Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 304/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 6, 15-15e art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 79a
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit .c, art. 153, art. 239 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2023 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 22 grudnia 2022 r. (bez numeru).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 27 lutego 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania K. P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 22 grudnia 2022 r. (bez numeru) o odmowie przyznania dodatku węglowego.

Zaskarżona decyzja SKO, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Wnioskiem z 06 września 2022 r. K. P. (dalej jako "Wnioskodawca" lub "Skarżący") zwrócił się do Prezydenta Miasta K. (zwanego dalej "Prezydentem Miasta" lub "organem I instancji") o przyznanie dodatku węglowego, wskazując, że głównym źródłem ogrzewania jego jednoosobowego gospodarstwa domowego, mieszczącego się w lokalu nr [...] w budynku położonym w K. przy ul. [...] nr [...], jest piec kaflowy na paliwo stałe.

Przywołaną wyżej decyzją z 22 grudnia 2022 r. Prezydent Miasta odmówił Wnioskodawcy przyznania wnioskowanego dodatku, wyjaśniając w uzasadnieniu, że w myśl art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (dalej w skrócie "u.d.w.") na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku węglowego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego. Tymczasem Wnioskodawca występuje jednocześnie we wniosku o wypłatę dodatku osłonowego złożonego w dniu 5 września 2022 r. przez żonę, I. P., na adres: K., ul. [...]. Dodatek ten został wypłacony. Ponadto w tym samym dniu żona Wnioskodawcy złożyła wniosek o przyznanie dodatku węglowego dla ww. adresu, który również został wypłacony.

Od tej decyzji Wnioskodawca złożył odwołanie.

Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta – przywołaną we wstępie decyzją z 27 lutego 2023 r. – SKO, przytoczywszy treść art. 2 ust. 1–3 u.d.w., zaznaczyło, że na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku węglowego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego (art. 2 ust. 6 u.d.w.). Także zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (dalej w skrócie "k.c.") można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Ustawodawca w ustawie o dodatku węglowym wprost odwołuje się do miejsca zamieszkania jako warunku dla przyznania dodatku węglowego (np. art. 2 ust 2, 3a, 3b i 12). Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, SKO zauważyło, że fakt prawa własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] nie jest przesłanką warunkującą przyznanie dodatku węglowego. Warunkiem otrzymania dodatku jest faktyczne zamieszkiwanie i gospodarowanie pod adresem wskazanym we wniosku, a prowadzenie gospodarstwa domowego możliwe jest tylko w jednej lokalizacji. Tymczasem, jak wynika ze zgromadzonych dokumentów, żona Skarżącego we wniosku z 5 września 2022 r. o przyznanie dodatku osłonowego oświadczyła, że zamieszkując w K. przy ul. [...] prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzi m.in. Skarżący. Z tych względów, zdaniem SKO, nie sposób podzielić zarzutów odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, K. P. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, a także o przyznanie dodatku węglowego. Ponadto wniósł o zaliczenie w poczet materiału dowodowego zaświadczenia z Urzędu Gminy w K. o dokonanym osobiście przez Skarżącego w dniu 27 lipca 2022 r. wpisie do bazy CEEB źródeł ogrzewania węglowego w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w K. w postaci pieca kaflowego w pokoju oraz kuchni węglowej w pomieszczeniu kuchennym. W uzasadnieniu skargi jej autor – polemizując z odmowną decyzją Prezydenta Miasta – stwierdził, że spełnia wszystkie warunki niezbędne do przyznania dodatku węglowego. Jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...], stanowiącego odrębny lokal w rozumieniu u.d.w., w którym zamieszkiwał także w dniu złożenia wniosku o dodatek węglowy, tj. 06 września 2022 r. Lokal ten posiada jedynie źródła ogrzewania na paliwo stałe – węgiel – w postaci pieca kaflowego w pokoju oraz kuchni węglowej w pomieszczeniu kuchennym, które zostały zgłoszone przez Skarżącego i wpisane do CEEB w pierwszej połowie 2022 r. Skarżący pisemnie wystąpił także do Urzędu Miasta K. o zakup węgla na potrzeby ogrzania tego lokalu w preferencyjnej cenie rządowej. Dnia 30 listopada 2022 r. złożył dodatkowe, pisemne oświadczenie o zamieszkiwaniu pod adresem ul. [...]. Żona Skarżącego, z którą pozostaje w separacji, zamieszkuje pod innym adresem – przy ul. [...] – i we wniosku o przyznanie dodatku węglowego nie wskazała go jako osoby wspólnie z nią zamieszkałej. Bezzasadne i wręcz sprzeczne z prawem jest twierdzenie organu I instancji, że dodatek węglowy przysługiwałby Skarżącemu, gdyby przedłożył prawomocny wyrok rozwodowy lub orzekający separację z jego żoną. "Żaden przepis prawa w tym kraju nie uzależnia zamieszkiwania pod innym adresem, pod wyłącznym warunkiem posiadania sądowego wyroku rozwodowego lub orzeczenia o separacji z drugim małżonkiem." Wymaganie to jest tym bardziej absurdalne, że od formalnego zawarcia małżeństwa Skarżący posiada z żoną rozdzielność majątkową, a przedmiotowy lokal przy ul. [...] stanowi jego odrębną własność. Z kolei odnosząc się do zaskarżonej decyzji SKO, Skarżący wytknął organowi II instancji, że w ogóle nie ustosunkował się do zarzutów odwołania. Następnie stwierdził, że (pisownia oryginalna): "Całkowicie nie mający żadnego wpływu na przysługiwanie mi dodatku węglowego na lokal mieszkalny przy ul. [...], jest fakt, że inna osoba (moja żona z którą pozostaję w separacji i nie zamieszkują z nią), dokonała i to w innej wcześniejszej dacie umieszczenia mnie, jako osoby zamieszkującej pod całkowicie innym adresem przy ul. [...], gdzie żona zamieszkuje, we wniosku o przyznanie dodatku osłonowego do energii elektrycznej. Nie mogę ponosić negatywnych konsekwencji finansowych za działania innych osób. Jednocześnie zaznaczam, iż dodatek osłonowy przysługiwał za okres od 01.01 2022 r. do dnia 31.12.2022 r. z uwagi na wzrost cen energii. Tym samym, żona prawidłowo ujęła mnie w tym wniosku, gdyż w separacji pozostajemy od lipca 2022 r., a tym samym byłem objęty okresem pierwszego półrocza wzrostu cen. Natomiast całkowicie zostało wykazane, iż na dzień złożenia przeze mnie wniosku w dniu 06.09.2022 r. o przyznanie dodatku węglowego (oraz wcześniej od lipca 2022 r.) zamieszkuję w lokalu mieszkalnym przy ul. [...], na który złożyłem wniosek o dodatek mieszkaniowy" [pisownia oryginalna].

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 02 października 2023 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; w skrócie "u.COVID-19"), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., o czym strony zostały powiadomione pismami z 04 października 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż w niej wskazane.

Na wstępie wypada zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15zzs4 ust. 1 u.COVID-19 w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszym postępowaniu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 lutego 2023 r. ([...]) oraz – na mocy art. 135 p.p.s.a. – utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta K. z 22 grudnia 2022 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy przyznania K. P. dodatku węglowego.

Podstawę prawną tych decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (ówcześnie, w dacie wydania zaskarżonej decyzji SKO: Dz. U. z 2023 r. poz. 141, z późn. zm.; w skrócie "u.d.w."). Należy przy tym zauważyć, że w myśl art. 3 ust. 3 u.d.w. w sprawach nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.").

Okoliczność ta jest mocno akcentowana w orzecznictwie, w którym zasadnie podkreśla się, że postępowanie administracyjne w sprawach o przyznanie dodatku węglowego winno zostać przeprowadzone zgodnie z ogólnymi zasadami, wynikającymi z k.p.a. W konsekwencji weryfikacja wniosku o dodatek węglowy powinna mieć charakter wszechstronny, a katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji takiego wniosku, ma charakter otwarty (por. np. wyroki WSA: z 31.08.2023 r., III SA/Gd 292/23; z 06.06.2023 r., III SA/Kr 294/23; z 16.03.2023 r., II SA/Po 866/22; z 15.02.2023 r., II SA/Łd 949/22; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").

Należy zatem podkreślić, że zgodnie zasadą ogólną postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wysłowionej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a., stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i wszechstronne rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych polega na takim ustosunkowaniu się do każdego zarzutu i argumentu, aby uzyskać jednoznaczność i konkretność ustaleń, co warunkuje poprawność dokonanej subsumpcji (por. wyrok WSA z 20.10.2022 r., III SA/Gl 44/22, CBOSA).

Inna zasada ogólna - a mianowicie wyrażona w art. 11 k.p.a. zasada przekonywania (perswazji) - zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnianiu swoich rozstrzygnięć. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Podobnie zasada budowania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 § 1 k.p.a.) wymaga takiego sporządzenia uzasadnienia orzeczenia, by nawet strona, której stanowisko nie zostało przez organ uwzględnione, mogła stwierdzić, iż jej argumenty zostały przez organ administracji rzetelnie i wnikliwie zbadane, a ich odrzucenie stanowiło wyraz analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, a nie jedynie pominięcia względnie zlekceważenia ich przez organ administracji publicznej. Również wypełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 § 1 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, że organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś orzeczenia w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7-10 k.p.a.), a tym samym stanowi, co do zasady, podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. m.in. wyroki WSA: z 29.09.2021 r., II SA/Po 399/21; z 16.02.2022 r., III SA/Gl 996/21; z 25.03.2022 r., II SA/Kr 558/21; z 21.01.2023 r., IV SA/Po 614/22; z 17.02.2023 r., IV SA/Po 748/22; dostępne w CBOSA).

Należy raz jeszcze podkreślić, że w sprawach o wypłatę dodatku węglowego stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia przesłanek ustawowych warunkujących przyznanie tego świadczenia może być ustalony w oparciu o otwarty katalog źródeł i informacji, jedynie przykładowo wymienionych w art. 2 ust. 15-15b u.d.w. Wśród nich są także informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 759) – vide: art. 15a pkt 2 lit. c u.d.w. Tym niemniej wymagane ustalenia powinny zostać dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniący zadość zasadzie prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (por. też wyrok WSA z 25.07.2023 r., III SA/Kr 555/23, CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt kontrolowanej sprawy, należy stwierdzić, że organy obu instancji, rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie dodatku węglowego, powyższym zasadom nie uczyniły w pełni zadość.

Organy odmówiły Skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia z powołaniem się na przepis art. 2 ust. 6 u.d.w. – w myśl którego: "Na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku węglowego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego" – oraz na ustalenie, że we wniosku o przyznanie dodatku osłonowego złożonym przez żonę Skarżącego w dniu 05 września 2022 r. Skarżący został ujęty w składzie jej wieloosobowego gospodarstwa domowego zamieszkującego w K. przy ul. [...].

Zatem – jak należy rozumieć – organy obu instancji zakwestionowały prawdziwość twierdzenia Skarżącego, zawartego w jego wniosku o wypłatę dodatku węglowego z 06 września 2022 r., że Skarżący zamieszkuje w K. przy ul. [...] i że tam prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Sąd podziela przekonanie organów, że fakt zamieszkiwania przez Skarżącego pod ww. adresem budzi istotne wątpliwości w świetle dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego. Poza wspomnianym wyżej ujęciem Skarżącego w składzie wieloosobowego gospodarstwa domowego zamieszkującego w K. przy ul. [...] w związku ze składanym przez żonę Skarżącego wnioskiem o przyznanie dodatku osłonowego, z akt administracyjnych sprawy wynika również to, że Skarżący jest zameldowany na pobyt stały pod innym kaliskim adresem: Al. [...] (wydruk z rejestru PESEL), z tym że – jak oświadczył w mejlu z 29 listopada 2022 r. skierowanym do organu I Instancji – nie zamieszkuje tam od około 15 lat. Sądowi wiadomym jest zaś z urzędu – z akt sprawy o sygn. I SA/Po 666/21 – że ten ostatni adres (Al. [...], [...]) Skarżący podał w skardze wniesionej w tamtej sprawie jako swój adres zamieszkania (bez jakiegokolwiek zastrzeżenia, iż jest to tylko "adres do korespondencji").

Wszystko to pozwala przypuszczać, że nie jest wykluczone, iż Skarżący dość swobodnie "żongluje" różnymi miejscami (adresami) zamieszkania, na potrzeby różnych postępowań (spraw) urzędowych.

Tym bardziej jednak kwestia adresu miejsca zamieszkania, pod którym Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe, dla którego ubiega się o dodatek węglowy, wymagała w kontrolowanej sprawie wnikliwego wyjaśnienia – czego dotychczas organy obu instancji nie uczyniły.

Wypada bowiem przyznać rację Skarżącemu, że nie może on formalnie ponosić w tej sprawie negatywnych skutków samego faktu, że w innej sprawie (o wypłatę dodatku osłonowego) jego żona wskazała go we wniosku o to świadczenie jako osobę zamieszkującą pod innym adresem i tam wchodzącą w skład wieloosobowego gospodarstwa domowego (chyba że np. zostałoby dowiedzione, iż przy składaniu tego wniosku Skarżący z żoną współdziałał i miał świadomości treści wniosku – czego na podstawie przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy nie sposób jednak ustalić).

W związku z tym należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 15b u.d.w. jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. W myśl art. 2 ust. 15c u.d.w. wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. W toku tego wywiadu ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d u.d.w.). Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (art. 2 ust. 15e u.d.w.).

W ocenie Sądu organy obu instancji naruszyły cytowany art. 2 ust. 15b u.d.w., niezasadnie odstępując od przeprowadzenia wzmiankowanego w nim wywiadu środowiskowego, pomimo utrzymywania się wątpliwości co do adresu miejsca zamieszkania, pod którym Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe – a ściślej: co do tego, że na pewno nie jest nim adres podany przez Skarżącego we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Niezasadnie nie rozważyły także ewentualnej potrzeby lub celowości przeprowadzenia innych jeszcze dowodów w sprawie (zwłaszcza jeśli wywiad środowiskowy nie doprowadziłby do wyjaśnienia wszystkich istotnych wątpliwości), np. dowodu z przesłuchania żony Skarżącego.

Wreszcie, zdaniem Sądu, organy błędnie nie wyczerpały w przedmiotowej sprawie procedury z art. 79a k.p.a., zgodnie z którą w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się (art. 79a § 1 k.p.a.). W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 2 k.p.a.).

Wypada zaznaczyć, że w cytowanym art. 79a § 2 k.p.a. wprawdzie literalnie jest mowa o tym, że strona "może" (a więc nie "musi") przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia wymaganych przesłanek, jednakże przepis ten należy wykładać zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, w myśl którego obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady oficjalności (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej (tu: faktycznego zamieszkiwania przez Skarżącego pod adresem wskazanym we wniosku o dodatek węglowy) może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia, mimo wezwania, środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy całkowitej bierności strony cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach (por. wyroki NSA: z 20.05.1998 r., I SA/Ka 1605/96; z 10.10.2007 r., II GSK 172/07; z 21.12.2007 r., II OSK 1783/06; z 07.12.2010 r., II OSK 1677/10; z 28.06.2011 r., II GSK 631/10; z 27.07.2011 r., II OSK 1560/10; z 09.09.2011 r., II OSK 1700/10; z 08.11.2013 r., II OSK 1291/12; z 08.12.2015 r., II OSK 910/14; z 11.04.2017 r., II OSK 2045/15; z 19.12.2017 r., I OSK 1580/17; z 25.09.2018 r., II OSK 2406/16; dostępne w CBOSA).

W ocenie Sądu wskazane uchybienia procesowego organów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziły do tego, że orzeczona odmowa przyznania Skarżącemu wnioskowanego dodatku jawi się jako co najmniej przedwczesna.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, tj. uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, gdyż Skarżący działał w sprawie osobiście, a sprawa należy do kategorii wolnych od wpisu (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę ponownie po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, organ administracji, mając na uwadze treść art. 153 p.p.s.a., uwzględni powyższe uwagi, wskazania i oceny prawne Sądu, i w niezbędnym zakresie uzupełni postępowanie wyjaśniające.