Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 531/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 05 października 2023 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia 11 maja 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. S.A. z siedzibą w K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. nakazuje zwrócić skarżącemu P. S.A. z siedzibą w K. kwotę 2.673 zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 maja 2023 roku, Nr [...], Starosta K.

1) uchylił, za zgodą stron, decyzję Starosty K. Nr [...] z 16 kwietnia 2019 r. zmieniającą w części, decyzję Starosty K. Nr [...] z 15 czerwca 2005 r., zmienioną decyzjami Nr [...] z 18 czerwca 2015 r., [...] z 02 października 2017 r. dotyczącą ustalenia stałej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów rolnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne, przeznaczonych pod eksploatację węgla brunatnego [...],

2) stwierdził wygaśnięcie decyzji Starosty K. Nr [...] z 15 czerwca 2005 r. zmienionej decyzjami: Nr [...] z 18 czerwca 2015 r., Nr [...] z 02 października 2017 r. dotyczącej zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej i ustalenia stałej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne, położonych na części działek oznaczonych numerami [...], położonych w obrębie Z. gmina K. o łącznej powierzchni 19,5606 ha przewidzianych pod eksploatację górniczą węgla brunatnego - [...].

W uzasadnieniu wskazano, że decyzją Starosty K. z 15 czerwca 2005 r. zmienioną decyzjami z 18 czerwca 2015 r., 02 października 2017 r., 16 kwietnia 2019 r. ustalono stałą opłatę roczną w wysokości 571,30 ton ziarna żyta z tytułu użytkowania gruntów rolnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne pod eksploatację węgla brunatnego [...], położonych na części działek oznaczonych numerami [...], w obrębie ewidencyjnym Z., gmina K..

P. S.A. wnioskiem nr [...] złożonym 07 kwietnia 2023 r. zwróciła się do tutejszego organu o zmianę przedmiotowej decyzji. Wniosek uzasadniając tym, że w związku z zakończeniem kolejnych etapów rekultywacji, potwierdzonych uzyskanymi decyzjami Starosty K. : [...] z 25 sierpnia 2022 r.; [...] z 05.10.2022 r.; [...] z 02 listopada 2016 r.; Nr [...] z 05 sierpnia 2022 r.; Nr [...] z 31 grudnia 2018 r.; [...] z 04 października 2022 r.; zrekultywowano część powierzchni działek wyłączonych przedmiotową decyzją. Do wniosku załączono wykaz działek i powierzchni objętych rekultywacją gruntów.

Organ stanął na stanowisku, że prawidłowość wyliczenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej w roku, w którym część gruntów uzyskała decyzję o uznaniu rekultywacji za zakończoną, powinna polegać na wyliczeniu opłaty w okresie od chwili wyłączenia z produkcji, do dnia wydania decyzji o zakończeniu rekultywacji. Wydanie decyzji o zakończeniu rekultywacji jest niezbędne do przyjęcia, że skończył się okres wyłączenia gruntów z produkcji i co z tym związane okres uwzględniany przy wyliczeniu opłaty rocznej. Odstąpienie od naliczania opłat rocznych powinno nastąpić od dnia następnego po dniu wydania decyzji o zakończeniu rekultywacji.

Następnie w decyzji zawarto wyliczenia dotyczące opłaty rocznej na gruntach po wydaniu decyzji rekultywacyjnych z 31 grudnia 2018 r., 27 listopada 2019 r.,

5 sierpnia 2022 r. i 25 sierpnia 2022 r.

Końcowo wskazano, że jak stanowi art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie stron. Należy stwierdzić zdaniem organu, iż grunty wyłączone decyzją Starosty K. Nr [...] z 15 czerwca 2005 r. zmienioną decyzjami: Nr [...] r. z 18 czerwca 2015 r.; Nr [...] z 02 października 2017 r. zostały w całości uznane za zrekultywowane przez P. SA, to z dniem 05 października 2022 r. ww. decyzja stała się bezprzedmiotowa, a wynikające z niej prawa i obowiązki przestały istnieć.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła P. SA., w części polegającej na nieuwzględnieniu zmiany opłaty rocznej za części lat 2021 oraz 2022, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części i określenie stałej opłaty rocznej za lata 2021 i 2022 zgodnie ze stanowiskiem odwołującego się, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2) Kpa.

W uzasadnieniu wskazano, że organ zasadnie ustalił mniejszą opłatę roczną za wskazane wyżej lata, pominął jednak istotne okresy, w których rekultywacja była już zakończona w latach 2021 - 2022, niedostosowując do nich opłaty rocznej i nieustalając jej od nowa. Tego zakresu dotyczy odwołanie i wniosek o ponowne ustalenie opłaty rocznej.

Zdaniem Odwołującej się uznanie gruntów za zrekultywowane należy odnieść nie tylko do czasu po wydaniu decyzji stwierdzających dokonanie rekultywacji wskazanych we wniosku strony o zmianę decyzji z 16 kwietnia 2019 r., ale również do czasu sprzed wydania tych decyzji, kiedy rekultywacja została już faktycznie zakończona. Z tej przyczyny strona wskazała, jako pewny termin zakończenia rekultywacji datę złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej jej dokonanie.

Argumentowano, że wyłączenie z produkcji ma charakter stanu faktycznego (rzeczywistego sposobu użytkowania gruntu), a decyzja wydana w sprawie rekultywacji ma charakter deklaratoryjny. Rekultywacja należy do dziedziny faktów, nie stanu prawnego, który mógłby powstać lub zmienić się w wyniku wydania konstytutywnej decyzji. Skoro omawiana decyzja służy potwierdzeniu faktu zrekultywowania gruntu, to należy odnieść się do daty, w której z - całą pewnością zdaniem strony Odwołującej się rekultywacja była rzeczywiście zakończona. Był to moment złożenia wniosku, co potwierdzono wydaniem zgodnej z wnioskiem decyzji.

Zdaniem spółki skoro wniosek okazał się prawidłowy i był podstawą wydania pozytywnej (zgodnej z wnioskiem) decyzji, to potwierdzał rzeczywisty stan dokonanej przed jego złożeniem rekultywacji. Należy zatem przyjąć według P. S.A., że najdalej z dniem złożenia wniosku ustał obowiązek uiszczania opłaty rocznej. Datę złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej rekultywację dla określonych gruntów strona ma zatem prawo wskazać, jako datę w której z całą pewnością grunt nie był wykorzystywany na cele przemysłowe i nie był wyłączony z produkcji rolnej ze względu na zakończoną już rekultywację. Data złożenia wniosku o wydanie decyzji rekultywacyjnej jest maksymalną datą po której nie należało uiszczać opłaty, skoro wniosek doprowadził do wydania decyzji stwierdzającej dokonanie rekultywacji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 lipca 2023 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu wskazano na treść art. 155 k.p.a., art. 16 § 1 k.p.a., art. 154 § 2 k.p.a., a następnie na uregulowania ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczące uiszczenia należności i opłat rocznych z tytułu zmiany przeznaczenia gruntów.

Organ stanął na stanowisku, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że okres wyłączenia (okres, za który powinno się wyliczyć opłatę roczną) rozpoczyna się od chwili wyłączenia gruntów z produkcji do dnia wydania decyzji o zakończeniu rekultywacji. Za taką interpretacją przemawia systemowa wykładnia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w tym art. 22 ust 1 pkt 3 i 4 ustawy, który stanowi, że decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów oraz uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną. Zatem wydanie decyzji o zakończeniu rekultywacji jest niezbędne do przyjęcia, że skończył się okres wyłączenia gruntów z produkcji i co z tym związane okres uwzględniany przy wyliczaniu opłaty rocznej. W świetle powyższego nieuzasadnione jest twierdzenie strony skarżącej, że zakończenie rekultywacji powinno nastąpić w dniu zgłoszenia faktu zakończenia rekultywacji oraz wniosku o uznanie rekultywacji za zakończoną.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że decyzją Nr [...] z 11 maja 2023 r. uchylono decyzję Nr [...] z 16 kwietnia 2019 r. oraz stwierdzono wygaśnięcie decyzji Nr [...] z 15 czerwca 2005 r. zmienionej decyzjami: Nr [...] r. z 18 czerwca 2015 r.; Nr [...] z 02 października 2017 r. dotyczącej zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej i ustalenia stałej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne, przewidzianych pod eksploatację górniczą węgla brunatnego - [...], ponieważ grunty wyłączone z produkcji rolniczej przedmiotową decyzją uznano w całości za zrekultywowane.

Organ wskazał, że do czasu wydania decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną grunt uznaje się za wykorzystywany przez przedsiębiorcę w prowadzonej działalności gospodarczej. Decyzja o zezwoleniu na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej i faktyczne ich wyłączenie zmienia sposób użytkowania gruntów rolnych na grunty przeznaczone na cele nierolnicze, tj. w przypadku działalności wydobywczej kopalin na użytki kopalne. Dopiero wydanie decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną uprawnia przedsiębiorcę do złożenia wniosku o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów zrekultywowanych zgodnie z prawem geodezyjnym i kartograficznym i wydaniem przez starostę na podstawie operatu klasyfikacji gruntów i budynków decyzji klasyfikacyjnej, w której ustala się klasę bonitacyjną gruntów rolnych. Wówczas dopiero w ewidencji gruntów i budynków następuje zmiana z użytków kopalnych na grunty rolne o określonej klasie bonitacyjnej.

Wskazano, iż wydanie decyzji przez starostę o uznaniu rekultywacji za zakończoną poprzedza komisyjny odbiór gruntów zrekultywowanych, uzyskanie opinii organów wskazanych w art. 22 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z art. 22 ust. 1 ww. ustawy wynika, że o zakończeniu rekultywacji gruntów i zagospodarowania gruntów rolnych i leśnych można mówić jedynie w przypadku wydania przez właściwy organ (starostę) i we właściwym trybie (po uzyskaniu opinii wskazanych podmiotów) decyzji uznającej, że rekultywacja została zakończona. W decyzji o zezwoleniu na nietrwałe wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej stałą opłatę roczną należy uiszczać co roku, przez okres tego wyłączenia, do czasu zakończenia rekultywacji, nie dłużej jednak niż 20 lat od chwili wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. Wobec powyższego wydanie decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną potwierdza, że skończył się okres wyłączenia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła P. S.A. domagając się jej uchylenia w całości.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że organ za lata 2019-2022 r. wyliczył w decyzji z dnia 11 maja 2023 r., opłatę roczną nie uwzględniając jednak okresów pomiędzy zakończeniem rekultywacji (złożeniem wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej jej zakończenie) i wydaniem decyzji potwierdzającej jej zakończenie. Pominięcie tych okresów stanowi wadę decyzji Starosty i w tej części wnioskodawca domagał się jej uchylenia i w efekcie zmiany, poprzez uznanie wskazanych okresów za przypadające po zakończeniu rekultywacji oraz uwzględnienie ich przy ponownym obliczeniu opłaty rocznej. Skarżąca wskazała, że spór sprowadza się do wykładni przepisów w tym zakresie, ponieważ w przekonaniu Skarżącej, rekultywacja była już dokonana po złożeniu wniosku o wydanie decyzji, która jedynie potwierdziła, a nie wykreowała, stanu zakończenia rekultywacji gruntów.

Argumentowano, że skoro w sprawie mamy do czynienia z zastosowaniem regulacji nakładającej na podmiot spoza struktur państwa (spółkę nie będącą spółką SP) obowiązek publicznoprawnego świadczenia pieniężnego, to wykluczona jest tu wykładnia rozszerzająca oraz domniemanie większego zakresu obciążeń niż wynikający wprost z ustawy. Podstawą nałożenia na podmiot prywatny danin publicznych, takich jak przedmiotowa opłata, musi być jednoznaczny przepis, którego treść jest ustalona w oparciu o wykładnię językową, nie zaś systemową, jak chce Kolegium w K..

Zdaniem spółki jeżeli państwo nie formułuje unormowań w sposób niebudzący wątpliwości, to bierze na siebie ryzyko, że należności publicznoprawne nie będą naliczone w większym stopniu niż dający się wprost ustalić na podstawie brzmienia regulacji prawnej. Wynika to z podstawowych założeń systemu prawa wynikających z Konstytucji RP (art. 2 - zasada państwa prawnego, art. 7 - zasada legalizmu, art. 31 ust. 1 i ust. 2- zasada wolności jednostki). Z zasad tych można wywodzić regułę in dubio pro libertate, uwzględnioną również w art. 7a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przesłanki negatywne ani wyłączenie przewidziane w art. 7a § 2 nie mają tu zastosowania.

Zdaniem Skarżącej nie ulega wątpliwości, że u.o.g.r.l. nie zawiera unormowania wprost odpowiadającego poglądowi wyrażonemu przez SKO, pozwalającego na zmianę opłat rocznych dopiero od dnia wydania decyzji rekultywacyjnej. Nie można również kwestionować faktu, że przyjęcie tego poglądu stanowi o zwiększeniu (braku zmniejszenia) daniny publicznej, jaką skarżący płaci na rzecz szeroko rozumianego państwa. Zgodnie z przedstawionymi poniżej wywodami dotyczącymi prawidłowej wykładni przepisów u.o.g.r.l. należy z nich wywodzić, że opłata powinna być zmieniona od daty faktycznego zakończenia rekultywacji, nie zaś od daty wydania decyzji fakt ten poświadczającej. Pogląd przyjęty przez SKO wynika z wykładni systemowej, której nie można uznać za niekontrowersyjną.

Po drugie, Skarżąca podała, że przyjmując, że powołana przez SKO wykładnia systemowa, zgodnie z argumentacją powtarzaną przez SKO za wyrokami WSA, przemawia za tym, że rekultywacja musi być potwierdzona przez wydanie decyzji rekultywacyjnej, to nie wynika z niej przyjęte przez SKO rozstrzygnięcie. Wydanie deklaratywnej decyzji potwierdzającej zakończenie rekultywacji nie przeczy temu, a nawet potwierdza, że fakt rzeczywistego zakończenia rekultywacji ma miejsce wcześniej - przed jej wydaniem. Obowiązek uzyskania takiej decyzji dla potwierdzenia zakończenia rekultywacji nie wpływa na to, że termin jej zakończenia można i należy liczyć od wcześniejszej daty niż data wydania decyzji.

Przyjmując zdaniem Skarżącej za zasadne tezy SKO, że dopóki trwa rekultywacja, to nie skończyła się działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą (przedsiębiorcę) i grunt nie jest wykorzystywany na cele rolnicze, nie można wnioskować stąd, że rekultywacja trwa do dnia wydania decyzji potwierdzającej jej zakończenie. Tym bardziej, nie można żądać od skarżącej uiszczania opłaty za okres po rzeczywistym zakończeniu rekultywacji, który zajmuje postępowanie administracyjne prowadzące do wydania decyzji potwierdzającej zakończenie rekultywacji. Byłoby to nie do przyjęcia w państwie praworządnym także z tej przyczyny, że podmiot prywatny płaciłby opłatę za okres inny niż okres prowadzenia działalności nierolniczej na gruncie rolnym. Podmiot prywatny płaciłby opłatę za okres trwania postępowania przed organem, co jak wiadomo z praktyki działania administracji często wiąże się z przedłużaniem terminów załatwienia spraw. Przysługujące stronie środki, takie jak aktualnie ponaglenie, nie wpłyną na zmniejszenie opłaty w razie przedłużenia sprawy.

Skarżąca podała, że w ramach przedmiotowej sprawy decyzje stwierdzające zakończenie rekultywacji były wydane z poważną zwłoką, mimo że sprawy i wnioski wysyłane przez Skarżącą mają charakter powtarzalny i standardowy, opierając się za każdym razem na kompletnej i prawidłowej dokumentacji. Rekultywacja zatwierdzona decyzjami nr [...] z dnia 05 sierpnia 2022 r. oraz [...] z dnia 25 sierpnia 2022 r. wiązała się z wnioskami z dnia 22 listopada 2021 r. Nie ma uzasadnionych powodów, by za okres postępowania zmierzającego do wydania decyzji o zakończeniu rekultywacji Skarżąca płaciła tak jakby był to okres prowadzenia przez nią działalności gospodarczej na gruncie lub okres przywracania mu charakteru rolnego w ramach rekultywacji.

Skarżąca podała, że nie polemizuje z przyjętymi w orzecznictwie poglądami o konieczności wydania decyzji rekultywacyjnej ani o traktowaniu okresu rekultywacji jako czasu nierolniczego korzystania z gruntu. Skarżąca nie widzi natomiast podstaw, by w okolicznościach sprawy uznawać, że rekultywacja kończy się dopiero w dniu wydania decyzji rekultywacyjnej. Należy stwierdzić zdaniem spółki, że obowiązek uiszczania opłaty rocznej może trwać najdłużej do czasu zakończenia rzeczywistej rekultywacji.

Podsumowując Skarżąca wskazała, wyłączenie z produkcji ma charakter stanu faktycznego (rzeczywistego sposobu użytkowania gruntu), a decyzja wydana w sprawie rekultywacji ma charakter deklaratoryjny. Rekultywacja należy do dziedziny faktów, nie stanu prawnego, który mógłby powstać lub zmienić się w wyniku wydania konstytutywnej decyzji. Skoro omawiana decyzja służy potwierdzeniu faktu zrekultywowania gruntu, to należy odnieść się do daty, w której z całą pewnością rekultywacja była rzeczywiście zakończona. Był to moment złożenia wniosku, co potwierdzono wydaniem zgodnej z wnioskiem decyzji. Skoro wniosek okazał się prawidłowy i był podstawą wydania pozytywnej (zgodnej z wnioskiem) decyzji, to potwierdzał rzeczywisty stan dokonanej przed jego złożeniem rekultywacji. Należy zatem przyjąć, że najdalej z dniem złożenia wniosku ustał obowiązek uiszczania opłaty rocznej. Datę złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej rekultywację dla określonych gruntów strona ma zatem prawo wskazać, jako datę w której z całą pewnością grunt nie był wykorzystywany na cele przemysłowe i nie był wyłączony z produkcji rolnej, ze względu na zakończoną już rekultywację. Data złożenia wniosku o wydanie decyzji rekultywacyjnej jest maksymalną datą po której nie należało uiszczać opłaty, skoro wniosek doprowadził do wydania decyzji stwierdzającej dokonanie rekultywacji.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), przywoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zarówno w zakresie norm prawa materialnego, jak i procedury administracyjnej, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej także jako "K.p.a."), dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., czy też prawo to narusza. W zależności od tej oceny sąd administracyjny orzeka w sposób przewidziany w art. 145 P.p.s.a. lub art. 151 P.p.s.a. Stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

W niniejszej sprawie kontrolą sądową objęta została decyzja SKO w K. z dnia 4 lipca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia 11 maja 2023 roku, Nr [...] Starosty K. , którą:

1) uchylił, za zgodą stron, decyzję Starosty K. Nr [...] z 16 kwietnia 2019 r. zmieniającą w części, decyzję Starosty K. Nr [...] z 15 czerwca 2005 r. zmienionej decyzjami Nr [...] z 18 czerwca 2015 r., [...] z 02 października 2017 r. dotyczącą ustalenia stałej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów rolnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne, przeznaczonych pod eksploatację węgla brunatnego [...],

2) stwierdził wygaśnięcie decyzji Starosty K. Nr [...] z 15 czerwca 2005 r. zmienionej decyzjami: Nr [...] r. z 18 czerwca 2015 r.; Nr [...] z 02 października 2017 r. dotyczącej zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej i ustalenia stałej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne, położonych na części działek oznaczonych numerami [...], położonych w obrębie Z. gmina K. o łącznej powierzchni 19,5606 ha przewidzianych pod eksploatację górniczą węgla brunatnego - [...].

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych ustanowiona w art. 16 § 1 k.p.a., zgodnie z którą decyzje, od których nie przysługuje odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc decyzje ostateczne, nie mogą być wzruszane dowolnie, lecz tylko w przypadkach i trybie określonym przez K.p.a. Ustanowiona w art. 16 § 1 K.p.a. zasada ochrony trwałości decyzji administracyjnych nie oznacza bezwzględnego zakazu wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje bowiem kilka nadzwyczajnych trybów postępowania umożliwiających bądź to weryfikację (po wyeliminowanie z obrotu prawnego włącznie) decyzji ostatecznej z uwagi na jej wady (kwalifikowane lub nie), bądź też uchylenie lub zmianę decyzji prawidłowej pod względem prawnym. Przepisy wprowadzające dopuszczalność nadzwyczajnej weryfikacji decyzji ostatecznej jednocześnie chronią jednak jej stabilność, przewidując szereg rygorystycznych obwarowań ograniczających zbyt szerokie ich stosowanie, w postaci przesłanek, które bezwzględnie muszą zaistnieć, aby wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego bądź zmiana treści decyzji były możliwe. W konsekwencji zastosowanie któregokolwiek z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznej wymaga uprzedniego ustalenia, czy istotnie zaszły przesłanki umożliwiające zastosowanie konkretnej normy.

Jednym z trybów, o których mowa powyżej, jest możliwość uregulowana w art. 155 K.p.a., który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Na podstawie art. 155 K.p.a. organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanki te muszą zostać spełnione kumulatywnie, co oznacza, że brak którejkolwiek z nich czyni zastosowanie trybu z art. 155 K.p.a. niedopuszczalnym.

Konieczność dostosowania działań administracji do zmieniających się warunków życia społecznego i gospodarczego powoduje, że w rękach organów powinny znaleźć się mechanizmy umożliwiające odwołanie ostatecznych rozstrzygnięć. Również przepis art. 162 § 1 K.p.a. zawiera w sobie dwie odrębne instytucje wypełniające te zadania. Jak stanowi art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie stron.

Właśnie na podstawie wskazanych wyżej uregulowań K.p.a. dotyczących uchylenia i wygaśnięcia decyzji została w niniejszej sprawie wydana decyzja Starosty K. z dnia 11 maja 2023 r. oraz utrzymująca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lipca 2023 r.

W niniejszej sprawie decyzją Starosty K. Nr [...] z 15 czerwca 2005 r. zmienioną decyzjami: Nr [...] r. z 18 czerwca 2015 r.; Nr [...] z 02 października 2017 r.; [...] z 16 kwietnia 2019 r. ustalono stałą opłatę roczną w wysokości 571,30 ton ziarna żyta z tytułu użytkowania gruntów rolnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne pod eksploatację Węgla brunatnego [...], położonych na części działek oznaczonych numerami [...], w obrębie ewidencyjnym Z., gmina K..

P. S.A. wnioskiem nr [...] złożonym 07 kwietnia 2023 r. zwróciła się do Starosty K. o zmianę przedmiotowej decyzji. Wniosek uzasadniła tym, że w związku z zakończeniem kolejnych etapów rekultywacji, potwierdzonych uzyskanymi decyzjami Starosty K. : [...] z 25 sierpnia 2022 r.; [...] z 05 października 2022 r.; [...] z 02 listopada 2016 r.; Nr [...] z 05 sierpnia 2022 r.; Nr [...] z 31 grudnia 2018 r.; [...] z 04 października 2022 r.; zrekultywowano część powierzchni działek wyłączonych przedmiotową decyzją.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2409, dalej jako: u.o.g.r.l.") w tym zakresie. SKO stoi na stanowisku, że zmiana opłaty rocznej (jej zmniejszenie) jest możliwa dopiero za okres następujący po wydaniu decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną. Natomiast w przekonaniu Skarżącej, rekultywacja była już dokonana w momencie złożenia wniosku o wydanie decyzji, która jedynie potwierdziła, a nie wykreowała, stan zakończenia rekultywacji gruntów, dlatego zmiana opłaty powinna nastąpić od momentu faktycznego zakończenia rekultywacji.

Obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych z tytułu zmiany przeznaczenia gruntów został uregulowany w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l., wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IlIa, Illb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne określa się obowiązki związane z wyłączeniem - art. 11 ust. 1a u.o.g.r.l.

Na zakres tych obowiązków wskazuje art. 12 ust. 1 u.o.g.r.l., zgodnie z którym osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. W dalszych ustępach art. 12 u.o.g.r.l. uregulowane zostały szczegółowe zasady obliczania i ponoszenia tych obciążeń.

Z kolei pojęcie "wyłączenia gruntów z produkcji" zostało zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l. i oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Wobec powyższego wyłączenie z produkcji, zgodnie z art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l., może nastąpić tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie i w jej następstwie. Treść przepisu art. 11 ust. 1a u.o.g.r.l. wskazuje na określenie w decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji gruntów rolnych lub leśnych obowiązków związanych z wyłączeniem, wskazanych w art. 12 ust. 1 u.o.g.r.l., do których należy m.in. obowiązek uiszczania opłaty rocznej.

Ustawa definiuje opłatę roczną jako opłatę z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji, w wysokości 10% należności, uiszczaną: w razie trwałego wyłączenia - przez lat 10, a w przypadku nietrwałego wyłączenia - przez okres tego wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji (art. 4 pkt 13 u.o.g.r.l.). Przyjąć więc należy, że opłatę roczną należy uiszczać przez cały okres wyłączenia gruntów rolnych i leśnych z produkcji rolnej i leśnej.

Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 18 u.o.g.r.l. przez "rekultywację gruntów" rozumie się nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg.

Zwieńczeniem procesu rekultywacji danego gruntu powinno być wydanie decyzji o zakończeniu rekultywacji. Przepis art. 22 ust 1 pkt 4 u.o.g.r.l. stanowi, że decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną.

Zdaniem Sądu, rację ma Skarżąca, że obowiązek uiszczania opłaty rocznej może trwać najdłużej do czasu zakończenia rzeczywistej rekultywacji. Wynika to z regulacji u.o.g.r.l. W przypadku nietrwałego wyłączenia z produkcji gruntów rolnych okres, w którym opłata jest należna, odpowiada okresowi wyłączenia. Przepis ten nie stanowi, że okres ten kończy się w momencie wydania decyzji stwierdzającej dokonanie rekultywacji. Nawiązuje on bowiem nie do stanu prawnego gruntu, ale do stanu faktycznego, jako stanu wyłączenia go z produkcji rolnej.

Ustawodawca definiując w art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l. wyłączenie gruntów z produkcji rozumie przez to rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Chodzi zatem o podjęcie czynności faktycznych odpowiadających innemu sposobowi użytkowania. Wyłączenie z produkcji może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia (art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l.), co przemawia za przyjęciem, że polega ono na rzeczywistym użytkowaniu gruntów m. in. na potrzeby wydobycia, co może nastąpić w określonym momencie już po wydaniu decyzji, która na to pozwala.

Analogicznie należy odnieść się do rekultywacji gruntów (art. 4 pkt 18 u.o.g.r.l.). Jak wskazywano, rozumie się przez to nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg. Rekultywacja nie została tu powiązana z wydaniem decyzji administracyjnej, a ustawodawca traktuje ją wyraźnie jako zbiór czynności faktycznych.

Analiza przepisu art. 22 ust. 1 pkt 4 u.o.g.r.l. nie wskazuje, że elementem niezbędnym decyzji o uznaniu rekultywacji gruntów za zakończoną jest data faktycznego zrekultywowania gruntu. Niemniej jednak należy zauważyć, że zakończenie procesu rekultywacji gruntu i zmiana jego przeznaczenia z gospodarczego na rolnicze ma wpływ na ciążące na posiadaczu gruntu określone obowiązki o charakterze finansowym wiążące się z konkretną datą, z którą określony grunt przestał być wykorzystywany do działalności gospodarczej. Obowiązków tych, chociażby o charakterze podatkowym, nie można wiązać wyłącznie z datą zakończenia określonego postępowania o charakterze administracyjnym przez wydanie określonego aktu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 października 2022 r., sygn. akt I OSK 85/21 oraz z 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 31/17, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, co podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, w decyzji o zakończeniu rekultywacji określić należy datę zakończenia tego procesu, a norma przewidująca ten obowiązek powinna być konstruowana nie tylko w oparciu o przepis art. 22 ust. 1 pkt 4 u.o.g.r.l., ale wszystkie przepisy wywodzące określone skutki z faktu zakończenia rekultywacji i wiążące je z datą zakończenia przywracania zdolności rolnej określonego gruntu. We wcześniejszym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowano, że datą zakończenia wykorzystywania określonego gruntu na potrzeby działalności gospodarczej była data decyzji stwierdzająca zakończenie procesu rekultywacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3658/15, i z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1548/15, CBOSA). Jednakże, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela odmienne stanowisko, zgodnie z którym w związku z brakiem jednoznacznego wskazania w art. 22 ust. 1 pkt 4 u.o.g.r.l., że decyzja o zakończeniu rekultywacji powinna zawierać datę przywrócenia wartości rolnej gruntu, a także w związku z przepisem art. 7a K.p.a. i przepisami łączącymi określone obowiązki finansowe ze zmianą charakteru gruntu, przepis art. 22 ust. 1 pkt 4 u.o.g.r.l. powinien podlegać wykładni na korzyść posiadacza tego gruntu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 31/17, CBOSA). Jak stanowi art. 7a § 1 K.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

Podsumowując więc, obowiązek uiszczania opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów rolnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne może trwać najdłużej do czasu zakończenia rzeczywistej rekultywacji, która to data powinna być co do zasady określona w decyzji o uznaniu za zakończoną rekultywację gruntów (zob. wyrok NSA z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt I OSK 85/21, CBOSA).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w decyzjach o zakończeniu rekultywacji gruntów należących do Skarżącej nie wskazano daty zakończenia faktycznej rekultywacji. Starosta K. dotychczas stał na stanowisku, że to wydanie ostatecznej decyzji o zakończeniu rekultywacji jest niezbędne do przyjęcia, że skończył się okres wyłączenia gruntów z produkcji i co z tym związane, okres uwzględniany przy wyliczaniu opłaty rocznej za użytkowanie gruntów rolnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne. W związku z tym nie zamieszczano w decyzji daty jej faktycznego zakończenia. Jednak stwierdzić należy, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotny jest moment, od którego można przyjąć, że rekultywacja została zakończona w oparciu o zaistniały stan faktyczny polegający na przywróceniu gruntom ich wartości użytkowych.

Uznanie rekultywacji za zakończoną wymaga wydania stosownej decyzji, jednak nie oznacza, że dopiero z chwilą jej wydania (lub jej ostateczności) dochodzi do faktycznego zaprzestania wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej objętej procesem rekultywacji. Faktyczne zakończenie rekultywacji niesie za sobą brak konieczności dalszego uiszczania opłaty rocznej za zrekultywowane grunty.

Jednakże, skoro brak w decyzjach o zakończeniu rekultywacji daty jej faktycznego i rzeczywistego zakończenie, to przyjąć należy że od daty złożenia wniosku liczyć należy okres, za który należy się opłata w niższej wysokości. Słusznie zatem wskazuje P. S.A., że najdalej z dniem złożenia wniosku ustał obowiązek uiszczania opłaty rocznej, a data złożenia wniosku o wydanie decyzji rekultywacyjnej jest maksymalną datą po której nie należało uiszczać opłaty, skoro wniosek doprowadził do wydania decyzji stwierdzającej dokonanie rekultywacji. Zdaniem Sądu, datę złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej rekultywację dla określonych gruntów strona ma prawo wskazać, jako początkową datę w której grunt nie był wykorzystywany na cele przemysłowe i nie był wyłączony z produkcji rolnej ze względu na zakończoną już rekultywację.

Podsumowując, uznanie gruntów za zrekultywowane należy odnieść nie tylko do czasu po wydaniu decyzji stwierdzających dokonanie rekultywacji gruntów wskazanych we wniosku strony o zmianę decyzji z 16 kwietnia 2019 r., ale również do daty zakończenia rekultywacji, jeżeli taka konkretna data wynikałaby z decyzji o zakończeniu rekultywacji.

Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, tj. art. 22 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 4 pkt 11, 13 i 18 u.o.g.r.l., a uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd za uzasadnione uznał wyeliminowanie obu tych decyzji z obrotu prawnego i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Wprawdzie P. w odwołaniu zaskarżyła decyzję Starosty K. z 11 maja 2023 r. w części dotyczącej naliczenia opłaty rocznej za części lat 2021 i 2022, przy czym SKO w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości, to Sąd miał na względzie żądanie skargi, które Skarżąca Spółka rozwinęła w jej uzasadnieniu. Skarżąca zakwestionowała bowiem sposób naliczenia opłaty przez organ I instancji za okres 2019 – 2022, nie uwzględniając okresów pomiędzy zakończeniem rekultywacji (złożeniem wniosku) i wydaniem decyzji potwierdzającej jej zakończenie. Nadto, Skarżąca zarzuciła ponowne niewłaściwe wyliczenie przez organ opłaty dla lat 2019 – 2022. Dalej, Skarżąca wskazała, że zaskarżyć należy całość rozstrzygnięcia, ponieważ żądanie strony ukute w odwołaniu dotyczące zmiany opłaty za oznaczone lata nie przeczy temu, że organ powinien przeliczyć opłatę za cały okres wchodzący w grę (str. 2 skargi). W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, celem ponownego rozstrzygnięcia o żądaniu Spółki, zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyżej wskazane stanowisko Sądu, tj. przyjmie do naliczenia nowej opłaty okres po faktycznym zakończeniu rekultywacji gruntów, jeżeli konkretna data zakończenia rekultywacji wynika z decyzji o uznaniu za zakończoną rekultywację konkretnych gruntów. Jednakże, jeśli nie będzie możliwe dokładne określenie tej daty, to jako datę faktycznego zakończenia tego procesu organ I instancji przyjmie datę złożenia wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej zakończenie rekultywacji konkretnych gruntów i na tej podstawie wyliczy opłatę roczną w nowej wysokości. Następnie podejmie właściwe rozstrzygniecie także w kwestii wygaśnięcia konkretnych decyzji co do poszczególnych działek czemu da wyraz w uzasadnieniu zgodnie z przepisem art. 107 § 3 K.p.a.

W pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 225 P.p.s.a. orzeczono o zwrocie P. S.A. z siedzibą w K. kwoty 2.673 zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Nastąpiła różnica między kosztami pobranymi a kosztami należnymi z tytułu nadpłaconego wpisu od skargi w kwocie 200 zł, albowiem Skarżąca błędnie uznała, że w niniejszej sprawie konieczne jest uiszczenie wpisu stosunkowego. Tymczasem zgodnie z § 2 ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2021r., poz. 535) wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a., uwzględniając wysokość wpisu od skargi oraz również wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa oraz wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika Skarżącej (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).

Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV (k. 40 akt sąd.) na podstawie art. 15 zzs? ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 kwietnia 2023 r. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony zostały poinformowane o powyższym trybie rozpoznania sprawy i umożliwiono im złożenie w terminie 7 dni ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być zgłoszone lub podnoszone na rozprawie (k. 41 i nast. akt sąd.)