Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 400/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 11
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 89 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 227
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach (dalej też jako "Dyrektor" lub "DIAS"), po rozpatrzeniu odwołania B. W., decyzją z 8 sierpnia 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Kielcach (dalej też "Naczelnik") z 27 lutego 2023 r. nr [...], nakładającą na B. W. karę pieniężną w łącznej wysokości 400.000,00 zł za urządzenie gry hazardowej bez koncesji na czterech automatach do gry - elektronicznych zestawach komputerowych marki HP o numerach: [...], [...], [...], [...]

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że funkcjonariusze Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Kielcach oraz Policji z Komendy Powiatowej Policji w Starachowicach 18 grudnia 2019 r. w lokalu przy ul. [...] w S. ujawnili cztery ww. urządzenia elektroniczne w postaci zestawów komputerowych marki HP, służące do rozgrywania gier na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych. W efekcie przeprowadzonego postępowania w sprawie Naczelnik ww. decyzją nałożył na skarżącego karę pieniężną za urządzanie gry hazardowej bez koncesji.

Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji, Dyrektor powołał się na przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 227), zwanej dalej "u.g.h." lub "ustawą", w szczególności na art. 8, art. 2 ust. 3, ust. 5, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy i wskazał, że w tej sprawie spór dotyczy legalności nałożenia na skarżącego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł za urządzanie gier hazardowych na automatach do gry bez koncesji.

Jak ustalił Dyrektor, ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że nie wydano żadnemu podmiotowi koncesji na prowadzenie kasyna gry w ww. lokalu. Oznacza to, że gry na automatach w skontrolowanym lokalu urządzane były bez koncesji na prowadzenie kasyna gry, więc poza kasynem gry. Nadto jednoosobowa spółka Skarbu Państwa - Totalizator Sportowy Sp. z o.o. - utworzona w celu wykonywania monopolu państwa w zakresie gier hazardowych nie wykonuje w tym lokalu monopolu państwa w zakresie gier na automatach poza kasynem gry.

Dyrektor wskazał, że w protokole z przeprowadzonego eksperymentu procesowego nie wskazano numerów zestawów komputerowych ujawnionych w ww. lokalu. W związku z tym numery zestawów komputerowych przyporządkowano na podstawie opisu przebiegu oględzin, utrwalonego w protokole oględzin miejsca - lokalu przy ul. [...] w S. z 18 grudnia 2019 r., opisu zamieszczonego w protokole oględzin rzeczy oraz wydruku fotografii wykonanych podczas tych oględzin.

Dyrektor podsumował, że z dokumentów, tj.: eksperymentu procesowego, opinii biegłego oraz protokołów przesłuchań świadka wynika jednoznacznie, że wszystkie cztery ujawnione zestawy komputerowe w skontrolowanym lokalu działały w identyczny sposób i służyły do rozgrywania gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy. Dokumenty te potwierdzają w sposób wystarczający następujące okoliczności:

- gry rozgrywane na tych urządzeniach zawierają element losowości, ponieważ wynik uzyskany w grze ma charakter losowy i jest niezależny od umiejętności (zręczności) grającego, bądź jego zdolności psycho-motorycznych. Rola gracza sprowadza się jedynie do ustalenia stawki za grę i uruchamiania cyfrowych bębnów odpowiednim przyciskiem, bez możliwości ich zatrzymania w określonej konfiguracji, a w przypadku aktywacji opcji "AUTOSTART" gracz nawet nie inicjuje gry, tj. nie uruchamia każdorazowo cyfrowych bębnów, to bowiem odbywa się w sposób automatyczny przez program gry;

- gry rozgrywane na tych urządzeniach umożliwiają uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci punktów kredytowych, za które gracz może przedłużyć grę bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze lub za które gracz może rozpocząć nową grę poprzez ich wykorzystanie;

- gry rozgrywane na tych urządzeniach umożliwiają uzyskanie wygranej pieniężnej wypłacanej przez obsługę lokalu, w zamian za wygrane rzeczowe, tj. punkty kredytowe;

- ujawnione urządzenia umożliwiające rozgrywanie gier są urządzeniami elektronicznymi i komputerowymi.

Zdaniem Dyrektora, powyższe oznacza, że urządzenia te umożliwiają rozgrywanie gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy. Co do zasady, urządzanie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier po uprzednim uzyskaniu stosownej koncesji. Z posiadanych przez organ informacji wynika, że nie wydano żadnemu podmiotowi koncesji na prowadzenie kasyna gry w kontrolowanym lokalu. Zatem gry na automatach w tym lokalu urządzane były bez koncesji na prowadzenie kasyna gry, a więc poza kasynem gry.

W niniejszej sprawie za podmiot urządzający gry na automatach bez koncesji - czterech zestawach komputerowych ujawnionych 18 grudnia 2019 r. w lokalu przy ul. [...] w S. uznano skarżącego. W ocenie Dyrektora, osoba ta dokonała czynności związanych z organizacją gry na ujawnionych automatach bez koncesji.

Po pierwsze, zorganizowała i pozyskała odpowiednie miejsce na zamontowanie i eksploatację automatów do gier. W tym celu strona zawarła z D. D. umowę najmu ww. lokalu w S., co potwierdzają: umowa najmu lokalu z 12 lipca 2019 r., protokół przesłuchania W. D. z 14 sierpnia 2020 r., protokół przesłuchania D. D. z 20 lipca 2020 r.

Po drugie, przystosowała miejsce prowadzenia gry na automatach do tego rodzaju działalności. Strona zapewniła w tym lokalu dostęp do energii elektrycznej, co wynika z umowy kompleksowej sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usługi dystrybucji wraz z załącznikami. Następnie wyposażyła lokal w zabudowę meblarską (boksy, w których mieściły się stanowiska komputerowe), o czym dowadzą protokół przesłuchania skarżącego z 16 marca 2021 r. i protokół oględzin miejsca z 18 grudnia 2019 r. Dodatkowo strona osobiście okleiła okna i drzwi lokalu folią (z symbolami monitora i komputera), aby uniemożliwić podglądanie lokalu z zewnątrz. Nad drzwiami umieściła baner z napisem "OPEN". Taki sposób oznaczania lokalu jest typowym dla lokali, w których urządza się nielegalne gry na automatach. Zaklejanie folią okien i drzwi ma na celu ukrycie przed osobami "niewtajemniczonymi" faktycznie prowadzonej działalności wewnątrz lokalu, a zarazem ma jednoznacznie wskazywać osobom znającym tego rodzaju miejsca (graczom), że wewnątrz niego znajdują się urządzania do gier hazardowych.

Po trzecie, strona wyposażyła miejsce prowadzenia gry w urządzenia do gier na automatach. Z treści zeznań skarżącego wynika, że to on nabył do tego lokalu komputery stacjonarne.

Po czwarte, strona zapewniła w lokalu dostęp do sieci Internet - zawarła 4 maja 2019 r. ze spółką [...] [...] S.A. umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych, na podstawie której weszła w posiadanie routera HUAWEI model [...] i karty SIM nr [...]. Urządzenie to wraz z aktywną kartą SIM ujawniono w skontrolowanym lokalu. Aktywacji karty SIM dokonano 7 maja 2019 r., a włącznie nastąpiło 14 lutego 2020 r., o czym świadczy tabelaryczne zestawienie danych osobowych abonentów dwóch kart SIM.

Organ odwoławczy wskazał, że aby uruchomić dostępne aplikacje na ujawnionych zestawach komputerowych, w tym aplikację służącą do rozgrywania gier hazardowych jest wymagane podłączenie tych urządzeń do sieci Internet, co wyjaśnia opinia biegłego z 3 czerwca 2020 r.

Poprzez realizację wyżej opisanych czynności Dyrektor wskazał, że skarżącego należy uznać za podmiot urządzający gry na automatach bez koncesji. Na tę ocenę nie wpływają okoliczności polegające na zmianie 6 listopada 2019 r. najemcy lokalu oraz zmianie odbiorcy energii elektrycznej w tym lokalu 12 listopada 2019 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że umowa najmu lokalu zawarta 12 lipca 2019 r. pomiędzy D. D. a B. W. została rozwiązana 6 listopada 2019 r. i tego samego dnia D. D. zawarła umowę najmu lokalu z A. W., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...] A. W.. Istotnym przy tym jest, że to skarżący zgłosił W. D. inicjatywę zmiany najemcy.

W rozmowie telefonicznej z W. D. skarżący stwierdził, że nastąpi zmiana najemcy, gdyż "kończy mu się ulga podatkowa" i że chce się spotkać w celu rozwiązania umowy najmu i przedstawienia nowego najemcy, co potwierdził protokół przesłuchania W. D. z 14 sierpnia 2020 r.

Dyrektor wskazał, że pomimo rozwiązania umowy najmu ze skarżącym i zawarcia 6 listopada 2019 r. umowy najmu z "nowym" najemcą, to wciąż B. W., aż do 10 lutego 2020 r., dokonywał płatności z własnego rachunku bankowego tytułem czynszu za ten lokal oraz media. Z informacji uzyskanej z Santander Bank [...] S.A. wynika, że skarżący z jednego ze swoich rachunków bankowych dokonał kilku płatności na rzecz wynajmującego, zatytułowanych: "Lokal Sportowa [...] S.". Płatności tych dokonano również w: listopadzie i grudniu 2019 r. oraz styczniu i lutym 2020 r., co wynika z pisma z 22 lutego 2021 r., protokołu oględzin rzeczy z 5 marca 2021 r., potwierdzenia przelewów. Fakt dokonywania płatności za media tego lokalu (wodę i energię elektryczną) po 6 listopada 2019 r. przez skarżącego dowodzą także jego zeznania. Z kolei z informacji uzyskanych od PGE Obrót S.A. wynika, że umowa sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji zawarta 15 lipca 2019 r. ze skarżącym uległa rozwiązaniu 12 listopada 2019 r. Następnie spółka PGE Obrót S.A. zawarła 23 grudnia 2019 r. umowę sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji w ww. lokalu z A. W., przy czym w umowie tej wskazano, że obowiązuje ona nie od daty jej zawarcia, lecz od daty odczytu układu pomiarowo-rozliczeniowego, o czym świadczy umowa kompleksowa sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usługi dystrybucji z 23 grudnia 2019 r. Z faktury z 24 stycznia 2020 r. wystawionej na A. W. wynika, że obejmuje ona rozliczenie energii elektrycznej w tym lokalu od 12 listopada 2019 r., zatem ww. umowa zaczęła obowiązywać z tym dniem. Dyrektor podkreślił, że powyższą umowę sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usługi dystrybucji w imieniu A. W. zawarł skarżący na mocy udzielnego mu pełnomocnictwa z 18 grudnia 2019 r. Z akt sprawy wynika również, że stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej A. W. to ul. [...] w M.. Z kolei z informacji uzyskanej z Santander Bank Polska S.A. wynika, że skarżący z jednego ze swoich rachunków bankowych dokonał w okresie od 13 sierpnia 2019 r. do 4 grudnia 2019 r. pięciu przelewów zatytułowanych "opłata za wywóz śmieci z adresu P. 20 M.". Skarżący dokonywał zatem cyklicznych opłat za usługę wywozu odpadów z siedziby firmy prowadzonej przez A. W.. Z zeznań złożonych przez A. W. wynika zaś, że był on tzw. "słupem". Zeznał, że będąc pod wpływem alkoholu, skuszony perspektywą zarobienia pieniędzy, zgodził się "podpisać" kilka umów najmu różnych lokali, w zamian za [...] zł od każdej podpisanej umowy. Taką formę zarobku zaoferowała mu przypadkowo napotkana kobieta, której tożsamości nie poznał; przedstawiła się ona tylko imieniem K. . Jak podkreślił Dyrektor, w dokumentach dotyczących zawieranych usług został wskazany numer kontaktowy klienta: [...], którym posługuje się skarżący - telefon do kontaktu.

W ocenie Dyrektora działania podejmowane przez skarżącego, polegające na:

- dokonywaniu płatności z własnego rachunku bankowego za czynsz lokalu i media, podczas gdy nie był już jego najemcą, a formalnie był nim A. W.;

- przyjęciu pełnomocnictwa od A. W. i na jego podstawie zawarciu na jego rzecz umowy z operatorem na sprzedaż i świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej w lokalu, dzięki czemu w lokalu tym kontynuowano dostawy energii elektrycznej również po 18 grudnia 2019 r.;

- dokonywaniu opłat z własnego rachunku bankowego za wywóz odpadów z siedziby firmy prowadzonej przez wyżej wymienionego;

miały na celu próbę ukrycia faktu urządzania gier na automatach w skontrolowanym lokalu przez skarżącego, przez wykreowanie pozornych okoliczności, że urządzania gier na automatach bez koncesji dokonuje A. W..

Zdaniem Dyrektora, okoliczności te potwierdzają, że rola A. W. sprowadzała się jedynie do firmowania swoim nazwiskiem okoliczności związanych z miejscem, w którym ujawniono nielegalny proceder urządzania gier na automatach, w celu skierowania na niego podejrzenia popełniania deliktu administracyjnego i przestępstwa skarbowego, podczas gdy osobą odpowiedzialną za zorganizowanie tego procederu, przez wykonanie opisanych czynności, był faktycznie skarżący.

Sumując, Dyrektor stwierdził, że to skarżący przez realizację wyżej opisanych czynności zorganizował gry na automatach, rozgrywane za pośrednictwem zestawów komputerowych w skontrolowanym lokalu. Z tych też powodów należy go uznać za podmiot urządzający gry na tych automatach bez koncesji.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, bezspornie dowodzi okoliczności polegającej na podjęciu przez stronę określonych czynności w procesie urządzania gier na automatach, a tym samym potwierdza okoliczność uczestnictwa strony w procesie urządzania gier hazardowych bez koncesji. Wobec tego przeprowadzenie kolejnych dowodów, na okoliczność, która została udowodniona innymi dowodami w sposób wystraczający, było niecelowe. Dlatego też Naczelnik postanowieniem z 24 lutego 2023 r. odmówił przeprowadzenia dowodów wskazanych przez stronę. Organ odwoławczy uznał, że nie zostały spełnione obie przesłanki zawarte w art. 188 Ordynacji podatkowej i postanowieniem z 7 sierpnia 2023 r. odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków i strony. Wobec tego nie doszło do naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor zauważyć, że świadek A. B. była przesłuchiwana w charakterze świadka dwukrotnie: w trakcie czynności kontrolnych 18 grudnia 2019 r. oraz 11 stycznia 2020 r. Z zeznań w charakterze świadka wynika, że to skarżący poszukiwał lokali pod wynajem, podpisał umowę najmu lokalu w S., sam okleił folią okna w tym lokalu, zamontował antenę, wyremontował lokal, a także zakupił komputery stacjonarne celem zamontowania ich w lokalu. To on podpisał umowę w zakładzie energetycznym, a następnie zrobił cesję na A. W.. Nie wykluczył możliwości, że to on dawał ogłoszenia, że potrzebuje pracowników do tego lokalu. Natomiast podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego B. W. odmówił składania wyjaśnień na tym etapie postępowania.

W ocenie Dyrektora chybione jest twierdzenie strony, że skoro nie czerpała korzyści z urządzania gier, to nie można jej uznać za urządzającego gry. Sam fakt wykonywania przez nią czynności zawartych w pojęciu urządzania gier na automatach bez koncesji implikuje uznanie jej za osobę, która popełniła delikt administracyjny urządzania gier bez koncesji. Innymi słowy bez znaczenia jest, czy osoba czerpała korzyści z urządzania gier (ekonomicznych przychodów), jeśli taka osoba swoim zachowaniem realizowała czynności urządzania gier bez koncesji. Przyjmując argumentację strony, należałoby uznać, że prowadzi ona działalność filantropijną. Wynajmuje lokal, zawiera umowę z zakładem energetycznym na dostawę prądu do tego lokalu, przystosowuje lokal do prowadzenia działalności, meblując go i wyposażając w zestawy komputerowe, zapewnia dostęp do Internetu. Następnie "przekazuje" lokal w ręce A. W. i jednocześnie (do 10 lutego 2020 r.) ponosi koszty utrzymania tego lokalu. Z zeznań strony wynika, że A. W. jest osobą zaniedbaną, wyglądającą na osobę nadużywającą alkoholu. Jednocześnie sam A. W. przyznaje, że będąc pod wpływem alkoholu, w zamian za pieniądze, podpisał kilka umów najmu. W świetle tego Dyrektor uznał, że to skarżący faktycznie nadal prowadził działalność w lokalu w S., a wykorzystanie A. W. miało na celu próbę ukrycia faktu urządzania przez skarżącego gier na automatach w skontrolowanym lokalu.

Dyrektor dodał, że z akt sprawy nie wynika, aby ktokolwiek przymuszał stronę do podejmowania czynności związanych z urządzaniem gier hazardowych bez koncesji, czy też innych czynności związanych z jej działalnością. Nadto zakres podjętych przez stronę czynności, rozłożenie ich w czasie i ich złożoność potwierdza, że podejmowała je z rozmysłem bez jakiegokolwiek przymusu osób trzecich.

Nadto Dyrektor zaznaczył, że wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z 13 lipca 2022 r., sygn. akt II K [...] skarżący został uznany za winnego urządzania gier hazardowych w okresie od nieustalonego dnia po 12 lipca 2019 r. do 18 grudnia 2019 r. oraz od nieustalonego dnia po 18 grudnia 2019 r. do 30 stycznia 2020 r., stanowiącego przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i skazany na karę grzywny. Z protokołu z rozprawy głównej wynika, że B. W. nie był leczony psychiatrycznie, zrozumiał treść stawianych mu zarzutów i przyznał się do ich popełnienia. Zatem fakt, że skarżący jest osobą uzależnioną pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność za popełnienie omawianego deliktu administracyjnego.

Dyrektor ocenił, że na uwzględnienie nie zasługuje zarzut poczynienia przez organ ustaleń w sprawie na podstawie protokołów przesłuchania strony w trakcie prowadzonego postępowania karnoskarbowego. Ich wykorzystanie, w świetle art. 181 Ordynacji podatkowej, jest bowiem prawidłowe. Bez znaczenia dla tej oceny pozostaje fakt zmiany roli procesowej strony w tamtym postępowaniu, tj. ze świadka na podejrzanego. Nie zachodzi też konieczność przeprowadzenia "bezpośredniego" dowodu z przesłuchania, tj. przesłuchania w toku postępowania podatkowego osoby, której status procesowy w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe uległ zmianie.

Odnosząc się zaś do zarzutu prawa materialnego, Dyrektor stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Wysokość kary wynosi 100.000,00 zł od każdego automatu.

Nadto Dyrektor wskazał, że zważywszy na kompleksowe uregulowanie w ustawie przesłanek oraz dyrektyw wymiaru kary (art. 89 ust. 1-4) i przyjęcia, że miarkowanie rozmiaru kary dotyczy tylko przypadku fakultatywnego wymierzania kary pieniężnej osobom pełniącym funkcje kierownicze lub wchodzącym w skład organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia (art. 91 ust. la w zw. z art. 89 ust. 3 u.g.h.), z uwagi na doniosłość deliktów administracyjnych, o których mowa w rozdziale 10 u.g.h., intencją ustawodawcy było, aby w tego rodzaju sprawach instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189f k.p.a. nie miała zastosowania.

Dyrektor podzielił stanowisko Naczelnika, że w tej sprawie nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w art. 189f k.p.a., w tym również przesłanki zawarte w art. 189f § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. Nie występuje tu bowiem przesłanka ustawowej tożsamość celów obu kar, tj. kary grzywny i administracyjnej kary pieniężnej, warunkująca odstąpienie od nałożenia tej drugiej z wymienionych kar. Charakter kary pieniężnej z ustawy o grach hazardowych jest odmienny od charakteru kary z ustawy karnej skarbowej. Wyjaśnił, że kwestia zbiegu kary administracyjnej nakładanej za naruszenia przepisów u.g.h. z odpowiedzialnością z art. 107 § 1 i § 4 k.k.s. była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12 orzekł, że dopuszczalny jest zbieg odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności karnej. Z uwagi na odmienny charakter kary pieniężnej nakładanej na podstawie ustawy o grach hazardowych (prewencja) i sankcji karnej (represja), przesłanka spełnienia celów prewencji, dla których kara miałaby być nałożona, w przypadku nałożenia sankcji karnej nie zostanie spełniona. Organ podatkowy zobowiązany jest zatem do uwzględnienia faktu skazania strony prawomocnym wyrokiem, a tym samym uznania okoliczności popełnienia przez nią czynu zabronionego, za który została skazana.

Nadto Dyrektor podał, że ustalenia organu podatkowego w pełni korespondują z ustaleniami Sądu, wskazanymi w wyroku skazującym. Organ podatkowy tak jak sąd karny uznaje bowiem stronę za podmiot urządzający gry na automatach bez koncesji.

Wobec powyższego postanowieniem 7 sierpnia 2023 r. Dyrektor odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z przesłuchania w charakterze świadka A. S. i A. B. oraz przesłuchania w charakterze strony skarżącego, wskazując, że okoliczność polegająca na ustaleniu, czy strona uczestniczyła w procesie urządzania gier hazardowych, została stwierdzona w sposób wystarczający innymi dowodami. Natomiast w stosunku do przeprowadzenia dowodu z dokumentów wskazanych w odwołaniu, organ poddał je analizie i ocenie łącznie z innymi materiałami zgromadzonymi w trakcie postępowania. W wyniku tej analizy Dyrektor stwierdził, że fakt bycia osobą uzależnioną od narkotyków pozostawał bez wpływu na urządzanie gier na automatach bez koncesji przez skarżącego. Podjęte przez nią czynności w celu zorganizowania miejsca do urządzania gier, ich rozłożenie w czasie, sposób kontynuacji działalności świadczą o tym, że strona była świadoma swoich czynów. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że nikt nie wywierał na nią nacisków, wykorzystując jej uzależnienie.

Reasumując, zdaniem Dyrektora, stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i został ustalony zgodnie z obowiązującymi regułami, a sprawę wyjaśniono w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrał i ocenił kompletny materiał dowodowy, zgromadził wszelkie dostępne dokumenty.

Na powyższą decyzję B. W. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Skarżący oparł skargę na zarzutach naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 180 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 123 § 1 w zw. z art. 190 § 2 w zw. z art. 229, jak i art. 235 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 91 u.g.h., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony z 27 grudnia 2022 r. ponowionego pismem z 31 lipca 2023 r. dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka A. S. i A. B., a także przesłuchania w charakterze strony skarżącego i uznanie, że okoliczności które mają być stwierdzone tym wnioskiem dowodowym zostały ustalone w sposób wystarczający innymi dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy (co doprowadziło organ do niesłusznego ustalenia, że skarżący był osobą faktycznie organizującą, urządzającą gry hazardowe i czerpiącą z tego korzyści), podczas gdy przesłuchanie wskazanych świadków i strony pozwoliłoby organowi na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności ustalenia podmiotu urządzającego gry hazardowe bez koncesji na automatach w skontrolowanym lokalu. Jednocześnie wobec odmowy przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów organ faktycznie ograniczył skarżącemu możliwość czynnego udziału w postępowaniu, nie mógł on bowiem zadać zawnioskowanym świadkom pytań oraz złożyć przed organem zeznań w charakterze strony;

2) art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 229 oraz art. 235 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 91 ustawy, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przez zaniechanie wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, co wyraziło się w odmowie przeprowadzenia zawnioskowanych pismem z 27 grudnia 2022 r. ponowionego pismem z 31 lipca 2023 r. dowodów oraz niepodjęciem przez organ czynności dowodowych z urzędu w tym zakresie, podczas gdy przesłuchanie w charakterze świadka wskazanych osób oraz strony pozwoliłoby organowi na poczynienie prawidłowych i wszechstronnych ustaleń faktycznych i wnikliwego wyjaśnienia sprawy;

3) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 oraz art. 235 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 91 ustawy, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przez błędną ocenę zebranych w sprawie dowodów i niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego uznania, że skarżący był podmiotem urządzającym gry hazardowe na czterech ww. komputerach marki HP bez koncesji, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności z zeznań A. B., Z. D. i protokołu okazania Z. D., zeznań A. W. wynika, iż faktyczną osobą organizującą i urządzającą gry hazardowe na automatach w tym lokalu była nieustalona kobieta, która cyt. "przyjechała wynająć lokal", odebrała klucze od lokalu od Z. D., zaoferowała A. W. wynajem lokalu i przekazywała mu pieniądze za wynajmowanie lokalu, zatrudniła A. B., odbierała pieniądze od A. B., co wskazuje, że skarżący nie był faktycznie urządzającym gry hazardowe w lokalu, a jego rola ograniczała się do bycia tzw. "słupem";

4) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 oraz art. 235 Ordynacji podatkowej w zw. z art 91 ustawy, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że skarżący był osobą faktycznie organizującą i urządzającą gry hazardowe na czterech ww. komputerach marki HP bez koncesji, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że urządzającą gry hazardowe była bliżej nieustalona kobieta, zaś skarżący w tym czasie poddany był terapii uzależnień, co z kolei świadczy o tym, że osoby faktycznie urządzające gry hazardowe w lokalu przyjęły modus operandi polegający na wykorzystywaniu trudnego położenia osób uzależnionych (zarówno B. W., jak również A. W.), wykonując część czynności koniecznych do prowadzenia lokalu za pośrednictwem tych osób, które nie były faktycznymi organizatorami ani beneficjentami działania polegającego na urządzaniu gier hazardowych;

5) art. 180 § 1 w zw. z art. 96 § 2, art. 121 § 1 w zw. z art. 199 w zw. z art. 120 i art. 235 Ordynacji podatkowej oraz art. 91 ustawy i art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przez czynienie ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie protokołu zeznań złożonych w postępowaniu karnym przez skarżącego w charakterze świadka, który to dowód zastąpił faktycznie dowód z przesłuchania strony w postępowaniu przed Dyrektorem i stanowił jeden z głównych dowodów przy ustalaniu stanu faktycznego, podczas gdy do wykorzystania protokołu przesłuchania skarżącego w charakterze świadka w postępowaniu karnym doszło mimo tego, że w postępowaniu tym zmieniła się jego rola procesowa ze świadka na podejrzanego, a później oskarżonego, wobec czego organ nie mógł opierać się na znajdujących się w aktach postępowania karnego protokołach zeznań strony w charakterze świadka, zaś czynienie ustaleń na podstawie tego dowodu, bez przeprowadzenia dowodu z bezpośredniego przesłuchania skarżącego w ramach niniejszego postępowania stanowi rażące naruszenie zasady braku obowiązku dostarczania inkryminujących dowodów, co świadczy o działaniu z naruszeniem zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, jak również naruszeniu zasady uwzględniania słusznego interesu obywatela przez organy, a w konsekwencji narusza szeroko pojęte prawo do sprawiedliwego i rzetelnego procesu, o którym mowa w art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności;

6) art. 233 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a) w zw. z art. 207 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 91 ustawy, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika w sytuacji, gdy Dyrektor powinien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzyć postępowanie, względnie uchylić tę decyzję z uwagi na braki postępowania dowodowego i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. Nadto Dyrektor faktycznie nie dokonał samodzielnego rozpoznania sprawy, opierając się i powielając ustalenia faktyczne Naczelnika, czym naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania;

7) art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowane wyżej wskazanego przepisu i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, mimo, że nie był i nie jest on osobą urządzającą gry hazardowe w rozumieniu ustawy;

8) w przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów skarżący zarzucił także naruszenie art. 189f k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej mimo tego, że został on skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z 13 lipca 2022 r. sygn. akt: II K [...], a w konsekwencji za to samo zachowanie został prawomocnie skazany za przestępstwo skarbowe, zaś kara wymierzona w ramach postępowania karnego spełnia cele, dla których miałaby być nałożona pieniężna kara administracyjna, co oznacza rażące naruszenie zasady obejmującej nie tylko przypadki zbiegu odpowiedzialności za czyny sankcjonowane z mocy prawa karnego, ale też przypadki zbiegu odpowiedzialności za czyny sankcjonowane z mocy prawa karnego i innych przepisów prawa publicznego, w tym prawa administracyjnego, jeśli przewidują one środki o charakterze represyjnym, zaś wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w ramach tego postępowania w wysokości łącznej [...] zł stanowi rażąco nieproporcjonalną represję Państwa w stosunku do obywatela, biorąc pod uwagę stopień naruszenia prawa i okoliczności sprawy, które wskazują, że rzeczywistym organizatorem była nieznana osoba trzecia, a nie jak błędnie wskazuje organ - skarżący.

W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie stawianych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z 20 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 400/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 21 grudnia 2023 r. skarżący poparł skargę i podał, że ustawa, na podstawie której nałożono na niego karę, jest krzywdząca dla takich osób jak on. Skarżący podał, że został wykorzystany i zmanipulowany przez rzeczywistych sprawców procederu urządzania gier. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – z zastrzeżeniem art. 57a, który w tej sprawie nie ma zastosowania.

Sąd, poddając kontroli zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie sądu zgromadzony przez organy orzekające w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do zastosowania wymienionych w obu decyzjach przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji także do nałożenia na skarżącego B. W. kary pieniężnej w kwocie [...]zł.

Z uwagi na przedmiot sprawy, tożsamość stron postępowania i zarzutów skarg Sąd posłuży się poniżej argumentacją prawną przedstawioną przez tut. Sąd w sprawie ze skargi B. W., sygn. akt I SA/Ke 401/23.

W stanie faktycznym sprawy sporne było, czy skarżący był "urządzającym gry hazardowe" na ujawnionych podczas kontroli zestawach komputerowych. Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

W pierwszej kolejności zatem, z uwagi na brzmienie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., konieczne stało się rozstrzygnięcie w sprawie, czy skontrolowane urządzenia umożliwiały grę na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Zgodnie z tym przepisem grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.

Funkcjonariusze ŚUCS w K. oraz funkcjonariusze Policji w dniu 18 grudnia 2019 r. ujawnili w lokalu przy ul. [...] w S. cztery urządzenia elektroniczne w postaci zestawów komputerowych marki HP o podanych w decyzji numerach. Z urzędu organowi wiadome było, że nie wydano żadnemu podmiotowi koncesji na prowadzenie kasyna gry w tym lokalu.

Z ustaleń poczynionych w następstwie oględzin zestawów komputerowych oraz eksperymentu procesowego, jakiemu poddano te urządzenia, a także wniosków sporządzonej w postępowaniu opinii biegłego, wynikało, że:

- wynik gry nie zależy od zręczności gracza, rozgrywane na urządzeniu gry zawierają element losowości, ponieważ ich tok pozostaje poza sferą oddziaływania grającego i jest on niezależny od zdolności psychomotorycznych gracza. Grający nie jest w stanie określić i wytypować kolejności następujących po sobie symboli, ich ilości na poszczególnych bębnach, a zatem nie może wytypować premiowanej konfiguracji skutkującej uzyskaniem wygranej. Nie może też sam ułożyć symboli na wirtualnych bębnach w pożądanym przez siebie układzie. Rola gracza sprowadza się jedynie do ustalenia stawki za grę i uruchamiania cyfrowych bębnów wirtualnym przyciskiem "START", bez możliwości ich zatrzymania w określonej konfiguracji, a w przypadku aktywacji opcji "AUTOSTART" gracz nawet nie inicjuje gry, tj. nie uruchamia każdorazowo cyfrowych bębnów, aż do momentu wyłączenia tej opcji,

- gry rozgrywane na urządzeniach umożliwiają uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci punktów kredytowych, za które gracz może przedłużyć grę bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze lub za które gracz może rozpocząć nową grę poprzez ich wykorzystanie,

- gry rozgrywane na urządzeniach umożliwiają uzyskanie wygranej pieniężnej wypłacanej przez obsługę lokalu, w zamian za wygrane rzeczowe, tj. punkty kredytowe,

- ujawnione urządzenia umożliwiające rozgrywanie gier są urządzeniami elektronicznymi - komputerowymi.

Nie na wszystkich zestawach było możliwe odtworzenie przebiegu gry, jednakże słusznie przyjęto, że wszystkie cztery zestawy ujawnione w lokalu działały w identyczny sposób. Urządzenia na swoich monitorach w momencie przystąpienia do eksperymentu wyświetlały identyczne menu, jak na monitorze zestawów (dwóch), na których przeprowadzono gry. Menu to zawierało identyczne gry do wyboru, a same zestawy składały się z monitora, myszy, klawiatury i jednostki centralnej marki HP. Również biegły w swej opinii stwierdził, że zestawy są tak samo zbudowane, wyposażone i oprogramowane jak zestawy komputerowe, na których rozegrano gry w toku eksperymentu procesowego.

Poza tym okoliczność, że wszystkie ujawnione w ww. lokalu zestawy komputerowe umożliwiały gry na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych potwierdzona została przez świadka A. B. (pracującą w lokalu). Potwierdziła ona, że wszystkie cztery zestawy ujawnione w lokalu działają w identyczny sposób. Zeznała ona bowiem, że urządzenia te umożliwiały rozgrywanie gier po uprzednim zakredytowaniu ich punktami otrzymywanymi w zamian za gotówkę, a gry umożliwiały uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci punktów kredytowych oraz wygranej pieniężnej, w zamian za wygraną rzeczową, wypłacaną przez obsługę lokalu.

Zatem na podstawie eksperymentu procesowego, opinii biegłego oraz zeznań świadka prawidłowo przyjęto, że na ujawnionych czterech zestawach komputerowych urządzane były gry hazardowe, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., bowiem gry spełniały łącznie trzy przesłanki określone w przepisach, których wystąpienie determinuje uznanie gier za gry na automatach, tj.: 1) urządzane były na urządzeniach elektronicznych, 2) zawierały element losowości, 3) urządzane były o wygrane pieniężne lub rzeczowe. Gra na badanych urządzeniach nie miała charakteru zręcznościowego, gdyż cechy psychomotoryczne gracza, w tym zdolności manualne i umiejętności grającego, nie miały żadnego wpływu na przebieg rozgrywanych gier.

W skardze skarżący nie zakwestionował powyższych ustaleń dotyczących sposobu wykorzystania ujawnionych zestawów. Zarzucił jednak, że niesłusznie został uznany za osobę urządzającą gry w rozumieniu art. 89 u.g.h.

W orzecznictwie sądowym podnosi się, a sąd rozpoznający sprawę poglądy te podziela, że ustawa o grach hazardowych nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", ale posłużenie się nim przez ustawodawcę w wielu przepisach tej ustawy umożliwia określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Wskazuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne/techniczne/organizacyjne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczby graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. "Urządzanie", wedle słownikowego rozumienia tego zwrotu, to "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", przykładowo do urządzania gier na automatach bez koncesji, a to poprzez udostępnianie w danym czasie oraz miejscu narzędzia służącego ich urządzaniu i tym samym udostępniania samych gier na automatach bez koncesji. Chodzi przy tym o stwarzanie technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyroki NSA z 9 stycznia 2019 r. II GSK 4236/16, z 21 maja 2019 r. II GSK 1140/17, z 29 września 2020 r. II GSK 3435/17, z 27 lipca 2020 r. sygn. II GSK 3728/17, z 6 grudnia 2022 r. sygn. II GSK 1100/19, z 11 maja 2018 r. sygn. II GSK 3240/17, z 13 marca 2018 r. sygn. II GSK 3745/17, CBOSA). Co istotne, w pojęciu tym mieści się każda aktywność, bez której urządzanie mogłoby w ogóle nie dojść do skutku, bądź mogłoby być znacznie utrudnione, skomplikowane i przebiegać z zakłóceniami. "Urządzający gry" to zatem podmiot, który aktywnie realizuje (wykonuje) te działania (czynności), choćby korzyści majątkowe z funkcjonowania automatów uzyskiwał w sposób pośredni.

Nie jest wykluczone na gruncie u.g.h., że status ten, w odniesieniu do danego urządzenia elektronicznego, przysługiwać będzie więcej niż jednemu podmiotowi. Nie ma w takim przypadku znaczenia, w jakim stopniu dany podmiot przyczynił się do urządzania gier hazardowych, ponieważ odpowiedzialność administracyjna na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. ma charakter obiektywny. Każdy z takich podmiotów ponosi odpowiedzialność za własne zachowanie.

Przez "urządzanie gier hazardowych" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. należy więc rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzają do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Realizowanie nawet jednej z wielu czynności przyczyniającej się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie jest wystarczające do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającego grę hazardową. Do takich czynności zaliczyć należy także te związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak pozyskanie lokalu dla wstawienia do niego automatu do gier, wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, zapewnienie dostępu do energii elektrycznej, itp. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 552/22).

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy podnieść należy, że w świetle poczynionych ustaleń, które należycie udokumentowano w aktach sprawy, organy zasadnie uznały skarżącego za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust 1 pkt 1 u.g.h. Jego działania, opisane w decyzjach, miały bowiem istotne znaczenie z punktu widzenia organizacji, ekonomicznej i technicznej realizacji procederu urządzania gier hazardowych na czterech zestawach komputerowych ujawnionych 18 grudnia 2019 r. w lokalu przy ul. [...] w S..

W ocenie Sądu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że B. W. zorganizował i pozyskał odpowiednie miejsce na zamontowanie i eksploatację urządzeń elektronicznych do gier. Zawarł bowiem 12 lipca 2019 r. umowę najmu ww. lokalu z D. D.. Dowodem tego jest zarówno dokument umowy, jak i zeznania świadków W. D. i D. D.. Strona przystosowała też lokal do prowadzenia gier hazardowych poprzez wyposażenie lokalu w zabudowę meblarską – boksy na stanowiska komputerowe, okleiła okna i drzwi lokalu folią uniemożliwiającą podglądanie wnętrza lokalu z zewnątrz, umieściła baner "Open" nad drzwiami oraz zapewniła dostęp energii elektrycznej do lokalu, zawierając umowę kompleksową sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usługi dystrybucji (aby uruchomić aplikację do rozgrywania gier konieczne było podłączenie urządzeń – zestawów komputerowych do internetu).

Nadto nabyła do ww. lokalu komputery stacjonarne.

Powyższe ustalenia potwierdzają następujące dowody: umowa kompleksowa sprzedaży energii elektrycznej nr [...]/[...], zeznania skarżącego w postępowaniu karnym z 16 marca 2021 r., protokół oględzin lokalu z 18 grudnia 2019r., umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych z 4 maja 2019 r., potwierdzenia przelewów.

Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że skarżący aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, podejmując czynności o charakterze organizacyjnym, ekonomicznym i technicznym, skutkujące zaistnieniem odpowiednich warunków do sprawnego i niezakłóconego funkcjonowania urządzeń oraz ich używania do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.

Podkreślić ponownie należy, że urządzanie gier bez koncesji na urządzeniach elektronicznych nie ogranicza się do jednej czynności, lecz stanowi łańcuch wielu czynności i zachowań jednej lub kilku osób. Jest to złożony proces, w ramach którego podejmowanych jest szereg czynności o wielorakim charakterze. Jednakże każda osoba, realizująca nawet z pozoru niewielką czynność, lecz przyczyniającą się do zrealizowania całego procesu, w istocie popełnia delikt administracyjny polegający na urządzaniu gry hazardowej na urządzeniach elektronicznych (komputerowych) bez koncesji.

Na powyższą ocenę nie mają wpływu okoliczności, że w dacie kontroli (18 grudnia 2019 r.) umowa najmu lokalu była przez skarżącego rozwiązana (z dniem 6 listopada 2019 r.), a nowym jego najemcą został A. W. oraz dokonano zmiany odbiorcy energii elektrycznej w lokalu od 12 listopada 2019 r. Pomimo bowiem tych formalnych zmian, istniejących w czasie kontroli, nadal to B. W. dokonywał płatności z własnego rachunku bankowego za czynsz lokalu i media, przyjął pełnomocnictwo od A. W. i na jego podstawie zawarł w jego imieniu umowę z operatorem na sprzedaż i świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej, dzięki czemu w lokalu kontynuowano dostawy energii także 18 grudnia 2019 r. Podkreślić również należy, że skarżący nadal pozostawał osobą do kontaktu w sprawie umowy dotyczącej energii elektrycznej, bowiem to jego numer telefonu wpisano w miejscu "telefonu kontaktowego". Nadto skarżący uiszczał z własnego rachunku bankowego opłaty związane z siedzibą firmy A. W..

Sąd podziela wnioski organu, że podjęcie tych czynności formalnych – rozwiązania umowy najmu oraz zmiany odbiorcy energii elektrycznej w lokalu – miało na celu jedynie próbę ukrycia faktu urządzania gier przez skarżącego.

W tej sprawie nie sposób pominąć istotnej okoliczności, która przesądza o tym, że skarżący winien być uznany za urządzającego gry, wynikającej z tego, że wydany został prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. dnia 13 lipca 2022 r. w sprawie o sygn. akt II K 517/22, w którym uznano B. W. za winnego urządzania gier hazardowych w okresie od nieustalonego dnia po 12 lipca 2019 r. do 18 grudnia 2019 r. oraz od nieustalonego dnia po 18 grudnia 2019 r. do 30 stycznia 2020 r., stanowiącego przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., za co wymierzono mu karę grzywny. Jak wynika z protokołu rozprawy karnej z dnia 4 lipca 2022 r. oskarżony B. W. przyznał się do zarzucanego mu czynu i poddał się dobrowolnie karze, wnosząc o wymierzenie mu kary grzywny oraz orzeczenie o przepadku dowodów rzeczowych. Zatem okoliczność, że skarżący urządzał gry hazardowe została stwierdzona w sentencji prawomocnego wyroku skazującego Sądu Rejonowego w S..

W tym miejscu podnieść należy, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 11 p.p.s.a., jak i w orzecznictwie Sądu Najwyższego na tle art. 11 k.p.c., zgodnie przyjmuje się, że związanie sądu ustaleniami co do popełnienia przestępstwa, stwierdzonymi w prawomocnym wyroku wydanym w postępowaniu karnym oznacza obowiązek przyjęcia przez sąd administracyjny (lub odpowiednio cywilny), że zaistniały wszystkie okoliczności istotne dla bytu przestępstwa, za które został skazany sprawca, w szczególności wszystkie okoliczności należące do znamion strony przedmiotowej i podmiotowej przestępstwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2020 r., II OSK 825/18, z 28 listopada 2019 r., II GSK 1875/17, z 17 stycznia 2019 r., I FSK 273/17, 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2070/09 i sygn. akt I FSK 790/10 z 19 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 2204/15 oraz z 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I FSK 2274/15, wyroki Sądu Najwyższego z 23 maja 2019 r., II CSK 360/18, LEX nr 2673068, z 23 stycznia 2020 r. II PK 135/18, LEX nr 2805058, z 23 czerwca 2017 r. I CSK 614/16, LEX nr 2376905). Sąd administracyjny nie może zatem badać i we własnym zakresie oceniać, czy ustalenia te były prawidłowe i znajdowały potwierdzenie w zebranym przez sąd karny materiale dowodowym. W orzecznictwie podkreśla się (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2014 r., I FSK 1557/13), że związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikającymi z art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego. Istnienie takiego wyroku musi być więc odczytywane jako ograniczające (pośrednio) także i same organy administracyjne w zakresie możliwego prowadzenia przez nie postępowania dowodowego oraz wywodzonych na jego podstawie ustaleń faktycznych. Skoro sąd karny uznał skarżącego jako winnego zarzucanego czynu – urządzania gier hazardowych w konkretnym lokalu na konkretnych zestawach, to zarówno organ administracji jak i sąd administracyjny są zobowiązane ustalenie to przyjąć.

W kontekście powyższego jako niezasadne należy ocenić zarzuty skargi naruszenia przepisów postępowania – tj. 180 § 1 w zw. z art. 188 oraz 123 § 1, art. 190 § 2 i art. 229 Ordynacji podatkowej, art. 120, art. 121 §1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego materiał dowodowy sprawy oraz dowody, przeprowadzenia których domagał się formułując stosowne wnioski, potwierdziłyby, że faktyczną osobą organizującą i urządzająca gry hazardowe w lokalu przy ul. [...] była nieustalona kobieta, która przyjechała wynająć lokal, odebrała klucze, zatrudniała pracowników. Skarżący argumentuje, że był jedynie "słupem", wykorzystanym do wykonania części czynności koniecznych do prowadzenia lokalu w trudnym dla niego okresie uzależnienia.

Organy mają obowiązek podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, dokonując na jego podstawie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona - postępując w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Postępowanie powinno być przy tym prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Zdaniem Sądu, podejmowanie przez organy czynności zmierzające do ustalenia okoliczności związanych z prowadzeniem gry wbrew warunkom z u.g.h. należy uznać za postępowanie wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 Ordynacji podatkowej. Należy mieć na względzie, że ww. przepis stanowi o działaniach niezbędnych, a wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek organów do gromadzenia materiału dowodowego, nie jest niczym nieograniczony i bezwzględny. Wskazany obowiązek obciąża organy do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Przy tym należy przypomnieć, że w procesie urządzania gier hazardowych bez koncesji może uczestniczyć kilka osób, a każda z nich ponosi odpowiedzialność za własne działania.

Innymi słowy, dla odpowiedzialności skarżącego nie ma znaczenia to, że również inne osoby podejmowały działania, które w swoim efekcie doprowadziły do tego, że gry hazardowe faktycznie się odbywały. W realiach sprawy organy udowodniły ponad wszelką wątpliwość, że to skarżący podejmował czynności organizacyjne, ekonomiczne i techniczne, które były niezbędne, by w lokalu przy ul. [...] w S. możliwa była organizacja nielegalnego procederu gier hazardowych na zestawach komputerowych. Okoliczność zaangażowania również innych osób w urządzanie gier nie wpływa zarówno na fakt jak i zakres odpowiedzialności samego skarżącego. Stąd niezasadnie zarzucono w skardze uchybienia przepisom postępowania polegające na braku ustaleń co do osoby faktycznie urządzającej gry hazardowe w lokalu.

Prawidłowo również organ odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów w postaci zeznań świadków A. S. i A. B. oraz przesłuchania strony. Dowody te miały być przeprowadzone na okoliczność, że skarżący nie uczestniczył aktywnie w procesie urządzania gier, zatem nie powinien być traktowany jako "urządzający gry" według art. 89 ust 1 pkt 1 u.g.h. W ocenie Sądu, zgromadzony w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy pozwalał na poczynienie istotnych oraz wiążących ustaleń faktycznych, stąd też zarzuty skarżącego zmierzające do wykazania niekompletnego charakteru materiału dowodowego (poprzez m.in. nieuwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodów) nie mogły zostać uwzględnione. Skoro z dowodów zgromadzonych w sprawie oraz – przede wszystkim – z prawomocnego wyroku skazującego SR w S. wynikało, że skarżący jest urządzającym gry hazardowe, przeprowadzanie dalszych dowodów na tę okoliczność było zbędne i niecelowe.

W szczególności związanie organu ustaleniami prawomocnego wyroku karnego skazującego skarżącego na karę grzywny uniemożliwiało przyjęcie przez organ odmiennej, a forsowanej przez skarżącego tezy, że działanie jego nie wypełniało definicji z art. 89 ust 1 pkt 1 u.g.h.

Dodatkowo podnieść należy, że niezasadnie skarżący zarzuca wadliwe oparcie się organu o materiał dowodowy zgromadzony w innych postępowaniach, w tym w postępowaniu karnym. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują zasady bezpośredniego przeprowadzania dowodów w postępowaniu administracyjnym. Wręcz przeciwnie, zgodnie z treścią art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast w myśl art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.

W świetle powyższego posłużenie się materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe oraz w postępowaniu przez Sądem Rejonowym w S. było właściwe i zgodne z przepisami proceduralnymi. Na marginesie rozważań podnieść należy, że nie można a priori wykluczać możliwości powtórzenia niektórych czynności dowodowych przeprowadzonych w toku innych postępowań, jednakże w orzecznictwie sądowym słusznie podnosi się, że konieczne jest to jedynie wówczas, gdy ocena tych dowodów, dokonana w powiązaniu z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu podatkowym, uniemożliwia jednoznaczne i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w konkretnej sprawie (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 204/09). W sytuacji, gdy dowód dotyczy okoliczności niemających znaczenia dla sprawy lub gdy zgłoszony jest na okoliczność, która została już stwierdzona innym dowodem, nie istnieje nakaz jego przeprowadzenia (art. 188 O.p.). W realiach sprawy nie było konieczności ponownego przeprowadzenia dowodów z zeznań A. S. oraz A. B.. Okoliczność, na jaką miały być dowody te przeprowadzone, została bowiem wykazana w sposób kompletny innymi dowodami.

Również jako niezasadny Sąd ocenił argument skarżącego o nieprawidłowym włączeniu do akt sprawy jego zeznań w charakterze świadka i podejrzanego w postępowaniu karnym. Okoliczność innej roli procesowej strony nie wyklucza możliwości posłużenia się tymi dowodami w postępowaniu o wymierzenie kary administracyjnej. Nie można też zgodzić się ze skarżącym, że w oparciu o powyższe dowody organ dokonał kluczowych ustaleń determinujących rozstrzygnięcie sprawy. Dowody te zostały bowiem ocenione przez organ we wzajemnym powiązaniu z innymi zgromadzonymi w sprawie dowodami. O tym natomiast, że skarżący urządzał gry hazardowe świadczył nie tylko wyrok karny skazujący, ale także dowody z dokumentów w postaci: umowy najmu, umowy dotyczącej energii elektrycznej, potwierdzenia dokonania przelewów tytułem czynszu najmu oraz innych opłat związanych z lokalem i firmą A. W., zeznania świadków W. D. i D. D.. Zatem nawet w przypadku pominięcia dowodów z zeznań skarżącego w postępowaniu karnym, okoliczność, że był urządzającym gry hazardowe bez koncesji jest wykazana w sposób niewątpliwy i pełny.

Zdaniem Sądu przeprowadzony przez DIAS wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd podziela w tym zakresie argumentację organu, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów.

Nie został więc naruszony art. 191 Ordynacji podatkowej. Zarzut ten skarżący uzasadnia, wskazując na wynikający ze zgromadzonych dowodów udział w urządzaniu gier bliżej nieokreślonej kobiety, która podejmowała wymienione czynności, w tym rekrutowała pracowników, wydawała im polecenia. Otóż jak wynika z wyżej przedstawionych rozważań okoliczność udziału w urządzaniu gier innych niż skarżący osób nie jest okolicznością uwalniającą go od poniesienia skutków za własny udział i czynności (organizacyjne, ekonomiczne i techniczne) podjęte również w celu urządzania gier. Podnieść nadto wymaga, że dla wypełnienia definicji urządzającego gry obojętne pozostaje subiektywne przekonanie skarżącego, jakoby został wykorzystany przez osoby organizujące nielegalny proceder. Skarżący jest osobą dorosłą, posiada pełną zdolność do czynności prawnych, a w konsekwencji ponosi również pełną odpowiedzialność za skutki podejmowanych przez siebie decyzji oraz wykonywanych samodzielnie zadań. Nie ulega wątpliwości, że skarżący realizował czynności o charakterze organizacyjnym, ekonomicznym oraz technicznym (tj. wyszukanie lokalu, najem lokalu, remont lokalu, wyposażenie w sprzęt komputerowy, zapłata za czynsz i inne opłaty), bez których nie byłoby możliwe realizowanie gier hazardowych bez koncesji w tym konkretnym miejscu.

Zdaniem Sądu nie naruszono też zasady dwuinstancyjności postępowania. O uchybieniu tej zasadzie nie może świadczyć okoliczność, że organ II instancji podzielił ustalenia i wnioski organu pierwszoinstancyjnego. Dyrektor dokonał bowiem samodzielnej kontroli decyzji Naczelnika oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dokonując jej kontroli, Sąd nie stwierdził więc naruszenia przepisów postępowania wymienionych w skardze. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy organ dokonał też właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, uznając, że skarżący swoim zachowaniem wypełnił definicję urządzającego gry hazardowe bez koncesji, o którym mowa w art. 89 ust 1 pkt 1 u.g.h.

Zdaniem Sądu, w realiach sprawy nie doszło też do naruszenia przez organ art. 189f k.p.a. poprzez nieodstąpienie przez organ od wymierzenia kary administracyjnej. Organy wyraziły bowiem prawidłowe stanowisko w zakresie niezaistnienia przesłanek warunkujących odstąpienie do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 189f k.p.a.

Jak przyjmuje się w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych, a pogląd ten Sąd rozpoznający sprawę podziela, art. 189f k.p.a. ma zastosowanie w sprawach wymierzania kar pieniężnych na podstawie art. 89-90 u.g.h. (por. wyroki NSA z dnia: 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 451/20 i sygn. akt II GSK 1156/20, CBOSA). Zgodnie z treścią art. 189f k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Zdaniem Sądu, słusznie organy przyjęły, że naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych nie może być uznane za naruszenie prawa znikomej wagi, mając na uwadze charakter działalności hazardowej oraz przyjęte przez ustawodawcę zasady organizacji gier, w tym wprowadzone zakazy i ograniczenia w zakresie urządzania gier hazardowych, które służyć mają ochronie dóbr prawnych, w szczególności ochronie społeczeństwa i obywateli przed negatywnymi skutkami uzależnienia od hazardu. W przypadku skarżącego nie można także stwierdzić spełnienia przesłanki zaprzestania naruszenia prawa, bowiem skarżący sam nie zaprzestał nielegalnej działalności polegającej na naruszeniu przepisów ustawy o grach hazardowych, lecz nastąpiło to w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych. Skarżący naruszenia tego przepisu upatruje także w okoliczności, że prawomocnym wyrokiem sądu karnego został skazany za czyn z art. 107 § 1 k.k.s., a wymierzona przez sąd kara spełnia cele, dla których miałaby zostać nałożona pieniężna kara administracyjna.

Zdaniem skarżącego wydanie zaskarżonej decyzji narusza zasadę ne bis in idem. Tę argumentację skargi należy uznać jako niezasadną. Sąd rozpoznający sprawę podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, że odpowiedzialność administracyjna za naruszanie warunków urządzania gier na automatach w zakresie odnoszącym się do miejsca ich urządzania oraz odpowiedzialność karna za urządzanie gier hazardowych stanowią odrębne reżimy odpowiedzialności. Odpowiedzialność karno-skarbowa oparta jest bowiem na odmiennych przesłankach niż odpowiedzialność za delikt administracyjny. O ile pierwsza z nich oparta jest za zasadzie winy, którą można przypisać osobie fizycznej - to druga oparta jest na przesłance obiektywnego naruszenia prawa. Ponadto, o ile główną funkcją odpowiedzialności karnej jest funkcja represyjna, czyli odwet za popełniony czyn zabroniony, to główną funkcję odpowiedzialności administracyjnej stanowi szeroko pojęta prewencja. Podniesienia przy tym wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt P 32/12 uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W uzasadnieniu tego orzeczenia TK wskazał natomiast, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. statuuje tylko jedną, obiektywną przesłankę wymierzenia kary pieniężnej, tj. urządzanie gry na automatach poza kasynem gry.

Równocześnie TK zaaprobował, jako trafne, stanowisko sądów administracyjnych, że urządzającym grę jest każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie (art. 4 ust. 2 u.g.h.) bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej (spółka z o.o., spółka akcyjna). Trybunał Konstytucyjny uznał, że konstytucyjny zakaz ne bis in idem (nie można orzekać dwa razy w tej samej sprawie), nie stoi na przeszkodzie ustanowieniu przez ustawodawcę jednocześnie sankcji administracyjnej (kara pieniężna) i sankcji karnej (kara grzywny) za ten sam czyn polegający na urządzaniu gry bez koncesji na automatach poza kasynem gry. Państwo ma bowiem swobodę wyboru sankcji prawnych w celu zapewnienia ochrony konsumentów przed uzależnieniem od gry oraz zapobiegania przestępczości i oszustwom związanym z grami losowymi. Sankcje prawne mogą więc być sankcjami administracyjnymi, sankcjami karnymi lub oboma rodzajami tych sankcji jednocześnie (łącznie).

W przypadku odpowiedzialności administracyjnej z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a więc kara pieniężna o określonej kwocie, nie mamy do czynienia z sankcją penalną o charakterze odwetowym. Celem administracyjnej kary pieniężnej nie jest odpłata za naruszenie dóbr chronionych (takich jak zdrowie obywateli, porządek publiczny, mienie - zarówno prywatne, jak i państwowe), co wymagałoby, aby odpłata była adekwatna przede wszystkim do stopnia zawinienia. Administracyjna kara pieniężna stanowi konsekwencję stwierdzenia (obiektywnego) naruszenia określonego w ustawie zakazu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Jej celem nie jest więc odpłata za popełniony czyn, co charakteryzuje sankcje karne, ale prewencja oraz restytucja niepobranych należności i podatku od gier prowadzonych nielegalnie.

TK stwierdził zatem, że nie można mówić o naruszeniu zasady ne bis in idem, ponieważ tylko kara przewidziana w art. 107 k.k.s. ma charakter odwetowy (penalny), natomiast kara administracyjna z art. 89 u.g.h. nie ma takiego charakteru.

Ochrona interesu publicznego wymaga zatem wprowadzenia do systemu prawnego skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji prawnych za naruszenie realizujących interes publiczny obowiązków prawnych, takich jak obowiązek urządzania gier na automatach wyłącznie w kasynach gry. Ustanowienie sankcji prawnych za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o grach hazardowych jest konieczne, ponieważ nie ma innego, alternatywnego środka prawnego, który zapewniałby skuteczną realizację legitymowanych konstytucyjnie celów ustawy. Realizacja wskazanych celów, a przez to ochrona interesu publicznego, wymaga bowiem nie tylko ustanowienia sankcji administracyjnych za naruszenie obowiązku wynikającego z ustawy o funkcji głównie prewencyjnej, takich jak administracyjna kara pieniężna, ale także - ze względu na wagę i znaczenie chronionych dóbr, wartości i zasad - sankcji karnych o funkcji głównie odwetowej. Wyeliminowanie możliwości pociągnięcia osoby urządzającej gry na automatach poza kasynem gry do odpowiedzialności administracyjnej, po uprzednim skazaniu za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe za takie urządzanie gier, osłabiłoby prewencyjną funkcję regulacji zawartej w art. 89 u.g.h.

W ocenie TK, określona w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. hazardowych kara pieniężna w zbiegu z karą grzywny przewidzianą w art. 107 § 4 k.k.s. nie była niewspółmiernie dolegliwą lub nieracjonalną i dlatego nie stanowiła nadmiernej reakcji państwa na naruszenie prawa.

Dodatkowo w analizowanym kontekście przywołania wymaga uzasadnienie uchwały NSA z dnia 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16, gdzie sąd ten podał, że relacji między sankcją administracyjną a deliktem prawa administracyjnego towarzyszy założenie, że (pieniężna) kara administracyjna nakładana jest wobec podmiotu dopuszczającego się deliktu bez związku z jego zawinieniem, albowiem odpowiedzialność za ten delikt ma charakter obiektywny. Z tego wynika, że instytucja kary administracyjnej stanowi nieodłączny element przymusu państwowego, który polega na stosowaniu przymusu typu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacjach dotyczących wykonywania nakazów bądź przestrzegania zakazów ustanowionych przez administrację albo wprost wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Aktywność administracji publicznej w omawianej sferze zawsze więc będzie determinowana prawnym obowiązkiem podjęcia skutecznych działań zmierzających do pełnej ich realizacji i doprowadzenia do stanu korespondencji zaistniałych stanów, sytuacji, czy zdarzeń z obowiązującymi aktami normatywnymi. Sankcja w postaci administracyjnej kary pieniężnej stanowi więc dolegliwość za popełniony delikt administracyjny, przez który z kolei należałoby rozumieć czyn polegający na bezprawnym działaniu lub bezprawnym zaniechaniu podjęcia nakazanego działania skutkujący naruszeniem norm prawa administracyjnego i zagrożony sankcją administracyjną. Zatem kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 u.g.h., rekompensuje nieopłacony podatek od gier i inne należności uiszczane przez legalnie działające podmioty. Celem tej kary nie jest więc odpłata za popełniony czyn, co charakteryzuje sankcje karne, ale przede wszystkim restytucja niepobranych należności i podatku od gier, a także prewencja. Kara pieniężna jest więc reakcją ustawodawcy na fakt czerpania zysków z nielegalnego urządzania gier hazardowych przez podmioty nieodprowadzające z tego tytułu podatku od gier, należności i opłat.

Mając na względzie powyżej zaprezentowane poglądy, które znajdują zastosowanie także do kary wymierzonej na podstawie art. 89 ust 1 pkt 1 u.g.h. sąd przyjął, że wymierzona skarżącemu wyrokiem karnym kara grzywny nie spełnia celów, dla których nakładana jest kara administracyjna za urządzanie gry hazardowej bez koncesji. W sprawie nie ziściła się więc przesłanka objęta art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. umożliwiająca zastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej.

Co prawda organ zaprezentował stanowisko o braku zastosowania w realiach sprawy art. 189f k.p.a., ale dokonał ustaleń w kontekście wystąpienia przesłanek objętych tym przepisem. Organ podzielił przy tym argumentację i wnioski zajęte przez organ I instancji, co do braku podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. Pomimo więc błędnego przyjęcia przez Dyrektora, że art. 189f k.p.a. nie ma zastosowania w sprawie, należy stwierdzić, że uchybienie w tym zakresie nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Dalej organ ocenił bowiem, czy w sprawie nastąpiły okoliczności uzasadniające zastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, uregulowane we wskazanym przepisie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z tych powodów, nie dostrzegając z urzędu żadnych naruszeń wymagających wyeliminowania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego, skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.