Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 441/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6ka ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik Sędziowie: Sędzia WSA Marek Kraus (spr.) Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 grudnia 2022 r., nr SKO.463.93.2022 w przedmiocie określenia wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące lipiec i sierpień 2022 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej jako "SKO" lub "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570), art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651, dalej jako "O.p.") i art. 6ka ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888 ze zm., dalej jako "u.c.p.g."), po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej w L. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółdzielnia") od decyzji Burmistrza Miasta Lęborka (dalej jako "Burmistrz Miasta" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 4 października 2022 r., w sprawie określenia wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące lipiec i sierpień 2022 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

2.1. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2022 r. Burmistrz Miasta wszczął wobec Spółdzielni postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na niedopełnienie przez mieszkańców budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w miesiącach lipiec i sierpień 2022 r. obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Decyzją z dnia 4 października 2022 r. Burmistrz Miasta określił dla ww. nieruchomości wysokość opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lipiec 2022 r. w kwocie 1.850,00 zł i za miesiąc sierpień 2022 r. w kwocie 1.800,00 zł.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ pierwszej instancji powołał wybrane przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i wyjaśnił, że w dniach 19 lipca 2022 r., 25 lipca 2022 r., 29 lipca 2022 r., 23 sierpnia 2022 r., 29 sierpnia 2022 r. i 2 września 2022 r. do organu wpłynęły zawiadomienia od firmy wywozowej o stwierdzonych przypadkach braku segregacji odpadów komunalnych. W związku z powyższym organ określił Spółdzielni wysokość opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami, wyjaśniając, jak została obliczona.

2.2. Decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej od ww. decyzji Burmistrza Miasta, SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podkreślił, że podmiot odbierający odpady poinformował Burmistrza Miasta o stwierdzonych w dniach 13 lipca 2022 r., 20 lipca 2022 r., 26 lipca 2022 r., 27 lipca 2022 r., 10 sierpnia 2022 r., 24 sierpnia 2022 r. i 31 sierpnia 2022 r. nieprawidłowościach w segregacji odpadów, do zawiadomień załączając dokumentację fotograficzną wskazującą na obecność w pojemnikach na odpady biodegradowalne odpadów szklanych, metalowych, papierowych, zmieszanych i z tworzyw sztucznych, a w pojemniku na odpady szklane odpadów metalowych, biodegradowalnych, papierowych, zmieszanych i z tworzyw sztucznych. SKO wskazało, że materialnoprawną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwały Nr XXXI-483/2021 Rady Miejskiej w Lęborku z dnia 26 listopada 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do odbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, a także uchwały Nr XXI-332/2020 Rady Miejskiej w Lęborku z dnia 22 grudnia 2020 r. w sprawie ustalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto Lębork.

Dalej SKO powołało treść wybranych przepisów ustawy o czystości i porządku w gminach i stwierdziło, że niewątpliwie naruszeniem obowiązku selektywnego zbierania odpadów jest zbieranie odpadów poprzez ich gromadzenie w nieodpowiednim rodzaju lub pojemniku; np. gromadzenie szkła czy makulatury w pojemniku przeznaczonym na zmieszane odpady komunalne albo gromadzenie zmieszanych odpadów w pojemniku na szkło czy makulaturę. W przypadku natomiast niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.

Analizując przepis art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. SKO podkreśliło, że wydanie decyzji określającej wysokość opłaty podwyższonej następuje w przypadku niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązkiem organu określającego opłatę podwyższoną jest zatem wykazanie, że właściciel nieruchomości nie dopełnił obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

W opinii SKO, dowody zebrane w niniejszej sprawie dowodzą, że na przedmiotowej nieruchomości nie segregowano odpadów zgodnie z opisanymi przez organ zasadami. Tymi dowodami w sprawie są zawiadomienia podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości. Sama strona nie kwestionuje jednoznacznie tego faktu, wskazując jedynie, że nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji niewłaściwego segregowania odpadów, gdy niedopełnienie obowiązku miało charakter incydentalny, a samo naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych mogło być wynikiem postępowania jednego lub kilku mieszkańców albo nawet osób niebędących mieszkańcami (dysponującymi nielegalnie kluczem od wiaty), organ zaś zastosował odpowiedzialność zbiorową. SKO podkreśliło, że bezspornie jest, że w pojemniku na odpady biodegradowalne znajdowały się odpady szklane, metalowe, papierowe, zmieszane i z tworzyw sztucznych, a w pojemniku na odpady szklane odpady metalowe, biodegradowalne, papierowe, zmieszane i z tworzyw sztucznych. Wykonane fotografie jednoznacznie przy tym wskazują, że wykonano je na nieruchomości strony.

Odnosząc się do treści odwołania SKO zauważyło, że Spółdzielnia jako władająca nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. Obowiązek ten powinien przejawiać się właściwym oznaczeniem oraz zabezpieczeniem pojemników przed dostępem osób trzecich, a także, w razie potrzeby, właściwym oświetleniem pomieszczenia, w którym się one znajdują. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.

SKO nie podzieliło również argumentu dotyczącego braku możliwości uznania incydentalnego naruszenia zasad segregacji za wystarczające do nałożenia podwyższonej opłaty. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę. SKO jednocześnie podkreśliło, że wykładnia gramatyczna przepisów art. 6ka u.c.p.g. oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów.

W konsekwencji, w opinii SKO, organ pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej (50,00 zł), o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g., mnożąc ją przez liczbę osób (37 w lipcu i 36 w sierpniu) zamieszkałych na nieruchomości w miesiącu lipcu i miesiącu sierpniu 2022 r.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca zaskarżyła ww. decyzję SKO w całości, zarzucając:

I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny na wynik sprawy, tj.:

1) art. 124 O.p. w związku z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów stawianych przez stronę postępowania a tym samym naruszenie zasady przekonywania stron co do zasadności przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy przy załatwieniu sprawy;

2) art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez nienależyte uzasadnienie faktyczne z uwagi na zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji;

3) art. 210 § 1 pkt 8 O.p. poprzez brak czytelnego podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pod decyzją;

4) art. 2a O.p. poprzez niezastosowanie podstawowej zasady ordynacji podatkowej, tj. in dubio pro tributario stanowiącej, iż niedające się usunąć wątpliwości co do przepisów prawa rozstrzyga się na korzyści podatnika.

II. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że nawet incydentalne zaniechanie obowiązku selektywnego zbierania odpadów uprawnia do zastosowania opłaty podwyższonej.

III. Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie zasady odpowiedzialności zbiorowej, sprzecznej z zasadą demokratycznego państwa prawnego.

W związku z powyższym Spółdzielnia wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta w całości, a także o zasądzenie od SKO na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia podniosła m.in., że organ odnosząc się do zarzutów odwołania poprzestał na ogólnikach. W szczególności jej zarzut braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pozostał bez odpowiedzi, podobnie jak zarzuty braku dowodu z oględzin oraz zastosowania zasady odpowiedzialności zbiorowej. W ocenie Skarżącej organ praktycznie w ogóle nie dokonał analizy zgromadzonych dowodów. Strona podnosi także, że nie ma możliwości stwierdzenia, czy decyzja została podpisana przez osoby uprawnione. Dodatkowo Skarżąca stwierdziła, że niewłaściwa segregacja miała charakter incydentalny, nie notoryczny, oraz że w sprawie zachodzą obiektywne wątpliwości, co do prawa, uzasadniające zastosowanie zasady in dubio pro tributario. Końcowo Skarżąca nie zgodziła się z naliczeniem opłaty podwyższonej od wszystkich mieszkańców – co uważa za zastosowanie zasady odpowiedzialności zbiorowej – w sytuacji, gdy jest rzeczą oczywistą, że ewentualne nieprawidłowości mogły być wynikiem postępowania jednego lub kilku mieszkańców, bądź nawet osób, które nielegalnie dysponują kluczem do wiaty śmietnikowej, a nie są mieszkańcami.

4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji SKO.

5.3. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości określenia Spółdzielni opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Zdaniem organów obu instancji ze względu na stwierdzone przez podmiot odbierający odpady przypadki braku segregacji odpadów komunalnych w miesiącach lipiec i sierpień 2022 r. Skarżąca jako właściciel nieruchomości zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej.

Natomiast zdaniem strony skarżącej ewentualne nieprawidłowości miały charakter incydentalny, a samo naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych mogło być wynikiem postępowania jednego lub kilku mieszkańców albo nawet osób niebędących mieszkańcami, co nie uprawniało organu do określenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości.

W ocenie Sądu w tak zaistniałym sporze rację należy przyznać organom.

5.4. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w myśl art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Jak stanowi art. 6ka ust. 2 ww. ustawy, wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie natomiast z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.

Powołany art. 6ka u.c.p.g. określa więc konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek powyższy wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g.

Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g., należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane: a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych – przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości. Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce.

5.5. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.

Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, stwierdzić należy, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność Skarżącej, stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów – w pojemniku przeznaczonym na odpady biodegradowalne znajdowały się odpady szklane, metalowe, papierowe, zmieszane i z tworzyw sztucznych, a w pojemniku na odpady szklane odpady metalowe, biodegradowalne, papierowe, zmieszane i z tworzyw sztucznych. Niedopełnienie przez Spółdzielnię obowiązku selektywnego zbierania odpadów w miesiącu lipcu 2022 r. zostało stwierdzone przez podmiot odbierający odpady czterokrotnie, tj. w dniach: 13 lipca 2022 r. (zawiadomienie z dnia 15 lipca 2022 r.), 20 lipca 2022 r. (zawiadomienie z dnia 21 lipca 2022 r.), a także 26 lipca 2022 r. i 27 lipca 2022 r. (zawiadomienie z dnia 27 lipca 2022 r.), natomiast w miesiącu sierpniu 2022 r. – trzykrotnie, tj. w dniach: 10 sierpnia 2022 r. (zawiadomienie z dnia 19 sierpnia 2022 r.), 24 sierpnia 2022 r. (zawiadomienie z dnia 24 sierpnia 2022 r.) i 31 sierpnia 2022 r. (zawiadomienie z dnia 31 sierpnia 2022 r.).

Nie ma przy tym wątpliwości, że ww. nieprawidłowości zostały stwierdzone na nieruchomości Skarżącej. Należy zaznaczyć, że na znajdujących się w aktach sprawy fotografiach, załączonych do ww. zawiadomień, widoczna jest nie tylko zawartość pojemników na odpady, ale także znajdująca się na wiacie śmietnikowej tablica, na której widnieje adres nieruchomości.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że doszło do uchybienia przez Skarżącą obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych – przy czym uchybienie to nie miało charakteru incydentalnego, jak twierdzi strona, ale wystąpiło wielokrotnie.

W tym miejscu należy zauważyć, że z art. 6ka u.c.p.g. wynika, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie tego wydania decyzji administracyjnej nakładającej na właściciela opłatę podwyższoną. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości – "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.c.p.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji.

W ocenie Sądu, nie stanowi wystarczającego oparcia dla uwzględnienia wskazanych przesłanek uporczywości/notoryjności odwołanie się do uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej u.c.p.g.. Uzasadnienie projektu ustawy nie ma charakteru normatywnego, nie jest elementem stanu prawnego. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby w akcie tym doszukiwać się treści normatywnych, w szczególności aby na jego podstawie wywodzić przesłanki, które mają być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Wola ustawodawcy winna wynikać z tekstu ustawy. Wykładnię polegającą na odkodowaniu intencji prawodawcy na podstawie materiałów przygotowawczych powstałych m.in. w procesie legislacyjnym należy uznać za dopuszczalną, jednak może ona zastosowanie jedynie wówczas, gdy wykładnia literalna nie doprowadzi interpretatora do zadowalających rezultatów w zakresie odkodowania treści normy prawnej.

Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.

Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie z dopłat jednostek samorządu terytorialnego.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje przy tym, że powyższe rozważania znajdują odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że wykładnia gramatyczna ww. przepisów oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21; z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 4968/21; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4929/21, z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 13/22; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").

Zatem przedstawiane przez Skarżącą w powyższym zakresie stanowisko należało uznać za błędne.

5.6. W ocenie Sądu, dowody zebrane w niniejszej sprawie wskazują na to, że na przedmiotowej nieruchomości dokonywano nieprawidłowej segregacji odpadów. Tymi dowodami są zawiadomienia podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości.

W tym miejscu Sąd zauważa, że pierwsza informacja o nieprawidłowościach w segregowaniu odpadów na nieruchomości Spółdzielni w lipcu 2022 r., stwierdzonych w dniu 13 lipca 2022 r., została przekazana organowi przez firmę odbierającą odpady w dniu 19 lipca 2022 r. (data wpływu zawiadomienia z dnia 15 lipca 2022 r.). Następnie, podmiot odbierający odpady wystosował kolejne dwa zawiadomienia – z dnia 21 lipca 2022 r. oraz z dnia 27 lipca 2022 r., w których poinformował o stwierdzonych w dniach 20 lipca 2022 r., 26 lipca 2022 r. i 27 lipca 2022 r. nieprawidłowościach w segregacji odpadów. Odnośnie natomiast nieprawidłowości w segregowaniu odpadów w sierpniu 2022 r., pierwsza informacja o ich stwierdzeniu – co miało miejsce w dniu 10 sierpnia 2022 r. – wpłynęła do organu dnia 23 sierpnia 2022 r. (data wpływu zawiadomienia z dnia 19 sierpnia 2022 r.). Kolejne zawiadomienia, dotyczące naruszeń stwierdzonych w dniach 24 sierpnia 2022 r. i 31 sierpnia 2022 r., wpłynęły do organu w dniach 29 sierpnia 2022 r. i 2 września 2022 r.

Z rozdzielnika wszystkich ww. zawiadomień wynika, że zostały one skierowane do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego oraz do Spółdzielni. W ich treści wskazano m.in., że przekwalifikowane odpady zostaną odebrane jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne. Należy też zauważyć, że na załączonych do ww. zawiadomień zdjęciach widać, że na pojemnikach przeznaczonych na odpady biodegradowalne oraz szklane, w których znajdowały się również inne odpady, umieszczono etykiety z informacją "przekwalifikowanie odpadów", ze wskazaniem daty przekwalifikowania. Zamieszczone informacje są wyraźne, wyróżniające się czerwonym kolorem i dobrze widoczne.

Sąd zauważa, że regulacje ustawowe nie określają, w jaki sposób podmiot odbierający odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości, a także wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o przyjęciu odbieranych odpadów jako niesegregowane. W art. 6ka u.c.p.g. nie przewidziano żadnej konkretnej formy, w jakiej powiadomienie to miałoby zostać dokonane. Należy zatem przyjąć, że dopuszczalne jest przekazanie informacji o przejęciu odpadów jako niesegregowane w każdej formie, która zapewnia zapoznanie się z tą informacją.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że obowiązek informacyjny z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. również został w niniejszej sprawie spełniony.

Doszło zatem do ziszczenia się przesłanek warunkujących wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej.

5.7. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej Sąd wskazuje, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób wystarczająco wyczerpujący odniósł się do zarzutów odwołania i opisał stan faktyczny sprawy. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, ww. uzasadnienie umożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji. Organ w szczególności powołał w jego treści dowody, z których w jego ocenie wynika, że doszło do niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości Spółdzielni. Brak było przy tym potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów w tym zakresie. Analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów podatkowych uwzględnia reguły postępowania podatkowego, w tym zasady przekonywania stron oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Zarzuty naruszenia art. 124 O.p. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. oraz art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. należało zatem uznać za nieuzasadnione.

Co do zarzutu zastosowania zasady odpowiedzialności zbiorowej Sąd stwierdza, że również nie zasługiwał on na uwzględnienie. Jak prawidłowo zauważył organ, Skarżąca jako władająca nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. To na właścicielu nieruchomości, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.

Zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 8 O.p. także należało uznać za chybiony. Sąd stwierdza, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego zawierają podpisy osób upoważnionych do ich złożenia. Na ostatniej stronie decyzji Burmistrza Miasta znajduje się pieczątka, w której wskazano imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby, która złożyła podpis, a także informację o jej upoważnieniu do dokonania tej czynności. Natomiast w decyzji organu drugiej instancji, na jej pierwszej stronie, wskazano skład Kolegium, podając imiona i nazwiska przewodniczącego oraz członków SKO. Identyfikacja osób podpisanych pod decyzją, w tym ich stanowisk służbowych, nie nastręcza zatem trudności. Należy przy tym zaznaczyć, że w art. 210 §1 pkt 8 O.p. nie określono formy, w jakiej ostatecznie ma być zrealizowany podpis.

Końcowo Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie naruszono również określonej w art. 2a O.p. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, gdyż – z uwagi na opisane wyżej okoliczności sprawy – nie zaistniały wątpliwości co do możliwości zastosowania powoływanych przepisów, w szczególności art. 6ka ust. 1 i ust. 3 u.c.p.g. Zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów, co – w ocenie Sądu – nie miało miejsca w sprawie.

5.8. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.