Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 967/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 89a ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 805 par. 1-2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 146 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...], uzupełnionym w dniu [...], X. Sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka" ) wystąpiła o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwiększenia podstawy opodatkowania w związku z wypłatą odszkodowania z tytułu niespłaconych wierzytelności.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT. Wnioskodawczyni należy do międzynarodowej grupy kapitałowej, w skład której wchodzą podmioty mające swoje siedziby w różnych państwach europejskich (zwanej dalej: "Grupą"). Z uwagi na optymalizację kosztów część kontraktów zawierana jest na "poziomie Grupy". Oznacza to, że spółka matka (przeważnie), działając na podstawie pełnomocnictw udzielonych przez pozostałe spółki należące do Grupy, zawiera umowy w imieniu swoim oraz w imieniu pozostałych spółek należących do Grupy, które takiego pełnomocnictwa udzieliły. Powyższa sytuacja zaistniała także w zakresie umowy ubezpieczenia transakcji handlowych, która została zawarta w celu zmniejszenia ryzyka działalności gospodarczej prowadzonej przez spółki należące do Grupy. Stroną tej umowy jest także wnioskodawca. Przedmiotem w/w umowy jest ubezpieczenie transakcji zawieranych przez Spółkę (i inne podmioty należących do Grupy) z kontrahentami w zakresie płatności za dostarczone towary oraz świadczone usługi. W przypadku niedokonania płatności przez kontrahenta Spółki przez określony w umowie okres po upłynięciu terminu wymagalności roszczenia oraz po spełnieniu warunków określonych w umowie, zakład ubezpieczeń wypłaci Spółce odszkodowanie w wysokości określonej w umowie (z reguły 90% lub 95% wartości netto wierzytelności, w zależności od podmiotu będącego dłużnikiem). Wnioskodawczyni zaznaczyła, że wraz z wypłatą odszkodowania na zakład ubezpieczeń nie przechodzi niespłacona przez kontrahenta wierzytelność (strony dopuszczają możliwość cesji wierzytelności na rzecz zakładu ubezpieczeń, ale jedynie na podstawie odrębnego porozumienia - takiej sytuacji nie dotyczy wniosek). Podkreślono, że spółka w dalszym ciągu występuje w charakterze wierzyciela i ma prawo do dalszego dochodzenia swojej wierzytelności od kontrahenta, z tym zastrzeżeniem, że w przypadku jej skutecznego wyegzekwowania (lub jej części) zwrotowi na rzecz zakładu ubezpieczeń podlega wypłacone odszkodowanie (lub jego część). Wypłacone odszkodowanie Spółka rozlicza jako przychód z prowadzonej działalności gospodarczej (na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

Podkreślono, że z tytułu świadczenia usług, których przedmiotem jest objęcie danej wierzytelności ubezpieczeniem oraz wypłaty odszkodowania Spółka uiszcza na rzecz zakładu ubezpieczeń miesięczną składkę. Wskazano także, że zakresem ubezpieczenia objęta jest jedynie część wierzytelności, a mianowicie kwota netto wierzytelności (wyłączenie w zakresie wartości podatku należnego VAT). Ponadto zwrócono uwagę, że umowa zawiera również wyłączenia przedmiotowe - z zakresu ubezpieczenia wyłączono określone rodzaje wierzytelności, np. zaliczki, wierzytelności wynikające z umów zawartych z podmiotami mającymi siedzibę w określonym kraju.

Wnioskodawczyni podniosła, że intencją stron i zasadniczym celem zawartej umowy jest ubezpieczenie transakcji handlowych spółki (i innych spółek należących do Grupy), a nie kupno wierzytelności spółki przez zakład ubezpieczeń. Spółka oświadczyła, że w zakresie wierzytelności, z tytułu których zakład ubezpieczeń wypłacił jej odszkodowanie, zamierza korzystać z instytucji korekty podstawy opodatkowania podatku należnego w zakresie wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona (tzw. ulga na złe długi), uregulowanej przepisami art. 89a i art. 89b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej w skrócie: "ustawa o PTU").

Ponadto wnioskodawczyni podkreśliła, że wypłacone jej odszkodowanie można przypisać do konkretnej transakcji, gdyż wypłacane jest na podstawie zestawienia faktur VAT dokumentujących należności, które nie zostały uiszczone przez kontrahentów. Zaznaczyła, że odszkodowanie wypłacane jest odrębnie na rzecz tych podmiotów z Grupy, które zgłosiły szkodę (w postaci niespłaconych należności) podlegającą umowie ubezpieczenia. Wskazała, że nieściągalność wierzytelności, w stosunku do których zamierza skorzystać z instytucji korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego, będzie uprawdopodobniona zgodnie z wymogami określonymi w przepisach ustawy o PTU, tj.: 1) terminy płatności określane są w umowach lub na fakturach VAT odrębnie dla każdego z kontrahentów, a 150-dniowy termin liczony od dnia upływu terminu płatności danej wierzytelności upłynął w stosunku do części wierzytelności przed dniem 1 stycznia 2013 r., a w stosunku do pozostałej części wierzytelności upłynął po tym dniu; 2) wierzytelności objęte umową ubezpieczenia, których dotyczy wniosek o wydanie interpretacji nie zostały zbyte ani uregulowane; 3) dostawy towarów dokonywane są na rzecz podatników czynnych VAT, którzy w momencie dokonywania dostawy nie są w stanie upadłości ani likwidacji; 4) zarówno dłużnik, jak i wnioskodawczyni nie będzie w stanie postępowania upadłościowego lub likwidacyjnego oraz będą zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT; 5) okres od daty wystawienia faktury do złożenia wniosku jest krótszy niż 2 lata; 6) pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem nie występuje związek, o którym mowa w art. 32 ust. 2-4 ustawy o PTU.

Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawczyni zadała organowi następujące pytanie: czy powstanie obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy o PTU, w przypadku wypłaty odszkodowania spółce przez zakład ubezpieczeń, bez jednoczesnej cesji wierzytelności na rzecz zakładu ubezpieczeń w związku z niedokonaniem płatności przez kontrahenta spółki z tytułu wierzytelności, w stosunku do której spółka skorzystała z przewidzianej w art. 89a ust. 1 ustawy o PTU, instytucji korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego?

Zdaniem wnioskodawczyni odpowiedź na powyższe pytanie powinna być negatywna. Spółka wyraziła bowiem przekonanie, że literalna wykładnia art. 89a ust. 4 ustawy o PTU prowadzi do wniosku, że jakiekolwiek zdarzenia inne niż wskazane w tym przepisie, tj. uregulowanie należności lub zbycie należności, nie skutkują powstaniem obowiązku zwiększenia podstawy opodatkowania i ponownej zapłaty należnego podatku VAT. W ocenie Spółki, wypłata odszkodowania, o którym mowa w opisie stanu faktycznego, nie stanowi żadnej z okoliczności aktualizujących obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania ponownej zapłaty należnego podatku VAT, które wskazane zostały w art. 89a ust. 4 ustawy o PTU, gdyż: 1) pomimo wypłaty odszkodowania wierzycielem pozostaje spółka (nie doszło do cesji wierzytelności lub jej części na rzecz zakładu ubezpieczeń) - wierzytelność nie została zatem zbyta w żadnej formie; 2) wypłata odszkodowania nie skutkuje zwolnieniem dłużnika z obowiązku zapłaty - wierzytelność nie została zatem uregulowana; 3) odszkodowanie wypłacone Spółce nie jest związane z wzajemnym zobowiązaniem, które zostało wykonane na rzecz dłużnika (np. dostawa towarów), a zatem nie stanowi zapłaty należności przez zakład ubezpieczeń w imieniu dłużnika; 4) należność wypłacona Spółce przez zakład ubezpieczeń ma postać odszkodowania, które nie jest zaliczane do obrotu w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o PTU, a więc nie może zostać uznane za formę spłaty (uregulowania) wierzytelności, tym bardziej, jeżeli z faktem jego wypłaty nie jest związana cesja wierzytelności, której odszkodowanie dotyczy.

W interpretacji indywidualnej z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P. upoważniony przez Ministra Finansów do wydania interpretacji uznał stanowisko wyrażone we wniosku za nieprawidłowe.

W motywach interpretacji organ podatkowy w pierwszej kolejności wskazał, że z dniem 1 stycznia 2013 r. na podstawie art. 11 ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz. U. z 2012 r., poz. 1342) uległy zmianie przepisy art. 89a i 89b ustawy o PTU, przy czym art. 89a ust. 2 pkt 2, pkt 4 i pkt 6 oraz ust. 6, a także art. 89b ust. 3 i ust. 5 ustawy zostały uchylone. Zaznaczono, że nowe zasady stosowania tzw. ulgi za złe długi mają zastosowanie do wierzytelności, które powstaną od dnia 1 stycznia 2013 r. oraz do wierzytelności powstałych przed tą datą, których nieściągalność została uprawdopodobniona (zgodnie z nowymi zasadami) już w 2013 r., tj. w 2013 r. upłynął 150. dzień od dnia upływu terminu ich płatności, co oznacza, że nowe zasady będą miały zastosowanie do nieuregulowanych należności z terminem płatności określonym w umowie lub na fakturze na dzień 4 sierpnia 2012 r. lub późniejszym. Z kolei odnośnie faktur, których termin płatności minął przed dniem 4 sierpnia 2012 r., zastosowanie będą miały przepisy art. 89a ustawy o PTU w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r.

Dokonując wykładni przepisu art. 89a ustawy o PTU Dyrektor Izby Skarbowej w P. wskazał, że przepis ten - zarówno w brzmieniu obowiązującym przed 31 grudnia 2012 r., jak i od dnia 1 stycznia 2013 r. - nie wprowadza wymogu, aby należność została uregulowana tylko i wyłącznie przez dłużnika i w określonej formie. Tym samym – zdaniem organu - uregulowanie należności lub części należności przez podmiot trzeci (np. ubezpieczyciela) spowoduje powstanie obowiązku rozliczenia odpowiednio - jak wskazano w przepisie art. 89a ust. 4 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r. - podatku należnego oraz - jak wskazano w przepisie art. 89a ust. 4 w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r. - podstawy opodatkowania oraz podatku należnego, w rozliczeniu za okres, w którym należność lub jej część zostanie uregulowana. Organ analizując treść przepisów art. 805 § 1 i § 2, art. 814 § 1 i art. 817 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm. – dalej w skrócie: "K.c.") doszedł do przekonania, że wierzytelność, której nie jest w stanie spłacić dłużnik (w niniejszej sprawie kontrahent spółki) zostanie pokryta środkami pieniężnymi zakładu ubezpieczeń. W rezultacie poczynionych rozważań organ podatkowy uznał, że w przypadku wypłacenia Spółce odszkodowania przez zakład ubezpieczeń dojdzie do uregulowania należności wynikającej ze stosunku zobowiązaniowego istniejącego między dłużnikiem (kontrahentem) a wierzycielem (spółką). Tym samym zostanie spełniona przesłanka, o której mowa w art. 89a ust. 4 ustawy o PTU skutkująca obowiązkiem zwiększenia podatku należnego lub podstawy opodatkowania i podatku należnego - w zależności od okresu korekty - w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana.

W konkluzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że względem wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona przed dniem 1 stycznia 2013 r. - powstanie obowiązek zwiększenia podatku należnego, zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy o PTU w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r., w przypadku wypłaty odszkodowania spółce przez zakład ubezpieczeń, bez jednoczesnej cesji wierzytelności na zakład ubezpieczeń, w związku z niedokonaniem płatności przez dłużnika z tytułu wierzytelności w stosunku do których skorzystano z przewidzianej w art. 89a ust. 1 ustawy o PTU, instytucji korekty podatku należnego. Natomiast względem wierzytelności, których nieściągalność, została uprawdopodobniona po 1 stycznia 2013 r., spółka zobligowana będzie do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego, zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy o PTU w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r., w przypadku wypłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń (bez jednoczesnej cesji wierzytelności na zakład ubezpieczeń), w związku z niedokonaniem płatności przez kontrahenta Spółki z tytułu wierzytelności w stosunku do której Spółka skorzystała z przewidzianej w art. 89a ust. 1 ustawy o PTU, instytucji korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego.

Nie zgadzając się z tym stanowiskiem Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę przedmiotowej interpretacji indywidualnej. W odpowiedzi na to wezwanie organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany wydanego aktu.

W skardze z dnia [...] Spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie powyższej interpretacji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie:

- art. 89a ust. 4 ustawy o PTU w brzmieniu obowiązującym zarówno przed, jak i po dniu 1 stycznia 2013 r., poprzez błędne przyjęcie, że wypłata odszkodowania na rzecz skarżącej przez zakład ubezpieczeń, bez jednoczesnej cesji wierzytelności, stanowi uregulowanie wierzytelności w rozumieniu art. 89a ust. 4 tej ustawy, a w konsekwencji skutkuje obowiązkiem korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego (korekty podatku należnego w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r.),

- art. 14c § 2 oraz art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej w skrócie: "O.p.") z uwagi na fakt, że w zaskarżonej interpretacji organ nie zawarł pełnego uzasadnienia prawnego swojego stanowiska, bowiem nie odniósł się do kwestii wyłączenia stosowania art. 828 § 1 K.c.

W argumentacji skargi skarżąca ponownie podniosła, że w myśl art. 89a ust. 4 ustawy o PTU, obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania i kwoty należnego podatku VAT w odniesieniu do wierzytelności w stosunku do których podatnik skorzystał już z ulgi, aktualizuje się jedynie w dwóch przypadkach, tj. uregulowania należności oraz zbycia należności. W tych okolicznościach, jej zdaniem, wypłata odszkodowania nie stanowi żadnej z przesłanek, o którym mowa w art. 89a ust. 4 ustawy o PTU. Skarżąca podkreśliła, że pomimo wypłacenia jej odszkodowania przez zakład ubezpieczeń, wierzytelność cały czas jej przysługuje, albowiem nie została ona zbyta w żadnej formie, ani nie została spłacona przez zakład ubezpieczeń. Zdaniem Spółki, za przyjęciem jej stanowiska przemawia także treść przepisu art. 356 § 2 K.c. Zaznaczyła, że choć wierzytelność, co do zasady, nie musi być uregulowana jedynie przez dłużnika, to jednak niezbędnym warunkiem spełnienia świadczenia dłużnika przez osobę trzecią jest to, aby ta osoba trzecia działała w celu zwolnienia dłużnika z zobowiązania. W opinii skarżącej, w niniejszej sprawie zakład ubezpieczeń nie działa w celu zwolnienia kontrahenta spółki z zobowiązania (spłaty wierzytelności), ani w celu nabycia wierzytelności.

Formułując natomiast zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego skarżąca podniosła, że organ dokonując interpretacji przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego odniósł się jedynie do wybranych argumentów Spółki pozostawiając pozostałe bez komentarza, w szczególności pominął kluczową w sprawie kwestię wyłączenia przez strony umowy ubezpieczenia stosowania art. 828 § 1 K.c. (wypłata odszkodowania nie skutkuje przejściem wierzytelności na zakład ubezpieczeń).

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest wydana przez Ministra Finansów interpretacja indywidualna, w której wyrażono stanowisko, że w rezultacie wypłaty skarżącej przez zakład ubezpieczeń odszkodowania dojdzie do uregulowania należności wynikającej ze stosunku zobowiązaniowego istniejącego między dłużnikiem (kontrahentem) a wierzycielem (skarżącą), a tym samym zostanie spełniona przesłanka, o której mowa w art. 89a ust. 4 ustawy o PTU, skutkująca obowiązkiem zwiększenia podatku należnego lub podstawy opodatkowania i podatku należnego – w zależności od okresu, w którym nieściągalność wierzytelności została uprawdopodobniona, tj. przed, czy też po 1 stycznia 2013 r. – w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana. Powyższe stanowisko, w ocenie Sądu, nie znajduje oparcia w przepisach prawa, a tym samym nie zasługuje na akceptację.

Zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy o PTU, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 r., w przypadku gdy po dokonaniu korekty określonej w ust. 1 należność została uregulowana w jakiejkolwiek formie, podatnik, o którym mowa w ust. 1, obowiązany jest zwiększyć podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana. W przypadku częściowego uregulowania należności podatek należny zwiększa się w odniesieniu do tej części.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono trafny pogląd, według którego użyty w przepisie art. 89a ust. 4 ustawy o PTU, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 r., zwrot "należność została uregulowana w jakiejkolwiek formie" nie mieści w sobie zbycia należności (wierzytelności) po skorzystaniu z ulgi (korekcie podatku należnego). Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1288/12, LEX nr 1378540, dokonując wykładni językowej pojęć "zbycie wierzytelności" i "uregulowanie należności w jakiejkolwiek formie", stwierdził, że prowadzą one do odmiennych rezultatów. Wskazano bowiem, że w sytuacji, w której wierzyciel po dokonaniu korekty dokona zbycia wierzytelności, dojdzie wówczas do zapłaty wynagrodzenia za sprzedaż prawa majątkowego, jakim jest wierzytelność, a nie do uregulowania należności z tytułu pierwotnego zobowiązania. NSA uznał, że za przyjęciem takiego stanowiska, przemawia również nowelizacja przepisu art. 89a ust. 4 ustawy o PTU, która nastąpiła z dniem 1 stycznia 2013 r. przez art. 11 pkt 8 lit. c) ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce. Od tej daty przepis ten stanowi, że w przypadku gdy po złożeniu deklaracji podatkowej, w której dokonano korekty, o której mowa w ust. 1, należność została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie, wierzyciel obowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbyta. W przypadku częściowego uregulowania należności, podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego zwiększa się w odniesieniu do tej części. W ocenie NSA, po nowelizacji tego przepisu jego treść jednoznacznie wskazuje, że w przypadku gdy po złożeniu deklaracji podatkowej, w której dokonano korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona - należność została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie, wierzyciel obowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbyta. W konsekwencji stwierdzić należy, że skarżąca spółka prawidłowo wywiodła we wniosku inicjującym postępowania interpretacyjne oraz w skardze, że podatnik ma obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania i kwoty należnego podatku VAT (przed nowelizacją przepisu jedynie kwoty należnego podatku VAT) w odniesieniu do wierzytelności, w stosunku do których skorzystał już z ulgi za złe długi wyłącznie w przypadku uregulowania należności lub zbycia należności (przed nowelizacją uregulowania należności), a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 89a ust. 4 ustawy o PTU.

Wskazać także należy, że zgodnie z art. 805 § 1 K.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Stosownie zaś do § 2 pkt 1 powołanego wyżej przepisu, świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej interpretacji w pierwszej kolejności podnieść należy, że w badanej sprawie występują dwa zdarzenia prawne, które podlegają odrębnym reżimom prawa podatkowego, a mianowicie z wypłatą skarżącej spółce odszkodowania przez zakład ubezpieczeń oraz uregulowaniem należności przez dłużnika (kontrahenta) na rzecz wierzyciela (skarżącej).

W ocenie Sądu, nie budzi najmniejszych wątpliwości, że podstawą wypłaty skarżącej odszkodowania przez zakład ubezpieczeń jest umowa ubezpieczenia, a celem wypłaty odszkodowania jest pokrycie szkody powstałej w majątku Spółki w wyniku nieuregulowania należności przez jej kontrahenta. Podkreślenia wymaga, że pomimo wypłacenia odszkodowania skarżąca Spółka nadal jest wierzycielem wobec swojego kontrahenta, gdyż nie została dokonana cesja wierzytelności lub jej części na rzecz zakładu ubezpieczeń. Z opisu stanu faktycznego sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że wierzytelność skarżącej od kontrahenta z tytułu niedokonania zapłaty nie została zbyta w żadnej formie zakładowi ubezpieczeń, ani nie została spłacona przez zakład ubezpieczeń. Oznacza to więc, że wypłata odszkodowania nie skutkuje zwolnieniem dłużnika (kontrahenta) z obowiązku zapłaty długu na rzecz wierzyciela (spółki). Z kolei podstawą uregulowania należności na rzecz skarżącej przez jej kontrahenta jest istnienie zobowiązania względem skarżącej, a celem uregulowania należności (zapłacenia długu) jest zwolnienie dłużnika z zobowiązania. W ocenie Sądu, nie można mówić, że w realiach analizowanej sprawy zakład ubezpieczeń działa w celu zwolnienia dłużnika (kontrahenta skarżącej) z ciążącego na nim zobowiązania, ani w celu nabycia przysługującej skarżącej wierzytelności. Tym samym za nieuprawnione należy uznać zawarte w zaskarżonej interpretacji twierdzenie organu podatkowego, że w przypadku wypłacenia Spółce odszkodowania przez zakład ubezpieczeń dojdzie do uregulowania należności wynikającej ze stosunku zobowiązaniowego istniejącego między dłużnikiem (kontrahentem) a wierzycielem (spółką). Zaakcentowania wymaga, że uregulowanie należności, o którym mowa w art. 89a ustawy o PTU, zarówno w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., jak i po tej dacie, trzeba rozumieć w ten sposób, że musi ono zmierzać do umorzenia pierwotnego zobowiązania. W analizowanej sprawie do takiej sytuacji nie dojdzie w wyniku wypłacenia przez zakład ubezpieczeń odszkodowania skarżącej. Co więcej, wierzytelność ta cały czas istnieje i to pomiędzy tymi samymi podmiotami. W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, że wypłata skarżącej odszkodowania przez zakład ubezpieczeń, bez jednoczesnej cesji wierzytelności na zakład ubezpieczeń, nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 89a ust. 4 ustawy o PTU, a tym samym nie niesie za sobą obowiązku zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego (zwiększenia kwoty podatku należnego w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2012 r.).

Dokonując natomiast oceny zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd uznał, że są one częściowo zasadne, ale nie można im przypisać istotnego wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że pogłębianiu zaufania do organów podatkowych nie służy wydanie interpretacji indywidualnej, w uzasadnieniu której organ nie odniósł się wyczerpująco do wszystkich argumentów podniesionych we wniosku, jednakże uchybienie to samo w sobie nie stanowi przesłanki uchylenia interpretacji.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy, organ interpretujący obowiązany jest uwzględnić dokonaną przez Sąd rozpoznający niniejszą skargę wykładnię przepisów ustawy o PTU.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), Sąd uznał, że zaskarżona indywidualna interpretacja prawa podatkowego została wydana z naruszeniem prawa materialnego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a.