Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 693/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 736
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr SOVI.621.8.2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z rejestru PESEL oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 grudnia 2023 r. do Prezydenta Miasta C. wpłynął wniosek G.S. o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych M.C. Do wniosku o udostępnienie danych dołączono nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 22 lipca 2021 r. sygn. akt [...] wydany na Klub Sportowy [...] Spółkę Akcyjną z siedzibą w C., postanowienie komornicze z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt [...] przeciwko dłużnikowi Klub Sportowy A. Spółka Akcyjna o umorzeniu w całości postępowania egzekucyjnego, KRS spółki, potwierdzenie wykonania przelewu za udostępnienie danych z rejestru PESEL w wysokości 31 zł.

Uzasadniając potrzebę uzyskania danych osoby poszukiwanej wnioskodawca wskazał, iż "osoba była członkiem zarządu spółki A. w chwili, gdy powstał dług, który nie został uregulowany, za co ponosi odpowiedzialność".

Pismem z dnia 27 grudnia 2023 r. organ wezwał wnioskodawcę do nadesłania dokumentu potwierdzającego interes prawny do uzyskania wnioskowanych danych, tj. wezwania sądowego lub komorniczego do wskazania danych adresowych. Organ wyjaśnił, iż spółka akcyjna, w której funkcję członka zarządu pełnił M.C., jest podmiotem posiadającym osobowość prawną i w konsekwencji sama ponosi odpowiedzialność za zobowiązania cywilnoprawne. W przypadku spółki akcyjnej nie znajduje odpowiedniego zastosowania art. 299 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, który reguluje zasady odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania takiej spółki.

Pismem z dnia 2 styczna 2024 r. r. wnioskodawca zarzucił urzędnikowi prowadzącemu sprawę celowe i bezpodstawne uniemożliwianie mu dochodzeń jego roszczeń. Podniósł jednocześnie, że zgodnie z art. 21 ust. 3 Prawa Upadłościowego, osoby odpowiedzialne za niezłożenie wniosku o upadłość ponoszą za to odpowiedzialność odszkodowawczą. Dodatkowo zaznaczono, że "bez znajomości adresów członków zarządu nie mogę nawet wezwać ich do zapłaty, dając szansę zamknięcia sprawy bez ingerencji prokuratury, o skierowaniu pozwu do sądu nie wspominając".

Decyzją z dnia 17 stycznia 2024 r. nr [...] organ odmówił udostępnienia żądanych danych. Wskazał, ze zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności dane z rejestru PESEL mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym jeżeli wykażą w tym interes prawny.

Jak wskazał organ istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać, jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. W przypadku wnoszącego taki interes nie został wykazany. Za taki bez wątpienia nie mogą być uznane przepisy regulujące odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółek kapitałowych

W ocenie organu, gdy wnioskujący domaga się udzielenia informacji o konkretnej osobie, motywując żądanie procesem sądowym, to musi przedstawić dokumenty z sądu, które go do tego zobowiązują. Interes prawny nie może być uzasadniony zdarzeniami i okolicznościami mającymi nastąpić w przyszłości, do których wnioskodawca dąży lub zamierza podjąć w przyszłości lub też wyłącznie na taką ewentualność się powołuje. Tu organ wskazał na tezę wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2022 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1614/21).

Organ przytoczył również tezę zawartą w wyroku NSA z dnia 13 kwietnia 2021 r. (sygn. II OSK 3262/20) Skład orzekający uznał tam, że istnienie stosunku materialno-prawnego względem uczestnika o charakterze zobowiązaniowym i realna konieczność złożenia pozwu, nie oznacza wykazania interesu prawnego. Zamiar zainicjowania postępowania sądowego nie wypełnia istotnych elementarnych wartości na jakich oparty jest interes prawny. Nie jest to interes prawny konkretny, aktualny, obiektywnie istniejący. Samo deklarowanie zainicjowania postępowania sądowego przesądza o braku uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych wykazania interesu prawnego.

Odwołanie od tej decyzji złożył jej adresat. Podniósł, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w ramach rozliczeń z jednym z podmiotów otrzymał wierzytelność wobec Klub Sportowy A. S.A, z siedzibą w C.. W sprawie został wydany nakaz zapłaty i zostało wszczęte postępowanie komornicze. To ostatnie zostało jednak umorzone powodu nie ustalenia jakichkolwiek składników majątkowych dłużnika. W ocenie odwołującego się uzyskanie danych z rejestru PESEL umożliwi mu dochodzenie swych roszczeń wobec byłego członka zarządu spółki. Tu powołał się na art. 11 ustawy Prawo upadłościowe.

Zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda Śląski utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Uznał, ze zarówno ustalenia organu I instancji, jak i wywiedzione z nich skutki prawne są zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazał, e w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (nie wyłączając stosunków cywilnoprawnych), na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Podkreślono, że norma prawa materialnego stanowiąca podstawę interesu prawnego powinna być normą dającą się indywidualnie wyodrębnić i określić, a jej treść do końca ustalić. Powinna zawsze aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu. Interes prawny nie może być wyprowadzany z samego tylko faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, nie może też wynikać tylko z interesów i uprawnień podmiotów lub mieć charakteru hipotetycznego. Czym innym jest interes faktyczny, którym jest stan, gdzie podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującymi, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Oceny, czy w danym przypadku występuje interes prawny, czy tylko interes faktyczny, dokonuje każdorazowo organ.

Skargę na tę decyzję (zatytułowaną "odwołanie") złożył jego adresat. Nie formułując żądania zarzucił Wojewodzie Śląskiemu naruszenie:

1) art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez nieudzielenie informacji adresowych mimo wykazania interesu ze strony skarżącego,

2) art. 7 k.p.a. oraz art. 45 Konstytucji RP poprzez blokowanie skarżącemu prawa do sądu w związku z art. 27 i 126 kodeksu postępowania cywilnego,

3) art. 8, 9, 11 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie dlaczego podnoszone przez skarżącego przepisy uprawniające go do dochodzenia roszczenia od członków zarządu dłużnika nie stanowią w ocenie organów wystarczającego interesu prawnego.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736) dane z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny.

Kluczowe dla ustalenia, czy dana osoba może wystąpić o udostępnienie danych z rejestru jest wykazanie się przez nią interesem prawnym. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 20 grudnia 2022 r., (sygn. akt II OSK 2115/21 – za CBOSA) mieć interes prawny, to znaczy ustalić przepis prawa materialnego, powszechnie obowiązującego, na którego podstawie podmiot może skutecznie żądać dokonania przez organ danej czynności albo zaniechania lub ograniczenia jakiegoś działania. Istotą interesu prawnego jest możliwość wykorzystania go dla osiągnięcia określonego skutku prawnego. Interes prawny nie może wynikać z subiektywnego przekonania danej osoby, lecz z obiektywnych cech, które zaistniały w stosunku do danego podmiotu. Istnieje bowiem niezależnie od woli danego podmiotu. Interes prawny musi być osobisty, konkretny i aktualny, oparty na normie prawa materialnego. Interes prawny nie może być przewidywalny w przyszłości, ale musi realnie istnieć.

Uwzględniając powyższe należy przyjąć, że w celu realizacji swego prawa wnioskodawca zobowiązany jest wskazać przepis prawa materialnego, zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania, względnie strona powinna wylegitymować się np. wezwaniem sądu do wskazania adresu strony przeciwnej, niezbędnego w procesie orzekania w sprawie zawisłej przed sądem.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe. Skarżący nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu danych z rejestru PESEL. Należy tu podkreślić, ze jego dłużnikiem jest lub Sportowy A. Spółkę Akcyjną z siedzibą w C. Wynika to wprost z przedłożonych przez skarżącego dokumentów. Brak zaś jakiegokolwiek stosunku materialnoprawnego pomiędzy wnioskodawcą a byłym członkiem zarządu Klubu Sportowego. Ten ostatni, jako osoba prawna jest podmiotem występującym w obrocie prawnym i sam odpowiada za swoje zobowiązania.

Nawet, jeśliby taki stosunek materialnoprawny istniał to również nie stanowiłoby o interesie prawnym skarżącego. Zamiar wnioskodawcy pozwania (zapewne) byłego członka zarządu Klubu Sportowego, który zdaniem skarżącego odpowiada za nieogłoszenie upadłości w terminie, o ile jest w ogóle możliwy, nie stanowi o interesie prawnym, ale faktycznym. Warto tu jeszcze raz, za organem odwoławczym, przytoczyć tezę zawartą w wyroku NSA z dnia 13 kwietnia 2021 r. (sygn. II OSK 3262/20) Skład orzekający uznał tam, że "istnienie stosunku materialno-prawnego względem uczestnika o charakterze zobowiązaniowym i realna konieczność złożenia pozwu, nie oznacza wykazania interesu prawnego. Zamiar zainicjowania postępowania sądowego nie wypełnia istotnych elementarnych wartości na jakich oparty jest interes prawny. Nie jest to interes prawny konkretny, aktualny, obiektywnie istniejący. Samo deklarowanie zainicjowania postępowania sądowego przesądza o braku uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych wykazania interesu prawnego".

Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. p.p.s.a.