Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 214/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

J. C. (dalej jako "skarżący") pismem z 19 sierpnia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej jako "organ") w przedmiocie rozpoznania ponaglenia dotyczącego nierozpoznania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku skarżącego z 26 lipca 2022 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 8 lipca 2014 r. i z 19 lipca 2020 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

a także w sprawach, w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.

Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest zatem dopuszczalna jedynie wówczas, gdy żądane przez stronę skarżącą działanie miałoby przybrać postać: decyzji administracyjnej; postanowienia, na które służy zażalenie, kończącego postępowanie lub rozstrzygającego sprawę co do istoty; albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest zaś bezczynność w przedmiocie rozpoznania ponaglenia dotyczącego nierozpoznawania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku skarżącego z 26 lipca 2022 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 8 lipca 2014 r. i z 19 lipca 2020 r.

W związku z tym należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej jako "K.p.a.", stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do § 3 art. 37 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Organ rozpatrując ponaglenie wydaje postanowienie (art. 37 § 6 K.p.a.), na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 K.p.a.).

Z przywołanej regulacji wynika, że ponaglenie jest w istocie podaniem o rozpatrzenie przez właściwy organ administracji publicznej kwestii bezczynności lub przewlekłości postępowania danego organu administracji publicznej (zwykle: organu niższego stopnia). Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne ("wpadkowe") postępowanie w kwestii stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania, odrębne od postępowania właściwego ("głównego") i kończy się wydaniem postanowienia. Uprzednie wniesienie ponaglenia jest również niezbędną przesłanką skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłość organu w rozpoznaniu sprawy "głównej".

Należy raz jeszcze podkreślić, że rozpoznanie ponaglenia jest kwestią odrębną od właściwego ("głównego") postępowania, choć niewątpliwie z nią powiązaną. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia wydawanego przez organ, do którego wniesiono ponaglenie. Skoro zaś prawodawca nie przewidział możliwości wnoszenia zażalenia czy innego środka zaskarżenia na tego typu rozstrzygnięcie, to w świetle cytowanego wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. nie przysługuje na nie również skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 233/17; z 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 11/18; z 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 866/19, z 13 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 1175/19; https://cbois.nsa.gov.pl).

Podsumowując, skoro zainicjowane wniesieniem ponaglenia postępowanie wpadkowe (toczące się zwykle przed organem wyższego stopnia) kończy się wydaniem postanowienia, na które nie służy zażalenie, to nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego zarówno na to postanowienie, jak i na bezczynność lub przewlekłość organu wyższego stopnia w wydaniu tego postanowienia, czyli w zakresie rozpatrzenia ponaglenia. W sytuacji zaś, gdy strona nie zgadza się z wydanym przez organ wyższego stopnia postanowieniem lub też postanowienie takie nie zostaje wydane, może złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu, którego to dotyczyło wniesione uprzednio ponaglenie (sądowi z urzędu wiadome jest, że skarżący z możliwości takiej skorzystał i wniósł jednocześnie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zarejestrowaną pod sygn. akt I SAB/Wa 215/24).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.