Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1278/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 68 ust. 2, art. 66 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 635
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. J. W. zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o wpisanie go – w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.) – na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej, załączając do wniosku stosowne dokumenty.

Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uchwałą z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] postanowiła wpisać J. W. na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w związku z art. 69a ust. 1 i art. 69 ust. 2 oraz art. 65 pkt 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, sprzeciwił się wpisowi J. W. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...], dokonanemu przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] mocą uchwały z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...].

W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że zainteresowany spełnia przesłanki określone w art. 65 pkt 2 i 3 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, uprawniające do wpisu na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego. Jednakże - zdaniem organu - kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o wpis na listę adwokatów ma ustalenie, czy wnioskodawca spełnia przesłanki wynikające z art. 65 pkt 1 powołanej ustawy, tj. czy ma nieskazitelny charakter i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Minister wskazał, że po zbadaniu akt sprawy powziął wątpliwości co do nieskazitelności charakteru wnioskodawcy, zważywszy że został on uznany winnym w postępowaniu toczącym się przed Sądem Dyscyplinarnym dla Prokuratorów. Zdaniem organu, analiza przekazanych akt osobowych byłego prokuratora oraz akt dyscyplinarnych o sygn. [...], które były także przedmiotem oceny organu wpisowego, prowadzi do wniosku, iż szereg zachowań, jakich dopuścił się wnioskodawca w okresie pełnienia obowiązków prokuratora, dyskwalifikuje go w sferze etyczno - moralnej, jako kandydata na adwokata. W związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), polegającego na prowadzeniu w dniu [...] lutego 2006 r. w [...] w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego marki [...] o nr rej. [...], Rzecznik Dyscyplinarny w Prokuraturze Apelacyjnej w [...] w dniu [...] maja 2006 r. wystąpił z wnioskiem do Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym w [...] o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko J. W. Orzeczeniem z dnia [...] marca 2009 r. o sygn. akt [...] Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym wymierzył wymienionemu karę upomnienia, nagany i wydalenia ze służby prokuratorskiej. Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym (w dniu [...] czerwca 2009 r. o sygn. akt [...]), a kasację wnioskodawcy Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. o sygn. akt [...] uznał za oczywiście bezzasadną. Ponadto, z akt osobowych i dyscyplinarnych wnioskodawcy wynika także, że w trakcie wykonywania zawodu dopuścił się on innych zaniedbań służbowych i porządkowych, skutkujących upomnieniami: z dnia [...] listopada 2004 r. o sygn. akt [...], z dnia [...] kwietnia 2005 r. o sygn. akt [...] oraz wytykiem z dnia [...] kwietnia 2005 r. o sygn. akt [...]. W dniu [...] grudnia 2008 r. Prokurator Generalny w związku ze zrzeczeniem się przez J. W. stanowiska prokuratora, odwołał go z funkcji prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w [...]. Natomiast od dnia [...] kwietnia 2009 r. wnioskodawca rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie doradztwa prawnego pod nazwą Kancelaria Prawnicza "[...]".

Minister Sprawiedliwości, analizując powyższe fakty i okoliczności, doszedł do przekonania, że Okręgowa Rada Adwokacka w [...] błędnie przyjęła, iż wnioskodawca spełnia wskazane w ustawie przesłanki, mające charakter klauzul generalnych. W ocenie Ministra, wnioskodawca nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, wbrew stanowisku organu samorządu adwokackiego. Dopuszczenie się deliktu dyscyplinarnego, którego znamiona wyczerpują jednocześnie znamiona przestępstwa popełnionego z winy umyślnej, podczas pełnienia przez zainteresowanego funkcji prokuratora, rzutują na jego wiarygodność, odpowiedzialność i uczciwość. Oceny tej nie zmienia fakt, że na dzień złożenia przez J. W. wniosku o wpis na listę adwokatów, zainteresowany nie figurował w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego, gdyż skazanie uległo zatarciu. Dla oceny postawy etyczno - moralnej nie ma znaczenia fakt przedawnienia czy zatarcia kary, ponieważ uznanie ukarania za niebyłe nie uniemożliwia dokonania oceny tych faktów pod kątem nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania dającego rękojmię należytego wykonywania zawodu. Z kolei wobec faktu, że wydalenie z adwokatury pociąga za sobą skreślenie z listy adwokatów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (art. 82 ust. 2 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze), zdaniem Ministra, okres, jaki upłynął od uprawomocnienia się skazania w przypadku zainteresowanego, jest niewystarczający, by uznać, że J. W. jest nieskazitelnego charakteru, i że wykonując zawód adwokata, daje gwarancję wiarygodności, uczciwości oraz odpowiedzialności przy wykonywaniu czynności. Dlatego też organ uznał za zasadne zgłoszenie sprzeciwu wobec dokonanego wpisu wnioskodawcy na listę adwokatów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości J. W. wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie: art. 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 3 ust. 2 i art. 69a ust. 1 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na niesłusznym i arbitralnym podważeniu suwerennej, bo wydanej na podstawie obowiązujących przepisów, w ramach kompetencji i swobody uznaniowej, po przeprowadzeniu kompletnej analizy postawy wnioskodawcy pod kątem etyczno - moralnym i jego przydatności do zawodu adwokata, decyzji organu samorządu zawodowego adwokatów, a wskazana arbitralność wynika z nierozważenia całokształtu istotnych dla sprawy okoliczności; art. 65 pkt 1 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że pomimo zatarcia skazania i nienagannej postawy wnioskodawcy po popełnieniu deliktów, będąc czynnym zawodowo przez 26 lat, nie jest on nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata; art. 77 § 1 kpa, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a mianowicie nieuwzględnienie okoliczności świadczących o pozytywnych aspektach postawy skarżącego; art. 69 ust. 1 i 2 w związku z art. 68 ust. 3, art. 69a ust. 1 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez niesłuszne przyjęcie, że zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis na listę adwokatów nie zawierał wszystkich wymaganych dokumentów, co w konsekwencji doprowadziło do zwrotu akt ORA w [...] z poleceniem ich uzupełnienia o niewymagane przez ustawę oświadczenie wnioskodawcy w sprawie prowadzonych wobec niego postępowań karnych i dyscyplinarnych i w efekcie wpłynęło to na bezzasadne przekroczenie 30-dniowego terminu na zgłoszenie przez Ministra sprzeciwu; art. 12 § 1 i art. 35 § 1 kpa, poprzez zażądanie rzekomo niezbędnego uzupełnienia akt dopiero w dniu [...] grudnia 2014 r., a więc po upływie 3 tygodni od otrzymania całości akt, co doprowadziło do bezczynności i przewlekłości w prowadzonym przez organ postępowaniu kontrolnym; art. 106 kk, art. 113 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.), art. 86 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 504), poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że zatarte skazanie nie może być uznane za niebyłe w przypadku oceny postawy wnioskodawcy pod kątem nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Skarżący podkreślił, że zaskarżona decyzja nosi cechy dowolności i subiektywności, toteż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Okręgowa Rada Adwokacka w [...], będąca uczestnikiem niniejszego postępowania, nie przedstawiła stanowiska procesowego w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienie do wniesienia sprzeciwu, który przysługuje Ministrowi Sprawiedliwości, realizuje prawo Państwa do sprawowania nadzoru nad wypełnianiem przez organy samorządu adwokackiego zdecentralizowanych zadań publicznych. W postępowaniu sprzeciwowym przedmiotem oceny jest kwestia istnienia ewentualnych wad ostatecznej decyzji o wpisie, uzasadniających pozbawienie jej mocy wiążącej. Minister Sprawiedliwości, rozważając zasadność wniesienia sprzeciwu, ocenia, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do dokonania wpisu na listę adwokatów, określone w art. 65 i art. 66 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie Minister Sprawiedliwości uznał, że skarżący spełnia przesłanki zawarte w art. 65 pkt 2 i 3 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, uprawniające do wpisu na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, jednakże nie spełnia przesłanek wynikających z art. 65 pkt 1 powołanej ustawy. J. W. nie zgadza się ze stanowiskiem organu. Podniesione w skardze zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W takiej sytuacji Sąd w pierwszej kolejności dokona oceny zaskarżonej decyzji pod kątem zarzutów procesowych, gdyż tylko w przypadku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, mogło dojść do wydania w sprawie kwestionowanego przez stronę rozstrzygnięcia. Jedynie bowiem zachowanie wymogów proceduralnych pozwala organowi administracji publicznej na właściwe zastosowanie wykładanych przez niego przepisów prawa materialnego.

Skarżący wadliwości w procedowaniu organu upatruje w tym, że podjął on decyzję o sprzeciwie w następstwie uzupełniania materiału dowodowego, której to czynności – jego zdaniem – dokonał w celu ukrycia wcześniejszej zwłoki w procedowaniu. Jednocześnie – w ocenie strony – wskutek powyższego uzupełniania dokumentacji decyzja w sprawie została wydana z przekroczeniem ustawowego terminu 30 dni, przewidzianego na zgłoszenie sprzeciwu.

Zgodnie z brzmieniem art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.), wpis na listę adwokatów osoby, o której mowa w art. 66 ust. 1, następuje na jej wniosek, na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej właściwej ze względu na miejsce złożenia wniosku o wpis. Ustęp 3 tego przepisu stanowi, że do ww. wniosku osoba ubiegająca się o wpis jest obowiązana dołączyć:

1) informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego opatrzoną datą nie wcześniejszą niż miesiąc przed złożeniem wniosku;

2) oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1388), albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy, w przypadku osób urodzonych przed dniem [...] sierpnia 1972 r.;

3) umowy o pracę wraz z dokumentami określającymi zakres obowiązków lub zaświadczeniami od pracodawcy określającymi zakres obowiązków, lub umowy cywilnoprawne wraz z oświadczeniem o złożeniu deklaracji do właściwego urzędu skarbowego oraz zapłaceniu podatku wynikającego z tytułu tych umów – w przypadku osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 i 5;

4) dokument zaświadczający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych – w przypadku osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5;

5) zaświadczenie adwokata lub radcy prawnego, z którego wynikać będzie, że osoba ubiegająca się o wpis wykonywała wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego – w przypadku osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. "b" i pkt 5 lit. "b";

6) dokumenty zaświadczające co najmniej 3-letni okres zatrudnienia w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego w przypadku osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. "c" i pkt 5 lit. "c";

7) dokument zaświadczający uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego lub notarialnego.

W świetle art. 69 ust. 1 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, okręgowa rada adwokacka przesyła wraz z aktami osobowymi kandydata do Ministra Sprawiedliwości w terminie 7 dni każdą uchwałę o wpisie na listę adwokatów, a w terminie 30 dni każdą uchwałę o wpisie na listę aplikantów adwokackich. Okręgowa rada adwokacka w terminie 7 dni zawiadamia Ministra Sprawiedliwości o każdej uchwale o odmowie wpisu na listę adwokatów, a w terminie 30 dni o każdej uchwale o odmowie wpisu na listę aplikantów adwokackich. Z ustępu 2 tego przepisu wynika, że jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych informacji lub dokumentów, Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi kandydata do właściwej okręgowej rady adwokackiej w celu uzupełnienia.

Natomiast zgodnie z art. 69a ust. 1 przedmiotowej ustawy, wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. W przypadku, o którym mowa w art. 69 ust. 2, bieg terminu liczy się wówczas od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej.

Z przywołanych przepisów wynika, że braki w materiale dowodowym uprawniają organ do jego uzupełnienia, w szczególności w zakresie wymaganych informacji lub dokumentów, które stanowiły podstawę wpisu. Wówczas bieg terminu na zgłoszenie sprzeciwu liczy się od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi, czyli od momentu uzupełnienia brakujących dokumentów. Przepis art. 69 ust. 2 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze jest przepisem szczególnym względem regulacji zawartej w art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), bowiem stanowi on podstawę do prowadzenia postępowania naprawczego jedynie w relacji organ administracji publicznej – właściwa okręgowa rada adwokacka. W trybie art. 69 ust. 2 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze Minister Sprawiedliwości nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz tylko uzupełnia brakujące dokumenty, co nie oznacza, że przepis ten jest podstawą prowadzenia korespondencji z osobą zainteresowaną w celu usuwania braków formalnych wniosku, zważywszy że wniosek ten został już rozpatrzony, a rzecz dotyczy jedynie zweryfikowania prawidłowości wpisu na listę adwokatów, dokonanego mocą uchwały organu samorządu zawodowego. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy wobec osoby zainteresowanej prowadzone było postępowanie karne i dyscyplinarne, a zapoznanie się z aktami ma zasadniczy wpływ na ocenę prawidłowości dokonanego wpisu. Wówczas organ nadzoru ma prawo wnosić o uzupełnienie nadesłanego mu materiału dowodowego, celem weryfikacji podstaw faktycznych dokonanego wpisu. Wobec tego nie można zgodzić się ze skarżącym, że Minister Sprawiedliwości uchybił w tym względzie wskazanym w skardze przepisom. Jakkolwiek organ nie ma podstaw do odbierania od strony dodatkowych oświadczeń, oprócz tych wymienionych w powyższym przepisie, nie oznacza to jednak, że złożenie takiego dodatkowego oświadczenia z informacją o ewentualnie toczących się postępowaniach karnych czy dyscyplinarnych, uchybia procedowaniu organu w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Należy wszak podkreślić, że kompetencją Ministra Sprawiedliwości nie jest ponowne rozpatrzenie (po raz kolejny) sprawy o wpis na listę adwokatów, a postępowanie sprzeciwowe nie jest postępowaniem przed organem III instancji, lecz postępowaniem nadzorczym i odrębnym wobec prowadzonego przez organy samorządu adwokackiego, rozpoznawczego (i dwuinstancyjnego) postępowania z wniosku o dokonanie wpisu na listę adwokatów. W postępowaniu tym Minister Sprawiedliwości nie załatwia więc sprawy administracyjnej inicjowanej wnioskiem o dokonanie wpisu na listę adwokatów, albowiem należy ona do ustawowych kompetencji organu samorządu zawodowego, przed którym, w związku ze złożonym wnioskiem, toczy się postępowanie rozpoznawcze i wyjaśniające w sprawie o dokonanie wpisu. W postępowaniu sprzeciwowym natomiast Minister Sprawiedliwości, jako organ nadzoru, kontroluje, czy zebrany w postępowaniu prowadzonym przed organami korporacji zawodowej materiał dowodowy stanowi, z punktu widzenia normatywnych przesłanek warunkujących dokonanie wpisu na listę adwokatów, dostateczną faktyczną podstawę, aby wpisu tego dokonać, tj. z punktu widzenia istnienia/nieistnienia wad prawnych ostatecznego rozstrzygnięcia o wpisie, uzasadniających pozbawienie uchwały mocy prawnej. Z tego względu postępowanie sprzeciwowe, jako postępowanie nadzorcze, ogranicza stosowanie przepisów procedury administracyjnej. Organ proceduje bowiem jedynie w kierunku zweryfikowania prawidłowości uchwały organu samorządu zawodowego adwokatów, a zatem podejmowane w tym trybie czynności mają tylko na celu sprawdzenie, czy dokonany wpis jest zgodny z prawem. Minister Sprawiedliwości nie prowadzi zatem nowego postępowania dowodowego, lecz ocenia materiał dowodowy, który stanowił podstawę faktyczną dokonanego wpisu, i w tym względzie weryfikuje materiał źródłowy. Natomiast konsekwencją skorzystania z uprawnienia do wniesienia sprzeciwu jest wyeliminowanie uchwały o wpisie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc oraz zniesienie całego postępowania, w rezultacie którego została ona wydana, co oczywiście nie wyklucza możliwości ponownego ubiegania się o wpis przez osobę zainteresowaną.

Korzystanie przez Ministra Sprawiedliwości z uprawnienia do wniesienia sprzeciwu ograniczone jest 30-dniowym terminem, o którym mowa w art. 69a ust. 1 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, bezskuteczny upływ którego skutkuje z mocy prawa wygaśnięciem jego kompetencji nadzorczych. Wobec materialnoprawnego charakteru tego terminu, w konsekwencji oznacza to również brak istnienia jakichkolwiek prawnych podstaw do restytucji kompetencji nadzorczych. Minister Sprawiedliwości operuje tylko i wyłącznie na podstawie informacji i dokumentów (akt osobowych) przesłanych mu przez właściwą okręgową radę adwokacką. Poza tak wyznaczone granice, organ nadzoru nie może wykraczać.

Działania podejmowane w trybie art. 69 ust. 2 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego, mają w istocie doprowadzić do usunięcia wątpliwości organu w zakresie podstaw faktycznych dokonanego wpisu i dopiero od daty otrzymania uzupełnionych akt organ ma 30 dni na zgłoszenie sprzeciwu. W niniejszej sprawie tak w istocie było, bowiem akta wpisowe skarżącego wpłynęły do Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] listopada 2014 r., a następnie organ pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. zwrócił je Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...]. Uzupełnione akta osobowe ORA w [...] nadesłała do organu w dniu [...] stycznia 2015 r., wraz z oświadczeniem J. W. o nietoczących się wobec niego postępowaniach karnych i dyscyplinarnych. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] lutego 2015 r., a zatem nie można przyjąć, że organ uchybił 30-dniowemu terminowi na zgłoszenie sprzeciwu i przez to wykroczył poza swoje kompetencje nadzorcze, wszak bieg terminu na zgłoszenie sprzeciwu liczy się od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi, czyli de facto od dnia uzupełnienia brakujących dokumentów. Jeżeli zaś - zdaniem skarżącego - organ w sposób nieuzasadniony pozostawał w bezczynności lub przewlekał prowadzone postępowanie, to skarżący mógł zwalczać zwłokę organu w odrębnym trybie, ze skargą do tutejszego Sądu włącznie.

Skarżący, formułując swój wniosek o wpis na listę adwokatów, powołał się na art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze. Zgodnie z tym przepisem, wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub wykonywały zawód radcy prawnego albo notariusza. W myśl art. 65 przedmiotowej ustawy, na listę adwokatów może być wpisany ten, kto:

1) jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata;

2) korzysta w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych;

3) ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;

4) odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 1 i 2.

Minister Sprawiedliwości, oceniając prawidłowość dokonanego wpisu, w pełni zasadnie uznał, że skarżący spełnia przesłanki określone w art. 65 pkt 2 i 3 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, uprawniające do wpisu na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, jednakże nie spełnia przesłanek wynikających z art. 65 pkt 1 powołanej ustawy. Ze sprawy wynika bowiem, że w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), polegającego na prowadzeniu przez skarżącego w dniu [...] lutego 2006 r. w [...] w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego marki [...] o nr rej. [...], Rzecznik Dyscyplinarny w Prokuraturze Apelacyjnej w [...] w dniu [...] maja 2006 r. wystąpił z wnioskiem do Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym w [...] o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko J. W. Orzeczeniem z dnia [...] marca 2009 r. o sygn. akt [...] Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym wymierzył skarżącemu karę upomnienia, nagany i wydalenia ze służby prokuratorskiej. Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym (w dniu [...] czerwca 2009 r. o sygn. akt [...]), a kasację skarżącego Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. o sygn. akt [...] uznał za oczywiście bezzasadną. Ponadto, z akt osobowych i dyscyplinarnych skarżącego wynika także, że w trakcie wykonywania zawodu prokuratora dopuścił się on innych zaniedbań służbowych i porządkowych, skutkujących upomnieniami: z dnia [...] listopada 2004 r. o sygn. akt [...], z dnia [...] kwietnia 2005 r. o sygn. akt [...] oraz wytykiem z dnia [...] kwietnia 2005 r. o sygn. akt [...]. W dniu [...] grudnia 2008 r. Prokurator Generalny w związku ze zrzeczeniem się przez J. W. stanowiska prokuratora, odwołał go z funkcji prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w [...]. Natomiast od dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie doradztwa prawnego pod nazwą Kancelaria Prawnicza "[...]".

Analizując powyższe okoliczności, należy zgodzić się z Ministrem Sprawiedliwości, że Okręgowa Rada Adwokacka w [...] błędnie przyjęła, iż skarżący spełnia przesłankę nieskazitelnego charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Jak trafnie wskazał Minister, dopuszczenie się deliktu dyscyplinarnego, którego znamiona wyczerpują także znamiona przestępstwa popełnionego z winy umyślnej, rzutują na jego wiarygodność, odpowiedzialność i uczciwość przy wykonywaniu czynności adwokata, zważywszy że czyn z art. 178a § 1 kk został popełniony podczas pełnienia przez skarżącego funkcji prokuratora, co w odbiorze społecznym oceniane jest nader nagannie. Oceny Sądu nie może zmieniać fakt, że na dzień złożenia przez J. W. wniosku o wpis na listę adwokatów, skarżący nie figurował w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego, gdyż skazanie uległo zatarciu. Minister Sprawiedliwości prawidłowo twierdzi, że dla oceny postawy etyczno - moralnej nie ma znaczenia fakt przedawnienia czy zatarcia kary, ponieważ uznanie ukarania za niebyłe nie uniemożliwia dokonania oceny tych faktów pod kątem nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania dającego rękojmię należytego wykonywania zawodu. Zawód adwokata jest zawodem zaufania publicznego, toteż nie można uznać, że po zatarciu skazania niebyłe są zdarzenia, które legły u jego podstaw.

Przepis art. 82 ust. 2 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze stanowi, że kara wydalenia z adwokatury pociąga za sobą skreślenie z listy adwokatów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wydalenia z adwokatury. Wobec faktu, że wydalenie z adwokatury pociąga za sobą skreślenie z listy adwokatów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, organ prawidłowo uznał, że okres ten powinien także upłynąć w przypadku skarżącego, jako osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów, będącej byłym prokuratorem, który w wyniku powyższych zdarzeń opuścił służbę. Nie można natomiast zaakceptować stanowiska skarżącego, że z chwilą zatarcia w jego przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego, należy przyjąć, iż czyn, jakiego się dopuścił, nie miał miejsca. Nieuzasadnione są więc zarzuty naruszenia art. 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 106 kk, art. 113 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.) i art. 86 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 504).

Organ nadzoru prawidłowo wskazał, że okres, jaki upłynął od uprawomocnienia się skazania w przypadku skarżącego, jest niewystarczający, by uznać, że J. W. jest nieskazitelnego charakteru, i że wykonując zawód adwokata, daje gwarancję wiarygodności, uczciwości oraz odpowiedzialności przy wykonywaniu czynności. Tak więc zgłoszony sprzeciw należy uznać za zasadny.

Organ administracji publicznej, działając na podstawie przepisów prawa i stojąc na straży praworządności, ma obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, uwzględniając przy tym interes społeczny oraz słuszny interes strony, i prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyjaśniając stronie postępowania zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy, co w szczególności zobowiązany jest uczynić w wyczerpującym uzasadnieniu faktycznym i prawnym podejmowanej w sprawie decyzji administracyjnej.

Z uzasadnienia zaskarżonej do Sądu decyzji w pełni wynika, dlaczego Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się dokonanemu wpisowi na listę adwokatów. Podejmując rozstrzygnięcie, organ nadzoru prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, nie została więc naruszona zasada praworządności, określona w art. 6 kpa. Nie można też Ministrowi zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 kpa). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 kpa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ nadzoru argumentacja jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

W takim stanie rzeczy, podjętą w sprawie decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.