Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1353/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45  ust. 2 pkt 4, art. 112 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 78 poz 462
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
article: par. 1 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 86 poz 788
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom  Straży Granicznej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg.
article: par. 6  pkt 8
journal: Dz.U. 1995 nr 8 poz 41
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji,  Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu  postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania  inwalidów na te badania.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nagrody rocznej za 2009 r. - oddala skargę


UZASADNIENIE

W związku z nabyciem uprawnień z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej w dniu 16 grudnia 2008 r. J. S. wystąpił z prośbą o zwolnienie go z dniem 16 lutego 2009 r. ze służby w Straży Granicznej.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Komendant Główny Straży Granicznej zwolnił J. S. ze służby stałej w Straży Granicznej, na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 4 i art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), z dniem 16 lutego 2009 r.

W związku ze zwolnieniem ze służby Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., działając na podstawie § 1 ust. 1 i 2, § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2002 r. w sprawie przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 788), przyznał funkcjonariuszowi nagrodę roczną za rok 2008 r. w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnymi w ostatnim dniu służby wliczonym do okresu, za który przysługuje nagroda oraz nagrodę roczną za rok 2009 proporcjonalnie do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby w wysokości 1/12 uposażenia za każdy miesiąc kalendarzowy służby.

Rozkaz ten został doręczony skarżącemu w dniu 27 stycznia 2009 r. wraz z pouczeniem, iż od niniejszego rozkazu nie przysługuje funkcjonariuszowi prawo wniesienia odwołania. Orzeczeniem nr [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA przy [...] Oddziale Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2009 r. J. S. uznano za całkowicie niezdolnego do służby w Straży Granicznej i został on zaliczony do II grupy inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą, zaś w części B III pkt 4 stwierdzono, że inwalidztwo nie pozostaje w związku z wypadkiem w służbie – chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Orzeczenie to zostało zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską przy Komendzie Głównej Straży Granicznej w dniu [...] marca 2009 r.

W dniu 16 marca 2009 r. J. S. wystąpił z wnioskiem o wypłatę pozostałej części nagrody rocznej za 2009 r., powołując się na orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] odmówił przyznania skarżącemu wypłaty nagrody rocznej za rok 2009 w wysokości jednomiesięcznego uposażenia w związku z nabyciem na skutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą prawa do renty inwalidzkiej.

Od powyższej decyzji J. S. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej, który decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Podstawą takiego rozstrzygnięcia był fakt, że zaskarżona decyzja dotyczyła sprawy, która została już rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji inną decyzją, a także ze względu na nieustalenie, zgodnie z wymogami art. 7 i 9 k.p.a., charakteru złożonej przez skarżącego prośby z dnia 16 marca 2009 r. z uwagi na błędne pouczenie zawarte w rozkazie personalnym nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2009 r. zawierające stwierdzenie, że funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo odwołania.

Pismem [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. skarżący został poproszony o wyrażenie zgody na zmianę przedmiotowego rozkazu personalnego w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie pouczenia o przysługującym prawie do wniesienia odwołania z uwagi na art. 112 k.p.a.

W piśmie z dnia 26 maja 2009 r. J. S. wyraził na powyższe zgodę, podtrzymując jednocześnie zawarte w piśmie z dnia 16 marca 2009 r. żądanie wyrównania kwoty nagrody rocznej za 2009 r. do wysokości jednomiesięcznego uposażenia. W dniu [...] czerwca 2009 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...], na podstawie art. 155 k.p.a., zmienił rozkaz personalny nr [...] w części dotyczącej pouczenia. Przedmiotową decyzję doręczono w dniu 8 czerwca 2009 r. W dniu 15 czerwca 2009 r. do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wpłynęło odwołanie J. S. od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. [...] Komendanta Straży Granicznej, w którym zarzuca przyjęcie przez organ niewłaściwej podstawy prawnej przyznającej nagrodę roczną za 2009 r. Zdaniem skarżącego nagroda roczna za 2009 r. powinna mu być przyznana na podstawie § 1 ust. 3 cytowanego już wyżej rozporządzenia. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu podał, iż w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 112 k.p.a., zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Mając powyższe na względzie pismo [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] maja 2009 r. dostarczone odwołującemu się w dniu 25 maja 2009 r., należy potraktować jako informację o przysługującym prawie odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2009 r. Podobnie należy odnieść się do decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży z dnia [...] czerwca 2009 r., pomimo niewłaściwie przyjętego trybu postępowania, którego właściwość nie jest jednak przedmiotem niniejszej decyzji.

W związku z powyższym pismo z dnia [...] maja 2009 r. uwzględniające treść prośby ww. z dnia 16 marca 2009 r. oraz odwołanie z dnia 15 czerwca 2009 r. należy uznać za wniesione w terminie odwołanie od przedmiotowego rozkazu personalnego. Organ wskazał, że kwestie nagrody rocznej reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 788). Zgodnie z §1 ust. 2 ww. rozporządzenia funkcjonariuszowi, który pełnił służbę przez część roku kalendarzowego, nagrodę roczną przyznaje się proporcjonalnie do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby w wysokości 1/12 uposażenia za każdy miesiąc kalendarzowy służby. Nagrodę roczną przyznaje się proporcjonalnie do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby, z tym, że funkcjonariuszowi, który na skutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą nabył prawo do renty inwalidzkiej albo poniósł śmierć, nagroda roczna za ostatni rok służby przysługuje w wysokości jednomiesięcznego uposażenia bez względu na okres służby pełnionej w tym roku (§ 1 ust. 3).

Ustalenie przez Rejonową Komisję Lekarską MSWiA przy [...] Oddziale Straży Granicznej związku występujących u funkcjonariusza schorzeń ze służbą i orzeczenie o inwalidztwie w związku ze służbą w oparciu o załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723) stanowi warunek uzasadniający przyznanie nagrody rocznej w wysokości jednomiesięcznego uposażenia.

Niemniej jednak, zgodnie z § 1 ust. 3 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2002 r., samo spełnienie przesłanki powstania inwalidztwa w związku ze służbą nie wystarczy, albowiem prawo do przyznania nagrody rocznej w wysokości określonej w tym przepisie dotyczy funkcjonariuszy, a nie osób, których stosunek służbowy ustał.

W myśl § 8 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby nagrodę roczną wypłaca się w ostatnim dniu służby.

W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, że skarżący został zwolniony ze służby z dniem 16 lutego 2009 r. na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 4 cyt. ustawy o Straży Granicznej. Orzeczenie RKL MSWiA przy [...] Oddziale Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. zostało potwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską przy Komendzie Głównej Straży Granicznej w dniu [...] marca 2009 r., tj. po dacie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej.

W związku z powyższym w sprawie J. S. ma zastosowanie przepis § 1 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2002 r. w sprawie nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 788), poprzez jego błędną interpretację wyrażającą się uznaniem, iż nagroda roczna na podstawie powyższego przepisu nie przysługuje funkcjonariuszowi, który zaliczony został do II grupy inwalidztwa, po ustaniu stosunku służbowego, w przypadku gdy schorzenia będące podstawą orzeczenia pozostawały w związku z pełnioną służbę.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wnosi o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą zwolnienia skarżącego ze służby był przepis art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Stosownie natomiast do treści art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy, funkcjonariuszowi przysługuje świadczenie m.in. w postaci nagrody rocznej. Z kolei w myśl § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 788) funkcjonariuszowi, który pełni służbę przez część roku kalendarzowego, nagrodę roczną przyznaje się, z zastrzeżeniem ust. 3, proporcjonalnie do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby, w wysokości 1/12 uposażenia, o którym mowa w § 3, za każdy miesiąc kalendarzowy służby.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż skarżący został zwolniony ze służby w Straży Granicznej rozkazem personalnym Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. w dniu 16 lutego 2009 r. Natomiast rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej przyznano mu nagrodę roczną za rok 2009 r. w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych, kalendarzowych miesięcy pełnionej służby w roku 2009, co jest zgodne z treścią cytowanego już wyżej przepisu.

Spornym natomiast pozostaje i o co skarżący wnosi, czy należy mu się nagroda roczna w oparciu o przepis § 1 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. W myśl tej regulacji, funkcjonariuszowi, który na skutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą nabył prawo do renty inwalidzkiej albo poniósł śmierć, nagroda roczna za ostatni rok służby przysługuje w wysokości określonej w ust. 1 bez względu na okres służby pełnionej w tym roku, przy czym według ust. 1, funkcjonariuszowi Straży Granicznej, w służbie stałej i przygotowawczej, pełniącemu służbę przez okres roku kalendarzowego przyznaje się nagrodę roczną w wysokości jednomiesięcznego uposażenia. Innymi słowy mówiąc, skarżący zarzuca, że należy mu się nagroda roczna w wysokości jednomiesięcznego uposażenia, a swoje racje wywodzi z faktu, że orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. uznano go za całkowicie niezdolnego do służby w Straży Granicznej i zaliczono do II grupy inwalidztwa w związku ze służbą w Straży Granicznej.

Jednakże nie można stracić z pola widzenia faktu, abstrahując już od uznania skarżącego za inwalidę II grupy w związku ze służbą w Straży Granicznej, że tym samym orzeczeniem stwierdzono, iż inwalidztwo nie pozostaje w związku z wypadkiem i chorobami powstałymi w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami tej służby.

Według § 6 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz.. U. Nr 8, poz. 41 ze zm.), przy orzekaniu o inwalidztwie funkcjonariusza komisje lekarskie są zobowiązane w szczególności do ustalenia, w odniesieniu do każdej stwierdzonej grupy inwalidztwa, czy inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą oraz czy powstało wskutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą. Zatem wyraźnie rozgraniczono dwa rodzaje orzeczeń, tzn. związek inwalidztwa ze służbą i związek inwalidztwa z wypadkiem lub chorobą pozostającymi w związku ze służbą. Natomiast w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723), ustalono wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w załączniku 1 do rozporządzenia i występujące u skarżącego schorzenia nie mieszczą się w tym katalogu.

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że czym innym jest orzeczenie o inwalidztwie pozostającym w związku ze służbą, a czym innym inwalidztwo pozostające w związku z wypadkiem lub chorobą powstałą ze szczególnymi właściwościami i lub warunkami służby. To ostatnie oznacza – zdaniem Sądu – że musi istnieć związek przyczynowy wypadku lub choroby ze ściśle określonymi w rozporządzeniu właściwościami i warunkami służby. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała owa przesłanka i tym samym skarżący nie może się powoływać na treść § 1 ust. 3 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie spełnił jeszcze jednej z przesłanek wyszczególnionych w powyższym przepisie, a mianowicie nie nabył prawa do renty inwalidzkiej. Skoro pobiera on emeryturę, to nie ma ustalonego prawa do renty inwalidzkiej w myśl art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.).

Nadto wskazać również należy, że prawo do przyznania nagrody rocznej w wysokości określonej w § 1 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2002 r. dotyczy funkcjonariuszy a nie osób, których stosunek służbowy ustał. Natomiast skarżący został zwolniony ze służby z dniem 16 lutego 2009 r. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2009 r., natomiast orzeczenie RKL MSWiA przy [...] Oddziale Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. zostało potwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską przy Komendzie Głównej Straży Granicznej w dniu [...] marca 2009 r., tj. po dacie zwolnienia J. S. ze służby.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. żart. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku