Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 253/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1, art. 149 par. 1a, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5, art. 13, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 13 lutego 2024 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy Rudna dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 13 lutego 2024 r.; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Rudna nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wójta Gminy Rudna do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 lutego 2024 r. w terminie 14 dni o dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wójta Gminy Rudna na rzecz skarżącego D. K. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 14 lutego 2024 r. D. K. (dalej: Wnioskodawca, Strona, Skarżący) zwrócił się do Wójta Gminy Rudna (dalej: organ) o udostępnienie na skrzynkę ePUAP informacji publicznej w zakresie:

1. Jaką ilość wyroków lub orzeczeń wskazujących naruszenie przepisów prawa otrzymał Wójt Gminy Rudna z Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w 2022 roku? (żądanie dotyczy nie tylko odpisów doręczanych w trybie art, 286 PPSA, ale również doręczonych organowi odpisów wyroków nieprawomocnych),

2. Jaką Ilość wyroków' lub orzeczeń wskazujących naruszenie przepisów prawa otrzymał Wójt Gminy Rudna z Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w 2023 roku? (żądanie dotyczy nie tylko odpisów doręczanych w trybie art. 286 PPSA, ale również doręczonych organowi odpisów wyroków nieprawomocnych).

Organ pismem z dnia 28 lutego 2023 r. poinformował Skarżącego, że:

Ad. 1 "w 2022 roku Wójt Gminy Rudna nie otrzymał prawomocnych, a także nieprawomocnych wyroków, w których stwierdzono, iż bezczynność w załatwieniu wniosków miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa"

Ad. 2: "w 2023 roku Wójt Gminy Rudna otrzymał jeden nieprawomocny wyrok, w którym stwierdzono, iż bezczynność w załatwieniu wniosków miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa"

Skarżący w dniu 5 marca 2024 r. za pośrednictwem organu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie wniosku z dnia 14 lutego 2024 r. zarzucając naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: MPPOIP) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez jego niezastosowanie, skutkujące nieudostępnieniem informacji podlegającej udostępnieniu lub wydaniem decyzji administracyjnej odmownej, a tym samym pozbawienie obywatela możliwości prawidłowej realizacji prawa do informacji,

3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: UDIP) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie,

4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 13 UDIP, w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że podmiot zobowiązany jest w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji, poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu na rozpatrzenie wniosku lub wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, poprzez ich niezastosowanie, skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej zawierającej odmowę udostępnienia informacji w określonym ustawowo terminie.

W związku z powyższym wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy Rudna do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 14 lutego 2024 r. niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 PPSA orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności; na podstawie art. 149 § 1a PPSA stwierdzenie, że bezczynność podmiotu zobowiązanego w udostępnieniu informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie z tego tytułu, na podstawie art. 149 § 2 i art. 154 § 6 PPSA, grzywny w wysokości 5000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych 00/100) oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przytoczył treść wniosku z dnia 14 lutego 2023 r. oraz treść odpowiedzi organu i w kontekście jej treści wskazał, że informacja ta nie była przedmiotem złożonego przez niego wniosku. Doszło więc do udostępnienia informacji innej niż objętej zakresem przedmiotowym złożonego wniosku o udostępnienie informacji. Podkreślił, że pismo organu nie miało cech i nie stanowiło decyzji administracyjnej.

Następnie wskazał, że wniosek z dnia 14 lutego 2024 r. został zaininicjowany innymi wnioskami: z dnia 1 grudnia 2023 r. oraz z dnia 4 grudnia 2023 r. W obu powyższych przypadkach organ udzielił mu analogicznie błędnych odpowiedzi, w związku z czym, za pośrednictwem organu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o stwierdzenie bezczynności organu w zakresie wskazanych wniosków. Jednocześnie przeredagował treść wniosku z dnia 14 lutego 2024 r. w ten sposób, aby ściśle doprecyzować zakres wniosku poprzez wskazanie, że żądanie dotyczy nie tylko odpisów doręczanych w trybie art. 286 PPSA, ale również doręczonych organowi odpisów wyroków nieprawomocnych. Organ pismem z dnia 28 lutego 2024 r. ponownie udzielił wymijającej i niepełnej odpowiedzi. Po upływie 14 dni od złożenia wniosku popadł on zatem w stan bezczynności uzasadniający złożenie skargi na bezczynność do WSA.

Zdaniem Skarżącego organ niewątpliwie jest podmiotem ustawowo zobowiązanym do udostepnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 UDIP. Natomiast żądane informacje stanowią przedmiot konstytucyjnych uprawnień Strony jako dane o działalności organów władzy publicznej. Strona wskazała na konstytucyjne i międzynarodowe umocowanie prawa dostępu do informacji publicznej. Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 UDIP informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Informacją publiczną są nie tylko dokumenty i informacje wytworzone przez podmiot publiczny (czyli wykonujący zadania publiczne lub wykorzystujący mienie publiczne), ale także dokumenty do takiego podmiotu odnoszone. Biorąc pod uwagę powyższe, zważywszy na treść i zakres wniosku, stwierdził, że wnioskowana informacja podlega udostępnieniu w trybie UDIP.

W dalszej kolejności Skarżący podkreślił, że organ konsekwentnie, realizując z góry powzięty zamiar, uchyla się od obowiązku udostępnienia informacji, kilkukrotnie udzielając wymijających odpowiedzi. Tego typu zachowanie powinno być uznane za rażące naruszenie prawa i stanowczo potępione w trybie sądowej kontroli administracji publicznej. Co do rozumienia pojęcia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa odwołał się do literatury oraz wyroków sądów administracyjnych. Przypomniał też, że skorzystanie ze środków, o których mowa w przepisie art. 149 § 2 PPSA, jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwie do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Końcowo stwierdził, że w związku z tym organ nie zrealizował w sposób prawidłowy wniosku o udostępnienie informacji, pozostaje on w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wskazanej we wniosku informacji. To czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną.

Do skargi dołączył załączniki w postaci wyroków sądów administracyjnych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Po przytoczeniu okoliczności faktycznych sprawy organ wskazał, że udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na wniosek. Zatem nie sposób uznać, by organ pozostawał w bezczynności. Skarżący zadał pytanie dotyczące wyroków wskakujących naruszenie przepisów prawa, organ nie jest uprawniony do dokonywania wiążącej wykładni wyroków, stąd dokonując literalnego odtworzenia meritum wyroku wskazał, że w 2023 r. nie otrzymał prawomocnych, a także nieprawomocnych wyroków, w których stwierdzono, iż bezczynność w załatwieniu wniosków miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoich rozstrzygnięciach stwierdza, że bezczynność w załatwieniu wniosków miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że bezczynność w załatwieniu wniosków nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stąd organ odniósł przedmiotowe zapytanie jako dotyczące wyroków stwierdzających rażące naruszenie przepisów prawa.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ podkreślił, że z bezczynnością organu rozpoznającego wniosek o udzielenie informacji publicznej mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Dopiero nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia.

Końcowo organ wyraził pogląd o nadużywaniu przez Skarżącego prawa do informacji publicznej. Na poparcie tego wniosku wskazał, że Skarżący w 2022 r. skierował do Urzędu Gminy Rudna 123 pism, w tym kilkadziesiąt stanowiących wnioski o dostęp do informacji publicznej, natomiast w 2023 r. już 25 pism. Żądania skierowane przez Skarżącego miały w przeważającej mierze na celu wyłącznie uzyskanie informacji służącej jego indywidualnemu interesowi. Zwrócił uwagę że wnioski te w przeważającej mierze dotyczą bądź informacji, które są bezsporne i powszechnie w gminie znane, bądź których treść można odnaleźć na stronach internetowych Gminy Rudna, w tym w biuletynie informacji publicznej. Konstatując organ stwierdził, że celem Skarżącego nie jest troska o dobro publiczne, lecz zaburzenie sprawności funkcjonowania aparatu Wójta Gminy, jakim jest Urząd Gminy Rudna i podważenie (bezpodstawne) zaufania mieszkańców do transparentności organów Gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy nie ma sporu, że żądana informacja stanowi informację publiczną, jak również, że Wójt Gminy Rudna – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych, będących w jego posiadaniu. Wójt jako organ wykonawczy gminy wykonuje bowiem zadania publiczne oraz dysponuje majątkiem publicznym, jak również, iż żądana informacja stanowi informację publiczną.

Skoro zatem wniosek Skarżącego dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie, a mianowicie:

- zgodnie z art. 13 ust.1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2;

– jeżeli w tym terminie informacja publiczna nie może być udostępniona, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.);

– w przypadku uwzględnienia wniosku udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). W tej ostatniej sytuacji podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.);

– odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje czynności przewidzianych w art. 13, art. 14, art. 15 ust. 2 lub art. 16 u.d.i.p. i nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji odmownej w tym zakresie. Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury stan bezczynności oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej lub że podmiot zobowiązany nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r., I OSK 39/15, Lex nr 2100722). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej świadczy nie tylko brak udzielenia informacji, ale także przedstawienie informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku. Taka sytuacja może powodować uzasadnione wątpliwości co do tego, czy podmiot zobowiązany w ogóle udzielił odpowiedzi, co w takim przypadku należy traktować jako nieudzielanie żądanej informacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt III OSK 1092/22, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 października 2013 r., sygn. II SAB/Łd 107/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2022r., sygn. akt II SAB/Rz 172/22, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 stycznia 2022 r., sygn. akt II SAB/Ke 111/22, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2010r., II SAB/Wa 54/10).

Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący żądał bowiem udostępnienia informacji publicznej w postaci ilości wyroków lub orzeczeń wskazujących naruszenie przepisów prawa otrzymanych przez organ z Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w 2022 r. oraz w 2023 r. Natomiast organ poinformował Skarżącego, że w 2022 r. nie otrzymał prawomocnych, a także nieprawomocnych wyroków, w których stwierdzono, iż bezczynność w załatwieniu wniosków miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz że w 2023 r. otrzymał jeden nieprawomocny wyrok, w którym stwierdzono, iż bezczynność w załatwieniu wniosków miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2022 r., poz. 2492 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada zgodność z prawem wskazanych form prawnych działania organów administracji publicznej. Zakres przedmiotowej kontroli obejmuje także przypadki bezczynności organu oraz przewlekłego prowadzenia postępowania. Po zbadaniu legalności działalności organu administracji publicznej sąd stosuje jeden ze środków przewidzianych przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uprawnienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w zakresie orzekania w danej sprawie, wszczętej na skutek złożenia skargi, kształtuje grupa przepisów zawarta w art. 145 – 151 p.p.s.a. Sąd ten może uchylić zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt lub interpretację w całości lub w części; stwierdzić nieważność decyzji, postanowienia lub aktu prawa miejscowego; stwierdzić, że decyzja, postanowienie lub akt zostały wydane z naruszeniem prawa; uwzględnić skargę na bezczynność/przewlekłość i zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, zobowiązać organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, jednocześnie stwierdzając, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; stwierdzić bezskuteczność aktu lub czynności, oddalić skargę całości albo w części. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd drugiej instancji co do zasady wydaje orzeczenia kasatoryjne, powodujące konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie kończy wówczas postępowania w danej sprawie sądowoadministracyjnej, jednakże dokonana przez sąd drugiej instancji wykładnia prawa oraz zakres rozpoznania przezeń sprawy mają wpływ na zakres ponownego rozpoznania sprawy i treść orzeczenia wydanego następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Część orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w postępowaniu odwoławczym kończy definitywnie postępowanie w danej sprawie sądowoadministracyjnej. Należą do nich orzeczenia oddalające skargę kasacyjną, orzeczenia wydawane na podstawie art. 188 p.p.s.a. (rozstrzygające, co do istoty sprawy) i wydane na podstawie art. 189 p.p.s.a. (w wyniku których stwierdza się niedopuszczalność skargi lub niemożność prowadzenia bądź bezprzedmiotowość postępowania powstałą w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym), a także orzeczenia wyłącznie procesowe, odnoszące się do postępowania wywołanego skargą kasacyjną, jakimi są postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej i umorzeniu postępowania odwoławczego. Wszystkie te orzeczenia są prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.), nie wszystkie jednakże korzystają z powagi rzeczy osądzonej (art. 171 p.p.s.a.). Część z nich nie rozstrzyga bowiem o istocie sprawy.

W świetle powyższego pismo organu z odpowiedzią na wniosek Skarżącego nie może zostać uznane za pełne udzielenie informacji na zapytanie Strony. Jeżeli bowiem w procesie kontroli sąd administracyjny I instancji nie stwierdza naruszeń prawa przez organy administracji publicznej wydaje wyrok oddalający skargę w całości (art. 151 p.p.s.a.). Natomiast wydanie jednego z pozostałych rozstrzygnięć (wyżej omówionych art. 145 – 150 p.p.s.a) oznacza, że sąd administracyjny I instancji stwierdził naruszenie prawa przez organ administracji publicznej. Takimi orzeczeniami są również orzeczenia wydawane przez Sąd II instancji na podstawie art. 188 p.p.s.a. (rozstrzygające co do istoty sprawy). Organ zaś odpowiedź na zapytanie Strony zawęził tylko do ilości orzeczeń wydanych w wyniku rozpoznania skarg na bezczynność i równocześnie wskazujących na kwalifikowane naruszenie prawa. ale jednocześnie nie poinformował Skarżącego odnośnie ilości pozostałych rozstrzygnięć stwierdzających naruszenie prawa, brak jest również informacji, że takich rozstrzygnięć nie było. W kontekście odpowiedzi organu wskazać także należy, że każda stwierdzona bezczynność lub przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa. Natomiast nie w każdej stwierdzonej bezczynności lub przewlekłości postępowania Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, które stanowi postać kwalifikowaną naruszenia prawa.

Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ w chwili wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez Stronę wniosku z dnia 14 lutego 2024 r. o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

W świetle zapisu art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd winien ocenić, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru. Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. Wobec powyższego Sąd nie zakwalifikował zaistniałej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym - stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. - orzeczono w punkcie II sentencji wyroku.

Zgodnie z regulacją zawartą w art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku o którym mowa w § 1, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Sąd w ramach przysługujących kompetencji postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny, uznając że wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który w ocenie sądu powinien być stosowany w szczególnie drastycznych w przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, w tego rodzaju sytuacji, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego działania, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z prawa. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. W ocenie Sądu stwierdzenie w zaskarżonym wyroku bezczynności organu w przedmiotowej sprawie stanowi wystarczający środek dyscyplinujący, a tym samym nie zachodziła potrzeba zastosowanie innych instrumentów przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił (pkt IV sentencji wyroku).

W punkcie III sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Skarżącego w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 100,00 zł orzeczono w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.