Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 7/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 811/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 24 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 811/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku D. K. (dalej skarżący) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z 28 sierpnia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r.

2. Skarżący w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazał, że "uregulowanie przez niego należności w wysokości 13.463 zł nie jest możliwe bez uszczerbku dla codziennego utrzymania skarżącego i ego rodziny, w szczególności dlatego, że równolegle toczą się postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, jak podatku od towarów i usług, co negatywnie wpływa na zdolności zaspokojenia przez skarżącego".

3. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023r., poz. 1649 ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przyjął, że skarżący nie wykazał we wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie powołał się na okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. "uszczerbek dla codziennego utrzymania skarżącego i jego rodziny" jednak poza tym nie przedstawił stosownej dokumentacji, która uprawdopodobniłyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o uchylenie jego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

4.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 w związku z ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie okoliczności sprawy przemawiających za wstrzymaniem wykonalności decyzji podatkowej z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody dla Podatnika w postaci braku środków na utrzymanie siebie i rodziny, tj. żony i małoletnich dzieci.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

5.2. Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał, że w niniejszej sprawie na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

5.3. Podkreślić należy, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie przepisu art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżący, w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinien wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek.

Twierdzenia skarżącego powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA).

5.4. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne – CBOSA).

Ponadto powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13 dostępne – CBOSA).

Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, dostępne – CBOSA).

5.5. W świetle powyższego nie naruszała przepisów wskazanych w zażaleniu, w tym art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że skarżący w złożonym wniosku nie uprawdopodobnił należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że nie miał obowiązku z urzędu ustalać, czy egzekucja kwoty wynikającej z decyzji spowoduje "uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny". Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagał się skarżący, powinien był uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jego sytuację finansową i materialną, czego nie uczynił. Tym samym na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponadto skutki egzekucji danej kwoty zależą nie tylko od jej wysokości ale również od wartości majątku z której egzekucja jest dokonywana. Oznacza to, że inaczej sytuacja miałaby się w przypadku osoby, która nie posiada żadnego istotnego majątku i utrzymuje się z pensji minimalnej, inaczej zaś osoby, która będąc zobowiązana do uiszczenia identycznej kwoty, osiąga znaczny dochód w skali rok. Kolejną uwagą wartą odnotowania jest to, że przepisy art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) przewidują ograniczenie dopuszczalności prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu.

5.6. Na powyższą ocenę nie ma wpływu przy tym przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia dodatkowa argumentacja popierająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pozostawiając całkowicie na uboczu ocenę tej argumentacji, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie bierze pod uwagę okoliczności przedstawione we wniosku o wtrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i na ich tle ocenia czy sąd pierwszej instancji oddalając wniosek nie naruszył art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

5.7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.

Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji.