Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 721/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2025-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135,art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1949
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie określenia kwoty uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów i  usług
article: art. 165a § 1,art. 14b § 1 i 3,art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 14h , art. 14r ,art. 121 § 1 ,art. 217 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant: st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 05 lipca 2024 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 24 października 2024 r. A. D. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 13 września 2024 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie z 5 lipca 2024 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Powyższa skarga została wywiedziona na tle stanu faktycznego sprawy, w którym 15 maja 2024 r. wpłynął wniosek wspólny A. D. - będącego stroną postępowania oraz Z. D., M. D., P. D.-J. zainteresowaniach niebędący stroną postępowania. Opisując stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe wnioskodawca wskazał, że na dzień złożenia wniosku pozostaje w związku małżeńskim z P. D.-J., w którym obowiązuje rozdzielność majątkowa. Małżeństwo posiada miejsce zamieszkania na terytorium kraju i podlega tu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Są też podatnikami podatku od towarów i usług. Z. D. – ([...] wnioskodawcy) na dzień złożenia wniosku pozostaje w związku małżeńskim z M. D. ([...] wnioskodawcy), w którym obowiązuje ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej. Posiadają miejsce zamieszkania na terytorium kraju i podlegają w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku PIT. Z. D. jest podatnikiem podatku VAT.

Od dnia 1 stycznia 2024 r. wnioskodawca prowadzi wraz z żoną i rodzicami R. G. R. w trzech wolnostojących szklarniach. Łączna powierzchnia RGR nie była i nie jest większa niż 300 ha. Głównym przedmiotem działalności w RGR jest uprawa pomidorów w szklarniach. Działalność rolnicza - na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych - jest klasyfikowana jako działy specjalne produkcji rolnej. Działki, na których posadowione są szklarnie nr [...] i nr [...] należą do wnioskodawcy. Działki, na których posadowiona jest szklarnia nr [...] należą do jego rodziców. Wszyscy zainteresowani byli i są uprawnieni do równego udziału w zyskach RDR (po Ľ ) z uprawy pomidorów w szklarni nr [...] oraz szklarni nr [...]. Do zysku z RGR z uprawy pomidorów w szklarni nr [...] uprawniony jest wyłącznie wnioskodawca. W 2024 r. przychody netto ze sprzedaży, w ramach działów specjalnych produkcji rolnej przypadające - odrębnie - na wnioskodawcę oraz poszczególnych członków rodziny nie przekroczą równowartości w walucie krajowej [...] Euro. Podatnikiem podatku VAT w ramach RGR jest jedynie wnioskodawca, jako osoba reprezentująca RGR.

Wnioskodawca w 2024 r. nie prowadzi i nie będzie prowadzić innych gospodarstw. Przed 1 stycznia 2024 r. prowadził samodzielnie gospodarstwo rolne, w ramach którego zajmował się produkcją i sprzedażą pomidorów, kwalifikując tę jako działy specjalne produkcji rolnej i ustalając z niej dochody przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu. Do 31 grudnia 2023 r. prowadził też działalność gospodarczą, w ramach której świadczył usługi maszynami rolniczymi i przemysłowymi i z tego tytułu oraz z tytułu działalności rolniczej w ramach Gospodarstwa był czynnym podatnikiem podatku VAT. W 2023 r. przychody netto Gospodarstwa oraz Przedsiębiorstwa nie przekroczyły równowartości w walucie krajowej [...] Euro.

Przed 1 stycznia 2024 r. żona wnioskodawcy w dzierżawionej od męża (do 31 grudnia 2023 r. ) części szklarni nr [...] prowadziła samodzielnie gospodarstwo rolne, w ramach którego zajmowała się produkcją i sprzedażą pomidorów, kwalifikując tę sprzedaż jako działy specjalne produkcji rolnej, a dochody ustalała przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu. Obecnie gospodarstwo rolne istnieje, ale żona zaprzestała uprawy pomidorów w ramach tego gospodarstwa rolnego ze względu na rozwiązanie umów dzierżawy szklarni. Poza ww. P. D.-J. nie prowadziła i nie prowadzi innych działalności rolnych czy działalności gospodarczych. Z tytułu działalności rolniczej w ramach gospodarstwa była i jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Obecnie wyłącznie zajmuje się działalnością rolniczą w ramach RGR. W 2023 r. przychody netto jej gospodarstwa nie przekroczyły równowartości w walucie krajowej [...] Euro.

Od 1 stycznia 2024 r. rodzice wnioskodawcy prowadzą RGR. Matka wnioskodawcy nie prowadzi i nie będzie prowadzić innych gospodarstw rolnych niż RGR. Przed 1 stycznia 2024 r. ojciec wnioskodawcy oraz obecnie prowadził i prowadzi samodzielnie gospodarstwo rolne, w ramach którego zajmuje się produkcją i sprzedażą zbóż, kwalifikując przychody z tej działalności jako przychody z działalności rolniczej, opodatkowane podatkiem rolnym. Przed 1 stycznia 2024 r. rodzice wnioskodawcy prowadzili działalność rolniczą w formie spółki cywilnej pod nazwą [...] M. i Z. D. s.c., której przedmiotem była uprawa pomidorów wykorzystując szklarnię nr [...] i dzierżawiąc część szklarni nr [...] od syna. Na gruncie podatku PIT Z. D. kwalifikował sprzedaż pomidorów w ramach spółki cywilnej jako działy specjalne produkcji rolnej, a dochody ustalał przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu. Spółka cywilna była czynnym podatnikiem podatku VAT. Nie została rozwiązana, ale małżonkowie D. nie prowadzą już gospodarstwa rolnego w ramach tej spółki. W 2023 r. przychody netto z ich gospodarstwa nie przekroczyły równowartości w walucie krajowej [...] Euro. Ponadto, małżonkowie D. są na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej współwłaścicielami nieruchomości rolnych, których aktualna powierzchnia wynosi ok. 100 ha. Część z nich jest wykorzystywana do produkcji rolniczej, część - zabudowana szklarniami do uprawy pomidorów - jest wydzierżawiana na rzecz ich córek, przy czym są to inne nieruchomości niż te, które są wykorzystywane w RGR. Ojciec wnioskodawcy wynajmuje lokale mieszkalne osobom fizycznym oraz powierzchnie na dachu posiadanych nieruchomości w celu umieszczenia nadajników przedsiębiorstwom telekomunikacyjnym, a przychody z tego tytułu rozlicza jako tzw. najem prywatny opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W dniu 14 marca 2024 r. zostały wydane na rzecz ww. zainteresowanych interpretacje podatkowe w zakresie podatku VAT potwierdzające m.in., że:

1) w obrębie RGR wyłącznie wnioskodawca będzie posiadał status podatnika czynnego w ramach podatku VAT, ponieważ będzie "reprezentować" gospodarstwo rodzinne, na niego mają być wystawiane faktury i on będzie wystawiać faktury;

2) pozostawanie przez Z. D. w okresie prowadzenia RGR czynnym podatnikiem podatku VAT z tytułu prowadzenia działalności rolniczej w ramach [...] Z. D., nie będzie pozbawiać wnioskodawcy statusu podatnika podatku VAT w obrębie gospodarstwa rodzinnego, skoro prowadzone przez Z. D. gospodarstwo rolne będzie niezależnym, odrębnym gospodarstwem rolnym, niezwiązanym w żaden sposób z prowadzoną przez wspólne gospodarstwo rodzinne działalnością, które cechować będzie odrębność ekonomiczna, finansowa i organizacyjna.

W oparciu o tak przedstawiony stan faktyczny i zdarzenie przyszłe wnioskodawca zadał 4 pytania:

1. czy w 2024 r. i latach następnych ma i będzie miał prawo do opodatkowywania podatkiem PIT dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej z RGR , na podstawie norm szacunkowych?

2. czy członkowie rodziny, z którymi w 2024 r. i w latach następnych prowadzi i będzie prowadził RGR mają oraz będą mieli prawo do opodatkowywania podatkiem PIT dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej RGR, na podstawie norm szacunkowych, jeżeli w 2023 r. oraz latach następnych przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, rodzinnego gospodarstwa rolnego lub pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekroczyły i nie przekroczą u każdego z nich osobno równowartości w walucie krajowej progu [...] Euro, a próg [...] Euro powinien być liczony odrębnie dla wnioskodawcy oraz dla każdego z członków rodziny prowadzących RGR?

3. czy wnioskodawca nie jest i nie będzie obowiązany w 2024 r. i latach następnych do prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z ustawą o rachunkowości, jeżeli jego przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy nie wyniosą co najmniej równowartości w walucie krajowej [...] Euro, a próg [...] Euro powinien być liczony odrębnie dla wnioskodawcy oraz dla każdego z członków rodziny prowadzących RGR?

4. czy członkowie rodziny, z którymi wnioskodawca w 2024 r. i latach następnych prowadzi i będzie prowadził RGR nie są i nie będą obowiązani w 2024 r. oraz latach następnych do prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z ustawą o rachunkowości, jeśli w 2023 r. oraz latach następnych przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, rodzinnego gospodarstwa rolnego lub pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekroczyły i nie przekroczą u każdego z nich osobno równowartości w walucie krajowej progu [...] Euro, a próg [...] Euro powinien być liczony odrębnie dla wnioskodawcy oraz dla każdego z członków rodziny prowadzących RGR?

Zdaniem wnioskodawcy on, jaki i członkowie jego rodziny mają i będą mieli prawo w 2024 r. i w latach następnych do opodatkowywania podatkiem PIT dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej z RGR, na podstawie norm szacunkowych. Ponadto nie są i nie będą obowiązany w 2024 r. i latach następnych do prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z ustawą o rachunkowości.

Odmawiając wszczęcia postępowania, Dyrektor KIS stwierdził, że istnieje negatywna przesłanka uniemożliwiająca wydanie interpretacji indywidualnej. Odwołując się do treści art. 14b § 1, art. 14c, art. 14k, art. 14m i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa") zaznaczył, że przedmiotem wniosku (wniosku wspólnego) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego może być ocena prawna danego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego, dotyczącego zainteresowanego (zainteresowanych), dokonywana na gruncie przepisów prawa podatkowego. Organ wydający interpretację rozstrzyga, czy zainteresowany (zainteresowani) prawidłowo ocenia (oceniają) kwestię wpływu zaistnienia opisanej sytuacji faktycznej na obowiązki i uprawnienia wynikające z unormowań prawa podatkowego. Status zainteresowanych posiadających legitymację do złożenia wniosku wspólnego posiadają przy tym podmioty, które chcą uzyskać interpretację indywidualną w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi je przepisami, realizacji swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego, ale pod warunkiem, że uczestniczą one w tym samym stanie faktycznym lub mają uczestniczyć w tym samym zdarzeniu przyszłym.

Natomiast z wniosku z 15 maja 2024 r. jednoznacznie wynika, że podmioty go składające nie będą uczestniczyć w tych samych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych. Złożony wniosek wspólny dotyczy bowiem ustalenia prawa do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej w ramach RGR na podstawie norm szacunkowych. Jednak zarówno zainteresowany będący stroną postępowania, jak i zainteresowani niebędący stronami postępowania nie są uczestnikami takich samych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych. Sytuacja każdego z zainteresowanych jest inna i nie są oni uczestnikami wspólnych (tych samych) stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych wywołujących określone skutki w sferze prawa podatkowego dla wszystkich występujących z wnioskiem wspólnym o wydanie interpretacji. Zatem stany faktyczne/zdarzenia przyszłe opisane we wniosku wspólnym nie są wspólnymi (tymi samymi) stanami faktycznymi/zdarzeniami przyszłymi dla wszystkich. Dlatego też nie mogą zainteresowani wspólnie wnioskować o wydanie interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14r Ordynacji podatkowej. Przedmiotem interpretacji mogą być bowiem tylko takie stany faktyczne/zdarzenia przyszłe, które będą te same dla wszystkich i będą powodować lub mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie wszystkich. Zatem wniosek wspólny zainteresowanych, który dotyczy stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych podobnych, lecz nie "tych samych", nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania prawie wydania interpretacji indywidualnej, co obligowało organ do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacja podatkowa.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 14b § 1, art. 14c, art. 14d § 1, art. 14h, art. 14r § 1, art. 121 § 1 oraz art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej.

Podtrzymując stanowisko organu pierwszej instancji, Dyrektor KIS stwierdził, że w wyniku analizy formalnoprawnej złożonego wniosku wspólnego, opisu stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych i postawionych pytań oraz przedstawionego stanowiska, jego merytoryczne rozpatrzenie przez wydanie indywidualnej interpretacji wykraczałoby poza uprawnienie przysługujące organowi w ramach postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji. Odnosząc się regulacji tego postępowania dotyczących, Dyrektor KIS wskazał, że z wniosku wspólnego jednoznacznie wynika, iż podmioty go składające nie będą uczestniczyć w tych samych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych. Złożony wniosek wspólny dotyczy bowiem ustalenia prawa do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej w ramach RGR na podstawie norm szacunkowych. Jednak zarówno wnioskodawca, jak i zainteresowani nie są uczestnikami takich samych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych. We wniosku wspólnym, w odrębnych punktach strona opisała sytuację każdego z poszczególnych zainteresowanych. Nie przedstawiła jednego opisu dla wszystkich. Fakt, że jedynym punktem wspólnym jest zamiar utworzenia RGR pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie, bowiem na odpowiedzi na pytania wpływ będzie miała nie tylko informacja o utworzenie RGR, ale także informacje, które miały miejsce przed tą czynnością, a które są dla poszczególnych zainteresowanych. To oznacza, że nie uczestniczyli oni w tych samych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych. Skoro każdy przedstawił inne okoliczności sprawy, które jak najbardziej były właściwe z uwagi na przepisy, które miały zostać zinterpretowane na podstawie wniosku wspólnego, to zainteresowani nie uczestniczą w tych samych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych. Sytuacja każdego z zainwestowanych jest zatem inna i nie są oni uczestnikami wspólnych (tych samych) stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych wywołujących określone skutki w sferze prawa podatkowego dla wszystkich występujących z wnioskiem wspólnym o wydanie interpretacji.

W skardze na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia go poprzedzającego i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, strona zarzuciła mu naruszenie:

1. art. 165a § 1 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h i w zw. z art. 14b § 1 i z art. 14r Ordynacji podatkowej ponieważ zarówno skarżący, jak i pozostali zainteresowani uczestniczą w jednym wspólnym, tj. tym samym RGR;

2. art. 121 § 1 w zw. z art. 14b § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej przez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wniosku wspólnego, podczas gdy w bazie wydanych interpretacji podatkowych przez Dyrektora KIS są interpretacje wydane na wniosek wspólny w zakresie podatku PIT, dotyczące rodzinnych gospodarstw rolnych, pomimo odmiennej sytuacji prawno-podatkowej wnioskodawców prowadzących wspólnie gospodarstwo rodzinne, co czyni stanowisko Dyrektora KIS niezrozumiałym i stanowi naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie, a także naruszenie zasady uzasadnionych oczekiwań co do przewidywalności działań administracji;

3. art. 14r § 1 w zw. z art. 14b § 1, art. 14c oraz art. 14d § 1 Ordynacji podatkowej przez ich niezastosowanie i niewydanie interpretacji wnioskowanej interpretacji, pomimo złożenia przez wniosku spełniającego wymogi przewidziane w art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej;

4. art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 121 oraz art. 124 w zw. z art. 210 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 Ordynacji podatkowej przez utrzymanie w mocy postanowienia pierwszej instancji i powtórzenie w zaskarżonym postanowieniu tych samych ogólnych stwierdzeń niewyjaśniających i nieuzasadniających postępowania Dyrektora KIS uchylającego się od obowiązku wydania interpretacji indywidualnej, co świadczy o iluzorycznej (a nawet braku) kontroli instancyjnej;

5. art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawne wydanie zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy nie zaistniały przesłanki będące podstawą do odmowy wszczęcia postępowania ze względu na fakt, że wniosek wspólny był wniesiony przez osoby uprawnione i brak było jakichkolwiek innych przyczyn, z powodu których organ miałby podstawę do wydania postanowienia i odmowie wszczęcia postępowania;

6. art. 217 § 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, polegające na braku przedstawienia jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia, które dotyczyłoby bezpośrednio istoty niniejszej sprawy, w tym stricte zarzutów i argumentów podniesionych w zażaleniu przeciwko odmowie wszczęcia postępowania, przy jednoczesnym ograniczeniu się przez organ odwoławczy do powtarzania w zaskarżonym postanowieniu zapatrywań organu pierwszej instancji oraz do przytaczania generalnych uwag dotyczących składania wniosków o wydanie interpretacji, bez odniesienia tych ogólnych rozważań do konkretnej sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, zwłaszcza w kontekście zarzutów zażalenia;

7. art. 14b § 1, art. 14c, art. 14d § 1 oraz art. 14r Ordynacji podatkowej przez ich niezastosowanie i niewydanie interpretacji, mimo złożenia wniosku spełniającego wymogi z art. 14b § 2-4 w zw. z art. 14r Ordynacji podatkowej, podczas gdy nie występowały okoliczności uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania.

W ocenie skarżącego analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania nie daje podstaw do uznania stanowiska organu za zgodne z prawem. Uwzględniając opis stanu faktycznego, treść zadanych pytań i stanowiska, należy stwierdzić, że wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku wspólnego, wymagane przez obowiązujące przepisy, zostały przez skarżącego spełnione, a jednocześnie brak było przesłanek, które stanowią podstawę do odmowy wszczęcia postępowania. Istotą wniosku wspólnego składanego przez grupę zainteresowanych jest ich zaangażowanie w tym samym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) i w konsekwencji dążenie do uzyskania ochrony prawnej przed negatywnymi skutkami podatkowymi mogącymi powstać dla każdego z zainteresowanych. Zdaniem skarżącego, warunki te zostały w niniejszej sprawie spełnione, bowiem wnioskodawcy uczestniczą w tym samym stanie faktycznym, polegającym na prowadzeniu RGR. Natomiast Dyrektor KIS pominął, że skutki podatkowe, wynikające dla jednego uczestnika prowadzącego RGR, nie są obojętne z punktu widzenia pozostałych uczestników RGR. Zdaniem skarżącego spełniony został podstawowy warunek określony w art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej, tj. wniosek został złożony przez co najmniej dwóch zainteresowanych uczestniczących w tym samym zaistniałym stanie faktycznym. Celem złożonego wniosku było uzyskanie przez zainteresowanych jednego spójnego stanowiska organu w zakresie opodatkowania dochodów z RGR.

Ponadto skarżący powołał się na wydawanie przez Dyrektora KIS w sprawie dochodów z rodzinnych gospodarstw rolnych interpretacji na wniosek wspólny zainteresowanych, zatem skarżona odmowa jest niezrozumiała. Zażalenie zostało rozpatrzone lakonicznie, a uzasadnienia obu postanowień naruszają wymogi z art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest dopuszczalność wydania interpretacji indywidualnej na wspólny wniosek skarżącego i zainteresowanych, którzy razem rozpoczęli z dniem 1 stycznia 2024 r. prowadzenie R. G. R.. W ocenie Dyrektora KIS postępowanie interpretacyjne na taki wniosek nie może być wszczęte, ponieważ oprócz wspólnego prowadzenia ww. gospodarstwa, wszyscy zainteresowani uczestniczyli wcześniej w różnych stanach faktycznych. Zdaniem skarżącego wspólne prowadzenie RGR uprawnia go do złożenia wraz z pozostałymi zainteresowanymi wspólnego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej skutków podatkowych z tytułu dochodów uzyskiwanych z prowadzenia ww. Gospodarstwa.

Rozstrzygnięcie powyższego sporu należy poprzedzić przytoczeniem przepisów regulujących postępowanie interpretacyjne. Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Dyrektor KIS, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej). Natomiast, stosownie do treści art. 14r § 1 ww. ustawy z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić dwóch lub więcej zainteresowanych uczestniczących w tym samym zaistniałym stanie faktycznym albo mających uczestniczyć w tym samym zdarzeniu przyszłym (wniosek wspólny). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej (także wniosek wspólny) obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3 w zw. z art. 14r § 5 Ordynacji podatkowej). W kontrolowanej sprawie każda ze stron odmiennie interpretuje właśnie art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej.

Regulacja zawarta w art. 14r ww. ustawy została wprowadzona z dniem 1 stycznia 2016 r. na mocy ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649). Z uzasadnienia projektu wprowadzającego tę regulację wynika, że ratio legis tego rozwiązania stanowiło wyeliminowanie zbędnych i generujących dużą liczbę wniosków przypadków, gdy każdy z podmiotów chcący uzyskać stanowisko organu podatkowego co do skutków podatkowych wynikających dla niego z danego zdarzenia, musiał złożyć odrębny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, przedstawiając w nim w istocie to samo zdarzenie. Wobec często występującej różnej właściwości organów wydających interpretacje, związanej z miejscem zamieszkania lub siedzibą podatnika, to samo zagadnienie było przedmiotem równoległej analizy w różnych organach (druk nr [...], Sejm VII kadencji).

Istotą wniosku wspólnego składanego przez grupę zainteresowanych jest ich zaangażowanie w tym samym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) i w konsekwencji dążenie do uzyskania ochrony prawnej przed negatywnymi skutkami podatkowymi mogącymi powstać dla każdego z zainteresowanych (K. Teszner, komentarz do art. 14r O.p., (w:) L. Etel (red.), R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021). Nadto, z art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej nie wynika, aby wspólny wniosek miał dotyczyć jednolitych skutków podatkowych dla wszystkich zainteresowanych. Stawia on tylko wymóg uczestniczenia w tym samym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym. Nie wynika z niego, aby skutki podatkowe miały być dla wszystkich zainteresowanych takie same ani nawet, że miałyby dotyczyć jednego podatku. Przepisy art. 14b § 1 oraz 14r § 1 Ordynacji podatkowej nie stanowią o tym, aby w przypadku wniosku wspólnego konieczne było potencjalne wystąpienie "wspólnych" skutków podatkowych na gruncie krajowego prawa podatkowego dla wszystkich zainteresowanych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 grudnia 2017 r., I SA/Po 633/17; wyrok NSA z 11 maja 2021 r., I FSK 722/18 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: publ. CBOSA).

Takie rozumienie przepisu należy też uznać za zgodne wolą ustawodawcy. W powoływanym uzasadnieniu do projektu nowelizacji wskazano przykładowe sytuacje, w których proponowane rozwiązanie może znaleźć zastosowanie, którymi są zagadnienia dotyczące np. opodatkowania i stawki VAT, obowiązków płatnik-podatnik w podatkach dochodowych, wypłata przez spółkę udziałowcom dochodów z dywidendy oraz innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zbycia wspólnego składnika majątku przez małżonków, zagadnienia dotyczące spadkobierców i obdarowanych, nabywców akcji prywatyzowanego przedsiębiorstwa. Zaznaczono, że wniosek może dotyczyć jednego podatku lub różnych podatków, jeżeli interpretacja przepisów różnych ustaw jest wzajemnie sprzężona, np. VAT-PCC, podatek dochodowy – podatek od spadków i darowizn.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że stanowisko Dyrektora KIS nie znajduje oparcia w treści art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu sporny wniosek wspólny dotyczy tego samego zaistniałego stanu faktycznego, w którym uczestniczy skarżący, jak i pozostali trzej zainteresowani. Tym zaistniałym, wspólnym dla wszystkich, stanem faktycznym jest prowadzenie przez wszystkie ww. osoby R. G. R., natomiast pytania sformułowane we wniosku dotyczą skutków podatkowych w zakresie opodatkowania dochodów z tego Gospodarstwa jako dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej na podstawie norm szacunkowych oraz obowiązku prowadzenia ksiąg podatkowych zgodnie z ustawą o rachunkowości. Zadane we wniosku pytania są jednakowe dla wszystkich zainteresowanych, albowiem wszyscy wspólnie prowadzą RGR.

Zdaniem organu odwoławczego pod pojęciem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego użytego w art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej należy rozumieć zespół okoliczności faktycznych (zaistniałych lub planowanych) mogących wywołać określone skutki w sferze prawa podatkowego, tych samych dla wszystkich podmiotów występujących z wnioskiem wspólnym, mających znaczenia dla wydania prawidłowej interpretacji. Jednakże podatkowa i gospodarcza "przeszłość" każdego z zainteresowanych, zdaniem Sądu, nie uniemożliwia im wystąpienia z wnioskiem wspólnym dotyczącym stanu faktycznego, w którym uczestniczą wspólnie i uczestniczyć wspólnie będą. Dyrektor KIS stwierdził, że jedynym punktem wspólnym jest utworzenie przez wszystkich zainteresowanych RGR, jednak wadliwie przyjął, że ta okoliczność w rozpatrywanej przez niego sprawie pozostaje bez wpływu na skuteczność złożenia wniosku wspólnego. Tymczasem jest to okoliczność zasadnicza, gdyż jest to zaistniały stan faktyczny, w którym uczestniczą wspólnie wszyscy wnioskodawcy i o skutki podatkowe tego uczestnictwa pytają organ interpretacyjny. Oczywistym jest, że na udzielenie tej odpowiedzi może mieć wpływ wcześniejsza sytuacja podatkowa zainteresowanych, prowadzona przez nich działalność gospodarcza, działy specjalne produkcji rolnej czy działalność rolnicza, ale są to niezbędne elementy opisu stanu faktycznego, które mogą mieć wpływ na ocenę uczestnictwa wszystkich zainteresowanych w tym samym zaistniałym stanie faktycznym, a mianowicie wspólnym prowadzeniu RGR, którego dotyczą pytania sformułowane we wniosku wspólnym.

Należy też zgodzić się ze skarżącym, że organ interpretacyjny pomija w swoim rozumowaniu fakt, że skutki podatkowe dla jednej z osób prowadzących RGR, nie są obojętne z punktu widzenia pozostałych uczestników RGR, a sposób opodatkowania dochodów z tego Gospodarstwa wprost wpływa na wysokość opodatkowania wszystkich zainteresowanych prowadzących wspólnie RGR.

Gdyby przyjąć, że rozumowanie organu jest prawidłowe, oznaczałoby to, że w kontrolowanej sprawie osoby prowadzące wspólnie RGR powinny być w przeszłości (tj. w 2023 r.) opodatkowane identycznie w związku z jednakowo prowadzoną aktywnością gospodarczą albo rolniczą. Takiej konieczności nie można, zdaniem Sądu, wyinterpretować z treści art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej, a jej przyjęcie stanowiłoby znaczne zawężenie możliwości stosowania omawianej regulacji, co zdaje się nie było intencją ustawodawcy przepis ten wprowadzającego.

W ocenie Sądu spełniony został zatem podstawowy warunek określony w art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej, tj. wniosek został złożony przez co najmniej dwóch zainteresowanych uczestniczących w tym samym zaistniałym stanie faktycznym. Celem zaś złożonego wniosku było uzyskanie przez zainteresowanych jednego spójnego stanowiska organu podatkowego w zakresie opodatkowania ich dochodów uzyskanych z prowadzenia RGR i ewentualnego obowiązku prowadzenia przez nich ksiąg podatkowych.

W tej sytuacji na uwzględnienia zasługuje przede wszystkim zarzut naruszenia art. 165a § 1 w zw. z art. 14h w zw. z art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślenia wymaga, że wniosek wspólny o wydanie interpretacji spełniał wymogi przewidziane nie tylko w art. 14r § 1, ale również w art. 14b § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, tym samym Dyrektor KIS posiadał legitymację do jego rozpatrzenia i wydania żądanej interpretacji indywidualnej. Utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, organ odwoławczy naruszył też art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, a zastosowaniem zawężającej wykładni art. 14r § 1 ww. ustawy naruszył również jej art. 121 § 1 w zw. z art. 14h.

Sąd nie stwierdza natomiast, aby uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełniało wymogów art. 217 § 2 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu tym Dyrektor KIS wyraźnie akcentował, że powodem odmowy wszczęcia postępowania jest brak tożsamości zaistniałego stanu faktycznego z uwagi na różne informacje o okresie sprzed rozpoczęcia prowadzenia RGR dla każdego z zainteresowanych, a ponieważ zaakceptował stanowisko organu pierwszej instancji, oparł się również na jego argumentacji. Sąd podziela także stanowisko Dyrektora KIS, że nie jest on zobowiązany do analizowania stanów faktycznych spraw wskazanych w zażaleniu, w których to sprawach wydał odmienne rozstrzygnięcia, ponieważ w każdej sprawie ma on obowiązek dokonać samodzielnej oceny. Oczywiście zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych nakazywałaby organom tym stosowania jednolitej linii orzeczniczej w zbliżonych stanami faktycznymi sprawach, jednakże należy brać pod uwagę to, że sprawy te przeważnie różnią się choćby drobnymi elementami stanów faktycznych, co może wpływać na treść rozstrzygnięć. Poza tym nie można wykluczyć zmiany stanowiska organów, spowodowanej choćby orzecznictwem sądowym, przy czym zmiana ta może wystąpić również na korzyść podatników.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Dyrektor KIS zobowiązany będzie wziąć pod uwagę przedstawioną wyżej ocenę prawną i wydać wnioskowaną interpretację indywidualną.

Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a.") uchylił oba postanowienia, orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1949 ze zm.).