Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 519/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 15zzr ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 33 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz – Rajchman, (sprawozdawca),, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Horobiowski,, Asesor WSA Iwona Solatycka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi P.S. A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 20 maja 2022 r., nr SKO 4122/10/2022 w przedmiocie zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym: I. uchyla zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Burmistrza Strzegomia z dnia 31 marca 2022 r. nr WP.3162.2.4.2022.BMa w całości; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz Strony skarżącej kwotę: 117 zł (sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy, organ drugiej instancji) postanowieniem z dnia 20 maja 2022 r. nr SKO 4122/10/2022, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 17 § 1 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia P. S. A. z siedzibą w W. (dalej: dłużnik, spółka, skarżąca), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Strzegomia (dalej: Burmistrz, organ pierwszej instancji) z dnia 31 marca 2022 r. nr WP.3162.2.4.2022.BMa, którym uznano zarzut nieistnienia obowiązku w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016 w części nieprawidłowego ustalenia odsetek za zwłokę a w pozostałym zakresie oddalono.

Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ pierwszej instancji w dniu 28 lutego 2022 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] w stosunku do spółki, w związku z nieuregulowaniem zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016, wynikającego z własnej decyzji z dnia 24 maja 2021 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2016 r., utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia 12 stycznia 2022 r. Nr SKO 4121/207/2021. Wskazany tytuł wykonawczy został przekazany do właściwego dla zobowiązanego Naczelnika Urzędu Skarbowego, który przesłał skarżącej zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

Spółka pismem z dnia 11 marca 2022 r. złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej w oparciu o przepis art. 33 § 2 pkt 1, pkt 5 i pkt 6 lit. c u.p.e.a., w których wskazała, iż egzekucja została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku, gdyż decyzja organu odwoławczego określająca wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r. została doręczona w dniu 25 lutego 2022 r. a wierzyciel wszczął egzekucję administracyjną w dniu 28 lutego 2022 r. Dodatkowo podniesiono, iż obowiązek będący przedmiotem egzekucji był niewymagalny ze względu na określenie wysokości odsetek za zwłokę bez uwzględnienia okresów przerw w ich naliczaniu.

Organ pierwszej instancji postanowieniem z 31 marca 2022 r. uznał zarzut w części dotyczącej nieprawidłowego ustalenia odsetek za zwłokę naliczonych za okres od dnia upływu dwumiesięcznego terminu od daty wpływu odwołania do SKO do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, w pozostałym zakresie zarzut oddalił.

Po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącą zażalenia organ drugiej instancji utrzymał mocy rozstrzygnięcie Burmistrza. Organ odwoławczy na wstępie swoich rozważań omówił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie.

Następnie wskazał, iż w myśl art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm., dalej: O.p.), zobowiązanie podatkowe przedawnia się co do zasady z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. A zatem opierając się wyłącznie na tym przepisie zobowiązanie podatkowe dotyczące roku 2016, przedawnia się z upływem 2021 r.

Natomiast zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm., dalej: ustawa COVID), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, w tym terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Organ odwoławczy wskazał, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony z dniem 14 marca 2020 r. i rozpoczął dalej bieg z dniem 23 maja 2020 r. Z tego względu przedawnienie zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2016 r. nastąpiło w dniu 12 marca 2022 r. a nie w dniu 31 grudnia 2021 r.

Spółka skierowała na postanowienie organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów materialnego prawa podatkowego oraz przepisów postępowania podatkowego w związku z błędną interpretacją art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID.

W oparciu o zarzuty skargi spółka wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie od SKO na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.

Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Podstawą zarzutu może być tylko:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zarówno poglądy doktryny, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.

Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że zasadny okazał się zarzut wygaśnięcia obowiązku, określony w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.

Aktualnie nie ma już wątpliwości, że termin przedawnienia zobowiązań podatkowych nie mógł zostać zawieszony na mocy art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID

Zgodnie bowiem z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2023 r., sygn. akt I FPS 2/22 art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 568, ze zm.) nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji decyzją z 24 maja 2021 r. nr WP.3120.72.2.2021.AN, określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2016 r., która następnie została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z 12 stycznia 2022 r. nr SKO.4124/207/2021, a więc wydaną i doręczoną (co miało miejsce w dniu 25 lutego 2022 r.) już po upływie terminu przedawnienia, który upłynął w dniu 31 grudnia 2021 r.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela tezę przytoczonej powyżej uchwały i nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego. Przepis art. 269 § 1 p.p.s.a. statuuje ogólną moc wiążącą uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska zawartego w uchwale, dopóty sądy administracyjne stanowisko to powinny respektować. Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby, albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

Z tych względów zarzuty skargi okazały się zasadne. W stanie faktycznym sprawy nie ma bowiem zastosowania przepis art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID, zawieszający w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W konsekwencji zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2016 r., określone skarżącej decyzją SKO z dnia 12 stycznia 2022 r. stosownie do przepisów art. 70 § 1 O.p. uległo przedawnieniu 31 grudnia 2021 r. Zatem, na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej, obowiązek podatkowy wygasł.

Powyższe oznacza zasadność zarzutu określonego w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania i wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (wpis – 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł) w punkcie 2 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.