Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 345/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 ust. 1, art. 146 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art. 7, 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 694
law: Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - tekt jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia ... grudnia 2009 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty podlegającej zwrotowi do budżetu państwa z tytułu wykorzystania części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 19 stycznia 2010 roku wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. jest decyzja Ministra Zdrowia z dnia ... grudnia 2009 roku utrzymująca w mocy decyzję Ministra Zdrowia z ... października 2009 roku określająca kwotę przypadającą do zwrotu od S. wobec budżetu państwa w wysokości ... zł z tytułu wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem części dotacji przeznaczonej z budżetu państwa na sfinansowanie kosztów realizacji zakupów inwestycyjnych.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W 2007 roku S. wystąpił do Ministra Zdrowia z trzema wnioskami na sfinansowanie zakupów inwestycyjnych z deklarowanym udziałem własnym, które dotyczyły:

1. ...

przy czym o przyznaniu środków z części 46 – Zdrowie na w/w zakup decydował udział własny S..

W dniu ... lutego 2007 roku decyzją Ministra Zdrowia znak: ... została przyznana dotacja na sfinansowanie ... w wysokości ... zł oraz dwóch ... w wysokości ... zł.

Środki na sfinansowanie zakupu ... w wysokości ... zł zostały przyznane decyzją Ministra Zdrowia Nr ... z dnia ... października 2007 roku i uchwałą Rady Ministrów w sprawie zmiany sposobu wykorzystania środków budżetowych przeznaczonych w 2007 roku na sfinansowanie programu wieloletniego.

Departament Budżetu, Finansów i Inwestycji poinformował też S., iż zgodnie z art. 157 ust. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.), wydatki które w toku realizacji budżetu zostały zwiększone, w wyniku zmiany przeznaczenia środków, uprzednio przeznaczonych na finansowanie inwestycji i programów wieloletnich, nie mogą zostać ujęte w wykazie wydatków nie wygasających z upływem roku budżetowego , a zatem winny być one wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem do końca 2007 roku.

W dniu ... grudnia 2007 roku wpłynęło do Ministerstwa Zdrowia pismo S. w sprawie uruchomienia środków na zakup ..., wraz z załączoną fakturą nr ... z dnia ... listopada 2007 roku na kwotę ... zł. Wobec wcześniejszej deklaracji S. środki na sfinansowanie zakupu ... zostały proporcjonalnie zmniejszone o deklarowany udział własny w wysokości ... zł.

W dniu ... grudnia 2007 r. Ministerstwo Zdrowia przekazało na konto Ś. w K. kwotę ... zł. W końcowym rozliczeniu przekazanym do Ministerstwa Zdrowia z dnia ... stycznia 2008 r. S. wykazał, że na zakup ... wydatkował środki w wysokości ... zł, tj. mniej o ... zł w stosunku do przekazanych środków. Pozostałą kwotę S. przeznaczył na zwiększenie środków na zakup ..., na którą Ministerstwo Zdrowia przekazało dotację w wysokości ... zł.

Ponadto w przesłanej do Ministerstwa Zdrowia w/w fakturze VAT, wykazana została pozycja pn. "Montaż, uruchomienie i przeszkolenie personelu" na kwotę brutto ...zł, która nie powinna wchodzić w zakres zadania pn. "zakup ..." i być opłacona z dotacji. Pismem z dnia ... sierpnia 2008 r., znak: ... Ministerstwo Zdrowia przesłało do S. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty ... zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia ... grudnia 2007 r. do dnia zapłaty, wynikające z rozliczenia dotacji celowej przekazanej z budżetu państwa na sfinansowanie kosztów realizacji inwestycji i zakupów inwestycyjnych w ochronie zdrowia, które następnie zmodyfikowano zawiadomieniem z dnia ... grudnia 2008 r., znak: ... o wszczęciu postępowania administracyjnego, w sprawie zwrotu kwoty ... zł wraz z należnymi odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia ... grudnia 2007 r. do dnia zapłaty.

Po otrzymaniu zawiadomienia z dnia ... grudnia 2008 r., Dyrektor S. w dniu ... stycznia 2009 r. przesłał pismo znak: ..., w którym podał, że zawiadomienie skierowane przez Ministerstwo Zdrowia o zwrot kwoty ... zł jest bezzasadne, gdyż całość dotacji przekazanej S. z budżetu państwa w roku 2007 została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem i rozliczona w sposób prawidłowy. Ostatecznie w decyzji z dnia ...10.2009 roku wskazano, iż kwota: ... zł, została wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem i odstąpiono od jej dochodzenia, zaś kwota, ... zł, została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, więc S. winien zwrócić ją na rachunek dochodów Ministerstwa Zdrowia. Podkreślono, iż wniosek złożony przez S. nie mówił o konieczności sfinansowania montażu i uruchomienia urządzenia oraz przeszkolenia pracowników. Gdyby S. złożył wniosek w zakresie montażu i uruchomienia ... Ministerstwo Zdrowia mogło go rozważyć.

Natomiast w kwestii szkolenia personelu, we wspomnianym wniosku S. poinformował, że "Dysponujemy niezbędną infrastrukturą i wyszkolonym personelem do prowadzenia samodzielnych ... ". Dotacja zatem została przyznana jedynie na sam zakup ... nie zaś również na jego montaż, uruchomienie oraz przeszkolenie pracowników. Wskazano również, iż należność budżetu państwa powstała w związku z wydatkowaniem przez S. części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i jest niepodatkową należnością budżetu państwa w rozumieniu przepisów art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa i stosownie do przepisów działu III Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 21 § 1 pkt 1, określono kwotę zobowiązania wobec budżetu państwa w wysokości ... zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, za okres od dnia przekazania dotacji tj. od dnia ... grudnia 2007 roku do dnia opłaty.

Po otrzymaniu decyzji z dnia ... października 2009 roku S. w dniu ... października 2009 r., na podstawie art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego wystąpił do Ministra Zdrowia z wnioskiem ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości umorzenie postępowania w sprawie. We wniosku S. wskazał, że zarówno czynności polegające na montażu i uruchomieniu zakupionego urządzenia, jak i czynności związane z przeszkoleniem personelu są czynnościami immanentnie związanymi z samym dokonanym zakupem, jako że ich brak skutkowałby brakiem możliwości korzystania z przedmiotowego urządzenia w sposób prawidłowy i zgodny z jego przeznaczeniem. Podniósł również, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości "Cena nabycia to cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami

transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny - jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego podmiotu". Natomiast odnośnie oświadczenia S., iż dysponuje niezbędna infrastrukturą i wyszkolonym personelem zauważył, że w żaden sposób nie oznacza ono. że personel nie musi być wyszkolony do celów należytej obsługi zakupionego sprzętu. S. bowiem dysponował personelem o udokumentowanych kwalifikacjach umożliwiających wykonywanie tego typu badań, co nie oznacza jednak, że ten sam personel mógł przystąpić do wykonywania badań bez znajomości zasad obsługi konkretnego aparatu.

Minister Zdrowia po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia ... grudnia 2009 roku utrzymał w mocy decyzję własną Nr ... określającą należność budżetu państwa w kwocie ... zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, za okres od dnia przekazania dotacji tj. od dnia ... grudnia 2007 roku do dnia zapłaty. Wskazał, iż S. nie przedstawił żadnych istotnych argumentów, które stanowiłyby podstawę do uchylenia decyzji. Podkreślił, iż dotacje są wydatkami budżetu państwa, podlegającymi szczególnym zasadom rozliczania (art. 106 ust. 2 ustawy o finansach publicznych). Jest to zatem wydatek budżetowy określony jednostronnie przez podmiot dotujący w imieniu państwa na rzecz podmiotu dotowanego. Podniósł, iż we wniosku o udzielenie dotacji S. poinformował, że dysponuje niezbędną infrastrukturą i wyszkolonym personelem do prowadzenia samodzielnych badań naczyniowych, a oświadczenie to zostało złożone w związku z ubieganiem się o dotacje na konkretny cel, stanowiący dodatkowe uzasadnienie jego zasadności i celowości. Tm samym wskazał, iż nie można uznać zarzutu, iż to oświadczenie należy traktować jedynie jako ogólną informację o posiadaniu wykwalifikowanej kadry, co jest oczywistym.

Odnosząc się zaś do zarzutu nieuwzględnienia treść art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z d 2009 r. Nr 152, poz. 1223, z późn. zm) wskazał, że definicja ceny nabycia została sformułowana w tej ustawie jedynie na potrzeby określenia sposobu wyceny aktywów i pasywów, a zatem przepis ten nie może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Samodzielny Publiczny S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie w postępowania w sprawie zarzucając jej: naruszenie

- art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie przy załatwianiu sprawy słusznego interesu skarżącego,

- art. 8 kpa poprzez zaniechanie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,

- art. 145 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych (Dz. U. 05.249.2104) poprzez przyjęcie, iż montaż ..., jego uruchomienie i szkolenie pracowników nie ma związku z zakupem ...,

- art. 157 ust. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych poprzez przyjęcie, iż dotacja przekazana S. z budżetu Państwa w roku 2007 w kwocie ... zł został wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i rozliczona w sposób nieprawidłowy i podjęcie decyzji o zwrocie tejże kwoty przez S. na rachunek dochodów Ministerstwa Zdrowia,

- art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości poprzez niezastosowanie go w przedmiotowej sprawie i przyjęcie, iż cena nabycia przez S. ... nie obejmuje jego montażu, uruchomienia i przeszkolenia pracowników oraz błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej decyzji a polegający na pominięciu faktu, iż posiadanie wyszkolonego personelu w zakresie prowadzenia samodzielnych badań naczyniowych nie jest tożsamy z odpowiednim wyszkoleniem tegoż personelu w zakresie prowadzenia samodzielnych badań naczyniowych nie jest tożsamym z odpowiednim wyszkoleniem tegoż personelu do obsługi konkretnej nowoczesnej aparatury.

W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych: Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie , albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powołanej dalej jako p.p.s.a. lub stwierdzenia nieważności (art. 145 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Na wstępie należy wskazać, iż występując do Ministra Zdrowia z wnioskiem z dnia ...02.2007 roku o sfinansowanie z deklarowanym udziałem własnym zakupu nowego ... S. określił, iż zakupiony ... zastąpi dotychczas posiadane urządzenie, a montaż nowego aparatu nie wymaga adaptacji pomieszczenia, jedynie zmian tras kablowych (uzasadnienie ekonomiczne wniosku). Jako parametry techniczne wskazano, iż pomieszczenie dla nowego ... jest przygotowane, nie wymaga adaptacji, należy jedynie poprawić kanały kablowe.

Należy podzielić stanowisko organu, iż dotacje są wydatkami budżetu państwa, podlegającymi szczególnym zasadom rozliczania. Jest to wydatek budżetowy określony jednostronnie przez podmiot dotujący w imieniu państwa na rzecz podmiotu dotowanego. Środki przyznane w ramach dotacji mają ,, znaczony" charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu (wyrok NSA z dnia 17 września 2003 roku w sprawie sygn. akt III SA 2316/01. Środki otrzymane w ramach dotacji maja służyć konkretnemu celowi. Tym samym zarówno montaż jak i uruchomienie ... wskazane w fakturze z dnia ...11.2007 roku należy uznać za wykorzystanie dotacji zgodnie z przeznaczeniem. Czynności te są związane z dokonanym zakupem i wynikają z treści wniosku. W tej części decyzji doszło więc do naruszenie przez organ przepisu art. 145 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Skarga nie jest natomiast zasadna w części dotyczącej przeszkolenia personelu.

Składając wniosek S. nie wskazał na konieczność sfinansowania szkolenia personelu. Poinformował, że dysponuje niezbędną infrastruktura i wyszkolonym personelem do prowadzenia samodzielnych badań naczyniowych. Oświadczenie to zostało złożone w związku z ubieganiem się o dotację na konkretny cel, stanowiącym dodatkowe uzasadnienie jego zasadności i celowości.

Koszty te S. powinien zatem pokryć z własnych środków bądź ubiegać się o przyznanie na ten cel dotacji. W konsekwencji w tej części ma zastosowanie przepis art. 145 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym dotacje udzielone z budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego, w którym udzielono dotacji. Wykorzystanie kwoty w tej części zrealizowane zostało z dotacji budżetu państwa części 46 – Zdrowie, ale niezgodnie z przeznaczeniem i zgodnie z art. 146 ust. 1 w/w ustaw, stanowiło podstawę do wydania decyzji określającej kwotę należności budżetu państwa przypadającą do zwrotu. Organem uprawnionym i zobowiązanym do określenia wymienionej należności jest Minister Zdrowia, jako dysponent budżetu państwa części 46 – Zdrowie, z której dotacja została udzielona.

Wobec tego jednak, iż decyzją z dnia ... grudnia 2009 roku Minister Zdrowia utrzymał w mocy decyzję z dnia ... października 209 roku określającą kwotę przypadającą do zwrotu obejmującą łącznie wydatki związane z montażem i uruchomieniem ... oraz przeszkolenie personelu – należało na zasadzie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (,,Dz. U." Nr 153 poz. 1270) uchylić ją w całości, a przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokładnie je rozliczyć. Zasadnie zatem w tej części skarżący wskazuje na naruszenie przepisów art. 7 i 8 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (,,Dz. U." Nr 98 poz. 1071 z późn. z,.) co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy wskazać, iż brak jest `podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości. Przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Definicja ceny nabycia w niej sformułowana wskazana została jedynie na potrzeby określenia sposobu wyceny aktywów i pasywów. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w pkt 1 wyroku.

Orzeczenie jak w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a..