Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 72/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi F.G. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania F. G. od decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. w sprawie przyznania płatności ONW wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] maja 2009 r. F. G. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" na rok 2009. Wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną. Następnie [...] lipca 2009 r. F. G. złożyła formularz wycofania części wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2009. Strona wycofała z płatności działkę rolną [...] położoną na działce ewidencyjnej nr [...] znajdującej się w województwie l., nazwa obrębu ewidencyjnego D.

Dnia [...] sierpnia 2009 r. w gospodarstwie skarżącej została przeprowadzona zasadnicza kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni (Protokół z czynności kontrolnych nr [...]). Dnia [...] listopada 2009 r. przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni (Protokół z czynności kontrolnych nr [...]).

Podczas kontroli administracyjnej stwierdzono nieprawidłowości dotyczące działek ewidencyjnych nr [...],[...] oraz działki rolnej [...]. Dnia [...] września 2009 r. skarżącą złożyła wyjaśnienia co do błędów dotyczących działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] Dalej Dyrektor podaje, że dnia [...] września 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął protokół oszacowania strat w gospodarstwie rolnym spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w postaci powodzi, które wystąpiły czerwiec/lipiec na działce nr [...] oraz [...] (województwo l., nazwa obrębu D.) sporządzony w dniu [...].08.2009 r.

Dnia [...] września 2009 r. przeprowadzono kontrolę w zakresie weryfikacji zrealizowania działań naprawczych przez beneficjentów, u których stwierdzono nieprzestrzeganie minimalnych norm w roku 2008 i odstąpiono od nałożenia sankcji.

W wyniku przeprowadzonego postępowania w dniu [...] lutego 2010 r. została wydana decyzja Nr [...] w sprawie płatności ONW, która na skutek odwołania F. G. została uchylona przez Dyrektora Oddziału Regionalnego decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] czerwca 2010 r. wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności ONW. Na podstawie wskazanej decyzji umorzono postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW w części dotyczącej działki rolnej HH, przyznano płatność OWN nizinna strefa I w wysokości [...] zł. Jednocześnie w/w decyzja nakazano stronie, na podstawie § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2009 nr 40 poz. 329) podjęcie działań, zmierzających do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w kontroli w zakresie spełniania norm oraz wymogów, wyznaczając termin do dnia[...] sierpnia 2010 r.

W dniu [...] lipca 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęło odwołanie od w/w decyzji w ustawowo przewidzianym terminie. W odwołaniu Strona nie zgadza się z w/w decyzją.

Rozpoznając odwołanie Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427,ze zm.). Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt l w/w ustawy z dnia 7 marca 2007 r. Pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Oznacza to, że wnioskodawca sam określa treść swojego żądania. Dlatego też, decyzje w sprawie przyznania płatności z tytułu ONW Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku przez Wnioskodawcę.

Wskazując na treść art. 21 w/w ustawy organ podał, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ; przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne . Oznacza to, że ustawa nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążyła obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. W związku z powyższym na ARiMR nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności, na podstawie przytoczonego przepisu obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania.

Dyrektor ARiMr w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, do którego w kwestiach nie uregulowanych w ustawie oraz rozporządzeniu mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym regulowane są stosunki administracyjnoprawne, przy czym postępowanie to mieści się w pojęciu indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, a rozstrzygnięcia merytoryczne w formach władczych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym.

Szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009 uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.) wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. la pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W/w rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w § 2 stanowi, że płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit.a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej " rolnikiem ": 1) który zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późno zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391 ze zm.);

2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej" obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatnosci, zwany dalej" numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.).

Natomiast w § 3 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stanowi:

1. Wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW na działkach e rolnych.

2. Płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako grunty orne, sady oraz trwałe użytki zielone, (. . .).

Zgodnie z § 5 ust. 3 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. , we wniosku o przyznanie płatności ONW rolnik wskazuje wszystkie działki ewidencyjne, na których znajdują się grunty rolne będące w jego posiadaniu, także te, do których nie ubiega się o przyznanie płatności ONW.

Art. 7 Rozporządzenia Komisji (WE)Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L. 2006.368.74 ze zm.) stanowi: "Do celów niniejszego tytułu art. 2 ust. 10, 22 i 23 oraz art. 9, 18, 21 i 25 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 stosuje się mutatis mutandis. Artykuł 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 ma również zastosowanie mutatis mutandis. Jednakże w odniesieniu do działań, o których mowa wart. 36 lit. b) ppkt iii), iv) i v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, państwa członkowskie mogą ustanowić odpowiednie alternatywne systemy, aby jednoznacznie identyfikować grunty objęte wsparciem"

Art. 8 ust. 3 w/w rozporządzenia 1975/2006, w myśl którego: "Artykuły 11 ust. 3, 12 i 15 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 stosuje się mutatis mutandis do wniosków o płatność w ramach niniejszego tytułu. Oprócz informacji, o których mowa wart. 12 ust. 1 lit. d) wspomnianego rozporządzenia, wniosek o płatność zawiera także informacje przewidziane w tym przepisie w odniesieniu do gruntów nierolniczych, dla których występuje się o wsparcie ".

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) " na rok 2009 strona ubiegała się o przyznanie płatności ONW do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha. Z akt sprawy wynikało, że w grę wchodzi obszar o łącznej pow. [...] ha, a nie [...] ha i tę oczywistą omyłkę organ sprostował postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r.

Organ wskazał, że w ramach wszczętego na wniosek strony postępowania administracyjnego, wniosek strony o przyznanie płatności na rok 2009 przeszedł kontrolę administracyjną. W dniu [...].07.2009 r. (data stempla pocztowego) F. G. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w B. formularz wycofania części wniosku o przyznanie płatności na rok 2009. Strona wycofała z płatności działki rolne [...] oraz [...] położone na działce ewidencyjnej nr 265 znajdującej się w województwie l., nazwa obrębu ewidencyjnego D. W związku z powyższym postępowanie w sprawie przyznania płatności do działek rolnych [...] zgodnie z art. 105 kpa zostało umorzone. W dniu 26.08.2009 r. w gospodarstwie F. G. została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni (Protokół z czynności kontrolnych nr [...]). Następnie w dniu [...].09.2009 r. w gospodarstwie Pani F. G. została przeprowadzona kontrola w zakresie weryfikacji zrealizowania działań naprawczych przez beneficjentów, u których stwierdzono nieprzestrzeganie minimalnych norm w roku 2008 i odstąpiono od nałożenia sankcji. Dnia [...].11.2009 r. przeprowadzono kontrolę sprawdzająca w zakresie kwalifikowalności powierzchni (Protokół z czynności kontrolnych nr [...]).

Dalej organ podał, że w celu zapewnienia zharmonizowanego poziomu monitorowania we wszystkich Państwach Członkowskich stosuje się rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 roku, ze zm.). Rozporządzenie to szczegółowo określa kryteria i procedury techniczne przeprowadzania kontroli na miejscu w zakresie kryteriów kwalifikacji ustalonych dla programów pomocowych oraz warunków wzajemnej zgodności. Kryteria i procedury kontroli na miejscu zostały zawarte w Sekcji II niniejszego rozporządzenia.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. stanowi" (..) kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność Z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności". Podkreślić należy, że kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola przeprowadzana jest przez Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności.

Powołując się na art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. organ wyjaśnił, że powierzchnia działki rolnej określana jest za pomocą wszelkich środków spełniających minimalną jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej. Maksymalna tolerancja w odniesieniu do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

Szczegółowa analiza protokołów z czynności .kontrolnych oraz analiza wyników pomiarów z zastosowaniem metody GPS wskazała, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Nie stwierdzono żadnych uchybień w tym zakresie. Organ podkreśla także, że do dnia wydania decyzji w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2009. Strona nie zgłosiła żadnych uwag, czy zastrzeżeń do protokołu z czynności kontrolnych, a także nie przedstawiła innych dokumentów podważających wyniki kontroli.

Podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie F. G. stwierdzono niepodjęcie działań mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W trakcie przeprowadzania kontroli na miejscu dla wniosku z 2008 r. stwierdzono nieprzestrzeganie norm, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46; poz. 306 ze zm.).

Dalej organ wskazał, że na podstawie § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2009 nr 40 poz. 329 ze zm.), w związku z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.), art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, a także wdrażania zasady wzajemnej zgodności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L l41 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.), § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów (Dz. U. z 2009 r. Nr 54, poz. 446 ze zm.) zmniejsza się całkowitą kwotę płatności ONW, która przysługiwałaby w danym roku kalendarzowym, w którym doszło do wystąpienia niezgodności. Płatność ONW podlega zmniejszeniu z tytułu nieprzestrzegania norm oraz wymogów o 3,00%, czyli kwotę w wysokości [...] zł.

Kwota pomniejszenia płatności z tytułu nieprzestrzegania norm oraz wymogów, na podstawie wszystkich wniosków złożonych przez F. G. (zwrot przez "Pana K.O." figurujący w uzasadnieniu decyzji sprostowano jako oczywistą omyłkę – postanowieniem organu z dnia 2 lutego 2011 r.), nie przekracza równowartości kwoty 100 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52, ze zm.), w związku z powyższym odstąpiono na podstawie art. 28b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) od pomniejszenia kwoty płatności ONW ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w zakresie przestrzegania norm oraz wymogów.

W przypadku płatności ONW:

Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa nizinna I wynosi 179,00 zł. Powierzchnia deklarowana na obszarze ONW strefa nizinna I wyniosła [...] ha. Powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa nizinna I wynosi [...] ha. Kwota przyznanej płatności do obszaru ONW strefa nizinna I wyniosła [...] zł.

Organ odnosząc się do treści odwołania stwierdził, że F. G. składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania - Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" na rok 2009 - podpisała wniosek, co jest równoznaczne z podjęciem odpowiedzialności za jego wypełnienie. Jednocześnie oświadczyła we wniosku (sekcja X Oświadczenia i Zobowiązania), że znane są jej zasady przyznawania płatności, pomocy do rzepaku oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

W uzasadnieniu decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił uwagę, że organ rozpatrując merytorycznie powyższą sprawę jest związany przepisami prawa. Wskazane normy prawne nakazują w określonym stanie faktycznym wydanie określonej decyzji. Organ nie może w tej sytuacji odstąpić od przestrzegania przepisów powołując się na słuszny interes strony. Zastosowanie zasady uwzględniania przy wydaniu decyzji słusznego interesu strony, możliwe jest w sytuacji, kiedy organ rozpatrujący sprawę ma możliwość pewnego luzu decyzyjnego. Przepisy prawa w tej sytuacji nie przewidują tego.

W skardze sądowej F. G. podniosła między innymi, że decyzja jest niespójna, a fakty w niej podane są ogólnikowe i mijają się ze stanem faktycznym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Formułowane w niej zarzuty nie podważają argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyjaśniającej zarówno ustalenia faktyczne, które legły u podstaw rozstrzygnięcia, jak względy natury prawnej, wynikające z zasad regulujących kwestie przyznania płatności na rok 2009 określone w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz pozostałych przepisów, w tym przepisów unijnych, szczegółowo przez organ omówionych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Decyzje w sprawie przyznania płatności z tytułu ONW wydawane są w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku przez wnioskodawcę. Przepis art. art. 21 ustawy określa , że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Zasadą jest w myśl art. 21 ust. 2 ustawy, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, a przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich jest regulacją szczególną w stosunku do ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 9 i art. 10 k.p.a. – zobowiązujących organ do udzielania stronie informacji faktycznej i prawnej oraz do zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu w każdym jego stadium.

Art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich określa, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ustawa nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz składania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy. Wnioskodawcę obciąża więc obowiązek udowodnienia faktu, z którego wnioskodawca wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W postępowaniu o przyznanie płatności, to nie organ, ale wnioskodawca (posiadacz gruntów) powinien przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Zatem organ ma rację, że na ARiMR nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.

Szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009 uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.) wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Wymienione rozporządzenie w § 2 określa wymagania, jakie musi spełnić rolnik, aby uzyskać płatność. Płatność ta przysługuje rolnikowi, który zobowiązał się między innymi do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), posiada działki rolne o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, na których jest prowadzona działalność rolnicza, został nadany mu numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, przestrzega wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L z 2005 r. Nr 277, poz. 1 ze zm.).

Przepis § 3 w/w rozporządzenia podaje sposób wyliczenia wysokości płatności ONW w danym roku kalendarzowym. Ustala się ją jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW na działkach rolnych. Płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako grunty orne, sady oraz trwałe użytki zielone. Rolnik może dokonać zmian w złożonym wniosku (§ 5 ust. 4 w/w rozporządzenia).

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 1 przewiduje możliwość skontrolowania wniosku o przyznanie płatności.

Poza tym prawo organu do przeprowadzenia czynności kontrolnych wynika z treści przepisów wspólnotowych, w tym z rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE L z 2009 r. Nr 30, poz. 16). System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (art. 17 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009). W grę wchodzi również rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L z 2004 r. Nr 141, poz. 18), określające w art. 24 ust. 1 litera c, że kontrole administracyjne dotyczą zgodności pomiędzy działkami rolnymi wskazanymi we wniosku, a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich.

Jak wyżej wykazano rolą organu rozpatrującego wniosek nie jest aktywne poszukiwanie dowodów, co nie oznacza bierności organu skoro na ciąży na nim obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę.

W tych okolicznościach organ odwoławczy ma rację, że postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW jest szczególnym postępowaniem administracyjnym. O szczególności tego postępowania przesądza już sama komentowana ustawa, która hołduje zasadzie, że do postępowań w sprawach indywidualnych o przyznanie płatności do gruntów rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (art. 21 ust. 1 ).

Wystąpienie z wnioskiem o płatności ONW obliguje więc organ do przeprowadzenia kontroli wniosku i zawartych w nim informacji przez wnioskodawcę. Szczególny tryb postępowania w tego rodzaju sprawach wyłącza obowiązek organu powiadamiania wnioskodawczy o czasie i miejscu przeprowadzania czynności kontrolnych, nie wyłączając kontroli gospodarstwa rolnego i działek rolnych wchodzących w jego skład. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli (art. 23 a/ w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

Zgodnie z treścią art. 23 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 - 1. W przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego (zwanego dalej "danym rokiem kalendarzowym"), i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać rolnikowi składającemu wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, całkowitą kwotę płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać przyznane temu rolnikowi po zastosowaniu do niego art. 7, 10 i 11, zmniejsza się lub wyklucza zgodnie z zasadami szczegółowymi określonymi w art. 24. Ustęp 2 art. 23 stanowi, że 2. Niezależnie od przepisów ust. 1 oraz zgodnie z warunkami określonymi w szczegółowych przepisach, o których mowa w art. 24 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie mogą zadecydować o niestosowaniu zmniejszenia lub wykluczenia z płatności w przypadku, gdy ich kwoty wynoszą 100 EUR lub mniej na rolnika i na rok kalendarzowy. W przypadku gdy państwo członkowskie decyduje o zastosowaniu wariantu przewidzianego w akapicie pierwszym, w następnym roku właściwy organ podejmuje działania wymagane do zapewnienia, że rolnik usunie stwierdzone niezgodności, których to dotyczy. Rolnik jest powiadamiany o stwierdzeniu niezgodności i obowiązku podjęcia działania naprawczego.

Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Organ stwierdził nieprzestrzeganie norm oraz wymogów w zakresie dobrej kultury rolnej, jednakże odstąpił pomniejszenie płatności ONW na rok 2009, czemu dał wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wyjaśniając z jakich powodów nie zastosował wobec skarżącej ujemnych konsekwencji. Zasadnie też nakazał skarżącej - w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej (...) podjęcie w terminie do dnia [...] sierpnia 2010 r. działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości.

Nie jest sporne, że skarżąca zmodyfikowała swój wniosek w dniu [...] lipca 2010 r. Wobec cofnięcia wniosku w odniesieniu do działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej Nr [...] organ słusznie umorzył w tym zakresie. Poza tym uzasadnienie zaskarżonej decyzji jasno i precyzyjnie wyjaśnia mechanizm wyliczenia przez organ kwoty ([...] zł) przyznanej płatności.

Odnosząc się do zarzutów i wniosków skargi, że zaskarżona decyzja jest niespójna, fakty podano w niej w sposób ogólnikowy i mijający się z prawdą, trzeba podnieść, iż organ odwoławczy prawidłowo przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy, w tym wyniki przeprowadzonych kontroli i w oparciu o szczegółowo przytoczone i wyjaśnione przepisy prawa, wydał w dniu [...] listopada 2010 r. rozstrzygnięcie, które daje wyraźną odpowiedź na pytanie, jakimi względami kierował się organ rozpatrując wniosek skarżącej o przyznanie płatności na rok 2009.

Sygnalizowane przez skarżącą omyłki figurujące w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostały – jako oczywiste - sprostowane postanowieniem organu z dnia [...] lutego 2011 r.

W związku z powyższym pozbawioną usprawiedliwionych podstaw skargę należało oddalić na mocy art. 151 p.p.s.a.