Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 814/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 - 152, art. 7-8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 104, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 32 ust. 4, art. 3 pkt 11
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2013r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z [...] lipca 2103r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 K.p.a., po wznowieniu postępowania administracyjnego postanowieniem Starosty z dnia [...]01.2013 r., w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej dla gminy - Etap I, Część 1, Zadanie I, zlokalizowanej na terenie wsi G. i G., gm. K. oraz ul. P., ul. L. i ul. K. W. w mieście K.

1. uchylił decyzję

Starosty z dnia [...].07.2004 r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej dla gminy -Etap I, Część 1, Zadanie I, zlokalizowanej na terenie wsi G. i G., gm. K. oraz ul. P., ul. L. i ul. K. W. w mieście K. w części dotyczącej trasy kolektora "A-2" PCV 0200 wraz przyłączami mającymi odpływ do tegoż kanału w miejscowości G., miasto K. (trasa kolektora "A-2"PCV 0200 zgodnie z załącznikami mapowymi projektu budowlanego: rys, nr 6 /G., ul. K.W. K./, rys, nr 7 /ul. K. W. i ul. L. K./ i rys, nr 16 /ul. L. K./, rys, nr 9 / G./).

2. odmówił wydania pozwolenia

dla Gminy na budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej dla gminy -Etap I, Część 1, Zadanie I, zlokalizowanej na terenie wsi G. i G., gm. K. oraz ul. P., ul. L. i ul. K. W. w mieście K. w części dotyczącej trasy kolektora A-2 PCV 0200 wraz przyłączami mającymi odpływ do tegoż kanału w miejscowości G., gm. K., miasto K. ("trasa kolektora "A-2"PCV 0200 zgodnie z załącznikami mapowymi projektu budowlanego: rys, nr 6 /G., ul. K. W. K./, rys, nr 7 /ul. K. W. i ul. L. K./ i rys, nr 16 /ul. L. K./, rys, nr 9 / G.).

W uzasadnieniu Starosta argumentował, że decyzją z dnia [...].07.2004 r. Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej dla gminy opisanej w rozstrzygnięciu decyzji.

W dniu [...]01.2013 r. z urzędu zostało wznowione powyższe postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty z dnia [...].07.2012 r. pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej dla gminy w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 §1 pkt 1 K.p.a., albowiem dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe.

Organ I instancji stwierdził, że kanalizacja objęta przedmiotowym pozwoleniem na budowę może funkcjonować z wyłączeniem trasy kolektora A-2 PCV 0 200 A-2 PCV 0 200 wraz z przyłączami mającymi odpływ do tego kanału w miejscowości G. (trasa kolektora A-2 PCV 0 200.

Nadto z analizy materiału dowodowego wynika, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do działki [...] i działki [...], będących własnością K. i E. P., co jest sprzeczne z treścią art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowanego.

W odwołaniu Wójt Gminy wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w zaskarżonym zakresie oraz zarzucił nie wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na wydaną decyzję. Zdaniem Wójta Gminy Starosta zbyt pobieżnie potraktował kwestię odłączenia trasy kolektora A-2 wraz z przyłączami mającymi odpływ do tego kanału.

Zdaniem Gminy uchylenie pozwolenia na budowę kolektora grawitacyjnego A-2 Ø315 i Ø250 uniemożliwi odprowadzenie ścieków z gospodarstw domowych. Z tego powodu odwołujący nie może zgodzić się z wyjaśnieniami projektanta, że kanalizacja po odłączeniu części kolektora na działkach, do których inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może funkcjonować. Należy w ocenie Wójta wyjaśnić, czy po odłączeniu kolektora wybudowanego na działkach nr [...] i [...] wszystkie pozostałe działki będą miały zapewnione odprowadzenie ścieków z gospodarstw domowych. Z tego powodu w ocenie odwołującego Starosta naruszył przepis art. 77 K.p.a. w związku z art. 84 K.p.a.

W kolejnym odwołaniu pełnomocnik Państwa E. i K. P. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzeczenie, co do istoty sprawy, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w zaskarżonym zakresie. Zdaniem pełnomocnika odwołujących się nie jest możliwe, w trybie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. wydanie decyzji częściowo uchylającej weryfikowaną decyzję jak również częściowe orzeczenie, co do istoty sprawy. Wskutek przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, organ powinien wydać decyzję odnosząca się do całości rozstrzygnięcia pierwotnej decyzji, u nie tylko do części. Takie rozstrzygnięcia spowodowało, że Starosta odmawiając wydania pozwolenia na budowę części naruszył art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który wprost stanowi, że pozwolenie dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W sposób nieuprawniony i niecelowy organ I instancji badał i na tej podstawie orzekł, że kanalizacja sanitarna może funkcjonować samodzielnie po "odłączeniu" dwóch działek pomimo, że inwestor mając stosowną dokumentację ubiegał się o udzielenie pozwolenia na całe zadanie. Ponadto postawiono zarzut, że organ I instancji błędnie uznał, za strony postępowania wznowieniowego dwie osoby (Pan Z. C. i Pan M. J.) oraz naruszył naczelną zasadę postępowania o informowaniu stron o przyczynach z powodu, których toczy się postępowania wznowieniowe - przerobienie przez pracownika Urzędu i Gminy umowy dającej prawo do dysponowania gruntem.

Wojewoda decyzją z [...] października 2013r. na podstawie art. 151 §1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z [...] lipca 20113r. w całości i orzekł w ten sposób, że uchylił w części decyzję Starosty z [...] lipca 2004 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej dla gminy - Etap I, Część 1, Zadanie I, zlokalizowanej na terenie wsi G. i G., gm. K. oraz ul. P., ul. L., ul. K. W. w K. w części dotyczącej trasy kolektora A-2 PCV Ø 200 wraz z przyłączami mającymi odpływ do tego kanału w miejscowości G., miasto K. (trasa kolektora A-2 PCV Ø 200 zgodnie z załącznikami mapowymi projektu budowlanego: rys. 6 /G., ul. K. W. K./, rys. 7 /ul. K. W. i ul. L. K./, rys. 16 /ul. L. K./, rys. 9 /G./ i

odmówił wydania pozwolenia dla Gminy na budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej dla gminy - Etap I, Część 1, Zadanie I, zlokalizowanej na terenie wsi G. i G., gm. K. oraz ul. P., ul. L., ul. K. W. w K. w części dotyczącej trasy kolektora A-2 PCV Ø 200 wraz z przyłączami mającymi odpływ do tego kanału w miejscowości G., miasto K. (trasa kolektora A-2 PCV Ø 200 zgodnie z załącznikami mapowymi projektu budowlanego: rys. 6 /G., ul. K. W. K./, rys. 7 /ul. K. W. i ul. L. K./, rys. 16 /ul. L. K./, rys. 9 /G./,

oraz odmówił uchylenia w pozostałej części decyzji Starosty z [...] lipca 2004 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej dla gminy - Etap I, Część 1, Zadanie I, zlokalizowanej na terenie wsi G. i G., gm. K. oraz ul. P., ul. L., ul. K. W. w K.

W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją pozwolenia na budowę z [...] lipca 2004 r. było uzasadnione. Postępowanie wznowiono, ponieważ dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (przesłanka art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że w umowie użyczenia działki nr [...] w G., bez wiedzy właścicieli zostały dopisane, przez pracownika Urzędu Gminy działki nr [...] i [...]. Okoliczność powyższa została stwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kole w sprawie o sygn. akt II K 903/09. Do dnia wydania decyzji przez Starostę, inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania powyższymi nieruchomością na cele budowlane. Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego potwierdził, że decyzja w sprawie wywłaszczenia działki nr [...] ark. mapy [...] w G. nie została wydana, ponieważ nie zostało jeszcze zakończone postępowanie wywłaszczeniowe prowadzone przez Starostę. Ponadto Wójt Gminy nie posiada dowodu nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności do przedmiotowej działki nr [...] w trybie przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.).

Uzasadniona jest zatem przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe i inwestor nadal nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki nr [...] i [...].

Nadto Wojewoda podkreślił, że postępowanie administracyjne prowadzone w wyniku wznowienia postępowania, należy do tzw. nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Cechą wyróżniającą takie postępowanie jest doktrynalna zasada przyjmowania nierozszerzającej interpretacji przesłanek uchylenia decyzji ostatecznej (wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a.) przy uwzględnieniu drugiej zasady doktrynalnej tzw. trwałości decyzji (art. 16 § 1 k.p.a). Brak w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. wyraźnej normy dopuszczającej uchylenie decyzji dotychczasowej w części nie oznacza, że taka możliwość jest wykluczona (uzasadnienie do wyroku NSA sygn. akt 1106/01 z 2002-01-28 LEX nr 109298). Za przyjęciem takiej wykładni przemawia to, że w obrocie prawnym nie powinny pozostawać tylko te części decyzji, które są wadliwe (uzasadnienie do wyroku NSA sygn. akt V SA 2046/96 z 1999-07-21 LEX nr 61827, VSA 1521/96 z 1999-01-22 LEX nr 61026).

Z tego powodu Wojewoda nie uznał za uzasadniony zarzut odwołania, że zaskarżona decyzja narusza w zakresie niedopuszczalnym przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast zarzut, że Starosta, co do istoty rozstrzygnięciem objął jedynie kolektor A-2 Ø 200 jest uzasadniony, jednakże w związku z rozstrzygnięciem naprawczym jak wyżej naruszenie to nie stanowi wystarczającej przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

Zgromadzone dowody w tym oświadczenie projektanta z 29 kwietnia 2013 r. wskazuje, jak oświadczył świadek, że "projektowana kanalizacja po odłączeniu kolektora A-2 Ø 200 może funkcjonować z wyłączeniem tego kanału /trasa kolektora A-2 PCV Ø. Taki dowód Wojewoda ocenił jako wiarygodny w tej sprawie. Domaganie się nowego kontrdowodu wymagałoby przedłożenia przez odwołujących dowodu świadczącego o złożeniu przez świadka fałszywego zeznania. W konsekwencji organ stwierdził, że nie ma żadnych podstaw do powołania w tym postępowaniu administracyjnym (w sprawie o pozwolenie na budowę), dowodu z opinii biegłego. Stawiając ten zarzut odwołujący nie uwzględnił, również, że uchylana część decyzji obejmuje wyłącznie odcinek A-2 Ø 200, nie obejmuje natomiast odcinków kanału o średnicy Ø 315 i Ø 250.

Wojewoda podkreślił, że projekt budowlany przedmiotowej inwestycji został opracowany przez osobę posiadającą uprawnienia i przygotowanie zawodowe, ponoszącą pełną odpowiedzialność za następstwa jego realizacji. Ocena projektu budowlanego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej dokonywana jest wyłącznie pod względem jego zgodności z prawem i nie może odnosić się do zasadności przyjętych rozwiązań technicznych. Z tych powodów w sprawie nie występuje przesłanka do powoływania biegłego do oceny czy zaprojektowana kanalizacja może funkcjonować w sposób zapewniający odprowadzenie ścieków z gospodarstw domowych.

Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy zarzut, że organ niesłusznie uznał za strony postępowania dwie osoby wymienione w odwołaniu. Jak wskazują dane wykazu właścicieli nieruchomości objętych badanym pozwoleniem na budowę (w tym działka nr [...] i [...]) właściciele tych działek byli stronami umów użyczenia z dnia [...].02.2004 r. i [...] 02.2004 r. i z tego powodu nabyli prawo strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Fakt, że organ I instancji zawiadamiał o prowadzonym postępowaniu wznowieniowym w trybie art. 49 k.p.a. nie stanowi wystarczającej przesłanki do uchylenia w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżonej decyzji. Akta sprawy wskazują (w tym podpisane umowy użyczenia), że starosta uznał za strony postępowania zwykłego i wznowieniowego właścicieli tych nieruchomości, na których planowane były roboty budowlane. Uchybienie w zakresie sposobu zawiadamiania stron o prowadzonym postępowaniu zostało wyeliminowane w postępowaniu odwoławczym w związku z zawiadomieniem z 24 września 2013 r. o możliwości zapoznania się z odwołaniami i aktami sprawy przed wydaniem ostatecznej decyzji we wznowionym postępowaniu administracyjnym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody wniosła Gmina domagając się stwierdzenia nieważności lub uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody w całości oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Skarżąca Gmina zarzuciła naruszenie przepisów art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a.

W motywach zaskarżenia Gmina podnosił, że decyzja Wojewody będąca przedmiotem niniejszego zaskarżenia jest wadliwa i niewykonalna wobec czego winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja pozostaje w sprzeczności nie tylko z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i istniejącym stanem faktycznym, lecz również zachodzi sprzeczność sentencji tej decyzji z jej uzasadnieniem na skutek czego jest wadliwa i niemożliwa do wykonania.

W rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji Wojewoda uchylił w części decyzję Starosty z [...] lipca 2004 r. nr [...], tymczasem analizując trasę przedmiotowego kolektora i jego średnicę na poszczególnych odcinkach, co obrazuje rys. Nr 16 wyraźnie widać, że kolektor posiada Ø 200 tylko na jego końcówce zlokalizowanej na terenie gminy K. Na obszarze działek co do których Gmina nie posiada tytułu prawnego tj. dz. Nr [...] kolektor ma Ø 250. Ponadto takiej średnicy kolektor nie posiada na całej długości zlokalizowanej na terenie miejscowości G. Zatem jakiego odcinka kolektora dotyczy zaskarżona decyzja. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że uchylana cześć decyzji obejmuje wyłącznie odcinek A-2 Ø 200, nie obejmuje natomiast odcinków kanału o średnicy Ø 315 i Ø 250 co świadczy, że decyzja nie dotyczy odcinka kolektora wybudowanego na działce [...]. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niespójne z jej sentencją bowiem w sentencji tej decyzji jest mowa tylko o trasie kolektora A-2 PCV Ø 200 zgodnie z załącznikami mapowymi projektu budowlanego: rys. 6 /G., ul. K. W. K./, rys. 7 /ul. K. W. i ul. L. K.o/ i rys. 16 /ul. L. K./, rys. 9 /G./, a jak wspomniano zgodnie z wymienionymi załącznikami mapowymi na rys. 6 przedmiotowy kolektor ma średnicę Ø 315 do studzienki oznaczonej w projekcie budowlanym jako 25, a następnie ma średnicę Ø 250, na rys 7 cały kolektor A-2 ma średnicę Ø 250, na rys 16 do studzienki oznaczonej w projekcie jako 263 ma średnicę Ø 250, a dalej ma średnicę Ø 200, natomiast na rys. 9 jest to średnica Ø 315. Zgodnie z wymienionymi załącznikami mapowymi projektu budowlanego jest określona cała trasa przebiegu kolektora A-2, ale z drugiej strony w decyzji jest podnoszony przedmiot uchylenia tylko kolektor A-2 Ø 200 zatem zarzuca się w decyzji nieprecyzyjne określenie kolektora A-2, który jest zbudowany z następujących odcinków PCV Ø 315 o długości 207mb, PCV Ø 250 o długości 519mb oraz PCV Ø 200 o długości 123mb trasa kolektora przebiega przez działki o nr ewid. [...],[...],[...],[...] obręb G. oraz działki o nr ewid. [...],[...],[...] obręb K.

Skarżąca Gmina zarzuciła, że nie został w sposób wnikliwy, wszechstronny zbadany zarzut, że kanalizacja sanitarna po wyłączeniu kolektora A-2 na odcinku działek o nr ewid. [...] może samodzielnie funkcjonować, Wybudowany kolektor jest integralną częścią tejże kanalizacji i służy do odprowadzania ścieków bytowych z istniejących budynków jednorodzinnych znajdujących się wzdłuż niego w G. i z ul. L. na terenie miasta K. Należy też dodać, że z uwagi na ukształtowanie terenu i kierunku spływu ścieków, do przedmiotowego kolektora A-2 dochodzą bezpośrednio boczne kolektory kanalizacyjne oznaczone na projekcie budowlanym jako A-2-1 oraz A-2-2 zgodnie z załącznikiem mapowym projektu budowlanego rys. 6, które odprowadzają ścieki bytowe z innego zamieszkałego obszaru G. Mieszkańcy domów jednorodzinnych z terenu G. i miasta K. w pełni korzystają z możliwości odprowadzania powstających ścieków bytowych poprzez wybudowany kolektor A-2. W ocenie skarżącej gminy wyłączenie kolektora A-2 z sytemu kanalizacji sanitarnej uniemożliwi odprowadzanie powstających ścieków z gospodarstw domowych. Kolektor musi funkcjonować w całości, aby mógł spełniać swój cel dla mieszkańców którzy wyrazili zgodę na pobudowanie kolektora na ich działkach bowiem wyłączenie kolektora w części obejmującej działki [...] spowoduje pozbawienie innych możliwości odprowadzania ścieków powstających w ich gospodarstwach domowych. Należy zatem uznać, że decyzja Starosty z [...] lipca 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej dla gminy - Etap I, Część 1, Zadanie I w części dotyczącej trasy kolektora A-2 PCV Ø 200 wraz z przyłączami mającymi odpływ do tego kanału wywołała nieodwracalne skutki w tym skutki ekonomiczne i gospodarcze i nie może być uchylona w zakresie jakim dokonał tego Wojewoda.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości uzasadnienie zaskarżonej decyzji uwzględniając, że zachowano standardy określone przepisem art. 107 K.p.a. i szczegółowo uzasadniono stanowisko Wojewody z przywołaniem dowodów na podstawie, których orzeczono o istocie sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Wojewoda zauważył, że skarżący pominął w całości zgromadzone dowody w tym oświadczenie projektanta z 29 kwietnia 2013 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Taki dowód został uznany za wiarygodny, ponieważ został dopuszczony do sprawy zgodnie z art. 75 K.p.a., a ponadto jako świadek wystąpiła osoba posiadająca wymagane uprawnienia budowlane. Zarzut, że na działce nr [...] projekt nie przewidywał budowy kolektora PCV Ø 200, zupełnie nie koresponduje z danymi projektu budowlanego z lutego 2004 r. egz. 2/6 zał. 1, rys. nr 6 (studzienki od 27 do 37).

Skarżący wnosząc zarzuty jak w skardze, w tym o wywołaniu nieodwracalnych skutków ekonomicznych i gospodarczych, nie uwzględnił, iż budowa na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę, która następnie została uchylona lub stwierdzono jej nieważność, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 Prawa budowlanego, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, której mowa w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 maja 2014r. zawieszono postępowanie sądowe z powodu śmierci strony postępowania administracyjnego po złożeniu skargi do Sądu, a nie udało się ustalić następców prawnych zmarłego. Postępowanie sądowoadministracyjne zostało podjęte na skutek postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 03 września 2015r.

Na rozprawie przez Sądem stawił się pracownik Gminy posiadający upoważnienie do reprezentowania Gminy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II SA/Po 814/15. Pozostałe strony, ani pełnomocnik organu nie stawili się.

Pełnomocnik skarżącej Gminy podtrzymał zarzuty zawarte w skardze oraz wyjaśnił, że działka [...], co do której Gmina w momencie przystępowania do budowy nie miała uprawnienia do dysponowania na cele budowlane, została wywłaszczona na rzecz Gminy na cele budowy gminnej drogi publicznej, co potwierdza decyzja Starosty z [...] maja 2015r. znajdująca się w aktach sprawy k. 1150 – 1152 Tom VI. Pełnomocnik argumentował, że obecnie Gmina dysponuje opisaną działką, a poprzedni właściciele doskonale wiedzieli, że przez działkę kolektor będzie budowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, ż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym przesłanki nieważności Sąd bierze pod uwagę z urzędu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji I instancji, Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie stała się, wydana w wyniku wznowienia postępowania, decyzja Wojewody z dnia [...] października 2013r. uchylająca, w części decyzję z [...] lipca 2004r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej grawitacyjno-tłocznej dla gminy - Etap I, Część 1, Zadanie I, zlokalizowanej na terenie wsi G. i G., gm. K. oraz ul. P., ul. L. i ul. K. W. w mieście K. i odmawiająca wydania pozwolenia na budowę powyższej kanalizacji w części dotyczącej kolektora A-2 PCV o średnicy 200 i odmawiająca uchylenia w pozostałej części decyzji Starosty z [...] lipca 2004r zatwierdzającej projekt budowany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej kanalizacji.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ odwoławczy przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżona decyzja Wojewody będąca przedmiotem oceny przez Sąd została wydana w trybie wznowieniowym uregulowanym przepisami art. 145 – 152 K.p.a. Zgodnie z art. 149 § 1 i 2 K.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia i postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania lub odmowie jego wznowienia kończy pierwszy etap postępowania wznowieniowego, w którym organ bada treść wniosku o wznowienie pod kątem ustalenia, czy pochodzi on od strony, czy została w nim wskazana któraś w wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 oraz art. 145b § 1 K.p.a. przyczyn wznowienia oraz czy dochowano ustawowego terminu do złożenia wniosku. Badanie rzeczywistego wystąpienia przyczyn wznowienia postępowania następuje już na kolejnym etapie postępowania wznowieniowego. W sytuacji gdy organ stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 K.p.a., uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.).

W niniejszej sprawie, zatem prawidłowo Starosta postanowieniem z [...] stycznia 2013r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. wznowił postępowanie administracyjne dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej kanalizacji we wsi G. i G. oraz w K., zakończone ostateczną decyzją Starosty z [...] lipca 2004r. Starosta uzyskał bowiem wyrok Sądu Rejonowego w Kole z 30 grudnia 2009r. uznający pracownika Gminy za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, że w celu użycia za autentyczną przerobił umowę o użyczenie terenu zawartą dniu [...] lutego 2004r. pomiędzy Gminą a K. P., i na oryginale umowy złożonej do dokumentacji Urzędu Gminy dopisał w §1 numery geodezyjne działek [...] oraz [...] bez zgodny właściciela wymienionych działek. w celu umożliwienia przeprowadzenia przez Gminę prac budowlanych związanych z wybudowaniem urządzeń kanalizacyjnych w miejscowości G. Słusznie zatem uznał organ, że materiał dowodowy w postaci umowy użyczenia nieruchomości o numerach [...] oraz [...], przez którą miała przebiegać instalacja kanalizacji, a stanowiący istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazał się fałszywy. Skutkiem powyższego Gmina będąca inwestorem nie posiadała prawa do dysponowania przedmiotowymi działkami nr [...] oraz [...].

Zgodnie z art. 32 ust. 4 obowiązującej wówczas ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:

1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;

1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwolenia, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane;

2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wobec powyższego warunkiem legalnego procesu inwestycyjnego jest legitymowanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego zawarta została legalna definicja tego pojęcia. Brak oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwia, zatem wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W okolicznościach niniejszej sprawy brak oświadczenia o prawie do dysponowania przez Gminę działkami nr [...] oraz [...] musiał skutkować uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę i odmową zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w tej części, która dotyczyła inwestycji na tych właśnie działkach, co do których jak się później okazało, inwestor nie posiadał prawa do dysonowania nieruchomościami.

Jakkolwiek zauważyć należy, że aktualnie Gmina posiada prawo własności przedmiotowej działki [...] poprzez jej wywłaszczenie na rzecz Gminy na mocy decyzji Starosty z [...] maja 2015r. (k. 1150 akt sąd.). Okoliczność ta otwiera drogę do doprowadzenia zaistniałej samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem.

Sporną kwestią w niniejszej sprawie było to, czy możliwe jest uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę i odmowie wydania pozwolenia na budowę, co do części kanalizacji dotyczącej trasy kolektora A-2 PCV o średnicy 200 wraz z przyłączami mającymi odpływ do tego kanału. Skarżąca Gmina podnosiła, że nie ma takiej możliwości by odłączyć powyżej opisaną część kanalizacji, gdyż uniemożliwi to jej funkcjonowanie w pozostałym zakresie, czego skutkiem będzie niemożność odprowadzenia ścieków mieszkańcom z innych nieruchomości.

W toku postępowania organy administracji uzyskały zapewnienie projektanta instalacji inż J. Ć., posiadającego uprawnienia techniczno-budowlane w tym specjalizację instlacyjno-inżynieryjną, UBA [...], który składając wyjaśnienia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczył, że projektowana kanalizacja po odłączeniu kolektora A-2 o średnicy 200, może funkcjonować z wyłączeniem powyższego kanału wraz z przyłączami mającymi odpływ do tego kanału (trasa kolektora A-2 PCV Ø 200 zgodnie z załącznikami mapowymi nr 6 i nr 7, nr 16 i nr 9 (k. 65 akt sąd.).

Trzeba przy tym stwierdzić, iż ten aspekt oceny okoliczności faktycznych należy do projektanta, który posiadając wiadomości specjalne posługuje się nimi, jak biegły. Ani organ ani strony ani sąd nie mają na tyle wiadomości specjalnych, aby poddać w wątpliwość jasne i konkretne stwierdzenie projektanta przedmiotowej instalacji. Toteż, gdy brak innych okoliczności faktycznych sprawy, które dałyby podstawę do zakwestionowała oświadczenia projektanta, przyjąć należy to oświadczenie do materiału dowodowego służącego załatwieniu sprawy. Tylko wówczas, gdyby istniały inne okoliczności jawnie sprzeczne z oświadczeniem projektanta, gdyby oświadczenie było nielogiczne czy niezgodne z zasadami doświadczenia, można byłoby jego wnioski podważyć. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała jednak miejsca. Przy czym Gmina poprzestała jedynie na niepopartym żadnymi dowodami, czy opiniami biegłych, zarzucie, że wyłączenie spornego kolektora w części obejmującej działkę [...] spowoduje pozbawienie innych mieszkańców możliwości odprowadzania ścieków powstałych w ich gospodarstwach domowych.

W ocenienie Sądu w aktualnym stanie sprawy rolą Gminy jest jak najszybsze doprowadzenie powstałych uchybień prawnych przy budowie kanalizacji do stanu zgodnego z prawem. Wartością nadrzędną jest bowiem zagwarantowanie mieszkańcom pełnoprawnego i sprawnego korzystania z kanalizacji.

W tym stanie rzeczy, w niniejszej sprawie argumentacja skarżącej Gminy nie znalazła uzasadnienia. Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi uznał, że decyzja Wojewody odpowiada prawu. Brak podstaw do jej uchylenia, a tym bardziej stwierdzenia nieważności w oparciu o wady kwalifikowane. Sąd, nie dopatrzył się również żadnych innych uchybień organu odwoławczego w postępowaniu w tej sprawie, w szczególności organ nie naruszył przepisów postępowania, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji (art. 7 - 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 104 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a.).

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił, jak orzeczono w sentencji wyroku.