Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1228/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 133 § 1, art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz(spr.) Protokolant Anna Zapała po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 271/20 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 listopada 2019 r. nr BP.502.133.2019.0155.WA7.9977 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2. oddala skargę, 3. zasądza od A. Sp. z o.o. w C. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 sierpnia 2020r., sygn. akt VI SA/Wa 271/20, po rozpoznaniu skargi A. Sp. z o.o. w C. (dalej: spółka, strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 21 listopada 2019 r. nr BP.502.133..2019.0155.WA7.9977 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiewgo Inspektora Transportu Drogowego z 30 maja 2019 r. i orzekł o kosztach postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W trakcie przeprowadzonej przez inspektorów inspekcji transportu drogowego w dniu 10 marca 2019 r., na drodze krajowej – ul. K. w R. kontroli zespołu pojazdów: trzyosiowego ciągnika marki Volvo i czteroosiowej naczepy marki Goldhofer, po zważeniu, ustalono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójną oś napędową o 1,6 t, tj. o 8,42 % (nacisk wynosił 20,6 t zamiast dopuszczalnego przez § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nacisku 19 t), przekroczenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu o 16,5 t, tj. o 39,28 % (masa wynosiła 56,5 t, mimo dopuszczalnej przez § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia masy 40 t) oraz przekroczenie maksymalnej długości o 2,82m, tj. o 7,05 % (długość wynosiła 19,32 m, mimo dopuszczalnej przez § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych długości 16,5 m).

Ustaleń powyższych dokonano na podstawie czynności pomiarów zewnętrznych, a ważenia – za pomocą przenośnych wag przeznaczonych do statycznego ważenia kołowego i osiowego SAW 10C/III. Masę całkowitą pojazdu obliczono sumując wyniki ważenia poszczególnych osi pojazdu dokonanego przy pomocy pary wspomnianych wag. W trakcie kontroli przesłuchano w charakterze świadka kierowcę kontrolowanego zespołu pojazdów. Stwierdzono, że wymienionym pojazdem był wykonywany w imieniu skarżącego transport drogowy ładunku niepodzielnego, mimo braku wymaganego przez art. 64 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 260; dalej: p.r.d.) zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W oparciu o powyższe ustalenia Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 30 maja 2019 r. nałożył na spółkę, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) p.r.d., karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za poruszanie się po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, za przekroczenie o ponad 20 % wartości dopuszczalnych przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych).

Po rozpatrzeniu odwołania strony, GITD, na mocy art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3, art. 140aa ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 p.r.d., art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068) i § 2 ust. 1 pkt 4, § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy, poczynił tożsame ustalenia z tymi, które dokonano w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Ocenił, że użycie wag SAW 10C/III do pomiaru masy całkowitej pojazdu było prawidłowe, wagi te posiadały certyfikaty zgodności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA), po rozpoznaniu skargi spółki, uznał ją za zasadną, ponieważ decyzje organów obu instancji naruszały przepisy prawa procesowego w stopniu, mogącym mieć istotny na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.).

Wskazał, że w postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną. Zdaniem WSA, przyjęta w art. 75 k.p.a. zasada otwartego katalogu dowodów postępowania administracyjnego nie oznacza, że każdy fakt można wykazać dowolnie obraną kategorią dowodu. W analizowanej sprawie ustalenie masy całkowitej pojazdu oraz nacisku osi wymagało skorzystania z profesjonalnego sprzętu – wagi przeznaczonej do ważenia pojazdów i spełniającej wymagania stawiane przez przepisy metrologiczne. Legalnym dowodem potwierdzającym wymagania matrologiczne przez wagi jest – w myśl art. 4 pkt 20 ustawy z 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2020 r., poz. 140) – świadectwo legalizacji, o którym mowa w art. 4 pkt 13 tej ustawy. Wydawane jest ono po kontroli metrologicznej, która polega na zatwierdzeniu typu oraz legalizacji (pierwotnej bądź ponownej) konkretnego egzemplarza wagi (art. 8 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa o miarach).

Sąd I insntancji, mimo braku w aktach świadectwa legalizacji wagi, z której organ korzystał, równocześnie zauważył, że użyte podczas kontroli wagi posiadały deklarację zgodności z 26 lutego 2018 r. W konkluzji przyjął, że nie można zarzucić organom, iż istotne w sprawie ustalenia poczyniono na podstawie pomiarów dokonanych z wykorzystaniem niedopuszczonych do takiego celu urządzeń.

Niemniej posługiwanie się specjalistycznym, prawidłowo dobranym sprzętem nie zwalniało organu z dbałości o rzetelne przeprowadzenie czynności pomiarowych, przewidzianych przez producenta. Według WSA tylko takie postępowanie pomiarowe, które spełnia wymagania stawiane przez instrukcję urządzenia sprawia, że deklaracja zgodności (czy świadectwo legalizacji) przyrządu spełnia swoją rolę.

W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu organy nie ustrzegły się nieprawidłowości, które poddają w wątpliwość prawidłowość uzyskanych pomiarów z powodu postępowania wbrew instrukcji. Zgodził się WSA ze spółką, że wprawdzie waga SAW 10C/III może być wykorzystywana do ustalenia masy całkowitej pojazdu, ale w przypadku pojazdu czteroosiowego należy w tym celu użyć czterech par wag. Jego zdaniem wynikało to z jednoznacznej treści znajdującej się w aktach instrukcji wagi. Dlatego korzystając tylko z jednej pary wag organ nie miał fizycznej możliwości uzyskania legalizowanego pomiaru masy pojazdu trzyosiowego czy czteroosiowego. Producent wypowiedział się w tej kwestii klarownie. Przeprowadzony pomiar nie gwarantował więc prawidłowości wyniku, a tym samym nie mogł stanowić podstawy nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia przekroczenia limitu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Zasadnie zatem zarzucono organom naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie ustalenia masy całkowitej pojazdu, dowolnie obliczając przyjętą w decyzji wartość. Zarzuty te są aktualne także w odniesieniu do ustaleń w zakresie pomiarów długości pojazdu. Z obu decyzji nie wynikało bowiem, w jaki sposób pomiar ten został przeprowadzony. Załączenie do akt sprawy dokumentów dotyczących wzorcowania i legalizacji ponownej przymiaru wstęgowego nie mogło zastąpić stosownego fragmentu motywów decyzji.

Nie uznał WSA za zasadne zarzutów skargi, ukierunkowanych na podważenie prawidłowości pomiaru z uwagi na podnoszoną nieaktualność protokołu kontroli stanowiska ważenia. Przepisy prawa nie obligują bowiem organów do każdorazowego ponawiania kontroli, na użytek poszczególnych pomiarów. Z kolei nieścisłości protokołu kontroli zespołu pojazdów w postaci mylnego numeru VIN oraz oznaczenia wagi zostały w toku postępowania wyjaśnione. Nie ma wątpliwości co do tego, że podczas kontroli używano wag SAW 10CIII oraz co do tego, jaki pojazd i naczepa były kontrolowane.

Sąd I instancji zalecił, aby przy ponownym załatwieniu sprawy organy zrezygnowały z nałożenia kary z tytułu naruszenia norm regulujących dopuszczalną rzeczywistą masę całkowitą pojazdu, skoro zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie pozwalał na przypisanie spółce odpowiedzialności z tego tytułu, a nie można go uzupełnić, gdyż czynności ważenia pojazdu nie można powtórzyć. Nakazał organom, aby ustaliły, czy pomiar długości zespołu pojazdów był dokonywany z wykorzystaniem urządzeń, których dotyczą dokumenty znajdujące się w aktach sprawy.

Organ - GITD, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA). Zaskarżył orzeczenie w całości na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 2 oraz art. 176 p.p.s.a., zarzucając temu wyrokowi:

1) naruszenie przepisow postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), polegające na uchyleniu decyzji GITD i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w wyniku mylnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że korzystając z jednej pary wag SAW 10C/III organ nie miał możliwości uzyskania pomiaru masy pojazdu trzyosiowego czy czteroosiowego, który mogłby stanowić podstawę nałożonej na stronę sankcji, a z zaskarżonej decyzji nie wynika w jaki sposob został przeprowadzony pomiar długości pojazdu, podczas gdy:

- z pola widzenia orzekającego w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego umknęło, iż w instrukcji użytych do kontroli wag SAW 10 C/III (w odrożnianiu od wag poprzedniej generacji SAW 10C i SAW 10 C/II) w pkt 6 instrukcji – Istotne aspekty dotyczące ustawienia wag, przykładowe konfiguracje wag SAW wskazano, że sumując wyniki ważenia poszczegolnych (pojedynczych) osi można obliczyć Masę Całkowitą Brutto (Masa Brutto), a zatem producent wprost dopuścił możliwość wyznaczenia rzeczywistej masy pojazdu poprzez sumowanie nacisków poszczegolnych osi, natomiast zgodnie z pkt 2.1.1.1 świadectwa aprobaty typu nr CH-Wl-15018-02 dotyczącego wag SAW serii III, 2 urządzenia ważące SAW III tego samego typu można połączyć razem w celu ważenia osiowego, wykorzystując kabel połączeniowy, wowczas dwie połączone ze sobą wagi działają jak jedno urządzenie ważące;

- pomiar długości pojazdu został przeprowadzony przymiarem, co do którego w aktach sprawy znajdują się dokumenty dotyczące wzorcowania i legalizacji ponownej, natomiast podstawą kwalifikacji stwierdzonego naruszenia było wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII i do jego stwierdzenia wystarczające było ustalenie przekroczenia rzeczywistej masy całkowitej (przekroczenie o 39,28 %), natomiast pozostałe dostrzeżone uchybienia, jak przekroczony dopuszczalny nacisk na podwojnej osi napędowej o 8,42% oraz przekroczona dopuszczalna długość pojazdu o 7,05% nie miały żadnego wpływu na zaistnienie stwierdzonego naruszenia i brak szczegółowego opisu wykonania prostej czynności przyłożenia przymiaru i odczytania wyniku odległości pomiędzy dwoma płaszczyznami nie stanowi uchybienia mającego jakikolwiek wpływ na wynik sprawy i stwierdzone naruszenie, gdyż samo już przekroczenie rzeczywistej masy całkowitej było uchybieniem wystarczającym do stwierdzenia ujawnionego naruszenia i nałożenia sankcji we wskazywanej wysokości.

Mając na uwadze powyższe GITD wnosił o: wyznaczenie rozprawy i rozpoznanie przedmiotowej skargi na rozprawie, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi strony, ewentualnie - uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewodzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztow postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna organu zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji GITD w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII stwierdził, że decyzja ta jest niezgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zdaniem WSA o braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należało wnioskować na tej podstawie, że zgodnie z instrukcją obsługi wag typu SAW serii III do pomiaru masy pojazdu trzyosiowego lub czteroosiowego powinna być użyta taka liczba par wag, ile jest osi (na gruncie niniejszej sprawy - trzy albo cztery pary wag). Tymczasem kontrolowany zespół pojazdów składający się z trzyosiowego ciągnika marki Volvo i czteroosiowej naczepy Goldhofer został zważony przy pomocy dwóch przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III o nr [...] i [...], które legitymowały się deklaracją zgodności CE, a zatem jedną parą wag, tutaj połączonych ze sobą kablem. Wobec powyższego, według WSA, nie można było przyjąć, że masa całkowita opisanego zespołu pojazdu została ustalona przez kontrolujących w sposób prawidłowy, a wyniki kontroli w tym zakresie mogą stanowić podstawę do nałożenia na stronę kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drogach pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii VII. Odmienne stanowisko zajmował GITD, twierdząc w oparciu o przedstawione dokumenty, szczególnie Instrukcję Obsługi SAW Seria III, że pomiaru masy brutto pojazdu wieloosiowego można dokonywać przy użyciu jednej pary wag typu SAW 10C/III, w sposób przewidziany przez tę Instrukcję, co z kolei potwierdził protokół kontroli i zeznania kierowcy pojazdu przesłuchanego podczas kontroli w charakterze świadka.

Sąd I instancji przyjmował, że w okolicznościach sprawy, jeżeli na stronę można byłoby nałożyć karę za wykonywanie przejazdu po drogach pojazdem nienormatywnym, to za przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu. Co do tej kwestii, zdaniem WSA, organy nie wypowiedziały się czy pomiar był dokonywany z wykorzystaniem urządzeń pomiarowych, których dotyczą dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Organ zaś uważał, że pomiar długości zespołu pojazdu został przeprowadzony przymiarem, co do którego w aktach sprawy znajdują się dokumenty dotyczące wzorcowania i legalizacji ponownej, a co ważniejsze ustalenie naruszenia tego parametru pozostawało bez wpływu na wynik sprawy, gdyż podstawą kwalifikacji naruszenia było ustalenie przekroczenia rzeczywistej masy zespołu pojazdu.

W ocenie Sądu odwoławczego skarga kasacyjna GITD zasadnie podważa stanowisko WSA, że bez wyczerpującego rozważenia decyzji w porównaniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym przyjął, że kontrolowane decyzje, dotknięte podobnymi wadami, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania uzasadniającym ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie organ trafnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że zgodnie z instrukcją wagi SAW 10C/III pomiar masy brutto pojazdu trzyosiowego lub czteroosiowego nie może zostać dokonany za pomocą jednej pary wag, a jedynie poprzez jednoczesne użycie trzech albo czterech par wag w pojedynczym ważeniu oraz że nie zostało jednoznacznie wykazane, czy za pomocą urządzeń, których dokumenty legalizacyjne dołączono do akt sprawy, zmierzono długość zespołu pojazdów, wskutek czego Sąd niezasadnie podważył prawidłowość przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, a w konsekwencji prawidłowość nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, wobec niemożności powtórzenia czynności przeprowadzonych podczas kontroli drogowej.

Należy zauważyć, że ocena Sądu I instancji co do nieprawidłowości ustaleń faktycznych stanowiących podstawę przypisania spółce naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej normy: rzeczywistej masy całkowitej pojazdu o 16,5 t, tj. o 39,28 % (masa wynosiła 56,5 t, mimo dopuszczalnej masy 40 t) i nacisku na podwójną oś napędową o 1,6 t, tj. o 8,42 % (nacisk wynosił 20,6 t zamiast dopuszczalnego nacisku 19 t), przekroczeniu maksymalnej długości o 2,82m, tj. o 7,05 % (długość wynosiła 19,32 m zamiast dopuszczalnej maksymalnej 16,5 m) została przyjęta wyłącznie z tego powodu, że pomiarów kontrolowanego pojazdu dokonano przy użyciu dwóch (pary) wag typu SAW 10C/III, które w takiej liczbie (2), zdaniem tego Sądu, nie mogły służyć temu celowi, co skutkowałoby wnioskiem o nieprawidłowości nałożenia na stronę kary pieniężnej 15.000 zł. Ocena ta jednakże nie została poprzedzona wyczerpującą analizą zapisów instrukcji obsługi określających zakres i zasady używania wag przenośnych typu SAW 10C/III (w tym -dokonywania pomiarów) w powiązaniu z protokołem kontroli drogowej odzwierciedlającym przebieg kontroli drogowej i zeznaniami kierowcy, dokumentującymi użycie wymienionych wag zgodnie z wymogami Instrukcji.

W skardze kasacyjnej trafnie podkreślono, że WSA nie podważał poglądu organów, że przy użyciu wag SAW 10C/III organ nie mógłby przerowadzić pomiaru masy kontrolowanego pojazdu, którego wynik miałby stanowić podstawę nałożenia sankcji. Sąd I instancji zakwestionował jedynie możliwość dokonywania pomiarów: masy całkowitej, obciążenia osi pojazdu wieloosiowego przy użyciu jednej pary wag SAW 10C/III. Uzasadniając swoje stanowisko, WSA jedynie ogólnie odwołał się do treści instrukcji (k.-17 akt administracyjnych), podczas gdy cała instrukcja obejmowała kilkadziesiąt stron (k. 2- 36 akt administracyjnych), a na powołanej przez WSA k.-17 akt adm. znajdował się rysunek pokazujący przykładowe ustawienia wagi w celu dokonania ważenia (pkt 6.3.1.), ale i ważna informacja (oznakowana zgodnie z pkt 1.2.1. instrukcji), że "sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu (Masa Brutto)". Z kolei definicję Masy Brutto na użytek omawianej instrukcji zawierał pkt 1.4.2. instrukcji, określając ją jako "Całkowite obciążenie osi ustalone w pojedynczym ważeniu lub suma wyników ważenia poszczególnych, pojedynczych osi, wykonanych kolejno dla danego pojazdu". Zresztą na s. 17 instrukcji zawarto też, że wagi SAW 10C/III mogą być stosowane oddzielnie, w parach i/lub w grupach w celu pomiaru obciążenia, nacisku koła, nacisku osi, nacisku zespołu osi lub całkowitej masy wieloosiowej samochodów ciężarowych podczas jednej procedury ważenia. Dalej zostało wyjaśnione, jak należy rozumieć procedurę ważenia. Sąd I instancji tych zapisów instrukcji nie przeanalizował, nie wspominając o dalszych z pkt. 6.3.2., 6.3.3. doprecyzowujących zasady ważenia, czy też o: pkt 1.1. określającym cel i zakres instrukcji, przebieg ważenia, pkt 2 zawierającym skrótową charakterystykę omawianych wag, w tym ich przeznaczenie, czy pkt 4.2. przewidującym możliwość połączenia dwóch wag, aby wykonać pomiar obciążenia osi. Szczegółowy przebieg ważenia zespołu pojazdów i wyniki ważenia przedstawiono w protokole kontroli drogowej, podpisanym bez zastrzeżeń przez kierowcę oraz w zezaniach kierowcy w charakterze świadka - dokumentach niepodważanych przez Sąd I instancji. Organ w decyzji przedstawił przebieg ważenia i dokonał jego oceny. Sąd I instancji zaś nie przeprowadził szczegółowej analizy tej części decyzji w powiązaniu z załączonymi do akt administracyjnych dokumentami. Gdyby przeprowadził szczegółową ocenę czynności ważenia w oparciu o treść zaskarżonej decyzji i załączonych do akt: Instrukcji Obsługi SAW serii III w połączeniu z protokołem kontroli i załącznikami do niego (dokumenty pojazdu, dokumenty legalizacyjne przyrządów pomiarowych, użytych przez kontrolujących), i protokołem zeznań w charakterze świadka kierowcy, doszedłby do odmiennych wniosków, zgodnych ze stanowiskiem organu.

Ponadto, skoro WSA miał wątpliwości co pomiaru rzeczywistej wagi kontrolowanego zespołu pojazdów i jego wyników, wystarczyło zsumowanie wartości dotyczących masy tego zespołu, wynikających z załączonych do akt administracyjnych dokumentów, a przedstawionych podczas kontroli: dowodów rejestracyjnych ciągnika i naczepy, zawierających w rubrykach przy kodzie G wskazanie masy własnej danego pojazdu wraz z dokumentem "rozchód wewnętrzny", określającym masę dźwigaru.

W kwestii dopuszczalności pomiaru masy brutto pojazdu wieloosiowego poprzez ustalenie, wskutek ważenia pojedynczych osi za pomocą jednej pary wag SAW 10C/III i zsumowania tych wyników wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 21 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1290/19 i II GSK 1144/19; 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 263/22) i skład orzekający w pełni je podziela.

Co do kolejnego zarzutu WSA, że z decyzji nie wynikało, w jaki sposób ustalono długość kontrolowanego zespołu pojazdów i czy za pomocą urządzeń, których dokumenty legalizacyjne dołączono do akt administracyjnych, nie można podzielić tej opinii, także z przyczyn podnoszonych przez organ. Przede wszystkim decydujące znaczenie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej miał rozmiar przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Natomiast wielkość przekroczenia dopuszczalnej długości pojazdu o 2,82 m, tj. o 7,05 % (długość wynosiła 19,32 m, mimo dopuszczalnej długości 16,5 m) nie miała wpływu na wysokość kary pieniężnej; mogłaby mieć, gdyby stanowisko WSA o nieprawidłowym uzyciu wag SAW 10C/III potwierdziło się. Mimo to organ I instancji w decyzji wskazał, w jaki sposób pomiar wysokości pojazdu został dokonany podczas kontroli

(za pomocą posiadającego świadectwo legalizacji przymiaru wstęgowego, k. -99-100 akt adm.). Organ odwoławczy zaakceptował ustalenia dokonane przez organ I instancji jako oparte na wynikach kontroli (s.5 decyzji GITD), a w protokole kontroli opisano przyrząd, którym zmierzono długość zespołu pojazdów (k. -79 akt adm.).

Stanowisko GITD prezentowane w skardze kasacyjnej, a wcześniej w decyzji należało więc uznać za trafne i uzasadnione. Tym samym zasadny okazał się zarzut naruszenia przez WSA podczas oceny zaskarżonych decyzji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż organ zebrał wystarczający materiał dowodowy oraz prawidłowo i w całokształcie go rozpatrzył.

Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważyły zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. i i art. 134 § 1 p.p.s.a. Zwłaszcza, że ocena odnośnie do braku ich zasadności, a co za tym idzie skuteczności nie może pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2163/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014r., sygn. akt II OSK 793/13). Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były - co trzeba podkreślić - na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to należy przyjąć, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga - jak już wyjaśniono - uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera wskazanego i zarazem koniecznego elementu, co prowadzi do wniosku o braku skuteczności omawianego zarzutu kasacyjnego.

Odnosząc się do zgłoszonego zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., wymaga wyjaśnienia, że przepis ten określa granice rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny (por. wyroki NSA z: 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97; 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07; 24 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 2294/14; 5 lipca 2020, sygn. akt I OSK 2559/20; 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 818/20; 17 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1683/17), a zarzut jego naruszenia wymaga wykazania, że sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał jej istoty (por. wyroki NSA z: 13 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 2349/17; 3 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3805/18). Wobec braku wykazania przez skarżący kasacyjnie organ zaistnienia chociażby jednej w przywołanych sytuacji lub sytuacji rodzajowo im podobnych zarzuty naruszenia wymienionego przepisu prawa nie mogą być uznane za zasadne, ani też skuteczne.

Z kolei co do zarzutu uchybienia art. 133 § 1 p.p.s.a., za pomocą którego to uregulowania ustawodawca ustanawia adresowany do sądu administracyjnego obowiązek orzekania na podstawie akt sprawy, należy pondnieść, że jego naruszenie może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy sąd przyjął jakiś fakt na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, czyli naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym wydaniem kontrolowanego aktu (por. wyroki NSA z: 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 67/13). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika również, aby skarżący kasacyjnie organ wykazał zaistnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej sytuacji - lub sytuacji rodzajowo im podobnej - w świetle której za uzasadnione należałoby uznać twierdzenie, że Sąd I instancji wykroczył poza wyznaczone aktami administracyjnymi granice, w których mógł operować, a w konsekwencji, aby oparł orzeczenie na ustaleniach, które nie znajdują oparcia w aktach sprawy, i których źródłem miałyby być dowody lub fakty nieznajdujące odzwierciedlenia w aktach sprawy, co jednocześnie wymagałoby wyjaśnienia i wskazania, o jakie dowody lub fakty miałoby chodzić oraz z jakiego źródła - innego niż akta sprawy - miałyby one pochodzić.

Należy również podkreślić, że zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego, ani też kwestionowaniu wniosków wyprowadzanych na podstawie akt sprawy (por. wyroki NSA z: 21 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1888/21; 22 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 211/22; 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1172/21; 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1158/18).

Dlatego podnoszone przez autora skargi kasacyjnej naruszenie przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. należało uznać za nieuzasadnione.

W tej sytuacji, że skarga kasacyjnie zasadnie, a co za tym idzie skutecznie, podważyła zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, wyrok ten podlegał uchyleniu na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie, wobec dostatecznego wyjaśnienia sprawy oraz istoty spornej w niej kwestii, uzasadniony okazał się wniosek o zaktualizowaniu się określonych przepisem art. 188 p.p.s.a. przesłanek rozpoznania skargi strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. W świetle wszystkich przedstawionych argumentów skarga ta - jako niezasadna - podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) orzekł, jak w sentencji wyroku, przy czym w niniejszej sprawie koszty postępowania sądowego obejmują wyłącznie koszty postępowania kasacyjnego.