Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1732/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 145 , art. 148, art. 149
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

| | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. na postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie z dnia 15 września 2022 r., znak: WL.2231.17.2022.AO w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 15 września 2022 r. znak: WL.2231.17.2022.AO Małopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej: PSP), działając na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 148 § 1 i § 2 oraz art. 149 § 3 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Proszowicach z dnia 27 lipca 2022 r. znak: PT.2241.19.2020.RJ w sprawie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania S. S. (dalej: skarżący, strażak), równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Powyższe postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący - strażak w służbie stałej - funkcjonariusz Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Proszowicach, w dniu 12 lutego 2020 r. złożył oświadczenie o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

W dniu 20 lutego 2020 r. Komendant Powiatowy PSP w Proszowicach odmówił strażakowi przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, uzasadniając to tym, że czas dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia obowiązków służbowych nie przekracza 2 godzin w obie strony.

Skarżący złożył odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego PSP w Krakowie zaskarżając przedmiotowe rozstrzygnięcie w całości.

Decyzją z dnia 4 czerwca 2020 r. nr 61/11/2020, Małopolski Komendant Wojewódzki uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego PSP w Proszowicach w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Rozpoznając sprawę ponownie, Komendant Powiatowy w Proszowicach decyzją z dnia 12 sierpnia 2020 r. znak: PT.2241.19.2020.RJ odmówił strażakowi przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Uzasadniając przedmiotową decyzję organ wskazał, że czas przejazdu pomiędzy miejscem zamieszkania strażaka, a miejscem pełnienia służby, wynosi 1 godzinę i 30 minut, a zatem dojazd w obie strony nie przekracza 120 minut, co doprowadza do konkluzji, iż strażak zamieszkuje w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, który mówi, iż za miejscowość pobliską uważa się miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami nie przekracza w obie strony 2 godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania.

Rozpoznając odwołanie wniesione przez skarżącego od ww. decyzji, Małopolski Komendant Wojewódzki PSP w Krakowie, decyzją z dnia 14 października 2020 r. znak: 74/11/2020 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując iż organ I instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy ustawy o PSP i nie znalazł przesłanek do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Od ww. decyzji strażak złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 22 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1400/20 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując iż organy obu instancji zaniechały przeprowadzenia wykładni materialnej podstawy kontrolowanych decyzji - a mianowicie art. 78 ustawy o PSP, a nadto ustalenia faktyczne poczyniły w oderwaniu od przyjętego w orzecznictwie warunku dogodności, rozumianej jako realna możliwość skorzystania przez funkcjonariusza z istniejącego połączenia publicznymi środkami transportu przewidzianymi rozkładem jazdy w celu dojazdu na służbę, która odbywa się w określonych godzinach.

W konsekwencji przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe uwzględniając przy tym uwagi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, i wskazania co do konieczności uzupełnienia zgromadzonych materiałów dowodowych, a także poszerzenia kryteriów oceny materiału dowodowego o przesłanki wypracowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych. W toku przedmiotowego postępowania strażak dwukrotnie miał możliwość zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami dowodowymi oraz możliwość złożenia wniosku o uzupełnienie zgromadzonych materiałów dowodowych.

Organ I instancji, po przeanalizowaniu zgromadzonych materiałów, nie znalazł przesłanek do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym, Komendant Powiatowy PSP w Proszowicach, decyzją z dnia 11 stycznia 2022 r., odmówił skarżącemu przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

W dniu 7 lutego 2022 r. strażak złożył odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego w Proszowicach z dnia 11 stycznia 2022 r. zaskarżając decyzję w całości. W odwołaniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 78 ust. 1 w zw. z art. 74 ust. 3 i ust 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

Komendant Wojewódzki PSP w Krakowie, pismem z dnia 14 marca 2022 r. znak: WT.2231.13.2022 zawiadomił skarżącego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji i wyznaczył 30-dniowy termin od daty doręczenia ww. zawiadomienia na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wniosku takiego skarżący nie złożył.

Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2022 r., Komendant Wojewódzki PSP w Krakowie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego PSP w Proszowicach z dnia 11 stycznia 2022 r. znak: PT.2241.19.2020.RJ w sprawie odmowy przyznania równoważnika za brak lokalu.

Pismem z dnia 4 lipca 2022 r. (wysłanym 7 lipca 2022 r.), strażak wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Komendanta Powiatowego PSP w Proszowicach z dnia 11 stycznia 2022 r., twierdząc że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Komendant Powiatowy PSP w Proszowicach, pismem z dnia 18 lipca 2022 r. wezwał skarżącego do przedłożenia dowodu lub wskazania okoliczności jednoznacznie wykazujących, w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a także czy została spełniona dyspozycja art. 148 § 1 k.p.a.

W dniu 24 lipca 2022 r. skarżący wystosował odpowiedź, w której poinformował, iż to na organie spoczywa ciężar prezentacji dowodów, co do zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania oraz wskazał, iż wznowienie postępowania administracyjnego powinno odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu - tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania.

Skarżący nie odniósł się w żaden sposób do wskazania terminu, w którym powziął wiadomość o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Postanowieniem z dnia 27 lipca 2022 r., Komendant Powiatowy PSP w Proszowicach odmówił wznowienia postępowania uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanki z art. 148 § 1 k.p.a. - tj. nie wykazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie miesiąca od dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia.

W dniu 8 sierpnia 2022 r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie, nie odnosząc się do terminu o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 15 września 2022 r., Małopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, nie znajdując podstaw do jego uchylenia.

Organ ze prawidłowe uznał stanowisko Komendanta Powiatowego PSP, wykazujące iż skarżący nie zachował terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, co zgodnie z art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., stanowi przesłankę do odmowy wznowienia postępowania. Wnosząc podanie o wznowienie postępowania, skarżący powinien wykazać, iż zachowany został termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Tymczasem zarówno w samym podaniu o wznowienie, jak i po wezwaniu Komendanta Powiatowego PSP z dnia 18 lipca 2022 r. – skarżący nie odniósł się w żaden sposób do tej kwestii. W uzasadnieniu postanowienia Komendanta Powiatowego PSP w Proszowicach wskazano, iż "z analizy wskazywanych przez Wnioskodawcę podstaw wznowienia wynika, że zarzucane błędne ustalenia organu I stopnia, czy też pominięcie określonych dowodów było wnioskodawcy wiadome już w dacie doręczenia decyzji z dnia 11 stycznia 2022 r., a więc blisko 6 miesięcy przed skierowaniem przedmiotowego podania o wznowienie".

Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom przedstawianym przez skarżącego, to strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ administracji może przyjąć oświadczenie złożone w tym względzie przez stronę, poparte w razie potrzeby i możliwości innymi dowodami. Jeżeli organ uzna to oświadczenie oraz inne dowody przedstawione przez stronę za niewystarczające lub niewiarygodne, to przeprowadza we własnym zakresie postępowanie dowodowe umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został zachowany przez stronę. Mając na uwadze powyższe, organ orzekł jak w sentencji postanowienia.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, tj.:

- art. 7 k.p.a. zw. z art. 107 § 3 k.p.a., w ten sposób, że organ nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności nie dokonał analizy w zakresie wpływu ujawnionych nowych faktów i dowodów na podstawę wydania decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Proszowicach z dnia 11 stycznia 2022 r.;

- art. 77 k.p.a., polegające na dowolnej i niewyczerpującej ocenie materiału dowodowego, który został załączony do wniosku o wznowienie postępowania, stojącego w sprzeczności z ustaleniami organu przy wydaniu decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Proszowicach z dnia 11 stycznia 2022 r.

- art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy strona wraz ze wnioskiem przedstawiła nowe dowody i okoliczności nieuwzględnione przez organ I instancji przy wydaniu decyzji z dnia 11 stycznia 2022 r., a mające istotne znaczenie przy podejmowaniu wskazanej decyzji;

- art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., gdyż strona nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym nie z własnej winy, poprzez nierozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przywołanej powyżej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w jego ocenie wydane rozstrzygnięcie powinno przybrać formę decyzji, co wynika z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1984 r. (III AZP 8/83, OSNC 1985, Nr 10, poz. 143), w której stwierdzono, że wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (instancyjnym). Decyzja organu administracji, wydana w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, jest decyzją wydaną w pierwszej instancji. Przysługuje więc od niej odwołanie. Niemniej jednak strona niezadowolona z rozstrzygnięcia wnosząc niniejsze pismo związana jest z treścią art. 112 k.p.a.

Skarżący podniósł także, że w postanowieniu oddalającym wniosek o wznowienie postępowania, w którym przedstawiono nowe dowody i fakty, organ winien odnieść się do tych dowodów i faktów, i dokonać analizy nowych okoliczności (dowodów) w konfrontacji z dowodami, które podlegały ocenie przy wydaniu pierwszej decyzji, ze wskazaniem jaki wpływ nowe fakty, okoliczności oraz dowody mogłyby mieć na wydanie decyzji. Temu zadaniu organ nie podołał. Przywołane okoliczności i dowody we wniosku o wznowienie postępowania nie zostały ocenione przy wydaniu decyzji.

W oparciu o powyższe, skarżący wniósł o zmianę decyzji organu I instancji oraz postanowienia organu II instancji i uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania.

W odpowiedzi na skargę, Małopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, stosownie do art. 147 k.p.a. Zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Stosownie do art. 149 § 3 i 4 k.p.a., odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania następuje, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne, oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1-2 k.p.a. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych.

Należy podkreślić, że to strona ma wykazać zachowanie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania wznowieniowego. Wynika to wprost z brzmienia art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym strona zamierzająca doprowadzić do wszczęcia postępowania wznowieniowego powinna takie podanie wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast stwierdzenie przez organ administracji publicznej w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż skutkować musi odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2022 r., sygn. II GSK 1960/18, czy z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. I OSK 673/21, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W przedmiotowej sprawie, organ I instancji, pismem z dnia 18 lipca 2022 r. wezwał skarżącego do przedłożenia dowodu lub wskazania okoliczności jednoznacznie wykazujących, w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a także czy została spełniona dyspozycja art. 148 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi z dnia 24 lipca 2022 r. skarżący podniósł, iż to na organie spoczywa ciężar prezentacji dowodów, co do zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania oraz wskazał, iż wznowienie postępowania administracyjnego powinno odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu - tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. Skarżący nie odniósł się w żaden sposób do wezwania do wskazania terminu, w którym powziął wiadomość o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Prawidłowo więc organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, uznając że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanki z art. 148 § 1 k.p.a. - tj. nie wykazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie miesiąca od dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia.

W ocenie sądu za uzasadnione uznać należy zatem stanowisko organu, że wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony w terminie miesiąca od dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.