Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1754/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2, art. 80, art. 107 § 3, art. 140
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 116 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 106 § 3, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych E. P., A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1862/17 w sprawie ze skarg E. P., A. M., W. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 11 sierpnia 2017 r. nr DZF-IV.025.28.2017.MS.12 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargi kasacyjne; 2. zasądza od E. P., A. M. solidarnie na rzecz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 grudnia 2019 r., o sygn. akt V SA/Wa 1862/17, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), oddalił skargę E.P., A.M. (dalej jako: "Strony" lub "Skarżące kasacyjnie"), W.W. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 11 sierpnia 2017 r., nr DZF-IV.025.28.2017.MS.12, w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

Istota sporu dotyczy solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Stowarzyszenia [...] w Likwidacji (dalej jako: "Stowarzyszenie") za zaległości tego Stowarzyszenia w łącznej wysokości 488 612,88 zł z tytułu zwrotu dofinansowania wypłaconego na realizację projektu "[...]".

2.1. Skargi kasacyjne na powyższe orzeczenie wniosły do Naczelnego Sądu Administracyjnego Strony, reprezentowane przez pełnomocników, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Strona E.P. w podstawach kasacyjnych powołała art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz uchybienie przepisom postępowania, a mianowicie:

1) naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 116a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. - dalej skrócie: "O.p.") w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r., poz. 2261 ze zm. - dalej w skrócie: "Pr. st.") poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie niewłaściwe zastosowanie, w tym w szczególności błędną wykładnię pojęcia "organ zarządzający" i poprzez przyjęcie, iż przepis ten daje podstawy, by dzielić członków organu zarządzającego osoby prawnej według członkostwa w wyodrębnionym funkcjonalnie prezydium - co doprowadziło Sąd pierwszej instancji do błędnego wniosku, że w okolicznościach niniejszej sprawy organem zarządzającym Stowarzyszenia, w rozumieniu art. 116a § 1 O.p., jest Prezydium Rady Krajowej, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższego przepisu i jego właściwe zastosowanie prowadzą do wniosku, iż organem zarządzającym Stowarzyszenia jest Krajowa Rada;

b) art. 11 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 2 Pr. st. poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż z przepisów tych wynika, że organ zarządzający Stowarzyszeniem jest wybierany przez walne zebranie członków (zebranie delegatów), a skutkiem jego niezastosowania jest uznanie, że Prezydium Rady Krajowej, które nie jest wybierane przez walne zebranie członków (zebranie delegatów), a jest jedynie wewnętrzną jednostką organizacyjną Zarządu (Rady Krajowej), wyłanianą poprzez członków Rady Krajowej z własnego grona, stanowi pełny i wyłączny organ zarządzający Stowarzyszeniem;

c) art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) w zw. z art. 116a O.p. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że otwarcie we właściwym czasie likwidacji Stowarzyszenia nieprowadzącego działalności gospodarczej nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej uwalniającej od odpowiedzialności członków zarządu, podczas gdy w przypadku stowarzyszeń nieprowadzących działalności gospodarczej, odpowiednikiem wniosku o ogłoszenie upadłości jest wszczęcie postępowania likwidacyjnego - co doprowadziło WSA do błędnego wniosku, iż organy administracji prawidłowo ustaliły, że pozbawione znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest postawienie Stowarzyszenia w stan likwidacji, podczas gdy okoliczność ta i zbadanie jej w świetle przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

d) art. 118 § 1 O.p. w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm. - dalej w skrócie: "u.f.p.") poprzez ich błędną wykładnię i w efekcie niewłaściwe niezastosowanie art. 118 § 1 O.p., w wyniku przyjęcia, że bieg terminu przedawnienia z art. 118 § 1 O.p. rozpoczyna się od dnia wystąpienia naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., czego skutkiem było nieprawidłowe ustalenie, że decyzja organu I instancji została wydana przed upływem terminu przedawnienia z art. 118 § 1 O.p., podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 118 § 1 O.p. w zw. z art. 207 ust. 1 u.f.p. prowadzi do wniosku, iż bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem otrzymania środków przez beneficjenta, a zaskarżone decyzje zostały wydane już po przedawnieniu się części roszczeń;

e) art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych - poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie jego niezastosowanie, w wyniku przyjęcia, iż pojęcie "udzielenia dotacji" oznacza wypłacenie środków, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, iż oznacza ono zawarcie umowy w przedmiocie dofinansowania - a w efekcie poprzez błędne ustalenie, iż do rozstrzygnięcia sprawy znajdowały zastosowanie przepisy u.f.p., a nie ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p.a.") poprzez nieprawidłowe ustalenie rozkładu ciężaru dowodu i przyjęcie, że wyłącznie na członku organu zarządzającego ciąży obowiązek wykazania okoliczności egzoneracyjnych z art. 116 § 1 pkt 1 O.p., podczas gdy aby członek organu zarządzającego mógł wykazać zaistnienie przesłanek egzoneracyjnych, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy i kiedy wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości (otwarcia likwidacji), a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na organie administracyjnym;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji i oddalenie skargi pomimo wadliwości postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy administracyjne, która to wadliwość polegała na niezebraniu całego materiału dowodowego w sprawie oraz na nieprawidłowej ocenie i na częściowym pominięciu już zebranego materiału dowodowego w zakresie:

- ustalenia, który z organów Stowarzyszenia jest organem zarządzającym w rozumieniu art. 116a § 1 O.p., w sytuacji, gdy organy administracji dysponowały statutem Stowarzyszenia i mogły ustalić strukturę jego organów;

- ustalenia składu osobowego organu zarządzającego Stowarzyszenia, w sytuacji, gdy organy mogły pozyskać informacje i dokumenty niezbędne do ustalenia składu osobowego organu zarządzającego - tj. Krajowej Rady Stowarzyszenia;

- ustalenia, czy wobec Skarżącej E.P. zachodzą przesłanki egzoneracyjne z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) O.p., w tym w szczególności, czy postępowanie likwidacyjne Stowarzyszenia zostało wszczęte we właściwym czasie, ewentualnie, czy w przypadku Strony zachodziły okoliczności braku winy w niewszczęciu postępowania likwidacyjnego Stowarzyszenia, w sytuacji, gdy organy posiadały wiedzę o otwarciu postępowania likwidacyjnego Stowarzyszenia;

- co doprowadziło organy administracji do błędnego ustalenia kręgu osób odpowiedzialnych solidarnie za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania, podczas gdy zebranie całego materiału dowodowego w sprawie i dokonanie jego prawidłowej oceny prowadziłoby do ustalenia odmiennego kręgu osób odpowiedzialnych solidarnie za zwrot

udzielonego dofinansowania, co przesądza o wadliwości wydanych decyzji i obligowało Sąd pierwszej instancji do ich uchylenia.

2.2. W kolejnej skardze kasacyjnej na powyższe orzeczenie Strona A.M., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając powyższy wyrok w całości, powołała w podstawach kasacyjnych art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz uchybienie przepisom postępowania, a mianowicie:

1) ) naruszenie art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na braku należytego wywiązania się przez Sąd pierwszej instancji z obowiązku kontroli oraz sporządzeniu wadliwego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nieodpowiadającego wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez brak wskazania przez Sąd w jakim zakresie uznaje stan faktyczny ustalony przez organ za prawidłowy, które ustalenia faktyczne podziela, a które nie, a także poprzez brak przedstawienia przez Sąd argumentacji i toku rozumowania, który doprowadził WSA do przyjęcia konkretnego sposobu wykładni przepisów wskazanych w zarzutach skargi oraz brak przedstawienia przez Sąd pierwszej instancji w treści uzasadnienia stanowiska Sądu - w ogóle - co do części zarzutów i wywodów przedstawionych w skardze (szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej), zaś brak taki stanowi naruszenie wskazanego przepisu, a zarazem uniemożliwia instancyjną kontrolę prawidłowości zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia;

- w szczególności brak należytego odniesienia przez WSA do zarzutów naruszenia:

a) art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a.;

b) art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a.;

c) art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. - jakiego dokonano w dwóch zdaniach, zajmujących cztery wiersze tekstu, na stronie 20 uzasadnienia wyroku. Zdaniem Skarżącej kasacyjnie braki w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia powodują, iż w istocie nie poddaje się ono kontroli instancyjnej w tej części i z tej już przyczyny powinno zostać uchylone;

2) naruszenie art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez brak należytego wywiązania się przez WSA z obowiązku kontroli i oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, w której organ dopuścił się naruszenia powyżej wskazanych przepisów K.p.a., a zatem stan faktyczny i istotne okoliczności sprawy nie zostały należycie wyjaśnione, w szczególności w zakresie sprecyzowania, na czym polegały "nieprawidłowości", jakie zarzucono Stowarzyszeniu, kiedy do nich doszło i kiedy mijał termin zapłaty dotacji podlegającej zwrotowi z tytułu tych naruszeń, na koniec wreszcie, kto w dacie, gdy mijał ów termin zapłaty, wchodził w skład organu zarządzającego Stowarzyszenia, z uwzględnieniem konieczności wyjaśnienia, czy owo zasiadanie w składzie organu zarządzającego było połączone z możliwością rzeczywistego udziału i wpływu na decyzje i działania podejmowane przez Stowarzyszenie. W ocenie autora skargi kasacyjnej naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku tak istotnych luk w ustaleniach dotyczących stanu faktycznego sprawy kluczowych dla jej rozstrzygnięcia, decyzja nie powinna się ostać w toku jej sądowej kontroli;

3) dokonanie błędnej wykładni art. 113 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241), zakładającej, że pod pojęciem "udzielenia dotacji", o jakim mowa w tym przepisie, rozumieć należy moment technicznego przekazania środków beneficjentowi, gdy tymczasem poprawna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że pod pojęciem "udzielenia dotacji" rozumieć należy zawarcie umowy, z jakiej wynika roszczenie beneficjenta o wypłatę dotacji. Powyższy przepis przewiduje jasno, że do dotacji udzielonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy o finansach publicznych stosuje się przepisy dotychczasowe, w sprawie należało stosować przepisy starej ustawy o finansach publicznych. Naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem treść "starej" u.f.p. przewidywała inną konstrukcję powstawania obowiązku i zobowiązania do zwrotu dotacji (w tym inną datę terminu zwrotu - zapłaty - takiej dotacji), co z kolei w niniejszej sprawie rodzi istotne implikacje, skoro zgodnie z art. 116a § 1 w zw. z art. 116 § 2 O.p., za należności z tytułu dotacji polegających zwrotowi odpowiadają Ci członkowie organu zarządzającego, którzy pełnili swoją funkcję, gdy upływał termin zapłaty. Powyższe naruszenie powodowało również, iż Sąd pierwszej instancji nie doszedł do zasadnego w tej sprawie wniosku, że nieprawidłowo organ zastosował w sprawie art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 67, art. 184 ust. 1, art. 168 ust. 1, art. 189 ust. 3 oraz art. 207 § 1 u.f.p.;

4) naruszenie art. 116 § 1 i 2 w zw. z art. 116a § 1 O.p., polegające na przyjęciu błędnej wykładni tych przepisów, zakładającej że osobą podlegającą odpowiedzialności w nich przewidzianej jest każda osoba, która formalnie była powołana w skład organu zarządzającego, niezależnie od tego czy faktycznie zarządzała - bądź też miała warunki i sposobność zarządzać - Stowarzyszeniem, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia wskazanych powyżej przepisów, znajdująca wyraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powinna zakładać, że odpowiedzialności tej podlega wyłącznie osoba, która w sposób faktyczny zarządzała, bądź miała stworzone warunki i sposobność do zarządzania Stowarzyszeniem (innymi słowy, ewentualnej odpowiedzialności nie ponoszą osoby, które nie miały możliwości faktycznego wpływu na działania Stowarzyszenia). Zdaniem autora skargi kasacyjnej oparcie się na takiej wykładni przepisów doprowadziło Sąd pierwszej instancji do wniosku, że wystarczające było oparcie się przez organ na danych wynikających z odpisu z KRS, z kolei przyjęcie prawidłowej wykładni doprowadziłoby WSA do wniosku, iż organ nie wyjaśnił w stopniu wystarczającym istotnych okoliczności, kluczowych dla zastosowania norm prawa materialnego rozstrzygających sprawę, wobec czego decyzja organu powinna podlegać uchyleniu;

5) naruszenie art. 116 § 1 - § 4 w zw. z art. 116a § 1 O.p., art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 1 in fine oraz ust. 8 i 9 i art. 67 § 1 u.f.p, polegającego na ich błędnej wykładni prowadzącej do przyjęcia, że odpowiednie stosowanie art. 116 i art. 116a O.p. z mocy odesłania zawartego w art. 67 § 1 u.f.p. do dotacji podlegających zwrotowi na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. powinno obejmować taką modyfikację art. 116 i art. 116a O.p. (w ramach odpowiedniego stosowania), w myśl której dla ustalenia odpowiedzialności osoby trzeciej za należności, o jakich mowa w art. 60 u.f.p. nie jest istotne, w jakiej dacie powstało zobowiązanie/zaległość, która ma być przedmiotem owej odpowiedzialności (co organ i WSA uczyniły w zaprezentowanej przez siebie wykładni wskazanych przepisów), gdy tymczasem prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów powinna zakładać, że skoro art. 207 ust. 1 in fine u.f.p. wskazuje tryb, w jakim obowiązek do zwrotu dotacji wykorzystanej z naruszeniem procedur zmienia się w zobowiązanie oraz w jakim wyznaczony zostaje termin płatności, a zatem wskazuje termin, po upływie którego

zobowiązanie to może być dochodzone przy wykorzystaniu środków przymusu, to brak jest podstaw do dezawuowania w ramach odpowiedniego stosowania art. 116 i art. 116a O.p. istotnej przesłanki "pełnienia obowiązków w dacie upływu terminu płatności", a

zatem za dotacje podlegające zwrotowi, a niezwrócone, odpowiedzialność, o jakiej

mowa w art. 116a O.p., ponoszą Ci członkowie organu zarządzającego, którzy zasiadali w nim w dacie, gdy upływał termin zapłaty. W ocenie autora skargi kasacyjnej oparcie się na takiej wykładni przepisów doprowadziło Sąd pierwszej instancji do wniosku, że nie ma w sprawie znaczenia ustalenie, kiedy mijał termin płatności dla dotacji podlegającej zwrotowi, tymczasem organ właściwy do dochodzenia zwrotu dotacji wystosował pismo, o jakim mowa w art. 207 ust. 8 u.f.p. oraz decyzję, o jakiej mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p. dopiero w 2013 r., z kolei w III kwartale 2012 r. skład osób wchodzących w skład organu zarządzającego Stowarzyszeniem uległ istotnym zmianom w związku z otwarciem procesu jego likwidacji, a Skarżąca kasacyjnie nie była osobą sprawującą funkcję w organie zarządzającym Stowarzyszenia w dacie, gdy upływał termin zapłaty należności z tytułu dotacji podlegającej zwrotowi, wystarczające było oparcie się przez organ na danych wynikających z odpisu z KRS, z kolei przyjęcie prawidłowej wykładni doprowadziłoby WSA do wniosku, iż organ nie wyjaśnił w stopniu wystarczającym istotnych okoliczności, kluczowych dla zastosowania norm prawa materialnego rozstrzygających sprawę, wobec czego decyzja organu powinna podlegać uchyleniu;

6) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz w zw. z

przepisami wymienionymi w pkt 1-6 powyżej, poprzez oddalenie przez WSA skargi w

sytuacji, w której organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania oraz

przepisów prawa materialnego wskazanych w treści niniejszej skargi kasacyjnej, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem oddalenie skargi w sytuacji, w której należało ją uwzględnić.

Mając na względzie wskazane powyżej zarzuty, Skarżące kasacyjnie wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpatrzenie skargi wniesionej do WSA oraz o zasądzenie na rzecz Stron kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

2.3. Minister Rozwoju i Finansów, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedziach na skargi kasacyjne Stron wniósł o ich oddalenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

2.4. Podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnicy stron podtrzymali stanowiska i argumentację zawarte w powyższych pismach procesowych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

3. Skargi kasacyjne jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw, nie zasługiwały na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny sporządził w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku, oddalającego skargę kasacyjną, z uwzględnieniem art. 193 zdanie 2 P.p.s.a., czyli zawierające jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki przewidziane w art. 189 P.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu. Zatem dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zbadał jedynie zakres wyznaczony podstawami skarg kasacyjnych. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą.

3.1. Odnosząc się do multiplikacji zarzutów obu skarg kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za niezasadne. W skargach kasacyjnych nie zdołano podważyć stanu faktycznego sprawy, z którego wynika, że Strony – jako członkowie organu Stowarzyszenia – ex lege subsydiarnie ponoszą odpowiedzialność za publicznoprawne należności przypadające od Stowarzyszenia, powstałe w czasie, w którym pełniły funkcję w zarządzie tego podmiotu. Stowarzyszenia, jako osoby prawne, działają przez swoje organy. Podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności wskazujące na brak aktów staranności organów Stowarzyszenia w prowadzeniu spraw tego podmiotu, w tym sygnalizujące – jako przyczynę tego stanu – brak współdziałania osób wchodzących w skład tego Stowarzyszenia, nie usprawiedliwiają zarzutów naruszenia przepisów postępowania, czy prawa materialnego.

Analiza zaskarżonego orzeczenia nie potwierdza zasadności zarzutów uchybienia przepisom proceduralnym, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. art. 140 K.p.a. Skarżące kasacyjnie polemizując ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i zarzucając dowolną ocenę, nie podały, ani jaki dowód dotyczący subsydiarnej odpowiedzialności za publicznoprawne należności przypadające od Stowarzyszenia pominięto, ani nie wykazały istotnych sprzeczności w stanie faktycznym sprawy. Kluczowym jest, że organ wywiązał się z obowiązku wykazania przesłanek z art. 116 § 1 i § 2 O.p., zaś Strony nie wykazały jakiejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych wynikających z powyższego przepisu. Wbrew stanowisku zawartemu w skargach kasacyjnych zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Autorzy skarg kasacyjnych zdają się nie zauważać, że aktywny udział w postępowaniu w sprawie solidarnej odpowiedzialności członków organu Stowarzyszenia za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej i współdziałanie z organami w kwestii rozliczenia dofinansowania jest w interesie Stron, które o nie wystąpiły. Wobec powyższego twierdzenia podniesione w ramach zarzutów uchybienia przepisom K.p.a. należy uznać za bezzasadne i stanowiące jedynie polemikę z niepodważonymi ustaleniami organów i oceną zaakceptowaną przez Sąd pierwszej instancji.

Z treści art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nie można wyprowadzić konkluzji, że organy zobowiązane są do poszukiwania w sposób nieskończony środków dowodowych służących poparciu twierdzeń stron, w sytuacji gdy strona takich wiarygodnych środków nie przedstawia. Sytuację procesową strony w zakresie dowodzenia modyfikują w sposób istotny przepisy dotyczące pomocy finansowej, której udzielenie i rozliczenie jest ściśle sformalizowane. W sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, gdy twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. W sytuacji gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej skutki i z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Uwzględniając brak wykazania jakiejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych, o których stanowi art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p., trafnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował i uznał za kompletny materiał dowodowy, zgromadzony w toku prawidłowo przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej dokonana ocena pozyskanych dowodów, nie wskazuje na dowolność, czy sprzeczność z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadnie uznano za zupełny, a jego ocenę przeprowadzono w całokształcie zgromadzonych dowodów i nie wykazano wadliwości w zakresie logicznego rozumowania.

3.2. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca kasacyjnie A.M. od 25 listopada 2002 r. do 20 października 2012 r. była członkiem prezydium Stowarzyszenia i pełniła w nim funkcję wiceprzewodniczącej. Ostatniego dnia pełnienia przez powyższą Stronę funkcji wiceprzewodniczącej kongres sprawozdawczo-wyborczy Stowarzyszenia podjął uchwałę o jego rozwiązaniu. Na podstawie tej samej uchwały, tj. uchwały z dnia 20 października 2012 r. Stowarzyszenie zostało postawione w stan likwidacji. Przy czym, co istotne w dacie podjęcia uchwały o likwidacji Stowarzyszenia, umowa o dofinansowanie nie była jeszcze przez Stowarzyszenie rozliczona, a Marszałkowi Województwa w przypadku postawienia Stowarzyszenia w stan likwidacji, na podstawie umowy o dofinansowanie projektu, przysługiwało prawo do rozwiązania tej umowy w trybie natychmiastowym. Zgodnie bowiem z § 26 ust. 1 pkt 3 umowy o dofinansowanie Instytucja Pośrednicząca może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym, w przypadku gdy beneficjent pozostaje w stanie likwidacji. Ze względu na to, że obie Strony nie dopełniły obowiązku złożenia końcowego wniosku o płatność i tym samym rozliczenia 100% otrzymanego dofinansowania dopuściły się naruszenia § 10 ust. 1 i 6 umowy o dofinansowanie oraz zasad dofinansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 25 marca 2009 r., tj. procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. W konsekwencji postawienia Stowarzyszenia w stan likwidacji, jak i braku końcowego rozliczenia dofinansowania doszło do orzeczenia o zwrocie przyznanej Stowarzyszeniu pomocy, na mocy decyzji o zwrocie dofinansowania z dnia 16 maja 2014 r., która w sposób ostateczny i prawomocny potwierdza obowiązek zwrotu spornego dofinansowania. W tym stanie rzeczy kontestowanie przez Skarżące kasacyjnie zasadności zwrotu środków pozostaje bez znaczenia, skoro przedmiot niniejszej sprawy dotyczy odpowiedzialności solidarnej osób trzecich z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.

Odnosząc się do staranności działania obu Stron jako członków prezydium i wpływu na działalność Stowarzyszenia, skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 31 sierpnia 2023 r., o sygn. akt I GSK 1958/19, zgodnie z którym obowiązkiem osób zarządzających osobą prawną (stowarzyszeniem) jest działanie zgodne z obowiązującym prawem, z uwzględnieniem wiążących stowarzyszenie umów, jak i z uwzględnieniem interesu ekonomicznego tego podmiotu. Za nieakceptowalne należy uznać działania narażające taki podmiot na szkodę. Osoba zarządzająca osobą prawną zobowiązana jest znać sytuację prawną i ekonomiczną zarządzanego podmiotu. Zobowiązana jest zatem zarówno wiedzieć, jakie stosunki prawne łączą ten podmiot z innymi, jak i powinna znać prawa i obowiązki, które z tych relacji prawnych wynikają. Winna mieć tą wiedzę nie tylko ze względu na obowiązek dbania o interesy osoby prawnej, ale i ze względu na swój własny interes ekonomiczny (art. 116a § 1 w zw. z art. 116 § 2 O.p.).

Wbrew twierdzeniom zawartym w skargach kasacyjnych organ prawidłowo ustalił odpowiedzialność subsydiarną Stron, opierając się o dane wynikające z KRS, za publicznoprawne należności przypadające od Stowarzyszenia, powstałe w czasie, w którym Strony pełniły funkcję w organie zarządzającym osobą prawną. Zgodnie bowiem z art. 116a § 1 O.p. przepis art. 116 O.p. stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 116 § 2 O.p odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Z akt sprawy wynika, że Strony nie dopełniły obowiązku końcowego rozliczenia umowy o dofinansowaniu projektu, naruszając postanowienia umowy o dofinansowanie, jak i regulacji z tym kontraktem związanych, w tym doprowadziły do postawienia Stowarzyszenia w stan likwidacji. Co istotne uchwała z dnia 20 października 2012 r. o likwidacji Stowarzyszenia (wykreślenie z KRS z dniem 17 grudnia 2012 r.) okazała się spóźniona, uwzględniając niepodważony fakt, że nieprawidłowości w niniejszej sprawie powstały w datach określonych w zaskarżonej decyzji, tj. 31 stycznia 2011r., 30 października 2011 r. i 31 października 2011 r. Dość znamienna jest próba przerzucania odpowiedzialności osób trzecich na pozostałych członków zarządu, czego nie można uznać za skuteczne w świetle trafnego stwierdzenia WSA, że uregulowana w art. 116 § 1 i § 2 O.p. odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od kryterium formalnego, jakim jest pełnienie funkcji członka zarządu, a nie od faktycznie wykonywanych czynności. Gdyby celem ustawodawcy w powyższej regulacji było wskazywanie na ponoszenie odpowiedzialności przez członka organu zarządzającego jedynie faktycznie wykonującego swoje obowiązki w danej osobie prawnej, nie użyłby określenia "w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu", lecz zwrotów na przykład: "w czasie faktycznego wykonywania", czy "w czasie wykonywania" obowiązków członka zarządu. W przypadku, gdy ustawodawca za celowe uznaje wprowadzenie przesłanek o charakterze faktycznym, warunkującym odpowiedzialność danego podmiotu, wówczas jednoznacznie to określa (np. odpowiedzialność członka rodziny z art. 111 O.p). Pogląd ten znajduje pełne zastosowanie do odpowiedzialności opartej na podstawie art. 116a § 1 O.p., co niezasadnym czyni zarzuty skarg kasacyjnym w tym zakresie.

3.3. Autorzy skarg kasacyjnych podnosząc zarzut błędnej wykładni lub nieprawidłowego zastosowania art. 116 § 1 O.p., wskazują na brak podstaw do przyjęcia odpowiedzialności solidarnej Stron. Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja na majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2309) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie Prawo restrukturyzacyjne, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy bądź nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z § 2 powołanego powyżej przepisu odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Z § 4 wspomnianego przepisu wynika, że przepisy § 1 i § 2 stosuje się również do byłego członka zarządu.

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że organ obowiązany jest wykazać okoliczność pełnienia obowiązków przez członka zarządu w czasie powstania zobowiązania, które przerodziło się w dochodzoną zaległość spółki oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki w całości lub w części (przesłanki pozytywne solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z art. 116 § 1 O.p.). Natomiast wykazanie którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności (przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz pkt 2 O.p.), spoczywa na członku zarządu, nie zwalniając jednak organu z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie na podstawie pozostającego w dyspozycji organu materiału dowodowego, w tym przedstawianego przez stronę postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2018 r., o sygn. akt II FSK 3637/15). Przy czym, jak wspomniano, Strony nie wykazały żadnej przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p., co pozwala na zaakceptowanie ustaleń poczynionych przez organ. Wobec nieprzedstawienia kontrdowodów potwierdzających słuszność twierdzeń Stron, zarzuty naruszenia postępowania uznać należało za bezskuteczne.

3.4. Odnosząc się do stanowiska Skarżącej kasacyjnie A.M., że zaległość powstała z upływem 14 dnia od daty doręczenia decyzji o zwrocie dofinansowania z dnia 10 grudnia 2013 r., na aprobatę zasługuje stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p. przepisy działu III Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio, co oznacza, że podlegają one niezbędnej modyfikacji związanej ze specyfiką powstania zobowiązania do zwrotu dofinansowania ze środków unijnych. Dofinansowanie ze środków unijnych, podobnie jak i inne formy pomocy ze środków publicznych, są przyznawane na wniosek, są dobrowolne i łączą się z przyjęciem na siebie dobrowolnie określonych obowiązków. Beneficjent, podpisując umowę o dofinansowanie, zobowiązuje się do spełnienia określonych zobowiązań w określonych terminach i ze skutkiem zwrotu środków finansowych w przypadku nienależytego wykonania umowy o dofinansowanie. Stąd też zobowiązanie do zwrotu powstaje w wyniku niewypełnienia zobowiązań umownych (naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.), a więc w sposób podobny do zobowiązań cywilnoprawnych, a nie zaległości podatkowych. Dlatego też moment powstania zaległości, który zgodnie z art. 116 § 1 O.p. ma znaczenie dla przypisania subsydiarnej odpowiedzialności konkretnemu członkowi zarządu, należy ustalać w oparciu o zapisy umowy i określić moment wystąpienia konkretnej nieprawidłowości. Przepis art. 207 u.f.p., znajdujący zastosowanie w niniejszej sprawie, podkreśla powyżej wskazany moment powstania zobowiązania do zwrotu dofinansowania, gdyż zgodnie z art. 207 ust. 8 u.f.p. wydanie decyzji poprzedzone jest wezwaniem do dobrowolnego zwrotu środków. Decyzja jest wydawana po bezskutecznym upływie terminu, na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p., obowiązującego w dniu wydania decyzji, a nie jak oczekuje Strona na podstawie "starej" u.f.p. W tym stanie rzeczy kluczowe jest wystąpienie nieprawidłowości, które w niniejszej sprawie miały miejsce w datach określonych w zaskarżonej decyzji, tj. w dniach 31 stycznia 2011r., 30 października 2011 r. i 31 października 2011 r.

3.5. W skardze kasacyjnej nie podważono słusznego stanowiska WSA co do braku uchybienia art. 118 O.p., zgodnie z którym nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Określone w art. 118 § 1 O.p. przedawnienie wiąże się tylko z wydaniem, a nie z doręczeniem decyzji jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa, powołanego przez Sąd pierwszej instancji. Co więcej przedawnienie prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej dotyczy decyzji wydanej przez organ I instancji. W konsekwencji nie ma przeszkód, aby organ odwoławczy już po upływie tego terminu uchylił rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i orzekł co do istoty sprawy, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., jeżeli uchylana decyzja została wydana przed jego terminem, a organ odwoławczy – orzekając co do istoty sprawy – nie zwiększy zobowiązania ustalonego zaskarżoną decyzją (por. wyroki NSA z dnia: 10 kwietnia 2014 r., o sygn. akt I FSK 743/13; 25 stycznia 2017 r., o sygn. akt I FSK 1877/16; 2 sierpnia 2017 r., o sygn. akt I GSK 1262/15). Reasumując, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia dyspozycji art. 118 § 1 O.p., bowiem Marszałek Województwa [...] wydał decyzję w dniu 20 grudnia 2016 r., czyli przed końcem roku 2016, kiedy upływał termin materialnoprawny, określony w tym przepisie.

3.6. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawiera odniesienie do najistotniejszych zarzutów skargi i odnosi się do przedmiotu sprawy oraz w sposób jednoznaczny przedstawia pogląd Sądu pierwszej instancji na sporne zagadnienie, którego zapatrywania skład orzekający podziela. Wbrew zarzutom skarg kasacyjnych zaskarżony wyrok poddaje się kontroli kasacyjnej. W orzecznictwie prezentowany jest w tym zakresie pogląd, że to, iż stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji było odmienne od prezentowanego w toku postępowania oraz w skardze kasacyjnej przez stronę nie świadczy o jego wadliwości. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazuje na elementy, jakie winno zawierać uzasadnienie wyroku. Zatem do naruszenia powyższej regulacji doszłoby, gdyby uzasadnienie nie zawierało zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia – co nie ma miejsca w niniejszej sprawie, albowiem uzasadnienie orzeczenia WSA zawiera wszystkie te elementy. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez WSA jest skrótowe co do pewnych kwestii, czy odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt III FSK 944/22).

3.7. Odnosząc się do wniosku Stron o przeprowadzenie dowodów z załączonych do pisma z dnia 26 lipca 2023 r. dokumentów, a mianowicie: kopii decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 3 marca 2023 r. oraz wniosku Stron o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Marszałka Województwa z dnia 16 maja 2014 r. dotyczącej zwrotu dofinansowania przez Stowarzyszenie, stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego i nie ustala stanu faktycznego sprawy. W myśl art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Z powołanego przepisu wynika wprost, że NSA posiada kompetencję jedynie do kontroli działań administracji publicznej. Nie załatwia spraw administracyjnych, bo jest to kompetencja organów. Nie ustala zatem stanu faktycznego sprawy, może jedynie kontrolować ustalenia dokonane przez organy administracji publicznej. Załatwianie spraw administracyjnych zostało zastrzeżone do kompetencji organów (władzy wykonawczej). Przejęcie merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej przez Sąd kasacyjny ingerowałoby w trójpodział władzy, wynikający z art. 10 Konstytucji RP. Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy zasadniczej ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej. Wyjątek wynikający z art. 106 § 3 P.p.s.a. nie narusza ze względu na swój charakter tej konstytucyjnej zasady i jako odstępstwo powinien być interpretowany w sposób ścisły. Naczelny Sąd Administracyjny nie może oceniać zaskarżonego wyroku z uwzględnieniem nowych dowodów nieznanych WSA. Uwzględnienie nowych dowodów przedłożonych na etapie postępowania kasacyjnego implikowałoby nowe ustalenia faktyczne, które mogłyby mieć wpływ na wynik oceny dokonanej przez WSA. Podczas procedowania kasacyjnego zakres badania legalności zaskarżonego wyroku, poza uwzględnianą z urzędu nieważność postępowania, wyznacza wynikająca z art. 183 § 1 P.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Przywołany przepis wyłącza zatem zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym art. 106 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2022 r., o sygn. akt I GSK 3218/18). Innymi słowy Naczelny Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, co wynika z faktu związania tego Sądu granicami skargi kasacyjnej. W postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną NSA ocenia wyłącznie prawidłowość działania sądu administracyjnego pierwszej instancji w granicach podstaw kasacyjnych. Wprawdzie art. 106 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, lecz ta instytucja ma zastosowanie przed sądem pierwszej instancji. Uznając za niezasadny zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, że zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2023 r., o sygn. akt II GSK 86/22).

3.8. Reasumując, za pozbawione podstaw uznano zarzuty skarg kasacyjnych, które stanowiły polemikę z niepodważonym stanem faktycznym oraz jego oceną, zasadnie zaakceptowaną przez Sąd pierwszej instancji. Z kolei ocena zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który Skarżące kasacyjnie uznają za prawidłowy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kluczowe okoliczności sprawy zostały prawidłowo ocenione przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, czego Skarżącym kasacyjnie nie udało się zdyskwalifikować. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na rozprawie, oddalił skargi kasacyjne Stron jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw, stosownie do art. 184 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz organu orzeczono solidarnie na podstawie art. 209 i art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).

M. Bejgerowska D. Dudra B. Sobocha-Holc