Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1102/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] maja 2022 r. Wójt Gminy I. nałożył na Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w I. Sp. z o.o. (dalej: skarżąca, spółka) karę pieniężną w wysokości 1.469,99 zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w roku kalendarzowym 2020, w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że niniejsza decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2021 r. uprzednio wydanej przez Wójta Gminy I. decyzji w sprawie, a następnie po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2022 r., uprzednio wydanej – po ponownym rozpatrzeniu – decyzji Wójta Gminy I.. Sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie kwestii odbioru przez skarżącą odpadów komunalnych z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Wobec powyższego organ I instancji wezwał w celu przesłuchania w charakterze świadka D. K. (pełnomocnika skarżącej, która w imieniu skarżącej złożyła sprawozdanie i jego korektę). W wyniku przesłuchania upoważnionych przez świadka pracowników organ ustalił, że skarżąca w 2020 r. miała zawarte umowy z właścicielami nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a odpady były odbierane, czego nie zakwestionowali zeznający pracownicy. Następnie organ wezwał podmioty, które zawarły ze skarżącą umowę dotyczącą pozbywania się odpadów komunalnych do okazania tych umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi. Na podstawie nadesłanych dokumentów organ stwierdził, że skarżąca jest podmiotem odbierającym odpady komunalne od ww. podmiotów, co oznacza, że była zobowiązana do osiągnięcia wymaganego na 2020 r. poziomu recyklingu.

Wobec kolejnego uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka D. K.. Ustalono, że po uchyleniu przez Radę Gminy I. uchwały w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, skarżąca zawarła umowy na świadczenie usług w ww. zakresie. Ustalono także, że we wcześniejszych latach skarżąca osiągała wymagane poziomy recyklingu. Organ wskazał także, że dotrzymanie wymaganych poziomów recyklingu to jedna z metod ochrony środowiska, zaś gmina również ponosi karę za ich nieosiąganie, co jest ważne dla interesu społecznego, gdyż kara obciąża całą wspólnotę samorządową Gminy I..

Organ wyjaśnił również, że skarżąca prowadzi działalność polegającą na odbieraniu odpadów komunalnych na terenie Gminy I. z terenu nieruchomości niezamieszkałych, które nie są objęte gminnym systemem zbierania odpadów komunalnych i na podstawie art. 9n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 ze zm. – dalej "u.c.p.") zobowiązana była do sporządzenia rocznego sprawozdania za 2020 r. i przedłożenia go Wójtowi Gminy do dnia [...] stycznia 2021 r. Sprawozdanie zostało przedłożone z dniem [...] stycznia 2021 r., zaś jego korekta dnia [...] marca 2021 r.

Następnie organ na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. poz. 2167 – dalej "rozporządzenie") oraz uchwały nr 88 Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2016 r. w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2022 (M.P. z 2016 r. poz. 784 – dalej "uchwała RM") ustalił, że osiągnięty przez skarżącą poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła wyniósł 39,46 %, natomiast wymagany na 2020 r. poziom wynosił 50 %.

W związku z powyższym Wójt na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p. wymierzył spółce karę grzywny za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p., tj. obowiązku osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu PMTS. Kara ta została obliczona zgodnie z art. 9x ust. 3 u.c.p. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm. – dalej "p.o.ś.") i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych odpadów wynosiła 270,00 zł/Mg, natomiast brakująca masa odpadów komunalnych 5,444 Mg, co dało sumę 1469,99 zł.

2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia.

W pierwszej kolejności spółka zarzuciła naruszenie art. 189f w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. – dalej "k.p.a."), gdyż w jej ocenie organ nie uzasadnił dlaczego nie zaszły w niniejszej sprawie przesłanki z art. 189f k.p.a. Ponadto zdaniem skarżącej organ nie uwzględnił wytycznych organu odwoławczego, co do ustalenia obiektywnej możliwości wywiązania się przez skarżącą z obowiązku osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do recyklingu odpadów komunalnych i rozważenia zastosowania przesłanek do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Skarżąca wskazała, że jeżeli organ nie był w stania wykazać, że waga ewentualnego naruszenia była wyższa niż znikoma, to powinien był odstąpić od nałożenia kary.

Ponadto spółka wskazała, że organ był zobowiązany do uzasadnienia dlaczego w poprzednich latach pomimo uchybienia obowiązkowi złożenia sprawozdania nie było wszczynane postępowanie. Zdaniem skarżącej, takie wybiórcze wszczynanie lub niewszczynanie postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest równoznaczne z naruszeniem zasady legalności i zasady wzbudzania zaufania do organu, ponieważ organ odstąpił od dotychczasowej praktyki niewszczynania tego typu postępowania.

3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że bezspornym jest, iż skarżąca w 2020 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych. W oparciu o złożone sprawozdanie ustalono, iż łączna masa wytworzonych odpadów wyniosła 162,3800 Mg, a przekazanych do ponownego użycia i recyklingu 20,374040 Mg. Organ wskazał, że w oparciu o powyższe dane oraz określony w rozporządzeniu wzór bezspornym jest, że skarżąca nie osiągnęła wymaganego poziomu recyklingu wynoszącego w 2020 r. 50 %. Ponadto organ podkreślił, że sposób wyliczenia i wysokość kary są prawidłowe i nie były kwestionowane przez spółkę.

Wobec powyższego Kolegium wskazało, że najistotniejszymi zarzutami są kwestionowanie wszczęcia postępowania, mimo że w latach poprzednich wobec nieosiągania przez skarżącą wymaganych poziomów recyklingu analogiczne postępowania nie były wszczynane, a także brak wykazania z jakich powodów nieuzyskanie przez skarżącą poziomów recyklingu może mieć wpływ dla całej społeczności Gminy I.. Organ podkreślił, że skarżąca spółka jako podmiot profesjonalny ma obowiązek znać przepisy prawa i wykonywać ciążące na niej obowiązki. Organ dodał, że skarżąca w poprzednich latach osiągała wymagane poziomy recyklingu, z tego względu nie były wszczynane wobec niej postępowania dotyczące nałożenia kary pieniężnej. Ponadto w ocenie Kolegium to nie po jego stronie leży obowiązek ustalania okoliczności przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia przedmiotowej kary.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że u.c.p. nie reguluje przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, zatem ewentualnie w tym zakresie zastosowanie ma art. 189f k.p.a. Przesłankami zastosowania tego przepisu są znikoma waga naruszenia prawa oraz zaprzestanie naruszenia prawa. Zdaniem organu, poziom recyklingu wynoszący 39,46 % przy wymaganych 50 %, a także cel jego wprowadzenia, jakim jest ochrona środowiska nie pozwalają na stwierdzenie, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Ponadto w przedstawionych okolicznościach nie jest możliwe zaprzestanie naruszenia prawa, gdyż nie został osiągnięty wymagany poziom recyklingu, zaś spółka nie podejmowała żadnych działań w celu zaprzestania tych naruszeń.

4. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozważenie możliwości uchylenia decyzji organu I instancji w całości, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Spółka podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując przede wszystkim, że jako odbiorca odpadów nie ma możliwości przymuszenia odbiorców do segregowania śmieci i z tego powodu, za który nie ponosi ona odpowiedzialności nie mogła osiągnąć wymaganego poziomu recyklingu. Zdaniem skarżącej organy nie wyjaśniły w toku postępowania, ani w decyzji kończącej postępowanie dlaczego przytoczone powyżej okoliczności są niewystarczające od uwolnienia się od odpowiedzialności. Ponadto skarżąca podkreśliła, że nie miała możliwości zmiany zapisów w umowach z obsługiwanymi podmiotami, bo ich treść wynika z decyzji zamawiającego.

Jednocześnie skarżąca zarzuciła, że istniały podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary w trybie art. 189f k.p.a. z uwagi na znikomą wagę naruszenia prawa, ponieważ skarżąca uzyskała znaczny poziom recyklingu odpadów z wymaganych 50 %. Ponadto w ocenie skarżącej organy nie odniosły się do zarzutu dlaczego w poprzednich latach organ I instancji nie wszczynał podobnych postępowań.

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:

6. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga jest bezzasadna.

7. Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy I. z dnia [...] maja 2022 r., którą nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 1.469,99 zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w roku kalendarzowym 2020 w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Orzekające w sprawie organy uznały, że zgodnie z art. 9g u.c.p. oraz przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. i uchwałą nr 88 Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2016 r. skarżąca nie osiągnęła wymaganego na 2020 r. poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości 50 %, gdyż ten wyniósł 39,46 %. W związku z powyższym organ I instancji na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p. wymierzył spółce karę grzywny, która obliczona zgodnie z art. 9x ust. 3 u.c.p. wyniosła 1469,99 zł. Jednocześnie organy uznały, że skarżąca nie spełniła przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wynikających z art. 189f k.p.a., wobec czego nie można było odstąpić odstąpienia od jej nałożenia.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Natomiast stosownie do art. 3aa u.c.p. gminy są obowiązane osiągnąć za rok 2020 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo.

8. Zgodnie z prawidłowo poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami skarżąca jest podmiotem odbierającym odpady komunalne w myśl powyższego przepisu, ponieważ miała podpisane stosowne umowy z właścicielami nieruchomości. Wójt na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2016 r. oraz aktualnego Krajowego planu gospodarki odpadami zamieszczonego w uchwale nr 88 Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2016 r. wyliczył osiągnięty przez skarżącą poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, który wyniósł 39,46 %. Skarżąca nie zanegowała podstawy tych wyliczeń, ani ich wyniku. Sąd w całości podziela przyjętą przez organ I instancji podstawę prawną w tym zakresie oraz zgadza się z osiągniętym w ten sposób wynikiem, wobec czego uznał ją za prawidłową i przyjął ją wraz z argumentacją jako swoją.

W tym miejscu wskazania wymaga, że stosownie do art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 p.o.ś. i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. W wyniku zastosowania ww. przepisów organ wyliczył, że administracyjna kara pieniężna dla skarżącej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2020 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła 1469,99 zł. Sąd również w tym zakresie podziela przyjętą przez organ I instancji podstawę prawną rozstrzygnięcia, odnoszącą się do zastosowania administracyjnej kary pieniężnej, a także wyliczoną na jej podstawie wysokość tej kary. Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie zanegowała podstawy tych wyliczeń ani ich wyniku, jednakże zanegowała zasadność zastosowania wobec niej administracyjnej kary pieniężnej, gdyż w jej ocenie ziściły się przesłanki odstąpienia od jej wymierzenia zgodnie z art. 189f k.p.a.

Istotą sporu powstałego w przedmiotowej sprawie jest zatem ewentualne wypełnienie przez skarżącą przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 9zf u.c.p. do kar pieniężnych zasądzanych na podstawie przepisów u.c.p. stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21, uznał, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.c.p. (a zatem w przepisach będących podstawą wydania zaskarżonych decyzji) stosuje się art. 189f k.p.a. Wskazać zatem należy, że stosownie do art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Zatem aby organ mógł odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej skarżąca musi łącznie spełniać dwie przesłanki: waga naruszenia prawa musi być znikoma oraz strona musi zaprzestać naruszenia prawa.

Należy jednak wyjaśnić, że przesłanka zaprzestania naruszenia prawa odnosi się do zachowań ciągłych, trwałych lub powtarzalnych, polegających na działaniu lub zaniechaniu. Odnosząc się do literalnego brzmienia komentowanego przepisu należałoby uznać, że komentowana instytucja nie znajdzie zatem zastosowania do tzw. deliktów jednoczynowych zwykłych lub skutkowych. Wynika to z tego, że w przypadku deliktów jednoczynowych i skutkowych z uwagi na ich specyfikę, manifestacja zewnętrzna zmiany stosunku sprawcy do obowiązku respektowania porządku prawnego nie jest możliwa nigdy. Ponadto pojęcia zaprzestania naruszania prawa nie należy utożsamiać z obowiązkiem przywrócenia przez stronę stanu zgodnego z prawem lub usunięciem skutków naruszenia prawa (vide: A. Cebera, J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 189(f)). Biorąc pod uwagę powyższe, uznać należy, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie musiała spełnić przesłanki zaprzestania naruszenia prawa, ponieważ naruszenie prawa w postaci nieosiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych jest deliktem jednoczynowym i skutkowym, wobec czego doszło do jednorazowego naruszenia prawa i nie jest możliwe zaprzestanie tego naruszenia.

Odnosząc się zatem do przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa w pierwszej kolejności wskazać należy, że rozważając, czy mamy do czynienia ze spełnieniem tej przesłanki trzeba wziąć pod uwagę jakie dobro i jak znacząco zostało zagrożone bądź naruszone, czy istnieje możliwość naprawienia wyrządzonej temu dobru prawnemu szkody, w jakich warunkach działał sprawca, w jaki sposób się zachowywał, z jakiego powodu dopuścił się naruszenia, w jakiej sytuacji motywacyjnej się znajdował (vide: J. Wegner [w:] Z. Kmieciak, M. Wojtuń, J. Wegner, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 189(f)).

Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że dobrem chronionym poprzez wprowadzenie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych jest środowisko. Wskazania wymaga, że ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych wynikającym z art. 74 Konstytucji, a zgodnie z art. 86 Konstytucji każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa. Uznać zatem należy, że ochrona środowiska jest jednym z podstawowych obowiązków każdego podmiotu, a za jego nie przestrzeganie grozi odpowiedzialność deliktowa wskazana w ustawach.

Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy, że spółka jako profesjonalista podejmując się konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Spółka jako profesjonalista w branży powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania poziomu recyklingu. Skoro skarżąca była świadoma obowiązujących w tym względzie regulacji i zdecydowała się na prowadzenie na terenie Gminy I. działalności gospodarczej polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych na podstawie umowy z właścicielami, a więc w warunkach, w których zgodnie z treścią art. 9g u.c.p., to na niej spoczywał obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu masy odbieranych przez siebie w takich warunkach odpadów komunalnych, odpowiednich poziomów przygotowania ich do ponownego użycia i recyklingu. Przedsiębiorca taki powinien przedsięwziąć zatem we własnym zakresie wszelkie działania umożliwiające mu osiągnięcie wymaganych poziomów odpadów. Skarżąca nie wskazała przy tym, aby zwracała się do organu I instancji o podjęcie konkretnych i zgodnych z ustawą działań polepszających możliwości osiągnięcia przez nią wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania odpadów do ponownego użycia, a także nie wykazała, aby sama podejmowała konkretne w tym względzie działania m.in. informacyjne i edukacyjne. Nie wykazała także, aby m.in. podejmowała działania mobilizujące właścicieli nieruchomości zbierających (oddających) odpady selektywne do właściwego wywiązywania się z tego obowiązku poprzez kontrolę pod tym kątem odpadów przekazywanych jako niesegregowane (zmieszane), co mogłoby ograniczyć ilość tych ostatnich, a zwiększyć masę frakcji segregowanych (papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła), a co mogłoby pozwolić skarżącej na wywiązanie się z obowiązku określonego w art. 9g u.c.p. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 994/19; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1326/21).

9. Reasumując, skarżąca spółka osiągając w 2020 r. poziom recyklingu wynoszący 39,46 % nie osiągnęła poziomu wymaganego prawem. Skarżąca, jako profesjonalista, powinna dążyć do osiągnięcia wymaganego prawem poziomu, jednakże zgodnie z powyższymi ustaleniami nie poczyniła wystarczających zabiegów, aby uniknąć uchybienia temu obowiązkowi. Z tych względów, a także z uwagi na rodzaj dobra chronionego, jakim jest środowisko, czyli jednego z podstawowych dóbr chronionych przez państwo stwierdzić należy, że skarżąca dopuściła się naruszenia prawa w stopniu wyższym niż znikomy, wobec czego organ administracji publicznej nie mógł odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w myśl art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

Ponadto jak trafnie wskazał organ odwoławczy, twierdzenia skarżącej dotyczące braku wszczynania w latach wcześniejszych postępowań dotyczących nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu pozostają w sprzeczności z zenanami D. K., czyli osoby, która w imieniu spółki złożyła sprawozdanie i jego korektę, zgodnie z którymi we wcześniejszych latach spółka osiągała wymagane poziomy recyklingu.

Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

10. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), o czym zawiadomiono strony umożliwiając im przedstawienie dodatkowego stanowiska w sprawie. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola w tym trybie nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie. Ponadto, jak wskazano w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, przepis art. art. 15zzs? ust. 3 powołanej ustawy należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia.