Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1717/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 20 ust. 1 pkt 1-2 i ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 157 poz 1028
law: Ustawa z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych.
article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
article: art. 2, art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych M. H. i L. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1561/17 w sprawie ze skarg M. H. i L. R. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 30 maja 2017 r. nr DWM-VIII.025.2.2017 w przedmiocie cła antydumpingowego 1. oddala skargi kasacyjne; 2. zasądza od M. H. na rzecz Ministra Rozwoju i Technologii 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od L. R. na rzecz Ministra Rozwoju i Technologii 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1561/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. H. i L. R. (dalej: Skarżący) na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z 30 maja 2017 r. w przedmiocie cła antydumpingowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z 26 października 1998 r., wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 i 3 ustawy z 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Dz. U. z 1994 r., Nr 71, poz. 312 ze zm., dalej: p.c.) w związku z art. 62 ustawy z 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem towarów na polski obszar celny po cenach dumpingowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 157, poz. 1028, dalej: ustawa z 1997 r.), Minister Gospodarki wprowadził na okres 24 miesięcy cło antydumpingowe, w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, gazowych, jednorazowych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, oznaczonych w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN 9613 10 00 0, po cenie dumpingowej.

Na wniosek złożony przez spółkę cywilną "B." z W. (dalej: Wnioskodawca), Minister Gospodarki, na podstawie art. 44 ustawy z 1997 r. wydał postanowienie z 2 czerwca 1999 r. (M.P. Nr 22, poz. 324) w sprawie wszczęcia postępowania antydumpingowego, w związku z wystąpieniem okoliczności wskazujących na przywóz na polski obszar celny towarów podobnych, w celu obejścia ceł antydumpingowych ustanowionych decyzją Ministra Gospodarki z 26 października 1998 r., wskazując jako towary objęte postępowaniem:

- plastikowe zapalniczki kieszonkowe, gazowe, jednorazowe, oznaczone w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN ex 9613 10 00 0, przywożone na polski obszar celny z Tajwanu, Wietnamu i Indonezji,

- plastikowe zapalniczki kieszonkowe, gazowe, do wielokrotnego napełniania, oznaczone w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN ex 9613 20 90 0, przywożone na polski obszar celny z Chińskiej Republiki Ludowej, Tajwanu, Wietnamu i Indonezji.

Decyzją z 17 sierpnia 2000 r. utrzymaną w mocy decyzją z 14 listopada 2000 r (M.P. Nr 39, poz. 766), na podstawie art. 45 ustawy z 1997 r. Minister Gospodarki, po rozpatrzeniu wniosku S.C. BU. stwierdził, że objęty postępowaniem przywóz plastikowych zapalniczek kieszonkowych, gazowych, do wielokrotnego napełniania, oznaczonych kodem PCN 9613 20 90 0, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej lub Tajwanu oraz plastikowych zapalniczek kieszonkowych, gazowych, jednorazowych, oznaczonych kodem PCN 9613 10 00 0, pochodzących z Tajwanu ma na celu obejście cła antydumpingowego nałożonego decyzją Ministra Gospodarki z 26 października 1998 r. Decyzją tą nałożone zostało ostateczne cło antydumpingowe na ww. zapalniczki, od dnia wejścia w życie decyzji do 5 listopada 2000 r. Jednocześnie organ wyłączył do odrębnego postępowania postępowanie antydumpingowe w sprawie przywozu na polski obszar celny, w celu obejścia cła nałożonego decyzją Ministra Gospodarki z 26 października 1998 r. plastikowych, kieszonkowych, gazowych zapalniczek do wielokrotnego napełniania, pochodzących i przywożonych z Wietnamu i Indonezji oraz plastikowych, kieszonkowych, gazowych zapalniczek jednorazowych pochodzących i przywożonych z Wietnamu i Indonezji.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi PPHU "M." [...] i PPH S. [...], wyrokiem z 25 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 3981/00 uchylił decyzję Ministra Gospodarki z 14 listopada 2000 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ orzekający nie przeprowadził stosownego postępowania dowodowego i nie dokonał ustaleń istotnych w przedmiocie przesłanek wszczęcia postępowania antydumpingowego na wniosek S.C. "B.", w szczególności, czy spółka była legitymowana do skutecznego wnioskowania o wszczęcie postępowania antydumpingowego. Organ nie wyjaśnił rozmiaru produkcji zapalniczek u poszczególnych producentów krajowych i bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego, oparł się wyłącznie na wskazaniu S.C. "B." zawartym we wniosku z 25 marca 1999 r. Nie wyjaśniono również kwestii, czy zapalniczki importowane jako tzw. "wielorazowe" (wielokrotnego napełniania) są podobne do towaru (zapalniczek jednorazowych) objętego cłem antydumpingowym ustanowionym decyzją z 26 października 1998 r. Sąd podkreślił, że o podobieństwie towarów, jak i o ocenie określonego stanu faktycznego jako przypadku obejścia ceł antydumpingowych, w świetle art. 2 pkt 1 i art. 46 ust. 1 ustawy z 11 grudnia 1997 r. nie rozstrzyga wyłącznie "techniczny punkt widzenia".

Sąd wskazał, że wyjaśnienie tej kwestii i ewentualne stwierdzenie istnienia omawianej przesłanki cła antydumpingowego wymaga przeprowadzenia przez organ orzekający dodatkowego postępowania dowodowego (w razie potrzeby również dowodu z opinii biegłego), którego organ orzekający nie przeprowadził i w konsekwencji nie przedstawił w rozstrzygnięciu przekonywującego wywodu w przedmiocie powyższej przesłanki cła antydumpingowego.

Na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 63 ust. 2 ustawy z 24 sierpnia 2001 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 123, poz. 1352, ze zm., dalej: ustawa z 2001 r.) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: MGPiPS) 8 kwietnia 2003 r. wydał postanowienie w sprawie wstępnych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z 17 sierpnia 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z 26 października 1998 r.

Następnie, na podstawie art. 36 ust. 1 i 2 w zw. z art. 63 ust. 2 ustawy z 2001 r. MGPiPS wydał postanowienie z 4 września 2003 r. w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z 17 sierpnia 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z 26 października 1998 r.

Wyrokiem z 7 listopada 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1755/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżone postanowienie MGPiPS z 4 września 2003 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z 8 kwietnia 2003 r. W ocenie Sądu, organy nie wykonały zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z 25 lutego 2002 r., sygn. akt V SA 3981/00, i nie zebrały materiału dowodowego w zakresie wystarczającym dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i tym samym rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wskazał, że w stosunku do kwestii podstawowej dla bytu postępowania w sprawie obejścia ceł antydumpingowych, tzn. legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie tegoż postępowania, musi ona być oceniana na gruncie przepisów obowiązujących w chwili wydania postanowienia o wszczęciu, a więc zgodnie z ustawą z 11 grudnia 1997 r. Sąd wskazał także, że dla ustalenia legitymacji czynnej wnioskodawcy, ze względu na treść art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997 r. niezbędne jest wykazanie, czy produkcja S.C. "B." w chwili złożenia wniosku i wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wynosiła nie mniej niż 25 % całej produkcji towaru podobnego.

Sąd zobowiązał organ do wskazania w uzasadnieniu orzeczenia konkretnych danych i wskaźników, które świadczą o spełnieniu przez wnioskodawcę kryteriów z art. 20 ust. 3 ustawy z 1997 r., a także ustosunkowania się do podnoszonego przez Skarżącego zarzutu prowadzenia przez wnioskodawcę działalności montażowej, wyczerpującej warunki z art. 46 ust. 2 tej ustawy, posługując się sprecyzowanymi i skonkretyzowanymi danymi, dbając jednocześnie, aby materiał źródłowy na poparcie jego twierdzeń znajdował się w aktach administracyjnych. Sąd podzielił interpretację przepisów dotyczących tego, na czyj wniosek może być wszczęte postępowanie w sprawie obejścia ceł antydumpingowych (art. 44 ust. 1 i 2 w zw. z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997 r). Zdaniem Sądu postępowanie nie może zostać wszczęte na wniosek tego, czyja działalność po przeprowadzonym postępowaniu antydumpingowym w konsekwencji mogłaby zostać uznana za mającą na celu obejście ustanowionych ceł antydumpingowych. Tak więc producent, o którym w mowa w art. 20 ust. 2 i 3 nie może jednocześnie prowadzić działalności montażowej, wyczerpującej przesłanki z art. 46 ust. 2 ustawy z 1997 r.

Skarga kasacyjna MGPiPS została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 303/09.

W dniu 8 stycznia 2016 r. Minister Rozwoju wydał postanowienie w sprawie wstępnych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z 17 sierpnia 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego, w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z 26 października 1998 r. Jednocześnie na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy z 2001 r. Minister Rozwoju zakończył postępowanie wszczęte postanowieniem Ministra Gospodarki z 2 czerwca 1999 r. (M.P. Nr 22, poz. 324), w zakresie plastikowych zapalniczek kieszonkowych, gazowych, do wielokrotnego napełniania, oznaczonych kodem PCN ex 9613 20 90 0, przywożonych na polski obszar celny z kraju eksportu Tajwan, wobec uznania, że przywóz w okresie badanym 3 sztuk wskazanego towaru na polski obszar celny nie wyrządzał szkody dla przemysłu krajowego.

Do organu wpłynęły zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w ww. postanowieniu, zgłoszone przez P.P.H.U. D. [...] oraz przez PPHU "M." [...].

Minister Rozwoju i Finansów 30 maja 2017 r. wydał postanowienie w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z 17 sierpnia 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego, w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z 26 października 1998 r. Minister wskazał, że po nałożeniu ceł antydumpingowych nastąpiła zmiana struktury geograficznej przewozu niemająca innych uzasadnionych podstaw ekonomicznych, poza uniknięciem następstw ww. ceł. Obejście spowodowało osłabienie skutków cła antydumpingowego nałożonego decyzją z 26 października 1998 r. polegające na obniżeniu cen towarów krajowych. Organ wyjaśnił również, iż wnioskodawca posiadał legitymację czynną do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania antydumpingowego. Łączna produkcja krajowa zapalniczek S.C. "B." – wnioskodawcy oraz "P." S.A. – przedstawiciela produkcji krajowej wspierającego wniosek, wynosiła 100%. W postanowieniu wskazano, że ustalenia te dokonano w oparciu o oświadczenia wnioskodawcy, analizę dokumentów i informacji udzielonych przez Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa (dalej: IGNiG), dotyczących wydanych certyfikatów bezpieczeństwa dla producentów zapalniczek jednorazowych i do wielokrotnego napełniania, pozyskanych w trakcie oględzin zakładów produkcyjnych rozliczeń i faktur, informacji z GUS czy bazy "Kompass". W ocenie organu działalność wnioskodawcy polegająca na imporcie części zapalniczek z ChRL nie wpływała na osłabienie skutków cła antydumpingowego nałożonego na zapalniczki pochodzące z ChRL.

Oddalając wyrokiem z 5 grudnia 2018 r. skargi M. H. i L. R. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z 30 maja 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że art. 110 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 96, poz. 959, dalej ustawa uchylająca) nie nakazuje zastosowanie przepisów dotychczasowych tylko do postępowań będących konsekwencją zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji/postanowień, w odniesieniu, do których w dniu 1 maja 2004 r. nie upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Zdaniem Sądu I instancji przepis ten obejmuje kompleksowo wszystkie postępowania znajdujące się w trzech różnych fazach. Wypowiedź ustawodawcy składa się z trzech części. Pierwsza dotyczy postępowań znajdujących się w fazie, w której "nie upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego" oraz druga i trzecia wypowiedź oddzielona spójnikiem "oraz" dotyczy postępowań wszczętych na skutek wniesienia skargi oraz postępowań prowadzonych w związku z rozstrzygnięciem skargi. Pomiędzy pierwszą i drugą częścią wypowiedzi znajduje się przecinek, co w ocenie sądu powoduje, że przecinek oddziela elementy wyliczenia.

Tym samym przepis ten odnosi się również do prowadzonych w dacie wejścia w życie ustawy postępowań przed sądem administracyjnym na skutek wniesienia skargi oraz w postępowaniu prowadzonym przed organem, w związku z rozstrzygnięciem skargi. Od postanowienia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z 4 września 2003 r. w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z 17 sierpnia 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z 26 października 1998 r. upłynął termin na wniesienie skargi przed datą wejścia w życie ustawy uchylającej. Postępowanie sądowoadministracyjne zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2008 r., V SA/Wa 1755/08, od którego Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 15 grudnia 2010r., I GSK 303/09 oddalił skargę kasacyjną organu. Sądy administracyjne orzekały już po wejściu w życie powyższego art. 110 ustawy uchylającej i WSA w Warszawie, mając na względzie art. 134 p.p.s.a., nie nakazywał organowi przekazać sprawę do Komisji Europejskiej celem dalszego procedowania w sprawie, tylko zobowiązał organ orzekający do przeprowadzenia dodatkowego postępowania i sporządzenia w sposób właściwy rozstrzygnięcia, które dałoby się skontrolować z aktami sprawy.

WSA stwierdził, że organ ponownie rozpatrując sprawę wykonał zalecenia zawarte w wyrokach z 25 lutego 2002 r., V SA 3981/00 oraz z 7 listopada 2008 r., V SA/Wa 1755/08 i wywiązał się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia wskazanej kwestii legitymacji czynnej wnioskodawcy do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania antydumpingowego. W ocenie Sądu I instancji organ prawidłowo dokonał analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także mając na uwadze wytyczne wiążących w sprawie orzeczeń sądów administracyjnych, sporządził do akt sprawy zestawienia i notatki służbowe, wskazujące na konkretne dane i wyliczenia oraz tok rozumowania. Organ przeanalizował również zdolności produkcyjne przedsiębiorstw S.C. "B." oraz "P." S.A., weryfikując przedstawione przez wnioskodawcę rozliczenia i faktury na zakup materiałów do produkcji zapalniczek, których poprawność została potwierdzona w analizie księgowej. Ponadto wzięto pod uwagę dostarczoną przez wnioskodawcę dokumentację techniczną dotyczącą zakładu wraz z opinią rzeczoznawców i przeanalizowano wyniki kontroli warunków technicznych zakładu wnioskodawcy przeprowadzonej przez Inspekcję Handlową, które potwierdziły zdolności produkcyjne przedsiębiorstwa. Organ wzbogacił także materiał dowodowy w zakresie wyjaśnienia kwestii prowadzenia przez wnioskodawcę działalności montażowej, w tym sporządził od podstaw nowe wyliczenia. Na podstawie zebranej dokumentacji prawidłowo stwierdzono, że wnioskodawca nie rozpoczął i nie zwiększył działalności montażowej, którą można zdefiniować poprzez przesłanki określone w art. 46 ust 2 pkt 2 ustawy z 1997 r. – obliczona wartość dodana w znacznym stopniu przekraczała 25% kosztów produkcji. Wyjaśniono również kwestię powiązania wnioskodawcy z eksporterami zapalniczek z kraju, z którego import uznano za realizowany po cenach dumpingowych.

W ocenie WSA zebrany materiał dowodowy pozwolił także organom administracji jednoznacznie stwierdzić, że zapalniczki z zaworkiem (deklarowane jako wielokrotnego napełniania) pochodzące z ChRL, stanowią towar podobny do zapalniczek jednorazowych. Ustalenia organów administracji znalazły wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Minister przy określeniu cech ściśle odpowiadających cechom towaru objętego postępowaniem, poza podstawowymi właściwościami fizycznymi i technicznymi porównywanych zapalniczek, rozważył ich cechy użytkowe, jakościowe, rynkowe, zastosowanie końcowe oraz konkurencyjność produktów w opinii użytkowników końcowych. Minister zlecił wykonanie przez pracowników niezależnych ośrodków naukowych w kraju ekspertyz w celu ustalenia, czy wystąpiło obejście ceł antydumpingowych ustanowionych wobec zapalniczek jednorazowych pochodzących z Chin, poprzez deklarowanie zapalniczek kieszonkowych gazowych jednorazowych w obudowie plastikowej z zaworkiem, jako zapalniczek wielokrotnego napełniania, w przypadkach gdy zaworki te nie spełniają deklarowanych przez importerów funkcji przewidzianych dla zapalniczek do wielokrotnego napełniania.

W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego Minister prawidłowo ustalił, że deklarowane jako do wielokrotnego napełniania plastikowe gazowe kieszonkowe zapalniczki z wmontowanym zaworkiem, lecz niewymienialnym kamieniem iskrzącym stanowiły towar podobny w rozumieniu ustawy z 2001 r., do zapalniczek jednorazowych. Ustalenia te były dokonane po analizie ekspertyz zleconych zarówno przez Ministra, jak również wnioskodawcę oraz importerów.

WSA uznał za zasadne twierdzenia Ministra, że w wyniku obejścia ceł antydumpingowych ustalonych decyzją z 26 października 1998 r. nastąpiło osłabienie skutków nałożonych ceł. Obejście (poprzez deklarowanie zapalniczek pochodzenia chińskiego, jako pochodzących z Tajwanu oraz sprowadzanie zapalniczek gazowych, kieszonkowych jednorazowych deklarowanych jako wielorazowego użytku) uniemożliwiło wzrost konkurencyjności cenowej krajowych towarów. Działalność importerów i eksporterów polegająca na zmianie struktury przywozu nie pozwoliła na wyeliminowanie szkody stwierdzonej w decyzji z 26 października 1998 r.

Sąd I instancji za bezzasadny uznał zarzut niepowiadomienia skarżących o wizytach kontrolnych urządzeń technologicznych "P." S.A. 15 maja 2002 r. oraz u wnioskodawcy 11 kwietnia 2002 r., a także nie sporządzenia z tych wizyt protokołu. Skarżący jako podmioty mające odmienne interesy z wnioskodawcą nie powinni byli uczestniczyć (i nie uczestniczyli) w tych wizytacjach. W toku takiej wizyty dokonywano nie tylko oględzin zakładów, ale również analizowano dokumentację producentów i ujawnienie tych okoliczności podmiotom mającym sprzeczne interesy zagrażałoby ujawnieniem informacji o charakterze poufnym.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 5 grudnia 2018 r. wnieśli L. R. i M. H.

L. R. zaskarżył orzeczenie w całości, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd, że Minister Rozwoju i Finansów ponownie przeprowadzając postępowanie wykonał wszystkie wiążące zalecenia zawarte w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2002 r., V SA 3981/00, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2008 r., V SA/Wa 1755/08, Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2010 r., I GSK 303/09;

2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd, że organ nie naruszył przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ ponownie rozpoznając sprawę dokonał błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie rozważył wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa oraz niewystarczające uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia.

W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

M. H., także zaskarżył wyrok WSA w Warszawie z 5 grudnia 2018 r. w całości, podnosząc zarzuty (numeracja jak w skardze kasacyjnej):

3.1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, to jest niestwierdzenie nieważności postanowienia, pomimo, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 2 i 7 Konstytucji RP w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej czyli bez podstawy prawnej oraz przez niewłaściwy organ;

3.2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. nieuchylenie postanowienia, pomimo, że zostało ono wydane:

3.2.1. z naruszeniem art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej, polegającym na przyjęciu, że jej zakres zastosowania tej normy odnosi się również do spraw takich decyzji i postanowień, co do których przed dniem 1 maja 2004 r. upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i co do których na dzień 1 maja 2004 r. toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne, co miało wpływ na wynik sprawy;

3.2.2. z naruszeniem art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. UE L nr 343 s. 51, dalej: rozporządzenie 1225/2009) polegającym na nieprzekazaniu przez organ wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie obejścia ustanowionych ceł antydumpingowych właściwemu organowi, tj. Komisji;

3.2.3. z naruszeniem art. 20 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. nr 157, poz. 1028, dalej: ustawa z 1997 r.) polegającym na błędnym uznaniu, że wnioskodawca postępowania antydumpingowego posiada legitymację czynną;

3.2.4. z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. polegającym na przeprowadzeniu przez organ postępowania w sprzeczności z oceną prawną wyrażoną w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, tj. wyrażoną w: (i) wyroku NSA z 25 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 993/01. (ii) wyroku WSA w Warszawie z 7 listopada 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1754/08, (iii) wyroku NSA z 15 grudnia 2010 r. sygn. akt I GSK 288/09;

3.3. naruszenie art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jej zakres zastosowania tej normy odnosi się również do spraw takich decyzji i postanowień, co do których przed dniem 1 maja 2004 r. upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i co do których na dzień 1 maja 2004 r. toczyło się postępowanie sądowo-administracyjne, co miało wpływ na wynik sprawy;

3.4. naruszenie art. 3 § 1 pkt. 2 i 8 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (dalej Kodeks celny) poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że cło antydumpingowe nałożone postanowieniem mieści się w kategorii długu celnego oraz należności celnych przywozowych w rozumieniu w/w normy Kodeksu celnego, podczas gdy w tej kategorii mieści się dopiero wymierzona indywidualną decyzją celną kwota cła antydumpingowego, której podstawą prawną jest fakt nałożenia takiego cła w drodze postanowienia,

3.5. naruszenie art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 623 i z 2005 r., Nr 25, poz. 214) poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że norma tego przepisu reguluje kwestie intertemporalne związane ze stosowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego w zakresie podstawy i trybu nakładania ceł antydumpingowych, podczas gdy przepis ten dotyczy kwestii intertemporalnych dotyczących podstawy i trybu wymiaru ceł i innych opłat związanych z przywozem towarów, w tym ceł antydumpingowych. Czym innym jest bowiem nałożenie cła antydumpingowego w drodze postanowienia (erga omnes), a czym innym jest postępowanie i wymiar wymiaru cła antydumpingowego w sprawie indywidualnej, gdzie materialnoprawną podstawą jest postanowienie.

W skardze kasacyjnej wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Rozwoju z 8 stycznia 2016 r. w sprawie wstępnych ustaleń w całości oraz umorzenie postępowania przed Ministrem Rozwoju i Finansów – z uwagi na jego niedopuszczalność i wyłączną właściwość Komisji Europejskiej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasadzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedziach na skargi kasacyjne Minister Przedsiębiorczości i Technologii wniósł o oddalenie obu skarg kasacyjnych, o przeprowadzenie rozprawy oraz o zasądzenie od skarżących na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargi kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 - zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Przepisy uznane przez stronę skarżącą kasacyjnie za naruszone powinny być wskazane w skonstruowanych zarzutach, w petitum skargi kasacyjnej, nie zaś w ich uzasadnieniu (uzasadnieniu skargi kasacyjnej) czy też w innych pismach procesowych strony, np. w skardze do WSA. Dodać do tego należy, że w zakresie zarzutu naruszenia konkretnego przepisu należy podać na czym polegało jego naruszenie, gdyż przepisy prawa można naruszyć na wiele sposobów. Sposób naruszenia powinien być wskazany konkretnie, nie ogólnikowo, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się, precyzowania czy też uzupełniania postawionych zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 1208/19). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia (por. wyrok NSA z 26 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1047/12, LEX nr 1487688 oraz wyrok NSA z 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1560/11, LEX nr 1218337).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione w skargach kasacyjnych zarzuty w okolicznościach sprawy należało uznać za nieusprawiedliwione, niektóre z nich za nieskuteczne.

Przede wszystkim w sprawie zauważyć należy, iż rację ma Minister twierdząc w odpowiedzi na skargę kasacyjną M. H., że skarżący kasacyjnie nie podważył skutecznie ustalonego stanu faktycznego oraz dokonanych ocen. Nie postawił bowiem stosownych zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego. Minister wskazuje, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z pozostałymi ustaleniami WSA wyrażonymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku:

- co do ustaleń w zakresie przemysłu krajowego (punkty 36-41 w skardze kasacyjnej),

- co do wielkości udziału producentów zapalniczek objętych postępowaniem w przemyśle krajowym (punkty 42-58 w skardze kasacyjnej),

- co do prowadzenia przez wnioskodawcę działalności montażowej zapalniczek (punkty 59-72) w skardze kasacyjnej),

- co do wykazania podobieństwa zapalniczek jednorazowego i wielokrotnego napełnienia (punkty 73-76 w skardze kasacyjnej).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejsze skargi kasacyjne stwierdza, że należy zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 31 marca 2004 r. (OSK 59/04, ONSAIWSA 2004r., nr 1, poz.10), że "odmienna ocena dowodów i wyprowadzanie na jej podstawie własnych wniosków co do stanu faktycznego sprawy w skardze kasacyjnej bez wskazywania przepisów postępowania, których naruszenie stanowi uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 i 176 [...]. Tym bardziej skarga kasacyjna nie może opierać się na wskazywaniu dowodów, o których przeprowadzenie strona mogła wnosić w toku postępowania administracyjnego".

Przechodząc chronologicznie do pierwszej ze skarg kasacyjnych stwierdzić należy, że postawiono w niej dwa zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu. W drugim z nich wskazano na naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd, że organ nie naruszył przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ ponownie rozpoznając sprawę dokonał błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie rozważył wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa oraz niewystarczające uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia.

Z powołanego zarzutu wynika, że jego intencją było zakwestionowanie przeprowadzonego przez Ministra postępowania, błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa oraz niewystarczające uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia.

Nie wskazano jednak w skardze kasacyjnej stosownych, znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów postępowania. Zamiast nich powołano jako naruszone przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które w tej sprawie przez organ nie były stosowane. W myśl bowiem art. 1 ust. 3 ustawy z 24 sierpnia 2001 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych, do postępowania antydumpingowego, z wyjątkiem postępowania dotyczącego złożenia i zwrotu zabezpieczenia oraz zwrotu cła antydumpingowego, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Dodać do tego należy, ze art. 151 p.p.s.a. jest przepisem wynikowym i nie może stanowić samodzielnie podstawy zaskarżenia.

Zauważyć należy, że powołana ustawa zawiera własne unormowania dotyczące postępowania, przewiduje przepisy odnoszące się do gromadzenia materiału dowodowego, dokonywania ustaleń faktycznych, czy też oceniania zgromadzonych dowodów. Tytułem przykładu wypada wskazać na następujące przepisy. Zgodnie z art. 63 ust. 2 do postępowania w sprawie obejścia ceł antydumpingowych, stosuje się odpowiednio art. 24-37 oraz art. 48-59, przy czym powinno być ono zakończone w terminie 9 miesięcy od daty jego rozpoczęcia. W myśl art. 32 ust. 1 na podstawie materiałów dowodowych zgromadzonych w toku postępowania minister właściwy do spraw gospodarki dokona, nie wcześniej niż na 2 miesiące i nie później niż na 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania antydumpingowego, w drodze postanowienia, wstępnych ustaleń co do występowania dumpingu, szkody oraz związku przyczynowego pomiędzy nimi. Natomiast w art. 36 ust. 1 ustawodawca wskazał, że na podstawie materiałów dowodowych zgromadzonych w toku postępowania minister właściwy do spraw gospodarki dokonuje, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia przyjęcia wstępnych ustaleń, w drodze postanowienia, ostatecznych ustaleń co do występowania dumpingu, szkody oraz związku przyczynowego pomiędzy nimi.

Dodać do tego należy treść art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego to przepisu wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W oparciu o ten przepis Sąd I instancji dokonuje oceny legalności zaskarżonego aktu, w tym ocenia dokonane przez organy ustalenia faktyczne, jak i kontroluje oceny poczynione przez te organy podczas prowadzonego przez nie postępowania.

Zatem, aby umożliwić Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę orzeczenia Sądu I instancji w zakresie naruszenia przepisów postępowania przez Sąd czy organy administracji, należy powołać jako naruszone przepisy postępowania, w oparciu o które procedowały organy, albo omówiony przepis procedury sądowoadministracyjnej - art. 134 § 1 p.p.s.a.

W świetle powyższego postawiony zarzut należało uznać za zarzut nieskuteczny.

W pierwszym z zarzutów analizowanej skargi kasacyjnej jej autor wskazał na naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd, że Minister Rozwoju i Finansów (organ) ponownie przeprowadzając postępowanie wykonał wszystkie wiążące zalecenia zawarte w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2002 r., V SA 3981/00, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2008r., V SA/Wa 1755/08, Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2010 r., I GSK 303/09.

Przypomnieć w kontekście postawionego zarzutu należy, że w zakresie zarzutu naruszenia konkretnego przepisu należy podać na czym polegało jego naruszenie, gdyż przepisy prawa można naruszyć na wiele sposobów. Sposób naruszenia powinien być wskazany konkretnie, nie ogólnikowo, gdyż Naczelny Sąd Adminisstracyjny nie jest uprawniony do domyślania się, precyzowania czy też uzupełniania postawionych zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 1208/19). Zarówno zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, musi zaś wskazywać na czym polega zarzucane przez stronę naruszenie danego przepisu, gdyż przepis można naruszyć na wiele sposobów (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 826/15, LEX nr 2364913). Zarzut naruszenia przepisu procedury w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymaga wskazania sposobu naruszenia tego przepisu i wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Inaczej zarzut taki wymyka się spod kontroli Sądu (por. wyrok NSA z 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 719/09, LEX nr 784298).

Powołanie w zarzucie kasacyjnym dotyczącym naruszenia art. 153 p.p.s.a. samych sygnatur trzech wyroków zapadłych w sprawie, czyni taki zarzut zarzutem bardzo ogólnym. Bez wskazania konkretnych elementów oceny prawnej czy też konkretnych wytycznych z danego orzeczenia nie ma możliwości odniesienia się poprzez pryzmat tak skonstruowanego zarzutu do zaskarżonego skargą kasacyjną judykatu.

Tym samym, także i ten zarzut kasacyjny należało uznać za nieskuteczny.

W konsekwencji omówiona skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przechodząc do drugiej skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idących zarzutów kasacyjnych, a mianowicie dotyczących naruszenia art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, to jest nie stwierdzenie nieważności postanowienia, pomimo, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 2 i 7 Konstytucji RP w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, czyli bez podstawy prawnej oraz przez niewłaściwy organ. Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. nie uchylenie postanowienia, pomimo, że zostało ono wydane: z naruszeniem art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej, polegającym na przyjęciu, że jej zakres zastosowania tej normy odnosi się również do spraw takich decyzji i postanowień, co do których przed dniem 1 maja 2004 r. upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i co do których na dzień 1 maja 2004 r. toczyło się postępowanie sądowo- administracyjne, co miało wpływ na wynik sprawy, także z naruszeniem art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. UE L nr 343 s. 51, dalej: rozporządzenie 1225/2009) polegającym na nieprzekazaniu przez organ wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie obejścia ustanowionych ceł antydumpingowych właściwemu organowi, tj. Komisji.

Kluczowym dla odniesienia się do powołanych zarzutów jest art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej. Jest to przepis przejściowy dotyczący postępowań wszczętych przed uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie stanowisko Ministra zaakceptowane przez Sąd I instancji. Organ, dokonując wykładni prawa w pierwszej kolejności zastosował wykładnię gramatyczną (językową), polegającą na ustaleniu znaczenia normy, w oparciu o analizę tekstu normatywnego w języku polskim. Istotą tej metody jest zastosowanie językowych dyrektyw interpretacyjnych, zakładających językową racjonalność prawodawcy. W ocenie Ministra ww. metoda jest wystarczająca do właściwego ustalenia znaczenia normy zawartej w przepisach ustawy uchylającej. Brak przesłanek do przyjęcia, że art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej nakazuje zastosowanie przepisów dotychczasowych tylko do postępowań będących konsekwencją zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji/postanowień, w odniesieniu, do których w dniu 1 maja 2004 r. nie upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przepis ten odnosi się również do wszczętych w ww. dacie postępowań przed sądem administracyjnym na skutek wniesienia skargi oraz w postępowaniu prowadzonym przed organem, w związku z rozstrzygnięciem skargi.

W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (patrz: wyrok NSA z 12 marca 2008 r., sygn. akt I GSK 517/07). Skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem (por: wyrok WSA w Łodzi z 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt l SA/Łd 140/08; wyrok WSA we Wrocławiu z 23 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 937/07; wyrok WSA we Wrocławiu z 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 687/07).

Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie żaden z sądów administracyjnych nie zakwestionował braku właściwości Ministra do rozstrzygania co do istoty sprawy, zobowiązując poprzedników prawnych Ministra Przedsiębiorczości i Technologii do merytorycznego jej rozpatrzenia. Mając na uwadze powyższe oczywistym jest, że Minister był umocowany do wydania zarówno zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzające go postanowienia Ministra z 8 stycznia 2016 r. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że Sądy Administracyjne orzekały już po wejściu w życie art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej i WSA, mając na uwadze art. 134 § 1 p.p.s.a., nie nakazał Ministrowi przekazania sprawy Komisji Europejskiej celem dalszego procedowania w sprawie, tylko zobowiązał organ do przeprowadzenia dodatkowego postępowania i sporządzenia w sposób właściwy rozstrzygnięcia.

Wypada też podnieść, że art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009, na który powołuje się strona skarżąca kasacyjnie w zarzutach złożonego środka zaskarżenia, mówi o wszczęciu postępowania na pisemny wniosek każdej osoby fizycznej lub prawnej albo organizacji nieposiadającej osobowości prawnej, działającej w imieniu przemysłu wspólnotowego. Unormowanie to dotyczy zatem postępowania, które wszczynane jest na wniosek podmiotu, który działa w imieniu przemysłu wspólnotowego. Zatem przepis ten odnosi się do postępowań inicjowanych już w ramach Unii Europejskiej w imieniu przemysłu wspólnotowego. Przypomnieć należy, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte przez podmioty krajowe na kilka lat przed przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej i to w celu ochrony przemysłu krajowego.

Podkreślić w kontekście powyższego należy, że w złożonym środku zaskarżenia nie przedstawiono zarzutów, jak i argumentacji wspierającej, które przekonywałyby do właściwości Komisji Europejskiej. W świetle powyższego postawione zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

W następnej kolejności należy odnieść się do zarzutu procesowego dotyczącego naruszenia art. 20 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. nr 157, poz. 1028, dalej: ustawa z 1997 r.), polegającym na błędnym uznaniu, że wnioskodawca postępowania antydumpingowego posiada legitymację czynną, wskazać należy, że jest to zarzut nieskuteczny.

Zauważyć bowiem należy, że wskazane w zarzucie przepisy ww. ustawy dotyczą możliwości wszczęcia przez Ministra postępowania antydumpingowego na wniosek i z urzędu. Nie stanowią zaś o legitymacji czynnej, do czego nawiązuje powołany zarzut. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 omawianej ustawy Minister Gospodarki wszczyna postępowanie antydumpingowe na pisemny wniosek osoby fizycznej lub prawnej albo jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej występującej w imieniu i na rzecz przemysłu krajowego (pkt 1), z urzędu, w szczególnych okolicznościach, gdy istnieją dowody występowania dumpingu, szkody i związku przyczynowego (pkt 2). Natomiast o regule ustalenia legitymacji czynnej ustawodawca postanowił w art. 20 ust. 3 ww. ustawy, z którego to przepisu wynika, że postępowania antydumpingowego nie wszczyna się, jeżeli producenci krajowi podobnego towaru, jednoznacznie popierający wniosek, produkują mniej niż 25% całej produkcji podobnego towaru.

Stwierdzić wobec powyższego należy, że wskazane w zarzucie kasacyjnym przepisy są nieadekwatne do powołanego w zarzucie sposobu ich naruszenia. Tym samym zarzut ten nie mógł odnieść oczekiwanego przez skarżącego kasacyjnie skutku.

Kolejną podstawę kasacyjną stanowi zarzut dotyczący naruszenia art. 153 p.p.s.a. Jego konstrukcja jest tożsama z zarzutem z pierwszej skargi kasacyjnej odnoszącym się do naruszenia ww. przepisu. Z uwzględnieniem wcześniej poczynionych wywodów zarzut ten również należało uznać za nieskuteczny. Dodatkowo podnieść należy, że skarżący kasacyjnie błędnie wskazał, że organ związany był oceną prawną wyrażoną w: "(i) wyroku NSA z 25 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 993/01. (ii) wyroku WSA w Warszawie z 7 listopada 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1754/08, (iii) wyroku NSA z 15 grudnia 2010 r. sygn. akt I GSK 288/09". W przedmiotowej sprawie zapadły orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2002 r., V SA 3981/00, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2008 r., V SA/Wa 1755/08, Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2010 r., I GSK 303/09, zatem organ jak i Sąd I instancji związani byli ocenami wyrażonymi w tym ostatnich wymienionych wyrokach.

Ostatnie dwa zarzuty kasacyjne odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 3 § 1 pkt. 2 i 8 Kodeksu celnego z 1997 r. poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że cło antydumpingowe nałożone postanowieniem mieści się w kategorii długu celnego oraz należności celnych przywozowych w rozumieniu w/w normy Kodeksu celnego, podczas gdy w tej kategorii mieści się dopiero wymierzona indywidualną decyzją celną kwota cła antydumpingowego, której podstawą prawną jest fakt nałożenia takiego cła w drodze ostanowienia; art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że norma tego przepisu reguluje kwestie intertemporalne związane ze stosowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego w zakresie podstawy i trybu nakładania ceł antydumpingowych, podczas gdy przepis ten dotyczy kwestii intertemporalnych dotyczących podstawy i trybu wymiaru ceł i innych opłat związanych z przywozem towarów, w tym ceł antydumpingowych. Czym innym jest bowiem nałożenie cła antydumpingowego w drodze postanowienia (erga omnes), a czym innym jest postępowanie i wymiar cła antydumpingowego w sprawie indywidualnej, gdzie materialnoprawną podstawą jest postanowienie – również nie zasługiwały na uwzględnienie.

Przede wszystkim w ich zakresie zauważyć należy, że zarzuty te nie były artykułowane w skardze do Sądu I instancji. Zarzuty te powinny być powiązane z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, np. z art. 134 § 1 p.p.s.a., tj. z przepisem, który nakazuje Sądowi I instancji zbadanie sprawy w jej całokształcie bez względu na podnoszone zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest nie tylko zobowiązany, ale wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę podstaw skargi kasacyjnej. Adresatem zarzutu naruszenia prawa, zarówno materialnego, jak i procesowego, może być tylko sąd pierwszej instancji. Wymienienie przepisów naruszonych przez organ administracji nie jest wykonaniem obowiązku przytoczenia podstaw kasacyjnych. Jeżeli sąd pierwszej instancji nie dostrzegł naruszenia prawa przez organ, to sam naruszył przepisy zobowiązujące go do kontroli legalności działalności administracji publicznej. Przepisy te należy wskazać jako podstawę kasacyjną w powiązaniu z przepisami prawa materialnego lub procesowego (albo obu), których naruszenia nie dostrzegł sąd (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 24/12, LEX nr 1530015).

Niemniej jednak w zakresie powołanych zarzutów, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzić należy, że argumentacja skarżącego kasacyjnie nawiązująca do konkretnych należności celnych w postaci cła antydumpingowego w okolicznościach sprawy nie jest usprawiedliwiona. Zasadnie w tym zakresie Sąd I instancji wskazał, że w myśl powołanego art. 26 przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Powołał się przy tym na stosowne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Podkreślić należy, że decyzja konkretyzująca taki dług celny ma charakter deklaratoryjny. Nie mogło zatem dojść do naruszenia powołanych w tych zarzutach przepisów.

Tym samym wszystkie zarzuty obu skarg kasacyjnych należało uznać za niemogące wywrzeć oczekiwanego przez skarżących kasacyjnie skutku prawnego.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postepowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).