Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1822/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 1775
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
article: art. 75 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Małgorzata Grzelak sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlk. z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt I SA/Go 236/20 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w N. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 10 września 2020 r., sygn. I SA/Go 236/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. (WSA w Gorzowie Wlkp.) po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą w N. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] (Agencja dalej zwana ARiMR), w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014, oddalił skargę.

W stanie faktycznym sprawy spółka, złożyła wniosek o przyznanie jej płatności na rok 2014, w którym zadeklarowała do płatności działki rolne o łącznej powierzchni 82,05 ha. Następnie dokonała zmian poprzez zmniejszenia powierzchni deklarowanej we wniosku z 82,05 ha na 74,20 ha.

Organ I instancji złożony wniosek poddał kontroli administracyjnej stwierdzając, że brak jest przesłanek by uznać, iż spółka jest jednostką samodzielnie prowadzącą działalność rolniczą, posiadającą autonomię zarządzania. Podniósł, że skarżąca nie jest spółką prowadzącą działalność samodzielnie, ale została utworzona wyłącznie w celu sztucznego podziału jednego gospodarstwa rolnego będącego w posiadaniu J. F., który to w rzeczywistości sam decydował o pracach wykonywanych w spółce i sam ponosił koszty związane z funkcjonowaniem spółki. Grunty rolne zgłaszane przez spółkę są zarządzane przez tą samą osobę – J. F., a grunty zgłaszane do płatności przez J. F. oraz spółki, w których jest on wspólnikiem jest wspólnikiem, nie stanowią samodzielnych, odrębnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie.

Zdaniem organu I instancji J. F. był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez podmioty zarejestrowane w ewidencji producentów, jako odrębni producenci rolni. Skarżąca nie jest odrębnym, samodzielnym producentem rolnym, nie posiada własnego sprzętu oraz nie ponosiła kosztów związanych z deklarowanymi gruntami.

Organ przyjął, iż skarżąca jest jednym z podmiotów zgłaszających do płatności działki rolne, będące częścią jednostek produkcyjnych zarządzanych przez tę sama osobę, a została zarejestrowana i wnioskuje o płatności na rok 2014 z dwóch powodów, tj. aby zmaksymalizować wysokość otrzymanych płatności oraz by uzyskać płatności do działek, do których (w odrębnych programach pomocowych) na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia powierzchni.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z 18 grudnia 2019 r. odmówił spółce przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania spółki, decyzją z dnia 19 marca 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego stanowisko w sprawie.

WSA w Gorzowie Wlkp. rozpoznając skargę spółki na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, wyrokiem z 10 września 2020 r. przedmiotową skargę oddalił.

Sąd stwierdził, że istota sporu do jakiego doszło w ramach kontrolowanej sprawy sprowadza się do stwierdzenia, czy zaistniały przesłanki z art. 30 rozporządzenia 73/2009 (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549 z późn. zm.), to jest, czy sztucznie stworzono warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W tym sporze WSA w Gorzowie Wlkp. przyznał rację organowi i stwierdził, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organ wykazał, iż skarżąca spółka wraz z powiązanymi z nią podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 30 rozporządzenia 73/2009.

Sąd uznał, że organ wykazał istnienie po stronie skarżącej spółki wszystkich elementów sztucznego stworzenia warunków, o których mowa w wyroku TSUE 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa, tj. elementu obiektywnego i subiektywnego.

Zgromadzony materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do zastosowania przy rozstrzyganiu kontrolowanej sprawy regulacji prawnej, pozwalającej na odmowę przyznania skarżącej płatności bezpośrednich, z uwagi na stworzenie sztucznych warunków dla uzyskania korzyści, sprzecznych z celami wsparcia. Chociaż skarżąca ubiegając się o płatność na rok 2014 formalnie spełniła wymogi do jej uzyskania, okoliczności te zostały sztucznie stworzone w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami tych płatności.

Sąd stanął na stanowisku, że prawidłowo poczynione przez organ ARiMR ustalenia faktyczne odnoszą się do istniejących powiązań zwłaszcza o charakterze osobowym, ekonomicznym i funkcjonalnym wskazanej powyżej grupy podmiotów, w tym uczestnictwa J. F. w poszczególnych spółkach prawa handlowego. Organ ARiMR w uzasadnieniu szczegółowo przeanalizował powiązania pomiędzy tymi podmiotami i odniósł je konkretnie do pobieranych płatności.

Prawidłowo ustalono fakty świadczące o nie tylko zależności prawnej, ale również o faktycznej gospodarczej niesamodzielności skarżącej spółki i jej zależności od decyzji J. F. podporządkowanych interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych.

WSA w Gorzowie Wlkp. stwierdził, że prawidłowo wreszcie ustalono również istnienie przesłanki subiektywnej zastosowania art. 30 rozporządzenia nr 73/2009. Działaniom polegającym na powoływaniu spółek oraz rozdrabnianiu przez J. F. zawiadywanego przezeń areału, trafnie bowiem przypisano cel, jakim było uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń spółki co do motywacji działań ww. osób, dowiódł bowiem, że tworzenie spółek, w tym skarżącej, oraz transfery gruntów rolnych służyły uniknięciu zmniejszenia płatności poprzez zastosowanie współczynnika korygującego. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Sąd I instancji za trafną uznał ocenę, że zestawienie ww. zdarzeń ze korzystnymi skutkami finansowymi polegającymi na zwiększeniu globalnej sumy płatności, uprawniało sformułowany przez Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek, iż opisane powyżej zdarzenia skutkujące przesunięciami gruntów wskutek których nowi beneficjenci uzyskiwali grunty o areale ograniczonym wielkościowo dla maksymalizacji korzyści finansowych płynących ze wsparcia, jako że pozwalały na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności. Sąd uznał jednocześnie, że spółka wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń, niż poddane analizie organu.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego błędnej wykładni art. 30 rozporządzenia Rady 73/2009 polegającej na przyjęciu, że w przypadku ustalenia sztucznych warunków należy odmówić całej pomocy finansowej, podczas gdy, zdaniem skarżącej, prawidłowa wykładnia powyższego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że odmowa powinna dotyczyć tylko tych dodatkowych korzyści finansowych, w odniesieniu do których wnioskodawca stworzył sztuczne warunki ich otrzymania podzielić należy pogląd organu odwoławczego, że przepis art. 30 rozporządzenia 73/2009 określa automatyczną sankcję w postaci pozbawienia wnioskodawcy wszelkich płatności w przypadku ustalenia, iż doszło do stworzenia sztucznych warunków w wyniku czego mogłoby dojść do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Rygoryzm tej regulacji polega na tym, że beneficjent, co do którego stwierdzono, iż korzyści takie uzyskał, jest pozbawiany w ogóle wsparcia, niezależnie od proporcji w jakiej pozostawał rozmiar korzyści w stosunku do należnej kwoty wsparcia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II SA/Go 663/17). Powyższe wywody bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 10 września 2020 r. wniosła spółka, zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

1) art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1341), wprowadza obowiązek przedstawiania dowodów (ciężar udowodnienia) na okoliczności z których uczestnicy postępowania wywodzą się określone skutki prawne, wyłącznie wobec stron postępowania, wyłączając z tego obowiązku organy administracji publicznej, przed którymi toczy się dane postępowanie;

2) art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemowa wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE seria L Nr 30, poz. 16), upoważnia do całkowitego wstrzymania całej płatności na rzecz beneficjenta, o którym mowa w tymże przepisie.

Spółka zarzuciła także niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu - w sytuacji, kiedy w sprawie nie zostało obiektywnie udowodnione wykreowanie sztucznych warunków do uzyskania wsparcia bezpośredniego.

II. na art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienia sprawy, wynikające z:

- oparcia się w całości o wnioski zaprezentowane w zaskarżanym rozstrzygnięciu przez organ administracji publicznej oraz pominięcie wniosków zgłaszanych przez stronę skarżącą,

- pominięcia zasadniczych okoliczności wynikających ze stanu faktycznego obalające twierdzenia organu administracji publicznej, co do rzekomego sztucznego stworzenia warunków do uzyskania wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wlkp., a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Skarżąca kasacyjnie wystąpiła również o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej celem wydania przez tenże Trybunał orzeczenia w sprawie wiążącej wykładni przepisu art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, w zakresie jakim jego wykładnia jest sporna - czy zawarte na jego podstawie upoważnienie należy rozczytywać jako upoważnienie do wstrzymania całej części płatności czy też przeciwnie, jako upoważnienie do wstrzymania wypłaty płatności jedynie w wysokości zawyżonej części na rzecz beneficjenta, o którym w nim mowa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że wszystkie z przytaczanych w zaskarżanej decyzji administracyjnej organu administracji podmioty gospodarcze cały czas funkcjonują, aktywnie prowadzą działalność gospodarczą. Tym samym wykluczyć można zarzut, iż zostały one utworzone li-tylko w celu uzyskania dotacji w ramach wsparcia bezpośredniego.

Oprócz tego skarżąca kasacyjnie zwróciła uwagę, że organ administracji publicznej nie udowodnił, że w przedmiotowej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności. Twierdzenie to oparte zostało wyłącznie o domniemania jakie przyjął organ w toku procedowania w sprawie.

Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, oddalenie wniosku o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.

Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Artykuł 176 P.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, wszystkie dost. w CBOiS - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, w kontekście wyżej przedstawionych wymogów wskazać należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia konkretnej regulacji (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany.

Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji.

W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc poprzestać jedynie na wskazaniu, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.

W niniejszym przypadku, w którym brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek nieważności, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., skarżąca kasacyjnie podniosła zarówno zarzuty oparte na twierdzeniach dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, wskazując na ich podstawy prawne, wyrażone w art. 174 P.p.s.a., w pkt 1 i pkt 2.

W związku z tym w pierwszej kolejności odnieść się należy do jedynego zarzutu, określonego przez skarżącego kasacyjnie jako dotyczący naruszenia przepisów postępowania, w którym jego autor zarzucił Sądowi I instancji uchybienie art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, w związku z oparciem się wyłącznie na wnioskach zaprezentowanych przez organ, przy pominięciu zasadniczych okoliczności wynikających ze stanu faktycznego sprawy.

Odnosząc się do przedmiotowego zarzutu stwierdzić należy, że został on wadliwie skonstruowany, co już tylko z tego powodu wyklucza możliwość uznania jego zasadności.

I tak na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby wojewódzki sąd administracyjny wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Poza tym skarżący kasacyjnie nie może ograniczyć się wyłącznie do podniesienia naruszenia tego przepisu, gdyż nie może on być (co do zasady) samodzielną podstawą skargi kasacyjnej. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. jest tak skonstruowany, że powoływanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być zawsze powiązane z przywołaniem przepisu, którego naruszenia przez organy nie zauważył Sąd I instancji (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; wyrok NSA z 19 czerwca 2013 r., I OSK 1353/12; wyrok NSA z 15 marca 2013 r., I OSK 1033/12 – dost. w CBOiS).

Dodania wymaga również, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej, pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., I OSK 2438/11; wyrok NSA z 15 października 2015 r., I GSK 241/14 – dost. w CBOiS).

Poza tym w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować także prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., I GSK 264/09, dost. w CBOiS).

Na gruncie niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z sytuacją, w której Sąd I instancji wykroczyłby poza granice sprawy, bądź też, wbrew nakazowi płynącego z tego przepisu ograniczył się wyłącznie do rozpoznania podniesionych w skierowanej do niego skardze na decyzję Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR zarzutów. WSA w Gorzowie Wlkp. dokonał bowiem kompleksowej oceny legalności zaskarżonej decyzji, odnosząc się do wszystkich jej istotnych aspektów (nie tylko tych podniesionych w zarzutach), czego wyrazem jest rozbudowana argumentacja uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Skarżąca kasacyjnie poprzez omawiany zarzut podjęła próbę podważenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, jak również zakwestionowania ich prawnej oceny, niemniej jednak, jak to już wyżej podkreślono, nie można tego dokonać z punktu widzenia oceny dochowania przez Sąd wymogów art. 134 § 1 P.p.s.a.

Tak więc sformułowany przez spółkę zarzut, jako dotknięty istotnymi wadami, nie mógł zostać uznany za zasadny.

Jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty, które w skardze kasacyjnej spółki zostały określone jako odnoszące się do naruszenia prawa materialnego, to również w ich przypadku brak jest podstaw do ich uwzględnienia.

W pierwszym spośród nich spółka zarzuciła Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, w związku z uznaniem, że przepis ten wprowadza obowiązek przedstawienia dowodów wyłącznie na podmioty wnioskujące o płatności, z wyłączeniem organów.

Ustosunkowując się do tego rodzaju zarzutu, na wstępie stwierdzić należy, że również ten zarzut nie został prawidłowo sformułowany, gdyż wskazany w jego treści, jako naruszony, art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, odnosi się do kwestii ciężaru dowodu w postępowaniu o przyznanie tego rodzaju wsparcia. Wbrew więc stwierdzeniom spółki, nie ma materialnoprawnego charakteru.

Niezależnie jednak od tego, podnoszone w jego ramach twierdzenia nie znajdują odzwierciedlenia w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że WSA w Gorzowie Wlkp. dokonał wykładni art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, dochodząc do wniosku, że wszelkie obowiązki dowodowe w odniesieniu do kwestii związanych z przyznaniem płatności, obciążają w całości stronę występującą o uzyskanie tego rodzaju wsparcia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wyraźnie stwierdził, że z treści art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który tego faktu wywodzi skutki prawne, stanowiące podstawę odmowy przyznania płatności, pomimo spełnienia przez konkretny podmiot ustawowych warunków ich uzyskania.

Tak więc, wbrew twierdzeniom skargi, WSA w Gorzowie Wlkp. nie przyjął, że brzmienia art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach wynika zdjęcie z organu wszelkich obowiązków dowodowych, zwłaszcza w kontekście wykazania stworzenia sztucznych warunków do uzyskania tego rodzaju wsparcia.

W związku z powyższym przedmiotowy zarzut uznać należy za pozbawiony podstaw.

Za niezasadny uznać należy także drugi z zarzutów, oparty na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., w którym spółka zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 30 rozporządzenia 73/2009, poprzez jego błędną wykładnię, prowadząca do stwierdzenia, że upoważnia on do całkowitego wstrzymania całej płatności na rzecz beneficjenta, o którym mowa w tym przepisie.

W tym aspekcie zgodzić się należy z Sądem I instancji, który podzielił pogląd organu odwoławczego, że przepis art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 określa automatyczną sankcję w postaci pozbawienia wnioskodawcy wszelkich płatności w przypadku ustalenia, iż doszło do stworzenia sztucznych warunków, w wyniku czego mogłoby dojść do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Wykładnia gramatyczna przedmiotowego przepisu, w którego treści prawodawca unijny posługuje się stwierdzeniem "nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia" nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do postaci przewidzianej w nim sankcji, a zwłaszcza jej zakresu. Podobnie rezultaty innych rodzajów wykładni, w szczególności systemowej i funkcjonalnej, nie pozwalają na zakwestionowanie wyników wykładni gramatycznej, która ma podstawowe i pierwszorzędne znaczenie.

Tak więc również ten zarzut nie znajduje uzasadnionych podstaw.

W kwestii wniosku skarżącej kasacyjnie o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do TSUE, odnośnie postaci przewidzianej w art. 73/2009 sankcji, stwierdzić należy, że aktualne w tym zakresie powstają przytoczone wyżej argumenty odnośnie jasnego i jednoznacznego charakteru sankcji przewidzianej we wskazanej wyżej regulacji. Zgodnie zaś z art. 267 akapit drugi Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej sąd krajowy, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu, jest zobowiązany zadać pytanie prejudycjalne, jeżeli w rozpoznanej sprawie zachodzi uzasadniona wątpliwość co do wykładni wskazanych przepisów prawa unijnego, tj. gdy decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku.

Z taką sytuacją na gruncie przedmiotowej sprawy nie mamy do czynienia, w związku z czym brak było podstaw do występowania z pytaniem prejudycjalnym. Wymieniony bowiem przez spółkę w jej wniosku przepis prawa unijnego nie rodzi bowiem wątpliwości interpretacyjnych.

Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącej kasacyjnie na rzecz Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR kwotę 360 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną.