Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1419/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono decyzję w zaskarżonej części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1  pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Inga Gołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia 28 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek uchyla decyzję z dnia 28 października 2020 r. nr [...] w zaskarżonym zakresie.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 października 2020r. znak: [...], Zakład Ubezpieczeń społecznych po rozpatrzeniu wniosku R. K. o ponowne rozpoznanie sprawy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 256, ze zm. dalej- K.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.)

1. utrzymał w mocy decyzję z 21 sierpnia 2020r. nr sprawy [...] w części dotyczącej odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu należnych składek za miesiąc kwiecień 2020r.

2. uchylił decyzję z 21 sierpnia 2020r. nr sprawy [...] w części dotyczącej odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za miesiąc maj 2020r. i orzekł o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres: maj 2020r. w wysokości 1431,48 zł.

W pisemnych motywach decyzji organ wskazał, że na mocy z art. 31zq ust. 8 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 138§1 pkt 2 k.p.a., Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

Po ponownej analizie konta Zakład ustalił, że nie złożył Pan deklaracji rozliczeniowej (ZUS DRA) za kwiecień 2020r. w ustawowym terminie tj. do 30 czerwca w związku z czym została podtrzymana decyzja z 21 sierpnia 2020 r. nr [...] o odmowie zwolnienia z opłacania składek za kwiecień 2020r.

Pismem z 13 października 2020r. wnioskodawca został zwolniony z opłacania składek za maj 2020r. w kwocie 1431,48 zł, ponieważ na koncie utworzył się wymiar z urzędu z prawidłową podstawą na ubezpieczenia za w/w miesiąc.

Zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną, która ma na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.l Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE C 911 z 20.03.2020).

W skardze na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia 28 października 2020r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia 21 sierpnia 2020r., nr sprawy: [...] w części dotyczącej odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu należnych składek za miesiąc kwiecień 2020r., tj. w zakresie pkt l, utrzymującą w mocy decyzji z dnia 21 sierpnia 2020r., nr sprawy: [...] w części dotyczącej odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu należnych składek za miesiąc kwiecień 2020r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7, art. 77§1, art. 107§3 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77§1 K.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami art. 107§3 K.p.a.

2) art. 8 i art. 107§3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego przyznano mi prawo do zwolnienia za miesiąc maj, a za kwiecień nie.

3) art. 9 i 11 K.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji w zakresie odmowy prawa do przyznania zwolnienia za miesiąc kwiecień,

4) art. 8 K.p.a. przez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie odmowy udzielenia zwolnienia za miesiąc kwiecień z uwagi na niezłożenie deklaracji DRA w terminie, a przyznanie zwolnienia za miesiąc maj, choć również w tym przypadku deklaracja DRA złożona była po terminie, a także dlaczego za miesiąc maj zwolnienie przyznano z uwagi na utworzenie się wymiaru z urzędu, a w kwietniu taki wymiar z urzędu nie został utworzony,

5) art. 107§2 i 3 K.p.a. przez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia dwie różne decyzji w analogicznych sytuacjach odnośnie składek za miesiąc kwiecień i maj.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt I.

Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że w dniu 14 kwietnia 2020r. na podstawie przepisów tzw. tarczy antykryzysowej złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek (RDZ) na PUE ZUS za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020r., gdyż spełniał warunki do uzyskania takiego zwolnienia. Zgodnie z informacjami na stronie internetowej ZUS, miał otrzymać pisemne informacje o zwolnieniu za dany miesiąc w kolejnym miesiącu, tj. za miesiąc marzec - do końca kwietnia, za miesiąc kwiecień - do końca maja i za miesiąc maj - do końca czerwca. Równolegle ze złożeniem wniosku RDZ przez PUE ZUS złożył deklarację DRA za miesiąc marzec.

Dnia 5 maja 2020r. otrzymał pismo z ZUS datowane na dzień 30.04.2020r. o zwolnieniu skarżącego z opłacania składek za miesiąc marzec 2020r.

Kolejnych pism nie otrzymał (planowo kolejna decyzja o zwolnieniu winna być wydana do końca maja), także żadnych informujących o jakichkolwiek brakach czy przeszkodach w nadaniu biegu wnioskowi, w związku z tym, po kontakcie z ZUS w czerwcu 2020r. dowiedział się, że musi złożyć deklaracje DRA za kwiecień i maj. Próbował złożyć je przez PUE ZUS, jednak nie udawało się to z uwagi na występujący "błąd krytyczny". Z uwagi na problemy z przesłaniem tych deklaracji przez PUE ZUS, musiał złożyć je osobiście w ZUS-ie, niestety z uwagi na chorobę (zwolnienie lekarskie do dnia 15.07.2020r.) oraz problemy z umówieniem się do Oddziału (bardzo długie terminy z uwagi na ograniczenia związane z Covid-19), deklaracje złożył w dniu 13 lipca 2020r. razem z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich złożenia, jak doradzono mi w Oddziale.

Następnie trzykrotnie był w Oddziale ZUS w K. w celu uzyskania informacji dot. zwolnienia, natomiast pracownicy nie udzielili żadnej konkretnej odpowiedzi, co z wnioskiem o zwolnienie, dlatego pismem z dnia 17 sierpnia 2020r. zwrócił się o udzielenie wyjaśnień na jakim etapie jest wniosek. Wyjaśnień nie otrzymałem.

W wyniku prowadzonego przez organ postępowania dopiero w dniu 21 sierpnia 2020r. została wydana decyzja w przedmiotowej sprawie. Organ odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za kwiecień i maj 2020r. W uzasadnieniu jako przyczynę odmowy wskazano niezłożenie deklaracji rozliczeniowych DRA w terminie do 30 czerwca 2020r., pomijając kwestie związane z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich złożenia oraz dopełnieniem tego braku. Takie wnioski były pozytywnie rozpatrywane przez ZUS, natomiast nie wiadomo dlaczego odmówiono w tym przypadku.

Niestety uzasadnienie decyzji jest lakoniczne, dodatkowo zawiera błędy - sprawa dotyczy zwolnienia za miesiąc kwiecień i maj, natomiast w uzasadnieniu organ wskazuje, że nie złożono w terminie deklaracji DRA za marzec i kwiecień (co nie jest prawdą w przypadku deklaracji za marzec przesłanej przez PUE ZUS), dlatego ZUS odmawia mi zwolnienia za marzec i kwiecień 2020r.

Pismem z dnia 2 września 2020r. złożono odwołanie od ww. decyzji. Pismem z dnia 9 października 2020r. poinformowano o zakończeniu postępowania w sprawie o ponowne rozpatrzenie wniosku. Skarżący skontaktował się telefonicznie z pracownikiem ZUS, aby umówić się na zapoznanie z materiałami w sprawie przed wydaniem decyzji, lecz uzyskał informację, że "tam są 3 kartki i nie ma z czym się zapoznawać".

Decyzją z dnia 28 października 2020r. odmówiono zwolnienia za miesiąc, kwiecień 2020r. i podtrzymano decyzję organu I instancji w tym zakresie, natomiast uchylono decyzję w zakresie miesiąca maj 2020r. i przyznano prawo do zwolnienia z opłacania należności za ten miesiąc.

Decyzja ta jest zupełnie niezrozumiała, gdyż oba te miesiące objęte były jednym wnioskiem i w tym samym czasie uzupełniono obie deklaracje DRA. Stan faktyczny i prawny dla obu tych miesięcy nie różnił się. Uzasadnienie tej decyzji jest tak samo lakoniczne jak decyzji organu I instancji-jest niezrozumiałe, nie jest wiadome na jakiej podstawie zwolniono ze składek za jeden miesiąc, a za drugi nie.

W uzasadnieniu wskazano, że nie przyznano zwolnienia za kwiecień 2020r., gdyż złożono deklaracje DRA po terminie (a przecież taka sama sytuacja miała przy miesiącu maj). Natomiast, jako uzasadnienie zwolnienia za miesiąc maj, uznano utworzenie się z urzędu wymiaru z prawidłową podstawą za w/w miesiąc, natomiast brak jakiejkolwiek informacji co do utworzenia się wymiaru z urzędu za miesiąc kwiecień. Taki wymiar z uwagi na niezłożenie deklaracji DRA w terminie także powinien się utworzyć. Zgodnie z brzmieniem wskazanego postanowienia organ powinien zawiadomić o utworzeniu wymiaru z urzędu, a niestety nie miało to miejsca.

Takie uzasadnienie decyzji nie pozwala na jej weryfikację i precyzyjne określenie zarzutów strony co do decyzji. Organ powinien uzasadnić swoją decyzję w taki sposób, aby była ona zrozumiała dla jej adresata, żeby można było zrozumieć tok rozumowania organu.

Decyzja organu II instancji jest niezrozumiała, dlaczego za jeden miesiąc uzyskano zwolnienie, a za drugi nie. Skarżący próbował dowiedzieć się w ZUS dlaczego odmówiono zwolnienia za miesiąc kwiecień, to dowiedział się, że powinienem się cieszyć ze zwolniono mnie choć za jeden miesiąc.

Takie prowadzenie postępowania, w tym wydanie takiej decyzji z uzasadnieniem zawierającym lakoniczne i generalne frazy, nie realizują zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej.

Składki za kolejne miesiące, tj. od miesiąca czerwca 2020r. opłacono terminowo, aby nie dopuścić do powstania zaległości, co ma również wpływ na ciągłość ubezpieczenia chorobowego. Przedłużające się postępowanie, brak jakichkolwiek informacji ze strony organu na każdy etapie postępowania doprowadziły do postawienia skarżącego w bardzo niekorzystnej sytuacji. Skarżący nie tylko nie uzyskał zwolnienia ze składek za jeden miesiąc, ale także z uwagi na "nieterminowe opłacenie składek" (będące wynikiem nieuwzględnienia zwolnienia za miesiąc kwiecień i automatycznego przeksięgowywania wpłacanych składek od czerwca 2020r. na poczet "zaległości") nie jest objęty ubezpieczeniem chorobowym i ZUS odmawia mu się wypłaty zasiłku chorobowego.

Składki opłacano terminowo, co potwierdza wydruk z historii rachunku, a "zaległą" składkę za miesiąc kwiecień, za który nie uzyskał zwolnienia, opłacił w październiku, gdyż wcześniej postępowanie było w toku.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325; ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Stosownie do §1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r. poz. 1842 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Skarżący ma miejsce zamieszkania na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym do dnia 2 lipca 2021r. przewodniczący mógł zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Powyższe znajduje także oparcie w poglądzie zaprezentowanym w uchwale NSA z dnia 30 listopada 2020r., sygn. akt: II OPS 6/19.

Zarządzeniem Przewodniczący I Wydziału WSA w Krakowie, skierowano sprawę na posiedzenie niejawne.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wynikało z okoliczności, iż przeprowadzenie rozprawy mogłoby stanowić nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie ma technicznych możliwości jej przeprowadzenia na odległość z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.

W tak zakreślonej kognicji sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy COVID-19 (pełna nazwa ustawy i jej publikator podano na wstępie).

W przepisach art. 31zo i n. tej ustawy przewidziano zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 osób. Zgodnie z art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 u.s.u.s., opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 maja 2020r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020r.

W myśl art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19 wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 maja 2020r., płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 30 czerwca 2020r.

Organ administracji w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji podał, że skarżący nie złożył deklaracji rozliczeniowej (ZUS DRA) za kwiecień 2020r. w ustawowym terminie a za maj ,,utworzył się wymiar z urzędu.

W ocenie sądu w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania.

Wyjaśnienia wymaga, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 K.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8§1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77§1 K.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 K.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2019r., sygn. akt: II OSK 1352/18, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl dalej-CBOSA).

Odnosząc powyższe regulacje procesowe do okoliczności niniejszej sprawy sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie posiada prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ ograniczył się jedynie do lakonicznego podania, że wymagane dokumenty rozliczeniowe nie zostały złożone przed upływem wyznaczonego w ustawie terminu, tj. 30 czerwca 2020r. Organ wskazał, że ,,utworzył się wymiar z urzędu" jednakże nie wyjaśnił tej kwestii.

Z uwagi na trwający od 20 marca 2020r. stan epidemii (zgodnie z §1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej [...] stanu epidemii-Dz. U. poz. 491), ZUS – jak wynika z komunikatów z 3 i 24 kwietnia 2020r. oraz z 7 maja 2020r. zamieszczonych na stronie internetowej [...] – umożliwił płatnikom składek składanie przedmiotowych wniosków w następujących formach: 1) drogą elektroniczną – przez PUE ZUS, 2) drogą elektroniczną przez PUE ZUS, za pośrednictwem strony gov.pl (link do strony zewnętrznej), 3) w formie papierowej – za pośrednictwem poczty, a także 4) osobiście w placówce ZUS – do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa" (bez kontaktu z pracownikiem ZUS). Oznacza to, że organ dopuścił w stanie epidemii możliwość osobistego złożenia wniosku o zwolnienie bądź innych dokumentów w placówce ZUS do stosownej skrzynki (urny, pojemnika).

Skarżący twierdzi zaś, że wymagany przepisami ustawy COVID-19 wniosek o zwolnienie złożył po terminie jednakże złożył także wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku lecz organ nie odniósł się do tego.

Akta administracyjne nie zawierają wniosku o przywrócenie terminu, wobec czego nie wiadomo czy organ rozpoznał go.

Kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) oraz obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77§1 K.p.a.) organ powinien był wyjaśnić, czy skarżący złożył wymagane dokumenty rozliczeniowe oraz wniosek o przywrócenie terminu.

Mając świadomość obciążenia ZUS ogromną ilością spraw do załatwienia i zważywszy na pandemię odbijającą się negatywnie na możliwości sprawnego działania - sąd nie przypisuje organowi ani złej woli, ani negatywnego nastawienia do strony, ani lekceważącego stosunku do wynikających z ww. przepisów obowiązków. Stwierdza jedynie obiektywnie występujący stan naruszenia tego przepisu w taki sposób i w takim stopniu, który bezpośrednio miał wpływ na pozbawienie skarżącego prawa otrzymania ustawowej ulgi.

Rozpoznając ponownie sprawę, w związku z naruszeniem ww. przepisów postępowania organ uwzględni ocenę prawą zawartą w wyroku i wyjaśni czy wniosek o przywrócenie terminu został rozpoznany przez organ.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uzupełni w niezbędnym zakresie akta sprawy oraz będzie miał na uwadze uwagi Sądu. Sąd zawraca przy tym uwagę na obowiązujący od 16 grudnia 2020r. art. 15zzzzzn˛ ust. 1 i ust. 2 ustawy COVID-19, zgodnie z którymi w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Ww. przepisy wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki, co może mieć znaczenie przy braku wykazania przez stronę, że złożyła wniosek w terminie. Choć przepis ten wszedł w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia (16 grudnia 2020r.), to obejmuje zdarzenia, które miały miejsce: "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został zaś ogłoszony od 20 marca 2020r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020r., poz. 491).

Sąd dostrzega, że w dacie wydania decyzji w niniejszej sprawie, przepisy art. 15zzzzzn˛ nie obowiązywały i nie mogą one być pomijane. Trzeba uznać, że przywołana regulacja wyznacza kierunek, w którym powinny zmierzać interpretacja i stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia płatnikom ze skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek. Wynika z tego, że sam ustawodawca uznał za konieczne zamieszczenie w ustawie o COVID-19 tej bardzo korzystnej, z punktu widzenia interesów płatników, regulacji prawnej, która dotyczy również terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, czyli terminu takiego jak w niniejszej sprawie.

Z uwagi na powyższe sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uwzględnił skargę i orzekł o uchyleniu decyzji w zaskarżonym zakresie.

Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że skarżący, po pierwsze był zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239§1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, po drugie skarżący w sprawie występował osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika. Po trzecie działając osobiście, nie wykazał, że poniósł wydatki niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw.