Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1404/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 101d
journal: Dz.U. 2024 poz 54
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1867/21 w sprawie ze skargi P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o wpisie do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi informacji o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi występujących na terenie działek I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od organu Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz strony skarżącej P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1867/21, którym po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2021 r., znak sprawy [...] w przedmiocie orzeczenia o wpisie do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, informacji o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi występujących na terenie działek uchylono zaskarżoną decyzję oraz zasądzono od organu na rzecz spółki zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego.

Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. (dalej: Skarżąca, Spółka) reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej także: GDOŚ, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] października 2021 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie (dalej: RDOŚ w Krakowie, organ I instancji) z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] o wpisie do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi informacji o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi, występującym na terenie dziatek nr ew. [...] i [...] obręb J., zlokalizowanych przy ul. K. w m. J., gm. K.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Starosta O., pismem z dnia [...] października 2018 r., powołując się na

art. 101d ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U z 2018r., poz. 799 ze zm.) oraz § 17 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia

1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi (Dz.U. z 2016 r., poz. 1395) przekazał Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Krakowie wykaz potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. Wykaz zawierał m. in. informacje dot. działek o nr ewid. [...] i [...], obręb J., jako władającego powierzchnią ziemi wskazano P1. S.A. Na przedmiotowym terenie wskazano działalność stacji paliw, a jako substancje powodujące ryzyko powstania zanieczyszczenia powierzchni ziemi wskazano frakcje benzynowe – olejowe i benzynowe. Po wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o wpisie do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi RDOŚ

w Krakowie wystąpił do P1. S.A. o przedłożenie informacji, czy na przedmiotowych działkach przeprowadzone zostały badania jakości gleby i ziemi, aktualnego zagospodarowania działek oraz o prowadzonej na nich działalności.

W odpowiedzi na powyższe pismo P1. Sp. z o.o. poinformowała, że przedmiotowe działki sprzedane zostały na rzecz P. Sp. z o.o. w dniu

[...] października 2018 r. Ponadto spółka poinformowała, iż Zakład znajdujący się na działkach [...] i [...], obręb J., został wyłączony z eksploatacji kilka lat przed sprzedażą, jednak nie zlikwidowano infrastruktury podziemnej i naziemnej. Spółka wskazała również, iż ostatnie badania gruntu przeprowadzone w 2009 roku nie wykazały występowania zanieczyszczenia powierzchni ziemi i gleby. Po poinformowaniu P. Sp. z o. o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o dokonaniu wpisu do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, terenu działek [...] i [...], obręb J. organ pismem z dnia [...] lipca 2019 r. oraz ponownym pismem z dnia [...] listopada 2019 r., RDOŚ w Krakowie wystąpił, o przedłożenie przez spółkę informacji, czy na przedmiotowych działkach przeprowadzone zostały badania jakości gleby i ziemi, aktualnego zagospodarowania działek oraz o prowadzonej na nich działalności. P. Sp. z o.o. pismem z dnia [...] listopada 2019 r. przedłożył wyjaśnia w przedmiotowej sprawie, potwierdzając zakup przedmiotowych działek od P1. S.A., oraz przekazał, iż w 2009 roku wykonano badania gruntu, a na tę okoliczność sporządzono "Sprawozdanie z poboru prób gruntu na terenie bazy [...] w miejscowości J." oraz "Uzupełnienia do sprawozdania z 2009 roku z poboru prób na terenie bazy [...] w miejscowości J.", z których to wynika, że gleba i ziemia spełniały wartości dopuszczalne dla gruntów grupy B. Dodatkowo, władający poinformował, iż teren działek jest dozorowany, jednak nie jest na nich prowadzona żadna działalność gospodarcza, a w przyszłości teren ten ma zostać wykorzystany do budowy obiektów magazynowych, a podziemne zbiorniki po uprzednim przygotowaniu wykorzystane zostaną jako zbiorniki wody. W dalszych pismach Spółka wskazała, że od czasu zakupu nieruchomości nie była prowadzona na niej żadna działalność, a zatem zarówno przeprowadzone badania, które nie wykazały zanieczyszczenia gruntu oraz to, że na działkach nie prowadzono żadnej działalności gospodarczej, nie wskazują na wystąpienie historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi, a sam wpis działek do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi byłby bezzasadny. Nadto wnosiła o przeprowadzenie badań zanieczyszczenia gleby i ziemi na przedmiotowych działkach na mocy art. 101 g ustawy Prawo ochrony środowiska oraz o dopuszczenie dowodu w postaci wyników badań i sprawozdań z analizy wyników badań na okoliczność wykluczenia występowania historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi. RDOŚ w Krakowie dnia [...] listopada 2020 r. wydał decyzję o dokonaniu wpisu do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi informacji o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi, występującym na terenie działek nr ew. [...] i [...] obręb J., zlokalizowanych przy ul. K. w m. J., gm. K. RDOŚ w Krakowie w uzasadnieniu decyzji wskazał m.in., że przeprowadzone w 2009 roku badania gleby i ziemi nie wskazywały na występowanie na terenie przedmiotowych działek zanieczyszczeń, ale były to badania wykonane w ograniczonym zakresie (4 próbki gruntu z terenu ok. 1 ha) i zdaniem autora sprawozdania wyniki badań nie dawały pełnego obrazu stanu gleby i ziemi. Brzmienie art. 101 c ustawy Prawo ochrony środowiska różnicuje rejestr pod względem gromadzonych w nim informacji na potencjalne historyczne zanieczyszczenia i historyczne zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Ustawodawca,

w przypadku decyzji o wpisie do rejestru potencjalnego historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi, dopuszcza stan, w którym decyzja rozstrzyga jedynie co do możliwości występowania, w danej lokalizacji, historycznego zanieczyszczenia gleby i ziemi, a nie jego faktycznego istnienia. Konsekwencją takiego wpisu jest przeprowadzenie w przyszłości badań gleby i ziemi w celu potwierdzenia występowania historycznego zanieczyszczenia. Jednocześnie, zgodnie z brzmieniem art. 101 c ust. 7 ustawy Prawo ochrony środowiska, regionalny dyrektor ochrony środowiska, w drodze decyzji skierowanej do władającego powierzchnią ziemi, dokonuje wykreślenia wpisu do rejestru, jeżeli nie potwierdzono historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi, w szczególności gdy badania zanieczyszczenia gleby i ziemi, nie potwierdziły występowania na danym terenie historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Pozyskane w trakcie prowadzonego postępowania informacje dotyczące działek nr ewid. [...] i [...] obręb Ja., zlokalizowanych przy ul. K. w m. J., gm. K., uprawdopodobniają, że na działach tych występuje potencjalne historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi.

Od ww. decyzji odwołanie złożyła P. Sp. z o. o., zaskarżając ją w całości. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z póżn. zm.; zwanej dalej: "K.p.a.") w związku z art. 101c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219, z późn. zm.; zwanej dalej "P.o.ś."), GDOŚ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na brzmienie art. 3 pkt 5a P.o.ś., art. 6 pkt 11 lit. c ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. 2020 r. poz. 2187) i wyjaśnił, że z potencjalnym historycznym zanieczyszczeniem powierzchni ziemi mamy do czynienia, gdy na danym terenie była prowadzona działalność przed 30 kwietnia 2007 r., która mogła spowodować historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi oraz istnieją informacje lub dokumentacja historyczna wskazująca na możliwość występowania w danym miejscu zanieczyszczenia, ale zanieczyszczenie to nie zostało w pełni lub w ogóle potwierdzone badaniami. Stwierdzenie takiego stanu daje podstawę do wpisania do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi informacji o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu danej działki. Dalej organ odwoławczy wskazał, że z przedłożonego materiału dowodowego, jak i z map satelitarnych zamieszczonych na stronie http://mapy.geoportal.gov.pl wynika, że teren działek ewid. o nr [...] i [...] jest terenem po byłej stacji benzynowej, której działalność polegała na magazynowaniu i dystrybucji paliw płynnych. Przedmiotowe działki były również wpisane przez Starostę O. do "Rejestru terenów zdegradowanych" prowadzonego do dnia 30 kwietnia 2007 r., jako terenu, na którym występuje przekroczenie frakcji benzynowo-olejowych i benzynowych. W uzasadnieniu wskazano również, że mimo likwidacji stacji benzynowej nie została zlikwidowana istniejąca zabudowa i infrastruktura bazy. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy odwołał się również do złożonego do akt sprawy opracowania-firmy G. Sp. z o.o. pt. "Sprawozdanie z poboru prób gruntów na terenie bazy [...] w miejscowości J." oraz "Uzupełnienia do sprawozdania", w których to dokumentach stwierdzono, że pobrane próbki dają podstawę do uznania, że badany grunt spełnia standardy jakości do gruntów grupy B przy jednoczesnym stwierdzeniu, że uzyskanie wyniki nie wykluczają obecności substancji ropopochodnych, szczególnie związków C-H o wysokiej mobilności na większych głębokościach, tj. na powierzchni zwierciadła wody, bowiem cały ośrodek skalny cechuje wysoka przepuszczalność. W przypadku likwidacji obiektu bazy wystąpi konieczność usunięcia zanieczyszczonych elementów betonowych oraz zgromadzonych niewielkich ilości zanieczyszczonych wód w komorach zbiorników. Powyższy materiał dowodowy zdaniem organu stanowił wystarczającą podstawę do dokonania kwestionowanego przez spółkę wpisu do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. Przeprowadzone w 2009 roku badania nie wykazały istnienia na przedmiotowych działkach historycznych zanieczyszczeń, ale były to badania wykonane w ograniczonym zakresie (pobrano zbyt małą ilość próbek z terenu o powierzchni około 1 ha), a tym samym wyniki badań tych próbek nie dawały obrazu pełnego stanu gleby i ziemi. Nadto badania te zostały przeprowadzone

z naruszeniem warunków przeprowadzania takich badań określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. z 2002 r., nr 165, poz. 1359). Badania wykonane przez G. Sp. z o.o. nie zostały przeprowadzone w

3 etapach wymienionych w ww. rozporządzeniu, nie ustalono listy substancji, których wystąpienie jest spodziewane ze względu na prowadzoną działalność, nie przeprowadzono pomiarów wstępnych, celem sprawdzenia czy faktycznie występują substancje, które ustalono oraz nie przeprowadzono badań szczegółowych. Organ odwoławczy przychylił się do zarzutu strony, iż RDOŚ w Krakowie nie wywiązał się z ustawowego obowiązku wydania decyzji skierowanej do władającego powierzchnią ziemi, o dokonaniu do rejestru wpisu o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi, w terminie nieprzekraczającym 6 miesięcy od otrzymania wykazu, o którym mowa w art. 101d ust. 6 P.o.ś. W przedmiotowej sprawie Starosta O. pismem z dnia [...] października 2018 r. (data wpływu do RDOŚ w Krakowie - 4 października 2018 r.), działając na podstawie art. 101d ust. 6 P.o.ś, przekazał do RDOŚ w Krakowie wykaz potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, w którym to zawarł działki o nr ew. [...] i [...], obręb J. Według organu

II instancji zauważone uchybienie nie miało wpływu na fakt, iż prowadzona na ww. działkach działalność, polegająca na magazynowaniu w zbiornikach podziemnych substancji ropopochodnych, mogła spowodować potencjalne historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi.

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów K.p.a. Organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji rozważył cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, a w wydanym postanowieniu odniósł się do całości zebranego materiału dowodowego. W ocenie organu II instancji nie został naruszony obowiązek zgromadzenia i zbadania całości materiału dowodowego, który dotyczył wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie. Ponadto na każdym etapie postępowania zarówno organ I, jak i II instancji umożliwiły stronie udział w postępowanie oraz możliwość wypowiedzenia się.

Zaskarżając powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zarzuciła Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 101c ust. 3 P.o.ś. w zw. z art. 3 pkt 5a P.o.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem organ nie dysponuje jakimikolwiek dowodami, na podstawie których możliwe jest przyjęcie, że na działkach o nr ewid. [...] i [...] doszło do potencjalnego zanieczyszczenia powierzchni ziemi w okresie przed 30 kwietnia 2007 r., a nie po jego upływie, co obecnie jest już obiektywnie niemożliwe do ustalenia i co tym samym wyklucza stosowanie w niniejszej sprawie przepisów o historycznych zanieczyszczeniach powierzchni ziemi,

2. art. 101 d ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w przypadku braku dysponowania przez starostę aktualnymi badaniami zanieczyszczenia gleby i ziemi, brak jest potrzeby przeprowadzenia przez niego pierwszego etapu badań, o których mowa w tym przepisie,

3. art. 101 c ust. 3 pkt 1 P.o.ś. w zw. z art. 101 d ust. 1 pkt 4 P.o.ś. w zw. art. 101 d ust. 7 pkt 6 P.o.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie wpisu do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, w sytuacji braku dysponowania prawidłowo sporządzonym przez starostę wykazem potencjalnych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, a to z uwagi na fakt, że w przedmiotowym wykazie: (1) umieszczono wymienione działki Skarżącego bez przeprowadzenia pierwszego etapu badań zanieczyszczenia gleby i ziemi, mimo iż występowała potrzeba ich przeprowadzenia, a w konsekwencji - (2) nie wskazano informacji o zawartości w glebie i w ziemi substancji powodujących ryzyko, jak tego wymaga art. 101 d ust. 7 pkt 6 P.o.ś.;

b) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, a w szczególności braku prawidłowego ustalenia daty, w której została zakończona działalność stacji benzynowej na działkach nr ew. [...] i [...].

W konsekwencji Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2021 r.

i utrzymanej nią w mocy decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska

w Krakowie z dnia [...] listopada 2020 r. i w oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z

art. 105 § 1 k.p.a. o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę GDOŚ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 marca 2022 r. uznając skargę za uzasadnioną uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki zwrot poniesionych kosztów postepowania sądowego. W ocenie Sądu, mając na uwadze materiał zgromadzony w sprawie, przedwcześnie organ przyjął, że działka Skarżącej powinna zostać wpisana do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. W uzasadnieniu wskazał, że analiza przepisów Tytułu II Działu IV ustawy Prawo ochrony środowiska pt. Ochrona powierzchni ziemi, prowadzi do wniosku, że umieszczenie danego terenu w prowadzonym przez GDOŚ rejestrze historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi następuje dwuetapowo. Na pierwszym etapie identyfikacji terenów, które powinny zostać umieszczone w rejestrze, dokonuje właściwy miejscowo starosta. Identyfikacja dokonywana przez starostę dotyczy wyłącznie terenów, na których mogło nastąpić potencjalne historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi. Starosta sporządza wykaz tego rodzaju terenów i przekazuje go regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska (art. 101d ust. 6 P.o.ś.). Następnie Sąd stwierdził, że potencjalne historyczne zanieczyszczenie ziemi oznacza zanieczyszczenie, które mogło nastąpić z wysokim prawdopodobieństwem. W celu tej identyfikacji starosta, w razie potrzeby, może wykonać tzw. badania wstępne, co wynika wprost z art. 101 d ust. 1 pkt 4 P.o.ś. Literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że starosta przeprowadza tego rodzaju badania wyłącznie w razie potrzeby, a nie w każdym przypadku. Wskazują na to również "Wytyczne dla starostów dotyczące identyfikacji potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi", przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi, jak i uzasadnienie projektu ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 1101), wprowadzającej cytowany przepis. Unormowanie z art. 101d ust. 1 ustawy ma służyć ograniczeniu poszukiwań prowadzonych przez starostę do terenów, na których prowadzona była działalność mogąca z dużym prawdopodobieństwem powodować historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi. Rozwiązanie takie ma na celu ujednolicenie metodyki identyfikacji historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi oraz ograniczenie kosztów badań wykonywanych w terenie jedynie do miejsc wytypowanych w drodze analizy dokumentów związanych z prowadzeniem określonych działalności mogących z dużym prawdopodobieństwem powodować historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi. Tak określony cel nowelizacji przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska został skorelowany z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Wynika z niego, że tereny zanieczyszczone identyfikuje się w pięciu etapach określonych w § 6-10 (§ 5 rozporządzenia). Dalej Sąd wskazał, że trzeci etap identyfikacji terenu zanieczyszczonego obejmuje zebranie oraz analizę dostępnych i aktualnych źródeł informacji istotnych dla oceny zagrożenia zanieczyszczeniem gleby lub ziemi na danym terenie oraz dostępnych i aktualnych badań zanieczyszczenia gleby i ziemi substancjami powodującymi ryzyko z listy ustalonej w etapie drugim (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Za aktualne badania zanieczyszczenia gleby i ziemi substancjami powodującymi ryzyko uważa się wyniki badań, od których wykonania nie upłynęło więcej niż 10 lat, o ile zostały wykonane przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a powołanej ustawy, oraz zgodnie z metodykami, o których mowa w § 11 rozporządzenia, a także jeżeli od dnia ich wykonania na danym terenie nie zaistniały okoliczności mogące wpłynąć na "zawartość zanieczyszczeń". Tego rodzaju aktualnych badań organy w tej sprawie nie przedstawiły. Etap czwarty identyfikacji terenu zanieczyszczonego obejmuje zebranie informacji koniecznych do wykonania badań wstępnych oraz wykonanie badań wstępnych (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Analiza powołanych przepisów stanowi istotne doprecyzowanie art. 101 d ust. 1 pkt 4 P.o.ś., przez zgodne z uzasadnieniem projektu ustawy z 11 lipca 2014 r. wyjaśnienie, jakiego rodzaju okoliczności faktyczne i prawne należy rozumieć pod pojęciem "w razie potrzeby". W ocenie Sądu tego rodzaju potrzebą jest przede wszystkim brak dostępnych i aktualnych badań zanieczyszczenia gleby i ziemi substancjami powodującymi ryzyko.

Jak wynika natomiast z akt sprawy, w odniesieniu do przedmiotowej działki, wpisu do wykazu dokonano na podstawie opracowania, w ramach którego badania przeprowadzono w 2009 roku (ok. 11 lat przed wydaniem decyzji w sprawie w pierwszej instancji). Sam organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, że badania te wykonane zostały niezgodnie z § 1 ust. 3 wyżej wymienionego rozporządzenia; nie zostały przeprowadzone w 3 etapach wymienionych w ww. rozporządzeniu, nie ustalono listy substancji, których wystąpienie jest spodziewane ze względu na prowadzoną działalność, nie przeprowadzono pomiarów wstępnych, celem sprawdzenia czy faktycznie wstępują substancje, które ustalono oraz nie przeprowadzono badań szczegółowych.

Z powyższego zdaniem Sądu można wywieść, że Starosta zrealizował wyłącznie trzy pierwsze etapy identyfikacji przedmiotowej działki, natomiast pomimo braku aktualnych wyników badań, nie przeprowadził badań wstępnych. Sąd podzielił stanowisko przedstawione w wyżej powołanych wytycznych dla starostów dotyczących identyfikacji potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, zgodnie z którym w przypadku, jeżeli analiza dostępnych informacji wskazuje na możliwość występowania zanieczyszczenia, a brak jest stosownych i pełnych wyników badań, bądź jeżeli są wyniki badań wskazujących na zanieczyszczenie, których jednak nie można uznać za aktualne, to w takich przypadkach starosta winien wykonać badania wstępne. Zarówno bowiem przepisy rozporządzenia, jak i cytowane wytyczne dla starostów, nie są sprzeczne z art. 101d ust. 1 pkt 4 P.o.ś., ale stanowią jego istotne doprecyzowanie. Podsumowując swoje rozważania Sądu uznał, że w niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wystarczający do rozstrzygnięcia w przedmiocie wpisu do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, informacji o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi występującym na terenie działki skarżącego, czym naruszyły przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 101c ust. 3 pkt 1 i ust. 4 P.o.ś. co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz na podstawie art. 200 § 2 p.p.s.a zasądził na rzecz skarżącej koszty postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wnosząc na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 p.p.s.a.

o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz jej oddalenie, ewentualnie na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a.

o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Ponadto skarżący kasacyjnie wnosił na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. o zasądzenie od strony zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł

się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono;

I. na podstawie art 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 101c ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 101d ust. 1 pkt 1-4, ust. 6 i 9 tejże ustawy, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a) dokonanie przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska wpisu o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi działki do rejestru jest przedwczesne w sytuacji, gdy starosta umieścił tę działkę w wykazie i przekazał go regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska, a uprawdopodobnienie wystąpienia zanieczyszczeń na tej działce nastąpiło na podstawie przesłanek innych, niż dostępne i aktualne badania, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazuje, że regionalny dyrektor ochrony środowiska w takim przypadku jest zobowiązany do dokonania wpisu o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi do rejestru w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania wykazu,

b) ustalenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, stanowiące podstawę wpisu o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu ziemi do rejestru, powinny zawsze opierać się o dostępne i aktualne badania zanieczyszczenia gleby i ziemi substancjami powodującymi ryzyko, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów wskazuje, że takiego wpisu regionalny dyrektor ochrony środowiska dokonuje w oparciu o wykaz starosty, który może opierać się o inne dostępne informacje, niż ww. badania;

2) art. 101d ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sformułowanie "w razie potrzeb", oznacza przede wszystkim brak dostępnych i aktualnych badań zanieczyszczenia gleby i ziemi substancjami powodującymi ryzyko, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że brak takich badań nie stanowi o potrzebie wykonania badań przez starostę, bowiem prowadzony przez niego wykaz może opierać się o inne informacje, które nie muszą potwierdzać zanieczyszczenia ww. aktualnymi badaniami;

3) art. 101d ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a) uprawdopodobnienie potencjalnego historycznego zanieczyszczenia na podstawie poczynionych ustaleń (pkt 1-2), oraz analizy dostępnych informacji na temat zagrożenia zanieczyszczeniem gleby lub ziemi (pkt 3), nie jest wystarczające, gdy brak jest dostępnych i aktualnych badań, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do ustalenia, że poczynienie ustaleń i analizy bez takich badań może być wystarczające dla zidentyfikowania potencjalnego historycznego zanieczyszczenia ziemi,

b) wykonanie badań przez starostę podejmującego czynności, o których mowa

w art. 101 d ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest obligatoryjne

w przypadku braku dostępnych i aktualnych badań zanieczyszczenia gleby, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazuje, że wykonanie takich badań nie jest obligatoryjne i wykonuje się je jedynie "w razie potrzeb", a zrealizowanie działań wskazanych

w art. 101 d ust. 1 pkt 1-3 powołanej ustawy może być wystarczające, gdy wystąpienie zanieczyszczenia gleby lub ziemi wyniknie z analizy innych dostępnych informacji;

4) § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że każdorazowo identyfikacja terenu wymaga dysponowania aktualnymi badaniami (i przeanalizowania ich), a w przypadku braku aktualnych badań, powinna obejmować ich wykonanie, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazuje, że przy identyfikacji należy posługiwać się badaniami, które przede wszystkim są dostępne (i aktualne), a więc brak takich badań nie powoduje konieczności ich przeprowadzenia;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 101c ust. 3 pkt 1 i ust. 4

i art. 101 d ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi, poprzez błędne uchylenie decyzji GDOŚ i stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie GDOŚ dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego, podczas gdy organ ten dokonał prawidłowej interpretacji prawa materialnego i skargę należało oddalić w całości;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez błędne uchylenie decyzji GDOŚ i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie GDOŚ nie wyjaśnił sprawy w sposób wystarczający do rozstrzygnięcia w przedmiocie wpisu do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, informacji o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi występującym na terenie działek Spółki, podczas gdy nie była ona wydana z naruszeniem przepisów k.p.a., a GDOŚ posiadał dostateczny materiał dowodowy pozwalający na dokonanie wpisu, o którym mowa powyżej, oraz dokonanie oceny o braku potrzeby wykonania badań wstępnych, a więc skargę należało oddalić w całości.

W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną Paper Products spółka z o.o. z siedzibę w Jaroszowcu wnosiła o jej oddalenie w całości i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Z punktu widzenia zarzutów skargi kasacyjnej zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma wykładnia art. 101d ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska

i odpowiedź na pytanie, czy dokonując identyfikacji terenów, na których występuje potencjalne historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi, właściwy miejscowo starosta musi w każdym przypadku przeprowadzić tzw. badania wstępne, o których stanowi powyższy przepis. W ocenie Sądu I instancji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, podobnie jak w ocenie spółki wnoszącej skargę na decyzję tego rodzaju badania powinny zostać przeprowadzone w każdym przypadku, w którym spełnione zostały przesłanki z art. 101d ust. 1 pkt 1-3 powołanej wyżej ustawy i organ nie dysponuje aktualnymi badaniami wstępnymi. Natomiast wnoszący skargę kasacyjną organ – Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stanął na stanowisku, że tego rodzaju badania wstępne przeprowadza się jedynie w razie potrzeby i możliwa jest sytuacja, w której umieszczenie nieruchomości w rejestrze potencjalnego historycznego zanieczyszczenia ziemi nastąpi wyłącznie na podstawie przesłanek z art. 101d ust. 1 pkt 1-3 ustawy, nawet jeżeli organ nie dysponuje aktualnymi badaniami w rozumieniu § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Powyższe zagadnie prawne istotne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowiło już przedmiot rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakończonej wyrokiem z dnia 18 maja 2021 r. sprawie III OSK 3915/21 w podobnym stanie faktycznym tj. w przedmiocie dokonania wpisu o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu ziemi na terenie działki, na której prowadzono w przeszłości stację benzynową, a dokonując wpisu do wskazanego rejestru organ, podobnie jak i podmiot przekazujący wykaz potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, nie dysponował aktualnym badaniem wstępnym, o którym mowa w art. 101d ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska. W powyższej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie opowiedział się za stanowiskiem, że miejscowo właściwy starosta musi w każdym przypadku przeprowadzić tzw. badania wstępne, o których mowa w art. 101d ust. 1 pkt 4, nie jest możliwe umieszczenie nieruchomości w rejestrze potencjalnych historycznych zanieczyszczeń ziemi wyłącznie na podstawie art. 101d ust. 1 pkt 1-3 ustawy, czyli bez uprzedniego pozyskania aktualnych badań wstępnych. Powyższe stanowisko w całej rozciągłości podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podobnie jak przedstawioną argumentację prowadzącą do powyższego wniosku. Przedstawiona zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w skardze kasacyjnej argumentacja nie daje podstaw do odstąpienia od powyższego stanowiska. Jak zasadnie uznał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 18 maja 2021 r. pod pojęciem "w razie potrzeby – wykonanie pierwszego etapu badań zanieczyszczeń gleby i ziemi" użytym w art. 101d ust. 1 pkt 4 należy rozumieć sytuacje, w których ma miejsce brak dostępnych i aktualnych badań zanieczyszczenia gleby i ziemi substancjami powodującymi ryzyko. Jeżeli zatem starosta takimi badaniami dysponuje zwolniony jest z obowiązku ich przeprowadzenia. Do takiego wniosku prowadzi, jak podkreślono w uzasadnieniu powołanego już wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r. oraz przez Sąd I instancji, analiza przepisów Tytułu II Działu IV ustawy Prawo ochrony środowiska, z której wynika, że umieszczenie danego terenu w prowadzonym przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w rejestrze historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi następuje dwuetapowo. Na pierwszym etapie identyfikacji terenów, które powinny zostać umieszczone w rejestrze, dokonuje właściwy miejscowo starosta. Identyfikacja dokonywana przez starostę dotyczy wyłącznie terenów, na których mogło nastąpić potencjalne historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi. Przepis art. 101d ust. 1 pkt 1-4 powołanej ustawy wyraźnie wskazuje w oparciu o jakie dane właściwy miejscowo starosta sporządza wykaz potencjalnie historycznie zanieczyszczonych powierzchni ziemi. Wymóg posiadania przez starostę aktualnych badań wstępnych zdefiniowanych w § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi wynika z pkt 4 powołanego wyżej przepisu, który musi być już spełniony na etapie sporządzania przez starostę wykazu, który następnie jest przekazywany regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska i w oparciu o który to wykaz podejmuje on decyzję o wpisaniu danego terenu do rejestru wpisu o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu. Organ dokonujący wpisu obowiązany jest uprzednio sprawdzić, czy przedłożony wykaz został sporządzony zgodnie z wymogami określonymi w art. 101 d ust. 1 pkt 1-4 ustawy. Nie jest dopuszczalnym dokonanie wpisu do rejestru w oparciu o wadliwie sporządzony wykaz jak również obciążanie władającego gruntem obowiązkiem dokonania tzw. badań wstępnych pozwalających stwierdzić zanieczyszczenie gleby lub ziemi na etapie przed dokonaniem wpisu do rejestru. Obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających wpisane danego terenu do rejestru potencjalnie historycznie zanieczyszczonych gruntów w oparciu o wykaz sporządzony przez właściwego starostę obciąża bowiem podmiot wnioskujący o dokonanie takiego wpisu, a nie władającego gruntem. Wskazać należy, że procedura opisana w art. 101 d ustawy Prawo ochrony środowiska jest inną procedurą niż uregulowana w art. 101 e powołanej ustawy, dotyczącej zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi przez inne podmioty niż właściwy miejscowo starosta. Nadmienić należy, że powołane przepisy wymagają, aby sporządzany przez starostę i przekazywany organowi wykaz potencjalnie zanieczyszczonych historycznie terenów był sporządzony w oparciu o aktualne tzw. badania wstępne. Przepis art. 101d ust. 1 pkt 4 mówi bowiem o wykonaniu pierwszego etapu badań zanieczyszczeń. Należy przez to rozumieć badania, o których mowa w § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r., które jak wynika z dalszych regulacji zawartych w tym rozporządzeniu należy odróżnić od badań określonych w § 10 jako badania szczegółowe. Z treści powołanych przepisów w sposób jednoznaczny wynika różnica co do zakresu i szczegółowości poszczególnych badań. Potwierdzają to także powołane już w niniejszy uzasadnieniu wytyczne dla starostów dotyczące identyfikacji potencjalnych historycznych zanieczyszczeń ziemi. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r. wskazano, które to stanowisko podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie, że zarówno przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 1 września 2016 r., jak i wspomniane wytyczne nie mogą modyfikować przepisów rangi ustawowej, jak i nie mogą być z nimi sprzeczne. Mogą natomiast stanowić istotną wskazówkę interpretacyjną, uwzględniając, że zmiana ustawy Prawo ochrony środowiska wprowadzająca analizowane przepisy została uchwalona z inicjatywy ustawodawczej rządu reprezentowanego przez Ministra Środowiska, który był jednocześnie autorem wytycznych dla starostów.

Powyższe rozważania pozwalają uznać, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 101c ust. 3 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 101d ust. 1 pkt 1-4 i ust. 6 i 9 ustawy Prawo ochrony środowiska. Nie jest bowiem możliwe umieszczenie w rejestrze historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi terenów w oparciu o wykaz przekazany przez starostę sporządzony z naruszeniem art. 101d ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska, tj. braku legitymowania się przez starostę aktualnymi badaniami wstępnymi wykonanymi przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a ustawy. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska orzekający w przedmiocie dokonania takiego wpisu jak i Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpatrujący ponownie sprawę w wyniku wniesienia odwołania obowiązany jest sprawdzić, czy starosta sporządzając wykaz spełnił wszystkie warunki określone w art. 101d ust. 1 pkt 1-4 ustawy. Tylko bowiem taki wykaz może stanowić podstawę dokonania wpisu do rejestru. Umieszczenie w wykazie danego terenu jako potencjalnie zanieczyszczonego historycznie tylko w oparciu o przesłanki wynikające z pkt 1-3 wskazanego przepisu bez posiadania przez starostę w tym zakresie aktualnych badań wstępnych następuje z naruszeniem prawa. Nie może stanowić podstawy przyjęcia innego w tej kwestii stanowiska, a reprezentowanego przez skarżącego, że dla większości terenów, które należy zakwalifikować jako historycznie zanieczyszczone lub potencjalnie historycznie zanieczyszczone tereny nie zostały sporządzone sporne badania wstępne. Ewentualne trudności związane z koniecznością przeprowadzenia takiego badania nie mogą stanowić podstawy do zwolnienia organu z obowiązku ich przeprowadzenia. Nie można bowiem pomijać celu prowadzenia rejestru historycznie zanieczyszczonych terenów, jakim jest nie tylko ich ewidencja, ale także podejmowanie dalszych działań zmierzających do ochrony środowiska, o których mowa w art. 101 f i następne ustawy Prawo ochrony środowiska, jak i obowiązków nałożonych na podmioty władające takimi terenami, ograniczającymi często ich prawo własności. Taka wykładnia prowadzić jednocześnie może do nadużycia uprawnień, jakie daje między innymi przepis art. 101 f ustawy regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska w stosunku do władających takimi powierzchniami ziemi, tj. przeniesienia ciężaru dowodu z organów na podmioty władające gruntami.

Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2014 r., którego zdaniem skarżącego kasacyjnie prawidłowa wykładnia nakazuje przyjąć, iż na Starostę nie został nałożony obowiązek legitymowania się tzw. badaniami wstępnymi, a podstawą złożenia wniosku o dokonanie wpisu mogą być inne dostępnie badania (które nie zostały sporządzone przez laboratorium). Przede wszystkim podnieść należy, że prawodawca w ustawie Prawo ochrony środowiska jak i w rozporządzeniu wymaga, aby badania te były sporządzone przez laboratorium, o którym mowa w art. 147 a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a, a dodatkowo w rozporządzeniu określono zakres informacji jakie winny z tych badań wynikać. Jednocześnie w § 8 ust. 3 prawodawca wyraźnie wskazał, co uważa się za aktualne badania (nie upłynął okres 10 lat od ich wykonania, zostały wykonane przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a ustawy Prawo ochrony środowiska, badania te zostały wykonane zgodnie z metodyką, o której mowa w § 11 rozporządzenia, a nadto na danym terenie nie zaistniały okoliczności mogące wpłynąć na zawartość zanieczyszczenia). Tym samym stanowisko skarżącego kasacyjnie w tym zakresie nie znajduje oparcia w obowiązujących regulacjach prawnych.

Przedstawiona wyżej wykładnia przepisów prawa materialnego pozwala ustalić, jakie istotne okoliczności decydują o wpisaniu danego terenu do rejestru

o potencjalnym historycznie zanieczyszczeniu powierzchni ziemi. Zasadnie zatem Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że została ona wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Organy nie wyjaśniły bowiem w sposób wystarczający wszystkich niezbędnych informacji, które by pozwalały przyjąć, że działki stanowiące własność Paper Products spółka z o.o. należy zakwalifikować do terenów potencjalnie historycznie zanieczyszczonych w rozumieniu art. 3 pkt 5a ustawy Prawo ochrony środowiska. Przyjęte w tym przedmiocie ustalenia dokonane przez organ z uwagi na brak aktualnych badań wstępnych należy uznać co najmniej za przedwczesne. Tym samym zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu należy zauważyć, że organy oparły swoje ustalenia na wynikającym z przedłożonych dokumentów fakcie, iż na tych działkach w przeszłości była prowadzona stacją benzynowa oraz nie zdemontowano do dnia orzekania urządzeń stanowiących jej wyposażenie (w tym zbiorników). Natomiast z wyników przedłożonych badań wykonanych przez podmiot trzeci nie wynika, aby stwierdzono na ich terenie występowanie substancji dających podstawę do zaliczenia ich do powierzchni potencjalnie historycznie zanieczyszczonych.

Dokonanie przez Sąd I instancji prawidłowej wykładni przepisów zawartych w art. 101c ust. 3 pkt 1 i ust. 4art. 101d ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi czyni również nieuzasadnionym zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z wyżej cytowanymi przepisami prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie

I wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego (punkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w związku z art. 200 p.p.s.a. Wysokość wynagrodzenie pełnomocnika strony Paper Products spółka z o.o. z siedzibą w Jaroszowcu ustalono na podstawie § 14 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – 240 zł (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800).