Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 117/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uwzględniono skargę w części, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza bezczynność Inspektor Sanitarny w załatwieniu wniosku M. M. z [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt 1 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Inspektor Sanitarny do załatwienia wniosku M. M. z [...] czerwca 2023 r., 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Inspektor Sanitarny na rzecz M. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] czerwca 2023 r. (data wpływu do organu wniosku) M. M. zwrócił się do Inspektor Sanitarny o udostępnienie następujących informacji publicznych:

1.Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym organ wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszenia rodziców do wykonania sczepień ochronnych u dzieci.

2. Ile wszczętych na wniosek organu postępowań egzekucyjnych w okresie wskazanym powyżej toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile umorzonych.

3. Ile z zakończonych w okresie wskazanym w pkt 1 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień, a ile w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego.

4. Skąd organ pozyskuje informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych. Proszę wskazać jaskie instytucje przekazały informacje o braku realizacji obowiązku szczepień w bieżącym roku.

5. Ile upomnień organ w okresie wskazanym w pkt 1 przesłał do rodziców, którzy nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych.

6. Jaka była skuteczność wysyłanych upomnień. Ile rodziców po otrzymaniu upomnień rozpoczęło lub zaczęło kontynuować wykonywanie szczepień ochronnych.

7. Czy we wskazany pkt 1 okresie zdarzały się sytuacje, że wszczynano postępowanie egzekucyjne, a dziecko miało zaświadczenie o odroczeniu szczepień ochronnych. Ile takich sytuacji było w każdym z ostatnich 5 lat i w roku obecnym.

8. Ile organ w okresie wskazanym w pkt. 1 złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie postępowania lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia takich wniosków.

9. Czy organ zgłosił kiedykolwiek wniosek o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP. Czy przed wszczęciem postępowania organ weryfikuje rejestr NOP i bierze informacje tam zawarte pod uwagę przed decyzją o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

10. Jakie okoliczności wpływają na decyzje organu o wystosowaniu lub nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

11. Ile osób pracuje w komórce organu, zajmującej się szczepieniami ochronnymi. Czy oprócz inicjowania postępowań egzekucyjnych podejmowane są inne działania w zakresie szczepień np. działalność edukacyjna i jakie to są działania.

12. Czy w związku z postępowaniami egzekucyjnymi dot. obowiązku szczepień pracownicy organu konsultują kwestie problematyczne z prawnikiem. Ile takich sytuacji miało miejsce w okresie wskazanym w pkt1 i jakie były powody zasięgnięcia pomocy u prawnika.

13. Co możemy zrobić, jeśli stawiamy się na badaniu kwalifikacyjnym, a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień, ani nie zaszczepi dziecka. Jakie kroki powinniśmy podjąć.

14. Czy tutejszy organ pełni kontrole nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów.

15. W jaki sposób organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP. Ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach. Czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów.

16. Czy organ zgłasza działania lekarzy, stanowiące uchybienie przepisom prawa do właściwej Izby Lekarskiej.

17. Ile organ dokonał zgłoszeń uchybień do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 latach.

18. Czy w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym lekarz obowiązany jest wydać jakiś dokument.

19. Ile organ w ostatnich 5 latach odnotował NOP z podziałem na poszczególne szczepionki.

20. Ile ze zgłoszeń zostało przez pracownika organu zmienionych w zakresie kwalifikacji NOP i z jakiej przyczyny.

Inspektor Sanitarny ("PPIS" lub "organ"), w reakcji na powyższy wniosek, pismem z [...] czerwca 2023 r. poinformował M. M. (dalej "Skarżący"), że zakres wnioskowanej informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 – dalej powoływanej jako "u.d.i.p.") i jednocześnie wezwał Skarżącego o wykazanie "szczególnie uzasadnionego interesu publicznego" w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Wezwanie zostało doręczone w dniu [...] czerwca 2023 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi.

Następnie pismem z [...] czerwca 2023r. PPIS zawiadomił Skarżącego, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. o zakończeniu postępowania administracyjnego i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] lipca 2023 r. Skarżący wniósł skargę na bezczynność PPIS, wnosząc o :

- zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej,

- orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., podnosząc w uzasadnieniu skargi, że nie otrzymał odpowiedzi na zadane pytania, że organ nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej.

W odpowiedzi na skargę PPIS wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. wezwał stronę do wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, która jednak nie zareagowała na wezwanie. Wskazał, że był zobligowany do zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, a pismo datowane na [...] czerwca 2023r. (wystosowane w trybie art. 10 k.p.a) było podwójnie awizowane i strona odebrała dopiero [...] lipca 2023 r. Zdaniem organu nie pozostawał on bezczynny, a z zachowania strony wynika, że faktycznie nie była ona zainteresowana toczącym się postępowaniem zainicjowanym jej wnioskiem. Pismem z [...] września 2023r. PPIS poinformował, że w przedmiotowej sprawie wydał decyzję umarzającą postępowanie. Decyzja wydana została [...] lipca 2023 r. i doręczona dorosłemu domownikowi w dniu [...] lipca 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. ). Stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 ustawy p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a. zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem wniesionej skargi jest bowiem bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.

Na mocy art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...] czerwca 2023 r., skierowanego do PPIS w C..

Wyjaśnienia wymaga, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem więc celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga jest częściowo zasadna.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania od określonych podmiotów informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje, że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).

Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:

1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;

2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;

3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;

4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym;

5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji;

6. decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji, gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego.

Zatem w przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udostępnił zainteresowanemu podmiotowi żądanej przez niego informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że w przypadku gdy informacja o jaką ubiega się wnioskodawca nie ma charakteru informacji publicznej bądź organ nie posiada żądnej informacji publicznej, organ ten nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz powinien pisemnie, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.i.d.p., powiadomić o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2008 r., I OSK 807/07; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 maja 2021, II SAB/Wa 877/19 i z 11 grudnia 2017 r., II SAB/Wa 355/17 – dostępne na stronie: www.orzeczenia. nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że PPIS w C. należy do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu. Zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone zostały w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 338, dalej "u.p.i.s."). Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonuje m.in. państwowy powiatowy inspektor sanitarny jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust.1 pkt 3 u.p.i.s.). Skarżony organ jako organ władzy publicznej, zobowiązany jest więc do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W orzecznictwie ustalono, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez organ dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1284) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U. z 2010 r. poz. 1254 ze zm.) - por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17 (dostępny jw.).

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ww. ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego.

Powyższe dane stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.

Odnosząc przytoczony stan prawny do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że z obszernego zakresu przedstawionych we wniosku Skarżącego pytań, nie wszystkie podniesione kwestie mogą być uznane za żądanie udzielenia przez organ informacji publicznej, czyli informacji, które odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu, wytworzone lub posiadane przez ten organ. Część podnoszonych kwestii dotyczy informacji ogólnych dotyczących ochrony zdrowia w aspekcie związanych z problematyką szczepień.

Niemniej jednak zauważyć należy, że PPIS uznał, że wniosek w całości dotyczy udostępnienia informacji publicznej, Uznał jedynie, że mają one charakter przetworzony. Sąd w tym miejscu wyjaśnia, że rozpoznając skargę na bezczynność organu nie rozstrzyga o zasadności stanowiska organu wyrażonego w tej kwestii lecz jedynie o obowiązkach organu wynikających z przepisów u.d.i.p.

Odnosząc się zatem do wezwania organu do wykazania przez Skarżącego szczególnego interesu publicznego wobec zakwalifikowania żądanych informacji jako informacji przetworzonej to zauważyć należy, że ustawodawca, używając w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. pojęcia "informacja przetworzona", nie zawarł w ustawie jego legalnej definicji. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się m.in., że informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada (z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 5 u.d.i.p.), a jej wyodrębnienie z posiadanych zbiorów nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych, trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Z kolei informacja publiczna przetworzona w chwili złożenia wniosku – co do zasady – nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o informacje proste. Według orzecznictwa sądów administracyjnych, informacją przetworzoną jest również informacja wymagająca zgromadzenia, zanonimizowania, sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów oraz może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Realizacja przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udostępniania informacji przetworzonej nie może bowiem prowadzić do zakłócenia prawidłowego funkcjonowania organów władzy publicznej w zakresie realizacji przez nie swoich podstawowych funkcji. Przetworzenia informacji nie można utożsamiać wyłącznie z wytworzeniem informacji rodzajowo nowej, gdyż może ono polegać w szczególności na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, które nie zawsze są prowadzone w sposób umożliwiający proste udostępnienie zgromadzonych w nich danych oraz odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy, choćby poprzez opracowanie prostego zestawienia (por. wyroki NSA z dnia: 5 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 865/14 oraz 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1645/14 – dostępne jw.).

Zgodnie z poczynionymi uwagami wniosek Skarżącego w zakresie objętym skargą powinien zostać rozpoznany w ustawowym terminie przez organ albo poprzez udzielenie pełnej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo przez udzielenie pisma informującego m.in. że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej albo przez wydanie stosownej decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Ustawa nie przewiduje możliwości załatwienia sprawy poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Natomiast nieuzupełnienie wniosku w zakresie wymogu wykazania szczególnego interesu publicznego winno skutkować odmową udzielenia żądanej informacji.

Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że przedmiotowy wniosek został przez Skarżącego wniesiony [...] czerwca 2023 r., zaś rozpoznanie tego wniosku nastąpiło poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania [...] lipca 2023 r. Oznacza to, że na dzień wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to jest [...] lipca 2023 r. (data nadania skargi w placówce pocztowej) organ pozostawał bezczynny, albowiem z naruszeniem art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. nie powiadomił strony o przedłużeniu terminu do załatwienia wniosku, nie udzielił też żądanej odpowiedzi, nie poinformował, czy dysponuje wszystkimi informacjami i czy uznaje je za informacje publiczne, nie wydał też decyzji. Istotne w sprawie jest to, że po upływie terminu wyznaczonego Skarżącemu do wykazania szczególnego interesu publicznego (co nastąpiło z dniem [...] czerwca 2023 r.) do dnia wniesienia skargi organ nie podjął działań, do których obligowały go przepisy u.i.d.p. Organ zawiadomił natomiast Skarżącego o zakończeniu postępowania celem umożliwienia stronie zgłoszenia ewentualnych uwag do zgromadzonego materiału dowodowego (art. 10 § 1 k.p.a.).

W tym miejscu należy zatem wyjaśnić, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz z jej art. 10 ust. 2 stanowiącego, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Nie budzi wątpliwości, że złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego zostało ograniczone do wyjątków wskazanych w art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 ustawy oraz w art. 15 ust. 2 – a zatem jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostepnienie informacji (art. 16 u.d.i.p.). Zasady postępowania unormowane w u.d.i.p. wskazują, że ustawa ta ma charakter autonomiczny, stanowi lex specialis względem zasad postępowania określonych w k.p.a. Innymi słowy oznacza to, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma swoją własną procedurę obowiązującą obok Kodeksu postępowania administracyjnego. Konsekwencją takiej regulacji jest również to, że odesłania do stosowania przepisów k.p.a. wymagają ścisłego stosowania, czyli w granicach ww. odesłania, które nie przewiduje obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu w rozumieniu art. 10 § 1 k.p.a.

W konsekwencji Sąd przyjął, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał bezczynny – o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku.

Stwierdzić też należy, że z momentem wydania decyzji o umorzeniu postępowania bezczynność organu ustała. Co miało miejsce [...] lipca 2023 r. W sytuacji zaś załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu sąd umarza postępowanie, jednak wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s. orzekł w pkt 3 sentencji wyroku o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku Skarżącej.

Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność jakiej dopuścił się organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (vide:. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego 2021 r., II SAB/Gd 107/20 – dostępny jw.). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie organ nie pozostawił jednak wniosku Skarżącej bez reakcji, a opóźnienie było wynikiem błędnej interpretacji przepisów u.i.d.p. przez organ.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Zarówno wymierzenie organowi grzywny, jak i przyznanie stronie sumy pieniężnej mają charakter fakultatywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.), co oznacza, że zastosowanie omawianych instytucji zostało pozostawione rozwadze sądu.

Skarżący wniósł o wymierzenie PPIS grzywny w maksymalnej wysokości. W ocenie Sądu w przedstawionych okolicznościach sprawy wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie zasługiwał na uwzględnienie. W sprawie nie można bowiem mówić o zasługującej na szczególnie negatywną ocenę bezczynności organu. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a, Sąd oddalił skargę w tym zakresie, o czym orzeczono w punkcie 4 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., na które składa się zwrot uiszczonego w sprawie wpisu sądowego w kwocie 100 zł.