Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 458/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 64, par 6a pkt 1 lit. a,  art 64c par 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art.64 par 2,
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Jan Grzęda (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Sylwester Golec, , po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Op 62/19 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 29 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu na rzecz C. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w B. kwotę 440 (słownie: czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 10 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Op 62/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę C. Spółki z o.o. w likwidacji w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 29 listopada 2018 r., którym uchylił on postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 8 października 2018 r. i umorzył postępowanie w sprawie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadząc postępowanie egzekucyjne dokonał następujących czynności egzekucyjnych:

1) zawiadomieniami z 14 września 2016 r. Nr [...], z 27 września 2016 r. Nr [...], z 29 września 2016 r. Nr [...], z 31 października 2016 r. Nr [...] zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Zobowiązanej Spółki w B. S.A. w G. Wraz z zawiadomieniem z 14 września 2016 r. Zobowiązanej Spółce doręczono 19 września 2016 r. odpis tytułu wykonawczego Nr [...]. Pismem z 23 września 2016 r. Bank poinformował o braku wystarczających środków na rachunku do realizacji zajęcia. Następnie pismem z 4 października 2016 r. Bank poinformował organ egzekucyjny o rachunkach jakie prowadzi na rzecz Spółki oraz wskazał, że 5 października 2016 r. nastąpiła częściowa realizacja zajęcia Nr [...] w wysokości 133.741,98 zł. Następnie pismem 8 listopada 2016 r. A. S.A. (w związku z przejęciem działalności z B. S.A. przez A. S.A.) poinformował, że saldo rachunków należących do Spółki jest niewystarczające do rozpoczęcia realizacji zajęcia.

2) zawiadomieniem z 16 września 2016 r. Nr [...] zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Spółce I. S.A. z/s w R. Zawiadomienie to doręczono obowiązanej Spółce 20 września 2016 r., dłużnikowi zaś zajętej wierzytelności 22 września 2016 r. Pismem z 29 września 2016 r. Spółka I. S.A. zobowiązała się do potrącania i przekazywania wypłat należnych Zobowiązanej Spółce organowi egzekucyjnemu na rzecz realizacji ww. zajęcia. Pismem z 21 października 2016 r. Spółka I. S.A. poinformowała Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., że Zobowiązana Spółka pismem z dnia 12 września 2016 r. wyraziła zgodę na spłatę zadłużenia w ratach po 50.000 zł tygodniowo począwszy od 21 października 2016 r. W związku z tym I. S.A. zadeklarowała, że będzie dokonywać wpłat na rachunek bankowy wskazany przez organ egzekucyjny systematycznie w terminach tygodniowych po 50.000 zł, począwszy od 21 października 2016 r.

3) zawiadomieniem z 21 listopada 2016 r. Nr [...] zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w C. S.A. Zawiadomienie doręczono Zobowiązanej Spółce 24 listopada 2016 r.

4) zawiadomieniami z 24 listopada 2016 r. zajęć wierzytelności Spółki C. Sp. z o.o. w likwidacji u następujących kontrahentów: S. Sp. z o.o. (zawiadomienie o zajęciu Nr [...]), M. Sp. z o.o. (zawiadomienie o zajęciu Nr [...]), B. Sp. z o.o. (zawiadomienie o zajęciu Nr [...]), M. Sp. z o.o. (zawiadomienie o zajęciu Nr [...]), S. Sp. z o.o. (zawiadomienie o zajęciu Nr [...]), A. Sp. z o.o. (zawiadomienie o zajęciu Nr [...]), T. Sp. z o.o. (zawiadomienie o zajęciu Nr [...]), S. Sp. z o.o. (zawiadomienie o zajęciu Nr [...]). Podmioty te (z wyjątkiem T. Sp. z o.o., która nie udzieliła odpowiedzi na zajęcie oraz S. Sp. z o.o., której korespondencję zawierającą zawiadomienie o zajęciu doręczono w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego; dalej: k.p.a.) poinformowały organ egzekucyjny, że nie posiadają wierzytelności względem Zobowiązanej Spółki. Wyżej wymienione zawiadomienia doręczono Zobowiązanej Spółce 29 listopada 2016 r.

5) zawiadomieniem z 24 listopada 2016 r. Nr [...] zajęcia w A. S.A w W. Zawiadomienie doręczono Bankowi 24 listopada 2016 r., Zobowiązanej Spółce zaś 29 listopada 2016 r.

M. S. 21 marca 2017 r. złożyła pierwszy wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości wszystkich kosztów egzekucyjnych powstałych na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych wystawionych przeciwko C. w ciągu ostatnich pięciu lat.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. 4 kwietnia 2017 r. poinformował Spółkę, że koszty egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wynoszą łącznie 57.363,27 zł, a z tytułu wykonawczego Nr [...] wynoszą 64.010,67 zł.

Kolejny wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w egzekucji wobec Spółki na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych wystawionych przeciwko Spółce C. w okresie ostatnich pięciu lat M. S. złożyła 4 lipca 2017 r. M. S. 28 sierpnia 2017 r. złożyła pełnomocnictwo otrzymanie 9 stycznia 2017 r.

Naczelnik US w B. 13 września 2017 r. wydał zawiadomienie, że z tytułu egzekucji należności na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wyegzekwowano 64.010,67 zł a na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wyegzekwowano 51.691,02 zł kosztów egzekucyjnych. Co do postępowania egzekucyjnego z tytułu Nr [...] organ stwierdził, że z uwagi na wyegzekwowanie 5 października 2016 r. należności nim objętych upłynął termin do złożenia przedmiotowego wniosku przez Spółkę.

M. S. złożyła 20 listopada wniosek o uzupełnienie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych z 13 września 2017 r. gdyż według niej w tym zawiadomieniu pominięto tytuł egzekucyjny Nr [...]. Jak wskazała Spółka egzekucja z tego tytułu zakończona została 27 lutego 2017 r. a nie we wrześniu i październiku 2016 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. 20 grudnia 2017 r. zawiadomił Spółkę o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych z tytułu wykonawczego Nr [...], które wyniosły 57.363,27 zł.

Wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] Spółka złożyła 4 stycznia 2018 r.

Organ egzekucyjny 18 stycznia 2018 r. ponownie zawiadomił Spółkę o wysokości egzekwowanych na podstawie powołanego wyżej tytułu wykonawczego. Uzasadniając to zawiadomienie organ wskazał, że oceniając zasadność wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych stwierdził oczywistą omyłkę, która wystąpiła w zawiadomieniu z 20 grudnia 2017 r.

Organ stwierdził też, że zawiadomienie ma jedynie charakter informacyjny, a skutkiem prawnym zawiadomienia z 20 grudnia 2017 r. była możliwość złożenia przez Spółkę wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Postanowieniem z 7 lutego 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. orzekł o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] ustalając je na kwotę 57.363,27 zł. Likwidator Spółki 16 lutego 2018 r. wniosła zażalenie na to postanowienie.

Postanowieniem z 2 sierpnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu uchylił to postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na konieczność ponownej analizy sprawy pod kątem skuteczności złożenia przez M. S. wniosku z 21 marca 2017 r. o wydanie zawiadomienia i doręczenia zawiadomienia z 4 kwietnia 2017 r. na adres spółki.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z 8 października 2018 r. orzekł o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku egzekucji na podstawie tytułu Nr [...], wyliczając kwotę tych kosztów w wysokości 57.361,20 zł.

Zażalenie na to postanowienie wniosła Spółka pismem z 16 października 2018 r. domagając się uchylenia postanowienia z 8 października 2018 r. i inne naliczenie kosztów egzekucyjnych.

Postanowieniem z 29 listopada 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie. Organ ten uznał, ze zawiadomienie z 4 kwietnia 2017 r. zostało skutecznie doręczone Spółce 6 kwietnia 2017 r. Zatem wniosek spółki z 4 stycznia 2018 r. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych złożony został z uchybieniem terminu z art. 64c § 7 ustawy egzekucyjnej. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji po otrzymaniu wniosku z 4 stycznia 2018 r. powinien, na podstawie art. 61a k.p.a., odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w realizacji egzekucji na podstawie tytułu Nr [...]

W skardze na powyższe postanowienie Spółka domagała się uchylenia go w całości oraz postanowienia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., oraz zasądzenia kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) w zw. z art. 64g § 7 ustawy egzekucyjnej przez błędne przyjęcie, jakoby zobowiązany mógł w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku złożyć tylko jeden wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, podczas gdy takie ograniczenie nie wynika ani z brzmienia ww. przepisów, ani z żądnego innego przepisu prawa;

2) art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej przez uznanie zawiadomienia z 4 kwietnia 2017 r. o wysokości kosztów egzekucyjnych za prawnie relewantne, pomimo że wniosek o jego wydanie z 21 marca 2017 r. złożyła osoba, która nie wykazała swego umocowania do reprezentowania Spółki, a brak ten nie został usunięty przed wydaniem Zawiadomienia I;

3) art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej i w zw. z art. 64c § 7 ustawy egzekucyjnej przez niedostrzeżenie, że Zawiadomienie I nie zostało skutecznie doręczone, skoro bowiem Wniosek I został złożony – w świetle twierdzeń organu II instancji – przez Pełnomocnika, to Zawiadomienie I powinno było zostać doręczone Pełnomocnikowi a nie Spółce, wobec czego Zawiadomienie I nigdy nie weszło do obrotu prawnego;

4) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej przez uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego i umorzenie postępowania, podczas gdy należało to postanowienie uchylić i orzec co do istoty sprawy.

Powyższe skutkowało naruszeniem:

5) art. 2, art. 7, art. 64 ust. 1, art. 84 i art. 190 § 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z art. 64 1 pkt 4, art. 64 § 5, art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej przez zaakceptowanie sytuacji, w której koszty egzekucyjne, w szczególności opłata od czynności oraz opłata manipulacyjna, zostały naliczone w błędnej wysokości, tj. w oparciu o przepisy uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją na mocy wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, przy zignorowaniu wskazówek interpretacyjnych wynikających z w/w wyroku, co doprowadziło do naruszenia zasady legalizmu i praworządności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 10 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Op 62/19 oddalił skargę.

Sąd uznał, że 6 kwietnia 2017 r. Spółka została skutecznie powiadomiona o wysokości kosztów egzekucyjnych. Termin do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych dotyczących tytułu wykonawczego Nr [...] upłynął 20 kwietnia 2017 r. Wniosek taki Spółka złożyła dopiero 4 stycznia 2018 r. Sąd stwierdził, że w sytuacji wniesienia kolejnego wniosku o wydanie zawiadomienia organ powinien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania a nie wydawać kolejne zawiadomienia.

Według Sądu pierwszej instancji zobowiązany w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku może złożyć jeden wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.

Bezzasadne byłoby dopuszczenie możliwości kilkukrotnego występowania przez zobowiązanego do organu egzekucyjnego o wydanie kilku zawiadomień o wysokości kosztów egzekucyjnych, bowiem ich wysokość po wyegzekwowaniu obowiązku nie ulega już zmianie. Zgodnie z art. 61a k.p.a. należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania zawiadomienia jako niedopuszczalnego z innych uzasadnionych przyczyn.

Sąd stwierdził również, że pełnomocnik Spółki był prawidłowo umocowany do działania w jej imieniu a brak w zakresie pełnomocnictwa polegał na nieprzedstawieniu dokumentu pełnomocnictwa w odpowiednim momencie. W tej sprawie dowiedziono, że dokonana czynność objęta była prawidłowo udzielonym pełnomocnictwem. Niezastosowanie przez organ procedury z art. 64 § 2 k.p.a. stanowi tylko inne uchybienie procesowe, które nie ma wpływu na ważność dokonanej czynności.

Chybiony jest według Sąd pierwszej instancji zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 i 64c § 7 ustawy egzekucyjnej.

Z treści art. 40 § 2 k.p.a. nie wynika na jaki adres pisma kierowane do pełnomocnika mają być doręczane. Należy zatem przyjąć, że mają być doręczane na adres wskazany przez pełnomocnika. M. S. w swoich pismach wskazywała adres: C. Sp. z o.o. w likwidacji, ul. [...]. Na ten adres prawidłowo organ egzekucyjny kierował korespondencję.

Zarzuty naruszenia pozostałych przepisów z braku podstaw do ich uznania nie zostały rozpoznane bo nie były przedmiotem analizy w zaskarżonym postanowieniu.

W skardze kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. pełnomocnik skarżącej zarzucił wyrokowi z 10 lipca 2019 r. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

Na podstawie art 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) w zw. z art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1956 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) – przez błędne przyjęcie, jakoby zobowiązany mógł w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku złożyć tylko jeden wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, podczas gdy takie ograniczenie nie wynika ani z brzmienia ww. przepisów, ani z żadnego innego przepisu prawa;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. – przez uznanie zawiadomienia z 4 kwietnia 2017 r. o wysokości kosztów egzekucyjnych (dalej: Zawiadomienie I) za prawnie relewantne, pomimo że wniosek o jego wydanie z 21 marca 2017 r. (dalej: Wniosek I) złożyła osoba, która nie wykazała swojego umocowania do reprezentowania Spółki, a brak ten nie został usunięty przed wydaniem Zawiadomienia I oraz pomimo wadliwości tego zawiadomienia;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a – przez niedostrzeżenie, że Zawiadomienie I nie zostało skutecznie doręczone, skoro bowiem Wniosek I został złożony – w świetle twierdzeń Organu 11 instancji – przez pełnomocnika, to Zawiadomienie I powinno było zostać doręczone pełnomocnikowi, a nie Spółce; wobec czego Zawiadomienie I nigdy nie weszło do obrotu prawnego;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – polegające na niedostrzeżeniu przez WSA uchybień w zakresie przepisów postępowania, jakich dopuścił się Dyrektor lAS, a polegających na uchyleniu Postanowienia I instancji i umorzeniu postępowania, podczas gdy należało to postanowienie uchylić i orzec co do istoty sprawy;

które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowały bezzasadnym uznaniem przez Sąd pierwszej instancji, jakoby Spółka uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

W związku z tymi zarzutami skarżący kasacyjnie wnosił o:

– uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a.

lub

– uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji zgodnie z art. 185 § 1 p.p.s.a.

oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd niezasadnie uznał możliwość złożenia tylko jednego wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) w zw. z § 1 tego artykułu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. WSA dokonał rozszerzającej wykładni tych przepisów. Zawiadomienie z 4 kwietnia 2017 r. było błędne i wydane niezgodnie z przepisami. Informacja o kosztach w tym zawiadomieniu dotyczyła okresu, w którym egzekucja nie była jeszcze zakończona. oznacza to, że wysokość kosztów egzekucyjnych mogła jeszcze ulec zmianie. Zawiadomienie to ma wyłącznie charakter informacyjny i nie ma przeszkód aby zobowiązany złożył ponowny wniosek o wydanie takiego zawiadomienia, o ile od zakończenia egzekucji nie upłynął jeszcze termin 6 miesięcy.

Jeśli wniosek z 4 kwietnia 2017 r. złożony został przez pełnomocnika, to pierwsze zawiadomienie należało doręczyć pełnomocnikowi a nie Spółce. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie lub wniosek nie spełnia wymogów organ wzywa wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Dopóki umocowanie M. S. nie zostało wykazane, wnioskowi z 4 kwietnia 2017 r. nie można było nadać dalszego biegu, więc WSA błędnie ocenił skutki złożenia niekompletnego wniosku naruszając art. 64 § 2 k.p.a. Gdyby nawet uznać, że ten wniosek złożony został skutecznie to zgodnie z dyspozycją art. 40 § 2 k.p.a. należało zawiadomienie doręczyć pełnomocnikowi a nie Spółce.

Wskazane w skardze kasacyjnej uchybienia doprowadziły do błędnego wniosku, że Spółka uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wydanie postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Pominięcie przez Sąd tego, że organ II instancji nie rozpoznał istoty sprawy dotyczącej wysokości kosztów egzekucyjnych.

Skarżąca na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy domagał się jej oddalenia podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu oraz w odpowiedzi na skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jako zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 oraz art. 135 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 6a pkt 1 lit. a) w zw. z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z przytoczonych wyżej przepisów art. 64 u.p.e.a. nie wynika aby wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych mógł być złożony jeden raz. Przepis art. 64c § 6a pkt 1 lit. a), który ma zastosowanie w tej sprawie dotyczy bowiem sytuacji wyegzekwowania obowiązku stanowi, że "organ egzekucyjnym zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia" – jak wskazano wyżej – wyegzekwowania obowiązku.

Twierdzenie, że zobowiązany może raz złożyć taki wniosek jest nieuzasadnione. Argument, że po wykonaniu, wyegzekwowaniu obowiązku z tego samego tytułu egzekucyjnego wysokość kosztów nie ulega już zmianie jest nieprzekonujący. Postępowanie w niniejszej sprawie dowodzi, że ustalenie wysokości kosztów egzekucyjnych nie jest ostateczne, niepodważalne i niezmienne już w momencie "pierwszego" zawiadomienia. Gdyby tak było to ustawodawca nie przewidziałby możliwości badania, analizy zasadności ustalenia wysokości kosztów łącznie z możliwością zażalenia na postanowienie w sprawie kosztów (art. 64c § 7 u.p.e.a.).

Jak wskazał sam organ egzekucyjny zawiadomienie to ma jedynie charakter informacyjny. Z takim stanowiskiem zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie. Dodać należy, że zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych stanowić może ostatnią czynność organu egzekucyjnego jeżeli zobowiązany nie skorzysta z możliwości złożenia wniosku o wydanie postanowienia. Jeśli zaś nie zgodzi się z informacją zawartą w jednym zawiadomieniu to do upływu terminu 6 miesięcy od wyegzekwowania wykonania obowiązku wnioski takie może składać. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ egzekucyjny na podstawie art. 61a k.p.a. powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania zawiadomienia. Problem polega na tym, że w tej sprawie organ uznał za zasadne żądanie kolejnych informacji i nie odmówił wszczęcia postępowania. Analiza skutków zastosowania cytowanego przepisu k.p.a. wykracza poza ramy tej sprawy. Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że na postanowienie wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. przysługuje zażalenie. Zatem ocena czy zaistniała przesłanka odmowy wszczęcia postępowania zostałaby rozstrzygnięta – potencjalnie – w innym postępowaniu. Zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych nie stanowi rozstrzygnięcia.

Jedynym skutkiem złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych jest możliwość złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Ustalając, czy Spółka w terminie złożyła wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych Sąd całkowicie pominął w swych rozważaniach zarzut dotyczący wydania zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych z tytułu wykonawczego Nr [...] gdzie wskazano datę 5 października 2016 r. jako dzień dokonania ostatniej czynności egzekucyjnej, gdy w rzeczywistości był to 27 lutego 2017 r., o czym stronę powiadomił organ egzekucyjny w uzupełnieniu zawiadomienia z 20 grudnia 2017 r.

Bezsporne jest, że składając wnioski o wydanie zawiadomienia 21 marca 2017 r. i 4 lipca 2017 r. M. S. nie dołączyła do nich pełnomocnictwa do działania w imieniu Spółki. Pełnomocnictwo to przedłożone zostało organowi 28 sierpnia 2017 r., mimo że udzielono go 9 stycznia 2017 r. Zatem składając obydwa wnioski nie przedstawiła umocowania i zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. organ miał obowiązek wezwać do uzupełnienia tego braku formalnego wniosków. Sąd uznał, że brak ten nie pociąga za sobą nieważności dokonanej czynności procesowej jeżeli zostanie dowiedzione, że pełnomocnik był prawidłowo umocowany do działania. Sąd pierwszej instancji pominął w swych rozważaniach okoliczność, że organy obydwu instancji dokonały kolejnych działań – organ egzekucyjny wydawał kolejne zawiadomienia, uzupełniał zawiadomienia, wydał postanowienie o wysokości kosztów egzekucyjnych. Należy na marginesie dodać, że organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu egzekucyjnego z 7 lutego 2018 r. postanowieniem z 2 sierpnia 2018 r., polecił temu organowi dokonanie ponownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy. Przepis art. 138 § 2 i art. 144 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Brak dokumentu umocowania i reakcji organu na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. należało ocenić w kontekście podjętych następnie przez organy czynności.

Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że organ nie może prowadzić postępowania w sytuacji, gdy uprzednio nie przeprowadzi procedury uzupełnienia braków formalnych przewidzianych w art. 64 k.p.a.

Analizując stan faktyczny w tej sprawie należy stwierdzić, że do momentu złożenia dokumentu pełnomocnictwa przez M. S., tj. do 28 sierpnia 2017 r. organ egzekucyjny nie mógł podjąć żadnych czynności.

Chybiony jest natomiast zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. dotyczący skuteczności doręczenia pierwszego zawiadomienia. Osoba występująca o zawiadomienie o kosztach egzekucyjnych podała adres C. Sp. z p.p.s. w likwidacji ul. [...] Taki sam adres podała w następnych pismach. Był to adres Spółki. Pełnomocnik podał ten adres, również po przedłożeniu dokumentu pełnomocnictwa. Niezależnie od problemów wynikających z powodu braków formalnych był to jedyny adres na tym etapie postępowania. Należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji w tej kwestii za prawidłowe.

Rozstrzygając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zgodnie z art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.