Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1310/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2, art. 176, art. 250 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 872/21 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 2 września 2021 r. nr SKO/41/RD-72/2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 872/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 2 września 2021 r., nr SKO/41/RD-72/2021, w przedmiocie cofnięcia uprawnienia kat. B do kierowania pojazdami oraz przyznał adw. Annie Przewoźny od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – 295,20 zł w tym VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 8 lipca 2021 r. Starosta Karkonoski orzekł o cofnięciu B. W. uprawnienia kategorii B, prawo jazdy nr [...], nr druku [...] wydane w dniu 7 stycznia 2005 r. przez Starostę Jeleniogórskiego, podnosząc w jej uzasadnieniu, że do organu wpłynęło orzeczenie lekarskie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 12 grudnia 2019 r., nr 415/2019, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ponadto wskazał, że orzeczeniem psychologicznym nr 268/2019 zostało stwierdzone wobec skarżącej istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. B. W dniu 21 stycznia 2020 r. – na skutek odwołania strony – zostało wydane ostateczne orzeczenie psychologiczne nr 16/2020 stwierdzające istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. B. Na badanie lekarskie w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi w trybie odwoławczym skarżąca nie stawiła się. Organ I instancji podkreślił, że wnioski dowodowe strony – mianowicie, kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z 10 października 2019 r. o oddaleniu wniosku Kierownika Miejskiego Ośrodka Opieki Społecznej w Karpaczu o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej i kserokopia opinii sądowo-psychiatrycznej z 23 lipca 2019 r. – nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Podniósł również, że przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami następuje po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.

Decyzją z dnia 2 września 2021 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ II instancji podniósł, że orzeczeniem lekarskim nr 415/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Odział Jelenia Góra stwierdził istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, zaś w orzeczeniem psychologicznym nr 268/2019 stwierdził istnienie przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy wskazanych kategorii. W wyniku ponownego badania, w dniu 21 stycznia 2020 r. zostało wydane orzeczenie psychologiczne nr 16/2020 przez Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Psychologiczna we Wrocławiu, stwierdzające istnienie przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T.

Zaistniały więc podstawy do wydania decyzji o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. SKO podkreśliło, że z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami wynika obligatoryjny charakter cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku zaistnienia określonych tym przepisem okoliczności. Decyzja wydana na mocy tego przepisu ma charakter związany. Ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia lekarskiego wynika jednoznacznie, że istnieją przeciwskazania do kierowania przez stronę pojazdami mechanicznymi wskazanych kategorii.

Kontrolując zgodność z prawem tej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że nie jest ona niezgodna z prawem.

Sąd I instancji podkreślił, że postępowanie administracyjne dotyczące weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia kierowcy odbywa się dwuetapowo. Prowadzone jest postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przez lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje, którego szczegółowe warunki i tryb, zakres badań lekarskich i jednostki uprawnione do ich przeprowadzania określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2020 r. poz. 2213). Sąd podkreślił, że na tym etapie strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, a w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie, może korzystać z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego organu I instancji.

Decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia uprawnionego jest wydawana w drugim etapie, po zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W tym też kontekście podkreślił, że organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzając do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego. Są związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z treści tego przepisu wynika obowiązek wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym poprzedzającym jej podjęcie, zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kategorii decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Decyzje wydawane w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) wymienionej ustawy stanowią akty o charakterze związanym.

Sąd I instancji podkreślił, że orzeczenie lekarskie, o którym jest mowa w art. 79 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami i w § 7 rozporządzenia, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości tzn., że pochodzi od organu, który dokument wystawił oraz domniemania zgodności z prawdą zawartego w tym dokumencie oświadczenia organu. Przyjęcie stanowiska, że orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez uprawnionego lekarza określonej jednostki organizacyjnej oznacza, że w myśl art. 76 § 3 k.p.a. należy przyjąć za dopuszczalne przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu. Postawienie określonych wymagań dokumentowi urzędowemu, jakim jest orzeczenie lekarskie, ma ten skutek, że przeprowadzenie dowodu przeciwko jego treści jest możliwe wyłącznie poprzez przedstawienie innego orzeczenia lekarskiego spełniającego kryteria cytowanego rozporządzenia. Przeciwdowodem mogłoby być jedynie uzyskane przez stronę zaświadczenie lekarskie odpowiadające kryteriom rozporządzenia, a więc wydane przez uprawnionego lekarza w uprawnionej do przeprowadzania badań lekarskich jednostce. W postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy prawodawca postawił określone wymagania orzeczeniu lekarskiemu, jako dowodowi, na podstawie którego orzekają organy administracyjne. Musi to być orzeczenie wydane przez "uprawnionego lekarza" funkcjonującego w odpowiednich strukturach. Wymóg w zakresie kwalifikacji lekarza wynika wprost z art. 77 ustawy o kierujących pojazdami, natomiast co do ośrodka, to zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia jednostkami uprawnionymi do przeprowadzenia badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3- 5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej.

Sąd I instancji uznał, że skarżąca w toku postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie przedstawiła żadnych orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki, które mogłyby zostać przeciwstawione orzeczeniom znajdujących się w aktach sprawy, którymi związane były organy administracji.

Postępowanie przeprowadzone w sprawie uwzględniało zasad wynikające z k.p.a. Obalenie domniemania prawdziwości, tzn. zgodności twierdzeń zawartych w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzającym istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdem silnikowym z rzeczywistym stanem rzeczy, możliwe jest w zasadzie jedynie przy zastosowaniu procedury przeprowadzania badań lekarskich, określonej w rozporządzeniu. Tym samym organ nie jest władny ani uwzględniać, jako przeciwdowodu orzeczeń, zaświadczeń lub wyników badań lekarskich wykonanych przez inne podmioty medyczne lub w innym trybie, jak również przeprowadzać na tę okoliczność jakiegokolwiek dodatkowego postępowania dowodowego. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie jest władny dokonywać weryfikacji ww. orzeczenia w oparciu o inne środki dowodowe. Wbrew zatem skargi, organy wyjaśniły wszelkie istotne okoliczności sprawy, poprzez uzyskanie stosownego ostatecznego orzeczenia lekarskiego i nie mogły prowadzić dalszego postępowania w celu jego weryfikacji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, które w dostateczny sposób wyjaśnia podstawę prawną wydanej decyzji i względy którymi kierował się organ.

Działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji oddalił wnioski dowodowe skarżącej, w tym wniosek o powołanie biegłego. Wyjaśnił, że rolą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola zaskarżonych decyzji pod kątem wydania ich w zgodzie z prawem i nie jest w związku z tym uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do aktualnej sytuacji zdrowotnej skarżącej w zakresie odnoszącym się do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podkreślił, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów i tylko wtedy, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tego rodzaju sytuacja w niniejszym postępowaniu – zdaniem Sądu I instancji – nie zachodzi, albowiem brak jest w sprawie istotnych wątpliwości, zaś podnoszone przez skarżącą twierdzenia na temat stanu jej zdrowia oraz prawidłowości orzeczenia lekarskiego, w oparciu o które wydane zostały kwestionowane decyzje administracyjne, mają charakter wyłącznie polemiczny. Celem regulacji z art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalania stanu faktycznego. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji sąd administracyjny bada, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła skarżąca zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę w całości i uwzględnienie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 września 2021 r., a co za tym idzie uchylenie wymienionej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i pozostawienie skarżącej uprawnień kategorii B do kierowania pojazdami. Ponadto w skardze kasacyjnej wniesiono o zmianę zaskarżonego orzeczenia w zakresie punktu II i przyznanie kwoty 590,40 zł (w tym podatek VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w toku postępowania przed Sądem I instancji oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w toku postępowania przed Sądem II instancji przy zastosowaniu stawki określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie powiększonego o kwotę podatku VAT.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

a) naruszenie prawa materialnego, a to art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy do cofnięcia B. W. uprawnienia kat. B do kierowania pojazdami;

b) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 106 § 3 p.p.s.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz od skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, a w konsekwencji zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, a to wobec stwierdzenia orzeczeniem lekarskim istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Odnosząc się do istoty spornej w sprawie kwestii trzeba stwierdzić, że stanowiska Sądu I instancji, a co za tym idzie zgodności z prawem zaskarżonego wyroku we wskazanym powyżej zakresie nie podważa zarzut naruszenia art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przez jego błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co – zdaniem strony – miałoby polegać na "[...] przyjęciu, że w okolicznościach [...] sprawy istniały podstawy do cofnięcia [...] uprawnienia do kat. B do kierowania pojazdami."

Ocena zasadności, przede wszystkim zaś skuteczności tego zarzutu wymaga przypomnienia, że błędna wykładnia prawa materialnego, to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, poprzez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co – by zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię mógł być rozpatrzony – wymaga wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej – a więc innymi słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (zob. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15).

Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego zakłada zaś potrzebę wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany – co innymi słowy polega na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu). Ocena zaś tego zarzutu, co nie mniej istotne, może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone – a więc tak jak w rozpatrywanej sprawie, a to wobec braku skuteczności zarzutu z pkt I. petitum skargi kasacyjnej – nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 940/22).

Podkreślając w tym kontekście, że czytelności komunikatu formułowanego w skardze kasacyjnej jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17), trzeba stwierdzić, że ze skargi kasacyjnej (zob. s. 3 – 4) nie wynika, aby zawierało ono wskazane i zarazem konieczne elementy – nie podjęto nawet próby wykazania na czym miałby polegać zarzucany błąd wykładni, ani też próby wykazania we wskazany powyżej sposób, na czym miałby polegać zarzucany błąd subsumpcji – co w świetle znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, powoduje, że omawiany zarzut kasacyjny nie jest, ani zasadny, ani też skuteczny.

Zwłaszcza, gdy – oraz abstrahując już nawet od jego deficytów – podnieść, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, między innymi, przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Wobec treści przywołanego przepisu prawa określającego treść kompetencji, o której w nim mowa, formę jej realizacji oraz faktyczną podstawę podejmowanego rozstrzygnięcia, za uzasadniony trzeba uznać wniosek – zwłaszcza gdy uwzględnić w tej mierze konwencję językową, którą operuje ustawodawca – że decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami ma charakter decyzji związanej, a to wobec jasno i wyraźnie określonych przesłanek jej podjęcia. Są nimi przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem stwierdzone na podstawie orzeczenia lekarskiego, co w rozpatrywanej sprawie trzeba odnieść do orzeczenia lekarskiego z dnia 12 grudnia 2019 r., nr 415/19, wydanego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami w związku ze skierowaniem strony, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. tej ustawy, na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi. Z orzeczenia tego wynika istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T (ponadto, z orzeczenia psychologicznego z dnia 12 grudnia 2019 r., nr 268/19, wynika istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy wymienionych kategorii).

Jeżeli w tym też kontekście podkreślić, że ustawa o kierujących pojazdami określa – między innymi – jak wynika to jej art. 1 ust. 1, osoby uprawnione do kierowania pojazdami na drogach publicznych oraz na drogach położonych w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu (pkt 1), wymagania w stosunku do osób, o których mowa w pkt 1 (pkt 2), zasady uzyskiwania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami oraz zatrzymywania dokumentów stwierdzających posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami (pkt 3), a ponadto zasady wykonywania badań lekarskich i psychologicznych kierowców, instruktorów i egzaminatorów oraz kandydatów na kierowców, instruktorów i egzaminatorów (pkt 5), zaś w tym względzie, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem (art. 74 ust. 1 pkt 1) oraz, że wymienione badania lekarskie są przeprowadzane, między innymi, w zakresie określonym w art. 76 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy, a mianowicie w zakresie uprawnień prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T, a ponadto – co najistotniejsze z punktu widzenia omawianej kwestii spornej – że wymienione badania są przeprowadzane przez uprawnionego lekarza, o którym mowa w art. 77 ustawy, a co więcej, że badania w trybie odwoławczym uregulowanym w art. 79 ust. 4 – 7 wymienionej ustawy, są przeprowadzane przez jednostki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 80 ustawy oraz o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badania pierwotne, to nie sposób jest twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji naruszył art. 103 ust. 1 przywołanej ustawy przez jego niewłaściwe zastosowanie, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Nie chodzi bowiem o jakiekolwiek orzeczenia, lecz o orzeczenie lekarskie wydane na zasadach oraz w trybie określonym przywołanymi przepisami prawa. Jeżeli w korespondencji do przedstawionych argumentów ponownie podkreślić, że ocena zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały, tak jak w rozpatrywanej sprawie, skutecznie podważone – o czym mowa dalej – nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy, to zarzut naruszenia art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przez jego niewłaściwe zastosowanie, tym bardziej należało uznać za nieusprawiedliwiony.

W tym też kontekście trzeba stwierdzić, że prawidłowości ustaleń faktycznych przeprowadzonych w sprawie – które zostały następnie przyjęte przez Sąd I instancji na podstawę wyrokowania – nie podważa zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. (lit. b) petitum skargi kasacyjnej).

Zarzut ten nie czyni bowiem zadość wymogom wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13). Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej (zob. s 4) nie wynika, aby zawierało ono wskazany i zarazem konieczny element.

Co więcej, strona skarżąca nie uwzględnia również w dostatecznym stopniu znaczenia konsekwencji wynikających z art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. (zob. w tej mierze np. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06; zob. również uchwałę pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09), co prowadzi do wniosku, że omawiany zarzut należy uznać za tym bardziej niezasadny.

Formułowane w skardze kasacyjnej oczekiwanie odnośnie do potrzeby przeprowadzenia dowodów z dokumentów nie może być uznane za usprawiedliwione. Abstrahując już nawet od tego, że ze skargi kasacyjnej nie wynika o dowody z jakich dokumentów miałoby chodzić i na jakie okoliczności miałyby być one przeprowadzone – a w tej mierze trzeba podnieść, że kserokopie różnych dokumentów zostały załączone do skargi, a ponadto do pism procesowych z dnia 9 stycznia 2023 r., 20 czerwca 2022 r., 8 czerwca 2022 r., 20 kwietnia 2022 r. – trzeba podnieść, że wobec przestawionego powyżej rozumienia art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, dokumenty te nie mogą służyć skutecznemu podważeniu prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych. Nie mogą również – podobnie, jeżeli nie zwłaszcza, jak dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu medycyny oraz z zakresu psychologii transportu, o przeprowadzenie którego strona wnioskowała w piśmie procesowym z dnia 28 marca 2022 r. – stanowić przedmiotu uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu, albowiem celem postępowania, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (zob. wyrok NSA z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05).

Z wszystkich przedstawionych powodów brak jest więc podstaw, aby zasadnie może było kwestionować prawidłowość oceny Sądu I instancji, z której wynika, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem.

W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 206 p.p.s.a. – a to wobec okoliczności rozpatrywanej sprawy i spornej w niej kwestii – orzekł, jak w sentencji wyroku.

W odniesieniu natomiast do zwartego w skardze kasacyjnej wniosku ustanowionego z urzędu pełnomocnika strony skarżącej o "[...] zmianę zaskarżonego orzeczenia w zakresie punktu II i przyznanie kwoty 590,40 zł (w tym podatek VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w toku postępowania przed Sądem I instancji [...]" oraz wniosku o "[...] przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej [...] w toku postępowania przed Sądem II instancji przy zastosowaniu stawki określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie powiększonego o kwotę podatku VAT.", wyjaśnienia wymaga, że nie mogły one odnieść skutku oczekiwanego przez wnioskodawcę z następujących powodów.

Podkreślając, ze zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, w odpowiedzi na pierwszy z wymienionych wniosków ustanowionego z urzędu pełnomocnika strony należy odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 258 § 4 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że na postanowienia sądu, o których jest mowa w § 2 pkt 6 – 8, a więc, między innymi, na postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków, adresatowi tego postanowienia – co w rozpatrywanej sprawie należy odnieść do postanowienia zawartego w pkt II zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji – przysługuje zażalenie, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że żądanie ustanowionego z urzędu pełnomocnika strony zawarte w pierwszym z wymienionych wniosków nie mogłoby uznane za skuteczne, albowiem pomija art. 258 § 4 p.p.s.a.

W odniesieniu natomiast do drugiego spośród tych wniosków – a mianowicie wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – wymaga wyjaśnienia, że nie może być uznany za skuteczny z tego powodu, że jego adresatem nie jest Naczelny Sąd Administracyjny. Wynagrodzenie pełnomocnika wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) i jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów art. 258 – 261 p.p.s.a. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym należało pozostawić do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

-----------------------

14

13