Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 217/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16  ust. 1,2,3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi Z.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz.U z 2000 roku, Nr 98 poz. 1071 ze zmianami, dalej jako kpa) oraz art. 16 ust. 1, ust. 2 pkt. 3, ust. 4, art. 20 ust. 3, art. 24, art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku. o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz. U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 992, dalej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych ), § 1, § 2, § 7 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku odmówił Z.G. świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Z.G. na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] czerwca 2004 roku została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie w orzeczeniu tym stwierdzono, że niepełnosprawność istnieje od 2001 r., tj. po ukończeniu przez wnioskodawczynię 21 roku życia, bowiem Z.G. urodziła się [...]. Powyższe rozstrzygnięcie w wymienionym zakresie zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] sierpnia 2004 roku. Z uwagi na fakt, że od daty wydania ostatniej decyzji z dnia [...] lipca 2006 roku nie zmieniły się okoliczności, które mają wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, bowiem Z.G. nadal nie spełnia przesłanek z art. 16 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, brak jest podstaw do przyznania przedmiotowego świadczenia.

W wyniku złożonego przez Z.G. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., uchyliło w/w decyzję i umorzyło postępowanie I instancji, uznając, że sprawa przyznania zasiłku pielęgnacyjnego została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2006 roku. Stanowiska tego nie podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na skutek skargi Z.G., wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 roku sygn. akt VIII SA/Wa 521/07, uchylił decyzję organu odwoławczego. W ocenie Sądu brak było podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dotyczy innego okresu, od tego, który został objęty uprzednim wnioskiem Z.G., bowiem w piśmie z dnia 16 października 2006 roku wskazała, że występuje "o wyrównanie jej zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca lipca 2006 roku".

Ponownie rozpatrując sprawę jako organ II instancji, po złożeniu przez odwołującą się wyjaśnień w piśmie z dnia 15 kwietnia 2008 roku (data wpływu ), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. ustaliło, że wniosek Z.G. złożony w dniu 16 października 2006 roku dotyczy okresu od lipca 2006 roku, a więc okresu nie objętego decyzją z dnia [...] lipca 2006 roku jak to zostało błędnie przyjęte podczas prowadzonego uprzednio postępowania odwoławczego. Z.G. w swoich pisemnych wyjaśnieniach podniosła również, że niesłusznie została pozbawiona zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2006 do 30 kwietnia 2007 roku. Z pisemnych wyjaśnień Z.G. wynikało ponadto, że nie może zgodzić się z decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2006 roku na podstawie której odmówiono jej przyznania przedmiotowego świadczenia.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2006 roku o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że w okresie objętym wnioskiem, tj. od lipca ( miesiąca od którego odwołująca się nie pobierała zasiłku pielęgnacyjnego ) do października 2006 roku ( miesiąca, w którym złożyła nowy wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia ) Z.G. nie spełniała przesłanek z art. 16 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem legitymowała się wówczas jedynie orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a niepełnosprawność ta powstała w 2001 roku, a więc po ukończeniu przez wnioskodawczynię 21 roku życia. Powyższego nie może zmienić fakt, że orzeczeniami Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] maja 2007 roku oraz Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2007 roku Z.G. zaliczona została do znacznego stopnia niepełnosprawności i na ich podstawie od miesiąca maja 2007 roku pobiera zasiłek pielęgnacyjny.

Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. stała się przedmiotem skargi Z.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła organowi II instancji nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Ze skargi oraz pisma procesowego z dnia 22 sierpnia 2008 roku i załączonych do nich kserokopii pism kierowanych do organów rozstrzygających jej sprawę wynika, że Skarżącej nadal trudno jest się zgodzić się z decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2006 roku odmawiającą jej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Ponadto Skarżąca podniosła, że w okresie od 15 maja 2004 roku do 30 czerwca 2006 roku pobierała zasiłek pielęgnacyjny, jednakże w wyniku decyzji z dnia [...] czerwca 2006 roku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] września 2004 roku , nie pobierała przedmiotowego świadczenia w okresie od 1 lipca 2006 do 30 kwietnia 2007 roku. Zdaniem Skarżącej, organy obu instancji dokonały błędnej wykładni przepisów prawa, bowiem przedmiotowe świadczenie winno być jej przyznane na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który to przepis stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie, bowiem zarzuty Skarżącej nie wnoszą do sprawy istotnych okoliczności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podniosło, że Skarżąca nie zgadza się z decyzją z dnia [...] lipca 2006 roku wydaną przez Wójta Gminy G. odmawiającej jej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Tymczasem odwołanie od powyższej decyzji było już przedmiotem rozpoznania przez organ II instancji, który utrzymał w mocy przedmiotową decyzję, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 552/07, oddalił skargę Z.G. na decyzję organu odwoławczego.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 29 sierpnia 2008 roku ( data wpływu ) Skarżąca podniosła, że w celu przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego w sprawie należy powrócić do decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] września 2004 roku przyznającej jej zasiłek pielęgnacyjny bezterminowo, której to decyzji nieważność bezpodstawnie - jej zdaniem stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 roku. Ponownie podniosła, że za okres od 3 lipca 2006 do 30 kwietnia 2007 roku powinien być jej przyznany zasiłek pielęgnacyjny, bowiem niesłusznie jej go pozbawiono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a).

Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie niniejszej sprawy należy wyjaśnić, że skarga została złożona na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2006 roku w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego wskutek złożonego przez Skarżącą w dniu 16 października 2006 roku wniosku o ustalenie prawa do w/w świadczenia.

Tym samym, zarzuty wynikające ze skargi i pism procesowych, odnoszące się do decyzji z dnia [...] lipca 2006 roku wydanej przez Wójta Gminy G. odmawiającej jej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego są zupełnie niezasadne, bowiem odwołanie od powyższej decyzji było już przedmiotem rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., które utrzymało w mocy przedmiotową decyzję, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 roku sygn. akt VIII SA/Wa 552/07, oddalił skargę Z.G. na decyzję organu odwoławczego. Tak więc, ustalenia wyżej wymienionych organów i Sądu dotyczące wyżej wymienionej decyzji są już ostateczne. Niezasadne są także, zarzuty Skarżącej związane z faktem pobierania przez nią w okresie od 15 maja 2004 roku do 30 czerwca 2006 roku zasiłku pielęgnacyjnego, który utraciła w wyniku wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzji z dnia [...] czerwca 2006 roku stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] września 2004 roku. Zarzuty te po pierwsze bowiem dotyczą innego okresu zasiłkowego, niż objęty kontrolą Sądu w niniejszej sprawie, po drugie Skarżąca mogła wówczas kwestionować powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., składając w stosownym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z zawartym w decyzji w/w organu pouczeniem.

Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wyjaśnić, że kwestie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a konkretnie art. 16 ust.1, 2 i 3, który stanowi:

1. Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

2. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

1) niepełnosprawnemu dziecku;

2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) osobie, która ukończyła 75 lat.

3. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.

W ust. 1 w/w przepisu ustawodawca wskazuje jedynie w jakim celu przyznaje się zasiłek pielęgnacyjny osobie niepełnosprawnej w związku z jej niezdolnością do samodzielnej egzystencji, natomiast ust. 2 i 3 stanowi komu przysługuje przedmiotowe świadczenie, tym samym należy stwierdzić, że nietrafny jest zarzut Skarżącej, iż organy obu instancji dokonały błędnej wykładni przepisów prawa, nie przyznając jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z dnia 16 października 2006 roku, który to zainicjował postępowanie w niniejszej sprawie, Z.G. załączyła orzeczenia Powiatowego Zespół d/s Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] czerwca 2004 roku oraz Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] sierpnia 2004 roku, z których wynikało, że została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie z orzeczeń tych wynikało, że niepełnosprawność istnieje od 2001 roku, czyli powstała u Skarżącej dopiero w wieku 45 lat, a więc po ukończeniu przez Skarżącą 21 roku życia. Z.G. urodziła się bowiem [...].

Należy więc stwierdzić, że w okresie kiedy Skarżąca składała przedmiotowy wniosek, nie spełniała przesłanek do nabycia w/w świadczenia, bowiem legitymowała się wówczas jedynie umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, co oznaczało, że musiałaby wówczas wykazać w myśl wyżej wymienionych przepisów, że niepełnosprawność w jej przypadku powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia, bądź też przedstawić orzeczenie stosownego organu o zaliczeniu jej do stopnia niepełnosprawności znacznego.

W świetle wyżej cytowanych przepisów oraz dokonanych wyżej ustaleń faktycznych, organ pierwszej instancji nie mógł wówczas wydać innej decyzji jak odmawiającej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, w sytuacji, gdy u Skarżącej stwierdzono niepełnosprawność jedynie w stopniu umiarkowanym, która powstała w 45 roku życia. W niniejszej sprawie nie ma żadnego znaczenia, że w wyniku późniejszych orzeczeń Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] maja 2007 roku i Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2007 roku Z.G. zaliczona została do znacznego stopnia niepełnosprawności i na ich podstawie od miesiąca maja 2007 roku pobiera zasiłek pielęgnacyjny. Istotne jest bowiem to, że składając wniosek w październiku 2006 roku, nie spełniała warunków do przyznania jej zasiłku pielęgnacyjnego.

Wydana decyzja pierwszoinstancyja oparta była bowiem o obowiązujące wówczas orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności

w W. z dnia [...] sierpnia 2004 roku, które zaliczyło Skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to było wiążące również dla organu odwoławczego, który oceniał czy w czasie kiedy Skarżąca składała wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, czyli w październiku 2006 roku, spełniała przesłanki do jego nabycia. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2007 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 552/07, zaliczenie do stopnia niepełnosprawności znacznego na podstawie orzeczeń Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] maja 2007 roku i Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2007 roku w przypadku Skarżącej datuje się dopiero od dnia 8 marca 2007 roku. Tym samym, niewątpliwym jest, że w październiku 2006 roku Skarżąca nie legitymowała się wystarczającym stopniem niepełnosprawności uprawniającym do przyznania jej zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.