Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 569/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 150 par. 1-4, art. 151 par. 1, art. 228 par. 1 pkt 2, art. 236, art. 239, art. 262 par. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 1091 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1610
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi "P." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr SKO/KD/400/1732/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr SKO/KD/400/1732/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 29 czerwca 2018 r. nr WPIOL-VI.3120.4.14.2018.MP o nałożeniu na "P. " Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kary porządkowej w wysokości [...] zł.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym sprawy:

Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. nałożył na "P." Sp. z o.o. w S. karę porządkową w wysokości [...] zł. Pismem z dnia 9 marca 2022 r. skierowanym do Gminy Miasto S., a zatytułowanym: "Wniosek o uchylenie decyzji WPiOL-VI.3120.2.2016.MP i innych", Spółka wystąpiła do organu I instancji o uchylenie trzech postanowień tego organu w przedmiocie nałożenia na nią kary porządkowej, w tym ww. postanowienia z dnia 29 czerwca 2018 r. W uzasadnieniu pisma Spółka wskazała, że na podstawie art. 201 § 1 pkt. 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej w skrócie: "O.p.") postępowanie zawiesza się z urzędu w przypadku śmierci przedstawiciela ustawowego, a zatem nie wszczyna się postępowania w przypadku wcześniejszej wiedzy o tym fakcie. Spółka wskazała, że Prezes Zarządu – J. K., zmarł nieoczekiwanie i dopiero w dniu 16 grudnia 2021 r. jako Prezes Zarządu wpisana została S. S..

Organ I instancji przekazał organowi odwoławczemu pismo Spółki z 9 marca 2022 r. jako zażalenie na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta S. z 29 czerwca 2018 r., o czym poinformował Spółkę.

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2022 r. nr SKO/KD/400/1267/22, organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia z dnia 9 marca 2022 r. na postanowienie Prezydenta Miasta S. z 29 czerwca 2018 r. o nałożeniu kary porządkowej.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przywołał treść art. 228 § 1 pkt 2 i art. 236 § 2 pkt 1 O.p. Organ wskazał, że w postanowieniu z 29 czerwca 2018 r., Spółka została pouczona o terminie na wniesienie zażalenia. Organ ustalił, że postanowienie to, doręczono Spółce 18 lipca 2018 r., co oznacza, że w dniu 19 lipca 2018 r. rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia, który zakończył się 25 lipca 2018 r. Tymczasem Spółka złożyła elektronicznie zażalenie w dniu 10 marca 2022 r. (data wpływu), to jest ponad 3 lata po terminie od dnia doręczenia postanowienia. Spółka nie złożyła przy tym wniosku o przywrócenie terminu.

Na powyższe postanowienie z dnia 24 czerwca 2022 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 12 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 534/22, uchylił zaskarżone postanowienie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżone obecnie postanowienie z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr SKO/KD/400/1732/2023 stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 236 § 2 pkt 1 O.p. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W zaskarżonym postanowieniu strona została o tym pouczona. Kolegium ustaliło, że doszło do doręczenia Spółce zaskarżonego postanowienia w dniu 18 lipca 2018 r. w wyniku dwukrotnego awizowania przesyłki (potwierdzenie odbioru w aktach). Oznacza to, że w dniu 19 lipca 2018 r. rozpoczął się bieg siedmiodniowego terminu do złożenia zażalenia przez podatnika, który zakończył się w dniu 25 lipca 2018 r. (art. 12 § 1 O.p.). Tymczasem Spółka złożyła elektronicznie zażalenie z dnia 10 marca 2022 r., tj. ponad 3 lata po terminie od dnia doręczenia postanowienia z dnia 29 czerwca 2018 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a jednocześnie o zwrócenie się do Prezydenta Miasta S. czy postanowienie nr WPIOL-VI.3120.4.14.2018.MP o nałożeniu kary porządkowej jest w mocy i czy zostało wydane zgodnie z prawem.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca zarzuciła:

1) błędną interpretację przepisów art. 162 § 1,2 i 3 O.p. w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, gdyż:

- dokonanie wpisu do KRS i wydanie w tym zakresie zaświadczenia - nie jest tożsame ze znajomością postanowienia WPIOL-VI.3120.4.14.2018.MP,

- odbiór postanowienia wskazanego powyżej w trybie art. 45 k.p.a. to jest w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma,

- w zakresie wniosku koniecznym jest poznanie np. postanowienia WPIOL- VI.3120.4.14.2018.MP, które co do zasady w zakresie zarysu poznane zostało z wymiany pism poprzez platformę epuap z UM w S.;

2) naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 3 O.p. w związku z przesłankami do zawieszenia Ordynacja podatkowa i tym samym naruszenie art. 6 k.p.a.;

3) błędną interpretację przepisu z art. 183 § 2 ust. 2 PostAdmU — gdyż prokurent spółki nie jest organem Spółki, ani jej przedstawicielem ustawowym mając na uwadze art. 96 k.c.;

4) nieuwzględnienie, iż prokurent Spółki zgodnie z praktyką Sądu Rejonowego [...] w S. XIII Wydziału Gospodarczego - sądu rejestrowego, nie jest uprawniony do składania wniosków rejestracyjnych np. w zakresie adresu rejestracyjnego, czyli zatem w rozumieniu art. 174 § 1 ust. 2 k.p.c. nie jest uprawniony do działania procesowego w jej imieniu, co oznacza, iż nie jest jej przedstawicielem procesowym;

5) sprzeczność przepisów prawa procesowego przed sądami administracyjnymi, oraz prawa procesowego przed sądami powszechnymi (postępowanie cywilne), co prowadzi do dualizmu prawa i konieczności ustalenia jednego obowiązującego przepisów prawa;

6) błędne zastosowanie art. 58 k.p.a. wobec naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 3 O.p.;

7) nieuwzględnienie, iż zmiana zarządu jest zmianą deklaratywną — a jeśli zastosowanie ma mieć art. 17 ustawy o KRS, to również przesłanki braku zarządu są spełnione;

8) powołanie kuratora — co nastąpiło dnia 24 maja 2016r. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w S. sygn. akt [...], a które to zostało wpisane dnia 22.07.2016r. — sygn. akt [...] - wskazało zakres umocowania kuratora - inny, niż prowadzenie spraw bieżących spółki;

9) zgodnie z art. 1097 § 3 k.c. prokura wygasła mając na uwadze art. 42 § 1 k.c.

Skarżąca podniosła, iż złożyła skargę na postanowienie odmawiające przywrócenie terminu. Podniosła w nim o niezgodności z prawem pierwotnego postanowienia i taki stan prawny winien być wzięty pod uwagę.

Skarżąca wskazała, że od dnia 22 lipca 2014r. — co wynika ze śmierci J. K. P. Sp. z o.o. nie miała zarządu tj. przedstawiciela ustawowego. Stan ten został ujawniony w KRS w dniu 27 marca 2015 r. i zgodnie z art. 17 ustawy o KRS, jasnym i klarownym jest brak reprezentanta Spółki. Podkreślić należy, iż Spółka miała wprawdzie prokurenta samoistnego, jednakże jego umocowanie wynika z pełnomocnictwa, nie zaś z ustawy, co wprost powoduje, iż nie jest on przedstawicielem ustawowym (art. 96 k.c.). Ponieważ jawnym i ogólnie dostępnymi są dane z KRS, a odpis wprost wskazywał brak przedstawiciela ustawowego Spółki sama decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta S. nie mogła być wydana. Nie jest winą strony skarżącej, że przedstawiciele Miasta S. (Prezydenta Miasta S.) nie znają przepisów prawa oraz nie potrafią ustalić stanu prawnego w ogólnie dostępnym rejestrze.

Z dniem śmierci J. K. i wobec braku w składzie zarządu (brak przedstawiciela ustawowego) żadne postępowanie na podstawie Ordynacji Podatkowej nie powinno być prowadzone, a potencjalnie wszczęte powinno być zawieszone obligatoryjnie. Oczywistym jest również, iż po zawieszeniu postępowania nie mogą być wykonywane żadne inne czynności (po za możliwością wydania decyzji wznawiającej postępowanie wobec ustania przesłanek). Wynika to wprost z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa i nie można ich wybiórczo stosować. Również brak znajomości prawa w stosunku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i jego członków może być tylko zarzutem braku wiedzy i przejawem złej woli, są oni związani koniecznością posiadania wiedzy co do szerokiego prawa w tym k.s.h, k.c., nie zaś tylko i wyłącznie administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 t.j.; dalej: "p.p.s.a."), sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Granice sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 p.p.s.a., która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zaskarżone postanowienie Kolegium odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie z 30 sierpnia 2023 r., którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 29 czerwca 2018 r. o nałożeniu na skarżącą Spółkę, kary porządkowej w wysokości [...] zł.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia należy uwzględnić okoliczność, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej.

W wyrokach tut. Sądu z 12 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 532 - 534/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylając postanowienia SKO z dnia 24 czerwca 2022 r. (nr SKO/KD/400/1265/22, nr SKO/KD/400/1266/22, nr SKO/KD/400/1267/22) wydane na podstawie wniosku skarżącej z 9 marca 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia wskazał, że organ wszczynając postępowanie zażaleniowe w rozpoznawanej sprawie na podstawie jednego wniosku skarżącej z 9 marca 2022 r. nie poczynił wystarczających ustaleń, co do ostatecznego zamiaru skarżącej. Sąd zauważył, że wniosek był zredagowany niezrozumiale, niedbale i niezręcznie. Z treści wniosku skarżącej nie wynikało jednoznacznie czy ww. pismem, skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie czy też wniosła o wyeliminowanie przedmiotowego postanowienia z obrotu prawnego w innym trybie, w tym w szczególności w jednym z trybów szczególnych przewidzianych w przepisach O.p.

Sąd zalecił aby organ w dalszym postępowaniu wyjaśnił powyżej wskazane, niewyjaśnione dotychczas okoliczności jako mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, w tym w szczególności dokonał wyjaśnienia woli skarżącej przez zwrócenie się o zajęcie wyraźnego stanowiska co do treści żądania zawartego we wniosku z 9 marca 2022 r.

Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Sąd stwierdza, że zalecenia wyrażone w orzeczeniu z dnia 12 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 534/22 zostały przez organ wykonane i nie można mu zarzucić naruszenia art. 153 p.p.s.a. Organ w ponownie prowadzonym postępowaniu, pismem z 17 lipca 2023 r. wezwał skarżącą do sprecyzowanie żądania podania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. doprecyzowała, że wniosek z dnia 9 marca 2022 r. należy traktować jako zażalenie, ewentualnie jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej. Jak wynika z akt sprawy, organ rozpoznał oba wnioski.

Przechodząc do meritum sprawy, wskazać należy, że zgodnie z art. 236 § 1 O.p. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi.

Przepis art. 262 § 5 O.p. stanowi, że karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

Stosownie zaś do treści art. 236 § 2 O.p. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie.

Zgodnie z art. 228 O.p. w zw. z art. 239 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia (§ 1 pkt 2), a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne (§ 2). Utrwalone w orzecznictwie sądowym rozumienie tej normy prawnej wskazuje, że ma ona charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.

Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy.

Uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (wyroki NSA: z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12; z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12; z 10 listopada 2015 r., sygn. akt ).

Wydając zatem rozstrzygnięcie w oparciu o ww. przepisy, organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie postanowienia oraz kiedy zostało wniesione zażalenie na to postanowienie. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania 7-dniowego terminu do wniesienia zażalenia i to one przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Procedurę doręczeń w postępowaniu podatkowym regulują przepisy rozdziału 5, znajdującego się w dziale IV Ordynacji podatkowej. Skarżąca jako Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest osobą prawną i jako takiej, zgodnie z art. 151 § 1 O.p., pisma doręcza się jej w lokalu jej siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 i art. 150a stosuje się odpowiednio.

Z art. 150 § 1 pkt 1 O.p. wynika zaś, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego.

Stosownie do art. 150 § 2 O.p., zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy ( art. 150 § 3 O.p.).

W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy ( art. 150 § 4 O.p.).

Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 29 czerwca 2018 r. o nałożeniu na Spółkę kary porządkowej w wysokości [...] zł, została przesłana na adres aktualnej wówczas siedziby: ul. [...] nr [...] [...], listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, za pośrednictwem Poczty Polskiej. Zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców ( dane z KRS wydruk z 30 sierpnia 2023 r. w aktach administracyjnych), zmiana adresu siedziby Spółki została ujawniona w KRS wpisem z 16 grudnia 2021 r. i nie ma znaczenia dla sprawy. Podobnie śmierć Prezesa Zarządu Spółki J. K., która nastąpiła w dniu 22 lipca 2014r. nie miała istotnego znaczenia prawnego, skoro J. K. został wykreślony w KRS jako Prezes Zarządu w dniu 28 lutego 2011 r. (3 lata przed śmiercią). Po nim funkcję Prezesa Zarządu pełniła T. M. O. (wykreślenie w KRS nastąpiło wpisem z dnia 27 marca 2015 r., choć daty wpisania w KRS członków zarządu i wykreślenia ich nie pokrywają się z datami z protokołu walnego zgromadzenia wspólników z 7 marca 2012r.). Natomiast istotne jest to, iż przez okres od 13 października 2010 r. do 25 maja 2023 r. w KRS był ujawniony prokurent Spółki - M. K., będący równocześnie wspólnikiem Spółki (wyrok NSA sygn. akt I GSK 331/16).

Stosownie do art. 109 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm., dalej: "k.c.") prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis art. 1091 § 2 k.c. ma charakter bezwzględny. Wola przedsiębiorcy nie może wyłączyć jego obowiązywania. Ograniczenie zakresu umocowania prokurenta nie wywiera skutku wobec osób trzecich, a więc w sferze zewnętrznej. Ograniczenie to jest dopuszczalne wyłącznie na płaszczyźnie stosunku wewnętrznego łączącego przedsiębiorcę z prokurentem i leżącego u podstawy prokury.

W ramach stosunku podstawowego, łączącego mocodawcę z prokurentem, strony mogą uzgodnić różnego rodzaju ograniczenia swobody prokurenta (np. zakaz dokonywania pewnych czynności, w ogóle lub bez akceptacji przedsiębiorcy). Nie zmienia to jednak istoty prokury, a rodzi jedynie wewnętrzną relację w strukturze przedsiębiorcy. Przekroczenie takich ograniczeń przez prokurenta nie oznacza zatem jego działania poza zakresem umocowania w rozumieniu art. 103 k.c. i nie wpływa na skuteczność dokonywanej przez niego czynności prawnej. Nie ma ono więc znaczenia prawnego wobec osób trzecich (w szczególności drugiej strony czynności prawnej dokonywanej przez prokurenta w imieniu reprezentowanego), choć może rodzić odpowiedzialność prokurenta wobec mocodawcy lub stać się przyczyną odwołania prokury.

Istotne jest również to, że zakres umocowania prokurenta jest szeroki. Łączy w sobie cechy pełnomocnictwa procesowego w rozumieniu art. 88 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 556 ze zm., dalej: "k.p.c.") i pełnomocnictwa do czynności pozasądowych, bez względu na to, czy mają one charakter czynności zwykłego zarządu, czy przekraczają ten zakres (umocowanie nie obejmuje jedynie tych czynności pozasądowych, które są enumeratywnie wskazane w art. 1093 k.c. oraz art. 1096 k.c.). Prokurent może dokonywać w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy takich samych czynności, jakich może dokonywać sam przedsiębiorca. Nadto, utrata przez przedsiębiorcę zdolności do czynności prawnych nie powoduje wygaśnięcia prokury.

Nadto, zauważyć należy, że to M. K. (prokurent) złożył wniosek o uchylenie zaskarżonych postanowień zatem podejmował on faktycznie czynności jako reprezentant Spółki.

Za nieuzasadniony uznać zatem należy zarzut braku reprezentacji Spółki w dacie doręczenia postanowienia organu I instancji.

Odnosząc się do prawidłowości doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, to jak to wynika z akt sprawy, z adnotacji umieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki wynika, że z powodu niemożności jej doręczenia adresatowi, przesyłkę dwukrotnie awizowano: w dniu 4 lipca 2018 r. i w dniu 12 lipca 2018 r., umieszczając informacje o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym [...], w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Wobec niepodjęcia korespondencji przez skarżącą, Poczta Polska zwróciła ją do organu I instancji w dniu 24 lipca 2018 r., który zgodnie z art. 150 § 2 O.p. uznał, że została ona skutecznie doręczona w dniu 18 lipca 2018 r.

W świetle powyższego oraz mając na uwadze treść art. 151 § 1 O.p., nie ma uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że doręczenie było wadliwe.

W analizowanym przypadku, ustawowy 7- dniowy termin do złożenia zażalenia upływał zatem 25 lipca 2018 r. Tymczasem skarżąca złożyła elektronicznie zażalenie w dniu 10 marca 2022 r. (data wpływu do organu), a więc ponad 3 lata po terminie. Tym samym, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 O.p. zaistniały podstawy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.

Raz jeszcze podkreślić należy, że termin do wniesienia zażalenia jest terminem zawitym, a więc nie może być przedłużany, czy też skracany, wobec czego organ odwoławczy zobowiązany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Co istotne, nie jest to zależne od swobodnego uznania organu podatkowego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.

Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące braku zawieszenia postępowania administracyjnego pozostają poza przedmiotem rozpoznawanej sprawy, w której zostało wydane jedynie rozstrzygnięcie o charakterze formalnym.

Na marginesie Sąd zauważa, że postanowienie o nałożeniu kary porządkowej nie zostało wydane we wszczętym postępowaniu, lecz w związku z podjętymi czynnościami sprawdzającymi.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy działał przy wydaniu zaskarżonego postanowienia na podstawie prawa. Wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia ustalenia faktyczne oraz ich skutki procesowe. Właściwie ustalił datę doręczenia postanowienia stronie oraz datę wniesienia zażalenia. Skoro zażalenie zostało wniesione po terminie, to obowiązkiem organu było wydanie postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 O.p.

Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazać należy, że przepisy tej ustawy nie znajdowały zastosowania w sprawie (i jako takie nie mogły zostać w związku z tym naruszone).

Natomiast zarzut naruszenia art. 162 § 1, 2 i 3 O.p. okazał się w tej sprawie chybiony. Kwestia wystąpienia przesłanek do przywrócenia terminu stanowi bowiem przedmiot oceny organu w innym akcie administracyjnym, poddanym kontroli Sądu w sprawie I SA/Sz 570/23.

Z tych względów Sąd, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Wyroki przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl