Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 213/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Sędzia WSA Diana Trzcińska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg H.P, M.W, M.W 2, M.G, Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w G. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gdańsku na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 28 stycznia 2021 r. nr WI-I.7840.3.215.2020.GM w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. oddala skargi.


UZASADNIENIE

Skargi H. P., M. W., M. W., M. G. i Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Wojewody Pomorskiego z 28 stycznia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z 30 września 2020 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu I. S.A. Sp. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz ze zjazdem i niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. J. H. / S. w Gdyni dz. nr [...]-[...], obręb [...] zostały wniesione w następującym stanie sprawy:

Po przeprowadzeniu postępowania z wniosku z 7 maja 2020 r. I. S. A. Sp. K. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz ze zjazdem i niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. J. H. / S. w Gdyni dz. nr [..]-[...], obręb [...] Prezydent Miasta Gdyni udzielił wnioskowanego pozwolenia.

Wobec wniesienia odwołań przez A.A.-Z.Z. Wojewoda wydał zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję. Jednocześnie decyzją z tego samego dnia umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniami M. R., J. B., Z. B., E. M., P. O. oraz E. S.

Prowadząc postępowanie odwoławcze, Wojewoda Pomorski jako organ II instancji zobowiązany do ponownego rozpatrzenia wniosku poddał analizie całą dokumentację pod kątem spełnienia warunków z art. 33, art. 34 i art. 35 ustawy Prawo budowlane.

Stosownie do treści art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in.:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt lb, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia -zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

Wedle regulacji art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Natomiast w razie spełnienia wymagań przytoczonych w ww. ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4).

W opinii organu odwoławczego wszystkie wyżej wymienione warunki zostały spełnione, w związku z czym organ I instancji był zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Inwestor, w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedłożył, stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 1 przytoczonej powyżej ustawy (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.), cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu. Projekt budowlany sporządzony został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Ponadto projektanci dołączyli do projektu budowlanego oświadczenie o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W związku z powyższym zostało uznane, że projekt budowlany spełnia wymagania art. 34 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.).

Omawiane zamierzenie inwestycyjne jest również zgodne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą nr IV/47/07 Rady Miasta Gdyni z dnia 24 stycznia 2007 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części nadmorskiej dzielnicy Orłowo w Gdyni oraz planem zatwierdzonym uchwałą nr XXXV/955/17 Rady Miasta Gdyni z dnia 27 września 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania terenu. Teren planowanej inwestycji oznaczono symbolem 042MW2,MP - tereny zabudowy wielorodzinnej niskiej, zabudowy jednorodzinnej z pokojami gościnnymi. Dopuszcza się lokalizację usług w zaznaczonych na rysunku planu strefach.

Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem inwestycji jest budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz ze zjazdem i niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. J. H. / S. w Gdyni dz. nr [..]-[..], obręb [..]. Budynek składa się z dwóch segmentów (Q1, Q2) posadowionych na wspólnej podstawie - kondygnacji podziemnej (garażu). Obiekt jest przykryty dachem płaskim, ma 4 kondygnacje (3 kondygnacje nadziemne i 1 kondygnację podziemną), wysokość do górnej krawędzi attyki - 10,75 m mierzone od naturalnej rzędnej terenu, przy czym plan miejscowy dopuszcza "3 kondygnację nadziemną o wysokość do 11,0 m pod warunkiem realizacji trzeciej kondygnacji na maks. 70% powierzchni rzutu drugiej kondygnacji (wprowadzenie trzeciej kondygnacji wymaga zastosowania rozwiązań architektonicznych wyraźnie akcentujących jej cofnięcie w stosunku do pozostałej części budynku)", co zostało zapewnione w niniejszym projekcie. Dodatkowo uchwałodawca ograniczył szerokość elewacji do 25 m - zaprojektowano 18,52 m w jednym segmencie, a 19,26 w drugim. Z wyliczeń w projekcie budowlanym wynika, iż spełniono wszystkie powyższe warunki planu.

Obowiązująca karta terenu 042MW2,MP szczegółowo precyzuje zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu poprzez ustanowienie minimalnych oraz maksymalnych parametrów zabudowy. Wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki budowlanej wynosi 25,83% powierzchni działki budowlanej, przy dopuszczalnym procencie zabudowy - 35%, a powierzchnia biologicznie czynna wynosi 30,55%, przy minimalnej dopuszczonej wynoszącej 30%. Wymóg dotyczący intensywności zabudowy również został spełniony, gdyż stosunek całkowitej powierzchni użytkowej do powierzchni działki budowlanej daje wskaźnik 0,59 - przy maksymalnym 0,6.

W treści odwołań skarżący domniemywają, iż w rzeczywistości lokale mieszkalne "będą wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na najmie krótkoterminowym", w związku z czym powyższe wskaźniki "zostały znacznie zaniżone". Odpowiadając na te zarzuty wskazał organ odwoławczy, że biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, w tym dokumentację projektową, jak i treść wniosku, obiekt zaprojektowano zgodnie z wytycznymi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jako budynek wielorodzinny niski. Wojewoda wyjaśnił, iż nie może kwestionować określonych rozwiązań projektowych - kontrola projektu ze strony organów architektoniczno-budowlanych ma określone granice, a każde zaprzeczenie przez organ kwalifikacji określonych rozwiązań projektowych musi mieć umocowanie w konkretnym przepisie prawa. W niniejszym przypadku zaprojektowana funkcja oraz przyjęte parametry dla nowoprojektowanych obiektów zostały spełnione i nie budzą zastrzeżeń organu II instancji, zatem w wyżej omówionym zakresie zamierzenie budowlane spełnia wymagania miejscowego planu, a zarzut przekroczenia współczynników określonych w miejscowym planie jest bezzasadny.

Kolejne zastrzeżenie skarżących dotyczy dojazdu na teren nieruchomości. Stosownie do § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm., zwane dalej "WT"), do działki budowlanej oraz do budynku i urządzeń z nim związanych trzeba zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Obsługę komunikacyjną projektowanego budynku zapewniono poprzez planowany zjazd z istniejącego odcinka ul. S., co jest w pełni zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który pozwala na dojazd do przedmiotowej nieruchomości zarówno od ul. S., jak i ul. J. H. Niezależny zjazd i dostęp z ul. H. zaprojektowano dla obsługi technicznej przeniesionej do garażu trafostacji. Strony skarżące zarzuciły niewłaściwą lokalizację zjazdu na teren inwestycji, twierdząc iż "rampa powinna być zlokalizowana wzdłuż ul. H., zamiast wzdłuż granicy z działką nr [..]". Wojewoda dostrzegł, że plan dopuszcza obie możliwości, jednakże, jak wynika z pisma inwestora z 18 sierpnia 2020 r., zjazd do garażu podziemnego nie mógł zostać zaprojektowany od strony ul. H. ze względu na zbyt małą szerokość działki, "nie było możliwości poprowadzenia rampy bezpośrednio z ul. H. na poziom -1 przy zachowaniu niezbędnych, bezpiecznych parametrów zjazdu i wjazdu oraz włączenia się do ruchu w ulicy opierając się na obowiązujących przepisach". Skarżący podnieśli, iż "planowana inwestycja stwarzać będzie również zagrożenie w ruchu lądowym bowiem wyjazd z planowanych w ramach kwestionowanej inwestycji budynków będzie usytuowany zbyt blisko skrzyżowania wskutek czego będzie stwarzał zagrożenie dla skręcających z ul. H. w ul. S. i odwrotnie". Wojewoda wskazał, że zgodnie z oświadczeniem inwestora podłużny kształt działki z dostępem komunikacyjnym od strony ul. S. wymusił konieczność zaprojektowania rampy wzdłuż wschodniej granicy działki inwestycyjnej, tak aby technicznie i zgodnie z obowiązującymi parametrami była możliwość zjechania do zamykanej części podziemnej budynku. Miejsce dostępu do terenu inwestycji ustalono na podstawie wytycznych Zarządu Dróg i Zieleni w Gdyni, zatem "lokalizacja zjazdu do garażu podziemnego została zaprojektowana w jedynym możliwym usytuowaniu na podstawie uzgodnienia i decyzji Wydziału Inwestycji Urzędu Miejskiego w Gdyni". Dodatkowo zjazd jest zlokalizowany w odległości ok. 20 m od skrzyżowania ulic S. i H., zgodnie z § 76a rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124), w niniejszej sytuacji mamy do czynienia ze zjazdem indywidualnym - określonym przez zarządcę drogi jako zjazd niebędący zjazdem publicznym. Przepis § 77 stanowi, iż zjazd z drogi powinien być zaprojektowany i wybudowany w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, wymiarów gabarytowych pojazdów, dla których jest przeznaczony, oraz do wymagań ruchu pieszych. § 79 rozporządzenia szczegółowo precyzuje wymagania, które powinien spełniać zjazd indywidualny, w tym m. in. min. szerokość jezdni i poboczy oraz pochylenie zjazdu. Istotną kwestią jest zdefiniowanie pojęcia obszaru oddziaływania skrzyżowania. W myśl § 3 pkt 9b, poprzez obszar oddziaływania skrzyżowania rozumie się obszar skrzyżowania powiększony o wyznaczone indywidualnie odcinki, na których występuje zwalnianie lub przyspieszanie związane z dojazdem do skrzyżowania lub jego opuszczaniem, jeżeli manewry te nie mogą być wykonane w obszarze skrzyżowania. Zaś poprzez obszar skrzyżowania - rozumie się wspólną część przecinających lub łączących się dróg oraz odcinki tych dróg, na których występują poszerzenia jezdni spowodowane dodatkowymi pasami ruchu lub wyspami kanalizującymi, a w przypadku braku poszerzenia odcinki obejmujące minimalne długości akumulacji i zwalniania określone w § 66 i § 67, zgodnie z którymi odcinek zwalniania przy prędkości miarodajnej <50 km/h powinien wynosić 10-30 m. Dodatkowo w myśl § 170 ust. 1, na skrzyżowaniu oraz przy wjeżdżaniu na drogę ze zjazdu albo z obiektu lub urządzenia obsługi uczestników ruchu bez pasa włączania powinny być zapewnione warunki widoczności, o których mowa w załączniku nr 2, tj. przy ruszaniu z miejsca zatrzymania przy wjeżdżaniu na drogę ze zjazdu w odległości nie mniejszej niż 3,0 m od krawędzi jezdni powinna być zapewniona widoczność drogi z pierwszeństwem przejazdu co najmniej na odległość 40 m. Projekt drogowy został uzgodniony dnia 5 listopada 2019 r. przez Wydział Inwestycji UM Gdyni. Wobec powyższego zarzut zagrożenia bezpieczeństwa Wojewoda uznał za niezasadny.

Biorąc pod uwagę powyższe, w myśl § 14 WT zapewniono odpowiedni dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej. Stosownie zaś do § 16 WT, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m do wejść do budynku wielorodzinnego zapewniono poprzez projektowane chodniki - dla segmentu Q1 z ul. S., dla segmentu Q2 z ul. H. Umożliwiono także dojście osobom niepełnosprawnym do całego budynku poprzez odpowiedniej szerokości dojścia i chodnik o spadku nieprzekraczającym 5%, wejścia do budynku bezpośrednio z poziomu terenu oraz windy przystosowane dla osób niepełnosprawnych.

W oparciu o wytyczne planu (§ 10), zaprojektowano 20 miejsc postojowych dla samochodów osobowych (16 mp. w garażu podziemnym, 4 mp. zewnętrzne ogólnodostępne), przyjmując wskaźnik 1,3 mp. na 1 mieszkanie w budynku wielorodzinnym, w tym min. 30% miejsc postojowych o charakterze ogólnodostępnym (zaprojektowano 10 mieszkań). Zgodnie z § 19 WT, odległość stanowisk postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym powinna wynosić minimum 7 m, a odległość od granicy tej działki nie mniej niż 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. W świetle § 19 ust. 7, zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową. Z analizy projektu zagospodarowania działki wynika, iż zachowano przytoczone przywołanym przepisem odległości:- projektowany budynek znajduje się 7,21 m od miejsc postojowych, a miejsca zlokalizowano bezpośrednio przy granicy z działką drogową nr [...]. Przyjęte w ten sposób rozwiązania projektowe są w całości zgodne z wymaganiami, jakie stawia miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

W treści wniesionych odwołań podniesiono, iż "inwestycja została zlokalizowana zbyt blisko działki skarżących". Trzeba wyjaśnić, iż miejscowy plan ustala nieprzekraczalne linie zabudowy 5,0 m od linii rozgraniczających ulic J. H. i S. Projektowany budynek usytuowano zgodnie z zaznaczonymi na rysunku planu nieprzekraczalnymi liniami zabudowy oraz zgodnie z przepisami budowlanymi i drogowymi. Na podstawie § 12 ust. 1 WT, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy oraz 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. W niniejszym przedsięwzięciu, segment Q1 zlokalizowano ścianą z oknami w odległości min. 5,59 m, a ścianą zewnętrzną klatki schodowej (bez okien) - 4,74 m, od granicy z działką nr [...]. Segment Q2 usytuowano ścianą z oknami w odległości 4,16 m od granicy z działką nr [...], a ścianą bez okien - 3,14 m od granicy z działką nr [...]. Dodatkowo lokalizacja budynku spełnia przepisy przeciwpożarowe usytuowania i odległości od obiektów sąsiadujących (§ 218, § 271 WT). Jak wynika z projektu, odległość do ścian budynków sąsiednich (zabudowa NRO) wynosi ponad 10 m. Ściana otwartej klatki schodowej (w ponad 65% EI30) znajduje się w odległości 8,89 m - 10 m od istniejącego budynku na działce [...], w związku z czym projektowany obiekt budowlany spełnia ww. wymagania przeciwpożarowe. Ponadto, budynek nie ogranicza możliwości budowy obiektów na sąsiednich terenach niezbudowanych. W odniesieniu do obaw skarżących zawartych w treści odwołań, Wojewoda wyjaśnił, iż lokalizacja placu zabaw na działce nr [...] bezpośrednio przy granicy z terenem inwestycji nie jest możliwa przede wszystkim ze względu na zbyt małą odległość od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - zgodnie z § 40 WT odległość ta powinna wynosić co najmniej 10 m, podczas, gdy od istniejącego budynku wielorodzinnego na działce nr [...] do granicy z przedmiotową działką nr [...] jest ok 5,5 m. Z kolei w myśl § 12 ust. 9, odległości podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, od granicy działki budowlanej nie ustala się, zatem lokalizacja niniejszego przedsięwzięcia budowlanego nie ograniczy możliwości rozbudowy podziemnej części istniejącego budynku wielorodzinnego przy ul. S.

Dojazd do garażu podziemnego poprzez rampę zjazdową o szerokości 3 m zlokalizowano w odległości powyżej 1,5 m od granicy z działką sąsiednią, czym spełniono minimalną dopuszczoną przepisami (§ 12 ust 6) odległość od granicy działki budowlanej. Zarzuty stron dotyczą kumulacji spalin między projektowanym budynkiem a budynkiem na działce nr [..], a także nadmiernego hałasu przy wjeździe do garażu. Z projektu budowlanego wynika, iż w celu zminimalizowania hałasu i emisji spalin zaprojektowano rampę zjazdową o spadku nieprzekraczającym 8% oraz zadaszenie nad wyjazdem z garażu, w pozostałej części rampa jest otwarta, co utrudnia kumulację spalin. Dodatkowo w części nadziemnej podzielono budynek na 2 bryły, co umożliwia odpowiednią cyrkulację powietrza.

Strona skarżąca zarzuciła także niewłaściwą lokalizację miejsca gromadzenia odpadów. Zgodnie z projektem budowlanym, pomieszczenie na odpady z odpowiednią ilością pojemników przewidujących segregację śmieci usytuowane są w części podziemnej budynku, co powoduje że inwestycja nie ograniczy możliwości zabudowy terenów sąsiednich, bowiem odległość miejsc do gromadzenia odpadów stałych od okien i drzwi oraz od granicy działki budowlanej w oparciu o § 23 ust. 1 WT nie dotyczy wyodrębnionych pomieszczeń w budynku. Zdaniem Wojewody projekt nie jest sprzeczny z przytoczonym wyżej przepisem.

Z zapisów planu miejscowego wynika, iż obszar inwestycji jest objęty ochroną konserwatorską jako strefa II obszar zabudowy historycznej i współczesnej O. W związku z powyższym część architektoniczna projektu budowlanego została pozytywnie uzgodniona z Miejskim Konserwatorem Zabytków w Gdyni. W odwołaniach strony skarżące poruszyły "kwestię ignorowania zasady zrównoważonego rozwoju urbanistycznego". Kwestie zrównoważonego rozwoju oraz ładu przestrzennego regulują odpowiednie dokumenty planistyczne -akty prawa miejscowego, w tym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jak wyżej wykazano, projektowana zabudowa spełnia zarówno wytyczne dotyczące ochrony konserwatorskiej (§ 5 ust. 1 pkt 3), jak i pozostałe zapisy miejscowego planu w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu oraz ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. Dlatego zarzut niewłaściwej zabudowy uznał Wojewoda za nietrafny. Obowiązujący akt prawny nie narzuca inwestorowi konieczności dostosowania się ustawieniem bryły do zabudowy istniejącej. Ograniczenia i nakazy odnoszące się do formy budynków oraz ich charakterystycznych parametrów są regulowane w planach miejscowych lub decyzjach lokalizacyjnych. Tak jest i w omawianym przypadku. Stosownie do wytycznych miejscowego planu, inwestor zobowiązany był do zaprojektowania budynków o ściśle określonych parametrach, przy czym uchwałodawca pozostawił dowolność w kształtowaniu formy zabudowy. W opinii organu II instancji projekt budowlany spełnia narzucone przez plan ustalenia, a wobec regulacji, że jeżeli żaden przepis prawa nie sprzeciwia się zamierzeniu inwestycyjnemu, to organ ma obowiązek wydać pozytywną decyzję, opierając swoje rozstrzygnięcie na normach prawnych, zaś odmowa udzielenia pozwolenia musi opierać się na wyraźnej sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z przepisem nakładającym expressis verbis konkretne ograniczenia. Taka sytuacja nie zaistniała w konkretnej sprawie.

Przechodząc do analizy obszaru oddziaływania projektowanej zabudowy, która jest także przedmiotem skarg, zauważył organ odwoławczy, że przedmiotowy budynek w części nadziemnej rozdzielono na 2 segmenty, m. in "żeby wszystkie mieszkania sąsiadujące z nowoprojektowaną zabudową miały zapewnione oświetlenie naturalne oraz spełniony był czas nasłonecznienia zgodnie z przepisami technicznymi". Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ograniczenia światła dziennego w istniejącej zabudowie, a w szczególności budynku wielorodzinnym, zlokalizowanym na działce nr [...], poprzez projektowany budynek, organ odwoławczy szczegółowo zweryfikował prawidłowość usytuowania budynku z przepisami § 13, 57 i 60 WT. Jak wynika z projektu budowlanego, analizę przesłaniania, zacieniania i nasłonecznienia przeprowadzono zarówno dla budynku projektowanego, jak i dla istniejącego budynku sąsiedniego (rys. APZT03, APZT04, APZT05 projektu budowlanego). W myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia WT odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

Przepis § 13 ust. 2 precyzuje, iż wysokość przesłaniania, o której mowa powyżej, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części.

Od strony północnej i zachodniej przedmiotowa działka graniczy z pasem drogowym przyległych ulic, od strony południowej teren graniczy z niezabudowaną działką nr [...], od strony wschodniej z działką [...]. Jedyna działka zabudowana znajduje się od strony wschodniej niniejszej nieruchomości (dz. nr [...]). Odległości między krawędziami przesłaniającymi a oknami przesłanianymi w rzucie są większe niż wysokości przesłaniania, zaś w przypadku istniejącego budynku obiekty przesłaniające występują poza ramionami kąta 60°, wyznaczonego na osi okna pomieszczenia przesłanianego. W budynku projektowanym od strony działki z istniejącą zabudową nie ma okien do pomieszczeń mieszkalnych, tym samym spełniono warunek § 13 WT. Uznał organ odwoławczy, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi ani przesłanianie budynku projektowanego, ani budynków sąsiednich.

W oparciu o § 57 ust. 1 rozporządzenia WT, pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Z kolei w myśl § 60 ust. 1, pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8.00-16.00, natomiast pokoje mieszkalne -w godzinach 7.00-17.00. W świetle § 60 ust. 2 przywołanego rozporządzenia, w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1, co najmniej do jednego pokoju. W zatwierdzonym projekcie budowlanym, na rysunkach APZT03, APZT05 znajdują się analiza nasłonecznienia oraz analiza zacieniania sporządzone dla przedmiotowej inwestycji. Powyższe opracowanie zostało sporządzone i podpisane przez dwie osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej. Wyniki analizy opracowano przy użyciu metody polegającej na geometrycznym wyznaczeniu linijki słońca Mieczysława Twarowskiego w okresie równonocy 21 marca - 21 września dla godz. 7-17. Zarówno w części opisowej jak i części graficznej projektu budowalnego wykazano, iż pokoje mieszkalne w istniejącej zabudowie będą miały zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach od 7 do 17. Faktem jest, że niniejsza inwestycja ograniczy wpływ słońca na istniejącą zabudowę działek sąsiednich, niemniej jednak analiza czasu nasłonecznienia potwierdza, iż w każdym budynku (na projektowanej działce oraz działkach sąsiednich) będzie zapewniony normatywny czas nasłonecznienia, wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7-17, a zacienianie budynków sąsiednich nie spowoduje skrócenia czasu nasłonecznienia poniżej minimalnych wymagań § 60 WT. Ponieważ jak przywołano powyżej, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1, co najmniej do jednego pokoju, warunki techniczno-budowlane w tym zakresie należy uznać za spełnione. Po przeanalizowaniu całości zgromadzonego w sprawie materiału, w ocenie organu II instancji ustalenia zawarte w projekcie budowlanym są prawidłowe, tj. zarówno projektowane, jak i istniejące mieszkania mają zapewniony normatywny czas nasłonecznienia wynoszący dla mieszkań wielopokojowych minimum 3 godziny dla minimum 1 pokoju. Biorąc pod uwagę materiał dowodowy, Wojewoda Pomorski stwierdził, iż ustalenia powyższych analiz nie budzą wątpliwości.

W treści odwołań strony podniosły, iż niniejsza inwestycja ograniczy lub uniemożliwi ewentualną zmianę sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na pomieszczenia pracy. Wyjaśnił organ odwoławczy w tym zakresie, iż dla pomieszczeń przeznaczonych do pracy trzeba spełnić wymagania przywołanego wcześniej § 57 ust. 1. Natomiast ust. 2 ww. paragrafu stanowi, iż w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8. Przepis § 60 WT określa wymagany czas nasłonecznienia jedynie w stosunku do pomieszczeń przeznaczonych do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej, w szkole oraz w pokojach mieszkalnych. Realizacja projektowanego budynku nie zmieni powyższych parametrów istniejącej zabudowy. Przepisy § 25-29 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. (Dz.U. Nr 169, poz. 1650) w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy szczegółowo wymieniają wymogi dotyczące oświetlenia miejsc pracy. Stosownie do § 25, w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji. W przepisy nie wprowadzają wymagań dotyczących czasu nasłonecznienia, co więcej w myśl § 29 ust. 3, okna i świetliki powinny być wyposażone w odpowiednie urządzenia eliminujące nadmierne operowanie promieni słonecznych padających na stanowiska pracy. Niezależnie od powyższego zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na pomieszczenia pracy w budynku skarżących nie jest możliwa, bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza lokalizacji usług na działce nr [...].

W treści odwołań skarżący także zarzucili, iż "wadliwie dokonano oceny warunków gruntowych", a "organ I instancji nie przeprowadził żadnych badań geologicznych i nie poczynił żadnych własnych ustaleń w odniesieniu do oceny warunków gruntowych, a w szczególności stabilności gruntu jak również zagrożeń jakie dla stabilności budynku położonego przy ulicy S. spowoduje tak bliska budowa". Organ drugiej instancji zweryfikował, iż wedle dołączonej do projektu budowlanego dokumentacji badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną dla ustalenia warunków gruntowo-wodnych dla projektowanej inwestycji; zamierzenie budowlane zaliczono do II kategorii geotechnicznej o prostych warunkach gruntowych, a planowana inwestycja "nie wpłynie na zmiany warunków gruntowo-wodnych na działce inwestycyjnej, jak i na działkach sąsiednich". Podkreślono, iż projekt geotechniczny oraz projekt obudowy wykopu zostały wykonane przez uprawnionych inżynierów i projektantów. Organy administracji architektoniczno-budowlanej są zobligowane do weryfikacji zgodności zamierzenia budowlanego z prawem. Kwestionowanie oraz dokonywanie weryfikacji ustaleń projektantów w tym zakresie nie należy do zadań organów administracji.

Zarzucono także "nie przewidzenie wystarczających rozwiązań technicznych zabezpieczających sąsiednią istniejącą zabudowę przed skutkami wywołanymi realizacją robót" oraz "bezzasadne zaniechanie dokonania poprzedzającej przedmiotową budowę ekspertyzy technicznej stanu budynku położonego przy ulicy S. w Gdyni, stwierdzającej stan jego bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania oraz uwzględniającej oddziaływania wywołane budową nowych budynków, w tym stan podłoża gruntowego, co było konieczne między innymi z uwagi na planowany sposób posadowienia projektowanych budynków". W oparciu o zgromadzone materiały dowodowe, organ odwoławczy ustalił, iż zaprojektowano wzdłuż granicy działki sąsiedniej zabezpieczenie wykopu w postaci palisady, wykonywanej w technologii bezwibracyjnej, "projektowana obudowa z pali oraz docelowa ściana żelbetowa budynku stanowić mają barierę zabezpieczającą przed osuwaniem ziemi i stabilizującą podłoże gruntowe, przez co prace przy wykonaniu obiektu, jak również jego późniejsza eksploatacja będą bez wpływu na konstrukcję budynku sąsiedniego". Założenia projektowe potwierdzono dołączoną do projektu budowlanego analizą statyczną z uwzględnieniem warunków gruntowych oraz zakresu obciążeń i głębokości projektowanego wykopu. Odpowiednie wyliczenia udowadniają, iż nośność podłoża zapewnia osiadanie bliskie 0 mm przy prawidłowym wykonaniu posadowienia dla budynku 4-kondygnacyjnego. Dodał organ odwoławczy, iż zgodnie z art. 5 ustawy Prawo budowlane, inwestor jest zobowiązany do wykonywania robót budowlanych "w szczególności z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania inwestycji uzasadnionych interesów osób trzecich. W związku z tym także prace odwodnieniowe powinny być tak prowadzone, by nie spowodować rozluźnienia podłoża, ani nie wpłynąć na obniżenie nośności gruntu. Dodatkowo w opinii geotechnicznej dołączonej do projektu budowlanego (str. 171 projektu budowlanego) inwestor zobowiązał się do monitorowania wpływu realizacji inwestycji na obiekt w sąsiedztwie m. in poprzez pomiary geodezyjne w trakcie realizacji inwestycji (zainstalowanie reperów na ścianach zewnętrznych od strony wykopu obiektu budowlanego). Jak wykazano w projekcie budowlanym, przy zastosowaniu odpowiednich rozwiązań przedsięwzięcie budowlane nie wpłynie na osiadanie istniejącego budynku, ani na powstanie nowych spękań i tym samym pogorszenie stanu nieruchomości skarżących, a zatem nie istnieje realne ryzyko katastrofy budowlanej oraz poważnego zagrożenia życia i zdrowia oraz mienia mieszkańców.

W myśl art. 35 ustawy Prawo budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej ocenia zgodność projektu zagospodarowania działki z aktami prawa miejscowego, wymaganiami ochrony środowiska oraz z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projektant zaś w świetle art. 20 Prawa budowlanego odpowiada za opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy Prawo budowlane, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do projektu budowlanego (str. 218) dołączono oświadczenie projektantów, wymagane na podstawie art. 34 ust. 3d pkt 3 Prawa budowlanego, o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

Wobec powyższego, zasięg działań budowlanych w zakresie geotechnicznym nie powinien wykraczać poza granice działki inwestora. Niemniej jednak skarżący zarzucili "wysoce prawdopodobne naruszenie stosunków wodnych pomiędzy działkami [...] i [...]". W treści odwołania podniesiono, iż "posadowienie tak dużego budynku może spowodować podniesienie wód gruntowych, a wybudowanie ogrodów deszczowych nie rozwiąże sytuacji". Organ II instancji ustalił, iż zgodnie z dokumentacją, projekt nie przewiduje zmiany lokalnych uwarunkowań hydrogeologicznych ani ingerencji w wody zarówno powierzchniowe, jak i podziemne. Stosownie do projektu budowlanego, zmiany w ukształtowaniu terenu nie będą powodowały objęcia terenów sąsiednich obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji i będą się ograniczały wyłącznie do działki we własności inwestora. Ukształtowanie terenu jest płaskie, z niewielkimi spadkami w granicach działki inwestycji. Dla zabezpieczenia działek sąsiednich przed zalewaniem zaprojektowano od granic spadki przeciwne, które nie pozwolą na przedostanie się wody na tereny przyległe. Stosownie do wytycznych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, woda odpadowa z terenów biologicznie czynnych ma być odprowadzana powierzchniowo, a z pozostałych terenów - do kanalizacji deszczowej. W projekcie budowlanym zaprojektowano odprowadzanie wody deszczowej poprzez projektowaną instalację zewnętrzną kanalizacji deszczowej do istniejącej sieci kanalizacji deszczowej. Przewidziano odprowadzenie wód deszczowych z rur spustowych z dachu budynku do ogrodów deszczowych, a z terenów utwardzonych poprzez odwodnienia liniowe i opaski żwirowe również do ogrodów deszczowych. Nadmiar wód ma być przekierowany poprzez kolejne studnie kanalizacji deszczowej do zbiornika retencyjnego. Prawidłowość przyjętych rozwiązań w ww. zakresie potwierdzają szczegółowe wyliczenia w części opisowej projektu budowlanego (część 4 branża sanitarna). Dodatkowo w dniu 3 grudnia 2019 r. Prezydent Miasta Gdyni uzgodnił projekt w zakresie zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej wraz z przyłączem do sieci miejskiej. Zważywszy na powyższe, Wojewoda podzielił argumentację organu I instancji, iż wody opadowe zostaną zagospodarowane w obrębie działki inwestora. W związku z tym zarzuty skarżących, dotyczące nieprawidłowych rozwiązań projektowych w zakresie odprowadzania wód deszczowych, uznano za bezzasadne.

Podniesiono w odwołaniach również, iż "planowana inwestycja wymaga poprzedzenia jej wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach." Z analizy obszaru oddziaływania projektowanego obiektu, zawartej w opisie projektu zagospodarowania wynika, że inwestycja nie oddziałuje na tereny sąsiednie w sposób ponad normatywny. Nie projektuje się obiektu lub działalności, których uciążliwości na granicy działki mogłyby powodować przekroczenie standardów jakości środowiska wymaganych dla zabudowy mieszkaniowej. Podkreślono, iż wymóg uzyskania decyzji środowiskowej nie zależy od oddziaływania na sąsiednie tereny, tylko od paramentów określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). § 3 ust. 1 pkt 55 lit a ww. rozporządzenia precyzuje, iż do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę mieszkaniową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, objętą ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 4 ha na obszarach nie objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust.1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. W niniejszym przypadku powierzchnia zabudowy wynosi 0,04 ha, zatem przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej.

W treści odwołania skarżący podnoszą iż "likwidacja roślinności przy granicy działki spowoduje zmianę ekosystemu." Stosownie do projektu zagospodarowania terenu, przeznaczona do usunięcia roślinność koliduje z projektowaną zabudową podziemnej i nadziemnej części budynku. W jej miejsce ma być nasadzona niska i średniowysoka roślinność, która ma rekompensować zieleń usuniętą. Zaprojektowano nasadzenia rekompensacyjne kilku dodatkowych drzew oraz dekoracyjnej zieleni niskiej i średniowysokiej. Spełniono wymagania planu miejscowego dotyczące powierzchni biologicznie czynnej. Skarżący wnioskują o rekompensatę za wycinkę zieleni w postaci "zamontowania delikatnej konstrukcji, po której mógłby piąć się na przykład bluszcz", bądź "posadzenie wysokich krzewów zamiast betonowej ścieżki wzdłuż granicy z działką skarżących tj. nr [...]". Niemniej jednak organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może żądać od inwestora nasadzenia konkretnych form zieleni. Mając na uwadze, że inwestor wypełnił wymogi wynikające z przytoczonych zapisów prawa (w tym prawa miejscowego) nie ma podstaw do wyegzekwowania dodatkowych niezależnych wymogów bądź żądań nie wynikających z tych przepisów.

W odwołaniach zarzucono organowi pierwszej instancji wydanie decyzji z 30 września 2020 r. z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 5 ust 1, 7, 8, 10, 11), w tym "nie przesyłania korespondencji przez organ I instancji" oraz "zbyt krótki czas na zapoznanie się z dokumentacją projektową". Jednakże z akt sprawy wynika, iż wszystkie strony były informowane na każdym etapie postępowania o jego toku. Organ pierwszej instancji umożliwił stronom zapoznanie się z dokumentacją projektową oraz wniesienie ewentualnych uwag i zarzutów, co też skarżący uczynili w trakcie postępowania oraz odwołując się od wydanej decyzji. Wszystkie wniesione przez strony uwagi zostały przesłane do inwestora, a pisma wyjaśniające sporne kwestie odesłane skarżącym. W treści odwołań podano, iż "organ nie informował o planowanej inwestycji i możliwości rozwiązań korzystnych dla stron". W trakcie postępowania przed organem I instancji Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej (mieszkańcy budynku przy ul. S.) wniósł o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Jak słusznie zauważył organ I instancji "skoro dokumentacja projektowa jest kompletna i spełnia wszystkie wymogi, które stawia miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy techniczne, przeprowadzenie rozprawy administracyjnej nie przyspieszyłoby ani nie uprościło postępowania". W myśl art. 89 § 2 Kpa, organ powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Zdaniem organu I instancji w przypadku niniejszej sprawy nie zaistniała potrzeba uzgodnienia interesu stron. Organ ocenił zgodność z prawem i fakt ustaleń na rozprawie nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Jeżeli inwestor przedłoży projekt budowlany sporządzony w sposób zgodny z wymaganiami ustawy Prawo budowlane, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, wykonany przez projektantów i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane oraz uzyska wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów, a także projektowana inwestycja będzie zgodna z warunkami techniczno-budowlanymi i z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu, organ nie ma możliwości odmówić zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zważywszy na powyższe organ I instancji słusznie odmówił przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Podkreślono ponadto, iż subiektywne odczucia stron postępowania związane z lokalizacją czy rozmiarem inwestycji nie mogą stanowić przesłanki dla odmowy wydania pozwolenia na budowę. W szczególności przeszkody takiej nie może stanowić ewentualne obniżenie wartości nieruchomości odwołujących będące efektem lokalizacji inwestycji. Żaden bowiem przepis prawny nie daje gwarancji niezmienności wartości gruntów czy lokali, a ich cena zależy od wielu czynników. Natomiast organy administracji architektoniczno-budowlanej z całą pewnością nie są powołane do badania wpływu projektowanej inwestycji na przewidywaną zmianę wartości nieruchomości sąsiednich. Jest to kwestia z zakresu prawa cywilnego, która mogłaby być rozstrzygana w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Jeżeli inwestycja w żadnym punkcie nie wykazuje sprzeczności z wymogami stawianymi przez przepisy prawa, to spowodowane nią ewentualne dolegliwości dla otoczenia nie mogą być uznane za uzasadniające odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego rolą organów w przedmiotowym postępowaniu było takie rozpatrzenie sprawy, aby spełnione były wszystkie wymogi prawne zawarte w Prawie budowlanym i przepisach szczególnych. Jeśli wymagania te są spełnione, a taka sytuacja ma miejsce w rzeczonej sprawie, to organy zobligowane są do wydania stosownej decyzji o pozwolenia na budowę.

W ocenie organu odwoławczego, wbrew zarzutom odwołania w sprawie nie doszło do naruszenia podnoszonych przez strony odwołujące przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Prezydent Miasta Gdańska w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego, zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 Kpa.

W skardze H.P., M.W. i M. W. zarzucono naruszenie przepisów przez:

1) wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Gdyni pomimo faktu, iż w tej sprawie wydano już wcześniej decyzję z 28 stycznia 2021 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego od tej decyzji, co czyni ją wydaną z naruszeniem res iudicata i oznacza, że jest ona obarczona wadą nieważności;

2) zaniechanie zebrania materiału dowodowego oraz niedokonanie wyczerpującej, logicznej i wnikliwej analizy posiadanego materiału dowodowego;

3) zaniechanie wystosowania do stron zawiadomień formułowanych na podstawie art. 10 ust. 1 Kpa, w tym zawiadomienia o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego oraz możliwości zapoznania się z całością akt przed wydaniem decyzji;

4) zaniechanie wyjaśnienia kluczowych okoliczności dla rozpoznania sprawy;

5) zaniechanie uwzględnienia interesów i praw innych stron postępowania niż inwestor, a w konsekwencji usankcjonowanie ich naruszenia.

Uzasadniając sformułowane zarzuty wskazali skarżący w pierwszej kolejności, że są właścicielami lokali znajdujących się pod adresem ul. S. [...] i [...] w Gdyni. Okna lokali wychodzą wprost na miejsce planowanej inwestycji i najdolegliwszym naruszeniem ich interesu prawnego jest okoliczność, że realizacja inwestycji spowoduje w lokalach brak dostępu do światła w zakresie wyznaczanym przez właściwe normy. Kwestionują skarżący twierdzenie organów, że zatwierdzony projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia branżowe i to autorzy odpowiadają za jego treść i przyjęte tam rozwiązania. Odnoszą to skarżący do dostępu do światła, gdzie Wojewoda zestawia analizę projektanta z przepisem zamiast badać czy analiza została wykonana prawidłowo, warunki gruntowe gdzie podpiera się treścią oświadczeń w projekcie bez rozważenia sytuacji, gdy budynek skarżących zacznie pękać to będzie to nieodwracalne, doboru rozwiązań technicznych i oddziaływania robót w zakresie geotechnicznym, gdzie za pewne przyjęły organy, że wibracji nie będzie na podstawie oświadczenia zawartego w projekcie oraz oddziaływanie na wody gruntowe, którego argumentu także organ nie uznał opierając się na oświadczeniu w projekcie.

Postawili skarżący tezę, że zabezpieczenie interesów prawnych stron postępowania nie powinno następować poprzez nieegzekwowalne oświadczenie inwestora o zamiarze monitorowania wpływu inwestycji na obiekty sąsiednie. Niestety Wojewoda uznał, że w kontekście złożenia go nie ma podstaw do formułowania żadnych oczekiwań względem inwestora, czy konieczności nałożenia na niego obowiązków, które chroniłyby interes innych stron.

Kwestionują także bezkrytyczne przyjęcie dokumentów przedstawionych przez inwestora bez ich należytej oceny w zakresie zgodności tak z prawem, jak i z uwzględnieniem podnoszonych zarzutów. Wskazując na analizę nasłonecznienia podnieśli skarżący, że żaden przepis warunków technicznych nie posługuje się datami tylko pojęciem równonocy, ale jest to zdarzenie ruchome. W 2020 i 2021 r. daty równonocy to 20 marca i 22 września. Tym samym analizę przeprowadzono na inny moment niż wynika to z przepisów prawa, a jej wyniki są nieprzydatne dla oceny spornego zamierzenia inwestycyjnego. Oznacza to także, że twierdzenia o spełnianiu przez sporną inwestycję warunku nieprzekraczania norm dotyczących przesłaniania są gołosłowne

Zarzucają także organowi odwoławczemu naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 Kpa). Dotyczy to w szczególności nieumożliwienia przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przypominają, że jest to moment kluczowy dla każdego postępowania, pozwala on bowiem stronom ocenić treść zgłoszonych przez siebie zarzutów i wniosków względem akt sprawy oraz czynności podjętych przez organ. Dzięki niemu strony wiedzą na przykład czy ich odwołania były komunikatywne i zostały prawidłowo zrozumiane, jak odnoszą się do nich inne strony postępowania i co organ zrobił celem rozpoznania sprawy.

Uzasadniając zarzut res iudicata wskazali skarżący, że Wojewoda postąpił w sposób sprzeczny z prawem, albowiem wydał dwa rozstrzygnięcia główne kończące tę samą sprawę w sposób sprzeczny. Zaskarżoną decyzją z 28 stycznia 2021 r. orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Drugą decyzją z 28 stycznia 2021 r. orzeczono o umorzeniu postępowania odwoławczego (dot. wszystkich odwołań ). Odnosząc się do sentencji decyzji stwierdzono, że każda z decyzji kończy całość postępowania względem wszystkich stron lub podmiotów występujących w postępowaniu odwoławczym. Żadna z decyzji nie jest skierowana tylko do niektórych z nich. Skutkiem decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze jest stwierdzenie, że decyzja organu I instancji nie została skutecznie podważona, a więc to ona nadaje wnioskodawcy uprawnienie lub nakłada obowiązek.

Skarżący zwrócili uwagę, że część z ich sąsiadów, którzy znajdują się w analogicznej sytuacji została pozbawiona statusu strony, a ich odwołania nie zostały rozpoznane. Nawet gdyby część z zarzutów była między nimi podobna, to lokale (prawa), do których się one odnoszą znajdują się w różnych miejscach, co oznacza, że konieczne jest indywidualne badanie sprawy każdego z odwołujących się. Organ niewątpliwie zaniechał takiej analizy.

M. G. w swojej skardze zarzucił:

1. nieważność zaskarżonej decyzji ze względu na uprzednie wydanie w tej samej sprawie (tożsamej przedmiotowo i podmiotowo) decyzji z dnia 28 stycznia 2021 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji tj. Prezydenta Miasta Gdyni (art.138 § 1 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa);

2. naruszenie art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania i rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niezbędnego do analizy poprawności złożonego organowi I instancji projektu budowlanego, przez co organ II instancji wydał decyzję, która rażąco narusza prawo i słuszny interes skarżącego oraz innych mieszkańców budynku położonego w Gdyni przy ulicy S.;

3. naruszenie art. 8 Kpa poprzez prowadzenie przez organ II instancji postępowania w sposób rażąco naruszający statuowane w tym przepisie standardy staranności, rzetelności, obiektywizmu, proporcjonalności i równego traktowania stron mających zagwarantować równość wobec prawa i tym samym poprzez całkowite zlekceważenie zasady nakazującej pogłębianie zaufania obywatela do organów państwa;

4. naruszenie art. 10 § 1 Kpa, art. 6 ust. 3 pkt c Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 16 ust. 3 Europejskiego kodeksu dobrej administracji oraz art. 41 ust. 2 lit. a Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2012/C 326/02) poprzez:

(i) brak powiadomienia skarżącego oraz innych mieszkańców budynku położonego w Gdyni przy ulicy S. o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się z całością akt przed wydaniem zaskarżonej decyzji i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów

(ii) poprzez brak rozpoznania wniosków dowodowych skarżącego:

5. naruszenie art. 11 Kpa poprzez brak należytego wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się organ II instancji przy załatwieniu sprawy;

6. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne uznanie przez organ II instancji, że decyzja organu I instancji w przedmiocie:

(i) zatwierdzenia projektu budowlanego, niespełniającego wymogów określonych w przepisach obowiązującego prawa, w tym przepisach techniczno-budowlanych oraz naruszającego podstawowe wymagania dotyczące obiektów budowlanych określonych w załączniku 1 do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.) oraz

(ii) udzielenia pozwolenia na budowę była prawidłowa i zgodna z obowiązującym prawem, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji i błędnego rozstrzygnięcia w sprawie:

7. naruszenie § 13 w związku z § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U.2019.1065 t.j. z dnia 2019.06.07.) poprzez:

(i) bezpodstawne uznanie, iż zatwierdzenie projektu budowlanego przez organ I instancji pomimo, że projekt ten w oczywisty sposób nie spełniał wymogów określonych w w/w przepisach dotyczących zapewnienia minimalnego naturalnego oświetlenia dziennego w budynku położonego przy ulicy S. w Gdyni było zgodne z obowiązującym prawem i tym samym poprzez

(ii) bezpodstawne, z rażącym naruszeniem prawa, zaakceptowanie wadliwego pozwolenia na budowę wydanego przez organ I instancji i finalnie wydanie sprzecznej z prawem decyzji w II instancji;

8. naruszenie § 204 rozporządzenia poprzez:

(i) bezpodstawne uznanie przez organ II instancji, iż zatwierdzenie projektu budowlanego przez organ I instancji było zgodne z obowiązującym prawem, pomimo braku jakiejkolwiek weryfikacji czy budowa, technologia wykonania oraz wzniesienie projektowanych budynków w bezpośrednim sąsiedztwie budynku położonego przy ulicy S. w Gdyni nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia dla tego budynku oraz bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu, a także obniżenia jego przydatności do użytkowania i tym samym poprzez

(ii) bezpodstawne, z rażącym naruszeniem prawa, zaakceptowanie wadliwego pozwolenia na budowę wydanego przez organ I instancji i finalnie wydanie sprzecznej z prawem decyzji w II instancji;

9. naruszenie § 206 ust. 1 WT poprzez:

(i) bezpodstawne uznanie, iż zatwierdzenie projektu budowlanego i tym samym wydanie wadliwego pozwolenia na budowę przez organ I instancji pomimo bezzasadnego zaniechania przez ten organ dokonania koniecznej ekspertyzy technicznej stanu budynku położonego przy ulicy S. w Gdyni, ustalającej jego obecny stan techniczny oraz uwzględniającej negatywne oddziaływania na ten budynek wywołane planowaną inwestycją, w kontekście (a) braku zbadania przez inwestora stanu podłoża gruntowego, koniecznego ze względu na (b) sposób wykonania i posadowienia projektowanych budynków w technologii palowania i tym samym

(ii) z uwagi na bezzasadne zaniechanie przez organ II instancji dokonania wskazanej wyżej analizy, bezpodstawne, z rażącym naruszeniem prawa, zaakceptowanie przez ten organ wadliwego pozwolenia na budowę wydanego przez organ I instancji i finalnie wydanie sprzecznej z prawem decyzji w II instancji.

W uzasadnieniu podkreślono, że skarżący złożył w postępowaniu odwoławczym wnioski dowodowe, ale - po pierwsze - nie zostały one w ogóle rozpoznane przez Wojewodę Pomorskiego i - po drugie -bazowały one jedynie na materiale zebranym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i siłą rzeczy nie uwzględniały (gdyż z oczywistych względów nie mogły uwzględniać) materiału zebranego w postępowaniu odwoławczym

W sprawie nie przeprowadzono żadnych (i) badań w przedmiocie nadmiernego zacienienia mieszkań położonych w budynku przy ulicy S. w Gdyni, (ii) badań geologicznych i ustaleń w odniesieniu do oceny warunków gruntowych, a w szczególności stabilności gruntu jak również zagrożeń jakie dla stabilności budynku położonego przy ulicy S. spowoduje tak bliska budowa, (iii) badań stanu wspomnianego budynku, szczególnie w kontekście przewidzianej w projekcie technologii posadowienia projektowanych budynków na palach i oczywiście negatywnego wpływu jaki palowanie w tak biskim sąsiedztwie wpłynie na stan techniczny nie tylko sąsiedniego budynku, ale i znajdujących się w nim mieszkań, (v) racjonalnych analiz możliwości wyrządzenia jego mieszkańcom niepowetowanej szkody, a wszystkie te istotne dla prawidłowej decyzji zostały przez Wojewodę Pomorskiego arbitralnie skwitowane apriorycznym założeniem, że w/w ryzyka w ogóle nie wystąpią, a potrzeba wyjaśnienia tak istotnych okoliczności rzekomo nie istnieje.

Wspólnota Mieszkaniowa [..] we wniesionej skardze podniosła, że nie rozpatrzono zarzutów i argumentów podnoszonych w odwołaniu Wspólnoty oraz jednocześnie inną decyzją w tej samej sprawie umorzono postępowanie odwoławcze. Nie informując o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego pozbawił Wojewoda skarżącą możliwości ustosunkowania się do materiału dowodowego. Jednocześnie pominięto oczekiwania co do przeprowadzenia dowodów.

Pismem z 14 stycznia 2022 r. Prokurator Okręgowy w Gdańsku zgłosił swój udział w postępowaniu domagając się jednocześnie uwzględnienia skarg wniesionych w niniejszej sprawie argumentując to tym, że decyzja Wojewody została wydana:

1) pomimo nie ustalenia w sposób prawidłowy katalogu stron postępowania, w tym:

a) bezpodstawnego niezawiadomienia niektórych stron postępowania o wszczęciu postępowania, ani żadnej innej czynności związanej postępowaniami, w tym niedoręczenie decyzji obu organów architektoniczno-budowlanych (np.: P. B., M.H., spadkobiercy J. L., spadkobiercy T. G.-D.);

b) bezpodstawnego wykluczenia z postępowania niektórych stron postępowania (np.: E. S.) – która jest właścicielką mieszkania pod adresem ul. S. o księdze wieczystej [...], a jej mieszkanie znajduje się od strony inwestycji. Za strony postępowania Wojewoda Pomorski uznał wszystkich właścicieli lokali budynku przy ul. S., których lokale znajdują się od strony Inwestycji, za wyjątkiem E. S. Wyłączną przyczyną pozbawienia jej przymiotu strony i umorzenia wobec niej postępowania odwoławczego jest okoliczność, że nie odpowiedziała na pismo Wojewody Pomorskiego - por. uzasadnienie decyzji o umorzeniu postępowania;

c) bezpodstawnego prowadzenia postępowania z udziałem osób zmarłych i bez ustalenia ich spadkobierców (np.: spadkobiercy J. L., spadkobiercy T. G.-D.);

2) bezpodstawnego prowadzenia postępowania przeciwko zmarłym stronom postępowania, a nie osobom, które w wyniku śmierci stron wstąpiły w ich prawa ( J. L., T.G.-D.);

3) z bezpodstawnym pominięciem niektórych stron postępowania; - zgodnie z wykazem stron postępowania do decyzji organu I instancji z 22 września 2020 r. stronami postępowania było 81 osób fizycznych. Wojewoda Pomorski kończąc postępowanie w II instancji wydał dwie decyzje z 28 stycznia 2021 r.. Pierwszą, utrzymującą w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę, skierował do 11 osób fizycznych. Drugą, umarzającą postępowanie odwoławcze, skierował do 17 osób fizycznych, z czego 11 osób jest tożsamych z decyzją o utrzymaniu w mocy pozwolenia. Oznacza to, że Wojewoda nie rozstrzygnął sprawy wobec 64 stron postępowania będących osobami fizycznymi (w tym na przykład wydał decyzję wobec M. R., a nie wydał decyzji wobec A. R., choć są współwłaścicielami mieszkania przy ul. S. - por. rozdzielnik decyzji o umorzeniu);

4) z naruszeniem zasady res iudicata:

a) jedno postępowanie zostało zakończone dwoma decyzjami administracyjnymi. W dodatku są one ze sobą sprzeczne. Z treści sentencji wynika, że pierwsza z nich utrzymuje w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę, a druga umarza postępowanie wobec wszystkich stron postępowania (nie wskazano w niej, aby umarzano tylko względem niektórych podmiotów);

b) decyzje Wojewody Pomorskiego o utrzymaniu w mocy i umorzeniu postępowania są skierowane jednocześnie do tych samych adresatów, gdyż z rozdzielnika decyzji wynika, że skierowano je do tych samych 11 osób fizycznych. Tym samym nawet gdyby uznać, że decyzja o umorzeniu skierowana jest wyłącznie do adresatów ujętych w rozdzielniku decyzji (choć pozostałoby to w sprzeczności z jej sentencją), to równocześnie rozpatrzono odwołania (w decyzji utrzymującej pozwolenie) i nie rozpatrzono odwołań (w decyzji umarzającej) wszystkich wskazanych osób (tj. rozpatrzono je pomimo umorzenia postępowania);

5) pomimo nierozpatrzenia zarzutów odwołań i nieprzeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, w tym samodzielnego zebrania i weryfikacji materiału dowodowego - aktywność organu architektoniczno-budowlanego oraz organu II instancji nie może zakończyć się na sprawdzeniu czy dokumentacja projektowa została podpisana przez osoby o określonych kompetencjach. Organ II instancji nie przeprowadził nawet dowodów wnioskowanych przez strony (por. wnioski dowodowe M. G.), nie wspominając już o przejawieniu własnej inicjatywy w przedmiocie obowiązku merytorycznej kontroli prawidłowości decyzji organu I instancji. Wadliwa jest w szczególności analiza nasłonecznienia, gdyż została ona opracowana dla wadliwych dat równonocy (opracowano ją dla dat 21 marca i 21 września, podczas gdy w czasie prowadzenia postępowania, tj. latach 2020-2021 równonoc przypadała w dniach 20 marca i 22 września);

6) pomimo nieumożliwienia stronom wypowiedzenia się w przedmiocie materiału dowodowego (rażące naruszenie art. 10 Kpa) - sformułowanie zawiadomienia dałoby stronom wiedzę na temat tego czy organ podjął jakąś inicjatywę dowodową celem wyjaśnienia sprawy i czy muszą przedstawić nowe wnioski dowodowe;

7) przedmiotowe decyzje obarczone są wadą nieważności, gdyż -

a) wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa:

- adresatami decyzji o pozwoleniu na budowę są osoby zmarłe (zmarły przed wszczęciem postępowania i wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta Gdyni);

- w postaci nie rozpatrzenia wszystkich odwołań, które wpłynęły do organu II instancji - z uzasadnienia decyzji o utrzymaniu w mocy pozwolenia na budowę wynika, że 5 listopada 2020 r. Prezydent Miasta Gdyni przekazał Wojewodzie Pomorskiemu odwołania B. A. i M. N. Wojewoda uznał, że odwołania wpłynęły po terminie i ich nie rozpoznał. Jednocześnie żadna z decyzji Wojewody Pomorskiego z 28 stycznia 2021 r. nie jest skierowana do Państwa A., choć jedną z nich umarza on postępowania odwoławcze;

- w postaci pozostawienia bez rozpoznania odwołań B. A.N. i M.N. z uwagi na przekroczenie terminu do jego wniesienia, choć z treści art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.) wprost wynika, że Wojewoda był zobowiązany do zawiadomienia wnoszących odwołanie o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia im terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania;

b) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną - patrz res iudicata.

Dodał Prokurator, że w sprawie decyzji Wojewody Pomorskiego z 28 stycznia 2021 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z 30 września 2020 r. w przedmiocie bezpodstawnego wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz ze zjazdem i niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. H./S. w Gdyni oraz bezpodstawnego utrzymania tej decyzji w mocy przez organ II instancji doszło do:

a) nieważności wydanych przez organ II instancji decyzji ze względu na uprzednie wydanie w tej samej sprawie (tożsamej przedmiotowo i podmiotowo) decyzji z dnia 28 stycznia 2021 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji tj. Prezydenta Miasta Gdyni (art. 138 § 1 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa);

b) naruszenia art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania i rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niezbędnego do poprawnej analizy poprawności złożonego organowi I instancji projektu budowlanego, przez co organ II instancji wydał decyzję, która rażąco narusza prawo i słuszny interes skarżących oraz innych mieszkańców budynku położonego w Gdyni przy ulicy S.;

c) naruszenia art. 8 Kpa poprzez prowadzenie przez organ II instancji postępowania w sposób rażąco naruszający statuowane w tym przepisie standardy staranności, rzetelności, obiektywizmu, proporcjonalności i równego traktowania stron mających zagwarantować równość wobec prawa i tym samym poprzez całkowite zlekceważenie zasady nakazującej pogłębianie zaufania obywatela do organów państwa;

d) naruszenia art. 10 § 1 Kpa, art. 6 ust. 3 pkt c Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 16 ust. 3 Europejskiego kodeksu dobrej administracji oraz art. 41 ust. 2 lit, a Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2012/C 326/02) poprzez: - brak powiadomienia skarżących oraz innych mieszkańców budynku położonego w Gdyni przy ulicy S. o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się z całością akt przed wydaniem zaskarżonej decyzji i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów

- poprzez brak rozpoznania złożonych w postępowaniu przed organem II instancji wniosków dowodowych;

e) naruszenie art. 11 Kpa poprzez brak należytego wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się organ II instancji przy załatwieniu sprawy;

f) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne uznanie przez organ II instancji, że decyzja organu I instancji w przedmiocie:

- zatwierdzenia projektu budowlanego, niespełniającego wymogów określonych w przepisach obowiązującego prawa, w tym przepisach techniczno-budowlanych oraz naruszającego podstawowe wymagania dotyczące obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.) oraz udzielenia pozwolenia na budowę była prawidłowa i zgodna z obowiązującym prawem, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji i błędnego rozstrzygnięcia w sprawie:

g) naruszenie § 13 w związku z § 57 i § 60 WT poprzez:

- bezpodstawne uznanie, iż zatwierdzenie projektu budowlanego przez organ I instancji, pomimo, że projekt ten w oczywisty sposób nie spełniał wymogów określonych w w/w przepisach dotyczących zapewnienia minimalnego naturalnego oświetlenia dziennego w budynku położonym przy ulicy S. w Gdyni było zgodne z obowiązującym prawem i tym samym poprzez

- bezpodstawne, z rażącym naruszeniem prawa, zaakceptowanie wadliwego pozwolenia na budowę wydanego przez organ I instancji i finalnie wydanie sprzecznej z prawem decyzji w II instancji;

h) naruszenie § 204 WT poprzez:

- bezpodstawne uznanie przez organ II instancji, iż zatwierdzenie projektu budowlanego przez organ I instancji było zgodne z obowiązującym prawem, pomimo braku jakiejkolwiek weryfikacji czy budowa, technologia wykonania oraz wzniesienie projektowanych budynków w bezpośrednim sąsiedztwie budynku położonego przy ulicy S. w Gdyni nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia dla tego budynku oraz bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu, a także obniżenia jego przydatności do użytkowania.

Prokurator wskazał ponadto, że precyzyjne uzasadnienie prawne przemawiające za wadliwością wydanych decyzji oraz opisanego rażąco naruszającego obowiązujące prawo postępowania organów obu instancji zawiera się zasadniczo w ugruntowanej linii orzeczniczej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, której dobitnymi przykładami są wyroki z 14 lutego 2013 r., o sygn. akt II SA/Gd 58/12 i 26 marca 2014 r. o sygn. akt II SA/Gd 894/13.

Z uwagi na to, iż jest to stanowisko ugruntowane w szeregu judykatów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku tj. Sądu rozpoznającego przedmiotowe sprawy tym samym nie istnieje potrzeba ich obszernego cytowania i wystarczające jest odwołanie się do dorobku orzeczniczego tego Sądu i przywołanych wyżej jego rozstrzygnięć.

Skarżący H. P., M. W. i M. W. do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z 12 maja 2022 r. załączyli analizę nasłonecznienia lokali w budynku przy ul. S., gdzie posiadają mieszkalnia. Wskazali, że z dokumentu tego wynika, że realizowana inwestycja ponadnormatywnie ograniczy dostęp do światła słonecznego w lokalach mieszkalnych. Zaznaczyli, że celem zapewnienia gwarantowanego przepisami czasu nasłonecznienia w lokalach konieczna jest korekta kształtu budynku na ostatniej kondygnacji.

Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na wniesione skargi wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym – zgodnie z przywołanymi wcześniej przepisami p.p.s.a. – wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przystępując do merytorycznej oceny skarżonej decyzji i zarzutów wobec niej sformułowanych to nastąpi w trzech blokach tematycznych: oceny zarzutów w zakresie zarzutów mogących prowadzić do stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji oraz wznowienia postępowania, naruszenia przepisów postępowania oraz oceny zarzutów uchybienia przepisom prawa materialnego.

Zanim Sąd przystąpi do oceny zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego w pierwszej kolejności dokona oceny najdalej idących w skutkach zarzutów mogących skutkować stwierdzeniem nieważności skarżonej decyzji bądź wznowieniem postępowania administracyjnego, których to zaistnienie obliguje Sąd do uchylenia kontrolowanych rozstrzygnięć.

Wszystkie skargi wniesione w niniejszej sprawie zawierają zarzut nieważności skarżonej decyzji wywodzony z uchybienia przez organ odwoławczy przepisowi art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Skrótowo przypomnieć należy, że autorzy tego zarzutu wywodzą naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej z okoliczności, że Wojewoda rozpoznając odwołanie mieszkańców budynku przy ul. S. w Gdyni wobec części odwołujących umorzył postępowania odwoławcze wobec odmowy przyznania im statusu strony postępowania oraz wydał decyzję merytoryczną po analizie odwołań podmiotów, którym status strony postępowania przyznał. Wobec powyższego w dniu 28 stycznia 2021 r. Wojewoda wydał dwie decyzje o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji i o umorzeniu postępowania odwoławczego. Według autorów skargi i Prokuratora Okręgowego w Gdańsku decyzja obarczona jest wadą nieważności wobec wydania dwóch decyzji w tej samej sprawie. Sąd rozpoznający niniejszą skargę nie podziela stanowiska skarżących i Prokuratora, że w niniejszej sprawie występuje stan powagi rzeczy ostatecznie rozstrzygniętej. Stan taki występuje, o ile przedmiot, podmioty postępowania oraz stan prawny i faktyczny sprawy są identyczne, tożsame. O tożsamości spraw można mówić wówczas, gdy dostrzegalna jest identyczność czterech elementów identyfikujących stosunek administracyjnoprawny: podmiotów, przedmiotu, determinanty faktycznej oraz determinanty prawnej. Proste zestawienie tych elementów decyzji utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji i decyzji o umorzeniu postępowania prowadzi do oczywistego wniosku, że ta tożsamość pomiędzy dwoma rozstrzygnięciami z 28 stycznia 2021 r. nie wystąpiła. Po pierwsze rozstrzygnięcia Wojewody oparte są na odmiennych podstawach prawnych – art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Po drugie dotyczą odwołań wniesionych przez inne podmioty. Skarżona decyzja została wydana wobec rozpoznania odwołań wniesionych przez A.A.-Z.Z. Decyzja o umorzeniu postępowania dotyczyła zaś postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniami M. R., J. B., Z. B., E. M., P. O. oraz E. S. Wymienione decyzje mają odmienny zakres podmiotowy i podstawę prawną, także odmienne ustalenia faktyczne stanowią podstawę podjętych rozstrzygnięć. Każda z decyzji Wojewody odnosi się do odwołań konkretnych osób wskazanych w oznaczeniu stron. Autorzy rozpoznawanego zarzutu wadliwie identyfikują podmioty wskazane w rozdzielniku doręczenia jako podmioty, o których prawach i obowiązkach rozstrzyga dana decyzja i których dotyczy konkretne rozstrzygnięcie nie dostrzegając powyżej wyartykułowanych różnic, które przeczą twierdzeniom o tożsamości spraw rozstrzygniętych decyzjami z 28 stycznia 2021 r.. W swoim stanowisku Prokurator Okręgowy powołał się na argumentację zawartą w wyrokach tutejszego Sądu w sprawach sygn. akt II SA/Gd 58/12 i sygn. akt II SA/Gd 894/13. Pierwsza z wymienionych spraw dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, gdzie Sąd wskazał, że "co do zasady, organ winien zatem wydać w sprawie jedną decyzję kończącą postępowanie odwoławcze w stosunku do wszystkich skarżących stron. Jest to oczywisty i bezwzględny wymóg w przypadku merytorycznego rozpatrywania sprawy. W przypadku, jeżeli z uwagi na brak przymiotu strony u wnoszącego odwołanie istnieją przesłanki do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, rozstrzygnięcie tej kwestii także winno nastąpić łącznie z merytorycznym rozpatrzeniem sprawy w jednej decyzji, załatwiającej jednocześnie wszystkie wniesione odwołania. Za dopuszczalne uznaje się także wydanie odrębnej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego." W sprawie sygn. akt II SA/Gd 894/13 Sąd stwierdził, że wskutek wydania wyroku uchylającego postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania zaistniała zatem sytuacja, w której wydana jest decyzja ostateczna kończąca postępowanie odwoławcze - merytorycznie rozstrzygająca sprawę - zaskarżona w niniejszej sprawie i nierozstrzygnięta pozostaje część wniesionych odwołań. Taki stan uzasadnia uchylenie decyzji badanej w niniejszej sprawie".

Powyżej opisane skrótowo sprawy posiadają odmienny stan faktyczny i nie mogą stanowić argumentu przemawiającego za uwzględnieniem wniesionych skarg, bowiem w rozpoznawanej sprawie skargi wniesione zarówno na decyzję merytoryczną oraz na decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze zostały rozpoznane jednocześnie i nie zostały uwzględnione. Także odwołania wniesione od decyzji organu pierwszej instancji zostały rozpoznane równocześnie pomimo, że nastąpiło to dwoma decyzjami na odmiennych podstawach prawnych.

W skardze Prokuratora zarzucono organom architektoniczno-budowlanym brak zawiadomienia niektórych stron postępowania o jego prowadzeniu poprzez niedoręczenie zawiadomienia o jego wszczęciu, wydaniu decyzji oraz podejmowaniu czynności w stosunku do osób zmarłych i bez ustalenia ich spadkobierców. Wskazać w tym zakresie należy, że weryfikując skuteczność doręczeń w postępowaniu sądowym pozyskał Sąd wiedzę o fakcie zgonu stron postępowania i dostrzegł także, że decyzje zostały do osób tych wysłane. Jednak nie powoduje to w ocenie składu orzekającego jakichkolwiek negatywnych skutków dla wydanych decyzji. Po pierwsze z tego powodu, że osoby zmarłe nie nabyły w niniejszym postepowaniu statusu strony postepowania, bowiem ich zgon nastąpił przed wszczęciem postępowania, czego dowodzą znajdujące się w aktach sądowych akty zgonu. Natomiast w stosunku do stron, które zmarły w toku postępowania sądowego, zostały poczynione skuteczne ustalenia ich następców prawnych. Wracając do okoliczności skierowania (wysłania) do osób nieżyjących rozstrzygnięć administracyjnych to zaznaczyć należy, że ani zaskarżona decyzja, ani decyzja Prezydenta Miasta Gdyni nie zostały skierowane (w sensie kształtowania ich sytuacji prawnej) do osób nieżyjących, ale do inwestora, któremu organ przyznał uprawnienie realizacji inwestycji. Osoby zmarłe zostały natomiast wymienione w obu decyzjach, jako osoby otrzymujące decyzję, a nie jej adresaci. Fakt, że osoba, której wysyłana do wiadomości była decyzja nie żyła nie powoduje nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), gdyż taką przesłankę wyczerpuje wyłącznie skierowanie decyzji do nieżyjącego, a więc do osoby będącej zobowiązaną rozstrzygnięciem.

Należy pamiętać, że o rażącym naruszeniu prawa, jako przesłance nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, można twierdzić wówczas, gdy decyzja administracyjna reguluje sytuację prawną jednostki nieposiadającej zdolności prawnej (a więc i osoby nieżyjącej). Jest to uzasadnione ustaniem zdolności prawnej osoby fizycznej z chwilą śmierci, co w konsekwencji powoduje, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego i wydać decyzji – orzec o jej prawach lub obowiązkach.

Zdolność prawna także w postępowaniu administracyjnym oceniana jest według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 Kpa). Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego, zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Oznacza to, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Tak więc w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania, nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia.

Warunkiem sine qua non nieważności decyzji jest jednak, aby rozstrzygnięcie takiej decyzji bezpośrednio dotyczyło praw lub obowiązków tej nieżyjącej osoby (a więc przez użycie imperium kształtowało prawa lub obowiązki danej osoby), a nie było jedynie komunikowane (np. przez wysłanie decyzji) nieżyjącej osobie trzeciej, której praw lub obowiązków nie dotyczyło.

Skoro decyzje obu organów nadzoru budowlanego nie dotyczyły praw i obowiązków osób zmarłych, ale innej strony to fakt wysłania im takich decyzji - pomimo ich śmierci - nie ma prawnego znaczenia dla ważności decyzji.

Zarzuty Prokuratora dotyczące braku doręczenia stronom wydanych w sprawie rozstrzygnięć można kwalifikować jako zarzut obarczenia ich wadą stypizowaną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, niezapewnienia udziału w postępowaniu. I istotnie taka sytuacja zaistniała w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przed organami, jednak ta przesłanka wznowieniowa według obowiązującej i jednolitej od wielu lat linii orzeczniczej nie pozwala składowi orzekającemu w sprawie niniejszej na uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć z tego powodu. Uchybienie procesowe polegające na tym, że strona postępowania administracyjnego bez własnej nie brała udziału w postępowaniu stanowi jedną z przyczyn uwzględnienia skargi określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.. Jednak na naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa może powołać się tylko podmiot, który twierdzi, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Nadto, sąd administracyjny z urzędu nie ma podstaw do przyjęcia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (por.m.in. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 51/08; wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1259/17). Jest to konsekwencja unormowania art. 147 Kpa. Zgodnie z art. 147 zdanie drugie Kpa, wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, następuje tylko na żądanie strony. Oznacza to, że w przeciwieństwie do reguły ogólnej określonej w art. 147 zdanie pierwsze Kpa, wznowienie postępowania z tej przyczyny nie następuje z urzędu. Taka zasada dysponowania przez samą stronę swoimi uprawnieniami obowiązuje także w postępowaniu sądowym na tle stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (por.m.in. wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08 wraz z glosą Janusza Borkowskiego, OSP 2011/2/23; wyrok NSA z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 225/13).

Z uwagi na zasadę niekonkurencyjności nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej nie było możliwe traktowanie ewentualnego braku udziału w postępowaniu innych, niż skarżący, stron postępowania, w kategoriach rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa).

Odnośnie zarzutu wykluczenia przez Wojewodę z postępowania odwoławczego niektórych stron postępowania poprzez umorzenie postępowania odwoławczego to Sąd w niniejszej sprawie w tej kwestii wypowiadać się nie może, bowiem nie jest to zagadnienie, które mieści się w granicach niniejszej sprawy i wobec wniesienia skargi na decyzję z 28 stycznia 2021 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego rozpoznanie zarzutów wobec tego rozstrzygnięcia nastąpi w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 211/21. Podobnie Sąd nie może wypowiedzieć się co do zarzutu braku rozpoznania odwołania B. A. i M. A. wniesionego z uchybieniem terminu, jak twierdzi Prokurator, bowiem nie jest to przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie.

Przechodząc do oceny naruszeń przepisów prawa materialnego, których ocena musi poprzedzić zarzuty naruszenia przepisów postępowania z uwagi na ścisłe powiązanie tych zarzutów, to tytułem wstępu skazać należy, że podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji w przedstawionym powyżej stanie faktycznym stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351, dalej jako Pb).

Jak wynika z art. 28 ust. 1 Pb, roboty budowlane muszą być poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a decyzja o pozwoleniu na budowę musi być zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zgodnie z art. 4 Pb każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Norma ta kształtuje wolność budowlaną jako zasadę prawa wypływającą z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ustanawiających nakaz poszanowania wolności i własności. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

Wobec zasady wolności budowlanej ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której osoby trzecie, a nie inwestor - właściciel nieruchomości, na której ma powstać obiekt budowlany, decydować będą o dopuszczalności jego wybudowania, czy miejscu posadowienia.

W art. 34 Pb określone zostały wymogi formalne projektu budowlanego. W powołanym przepisie wskazano m.in., że zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu, stopnia skomplikowania robót budowlanych oraz w zależności od przeznaczenia projektowanego obiektu określać niezbędne warunki do korzystania z obiektu przez osoby ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Zakres i treść projektu budowlanego powinna uwzględniać warunki ochrony przeciwpożarowej.

W myśl art. 35 Pb (w brzmieniu obowiązującym dla ocenianej inwestycji) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:

a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,

b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,

c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,

d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

3. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia.

Zacytowany przepis wyznacza granice kontroli i badania przez organy architektoniczno-budowlane przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego. Przedkładany przez inwestora projekt budowlany składa się z dwóch części: projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Ustawodawca zróżnicował zakres badania przez organ każdej z tych części projektu. Pierwsza z nich podlega ocenie zarówno pod kątem zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska i z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zakres badania drugiej części projektu budowlanego, tj. projektu architektoniczno-budowlanego, został znacznie ograniczony. Organ administracji architektoniczno-budowlanej ocenia go wyłącznie pod kątem zgodności z planem lub decyzją o warunkach zabudowy oraz wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1).

W ocenie Sądu niewątpliwe jest, w świetle treści art. 35 ust. 1 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, że organ architektoniczno-budowlany nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego, a jego ocenie pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, podlega tylko projekt zagospodarowania działki lub terenu. Ograniczenie zakresu oceny projektu architektoniczno-budowlanego nastąpiło m.in. w rezultacie zmiany Prawa budowlanego dokonanego ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 z późn. zm.). Na mocy art. 1 pkt 28 lit. b powołanej ustawy z 27 marca 2003 r. do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę, zgodnie z którą odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponosi wyłącznie projektant oraz - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu - sprawdzający projekt, którzy mają obowiązek dołączyć do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego). W niniejszej sprawie oświadczenia takie zostały złożone – str. 218 projektu.

Za naruszenie obowiązujących przepisów oraz zasad wiedzy technicznej lub urbanistycznej projektantowi grozi, w zależności od stopnia naruszenia, odpowiedzialność dyscyplinarna (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 41 pkt 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1117) albo zawodowa (art. 45 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. w zw. z art. 95 Prawa budowlanego). Nieprzestrzeganie przez projektanta w sposób rażący przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych art. 5 Prawa budowlanego stanowi ponadto wykroczenie podlegające karze grzywny (art. 93 pkt 1 Prawa budowlanego).

I w tym miejscu skarżącym wyjaśnić należy, że organ procedujący w przedmiocie wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę nie ma możliwości zlecania bądź przeprowadzania samemu badań geologicznych, geotechnicznych czy analizy nasłonecznienia z uwagi na kwestionowanie przez strony postępowania poprawności przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego. Ma jedynie kompetencje do oceny tego co inwestor przedstawi i nie ma też kompetencji do podważania ocen wyrażonych w projekcie przez jego autorów, którzy jak już wyżej wskazano, odpowiadają za treść sporządzonego projektu i proces budowlany, który na postawie takiego projektu zostanie zrealizowany.

Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego projekt budowlany powinien zawierać w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. O potrzebie i zakresie wymaganej dokumentacji geologicznej stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r. poz. 463), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków geotechnicznych, które określają szczegółowe zasady ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych. Zgodnie z powyższym rozporządzeniem zakres czynności wykonywanych przy ustalaniu geotechnicznych warunków posadawiania powinien być uzależniony od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej (§ 3 ust. 2). Podobnie forma przedstawienia geotechnicznych warunków posadawiania oraz zakres niezbędnych badań powinny być uzależnione od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej § 3 ust. 4). Treść dokumentacji badan podłoża gruntowego dowodzi, że celem było ustalenie warunków gruntowo-wodnych poprzez wykonanie pięciu otworów geotechnicznych i 3 sondowania sondą statyczną CPT do głębokości 4-5,2 m p.p.t.. Wody gruntowej do głębokości 9 m p.p.t. nie nawiercono. Wyniki badań stały się podstawą sporządzenia opinii geotechnicznej, gdzie także zawarto szczegółowe zalecenia pod kątem wykonania obiektu, jak także prowadzenia prac ziemnych pod stałym nadzorem geotechnicznym. I odpowiadając w tym miejscu na zarzuty skarg dotyczące braku oceny przez organy czy realizacja inwestycji nie spowoduje uszkodzeń w budynku wielorodzinnym zamieszkanym przez skarżących to wskazać należy, że prawidłowe posadowienie inwestycji i należyta realizacja prac budowlanych zgodnie z wytycznymi zawartymi w projekcie budowlanym pozwoliła orzekającym organom na przyjęcie, że obawy skarżących są nieuzasadnione. Zaznaczyć należy, że formułowane zarzuty w zestawieniu z dokumentacją sporządzoną przez osoby posiadające uprawnienia w projektowaniu jawią się jako nieuzasadnione. Aczkolwiek Sąd odnosi się ze zrozumieniem do niepokoju i dyskomfortu odczuwanych przez skarżących w związku z toczącymi się w bliskim sąsiedztwie robotami budowlanymi, jednak w dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie dostrzegł potwierdzenia zasadności zgłaszanych zarzutów. Nadto dostrzega Sąd, że ze zdjęć dołączonych do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z maja 2022 r. wynika, że inwestycja posiada już fundament oraz wymurowane ściany zewnętrzne, zaś skarżący nie zgłaszają negatywnego wpływu już zrealizowanych robót na ich budynek. Pozwala to Sądowi przyjąć, że obawy skarżących dotyczące wpływu inwestycji na stan techniczny ich budynku i potencjalne niebezpieczeństwo były przedwczesne i nieuzasadnione. Dodać należy, że bezpodstawne są żądania skarżących nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku skarżących celem wykluczenia negatywnych skutków realizowanego projektu na obiekt skarżących. Za stan techniczny budynków odpowiadają jego zarządcy i właściciele, którzy na mocy art. 66 Pb zobowiązani są do utrzymania obiektów w należytym stanie technicznym oraz wobec treści art. 62 do dokonywania okresowych kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego, instalacji i przewodów.

Skarżący M. G. podniósł zarzut zagrożenia bezpieczeństwa zwracając uwagę na brzmienie § 204 ust. 5 oraz 206 ust. 1 WT, z których wynika obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego w razie gdyby wzniesienie budynku w jego bezpośrednim sąsiedztwie powodowało zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników istniejącego obiektu budowlanego lub obniżenie jego przydatności do użytkowania. Skarżący identyfikują owe zagrożenie jako przekonanie o jego istnieniu, jednak same obawy stron postępowania nie mogą generować po stronie orzekających organów obowiązek zlecania opinii. Obowiązek poprzedzenia budowy ekspertyzą techniczną należy traktować w kategoriach ściśle technicznych, jako obowiązek poddania analizie stanu techniczno-budowlanego istniejącego obiektu z punktu widzenia dopuszczalności wzniesienia w jego bezpośrednim sąsiedztwie innego budynku. Innymi słowy, ustanowienie wymagania w postaci sporządzenia ekspertyzy technicznej dotyczy wprost zagadnień natury techniczno-budowlanej i odnosi się do obowiązków projektanta na etapie sporządzania projektu budowlanego, a zatem jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Już na etapie przygotowania dokumentacji projektowej powinny zostać określone: po pierwsze rozwiązania projektowe istotne z punktu widzenia oddziaływania na bezpieczeństwo użytkowników budynku bezpośrednio sąsiadującego oraz jego przydatność użytkową, pod drugie uwarunkowania techniczno–budowlane istniejącego budynku. Uwarunkowania te winny zostać zweryfikowane i potwierdzone rzeczywistymi danymi. Ponadto należy podkreślić, że noworealizowany budynek jest posadowiony z zachowaniem odległości usytuowania nakazanych przepisami WT. Nie można zatem mówić, że jest on lokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie co powoduje, że normy z § 204 ust. 5 oraz 206 ust. 1 WT nie znajdują zastosowania w rozpoznawanej sprawie, bowiem odnoszą się one do sytuacji gdy nowopowstający budynek jest niejako "dostawiany" do budynku istniejącego. Taka sytuacja w tej sprawie nie występuje.

Odnośnie zarzutów dotyczących zaburzenia stosunków wód gruntowych poprzez realizacje inwestycji wskazać należy, że nie stwierdzono występowania wód gruntowych do poziomu 9 m p.p.t. zatem trudno uznać obawy skarżących za uzasadnione. Podkreślić należy, że wykop pod budynek według projektu zaplanowany jest na 4-4,5 m, jedynie na głębokość 10 m zostaną wprowadzono bez wykopowo pale zabezpieczające. Takie posadowienie inwestycji dowodzi braku zasadności zgłaszanych w tym zakresie obaw.

Elementy, które powinien zawierać projekt budowlany zostały określone w art. 34 ust. 3 Pb. Sąd zbadał, czy znajdujący się w aktach sprawy projekt budowlany z września 2019 r. zawiera wymagane prawem elementy. W projekcie tym znajduje się projekt zagospodarowania terenu (s. 49-60). W projekcie zawarto wszelkie wymagane uzgodnienia i opinie. Zdaniem Sądu projekt jest kompletny. Ocena czy projekt budowlany pozostaje w zgodzie z przepisami prawa, w szczególności przepisami prawa miejscowego oraz przepisami WT jest zdaniem Sądu prawidłowa.

Z uwagi na brak zastrzeżeń co do zgodności inwestycji z przepisami planu miejscowego Sąd ocenę i rozważania organu odwoławczego podziela i uznaje za prawidłowe.

Dokonując oceny zgodności projektu z przepisami w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Sąd zwraca uwagę, że w istocie sprowadzają się one do kwestionowania sporządzonej przez inwestora i zawartej w projekcie budowlanym analizy nasłonecznienia. Skarżący H. P. oraz M. W. i M.W. do wniosku o wstrzymanie wykonania z 12 maja 2022 r. załączyli ekspertyzę techniczną dotyczącą parametrów nasłonecznienia wybranych lokali mieszkalnych w budynku przy ul. S. w Gdyni w kontekście inwestycji realizowanej w oparciu o skarżoną decyzję. Wnioski ekspertyzy stanowi twierdzenie, że w lokalu nr [...] przy ul. S. nie zostanie zapewniony normatywny czas nasłonecznienia wskutek realizacji inwestycji.

Kontrolowany projekt budowlany także zawiera analizę nasłonecznienia (str. 191 i rysunki s. 228 – 230). I w tym miejscu Sąd za chybiony uznaje zarzut, że analiza inwestora została sporządzona dla wadliwych dni, bowiem analiza projektu temu przeczy – obie analizy operują pojęciami dni równonocy, a nie datami. Porównując obie analizy dostrzega Sąd, że analiza zawarta w projekcie zawiera wszystkie dane metryczne dotyczące wysokości budynków (poziom posadzki parteru budynku skarżących, wysokość parapetu okna w mieszkaniu nr [..], wymiary okien, różnice wysokości obu obiektów), natomiast ekspertyza przedłożona przez skarżących takich danych nie zawiera. Niemożliwym tym samym staje się porównanie obu analiz, a z racji szczegółowych parametrów analizy zawartej w projekcie pozwala ona uznać za wiarygodne jej wnioski, że czas nasłonecznienia dla pomieszczeń mieszkalnych budynku przy ul. S. spełnia wymagania § 60 rozporządzenia WT. Zarzuty skarżących nie zdołały podważyć takiej oceny.

W skardze M. G. pojawił się zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 Pb identyfikowany przez skarżącego jako brak rzetelnej kontroli procedujących organów nad zawartością zatwierdzonego projektu budowlanego wobec braku przekonania skarżącego o spełnianiu przez inwestycje wszelkich stawianych jej wymogom przez przepisy prawa. W tym kontekście pojawia się ze strony skarżącego kwestionowanie zawartych w projekcie rozwiązań co do projektowania budynku, sposobu realizacji jego wznoszenia i jego eksploatacji. W żadnym miejscu skargi nie pojawiły się konkretne zarzuty poza formułowaniem tez i obaw jako mieszkańca sąsiedniego budynku. W ocenie Sądu wynika to z niechęci do powstania jakiegokolwiek obiektu w sąsiedztwie, jednak z racji konstytucyjnego prawa własności właściciel sąsiedniej działki ma prawo do zabudowania jej pod warunkiem spełnienia wymogów prawnych, co jest niewątpliwe spełnione w kontrolowanej sprawie.

Konkludując nie dopatrzył się Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podniesionych w skardze stwierdzić należy, iż także nie zasługują one na uwzględnienie. Przede wszystkim nie dostrzega Sąd zasadności zarzutów podnoszonych w kwestii braku rzetelnego i pełnego ustalenia stanu sprawy (a zatem uchybienia art. 7, 77 i 80 Kpa), bowiem stan faktyczny sprawy jest ustalony jednoznacznie i nie budzi wątpliwości. Analiza administracyjnych akt sprawy nie ujawniła takich okoliczności, co do których konieczne byłoby prowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz uzupełnienie materiału dowodowego. Dodać należy, że zarzuty skarżących mają charakter bardzo ogólny i odnoszą się do powołania treści przepisów oraz orzecznictwa w tym zakresie, ze wskazaniem, że przepisy te zostały naruszone. Brak jest natomiast w skargach wyjaśnień na czym zarzucane naruszenia miałyby polegać.

Nie dostrzega Sąd niedostatków w wyjaśnieniu kwestii zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników budynku Wspólnoty i skarżących oraz niepogorszenia warunków jego eksploatacji.

Oceniając zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kpa przez Wojewodę poprzez brak zawiadomienia stron postępowania o "zamiarze zakończenia postępowania" co skutkowało tym, że wnioski dowodowe M. G. sformułowane w piśmie z 25 stycznia 2021 r. wpłynęły do organu w dniu 28 stycznia 2021 r. tj. w dniu wydania decyzji, i nie zostały uwzględnione, ani nawet ocenione wskazać należy, że jest on chybiony. Przede wszystkim dostrzega Sąd, że w piśmie kierowanym do skarżących z 30 listopada 2020 r. Wojewoda Pomorski poinformował na podstawie art. 36 § 1 i 2 Kpa, że sprawa zostanie rozpatrzona w terminie miesiąca od daty otrzymania brakujących dokumentów lub upływu terminu na ich uzupełnienie. Pismo to dotyczyło wezwania w terminie 7 dni do wykazania indywidualnego interesu prawnego, odrębnego od interesu Wspólnoty Mieszkaniowej, uzasadniającego występowanie w przedmiotowej sprawie w charakterze strony, a także oznaczenie w planie budynku przy ul. S. lokalizacji mieszkania stanowiącego własność skarżących. Wezwanie to odebrał skarżący M. G. w dniu 17 grudnia 2020 r. i od tego dnia zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniu miał czas jednego miesiąca na podjęcie działań w sprawie. Czyniąc to dopiero 28 stycznia 2021 r. dokonał tego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Przyznać należy skarżącemu rację o tyle, że istotnie Wojewoda "typowego" zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 Kpa nie wystosował do stron postępowania. Jednak uchybienie to nie może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu poniższego. Mianowicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym obecnie jednolity i utrwalony jest pogląd, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. np. wyrok NSA z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05; wyrok NSA z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1691/18; z 12 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1022/17, z 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2908/17).

W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca.

W istocie pismo skarżącego zatytułowane jako wnioski dowodowe dotyczyło weryfikacji przez biegłych konkretnych specjalności poprawności danych zawartych w zatwierdzonym projekcie budowlanym i wobec zgłoszenia tych zastrzeżeń w treści wniesionego odwołania Wojewoda Pomorski w istocie ustosunkował się w treści uzasadnienia kontrolowanej decyzji do każdego z nich. Ponadto podkreślić należy, że w toku postępowania odwoławczego organ nie pozyskał żadnego dokumentu mającego wpływ na stan faktyczny ustalony przez organ I instancji. Także stan sprawy w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji był taki sam. A w treści wniesionej skargi skarżący przyznał, że formułował pismo zawierające wnioski dowodowe w oparciu o zawartość akt administracyjnych organu pierwszej instancji. Po analizie akt z postępowania odwoławczego można bezspornie przyjąć, ze w toku postępowania przed Wojewodą Pomorskim żadne dodatkowe ustalenia w sprawie mające wpływ na treść kontrolowanej decyzji nie zostały poczynione.

W skargach pojawiły się także zarzuty uchybienia przepisom postępowania dotyczące przepisów art. 8 i art. 11 Kpa identyfikowane jako procedowanie z uchybieniem standardom staranności, rzetelności, obiektywizmu, proporcjonalności i równego traktowania stron oraz brak należytego wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się organ II instancji przy załatwieniu sprawy.

Zarzuty powyższe nie znalazły akceptacji Sądu, bowiem w istocie postulowane zarzuty identyfikują skarżący z negatywną oceną inwestycji, zatwierdzonego projektu budowlanego, zatwierdzonych rozwiązań realizacji inwestycji i pomimo że na każdym etapie postępowania orzekające organy ustosunkowywały się do zgłaszanych zarzutów, wyjaśniały wszelkie zgłaszane wątpliwości to strony skarżące nawet nie uwzględniły tych wyjaśnień podnoszą stale te same zarzuty. Organ I instancji zgłoszone wątpliwości skierował do projektanta celem udzielenia wyjaśnień, następnie przesłał je zgłaszającym na piśmie, dodatkowo odniósł się do nich w treści własnej decyzji. Także Wojewoda Pomorski odniósł się do każdego z zarzutów ujętych we wniesionych odwołaniach i obszernie wyjaśnił zastosowane przepisy. Okoliczności te powodują, że nie można orzekającym organom skutecznie zarzucić jakiegokolwiek uchybienia standardom prowadzenia postępowania administracyjnego.

Reasumując, w wyniku przeprowadzonej sądowej kontroli skarżonej decyzji nie znalazły potwierdzenia zarzuty wniesionych skarg. Nie stwierdzono także innych naruszeń prawa materialnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi