumentacji spółki, faktycznego i prawnego braku możliwości działania w imieniu spółki, braku wiedzy o wysokości jej zadłużenia względem US, kierowanych do J. J. wezwań i monitów do udzielenia informacji o stanie spółki i wydania dokumentów i bezskuteczności tych wezwań, kierowanych do J. J. wezwań i monitów do podjęcia czynności w kierunku ogłoszenia upadłości spółki i bezskuteczności tych wezwań, braku faktycznego wpływu strony na działalność spółki, nierozliczenia się przez J. J., mimo deklaracji, z biurem rachunkowym prowadzącym księgowość spółki, a tym samym na okoliczność ustalenia, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego spółki, o której mowa, nastąpiło nie z winy strony, która nie miała żadnej możliwości złożenia takiego wniosku we własnym zakresie,

- art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 235 o.p. - poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w niniejszej sprawie, skutkujące błędnym uznaniem, że Skarżąca nie wykazała przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. "b" Ordynacji podatkowej,

- art. 191 O.p. w związku z art. 235 O.p. - poprzez powielenie dokonanej przez organ I instancji w pełni dowolnej, a tym samym błędnej oceny stanu faktycznego, dokonanej z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, skutkującej przyjęciem, że Skarżąca skutkiem okoliczności przez siebie zawinionych nie złożyła w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości J. spółki z o.o.,

- przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 127, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 w związku z art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - poprzez nieuwzględnienie, iż zaskarżona decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem powołanych przepisów, poprzez :

a) dowolną i arbitralną, a nie swobodną, ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

b) zaniechanie ze strony organu podjęcia działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,

c) i tym samym także poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą nakazującą organom podatkowym podejmowanie działań mających na celu pogłębianie zaufania podatnika do organów państwa oraz wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu jej indywidualnej sprawy,

d) błędne i oczywiście nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia, a polegające w szczególności na wadliwym przyjęciu, iż Skarżąca skutkiem okoliczności przez siebie zawinionych nie złożyła w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości J. spółki z o.o.,

- i w konsekwencji powyższego także naruszenie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - a to poprzez jego oczywiście nieprawidłowe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji Organu I Instancji mimo braku podstaw faktycznych i prawnych dla takiego postąpienia.

2. art. 141 § 4 ustawy p.p.s.a. - poprzez niezgodne ze stanem faktycznym przedstawienie sprawy w zakresie przyjęcia, iż :

- Skarżąca w toku postępowania nie wykazała, aby w czasie kiedy pełniła ona funkcję członka zarządu Spółki i istniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, wystąpiły całkowicie niezależne od Skarżącej przeszkody uniemożliwiające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki,

- Skarżąca skutkiem okoliczności przez siebie zawinionych nie złożyła w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości J. spółki z o.o., mając po temu obiektywną możliwość,

- Korespondencja prowadzona przez Skarżącą z prezesem Zarządu Spółki została wytworzona na potrzeby postępowania w sprawie odpowiedzialności Skarżącej jako członka zarządu,

- Skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu spraw Spółki,

- Stan zdrowia Skarżącej umożliwiał jej należyte wykonywanie swych obowiązków i nie usprawiedliwiał niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

3. art. 134 ust. 1 w związku z art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a. - poprzez nieprzeprowadzenie prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem,

4. naruszenie art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niepodjęcie działań zmierzających do wyeliminowania aktu prawnego (decyzji), podczas gdy jego wydanie nastąpiło z naruszeniem przepisów jak w pkt II.1 -3 powyżej,

5. i w konsekwencji powyższych uchybień także naruszenie art. 151 ustawy p.p.s.a. - poprzez niezasadne zastosowanie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy skarga ta nie była bezzasadna, a które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem o ile Sąd uwzględniłby wskazane okoliczności, winien był, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję, a tego nie uczynił, naruszając ten przepis przez niezasadną odmowę jego zastosowania.

Powołując się na powyższe podstawy kasacyjne wniesiono na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, na zasadzie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz Skarżącej od Organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.

W niniejszej sprawie brak jest odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że zgodnie art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a.

Skarga kasacyjna została oparta tylko na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postpowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu jest orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 roku.

W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do zarzutu najdalej idącego tj. naruszenia przez Sąd I instancji art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezgodne ze stanem sprawy przedstawienie stanu faktycznego dotyczącego oceny odnośnie do: wystąpienia przeszkód uniemożliwiających złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości; korespondencji pomiędzy Skarżącą a prezesem spółki; braku dochowania należytej staranności w prowadzeniu spraw spółki i oceny stanu zdrowia Skarżącej uniemożliwiającego wykonywanie przez nią prawidłowo swoich obowiązków.

Z tym stanowiskiem Skarżącej nie sposób się zgodzić. Po pierwsze przepis art.141 p.p.s.a. określa niezbędne elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić zatem przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom przewidzianym art. 141 § 4 p.p.s.a. i umożliwia jego kontrolę instancyjną. Sąd pierwszej instancji wskazał bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawę rozstrzygnięcia i uzasadnił swoje stanowisko, odnosząc się do zarzutów skargi. Stąd niezasadne jest stwierdzenie o naruszeniu przez Sąd I instancji w/w przepisu. Odmienna zaś ocena przyjęta przez organy podatkowe, a następnie zaaprobowana przez Sąd I instancji nie świadczy o naruszeniu w/w przepisu. Sąd bardzo dokładnie dokonał oceny pod kątem wystąpienia powyżej wskazanych okoliczności faktycznych wskazujących na brak starannego prowadzenia spraw spółki przez Skarżącą jak i jej sytuacji zdrowotnej, albowiem te okoliczności i trudności w zarządzaniu spółką nie mogły stanowić usprawiedliwienia do niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim terminie czy też podjęcia działań do złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji w zarządzie. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni oceną bardzo szczegółowo przedstawioną przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Za nieuzasadnione należało także uznać zgłoszone zbiorczo zarzuty dotyczące naruszenia szeregu przepisów postępowania pkt.II.3.4 i 5 skargi kasacyjnej. Jak wynika bowiem z akt sprawy i uzasadnienia Sądu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został wszechstronnie zebrany i bardzo skrupulatnie oceniony przez organy w niniejszej sprawie. Sąd I instancji prawidłowo zatem przyjął ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny. Słusznie także Sąd I instancji uznał, że organy w niniejszym postepowaniu dokonały swobodnej, a nie dowolnej oceny pod kątem wystąpienia wszystkich przesłanek z art.116 §1 Ordynacji podatkowej przez co nie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania w skazanych w skardze kasacyjnej. Ocena w powyższym zakresie dotyczy także nie wykazania przez Skarżącą przesłanki egzoneracyjnej, iż nie ponosi ona winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie. Jak słusznie podkreślił Sąd I instancji podstawy do złożenia wniosku o upadłość Spółki w oparciu o art. 11 ust. 1 i 1a P.u. istniały w okresie gdy Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki. Dlatego też Skarżąca chcąc się uwolnić od odpowiedzialności za zaległości Spółki obwiązana była złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, czego nie uczyniła. Potwierdza to pismo Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z 27 maja 2019 r. informujące, że do sądu nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, jak i wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego lub układowego Spółki.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowa jest ocena Sądu I instancji, że Skarżąca nie wykazała braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki. Wina członka zarządu spółki prawa handlowego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości powinna być oceniana według kryteriów prawa handlowego, czyli według miary podwyższonej staranności oczekiwanej od osoby pełniącej funkcje organu osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą, miary staranności uwzględniającej pewne (podwyższone) ryzyko (gospodarcze) związane z prowadzeniem tej działalności. Rozważając kryterium braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne. Należy podkreślić, że na osoby pełniące funkcję członków zarządu przepisy nakładają obowiązki takie jak: posiadanie wiedzy o stanie spraw spółki i starannego działania w zakresie utrzymania jej bytu oraz wypłacalności. Członkowie zarządu zobowiązani są do bieżącego śledzenia spraw finansowych spółki. Zgodnie z k.s.h., każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, co prowadzi do wniosku, że jest zobligowany do bieżącego śledzenia sytuacji spółki, aby w przypadku wystąpienia trudności finansowych i zagrożenia upadłością mógł podjąć stosowne kroki. Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów (por. wyroki Sądu Najwyższego z 2 października 2008r. I UK 39/08; z 24 września 2008r. II CSK 142/08; podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z 11 czerwca 2014r., I SA/Po 971/13). Zasadnie zatem w ocenie Sądu I instancji przyjęto, że Skarżąca nie wykazała, aby w czasie kiedy pełniła ona funkcję członka zarządu Spółki i istniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, wystąpiły całkowicie niezależne od Skarżącej przeszkody uniemożliwiające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Zaprzestanie płacenia należności publicznoprawnych, to niewątpliwie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności winny być znane Skarżącej. Skarżąca jako członek zarządu Spółki, musiała mieć wiedzę (a przy dochowaniu należytej staranności winna posiadać wiedzę) o tym, że należności, których terminy płatności upływały w poszczególnych okresach rozliczeniowych 2017r., 2018r. i 2019r., nie są regulowane, co nie powinno stwarzać trudności w odczytaniu, że Spółka znajduje się w stanie niewypłacalności. Z kolei mając na uwadze treść art. 342 ust. 1 P.u., regulowanie przez Spółkę wierzytelności z innych tytułów, z pominięciem obowiązku zapłaty należnych zobowiązań publicznoprawnych świadczyć może o uprzywilejowaniu przez Spółkę części swoich wierzycieli. Podkreślenia wymaga, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (por. wyrok SN z 10 lutego 2011r., II UK 265/10). Zatem członek zarządu spółki kapitałowej, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej spółki powinien udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niego niezależne.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie prezentował stanowisko, że w przypadku wskazywania przez członka zarządu spółki na istnienie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 O.p. nie może się on powoływać na nieznajomość stanu jej finansów jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości. Wskazywał również, że obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości ciąży na każdym członku zarządu, niezależnie od charakteru wewnętrznych stosunków w zarządzie i ewentualnych konfliktów pomiędzy jego członkami (por. wyroki NSA z: 20 kwietnia 2018r., II FSK 1182/16; 20 grudnia 2017r., II FSK 3339/15; 12 października 2017r., II FSK 2559/15; 29 sierpnia 2017r., I FSK 2249/15; 17 lutego 2015r., I FSK 1915/13; 26 listopada 2010r., II FSK 1667/09; CBOSA). Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na niego powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych (np. obłożna choroba). Niezasadne są zatem twierdzenia Skarżącej, że nie ponosi winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż Skarżąca nie mogła samodzielnie złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki ze względu na sposób reprezentacji Spółki (model reprezentacji łącznej). Ponadto Skarżąca twierdzi, że nie ponosi winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, z uwagi na brak dostępu do dokumentacji wymaganej dyspozycją art. 23 ust. 1 P.u. oraz z uwagi na stan zdrowia psychicznego Skarżącej.

Należy zatem jeszcze raz podkreślić, że stosownie do treści art. 20 ust 2 pkt 2 P.u wniosek o ogłoszenie upadłości osób prawnych może zgłosić zatem każdy, kto ma prawo ich reprezentacji. Uprawnienie to przysługuje więc członkom zarządu spółki kapitałowej powołanym do reprezentowania osoby prawnej. Uprawnienie osób, o których mowa, jest niezależne od sposobu reprezentacji, który panuje w danej osobie prawnej. Każdy z reprezentantów spółki kapitałowej (osoby prawnej) jest zatem uprawniony do samodzielnego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, chociażby przy reprezentacji spółki obowiązywało współdziałanie dwóch lub więcej członków organu. Zważyć również trzeba, że pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko. Niemożliwym jest powołanie członka zarządu bez jego wiedzy i zgody, skoro wymagane jest złożenie wzorów podpisów osób upoważnionych do reprezentowania spółki. Skarżąca taką zgodę wyraziła, z czego wynika, że zgodziła się również na szereg obowiązków wynikających z pełnienia takiej funkcji oraz na ponoszenie w związku z tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej Spółki. Dodać należy, że członek zarządu może też w każdym czasie zrezygnować ze swojej funkcji. Bierna postawa członka zarządu, mimo zgody na pełnienie funkcji członka zarządu, świadomego godzenia się na dokonanie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (dane którego to rejestru korzystają z domniemania prawdziwości) i niepodjęcie żadnych kroków celem wykreślenia wpisu, nie może zwalniać z odpowiedzialności członków zarządu, o której mowa w art. 116 § 1 i 2 O.p. Jak słusznie podkreślił Sąd I instancji jeżeli zatem, jak twierdzi Skarżąca stosunki między członkami zarządu były złe, brak było kontaktu z prezesem zarządu Spółki i niemożliwym było zapoznanie się z pełną dokumentacją finansową Spółki, co pozbawiało Skarżącą możliwości prowadzenia spraw Spółki i złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości, to tym bardziej Skarżąca powinna podjąć stosowne działania celem ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki, w tym stanu jej zadłużenia albo złożyć rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu. Przy czym, jak słusznie wskazał Dyrektor IAS, treść m.in. pisma Skarżącej z 21 sierpnia 2019r., w którym Skarżąca wyjaśnia szczegółowo sytuację oraz kondycję finansową Spółki, przeczy twierdzeniom Skarżącej. Z treści tego pisma wynika, że Skarżąca posiadała informacje co do umów z kontrahentami oraz transakcji dokonywanych przez Spółkę. Skarżąca przedstawiła też okoliczności powstania zaległości podatkowych Spółki w sposób, który w ujęciu obiektywnym nie byłby możliwy bez dostępu do dokumentacji. Z kolei znajdująca się w aktach administracyjnych przedłożona przez Skarżącą korespondencja mailowa prowadzona z prezesem zarządu Spółki nie pochodzi z okresu, kiedy powstały zaległości podatkowe i zaistniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Korespondencja ta pochodzi z okresu późniejszego, kiedy toczyło się już postępowanie w sprawie odpowiedzialności Skarżącej jako członka zarządu. Analiza treści tej korespondencji rodzi uzasadnione twierdzenie, że została ona sporządzona na potrzeby postępowania w sprawie odpowiedzialności Skarżącej jako członka zarządu. Z tych też względów, prawidłowo Sąd I instancji za organami uznał, że przedłożona przez Skarżącą korespondencja nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie odpowiedzialności Skarżącej. Korespondencja ta nie mogła mieć wpływu na uwolnienie się Skarżącej od solidarnej odpowiedzialności podatkowej, o której mowa w art. 116 O.p.

Natomiast odnosząc się do stanu zdrowia psychicznego Skarżącej to także Sąd I instancji zasadnie uznał, że Skarżąca nie przedłożyła również na żadnym etapie postępowania dowodu, z którego wynikałoby, że w okresie pełnienia funkcji członka zarządu Spółki, kiedy powstały zaległości podatkowe Spółki i zaistniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości, Skarżąca nie posiadała pełnej zdolności do czynności prawnych, ani dowodu, że w okresie tym Skarżąca była w stanie niepoczytalności, tj. znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Zatem Skarżąca posiadała i posiada pełną zdolność do czynności prawnych. Oznacza to, że Skarżąca była i jest w stanie kierować swym postępowaniem, a dokonane przez nią czynności prawne są ważne. Z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wynikało, że Skarżąca nie miała zniesionej poczytalności. Według tego zaświadczenia stan zdrowia Skarżącej w dłuższej perspektywie nie uniemożliwiał prowadzenia spraw Spółki. Wiedziała o tym również sama Skarżąca skoro dobrowolnie pełniła funkcję członka zarządu Spółki.

W świetle powyższego, zasadnie Sąd I instancji uznał, że stan zdrowia Skarżącej nie usprawiedliwiał braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

Skoro zatem ziściły się wszystkie przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki i nie zostały wykazane przesłanki egzoneracyjne wyłączające odpowiedzialność Skarżącej słusznie zatem Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art.151 p.p.s.a. W związku z tym nie zasługiwały na uwzględnienie pozostałe zarzuty w skardze kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit.a O.p. oraz art.233 § 2 O.p.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na zasadzie art. 184 p.p.s.a.

SNSA Dominik Gajewski SNSA Jacek Brolik SWSA(del.) Krzysztof Przasnyski