Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 352/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 225
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 61 par. 1, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 roku sprawy ze skargi E. M. i A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. solidarnie na rzecz skarżących E. M. i A. M. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. nakazuje zwrócić solidarnie E. M. i A. M. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi tytułem nadpłaconego wpisu od skargi, kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną w dniu 4 marca 2015 roku i zaksięgowaną pod pozycją 1002.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia z dnia [...] [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. (Dz. U. 2013.267 tekst jednolity), art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r., Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2014.897 tekst jednolity), oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., Nr 38 poz. 454 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. i A. małż. M. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...], orzekającej o odmowie wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków gminy S., polegającej na przywróceniu powierzchni i granic działek nr 211/5 i 211/7, położonych w obrębie T. do stanu opisanego aktami notarialnymi ich zakupu i urządzonymi dla nich księgami wieczystymi, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że ewidencja gruntów dla obrębu T., gm. S. została założona w 1966 r. W pierwszych rejestrach pomiarowo - klasyfikacyjnych działki oznaczone numerami 229 i 244 miały ogólną powierzchnię 6.86 ha i były we władaniu spadkobierców A. F. s. J., jako użytkownik ujawniony był J. F. s. A. W latach 1976-1977 na terenie ww. obrębu T. przeprowadzono scalenie i wymianę gruntów. Operat z powyższych prac został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]77. Scalenie i wymiana zostało zatwierdzone decyzją Wiceprezydenta Miasta Ł. z dnia 12 lipca 1977 r., nr [...]. Jak wynika z ww. operatu, w wyniku scalenia spadkobiercy A. F. s. J. otrzymali m. in. działkę zamienną nr 211 o łącznej powierzchni 3.10 ha. Granice prawne działki nr 211 zostały ustalone podczas ww. scalenia i wymiany gruntów. Zgodnie z dokumentami znajdującymi się w tym operacie nr [...]77, północna granica działki nr 211 przebiegała środkiem rowu. W dokumentach znajdujących się w tym operacie tj. rejestrach oraz części obliczeniowej w działce nr 211 znajduje się rów o powierzchni 0.05 ha.

W 1991 r. w związku z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości, dokonano podziału działki nr 211 na działki nr 211/1 o powierzchni 0.3326 ha i 211/2 o powierzchni 2.7378 ha. Z powyższych prac sporządzono operat podziału działki nr 211 oraz mapę do celów prawnych przyjętą do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. w dniu 13 marca 1991 r., pod numerem [...]. Zgodnie z ww. mapą sytuacyjną do celów prawnych, północna granica działki nr 211 biegnie środkiem rowu, świadczą o tym przebaczenia działki biegnącej wzdłuż rowu tj. działki nr 211/2, które określają przynależność do działki. W wykazie powierzchni, sporządzonym na tej samej mapie, rozliczającym powierzchnie poszczególnych klasoużytków, wchodzących w skład nowopowstałych działek, w działce nr 211/2 znajduje się rów o powierzchni 0.0463 ha. Również w ww. operacie podziału działki nr 211 tj. części obliczeniowej, w tej działce znajduje się rów o powierzchni 0.05 ha. W działce nr 211/2, powstałej w wyniku tego podziału znajduje się również rów o powierzchni 0.05 ha. W tym operacie błędnie określono powierzchnię działki nr 211 oraz nowopowstałych działek i klasoużytków znajdujących się w nowopowstałych działkach.

W 1991 r., w celu regulacji stanu prawnego (wyjścia ze współwłasności), dokonano podziału działki nr 211/2 na działki na działki nr 211/1 i działki od nr 211/3 do 211/14. Z powyższych prac sporządzono operat podziału oraz mapę do celów prawnych przyjętą do Urzędu Wojewódzkiego w Ł. filia w S. w dniu 8 lipca 1992 r., pod numerem [...]91.Jak wynika z powyższej mapy do celów prawnych, granica działki nr 211/5 przebiega od strony wschodniej wzdłuż działki nr 211/6, stanowiącej wewnętrzną drogę, od strony południowej wzdłuż działki nr 211/4, od zachodniej z działką Lasów Państwowych, oznaczoną nr 209 oraz od północy środkiem rowu usytuowanego wzdłuż działki nr 200/2, a jej powierzchnię określono na 2291 m2. O tym, iż północna granica działki nr 211/5 biegnie środkiem rowu, świadczą przebaczenia działki nr 211/5, które określają przynależność części rowu do działki.

Granica działki nr 211/7 przebiega od strony wschodniej i południowej wzdłuż działki nr 211/8, od strony zachodniej wzdłuż działki nr 211/6, stanowiącej wewnętrzną drogę oraz od północnej środkiem rowu usytuowanego wzdłuż działki nr 200/2, a jej powierzchnię określono na 2001 m2. O tym, iż północna granica działki nr 211/7 biegnie środkiem rowu, świadczą przebaczenia działki nr 211/7, które określają przynależność części rowu do działki.

Organ wskazał, że z powyższej mapy prawnej jasno wynika, iż połowa rowu przebiegającego wzdłuż działki nr 200/2, stanowi część składową działek nr 211/5, 211/6 i 211/7. Natomiast wykaz powierzchni, sporządzony na tej samej mapie, rozliczający powierzchnie poszczególnych klasoużytków, wchodzących w skład nowopowstałych działek, nie potwierdza takiego przebiegu granic, wskazując, iż przedmiotowy rów nie występuje na tych działkach.

Niezgodność grafiki z obliczeniami powierzchni wzięły się z błędnego określenia powierzchni działki nr 211 w operacie [...]91 (podział działki nr 211 na działki nr 211/1 i 211/2, który był podstawą dalszych opracowań geodezyjnych. W załączonym do tego opracowania wykazie zmian gruntowych pomniejszono powierzchnię działki nr 211 z 3.10 ha na 3.07 ha. Był to efekt przyjęcia do obliczenia powierzchni działki nr 211 współrzędnych punktów, które nie stanowiły jej granic. Dotyczy to punktów oznaczonych w operacie scalenia gruntów wsi T. oznaczonych numerami 813, 378, 376 i 374, stanowiących punkty osnowy realizacyjnej, służącej do pomiaru granic oraz wyniesienia na grunt projektu scalenia. Punkty te w terenie stabilizowane były granicznikami betonowymi, rozmieszczonymi na brzegu rowu przebiegającymi m. in. wzdłuż działki nr 211. W postępowaniu scaleniowym północna granica działki nr 211 została ustalona środkiem rowu, a jej powierzchnia określona obszarem 3.10 ha (i to jest niezmienne). W sytuacji, gdy w obrębie geodezyjnym przeprowadzone było scalenie gruntów, zatwierdzone decyzją, która zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne zastępuje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, granice działek wydzielonych w tym postępowaniu są granicami prawnymi i nie podlegają żadnym zmianom.

W 1991 r. dokonano ponownego podziału działki nr 211/2 na działki nr 211/1, 211/3 i działki od nr 211/4 do nr 211/14. Z powyższych prac sporządzono operat podziału oraz mapę do celów prawnych przyjętą do Urzędu Wojewódzkiego w Ł. filia w S. w dniu 11 grudnia 1991 r., pod numerem [...]. Na przedmiotowej mapie, stanowiącej podstawę do zawarcia umowy sprzedaży i założenia księgi wieczystej, określono przebieg granic nowopowstałych działek oraz utworzono rejestr powierzchni. I tak:

Granica działki nr 211/5 przebiega od strony wschodniej wzdłuż działki nr 211/6, stanowiącej wewnętrzną drogę, od strony południowej wzdłuż działki nr 211/4, od zachodniej z działką Lasów Państwowych, oznaczoną nr 209 oraz od północy środkiem rowu usytuowanego wzdłuż działki nr 200/2, a jej powierzchnię określono na 2291 m2 .

Granica działki nr 211/7 przebiega od strony wschodniej i południowej wzdłuż działki nr 211/8, od strony zachodniej wzdłuż działki nr 211/6, stanowiącej wewnętrzną drogę oraz od północnej środkiem rowu usytuowanego wzdłuż działki nr 200/2, a jej powierzchnię określono na 2001 m2.

Z powyższej mapy prawnej jasno wynika, iż połowa rowu przebiegającego wzdłuż działki nr 200/2, stanowi część składową działek nr 211/5, 211/6 i 211/7. Natomiast wykaz powierzchni, sporządzony na tej samej mapie, rozliczający powierzchnie poszczególnych klasoużytków, wchodzących w skład nowopowstałych działek, nie potwierdza takiego przebiegu granic, wskazując, iż przedmiotowy rów nie występuje na tych działkach.

Na podstawie aktu notarialnego umowy zniesienia współwłasności nieruchomości z dnia 26 kwietnia 1993 r., Rep A nr [...], sporządzonego przez notariusza Z. J., J. F. stał się właścicielem działki nr 211/5 o powierzchni 0.2291 ha. Załącznikiem do ww. aktu notarialnego była mapa sytuacyjna do celów prawnych nr [...], przyjęta do Urzędu Wojewódzkiego w Ł. filia w S. w dniu 8 lipca 1992 r.

Aktem notarialnym Rep A nr [...], sporządzonym przez notariusz Z. J. w dniu 12 maja 1993 r. J. F. zbył działkę nr 211/5 nas rzecz E. i A. małż. M. oraz K. i H. małż. B. w udziale wynoszącym 1/2 . Załącznikiem do ww. aktu notarialnego była mapa sytuacyjna do celów prawnych nr [...]. Dla działki nr 211/5 została urządzona księga wieczysta nr [...] prowadzona w Sądzie Rejonowym w Z., V Wydział Ksiąg Wieczystych. W dziale pierwszym powyższej księgi wpisano działkę nr 211/5 o powierzchni 0.2291 ha.

Na podstawie aktu notarialnego Rep A nr [...], sporządzonego przez notariusza Z. J. w dniu 22 marca 1994 r., E. i A. małż. M. nabyli działkę numer 211/7 o powierzchni 0.2001 ha. Załącznikiem do ww. aktu notarialnego była mapa sytuacyjna do celów prawnych nr [...]. Dla działki nr 211/7 została założona księga nr [...], prowadzona w Sądzie Rejonowym w Z., V Wydział Ksiąg Wieczystych, w której w dziale I wpisana jest działka nr 211/7 o powierzchni 0.2001 ha.

W 1993 r. w ramach przeprowadzono modernizację (odnowienie) ewidencji gruntów na obszarze obrębu T. Podczas ww. prac został sporządzony operat techniczny, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]1995 przyjęty do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej filia w S. w dniu 19 maja 1993 r. Jak wynika z tego operatu, przebieg granic działek od strony północnej został wykazany zgodnie z operatem scaleniowym z 1997 r. i działka nr 211/5 otrzymała powierzchnię 0.2401 ha, natomiast działka nr 211/7 otrzymała powierzchnię 0.2170 ha. Następnie sporządzono protokół ogłoszenia stanu władania, w którym zostały złożone podpisy bez wnoszenia uwag do działki nr 211/5 w dniu 21 października 1993 r., natomiast do działki nr 211/7 w dniu 18 października 1993 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że A. M. złożył wniosek w dniu 5 kwietnia 2000 r., dotyczący sprostowania granicy działek nr 211/5 i 211/7, położonych w obrębie T., gm. S. W związku z powyższym, aby można było dokonać sprostowania wyżej opisanych błędów w ewidencji gruntów, wykonano zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) wznowienie znaków granicznych ww. działek, obliczono również powierzchnie nowych działek i użytków oraz sporządzono wykaz zmian gruntowych. Jak wynika z akt sprawy, powyższe wznowienie zostało wykonane na podstawie dokumentów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym tj.: operatu scalenia gruntów wsi T. z 1977 r., nr [...]77 oraz operatu jednostkowego nr [...]91 (podział działki nr 211/2). Do tego opracowania załączono wykaz zmian gruntowych, w którym działka nr 211/5 o powierzchni 0.2401 ha otrzymuje nowy nr 211/24 i powierzchnię 0.2421 ha, natomiast działka nr 211/7 otrzymuje nr 211/25 i powierzchnię 0.2116 ha. W protokole wznowienia znaków granicznych, sporządzonym w dniu 28 lipca 2000 r., została zamieszczona przez A. M. uwaga o treści "wyznaczone niniejszym protokołem punkty nr 101 dla działki nr 211/5 oraz 102 dla działki nr 211/7 nie mogą być traktowane, jako punkty graniczne tych działek, gdyż odpowiednie są nimi punkty 378, 20. Nie wyrażam zgody na zmianę granic prawnych ww. działek i przyjęcie nowej numeracji niezgodnej z aktami notarialnymi i księgami wieczystymi." Organ zaznaczył, że jak wynika z akt sprawy, strona niezadowolona została pouczona o możliwości skierowania sprawy do sądu, celem jej rozstrzygnięcia. Protokół wznowienia znaków granicznych, szkic graniczny, obliczenia, wykaz współrzędnych, skontrolowane i przyjęte do powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej oraz wykaz zmian gruntowych, były dokumentami, które opisują przebieg granic i powierzchnie nieruchomości, ustalone wcześniej w postępowaniu scaleniowym, a następnie w postępowaniach podziałowych i wraz z decyzjami kończącymi te postępowania i były dokumentami na podstawie, których wprowadzono zmiany w ewidencji gruntów. Wyżej wymieniona praca (wznowienie oraz wykaz zmian gruntowych) została przyjęta do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]2000 w dniu 29 sierpnia 2000 r.

W dniu [...] października 2000 r. Burmistrz Miasta - Gminy S. decyzją z dnia [...] października 2000 r., nr [...] orzekł o wprowadzeniu zmiany w rejestrze ewidencji gruntów, obręb geodezyjny T., poprzez sprostowanie powierzchni i dokonania nowego oznaczenia numeracji działek, obecnie oznaczonych, m. in.: jako działki nr 211/5 i 211/7 w następujący sposób: działka nr 211/5 o powierzchni 2401 m2 - została oznaczona numerem ewidencyjnym 211/24 o powierzchni 2421 m2, działka nr 211/7 powierzchni 2170 m2 - została oznaczona numerem ewidencyjnym 211/25 o powierzchni 2116 m2.

W wyniku rozpoznania odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. WINGiK

uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Burmistrz Miasta - Gminy S. decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] orzekł o dokonaniu zmiany w rejestrze ewidencji gruntów, obręb geodezyjny T., poprzez sprostowanie powierzchni dokonania nowego oznaczenia numeracji działek, obecnie oznaczonych, m. in., jako działki nr 211/5 i 211/7 w następujący sposób: działka nr 211/5 o powierzchni 2401 m2 - została oznaczona numerem ewidencyjnym 211/24 o powierzchni 2421 m2, działka nr 211/7 o powierzchni 2170 m2 - została oznaczona numerem ewidencyjnym 211/25 o powierzchni 2116 m2.

W wyniku rozpoznania odwołania skarżących WINGiK decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie w dniu 25 listopada 2013 r. WINGiK w Ł. przekazał Staroście Powiatu [...], jako organowi właściwemu, wniosek Państwa E. i A. małż. M., dotyczący przywrócenia powierzchni i granic działek nr 211/5 i 211/7, położonych w obrębie T., do stanu opisanego aktami notarialnymi ich zakupu i urządzonymi dla nich księgami wieczystymi.

Zawiadomieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Starosta Powiatu [...] wszczął postępowanie w powyższej sprawie.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków gminy S., polegającej na przywróceniu powierzchni, i granic działek numer 211/5 i 211/7, położonych w obrębie T. do stanu opisanego aktami notarialnymi ich zakupu i urządzonymi dla nich księgami wieczystymi.

Od tej decyzji wnieśli odwołanie E. i A. M., kwestionując jej rozstrzygnięcie. WINGiK, decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. uchylił ww. decyzję Starosty Powiatu [...], z uwagi na naruszenie przez organ I instancji zarówno w toku prowadzonego postępowania administracyjnego jak i przy wydaniu skarżonej decyzji zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 28, art. 40 i art. 107 k.p.a.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków gminy S., polegającej na przywróceniu powierzchni i granic działek numer 211/5 i 211/7, położonych w obrębie T. do stanu opisanego aktami notarialnymi ich zakupu i urządzonymi dla nich księgami wieczystymi.

Od tej decyzji wnieśli odwołanie skarżący zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.: art. 7, art 77 § 1, art. 75 § 1, art. 84 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. Ponadto, skarżący zarzucili organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: § 12, § 36, § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1998 r. prawo geodezyjne i kartograficzne.

Zaskarżoną decyzją [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji pod względem merytorycznym została wydana zgodnie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji przed wydaniem decyzji, na podstawie dokumentacji będącej w jego posiadaniu, ustalił stan faktyczny i prawny, dotyczący przebiegu granic działek nr 211/5 (nowy nr 211/24) i 211/7 (nowy numer 211/25), położonych w obrębie T., gmina S. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego organ I instancji wziął pod uwagę wszystkie okoliczności i zebrane dowody w sprawie. W sposób wyczerpujący został rozpatrzony materiał dowodowy, na podstawie którego oceniono ich znaczenie, wartość i wiarygodność dla toczącego się postępowania oraz wydano przedmiotową decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że przepisami regulującymi sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków są: ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. - w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostwie. W myśl § 45 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi,

ujawnienia nowych danych ewidencyjnych,

wyeliminowania danych błędnych.

§ 46 ust. 1 ww. rozporządzenia, stanowi, iż dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. W myśl § 46 ust 2, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Przebieg granic działek ewidencyjnych zgodnie z treścią § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Z powyższych uregulowań wynika, iż istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, czyli zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt. 2 rozporządzenia).

W ocenie WINGiK, zarzut skarżących, dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 7, art 77 § 1, poprzez nierozpoznanie sprawy przez organ I instancji i uchylenie się od obowiązku wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego znajdującego się w dyspozycji organu lub możliwego do pozyskania przez organ, w szczególności pominięcie i nieustosunkowanie się do dokumentacji geodezyjnej (operaty [...]91[...]91) zgromadzonej podczas podziału działek nr 211 i 211/2, nie jest zasadny. Z całości akt sprawy przekazanych do WINGiK wynika, iż organ I instancji, dokonał również analizy operatów ww. przez skarżących.

Zarzut dotyczący braku uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji w zakresie podstaw prawnych dokonywania zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków WINGiK również uznaje za niezasadny, albowiem organ I instancji w sposób szczegółowy

w uzasadnieniu skarżonej decyzji powołał przepisy na podstawie, których dokonuje się w ewidencji gruntów i budynków.

Organ uznał za niezasadny zarzut skarżących dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 75 § 1, art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów i niedopuszczenie przez organ ewidencyjny dowodu z opinii biegłego z zakresu grafologii, na okoliczność ustalenia autentyczności podpisów znajdujących się w operacie technicznym nr [...]1995. W ocenie WINGiK, organ I instancji nie jest właściwym do rozstrzygania o autentyczności podpisów znajdujących się w ww. operacie technicznym i nie może orzekać, co do sfałszowania dowodów.

Zarzut skarżących dotyczący naruszenia przez organ I instancji § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego pominięcie i nie zastosowanie i w konsekwencji nie odniesienie się przez organ I instancji do dokumentów, stanowiących podstawę do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków, prawnych granic działek nr 211/5 i 211/7, WINGiK również uznał za niezasadny. Wskazał, że z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, iż od strony północnej, granicami prawnymi działek nr 211/5 i 211/7, były granice wynikające ze scalenia gruntów wykonanego w latach 1976 - 1977, biegnące środkiem rowu i zgodne z operatem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]77.

WINGiK uznał również za niezasadny zarzut skarżących, dotyczący naruszenia przez organ I instancji § 36 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności, że faktyczne zmiany zapisów w ewidencji gruntów, w zakresie granic działek gruntu zostały dokonane na podstawie nierzetelnego operatu technicznego nr [...]1995, który nie może stanowić podstaw do kształtowania prawnych granic działek i następnie ujawniania ich w ewidencji gruntów i budynków. Stwierdził, ze jak wynika z tego operatu, przebieg granic działek nr 211/5 i 211/7 od strony północnej, został wykazany zgodnie z dokumentami wynikającymi ze scalenia gruntów wykonanego w latach 1976-1977. Granice ww. działek od stron północnej biegły środkiem rowu i były zgodne z operatem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]77.

WINGiK nie stwierdził również naruszenia przez organ I instancji § 46 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy dokumentacja geodezyjna, będąca w dyspozycji organu, wskazuje na niezgodność ujawnionych danych ze stanem prawnym nieruchomości, stanowiących działki gruntu nr 211/5 i 211/7, albowiem kwestionowane przez skarżących północne granice działek 211/5 i 211/7 zostały wykazane w ewidencji gruntów i budynków zgodnie ze stanem prawnym tj. zgodnie z dokumentami wynikającymi ze scalenia gruntów wykonanego w latach 1976-1977 znajdującym się w operacie przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]77.

WINGiK nie stwierdził również naruszenia przez organ I instancji art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (obowiązującego w dniu wydania skarżonej decyzji), poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy całość dokumentacji, mogącej stanowić podstawę do sprostowania zapisów w ewidencji gruntów i budynków, znajduje się w dyspozycji organu I instancji. W ocenie WINGiK, ponieważ w wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, organ I instancji stwierdził, iż nie posiada dokumentów, potwierdzających przebieg granic wskazywany przez skarżących, miał prawo wystąpić o dostarczenie ww. dokumentów. Skarżący nie dostarczyli organowi I instancji takich dokumentów.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że z całości akt sprawy, wynika w sposób jednoznaczny, że od strony północnej, granicami prawnymi działek nr 211/5 i 211/7, były granice wynikające ze scalenia gruntów wykonanego w latach 1976-1977, biegnące środkiem rowu i zgodne z operatem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]77. Skarżący składając wniosek o wprowadzenie zmiany, jak i w trakcie toczącego się postępowania nie doręczyli organowi I instancji dokumentów świadczących o innym przebiegu granic, niż dokumenty, którymi dysponował organ. Organ powołując się na uchwałę SN III CZP 13/89 z dnia 28 lutego 1989 r. wskazał, że powierzchnia nieruchomości jest opisem cech fizycznych, które same przez się nie tworzą stanu prawnego. Powierzchnia określona w akcie własności ziemi, akcie notarialnym, czy księdze wieczystej, nie tworzy stanu prawnego tej nieruchomości. Należy pamiętać, że do określenia powierzchni nieruchomości służy instytucja ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnia nieruchomości wpisana w księdze wieczystej nie jest więc chroniona wiarą ksiąg wieczystych i może ulec zmianie na skutek różnych zdarzeń prawnych lub zaszłości faktycznych, bądź zastosowania dokładniejszych technik pomiaru.

W ocenie WINGiK brak jest obecnie podstaw do wprowadzenia wnioskowanych przez skarżących zmian w ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowych działek.

W skardze z dnia 4 marca 2015 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. i A. M. zarzucili naruszenie przepisów postępowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez:

1. nierozpoznanie istoty sprawy przez organ administracji i uchylenie się od obowiązku

wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego znajdującego się w

dyspozycji organu, w szczególności zaś pominięcie i nieustosunkowanie się do

dokumentacji geodezyjnej (operaty nr [...]91 oraz [...]91), zgromadzonej

podczas czynności podziału działek nr 211 oraz 211/2 a także umów z dnia 12 maja

1993 r. oraz z dnia 22 marca 1994 r., dokumentujących nabycie ww. działek gruntu

przez skarżących, które wskazywały na zmianę granic prawnych ww. działek gruntu i

tym samym na konieczność dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków

odzwierciedlających ww. zmiany;

2. brak należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji w zakresie

podstaw prawnych dokonywania zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków, w

szczególności zaś przyczyn oparcia się przy ponownym badaniu sprawy jedynie na

dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w roku postępowania scaleniowego z 1977r., z jednoczesnym pominięciem dokumentacji stanowiącej podstawę aktualnie

widniejących wpisów, tj. dokumentacji sporządzanej począwszy od 1991 r., w ramach

czynności podziału działek gruntu, modernizacji ewidencji gruntów oraz wznowienia

znaków granicznych;

b) art. 75 § 1 oraz art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów i niedopuszczenie przez organ administracji dowodu z opinii biegłego z zakresu grafologii, na okoliczność ustalenia autentyczności podpisów znajdujących się w operacie technicznym nr [...]1995;

2. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

a. § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w

sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji pominięcie przy ocenie materiału dowodowego umów sprzedaży z dnia 12 maja 1993 r. oraz z dnia 22 marca 1994 r., wskazujących na powstanie

zmian własnościowych nowych prawnych granic działek gruntu o nr 211/5 oraz

211/7;

b. § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności, iż faktyczne zmiany zapisów w ewidencji gruntów, w zakresie granic działek gruntu zostały dokonane na podstawie nierzetelnego operatu techniczego nr [...]1995, który nie może stanowić podstawy do kształtowania prawnych granic działek i następnie ujawniania ich w ewidencji gruntów i budynków;

c. § 46 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i

Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków,

poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy całość dokumentacji, wskazującej na niezgodność ujawnionych danych ze stanem prawnym nieruchomości, stanowiących działki gruntu nr 211/5 oraz 211/7, znajduje się w dyspozycji organów administracji;

d. art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1998 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy całość dokumentacji, mogącej stanowić

podstawę do sprostowania zapisów w ewidencji gruntów i budynków, znajdują się w dyspozycji organu administracji.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wskazali, ze problemy związane z oznaczaniem granic nabytych przez nich działek rozpoczęły się w momencie wszczęcia na ich wniosek postępowania sprostowania granic nieruchomości o nr 211/5 oraz 211/7. W toku tego postępowania powstało opracowanie o nr [...], obejmujące protokół wznowienia znaków granicznych wraz z wykazem zmian gruntowych, na podstawie którego próbowano bezskutecznie dokonywać zmian w ewidencji gruntów. Wszystkie z decyzji, w których próbowano dokonać sprostowania powierzchni i dokonania nowego oznaczenia numeracji działek zostały uchylone przez WINGiK. Strona skarżąca w dalszym ciągu stoi na stanowisku, że za wiążące należy uznać granice działek ustalone w ramach czynności podziału działek nr 211 oraz 211/2, (opracowania geodezyjne nr [...] oraz [...]) oraz aktów notarialnych dokumentujących nabycie przez skarżących prawa własności działek nr 211/5 i 211/7. Nawet jeśli wskazane opracowania zawierają błędy obliczeniowe to i tak nie można w zakresie spornym opierać się na wcześniejszym operacie [...]77, który nie stanowi przecież aktualnej podstawy wpisu do ewidencji gruntów i budynków. Wszelkie dokumenty powstałe po ww. opracowaniach nie spełniają wymogów zakreślonych przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Operat techniczny z 1995 r. o nr [...]1995, po którym działka nr 211/5 otrzymała powierzchnię 0.2401 ha, zaś działka o nr 211/7, pow. 0.2170 ha, jest zdaniem skarżących dokumentem podrobionym, na co, poza ewidentnym podrobieniem podpisów ojca E. M., wskazują także okoliczność powołania się na wskazany dokument przez organ dopiero po 20 latach od daty jego sporządzenia (pismo Starosty [...] z 30.10.2013r.), czy wreszcie fakt zamieszczenia na nim podpisu tylko jednej z osób biorących udział w czynnościach, w sytuacji gdy integralną część takiego stanowią bądź podpisy osób biorących udział w czynnościach podjętych w celu przebiegu granic bądź adnotacja wykonawcy o odmowie złożenia podpisu (§ 39 ust.6 pkt 3 rozporządzenia). W dalszym ciągu skarżący deklarują dostarczenie próbek pism, które będą wystarczające do stwierdzenia okoliczności sfałszowania podpisów uwidocznionych władania gruntami i sporządzenia rzetelnej opinii grafologicznej. Dokumenty te, poddane nawet pobieżnej analizie, wyraźnie wskazują, że podpis, zadeklarowany w protokole granic został naniesiony przez inną osobę. Zdaniem skarżących fakt sfałszowania podpisów organy są w stanie ustalić samodzielnie przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu grafologii.

W zakresie opracowania nr [...], powstałego w ramach postępowania dotyczącego wznowienia znaków granicznych pomiędzy działkami gruntu nr 211/5 oraz 211/7 , dokument ten nie może, zdaniem skarżących, stanowić podstawy do dokonywania jakichkolwiek zmian w ewidencji. Przedmiotem takiego postępowania jest bowiem jedynie odtworzenie pierwotnych znaków granicznych, nie zaś rozstrzygnięcie sporu co do prawa własności, dla którego w ustawie przewidziano postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie pełnomocnik skarżących popierał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 poz. 270) [dalej: p.p.s.a.], sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, jeżeli mogły mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia, gdyż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, że E. i A. M. jako współwłaściciele działki nr 211/5 i nr działki 211/7 położonych w obrębie T. nie zgadzają się na wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków zmiany przebiegu północnej granicy działek, w stosunku do jej przebiegu, jaki wynika z przyjętej do zasobu mapy podziału działki 211/ 2 , w wyniku którego wyodrębniono m.in. działkę 211/5 i działkę 211/7, a co za tym idzie na zwiększenie ich powierzchni o ½ powierzchni przylegającego do ich działek rowu.

Zdaniem organu, północna granica działek nr 211/5 i 211/7 przebiega środkiem rowu. Zdaniem skarżących, działki nr 211/5 i 211/7 powstałe w 1991 r w wyniku podziału działki nr 211/2 ( mapa podziału przyjęta do zasobu w 11 grudnia 1992 r. pod numerem [...]), maja powierzchnię : działka nr 211/5 – 2291 m² , a działka nr 211/7 – 2001 m² i ich północna granica biegnie południową stroną rowu. Aktami notarialnymi z 12 maja 1993 r. (działka 211/5) i 22 marca 1994 r. ( działka 211/7) nabyli oni własność działek w takich granicach i o takiej powierzchni i nie wystąpiły żadne zdarzenia prawne, które uzasadniałyby dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Podział działki 211 i następnie nabycie przez nich własności powstałych w wyniku podziału działek 211/5 i 211/7 stanowi późniejsze od scalenia zdarzenie prawne, które określa wiążąco granice prawne ich działek. Inny przebieg granicy prawnej ich działek od północnej strony w stosunku do przebiegu tej granicy wynikającej z operatu scaleniowego powoduje, że pas ziemi stanowiący połowę szerokości rowu jest własnością spadkobierców J. F.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji sąd stwierdził, że w sprawie doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, który mógł mieć wpływ na jej wynik . Nie zostało bowiem w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnione, jakie czynności i decyzje podejmowały organy w sprawie i czy postępowanie w sprawie toczyło się z wniosku skarżących. Uniemożliwia to w ocenie Sądu dokonanie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego tj przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr193, poz. 1287 ze zm. ) ( ostatnia zmiana z dnia 1 stycznia 2015 r.) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm.).

Jak wynika za załączonych akt administracyjnych, Starosta Powiatu [...] zawiadomił o wszczęciu przedmiotowego postępowania " w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków gminy S., dotyczącej przywrócenia powierzchni i granic dla działek nr 211/5 i 211/7 położonych w obrębie T." pismem z dnia 17 grudnia 2013 r.

Jako wniosek o wszczęcie postępowania potraktował pismo E. i A. M. z dnia 6 listopada 2013 r. skierowane do WINGiK w Ł. i przekazane przez ten organ do Starosty pismem z dnia 21 listopada 2013r., które wpłynęło 25 listopada 2013 r. Tę ostatnią datę organ w zawiadomieniu wskazał jako datę wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a.

W piśmie tym skarżący zaznaczyli na wstępie, że dotyczy ono przywrócenia powierzchni i granic działek nr 211/5 i 211/7 /.../, a w pierwszym zdaniu nawiązali do pisma Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w Z. z dnia 30.10. 2013 r. , będącego odpowiedzią na ich pismo z 1.10. 2013 r. dotyczące wyjaśnienia błędów w określeniu położenia północnych granic działek.

Skarżący w piśmie wyjaśniali, że 21.10. 2000 r. wnosili odwołanie od decyzji, która wprowadzała do ewidencji zmiany powierzchni i granic tych działek, a ŁWINGiK uznał odwołanie za zasadne i decyzję uchylił. Skarżący wskazali, że po trwającej przez 5 lat korespondencji z Urzędem i wydaniu przez WINGiK postanowienia z dnia 15.07.2005 r. uchylającego "decyzje o wstrzymaniu postępowania" uważali, że powierzchnie i granice ich działek zostały przywrócone do stanu opisanego aktami notarialnymi ich zakupu i urządzonymi dla nich księgami wieczystymi. Potwierdzała to, ich zdaniem, mapa do celów projektowych jaka została im wydana 2.03.2006r. Jednak z mapy do celów projektowych jaką otrzymali 27.09. 2013 r wynika , że granice i powierzchnie działek są zupełnie nowe. Skarżący stwierdzają, że nie wiedzą na jakiej podstawie zostały zmienione powierzchnie i północne granice ich działek, nie wyrażają zgody na dokonanie takiej zmiany i wnoszą o przywrócenie porządku prawnego granic ich działek.

Do pisma tego skarżący załączyli pismo Starostwa z dnia 30 10 2013 r i mapy dla celów projektowych z 1999 r, 2006 i 2013 r.

Wskazać także należy, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] organ wprawdzie wskazał wcześniejsze decyzje wydawane w sprawie wprowadzanych zmian w ewidencji dotyczących działek nr 211/5 i 211/7 lecz wymagają one, w ocenie Sądu, bardziej szczegółowego przedstawienia i analizy.

Załączone akta administracyjne [...] – 20/6/2000 zawierają decyzję Burmistrza Miasta – Gminy S. orzekającą o wprowadzeniu zmiany w rejestrze ewidencji gruntów poprzez sprostowanie powierzchni i dokonanie nowego oznaczenia numeracji działek figurujących jako działki nr 211/5 i 211/7 w ten sposób, że działka 211/5 o powierzchni 2401 m² zostaje oznaczona nr 211/24 o powierzchni 2421 m², a działka 211/7 o powierzchni 2170 m² zostaje oznaczona nr 211/25 o powierzchni 2116 m².

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że to A. M. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. o sprostowanie granicy działek nr 211/5 i 211/7, jednak tego pisma brak w aktach sprawy.

Wymienione zmiany, z którymi nie zgadzali się Skarżący, wynikały z przeprowadzonego w sierpniu 2000 r. przez wyznaczonego geodetę J.S. Śpiewaka wznowienia granic, w którym wyznaczone dla północnych granic działek punkty geodezyjne nie pokrywały się wg. Skarżących z punktami wyznaczającymi granice prawne .

Decyzja wprowadzająca zmiany została przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylona w dniu 11.12.2000 r. nr [...] i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji WINGiK wskazał, że A. M. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Z. o sprostowanie z urzędu w operacie ewidencji gruntów i budynków granic działek nr 211/5 i 211/7 w celu doprowadzenia ich zgodności z operatem prawnym [...]91 i zapisami w księgach wieczystych. Organ odwoławczy uznając odwołanie E. i A. M. za uzasadnione stwierdził, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, 77 § 1 oraz 107 k.p.a. Jednocześnie zauważył, że "W przedmiotowej sprawie zmiana w ewidencji gruntów i budynków wprowadzona została na podstawie wykazu zmian gruntowych, sporządzonego w wyniku wznowienia granic, który nie jest dokumentem prawnym". Podkreślił, powołując się na treść art. 39 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, że przepis ten nie daje legitymacji prawnej prostowania przebiegu granic. Granicami prawnymi są granice zatwierdzone decyzją scaleniową i winny one być uwzględnione w późniejszych robotach prawnych , jak również modernizowanej ewidencji gruntów i budynków, oraz być przedmiotem ewentualnego wznowienia granic. Natomiast granice nieruchomości nie objętych scaleniem czy podziałem mogą być zmienione jedynie w trybie przepisów o rozgraniczeniu nieruchomości. Organ odwoławczy zauważył , że organ I instancji wprowadzając zmianę na podstawie nieusankcjonowanego prawnie wykazu zmian gruntowych, jednocześnie pomijając istniejące dokumenty prawne, przesądził o prawie własności do części działek nr 211/5 i 211/7 utworzonych przez zmienione granice – do czego nie miał prawa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz Miasta – Gminy S. decyzją z dnia 30 marca 2001 r. podtrzymał orzeczenie zawarte w decyzji z dnia 12.10.2000 r. tj. dokonał zmiany w prowadzonej przez Urząd Miasta-Gminy S., stosownie do porozumienia zawartego 30.12.1990 r pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w Z., a Zarządem Gminy i Miasta w S., ewidencji gruntów m.in. w odniesieniu do działek 211/5 i 211/7 w ten sposób, że działka 211/5 o powierzchni 2401 m² została oznaczona nr 211/24 o powierzchni 2421 m², a działka 211/7 o powierzchni 2170 m² zostaje oznaczona nr 211/25 o powierzchni 2116 m². Podstawą wprowadzenia zmian był operat techniczny powstały po przeprowadzonym wznowieniu znaków granicznych.

Rozpoznając kolejne odwołanie skarżących, WINGiK decyzją z dnia 19.06.2001 r. ponownie uchylił decyzję organu I instancji w całości i po raz kolejny przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie wykonał dyspozycji zawartych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]grudnia 2000 r. Podkreślił, że E. i A. M. działki nr 211/5 i 211/7 nabyli w granicach uwidocznionych na mapie zaewidencjonowanej za numerem [...]91, stanowiącej podstawę do zawarcia umowy kupna sprzedaży i założenia księgi wieczystej. Granice te są granicami prawnymi i nie mogą być zmieniane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. Stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że został popełniony błąd poprzez nie uwzględnienie w opracowaniach geodezyjnych i kartograficznych granic zatwierdzonych decyzją scaleniową, w wyniku czego powstał sporny pas gruntu pomiędzy granicą ze scalenia – biegnącą środkiem rowu, a granicą z podziału – biegnącą skrajem rowu. Ustalenie właściciela spornego pasa gruntu nie należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków , a jedynie może być dokonane w odrębnym postępowaniu, poprzez dobrowolne złożenie oświadczenia woli przez strony postępowania przed notariuszem lub w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Z akt administracyjnych nie wynika, aby decyzja WINGiK z dnia 19.06.2001 r. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jeżeli tak jest istotnie, to stała się ona ostateczna, a wyrażone w niej stanowisko organu powinno być uwzględnione w dalszym toku postępowania.

W aktach administracyjnych nie ma też żadnych informacji co do tego, czy organ I instancji wydał w tej sprawie jakąkolwiek kolejną decyzję orzekającą o wprowadzeniu zmian w przebiegu północnej granicy działek i zmianie ich powierzchni .

Ponadto z akt [...] /4/05 wynika, że w piśmie z dnia 30 września 2004 r. Burmistrza Miasta – Gminy S. kierowanym do Starostwa Powiatowego w Z. roszczenie E. i A. M. uznane zostało za zasadne. Wynika też, że postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2005 r. Burmistrz Miasta – Gminy S. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku Państwa E. i A. M. o zweryfikowanie zapisów w ewidencji gruntów odnośnie powierzchni działek o nr 211/5 i 211/7 nabytych od J. F. z uwagi na śmierć J. F. ( zmarł 14 listopada 2000 r.). Postanowienie to zostało uchylone na skutek zażalenia skarżących przez WINGiK w Ł. 15 lipca 2005 r. Ponieważ przedmiot tego zawieszanego postępowania został określony w sposób zbliżony ale nie identyczny jak przedmiot postępowania toczącego się w 2000 roku i organ podał, że toczyło się ono z wniosku skarżących trudno w sposób wiążący oceniać czy chodziło o jeszcze inne postępowanie z wniosku skarżących, czy cały czas chodzi w sprawie o jedno postępowanie.

Następnie organ I instancji – Starosta Powiatu [...] potraktował pismo skarżących, które wpłynęło 25 listopada 2013 r. , jako wniosek o wszczęcie kolejnego postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków polegających na przywróceniu powierzchni i granic działek o nr 211/5 i 211/7 do stanu opisanego aktami notarialnymi ich zakupu i urządzonymi dla nich księgami wieczystymi .

W związku z takim przebiegiem postępowania, w ocenie Sądu, przed dokonaniem merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] należy wyjaśnić i rozważyć, czy pismo skarżących z listopada 2013 r. istotnie stanowiło wniosek o wszczęcie nowego postępowania, czy też może było tylko kolejnym pismem w sprawie toczącej się od 2000 r., a zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja dopiero kończy to postępowanie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji tych wątpliwości nie eliminuje. Ponadto, organ odwoławczy, zgodnie z art. 107 §3 k.p.a. powinien wyjaśnić w uzasadnieniu swojej decyzji dlaczego dokonał odmiennej oceny prawnej tego samego stanu faktycznego w stosunku do tego jaki przedstawił w swojej decyzji z dnia 19.06.2001 r. i decyzji z 12.10 2000 r.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu ( wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r I SA 367/90 - ONSA 1990/2-3/47). Zatem o tym, jaka jest treść żądania, która wyznacza przedmiot postępowania decyduje strona. Niedopuszczalne jest mieszanie trybów postępowania tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek, tak jak postępowania wszczętego z urzędu, a postępowania wszczętego z urzędu, tak jak postępowania toczącego się na wniosek strony. Czym innym jest żądanie przez stronę wprowadzenia zmian ( wówczas ma ona obowiązek przedłożenia dokumentów uzasadniających zmianę) , a czym innym żądanie wyjaśnienia przez organ zmian dokonanych w ewidencji , o których strona, jak twierdzi, nie wiedziała.

Postępowanie toczące się od roku 2000 było, co wynika z decyzji organu odwoławczego, postępowaniem toczącym się z urzędu, w sprawie wprowadzenia zmiany polegającej na sprostowaniu powierzchni i dokonaniu nowego oznaczenia numeracji działek nr 211/5 i 211/7. Wprawdzie w aktach administracyjnych brak jest pisma A. M., które organ wskazuje jako wniosek o wszczęcie postępowania, ale cały zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący chcą utrzymać w ewidencji gruntów i budynków zapisy odzwierciedlające stan wynikający z mapy podziału zaewidencjonowanej za numerem [...]91 stanowiącej podstawę do zawarcia przez nich umowy kupna sprzedaży nieruchomości i założenia dla nich ksiąg wieczystych, a więc nie wnosili o dokonanie zmian w ewidencji gruntów, a co najwyżej protestowali przeciwko zmianom, które z powodu popełnionego wcześniej błędu, chciał wprowadzić organ.

Jeżeli decyzje będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie powinny zostać wydane w postępowaniu w sprawie wszczętej w 2000 r., to nie było żadnych podstaw aby określać je jako wszczęte na wniosek małż. M. i odmawiać wprowadzenia zmiany polegającej na przywróceniu powierzchni i granic działek, gdy organowi chodzi w istocie o wprowadzenie zmian do operatu.

Wyjaśnienie tych wątpliwości zależy od ustalenia , czy postępowanie toczące się z urzędu od 2000 r. w sprawie wprowadzenia zmiany polegającej na sprostowaniu powierzchni i dokonaniu nowego oznaczenia numeracji działek zostało zakończone i w jaki sposób . Ponadto, w postępowaniu wszczynanym na wniosek strony, organ ma obowiązek dokładnego ustalenia treści żądania i jest tym żądaniem związany w tym sensie, że wyznacza ono zakres postępowania, a także rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie treść pisma skarżących uznanego przez organ jako wniosek o wszczęcie postępowania, w ocenie Sądu nie wskazuje jednoznacznie, że zamiarem skarżących było złożenie wniosku o wprowadzenie zmiany, i że to oni wnoszą o dokonanie zmian. Wynika z niego jedynie, że nawiązują oni w piśmie do postępowania toczącego się od 2000 r., w którym oponowali przeciwko zmianom, które chciał wprowadzić organ i nadal podważają legalność tych zmian, o których uzyskali wiedzę z mapy zamówionej w 2013 r. Nie to równoznaczne z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji. Organ ponownie rozpoznając sprawę powinien w takiej sytuacji zwrócić się do skarżących o wyjaśnienie jaka jest treść ich żądania i jaki cel chcieli osiągnąć. Powinien także wyjaśnić, czy po wydaniu decyzji przez WINGiK 19.06. 2001 r. była wydana jakaś decyzja, a także załączyć pismo A. M. z 5 kwietnia 2000 r.

Od tego, czy postępowanie toczy się z urzędu, czy na wniosek strony zależy określenie w postępowaniu obowiązków strony i organu i dalsza ocena zarzutów. Powyżej wskazane naruszenia przepisów postępowania tj. art. 61 §1 , art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. uzasadniają uchylenie decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną na rzecz skarżących kwotę 440 zł składa się kwota uiszczonego wpisu od skargi (200 zł) oraz zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 240 zł. O zwrocie nadpłaconego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 225 p.p.s.a.

k.ż.