Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 507/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy: article: art. 214, art. 220 § 1 i 3, art. 230 § 1, art. 231
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 4, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1716
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o  przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów
article: § 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 535
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.S. na zarządzenie Przewodniczącego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt II SA/Op 264/23 w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 29 maja 2023 r. nr IN.II.7581.9.2023.EJ w przedmiocie ustalenia opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z 28 września 2023 r. sygn. akt II SA/Op 264/23 (dalej zarządzenie z 28 września 2023 r.) Przewodniczący w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zm. 1705; dalej ppsa), wezwał P.S. (dalej skarżąca) do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi przez uiszczenie dodatkowo kwoty 903 zł, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535; dalej rozporządzenie), wskazując, że wymienioną kwotę należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie wykonano 28 września 2023 r. i doręczono skarżącej 11 października 2023 r. (k. 74-82 akt sądowych).

Zażalenie złożyła skarżąca, zarzucając zarządzeniu z 28 września 2023 r., że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu [winno być Przewodniczący w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - uw. NSA] do ustalenia wysokości wpisu od skargi nieprawidłowo zastosował § 1 pkt 2 rozporządzenia i na tej podstawie wezwał ją do dopłaty 903 zł na poczet dotychczas uiszczonego wpisu w kwocie 200 zł, podczas gdy prawidłowo zastosowany winien być § 2 ust. 1 pkt 2, ewentualnie § 2 pkt 6 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r., zgodnie z którymi wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 200 zł, która to kwota została zapłacona w dniu wniesienia skargi. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia (k. 86-90 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 ppsa). Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 ppsa). Pismem, o którym mowa w art. 230 § 1 ppsa, jest - między innymi - skarga (art. 230 § 2 ppsa). Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 ppsa).

Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata [...] przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby [...] uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania (art. 220 § 1 zdanie pierwsze ppsa). Skarga [...], od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 ppsa).

Wniesiona w tej sprawie skarga dotyczy decyzji Wojewody Opolskiego z 29 maja 2023 r. nr IN.II.7581.9.2023.EJ utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z 23 marca 2023 r. nr BNSP.6826.3911.2019.AP (dalej decyzja z 23 marca 2023 r.), którą ustalono, na wniosek skarżącej, wysokość rocznej opłaty przekształceniowej z tytułu opłaty za przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności gruntu w udziale wynoszącym 713/10000 we współwłasności nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej numerami działek: [...] arkusz mapy [...], obręb Opole, gmina Opole, w kwocie 1.267,04 zł oraz że wskazaną opłatę należy wnosić przez 29 lat - od 2023 r. do 2051 r. włącznie. Od niniejszej skargi uiszczono opłatę w wysokości 200 zł (k. 30 akt sądowych).

Zarządzeniem z 8 sierpnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie doręczono skarżącej 24 sierpnia 2023 r. (k. 1, 31-36, 47 akt sądowych).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wskazała, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 36.745 zł, na którą to kwotę składa się suma rocznych opłat przekształceniowych według stanu na dzień uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu prawa własności nieruchomości, w skład której wchodzi grunt obciążony wpisem w księdze wieczystej o roczną opłatę przekształceniową. Według organu, suma rocznych opłat pozostałych do zapłaty od 2023 r. przez kolejne 29 lat opiewać będzie na 36.744,16 zł (k. 68, 71 akt sądowych).

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z 23 marca 2023 r. zostały wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2023 r. poz. 904, dalej up lub ustawa z 20 lipca 2018 r.). W myśl tej ustawy (art. 1 ust. 1), z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Podstawę ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi wydawane przez właściwy organ zaświadczenie potwierdzające przekształcenie (art. 4 ust. 1).

Art. 4 ust. 4 up stanowi, że w zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty (...). Zgodnie z powołanym przepisem, zaświadczenie Prezydenta Miasta Opola z 21 grudnia 2022 r. zawierało informacje o wysokości należnej opłaty i terminach jej wnoszenia. Zgodnie z art. 6 ust. 1 up, jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Przepis ten przewiduje możliwość zakwestionowania zarówno opłaty, o której informuje zaświadczenie, jak i wynikający z niego okres jej wnoszenia. Wydana w niniejszej sprawie decyzja 23 marca 2023 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja z 29 maja 2023 r. dotyczyły obu tych aspektów opłaty przekształceniowej. We wniesionej skardze skarżąca zaskarżyła decyzję II instancji w całości. W konsekwencji, przedmiotem postępowania sądowego jest decyzja ustalająca wysokość należnej opłaty na kwotę 1267,04 zł rocznie i okres jej wnoszenia przez 29 lat od 2023 r. do 2051 r. Kontrolowana przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzja nie dotyczy zatem wyłącznie należności pieniężnej na rzecz dotychczasowego właściciela z tytułu następującego - z mocy prawa - przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 20.5.2010 r. I OPS 14/09, ONSAiWSA 2010/4/55 (dalej uchwała I OPS 14/09) uznał, że w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną o wywłaszczaniu nieruchomości i ustaleniu wysokości odszkodowania pobiera się wpis stały także wówczas, gdy skarżący kwestionuje tylko wysokość ustalonego odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dobitnie na podzielność decyzji, mogącej podlegać zaskarżeniu z powodu tylko wadliwego ustalenia kwoty odszkodowania, niezależnie od kwestii wywłaszczenia nieruchomości. Skoro wpis stały jest właściwy w przypadku zaskarżenia jedynie ustalenia wysokości odszkodowania, to należy uznać, że tym bardziej jest on właściwy w przypadku zaskarżenia całości decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, możliwe jest zastosowanie analogii poglądu wyrażonego w uchwale I OPS 14/09 na gruncie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. co do podstaw uznania wpisu stałego za właściwy w przypadku, gdy strona skarży całość rozstrzygnięcia objętego kwestionowaną decyzją.

Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu nietrafnie określił wysokość wpisu w kwocie 1.103 zł, uznając, że w niniejszej sprawie należny jest wpis stosunkowy na podstawie § 1 pkt 2 rozporządzenia. W rezultacie, nietrafnie wezwał skarżącą do uzupełnienia wpisu sądowego o 903 zł. Czyni to zarzuty zażalenia usprawiedliwionymi. Wpis od skargi w tej sprawie winien zostać ustalony w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - 200 zł. Zaskarżona decyzja, określając czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków skarżącej, wynika bowiem wprost z przytoczonych wcześniej przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r. Skarga dotyczy całości decyzji, która odnosi się nie tylko do należności pieniężnej, lecz także okresu jej wnoszenia przez kolejne lata. Brak jest podstaw do ustalenia w tej sprawie wpisu stosunkowego od skargi lub sumy wpisu stosunkowego odnoszącego się do punktu 1) decyzji z 23 marca 2023 r. i wpisu stałego odnoszącego się do punktu 2) tej decyzji. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie jest wyłącznie należność pieniężna, a więc - stosownie do art. 231 ppsa - sprawę tę należy zakwalifikować jako "inną sprawę", w której od skargi pobiera się wpis stały.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 198 ppsa, uchylił zaskarżone zarządzenie.