Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 1257/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 125 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant starszy asystent sędziego Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S.A. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 900/19 w sprawie ze skargi A.nS.A. w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 lipca 2019 r. nr 2401-IOA1.4105.1.2018.EB w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie podatku akcyzowego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 900/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. S.A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 lipca 2019 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Powyższy wyrok spółka zaskarżyła skargą kasacyjną w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na przebieg tego postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach pomimo, iż w sprawie istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: o.p.), a tym samym wydanie przez WSA w Gliwicach wyroku w oparciu o całkowicie wadliwie ustalony i oceniony przez WSA w Gliwicach stan faktyczny sprawy, w tym:

- poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wadliwie ocenił materiał dowodowy, w wyniku czego nie rozpatrzył całego materiału dowodowego oraz błędnie ocenił dowody przedstawione w sprawie, przez co naruszył zasady prawdy obiektywnej, z uwagi na stwierdzenie, ze rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, podczas gdy w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny;

- poprzez błędną ocenę działania organu odwoławczego i wadliwe uznanie braku naruszenia prawa, odmowę uchylenia decyzji i oddalenie skargi w sytuacji, gdy doszło do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na niezasadnym uchyleniu się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wydaniu decyzji w oparciu o art. 233 § 2 o.p. i błędne uchylenie w całości decyzji Naczelnika i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, z uwagi na stwierdzenie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, podczas gdy w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny i pozwalał na wydanie przez Dyrektora decyzji merytorycznie rozstrzygającej;

- przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi mimo naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach art. 122, art. 187 § 1, art. 180 § 1, art. 191 oraz art. 127 o.p. polegające na nierozpatrzeniu przez Dyrektora całego materiału dowodowego oraz poprzez błędną ocenę dowodów przedstawionych w sprawie, prowadzące do naruszenia zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym oraz zasady dwu instancyjności;

- poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, mimo ze organ ten miał podstawy do zastosowania art. 229 o.p., a mimo tego nie zastosował tego przepisu w postępowaniu odwoławczym i nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, w zakresie jakoby uzupełnienia materiału dowodowego zawartego w l-instancyjnych aktach tej sprawy, o materiały ustalone przez Dyrektora jako niezbędne do rozpatrzenia sprawy i wydania merytorycznej decyzji co do istoty sprawy. Organ ll instancji w zasadzie nie ustalił braków w materiale dowodowym, a błędnie określił jako braki materiałowe i dowodowe jedynie aspekty analityczne i ocenne materiału już zebranego w tej sprawie przez Naczelnika – braki w zakresie uzasadnienia (dotyczące de facto interpretacji przepisów), kwestie analiz i ocen nie są kategorią dowodów w rozumieniu przepisów art. 229 czy 233 § 2 o.p. i powinny być rozpatrzone i rozstrzygnięte przez organ odwoławczy jako immanentny element postępowania odwoławczego;

- zaakceptowanie przez WSA w Gliwicach naruszenia przez Dyrektora lzby Administracji Skarbowej w Katowicach art. 210 § 4 o.p. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia, polegające przede wszystkim na niedokonaniu oceny podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów prawa procesowego i materialnego. Zdaniem spółki zebrany materiał dowodowy pozwalał Dyrektorowi na merytoryczne rozpoznanie sprawy;

- poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, ze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji niedopuszczalnie ukierunkował rozpatrzenie sprawy przez Naczelnika, a tym samym de facto rozstrzygnął sprawę na niekorzyść spółki, pomimo kwestionowania przez spółkę jedynie części rozstrzygnięcia Naczelnika dotyczącej odmowy zwrotu podatku akcyzowego;

- nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji w Katowicach, uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że organ odwoławczy nie miał podstaw do przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, gdyż postępowanie dowodowe nie wymagało przeprowadzenia w całości lub w części, a organ drugiej instancji mógł wydać merytoryczne rozstrzygnięcie na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p. pomimo wypełnienia przesłanek formalnych i materialnych do takiego jego zastosowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I GSK 380/19, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił skierować do TSUE pytania prejudycjalne o następującej treści:

1) "Czy przepis art. 17 ust. 1 lit. a) dyrektywy Rady 2003/96 z 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U.UE.L.2003.283.51) może być rozumiany w ten sposób, że do rzeczywistego kosztu nabytej energii elektrycznej zaliczać należy jedynie cenę nabycia samej energii elektrycznej, z wyłączeniem jakichkolwiek dodatkowych opłat, na przykład opłaty dystrybucyjnej, których poniesienie zgodnie z obowiązującymi w państwie członkowskim przepisami jest niezbędne dla możliwości zakupu energii elektrycznej?";

2) "Czy przepis art. 17 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2003/96, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on wyłączeniu zwolnienia z akcyzy od nabycia energii elektrycznej dla zakładu energochłonnego [art. 31d ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, (Dz. U. z 2022 r., poz. 143)] w przypadku, gdy zakład ten korzysta ze zwolnienia przedmiotowego z akcyzy na podstawie przepisów krajowych (art. 30 ust. 7a ustawy o podatku akcyzowym), gdy zakład ten wykaże, że w stosunku do tej samej energii nie korzysta z tych dwóch zwolnień jednocześnie i przy założeniu, że łączna kwota zwolnień nie przekroczy kwoty zapłaconej akcyzy za ten sam okres?"

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie objęte pytaniem prejudycjalnym do TSUE dotyczy kwestii prawnej mogącej mieć istotne znaczenie w sprawie niniejszej.

Wprawdzie zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja wydana w oparciu o przepis art. 233 § 2 o.p. jest rozstrzygnięciem procesowym, co oznacza, że nie kształtuje ona i nie może kształtować stosunku materialnoprawnego. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Zestawiając jednak treść zarzutów kasacyjnych z treścią pytań przedstawionych w ww. postanowieniu NSA z dnia 28 grudnia 2022 r., nie sposób nie dostrzec, że sporna kwestia w sprawie niniejszej, sprowadzająca się do oceny, jaki zakres postępowania wyjaśniającego jest niezbędny do wydania rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej zwrotu podatku akcyzowego od energii elektrycznej dla zakładu energochłonnego, wiąże się niewątpliwie z zagadnieniem przedstawionym w ww. pytaniu prejudycjalnym.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 ab initio p.p.s.a., postanowił z urzędu zawiesić prowadzone przed nim postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie przez TSUE wskazanego pytania prejudycjalnego.