Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 649/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Powiatu
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 8 i 9
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 584
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Sobińska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 816/14 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w M. na uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim; 2. zasądza od Rady Powiatu [...] na rzecz A. Spółki z o.o. w M. 187 (sto osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

II GSK 649/15

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 grudnia 2014 r. Sygn. akt: II SA/Go 816/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę na uchwałę Nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2013 r, w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznawał skargę wniesioną przez E. sp. z o.o. w M. (dalej jako: skarżąca, skarżąca kasacyjnie, spółka). Przedmiotem skargi była uchwała Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 roku w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych, na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności § 3 ust. 1 pkt 1, § 3 ust. 1 pkt 2 oraz § 3 ust. 1 pkt 4 uchwały.

Przedmiotowa uchwała podjęta została w oparciu o przepis art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm. – dalej jako: u.d.p.); brzmienie częściowo kwestionowanego §3 jest następujące:

§ 3 1. Za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się następujące roczne stawki opłat za 1 m2 powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy umieszczonego urządzenia:

1) poza obszarem zabudowanym - 20,00 zł,

2) w obszarze zabudowanym-40,00 zł,

3) na drogowym obiekcie inżynierskim -160,00 zł,

4) przy umieszczaniu urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych stosuje się stawki opłat w wysokości 50% określonych w pkt 1), 2) i 3).

2. Roczne stawki opłat w wysokości określonej w ust. 1 obejmują pełny rok kalendarzowy umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim.

3. Za niepełny rok kalendarzowy wysokość rocznych stawek opłat obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzeń w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim.".

Skarżąca w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, które Rada Powiatu uznała za niezasadne, a następnie w skardze do WSA w Gorzowie Wielkopolskim, domagała się zmiany (stwierdzenia nieważności) wskazanych przepisów, wskazując na traktowanie opłaty jak podatku poprzez pominięcie ekwiwalentności jako konstytutywnego elementu opłaty oraz na nieuzasadnione uprzywilejowanie przedsiębiorców posiadających w pasie drogowym urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne.

Sąd pierwszej instancji oddalił wniesioną w powyższym przedmiocie skargę.

Następnie E. Sp. z o.o. z siedzibą w M., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, to jest:

1. art. 40 ust. 8 u.d.p. poprzez nieprawidłowe zinterpretowanie pojęcia opłaty występującego we wskazanym przepisie,

2. art. 40 ust 9 pkt 5 u.d.p. w związku z art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2.04.1997 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2.07.2004 o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przyjęcie, że wskazane przepisy umożliwiają różne traktowanie przedsiębiorców w zależności od przeznaczenia rurociągów umieszczonych w pasie drogowym.

Z uwagi na powyższe podstawy wniosła w oparciu o przepis art. 188 p.p.s.a.o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 grudnia 2014 w całości i stwierdzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny nieważności §3 ust. 1 pkt 1), 2) i 4) Uchwały, a w razie nieuwzględnienia wniosku z pkt 1, w oparciu o art. 185 §1 p.p.s.a. - o uchylenie ww. wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Nadto wniósł o zasądzenie od powiatu [...] na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, iż jest ona operatorem sieci gazowych znajdujących się na terenie powiatu, w stosunku do których naliczono opłaty za zajęcie pasa drogowego na podstawie Uchwały. Domagając się stwierdzenia nieważności §3 ust. 1 pkt 1) i 2) Uchwały skarżąca wskazywała na konieczność uwzględnienia przy interpretacji art. 40 ust. 8 u.d.p. faktu, że ustawodawca upoważnił rady powiatu do określenia stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego, a nie podatku z tego tytułu. Przytoczyła poglądy doktryny, zgodnie z którymi opłata pobierana jest w związku z konkretnymi czynnościami organów państwowych lub samorządowych bądź też za konkretne usługi, jest zatem indywidualną zapłatą za zindywidualizowane świadczenie co z kolei implikuje wymóg ekwiwalentności świadczeń. Powyższe koreluje z faktem posłużenia się przez ustawodawcę w art. 40 u.d.p. pojęciem opłaty, a nie podatku.

Zarzuciła, iż sąd I instancji zignorował jej wywody o ekwiwalentności i rozróżnieniu opłat i podatków, sprowadzając swoją argumentację w tym zakresie do stwierdzenia, że jedynym ograniczeniem jest górna granica opłaty określona w art. 40 ust. 8 Ustawy. Poza tym Sąd wskazał na przeznaczenie opłat, które zdaniem Sądu mają zapewnić zarządcy drogi realne dochody w celu zapewnienia możliwości realizacji postawionych przed nim zadań w zakresie drogownictwa.

Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, iż sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że wobec zmiany art. 40a ust. 1 Ustawy, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2005r., środki z opłat trafiają obecnie do budżetu jednostki samorządu terytorialnego i nie są powiązane z żadnymi konkretnymi celami. Zdaniem Skarżącej zatem stanowisko Sądu o powiązaniu opłat z celem, na który rzekomo muszą być przeznaczone, jako uzasadnienie wysokości opłat, jest całkowicie chybione. Skarżąca wskazała, iż kształtując stawki opłat na dowolnej wysokości w granicach ustawowych, Rada Miasta w [...] przekształciła opłatę w podatek. Podkreśliła, iż wynagrodzenie za zajęcie pasa drogowego może stać się wielokrotnie wyższe od stawek rynkowych za udostępnianie nieruchomości lub wynagrodzenia za służebność przesyłu określanego przez sąd lub ustalanego w decyzji administracyjnej. W jej ocenie brak jest argumentów, które przemawiałyby za tym, aby wynagrodzenie za udostępnienie pasa drogowego miało być znacznie wyższe od wynagrodzenia za udostępnienie innych nieruchomości.

Nadto, zdaniem skarżącej spółki, skala wprowadzonych na mocy przedmiotowej uchwały podwyżek wyeliminowała cechę ekwiwalentności i bezprawnie przekształciła opłatę w podatek. Podała, iż w §3 ust. 1 pkt 1) i 2) dokonano podwyższenia opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej z 6 do 20 zł (obszar niezabudowany) oraz z 12 do 40 zł (obszar zabudowany) za 1 m2 powierzchni. W stosunku do roku 2004 podwyżka wyniosła więc 333%. Podkreśliła ona, iż przyczyną tak znacznej podwyżki nie była inflacja, ani dodatkowe obciążenia gminy, lecz wyłącznie poszukiwanie dodatkowych środków budżetowych, co świadczy o fiskalnym charakterze opłaty. Oznacza to zdaniem skarżącej, że Uchwała została podjęta z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, które upoważnia do określenia stawek opłaty, a nie podatku.

Z kolei uzasadniając kolejny zarzut – naruszenia art. 40 ust. 9 pkt 5 Ustawy – skarżąca zakwestionowała stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zaakceptował prawo organu do dokonania rozróżnienia i zastosowania innych stawek dla urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych w stosunku do różnych urządzeń infrastruktury technicznej, sugerując, że odmienna interpretacja czyniłaby wskazany przepis zbędnym. Sąd wyraził przy tym pogląd o odmiennych warunkach technicznych umieszczania w pasie drogowym urządzeń do przesyłu gazu, wody, telekomunikacyjnych, i in. Skarżąca wskazała też na wywody dotyczące niezbędności posiadania wody, a także faktu powstawania ścieków jako normalnego następstwa funkcji życiowych człowieka i działalności gospodarczej, podczas gdy gaz może zostać zastąpiony przez inne nośniki energii. Powyższe argumenty miałyby przemawiać za możliwością uprzywilejowania przedsiębiorców posiadających urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne.

Podniosła, iż stanowisko Sądu nie zasługuje również w tym zakresie na aprobatę. Jej zdaniem, kryterium wprowadzone przez ustawodawcę w art 40 ust. 9 pkt 5 Ustawy należy interpretować w kontekście uciążliwości danego urządzenia dla eksploatacji pasa drogowego, np. w kontekście kanalizacji inna jest uciążliwość samego rurociągu, a inna ewentualnych kolektorów, osadników, które wymagają stałego, dość częstego czyszczenia. Nie ma natomiast powodu do różnego traktowania rurociągów, które służąc do przesyłu różnych mediów (woda, gaz itp.), stanowią taką samą uciążliwość dla zarządcy i użytkowników drogi.

Niezrozumiały jest w ocenie skarżącej argument dotyczący różnych warunków technicznych obowiązujących dla danego rurociągu w kontekście bezpieczeństwa eksploatacji. Nie uzasadnia to preferencyjnego traktowania wodociągów i kanalizacji w stosunku np. do urządzeń telekomunikacyjnych. Zdaniem skarżącej, spośród urządzeń wymienionych przez Sąd urządzenia telekomunikacyjne wydają się być najmniejszym zagrożeniem, a mimo to ich właściciele znajdują się w gorszej sytuacji od gestorów wodociągów i kanalizacji.

Skarżąca podkreśliła, iż istotą problemu jest niezasadne uprzywilejowanie przedsiębiorców wodociągowych i kanalizacyjnych, które z reguły są powiązane kapitałowo z gminami.

Skarżąca końcowo wyraziła pogląd, iż interpretacja art. 40 ust. 9 pkt 5 Ustawy zaprezentowana przez Sąd prowadzi do nadużywania kompetencji organów stanowiących samorządu terytorialnego oraz preferowania przedsiębiorców z naruszeniem zasady równości określonej w art. 32 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Istotne jest przy tym, że nie uzasadniono w przekonujący sposób, z czego miałaby wynikać możliwość preferencyjnego traktowania wodociągów i urządzeń kanalizacyjnych w skarżonej Uchwale, interpretując uprawnienie z art. 40 ust. 9 pkt 5 u.d.p. nie można abstrahować od zasady równości i ewentualne preferencje powinny dać się w konkretnym przypadku odpowiednio uzasadnić, np. różną uciążliwością danej kategorii urządzeń lub obiektów dla zarządcy lub użytkownika drogi. Rada Powiatu [...] nie wskazała sensownych argumentów w toku postępowania lub w uzasadnieniu Uchwały, a wywody Sądu są powiązanymi ze sobą, częściowo kontrowersyjnymi twierdzeniami. Zdaniem skarżącej, wyższa opłata za umieszczenie w pasie drogowym rury do przesyłu gazu aniżeli za rurę do przesyłu wody lub ścieków nie ma uzasadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. sąd kasacyjny nie rozpoznaje sprawy w jej całokształcie, lecz w granicach wniesionej skargi kasacyjnej. Będąc związanym zarzutami w niej sformułowanymi, Naczelny Sąd Administracyjny bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, iż w niniejszej sprawie nie występowała nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a., odnieść należało się do podstaw, na których skargę kasacyjną oparto.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie są zarzuty R. Sp. z o.o. z siedzibą w M., skierowane przeciwko postanowieniom § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i 4 uchwały Rady Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. ustalającym wysokość stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Zdaniem pełnomocnika skarżącej kasacyjnie spółki E. sp. z o.o. z siedzibą w M., stawki opłaty zostały ustalone na poziomie pomijającym charakter opłaty jako świadczenia ekwiwalentnego oraz przy nierównym traktowaniu przedsiębiorców poszczególnych branż, przejawiającym się w nieuzasadnionym wprowadzeniu obniżki w § 3 ust. 1 pkt 4 uchwały.

Powyższe poglądy strony skarżącej legły u podstaw sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), to jest:

1. art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (zwanej dalej u.d.p.) poprzez nieprawidłowe zinterpretowanie pojęcia opłaty występującego we wskazanym przepisie,

2. art. 40 ust 9 pkt 5 Ustawy w związku z art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2.04.1997 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2.07.2004 o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przyjęcie, że wskazane przepisy umożliwiają różne traktowanie przedsiębiorców w zależności od przeznaczenia rurociągów umieszczonych w pasie drogowym.

Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania o zasadności drugiego z postawionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. – Dz. U z 2013 r. Poz. 595 z późn. zm.) – każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może wezwać ten organ do usunięcia naruszenia.

Z kolei w myśl art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. O drogach publicznych (t.j. – Dz.U. z 2013 r, poz. 260 z późn. zm.) "Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, z tym że stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł.". Należy zaznaczyć, że przedmiotowa uchwała Rady Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. została podjęta właśnie w wykonaniu obowiązku określonego w powyższym przepisie u.d.p.

Odnosząc się do pierwszego ze stawianych w skardze kasacyjnej zarzutów należy stwierdzić, iż w art. 40 ust. 8 u.d.p. zastrzeżone zostały górne granice stawek, wiążące Radę Powiatu [...] przy podejmowaniu stosownych uchwał w omawianym przedmiocie. Bezspornym jest przy tym, że przyjęte kontrolowaną uchwałą stawki stanowią pierwszą od 8 lat zmianę stawek opłat na terenie powiatu [...] – poprzednie zostały bowiem wprowadzone w 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż nie został wykazany w skardze kasacyjnej taki związek pomiędzy wskazanym przepisem a treścią zaskarżonego wyroku, który uzasadniałby twierdzenie o błędnie dokonanej wykładni (interpretacji) przywołanego przepisu prawa materialnego. Zaznaczenia wymaga, iż będące następstwem błędnej wykładni naruszenie prawa materialnego może wiązać się z nieprawidłowym odczytaniem normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym rozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy (v. m.in. wyrok NSA z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 575/14, LEX nr 1484868). Zarzut taki wymagałby wykazania, na czym polega błędna wykładnia dokonana przez Sąd I instancji, a także, jaka powinna być prawidłowa, nieograniczająca się jedynie do wykładni językowej, interpretacja wskazanego przepisu. Podkreślić trzeba, iż w kontrolowanej sprawie przepis art. 40 ust. 8 u.d.p. nie był w żaden szczególny sposób wykładany przez sąd pierwszej instancji, (poza wykładnią literalną), co ewentualnie uzasadniać by mogło uwzględnienie zarzutu ujętego w pkt 1 petitum skargi. Należy zaznaczyć, iż omawiany zarzut wiąże się z poglądem o niczym nieuzasadnionym, nadmiernym podwyższeniu opłat, o których mowa, w stosunku do stawek uprzednio obowiązujących. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż bezspornym w sprawie jest jednak fakt nieprzekroczenia wartości podanych w art. 40 ust. 8 u.d.p. jako górne granice stawek, co oznacza, że samo podwyższenie opłat, mieszczące się w tych granicach, nie może być uznane za wadliwą interpretację przywołanego przepisu ustawy.

W myśl art. 40 ust. 9 pkt 5 u.d.p.: "Przy ustalaniu stawek, o których mowa w ust. 7 i 8, uwzględnia się: (...) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym".

Na pierwszy rzut oka nie budzi wątpliwości literalna treść przytoczonego przepisu prawa materialnego, z której w sposób jednoznaczny wynika dopuszczalność zróżnicowania stawek opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego ze względu na rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. Jednocześnie – na co jednak zasadnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim – ustawodawca nie sprecyzował kryteriów, jakimi organ stanowiący jednostkę samorządu terytorialnego miałby się kierować przy ustalaniu tych stawek dla każdego z rodzajów urządzeń lub obiektów – zatem pozostawił organowi swobodę w tej kwestii.

O ile zgodzić się można z pierwszą częścią przytoczonego wyżej poglądu sądu pierwszej instancji, to nie zasługuje na aprobatę dopuszczenie dowolnej wykładni ust. 5 przewidującego możliwość rozróżnienia opłaty ze względu na rodzaj urządzenia lub obiektu budowalnego umieszczonego w pasie drogowym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można podzielić zaprezentowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim poglądu o dopuszczalności różnicowania stawek opłat, z powołaniem się na art. 40 ust. 9 pkt 5 u.d.p., za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń technicznych o podobnym charakterze, które wykazują podobieństwo konstrukcyjne, realizując przy tym zbliżone zadania. W tego rodzaju sytuacjach brak jest podstaw prawnych do wprowadzenia zróżnicowanych stawek opłat za zajęcie przez te urządzenia pasa drogowego (w związku z budową sieci lub umieszczeniem ich w pasie).

Powyższy przepis wprowadził możliwość zróżnicowania wysokości stawek, jednak wyłącznie przy zastosowaniu kryteriów w nim zawartych, lecz jednak – co wymaga podkreślenia - nie w zależności od celów, których zaspokajaniu służą urządzenia umieszczone w pasie drogowym. Wskazany przepis odwołuje się jedynie do rodzaju urządzenia lub rodzaju zajęcia. Z jego treści nie wynika zatem możliwość zastosowania kryterium podmiotowego (w zależności, kto urządzenie umieszcza), przedmiotowego, odnoszącego się do funkcji, rodzaju substancji przemieszczanej danym przewodem, czy też okresu umieszczania urządzenia w pasie drogowym. Przeciwnie – taka interpretacja byłaby w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalna w świetle zasady równego traktowania podmiotów i wiążącym się z tą zasadą zakazem dyskryminacji (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP).

W konsekwencji, należy opowiedzieć się za poglądem (v. wyrok NSA z 18 grudnia 2014 r., sygn. II GSK 1829/13; II GSK 593/14 baza orzeczeń nsa.gov.pl), zgodnie z którym opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń technicznych o podobnym charakterze nie powinny być różne, ponieważ poza podobieństwem konstrukcyjnym (rodzajowym) pełnią one identyczne cele, a mianowicie służą zaspokajaniu potrzeb publicznych (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym).

Tak więc, o ile możliwość różnicowania stawek opłat na podstawie art. 40 ust. 8 i 9 u.d.p. nie jest co do zasady kwestionowane w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 7 sierpnia 2008 r., II GSK 151/08, LEX nr 534818; wyrok z 21 stycznia 2011 r., III SA/Wr 818/10 baza orzeczeń nsa.gov.pl), to podkreślenia wymaga, że różnicowanie to może się wyłącznie opierać na kryterium rodzaju urządzenia, które nie zawiera dodatkowych elementów preferujących, dyskryminujących czy naruszających zasadę równości uczestników obrotu gospodarczego. Za nieuprawnione należy uznać przyjęcie zróżnicowanej wysokości stawek w odniesieniu do urządzeń tego samego rodzaju, a tym bardziej w zależności od podmiotu zarządzającego, czy właściciela urządzeń tego samego rodzaju.

Autor skargi kasacyjnej zakwestionował zapisy uchwały Nr [...]Rady Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. wprowadzające dyskryminacyjne obciążenie opłatą jednorodzajowych (z punktu widzenia ustawy o drogach publicznych i Prawa budowlanego) urządzeń w postaci rur, pełniących podobne funkcje i służących temu samemu celowi, tj. zaspokajaniu potrzeb publicznych.

W tej sytuacji, podzielając argumentację skarżącej kasacyjnie spółki we wskazanym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega potrzebę weryfikacji oglądów prawnych wyrażonych przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim w uchylonym wyroku. W szczególności Sąd pierwszej instancji winien raz jeszcze ocenić, mając na względzie powyższe wywody, czy istnieją dostatecznie racjonalne podstawy różnicowania obciążenia z tytułu opłat za zajęcie pasa drogowego wyłącznie z uwagi na fakt wykorzystywania urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych i gazowych do odmiennych celów gospodarczych. Przede wszystkim chodzi zaś o rozstrzygnięcie, czy nadmierna koncentracja na rzeczywistym celu gospodarczym, do którego urządzenia te służą, nie prowadzi do niedopuszczalnego i mającego charakter dyskryminacyjny, zróżnicowania opłat wobec konkretnych przedsiębiorców, oferujących dostawę poszczególnych "mediów", takich, jak gaz lub woda, czy też oferujących na danym terenie usługi – odprowadzania ścieków, telekomunikacyjne i tp. pomimo jednorodnego charakteru urządzeń, które je przewodzą.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 203 ust. 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.