Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 66/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7. art. 77 § 1 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2 ust. 1, 15a, 15b, 15f, 15g, 16
journal: Dz.U. 2022 poz 1692
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z 28 listopada 2022 r. znak: SKO.PS-80/6766/3723/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania W. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Sandomierza z 12 października 2022 r. znak: ŚR.82.1.30.2022 o odmowie przyznania W. W. prawa do dodatku węglowego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że w dacie wydania ww. decyzji z 12 października 2022 r. w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (zwanej dalej "CEEB") znajdowały się dwie deklaracje złożone przez W. W.:

- pierwsza z 1 marca 2022 r., gdzie jako rodzaj stosowanych paliw zaznaczono drewno kawałkowe;

- druga z 19 sierpnia 2022 r., gdzie jako rodzaj stosowanych paliw zaznaczono węgiel i paliwa węglopochodne.

SKO wskazało, że materialnoprawną podstawę wydanej decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", a spór dotyczy ustalenia, czy W. W. przysługuje prawo do dodatku węglowego na podstawie ww. korekty deklaracji z 19 sierpnia 2022 r. Z dodatku węglowego mogą bowiem skorzystać jedynie gospodarstwa domowe, w których głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe. Urządzenia te muszą być zasilane węglem kamiennym, brykietem lub peletem, zawierającym co najmniej 85% węgla kamiennego. Ponadto warunkiem koniecznym do uzyskania dodatku jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenie źródła ogrzewania do CEEB – który to obowiązek ciążył na każdym właścicielu lub zarządcy budynku do 30 czerwca 2022 r. Możliwe jest edytowanie deklaracji i nanoszenie zmian w zeznaniu (dotyczy też rodzajów stosowanych paliw), jednakże po nowelizacji ustawy wpisy korygujące mają znaczenie prawne tylko do daty 11 sierpnia 2022 r., co wynika wprost z art. 2 ust. 1 ustawy.

SKO, uwzględniając fakt, że po nowelizacji ustawy ważne są tylko wpisy zmieniające deklarację wprowadzone do 11 sierpnia 2022 r., podzieliło stanowisko organu I instancji o odmowie przyznania prawa do dodatku węglowego. Wskazany w deklaracji z 1 marca 2022 r. przez stronę odwołującą się rodzaj paliwa, stosowany w kotle ciepła, nie jest bowiem węglem. Natomiast zgodnie z prawem nie można uznać nowego wpisu do CEEB z 19 sierpnia 2022 r. SKO, odnosząc się do postępowania organu I instancji, stwierdziło że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w zaskarżonej decyzji zawarto podstawowe jej elementy wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na ww. decyzję SKO W. W. wyjaśniła, że 1 marca 2022 r. doszło do złożenia deklaracji niekompletnej, gdyż w części B3 (rodzaj stosowanych w kotłach paliw stałych) nie zaznaczyła wszystkich pozycji, tylko drewno kawałkowe. Tymczasem w rzeczywistości dom jest ogrzewany zarówno drewnem, jak i węglem – który to błąd został ujawniony w postępowaniu w sprawie przyznania dodatku węglowego. Niemożliwie byłoby ogrzewanie budynku o powierzchni 250 m² jedynie drewnem. Skarżąca, składając korektę deklaracji, uzupełniła dane zgodnie ze stanem faktycznym, jej intencją nie była natomiast chęć "wyłudzenia" dodatku węglowego. Drewno służy bowiem jedynie jako rozpałka, a węgiel to główne źródło ogrzewania. Ponadto w kuchni znajduje się piec kaflowy do gotowania, w którym również pali się węglem. W celu potwierdzenia istniejącego stanu rzeczy strona zadeklarowała gotowość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Mając na uwadze powyższe W. W. wniosła o uchylenie decyzji SKO i przyznanie dodatku węglowego, ewentualnie o uchylenie tego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że wprowadzona (po ustawowym terminie) przez stronę zmiana w CEEB była zbyt istotna by podzielić jej stanowisko o błędzie w tym zakresie. Skarżąca dokonała bowiem zmiany, polegającej na wykreśleniu drewna kawałkowego i ujawnieniu węgla. Nie jest to uzupełnienie deklaracji, lecz zmiana w zasadniczym zakresie. Trudno przy tym przyjąć, że strona, składając oświadczenie pod groźbą odpowiedzialności karnej, zapomniała, jakim paliwem pali w kotle. Ponadto, w skardze wskazano, że nadal jest wykorzystywane drewno kawałkowe, a pomoc udzielana dla takich podmiotów zabezpiecza jej podstawową potrzebę zapewnienia ciepła w lokalu mieszkalnym.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a.", z uwagi na złożony w tym zakresie wniosek SKO, o którym poinformowano skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy).

Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust. 9 i 12 ustawy). Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) - art. 2 ust. 13 ustawy.

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 ustawy).

Jak stanowi art. 2 ust. 15a ustawy (dodany łącznie z ust. 15b-15e do ustawy na mocy art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw – Dz.U. z 2022 poz. 1967), dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

W myśl art. 2 ust. 15b ustawy, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c ustawy). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy).

Stosownie do art. 2 ust. 15f ustawy, w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się.

Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 15g ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.

Jak stanowi art. 2 ust. 16 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.

Przywołane wyżej przepisy prawa określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Postępowanie to wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f ustawy). Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Zatem informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego (potwierdzoną informacją o przyznaniu tego dodatku kierowaną do wnioskodawcy), bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego.

W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku węglowego 18 sierpnia 2022 r., wskazując że głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego, znajdującego się w budynku jednorodzinnym, jest kocioł na paliwo stałe. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zasadniczym i jedynym powodem odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego był fakt, że:

- w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożonej do CEEB 1 marca 2022 r., jako rodzaj stosowanych paliw strona zaznaczyła drewno kawałkowe (k. 9);

- w sytuacji, gdy następnie, jak ustalił organ I instancji (k. 8), w deklaracji złożonej do CEEB 19 sierpnia 2022 r. jako źródło ogrzewania rodzaj stosowanych paliw zaznaczono węgiel i paliwa węglopochodne.

Zdaniem organów obu instancji niedopuszczalną była korekta deklaracji w zakresie rodzaju stosowanego paliwa dokonana po dniu 11 sierpnia 2022 r.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów stanowisko to nie zasługuje na aprobatę. Po pierwsze, jak konsekwentnie argumentuje skarżąca (zarówno w odwołaniu, jak i w skardze), powyższa korekta nie wynika z rzeczywistej zmiany rodzaju stosowanego paliwa, do której doszło po złożeniu pierwszej deklaracji, ale została spowodowana omyłką. Strona, składając pierwszą deklarację, nie zaznaczyła bowiem wszystkich wymaganych pozycji w części B3, a jedynie drewno kawałkowe. Tymczasem oczywistym, jej zdaniem, jest, że we wskazanym kotle na paliwo stałe możliwe jest spalanie zarówno drewna kawałkowego, jak i węgla, przy czym strona oświadczyła, że drewna używa wyłącznie jako rozpałki. Ponadto, jak podniesiono w skardze, wskazany we wniosku budynek jednorodzinny ma powierzchnię 250 m² - co czyni mało prawdopodobną możliwość ogrzania tak dużego obiektu przy pomocy drewna kawałkowego. Na węgiel jest również piec kaflowy, znajdujący się w kuchni, wskazany we wniosku jako "trzon kuchenny". W tym miejscu należy również zwrócić uwagę, że ww. deklaracje – zarówno z 1 marca, jak i 19 sierpnia 2022 r. – nie zostały wypełnione i podpisane osobiście przez wnioskodawczynię, lecz – jak wynika z akt administracyjnych – przez "zgłaszającego urzędnika". Za potraktowaniem korekty deklaracji jako uzupełnienia danych przemawia również fakt, że strona nie zmieniła danych w CEEB tuż przed złożeniem wniosku, lecz dowiedziała się o brakach w dotychczasowej deklaracji dopiero na etapie jego składania.

Natomiast w wydanych decyzjach organy obu instancji skupiły się jedynie na dokonaniu przez skarżącą korekty deklaracji po granicznej dacie 11 sierpnia 2022r., co – ich zdaniem – obligowało do odmowy przyznania świadczenia w formie dodatku węglowego.

W tym kontekście nie można wykluczyć, że w rzeczywistości rodzajem paliwa stosowanym przez skarżącą jest właśnie węgiel. Organ II instancji zignorował tę okoliczność i nie doprowadził do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, mimo że kwestia uzupełnienia deklaracji została podniesiona już w odwołaniu. Tym samym podjęte rozstrzygnięcie zostało wydane przedwcześnie.

Należy podkreślić, że regulacja przewidziana w przytoczonym wyżej art. 2 ust. 15a ustawy została wprowadzona z dniem 20 września 2022 r. na mocy powołanej wyżej ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, zaś art. 52 ustawy zmieniającej stanowi, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 50 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z kolei przytoczone wyżej przepisy art. 2 ust. 15f i 15g ustawy o dodatku węglowym zostały wprowadzone z dniem 3 listopada 2022 r. na mocy ustawy z 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2236), której art. 31 ust. 1 nakazuje również do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzonych na podstawie ustawy o dodatku węglowym, stosować przepisy w nowym brzmieniu. Wszystkie ww. przepisy obowiązywały już w dacie orzekania przez organ odwoławczy.

Całokształt powołanych regulacji pozwala dojść do wniosku, że zmierzają one – przy odformalizowaniu procedury – do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, uprawniając, a jednocześnie obligując, organy gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej, w tym w zakresie źródeł ciepła rodzaju stosowanych paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego, ale także tych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Jak wskazuje się w uzasadnieniu projektu ustawy (druk IX.2471) cyt.: "Projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Proponowane wsparcie finansowe w postaci dodatku węglowego wspomoże budżety domowe oraz zwiększy poczucie bezpieczeństwa energetycznego i socjalnego. Tym samym przyczyni się do ograniczenia negatywnych skutków sytuacji międzynarodowej na te z gospodarstw domowych, dla których główne źródło ciepła zasilane jest paliwami stałymi. Proponowane rozwiązania związane z wypłatą dodatku węglowego uzupełniono o inne regulacje, o tożsamym celu, czyli zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego państwa."

W rezultacie, przepisy ustawy o dodatku węglowym zobowiązują organ do ustalenia, np. w drodze wywiadu środowiskowego (do którego przeprowadzenia gotowość zgłasza skarżąca), rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminnym, jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach. Potwierdzeniem używania węgla jako stosowanego paliwa może być również ewentualny rachunek na jego zakup. Wobec braku szczegółowych ustaleń organów w powyższym zakresie, wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia należy ocenić jako wydane przedwcześnie.

Przepisy ustawy wyposażają bowiem właściwe organy gminy w bardzo szeroki wachlarz uprawnień procesowych po to, by umożliwić udzielenie pomocy w postaci dodatku węglowego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Co więcej, dodatek węglowy może zostać przyznany nawet osobie, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, a spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, jak i osobie w gospodarstwie domowym, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 (zob. art. 2 ust. 15 f i ust. 15g ustawy).

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, odmowa przyznania dodatku węglowego skarżącej bez ustalenia rzeczywistego rodzaju stosowanego paliwa stałego do kotła – z odwołaniem się wyłącznie do faktu złożenia korekty deklaracji po 11 sierpnia 2022 r. – stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7. art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji będzie miał na uwadze poczynione wyżej rozważania, a w szczególności doprowadzi do ustalenia rzeczywistego rodzaju paliwa używanego przez skarżącą, po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie i należycie je uzasadni.