Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 760/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 25
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: art. 48
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr OA.7721.7.11.2016 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku magazynowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 6 czerwca 2016 r. nr PINB.7355-6-2/15; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz skarżącego W. C. kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 760/24

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W.C. (dalej: "skarżący") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej w skrócie: "PWINB w Rzeszowie") z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr OA.7721.7.11.2016 wydana w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku magazynowego.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 290) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 r. poz. 471).

Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") 23 kwietnia 2015 r. przeprowadził kontrolę, w trakcie której ustalił, że na działkach ewid. nr [...] i [...] w P. znajduje się budynek magazynowy o wymiarach 45,45 m x 15,50 m i wysokości 6,30 m. Jest to budynek o konstrukcji stalowej z dachem dwuspadowym. Ściany i dach budynku wykonane są z płyt warstwowych. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną i gazową. Teren wokół budynku utwardzony jest betonową płytą. Przedmiotowy budynek zlokalizowany został około 3,5 m od granicy z działkami nr [...] i [...] ścianą bez otworów, około 1,5 m od granicy z działką nr [...] (działka drogowa) ścianą bez otworów, około 4,5 m od granicy z działką nr [...] ścianą bez otworów oraz około 1,5 m od granicy z działką nr [...] ścianą z otworami (odległość min.). Południowo-zachodni narożnik obiektu zlokalizowany jest w odległości 0,85 m od ogrodzenia zlokalizowanego na działce nr [...]. Z dokonanych przez organ pomiarów wynika, że południowo-zachodni narożnik budynku "wchodzi" na działkę nr [...] (obecnie po podziale [...]) - działkę drogową, będącą własnością Gminy [...]. Inwestorem przedmiotowej inwestycji jest W.C., który podczas kontroli oświadczył, że "budynek ustawiony został na betonowej płycie o grubości 20 cm, słupy konstrukcji przymocowane są do betonowej płyty. Budynek wybudowany został w 2013 r. bez pozwolenia na budowę. Organ ustalił także, że roboty przy ww. budynku zostały zakończone.

PINB uznał, że budowa ww. obiektu wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, którego inwestor nie posiadał. W tej sytuacji postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r. nr PINB.7355-6-2/15 wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych i nałożył na niego obowiązek przedstawienia zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie do 30 września 2015 r.

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r. określono nowy termin wykonania obowiązku na 29 lutego 2016 r. Kolejnym postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r. termin ten wyznaczono na 5 maja 2016 r.

Wobec nieprzedstawienia wymaganych dokumentów PINB w [...] decyzją z dnia 6 czerwca 2016 r. nr PINB.7335-6-2/15 nakazał W.C. rozbiórkę budynku magazynowego o wymiarach 45,45 m x 15,50 m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działkach ewid. nr [...] i [...] położonych w miejscowości P.

W.C. złożył odwołanie od tej decyzji i jednocześnie zwrócił się z wnioskiem o zawieszenie postępowania. W odwołaniu podkreślił, że jego celem jest zalegalizowanie obiektu bez konieczności rozbiórki. Wyjaśnił, że w sprawie budynku magazynowego prowadzone są działania mające na celu zalegalizowanie przedmiotowej inwestycji, jednak wiąże się to z koniecznością działań wielopłaszczyznowych i dotyczących różnych podmiotów. Na jego wniosek prowadzone jest postępowanie związane z przesunięciem drogi koniecznej z uwagi na zbyt bliską lokalizację budynku do granicy działki i linii nieprzekraczalnej zabudowy. Ustalony został podział geodezyjny z gminą. W najbliższym czasie ma nastąpić wykup/zamiana gruntów, po uzyskaniu prawa własności przez zasiedzenie na rzecz Gminy [...] jednej z działek, stanowiącej obecnie drogę gminną. Kolejnym postępowaniem jest zmiana planu zagospodarowania przestrzennego (ustalenie nowych granic obszarów po zmianie przebiegu drogi). Odwołujący wskazał także, że na przedmiotowy budynek opracowywany jest projekt budowlany, gotowy do zatwierdzenia po uzyskaniu stosownych zmian planu i przesunięciu granicy drogi. Składający odwołanie zwrócił się o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę i wyznaczenie nowego terminu na dostarczenie stosownych dokumentów.

Postanowieniem z 7 listopada 2016 r. nr OA.7721.7.11.2016 PWINB zawiesił postępowanie.

Po upływie 3 lat od wydania w/w postanowienia i wobec tego, że żadna ze stron nie złożyła wniosku o podjęcie postępowania, PWINB decyzją z dnia 28 listopada 2019 r. nr OA.7721.7.11.2016 umorzył postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie.

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 157/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia 28 listopada 2019 r. oraz postanowienia PWINB z dnia 7 listopada 2016 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rozpatrzenia odwołania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. II OSK 2535/20 oddalił skargę kasacyjną złożoną od wyżej opisanego wyroku WSA w Rzeszowie.

W dalszej kolejności PWINB po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr OA.7721.7.11.2016 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał W.C. rozbiórkę budynku magazynowego o wymiarach 45,45m x 15,50m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działkach nr ewid. [...] i [...] i [...] położonych w miejscowości P.

Organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko organu pierwszej instancji, co do rozbiórki obiektu jest zasadne, jednak z uwagi na konieczność uwzględnienia usytuowania przedmiotowego obiektu na działkach nr ewid. [...] i [...] i [...] - zachodzi potrzeba zreformowania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaznaczył także, że w związku z wprowadzonymi w ustawie Prawo budowlane zmianami (ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2020 r., poz. 471), po wszczęciu postępowania przez organ powiatowy zmieniło się brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy. Jednak zgodnie z art. 25 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu dotychczasowym.

PWINB wskazał, że budowa przedmiotowego budynku magazynowego wymagała pozwolenia na budowę, którego w okolicznościach sprawy inwestor nie uzyskał. W tej sytuacji prawidłowo organ powiatowy postanowieniem wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji legalizacyjnej, w tym projektu budowlanego umożliwiającego doprowadzenie przedmiotowego budynku magazynowego do stanu zgodnego z prawem. W wymaganym terminie (pomimo jego dwukrotnej zmiany) inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów. Prawidłowo zatem PINB zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego budynku magazynowego.

PWINB wyjaśnił także, że w trakcie postępowania odwoławczego wezwał W.C. do udzielenia informacji czy posiada wymienione w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2015 r. dokumenty, a jeśli tak to ich przedłożenie.

W odpowiedzi odwołujący przedłożył projekt budowlany budynku hali magazynowej - 1 egz., oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wraz z kserokopiami wypisów z ewidencji gruntów oraz wniosek o zmianę Studium Gminy [...] i Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla miejscowości P. z dnia 10 marca 2021 r. Ponadto poinformował, że w/w projekt budowlany jest zawansowany w 95%, zaś pozostała część zostanie dokończona/skorygowana po uzyskaniu wypisu ze zmienionego MPZP. Wskazał, że grunty wymienione w oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością obecnie stanowią jego własność. We wniosku z 10 marca 2021 r. wniósł do Gminy [...] m.in. o zmianę przebiegu odcinka drogi oznaczonej symbolem 6KDW w MPZP oraz o zmianę przeznaczenia terenów.

W toku postępowania PWINB uzyskał od Wójta Gminy [...] informację, że wniosek W.C. z dnia 10 marca 2021 r., został dołączony do zbioru wniosków razem z innymi wnioskami mieszkańców gminy [...] o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na dzień udzielania odpowiedzi w/w wniosek nie został rozpatrzony. Ponadto uzyskał informację, że na terenie całej Gminy [...] obowiązuje obecnie Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego wprowadzony Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 31.03.2004 r., zmienioną Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 28.11.2013 r., Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 21.02.2014 r., oraz Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 06.02.2015 r.

PWINB wyjaśnił, że przedmiotowy budynek magazynowy stanowi obiekt budowlany, do którego znajdują zastosowanie ograniczenia zabudowy wynikające z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z zapisami ww. MPZP został on usytuowany na działkach położonych w terenie oznaczonym symbolem 3 UR/M, tj. tereny usług, rzemiosła i zabudowy mieszkaniowej. Z kolei zgodnie z § 25b ust. 2 pkt. 4 w/w MPZM dla w/w terenu nieprzekraczalna linia zabudowy od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi wewnętrznej lub ciągu - pieszo jezdnego wynosi 4,0 m.

Organ stwierdził, że analiza przedłożonej dokumentacji wykazała, że przedłożony projekt budowlany nie spełnia wymogów określonych w art. 34 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zakresie jego kompletności (brak zwymiarowanego projektu zagospodarowania działki) oraz zgodności z obecnie obowiązującym MPZP Gminy [...].

Organ wezwał inwestora do przedłożenia kompletnego projektu budowlanego, zgodnego z obecnie obowiązującym MPZP. Poinformował jednocześnie, że sporządzony projekt budowlany powinien uwzględniać wszystkie roboty budowalne, które powinny zostać wykonane w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku magazynowego do stanu zgodnego z prawem.

Organ stwierdził, że inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków w zakreślonym terminie i nie przedłożył wymaganych dokumentów, to zaś obligowało organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku magazynowego.

Postanowieniem z 20 czerwca 2024 r. nr OA.7721.7.11.2016 PWINB w Rzeszowie wstrzymał wykonanie decyzji z 30 kwietnia 2024 r.

W.C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Kwestionowanej decyzji z 30 kwietnia 2024 r. zarzucił naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy, w szczególności pominięcie faktu zainicjowania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co w konsekwencji rzutuje co najmniej na przedwczesność decyzji o nakazie rozbiórki;

- art. 7 w zw. z art. 7a, art. 7b, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez uchybienie obowiązkowi dokonania w uzasadnieniu decyzji wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy oraz jego wyczerpującego rozpatrzenia, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, zasady budzenia zaufania obywateli do organów Państwa oraz rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść strony;

- art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nieprawidłowe zastosowanie środka prawnego w postaci wydania nakazu rozbiórki w formie decyzji administracyjnej, podczas, gdy w realiach sprawy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej;

- art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z art. 64 Konstytucji RP poprzez nadmierną i nieproporcjonalną ingerencję w uprawnienia właścicielskie skarżącego;

- art. 3 pkt 5 oraz pkt 2 w związku z art. 29 Prawa budowlanego przez niezbadanie, czy obiekt jest niepołączony trwale z gruntem, jaki cel spełniał, czy służył bądź służy czasowemu wykorzystaniu, a w konsekwencji czy wymagał w ogóle pozwolenia ze względu na swoją klasyfikację;

- art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że w sprawie nastąpiło wykonanie obiektu budowlanego pomimo nieustalenia związania z gruntem lub jego braku.

Wobec powyższych zarzutów skarżący zwrócił się o uchylenie decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że wobec zainicjowanej przez niego zmiany MPZP wydanie decyzji rozbiórkowej jest przedwczesne. Organ winien rozważyć czy decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest środkiem prawnym nie tylko nazbyt ingerującym w sferę praw skarżącego, ale także nieproporcjonalnym w świetle możliwości skorzystania z postępowania legalizacyjnego. Jeśli w toku postępowania stan faktyczny sprawy w istocie pozwala na legalizację poprzez zmianę przepisów prawa miejscowego, organy powinny działać w taki sposób, aby stan ten został osiągnięty.

Skarżący podkreślił, że z posiadanych informacji wynika, że Gmina [...] prowadzi zaawansowane postępowanie zmierzające do zmiany planu zagospodarowania przestrzennego na terenie, na którym znajduje się sporna hala. Hala została wzniesiona jako obiekt wystawowy (pokazowy), zakotwiczony, bez fundamentów. Ze względów ekonomicznych została przeznaczona częściowo na magazyn. Organ arbitralnie przyjął, że jest ona trwale połączona z gruntem. Skarżący podkreślił, że organ winien prawidłowo określić kwalifikację prawną obiektu, w tym celu któremu służy a w konsekwencji czy jego wzniesienie wymagało w ogóle uprzedniego pozwolenia.

W toku postępowania nie został zbadany cel, jaki obiekt spełnia/spełniał, czy jest lub nie jest trwale połączony z gruntem, w konsekwencji czy w ogóle wymaga/wymagał uzyskania pozwolenia ze względu na swoją kwalifikację, czy jest budynkiem czy tymczasowym obiektem budowlanym, w konsekwencji czy w ogóle była to budowa w rozumieniu wykonania obiektu budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ zwrócił się o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po przeprowadzeniu takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 6 czerwca 2016 r., wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a zatem skarga podlega uwzględnieniu, choć nie z wszystkich przyczyn w niej podniesionych.

W sprawie tej bezsporne jest istnienie budynku magazynowego o konstrukcji stalowej z dachem dwuspadowym należącego do skarżącej, usytuowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości P. Organy ustaliły, że obiekt ten o wymiarach zewnętrznych 45,45 m x 15,50 m posadowiony jest w odległości 3,5 m od granicy z działkami nr [...] i [...] ścianą bez otworów, około 1,5 m od granicy z działką nr [...] (działka drogowa) ścianą bez otworów, około 4,5 m od granicy z działką nr [...] ścianą bez otworów oraz około 1,5 m od granicy z działką nr [...] ścianą z otworami. Z dokonanych przez organ pomiarów wynika, że południowo-zachodni narożnik budynku "wchodzi" na działkę nr [...] (obecnie po podziale [...]) - działkę drogową, będącą własnością Gminy [...].

.

Poza sporem pozostaje też, że budynek ten został wybudowany w 2013 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Taki stan faktyczny obligował organ I instancji do zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 2015 r., tj. w dacie wszczęcia postępowania, w ust. 1 nakazywał organowi nadzoru budowlanego wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Wyjątek od tej zasady wprowadzał ust. 2 art. 48 P.b. w przypadku, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Wówczas stosuje się tryb legalizacji, którego pierwszy etap stanowi wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych, w formie postanowienia.

W postanowieniu tym (ust. 3) ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji prawidłowo wdrożył I etap legalizacji, wydając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. postanowienie z dnia 2 czerwca 2015 r., nakładające m.in. obowiązek przedstawienia zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Jak wynika z akt sprawy uzyskanie takiego zaświadczenia nie było możliwe, bowiem zgodnie z MPZP Gminy [...], zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 31 marca 2004 r, przedmiotowy budynek został usytuowany na terenie oznaczonym symbolem 3UR/M, tj. na terenach usług, rzemiosła i zabudowy mieszkaniowej, jednak jego położenie wykracza poza nieprzekraczalną linię zabudowy (południowo-zachodni narożnik budynku), która zgodnie z § 25b ust. 2 pkt 4 uchwały wynosi dla tego terenu od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi – wewnętrznej lub ciągu pieszo-jezdnego – 4m.

Skarżący podjął działania zmierzające do zmiany planu miejscowego (składał takie wnioski) oraz podziału działki drogowej [...].

W tym celu dwukrotnie przedłużany był termin określony w postanowieniu PINB w [...] z dnia 2 czerwca 2015 r.

Wobec braku przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację organ I instancji wydał w dniu 6 czerwca 2016 r. decyzję o rozbiórce budynku magazynowego na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 w brzmieniu wówczas obowiązującym, które nakazywały rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 P.b. obowiązków.

Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie nie uległ także zmianie pomimo zawieszenia postępowania na etapie odwoławczym przez PWINB w Rzeszowie (WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 14 lipca 2020 r., II SA/Rz 157/20 stwierdził nieważność m.in. postanowienia PWINB z dnia 7 listopada 2016 r. o zawieszeniu, NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku 4 lipca 2023 r., II OSK 2535/20).

W zaskarżonej decyzji PWINB zreformował jedynie decyzje o rozbiórce przedmiotowego obiektu, wcześniej zwracając się do Wójta Gminy [...] o udzielenie informacji dotyczącej sposobu załatwienia wniosków skarżącego o zmianę planu miejscowego oraz Studium Gminy [...].

Z informacji uzyskanych od Wójta wynika, że wniosek skarżącego o zmianę planu złożony w 2021 r. zostanie rozpatrzony razem z innymi wnioskami. Nastąpi to w najbliższym czasie, kiedy Wójt przystąpi do prac związanych ze zmianą MPZP Gminy [...]. Natomiast zmiana Studium została już dokonana, uchwałą podjętą przez Radę Gminy [...] w dniu 30 listopada 2023 r.

Oceniając legalność wydanych decyzji zauważyć należy, że rozbiórka obiektu budowlanego jest najbardziej dotkliwą z sankcji przewidzianych w przepisach. Obecnie, w świetle zmian wprowadzonych do ustawy Prawo budowlane ustawą nowelizującą z dnia 13 lutego 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) z mocą od 19 września 2020 r. zasadą jest legalizacja samowoli budowlanej. W rozpoznawanej sprawie, jak prawidłowo wskazuje organ w zaskarżonej decyzji, z mocy art. 25 ww ustawy nowelizującej w niniejszej sprawie stosuje się przepisy sprzed wejścia w życie tej nowelizacji. Niemniej jednak z uwagi na istniejącą i w poprzednich rozwiązaniach ustawowych możliwość legalizacji, decyzja o rozbiórce winna być poprzedzona rozważeniem wszystkich możliwości pozostawienia obiektu bądź dokonania w nim zmian, które zagwarantują zgodność budowy z przepisami.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji o rozbiórce wydane zostały bez rozważenia wszystkich tych okoliczności.

Przyznać należy co prawda, że skarżący miał szansę przez kilka dodatkowych lat (okres zawieszenia postępowania oraz okres oczekiwania na rozpoznanie skarg przez WSA i NSA) na dostarczenie wymaganych przez organy nadzoru budowlanego dokumentów. Jednak nie można pomijać faktu, że procedura zmiany planu miejscowego jest długotrwała i niezależna od skarżącego.

W rozpoznawanej sprawie istotne są też rozmiary budynku magazynowego oraz fakt, że kwestia niezgodności z przepisami planistycznymi i tym samym brak możliwości legalizacji dotyczy zaledwie niewielkiego jego fragmentu. W ocenie Sądu organy winny były rozważyć możliwość ewentualnej rozbiórki w stosunku do części budynku, w sytuacji gdyby dało się ją wydzielić. Takie rozwiązanie stosowane było pod rządami ustawy Prawo budowlane w poprzednim brzmieniu i było akceptowane przez orzecznictwo. W wyroku z dnia 17 czerwca 2016 r., II OSK 2530/14 NSA wskazał, że legalizacja samowoli budowlanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest uprawnieniem inwestorów i jeżeli istnieje możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem poprzez częściową rozbiórkę i inwestor taką możliwość akceptuje, to organ nie powinien nakazywać całkowitej rozbiórki obiektu, gdyż za takim rozstrzygnięciem nie przemawia brzmienie art. 48 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu takie rozwiązanie byłoby nie tylko zgodne z prawem, ale i korzystne dla inwestora w obecnych realiach planistycznych.

Kwestia ta winna być przedmiotem rozważań organów w ponownie prowadzonym postępowaniu, o ile do tej pory nie zmieniły się przepisy planistyczne, zgodnie z oczekiwaniami skarżącego.

Za zupełnie niezasadne Sąd uznał natomiast argumenty skarżącego sugerujące brak fundamentów i trwałego związania z gruntem hali magazynowej. W kwestii tego rodzaju obiektów, które z racji swych rozmiarów i konstrukcji musza być trwale zakotwiczone w podłożu, a tym samym wypełniają definicję budynku, wielokrotnie wypowiadano się w orzecznictwie. M.in. w wyroku z dnia 11 stycznia 2023 r., II SA/Po 772/22 WSA w Poznaniu stwierdził, że "Hala z uwagi na jej konstrukcję, rozmiary, przeznaczenie, jak również okoliczność jej dokręcenia do powierzchni, klasyfikowana być musi jako trwale związana z gruntem. Zresztą nie sposób przyjąć, aby hala ta mogła być nietrwale związana z gruntem. Brak trwałego związania z gruntem prowadziłby bowiem do ryzyka przewrócenia, poderwania lub przesunięcia hali magazynowej pod wpływem działania wiatru, co przy uwzględnieniu jej rozmiarów stanowiłoby niewątpliwie poważne zagrożenie".

Kwestia ta w rozpoznawanej sprawie została też wprost wyjaśniona w dołączonym przez skarżącego do akt administracyjnych projekcie budowlanym z 2016 r., gdzie opisano dokładnie konstrukcję i sposób wykonania fundamentów budynku hali.

Z wszystkich tych przyczyn, uznając, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.