Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 831/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1i3 art. 149 par. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1 art. 13 ust. 1 art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Obrony Narodowej do rozpoznania punktu 4 i 5 wniosku skarżącego M. Z. z dnia [...] października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Obrony Narodowej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 2 i 3 wniosku z dnia [...] października 2021 r.; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] października 2021 r. M. Z. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący"), zwrócił się do Ministerstwa Obrony Narodowej (dalej: "Ministerstwo") o udostępnienie, na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", następujących informacji:

"1) Czy Minister Obrony Narodowej RP na spotkaniu z Ministrem Obrony Turcji H.A. w dniu 15 października 2021 r. korzystał z tłumacza z/na język turecki?

2) Czy Minister Obrony Narodowej RP na spotkaniu z Ministrem Obrony Turcji H.A. w dniu 15 października 2021 r. korzystał z usług tłumacza przysięgłego języka tureckiego, to znaczy wpisanego na listę prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości (art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1326)?

3) W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie 2 - proszę o informacje jak Ministerstwo Obrony Narodowej zweryfikowało znajomość języka tureckiego symultanicznego przez tłumacza, z którego usług korzystał podczas spotkania Minister Obrony Narodowej RP z Ministrem Obrony Turcji H.A. w dniu 15 października 2021 r.?

4) Czy Minister Obrony Narodowej RP na spotkaniu z Ministrem Obrony Turcji H.A. w dniu 15 października 2021 r. korzystał z usług tłumacza języka tureckiego – A. K., PESEL: [...], zamieszkałej przy ul. [...] w [...]?

5) W przypadku korzystania przez Ministra Obrony Narodowej RP z usług tłumacza języka tureckiego wskazanego w punkcie 4, proszę o wskazanie wysokości honorarium wypłaconego ze środków publicznych tłumaczowi wskazanemu w punkcie 4 za tłumaczenie spotkania z dnia 15 października 2021 r.".

Odpowiadając na ww. wniosek pismem z dnia [...] października 2021 r. Ministerstwo poinformowało wnioskodawcę, że korzystało z usług tłumacza języka tureckiego (punkt 1 wniosku) oraz że osoby, z usług których korzystano są tłumaczami przysięgłymi (punkt 2 wniosku).

Nadto Ministerstwo wskazało, że pozostałe informacje (punkty 3 - 5 wniosku) nie stanowią informacji publicznej. Osoba (osoby), w sprawie której został złożony wniosek, nie pełni w resorcie obrony narodowej żadnej funkcji publicznej. Wnioskowana informacja oraz żądanie potwierdzenia danych osobowych w stosunku do osoby fizycznej nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.

Pismem z dnia 3 listopada 2021 r. M. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej (dalej: "MON", "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2021 r. zarzucając naruszenie:

- art. 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

- art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania przepisu, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej prostej (nieprzetworzonej).

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej w zakresie punktów 2-5 wniosku z dnia [...] października 2021 r. oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w zakresie punktu 2 ww. wniosku organ udostępnił nieprawdziwą informację oraz nie udostępnił informacji żądanej w punktach 3 - 5 wniosku. Odpowiedź organu nie spełnia kryterium odmowy udostępnienia informacji publicznej określonej w art. 16 u.d.i.p. Zaznaczył, że w interesie opinii publicznej leży uzyskanie odpowiedzi na jakich zasadach i w czyim imieniu "osoba, w sprawie której został złożony wniosek" wykonuje za publiczne środki zlecenia polegające na tłumaczeniu spotkań i negocjacji Ministra Obrony Narodowej. Zauważył również, że podmiot realizujący zadania z zakresu tłumaczeń na rzecz organu władzy publicznej i za środki publiczne jest odpowiedzialny za wdrożenie procedur bezpieczeństwa przy realizacji tych zadań, a nadto powinien wykazać się odpowiednimi kompetencjami i kwalifikacjami poprzez wpisanie na listę prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, a w przypadku uznania przez Sąd, że organ pozostawał w bezczynności, o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu organ wskazał, że odpowiedź na pytanie 2 wniosku nie była pełna. Pytanie dotyczy A. K., która jest tłumaczem przysięgłym języka tureckiego przy Ambasadzie [...] w [...], jednak nie jest wpisana na prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości, na podstawie art. 6 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, listę tłumaczy przysięgłych.

Odnośnie punktu 3 wniosku organ wskazał, że A. K. poza tym, że jest tłumaczem przysięgłym języka tureckiego przy Ambasadzie [...], posiada tytuł doktora, jest zatrudniona w Instytucie [...], a także specjalizuje się w tłumaczeniach ustnych: symultanicznych i konsekutywnych. Powyższa wiedza jest powszechnie dostępna na stronie [...], a zatem skarżący miał możliwość uzyskania ww. danych. Powyższe wskazuje, że wymieniona posiada niezbędne kwalifikacje w zakresie tłumaczenia z/na język turecki.

Niezależnie od powyższego organ podniósł, że pytania zawarte we wniosku z dnia [...] października 2021 r. zmierzają nie do uzyskania wiedzy o sprawie publicznej, tj. o poziomie tłumaczeń, czy zasadach na jakich takie tłumaczenia są zlecane, a do uzyskania informacji o konkretnej osobie. Potrzebą uzyskania informacji objętych punktami 4 - 5 wniosku nie jest interes publiczny, a interes prywatny skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] października 2021 r.

Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności.

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 u.d.i.p.); poinformować, że danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Przy czym w przypadku, gdy - wbrew ocenie podmiotu zobowiązanego - wnioskodawca uznaje, że żądane przez niego informacje stanowią informację publiczną i powinny zostać udostępnione w trybie u.d.i.p., może zwalczać stanowisko tego podmiotu wnosząc skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W postępowaniu zainicjowanym taką skargą sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., dokonuje weryfikacji czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.

W świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Minister Obrony Narodowej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś informacje objęte punktami 2 - 5 wniosku z dnia [...] października 2021 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Przepis ten stanowi, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawie publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. np. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ. CBOSA). Przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej określa art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

Informacje wymienione w punktach 2 - 5 wniosku dotyczą działania organu władzy publicznej, a konkretnie korzystania z usług tłumacza przysięgłego języka tureckiego podczas oficjalnego spotkania Ministra Obrony Narodowej z Ministrem Obrony Turcji w dniu 15 października 2021 r., a także wynagrodzenia tłumacza ze środków publicznych za dokonane tłumaczenie. Okoliczność, że skarżący w punkcie 4 wniosku wymienia dane osoby, która mogła uczestniczyć w ww. spotkaniu w charakterze tłumacza nie zmienia faktu, że postawione pytanie dotyczy informacji o sprawie publicznej, tj. o wykonywaniu czynności tłumaczenia na oficjalnym spotkaniu Ministra Obrony Narodowej. Czynności te były wykonywane - jak wskazał organ - przez tłumacza przysięgłego, a więc osobę zaufania publicznego - stosownie do postanowień ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz. U. z 2019 r, poz. 1326 ze zm.). Informacje objęte punktami 2 - 5 wniosku posiadają zatem walor informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i pkt 5 u.d.i.p.

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że na dzień wniesienia skargi Minister Obrony Narodowej pozostawał w bezczynności względem punktów 4 i 5 wniosku skarżącego z dnia [...] października 2021 r. i bezczynność ta nie ustała do daty wyrokowania. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Ministra do rozpoznania punktów 4 i 5 wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Organ winien wziąć pod uwagę, że co do zasady rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności materialno-technicznej (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jednakże w przypadku stwierdzenia przez organ, że dostęp do informacji podlega ograniczeniu z przyczyn wymienionych w art. 5 u.d.i.p., właściwą formą rozpoznania wniosku jest decyzja administracyjna o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Odnośnie punktu 2 wniosku z dnia [...] października 2021 r wskazać należy, że odpowiedź udzielona na ww. pytanie w piśmie z dnia [...] października 2021 r. nie była pełna i wyczerpująca. Niemniej jednak w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że osoba wykonująca czynności tłumacza na spotkaniu Ministra w dniu 15 października 2021 r. jest tłumaczem przysięgłym języka tureckiego przy Ambasadzie [...] w [...], ale nie jest wpisana na prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości listę tłumaczy przysięgłych (art. 6 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego).

Odpowiedź na pytanie zawarte w punkcie 3 wniosku również została udzielona dopiero w odpowiedzi na skargę. Organ wyjaśnił mianowicie, że weryfikacji znajomości języka tureckiego i możliwości poprawnego tłumaczenia podczas spotkania Ministra w dniu 15 października 2021 r. dokonał w oparciu o informacje na temat wykształcenia i kwalifikacji osoby wykonującej czynności tłumacza. Stwierdził jednocześnie, że osoba ta posiada niezbędne kwalifikacje w zakresie tłumaczenia z/na język turecki.

W związku z powyższym Sąd nie miał podstaw do tego aby zobowiązać Ministra Obrony Narodowej do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2021 r. w zakresie punktów 2 i 3 wniosku. Niemniej jednak Sąd stwierdził, w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności w ww. zakresie, bowiem odpowiedzi na przedmiotowe pytania udzielił dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność, z naruszeniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Sąd nie stwierdził, aby bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym można przyjąć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. LEX nr 1218894). Takiej oczywistości nie da się stwierdzić w rozpoznawanej sprawie. Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że powodem zwłoki organu w rozpoznaniu wniosku była błędna kwalifikacja żądanej informacji (jako nieposiadająca waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w konsekwencji naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała charakter rażący.

Mając wszystko powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 - 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie 4 sentencji wyroku.