Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2366/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 5 pkt 2, pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: par. 15, par. 18
journal: Dz.U. 2011 nr 113 poz 661
law: Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej,  wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2024 r. sprawy ze skargi D. spółka jawna z siedzibą w W. na zarządzenie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 lipca 2012 r. nr 2998/2012 w przedmiocie wpisania budynku do gminnej ewidencji zabytków oddala skargę


UZASADNIENIE

Zarządzeniem nr 2998/2012 z dnia 24 lipca 2012 r. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy, działając na podstawie art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, założył ewidencję zabytków Miasta Stołecznego Warszawy i pod numerem [...], wpisał budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.

W piśmie z dnia 6 września 2023 r. skargę na to zarządzenie wniosła spółka D. sp.j. z siedzibą w W., podnosząc zarzut naruszenia:

I. art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego, poprzez ujęcie w gminnej ewidencji zabytków m. st. Warszawy ww. budynku mieszkalnego bez zapewnienia skarżącemu gwarancji ochrony prawnej w toku postępowania prowadzącego do wpisu ww. budynku do gminnej ewidencji zabytków, w tym bez zapewnienia możliwości zajęcia stanowiska oraz zakwestionowania działań podejmowanych przez organ administracji gminnej w porozumieniu z konserwatorem, co w konsekwencji doprowadziło do faktycznej ingerencji w prawo własności podmiotu, którego nieruchomość została ujęta w ewidencji oraz istotnego ograniczenia prawa własności skarżącej;

II. art. 22 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem, przez ujęcie ww. budynku mimo, że zgodnie z postanowieniami § 10 pkt. 3 oraz § 22 ust. 2 pkt. 22 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] - część I (uzgodnionej z wojewódzkim konserwatorem zabytków) dopuszcza się przeniesienie przedmiotowego budynku lub jego likwidację po inwentaryzacji;

III. art. 22 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem, poprzez ujęcie w gminnej ewidencji zabytków m. st. Warszawy, ww. budynku bez przeprowadzenia czynności zmierzających do ustalenia zindywidualizowanego, zabytkowego charakteru przedmiotowego budynku, podczas gdy analiza aktualnego stanu zachowania formy architektonicznej i substancji przedmiotowego budynku prowadzi do wniosku, iż brak jest przesłanek przemawiających za przyznaniem przedmiotowemu budynkowi walorów zabytkowych, a w konsekwencji dokonaniem wpisu nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków.

Podnosząc powyższe naruszenia wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia w zakresie, w jakim do gminnej ewidencji zabytków m. st. Warszawy, wpisano ww. budynek, zasądzenie kosztów postępowania oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszego pisma, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a), na okoliczność braku zapewnienia skarżącemu gwarancji ochrony prawnej w toku postępowania prowadzącego do wpisu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w tym bez zapewnienia możliwości zajęcia stanowiska oraz zakwestionowania działań podejmowanych przez organ administracji gminnej w porozumieniu z konserwatorem, co prowadzi do nieważności przedmiotowego zarządzenia oraz na okoliczność naruszenia interesu prawnego skarżącej, tj.:

1. wydruku z treści księgi wieczystej nr [...],

2. zarządzenia nr 2998/2012 r. Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 lipca 2012 r. wraz z kartą adresową budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną o nr [...] z obręby [...] znajdującej się przy ul. [...] w W.,

3. fragmentu treści uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] - część I,

4. wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę z załącznikami,

5. postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr W/849/2018 z dnia 7 września 2018 roku,

6. postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego znak: DOZ- OAiK.650.1078.2018.MPU z dnia 4 stycznia 2019 roku

7. postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr W/149/2019 z dnia 21 lutego 2019 roku

8. postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego znak: DOZ- OAiK.650.423.2019.MPU-3 z dnia 18 października 2019 roku

9. decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 23/D/20 z dnia 30 stycznia 2020 roku

10. decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 323/OPON/2020 z dnia 28 kwietnia 2020 roku

11. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2020 roku z uzasadnieniem, sygn. akt: VII SA/Wa 33/20

12. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2023 roku z uzasadnieniem, sygn. akt: II OSK 1819/20

13. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2020 roku, sygn. akt: VII SA/Wa 1281/20.

W uzasadnieniu skargi podano, że nieruchomość objęta jest postanowieniami uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] - część I. Zgodnie z postanowieniami § 10 pkt 3 oraz § 22 ust. 2 pkt. 22 planu miejscowego odnoszącymi się do zasad ochrony dziedzictwa kulturowego, wskazuje się na rysunku planu budynek włączony do gminnej ewidencji zabytków, dla którego dopuszcza się przeniesienie lub likwidację po inwentaryzacji.

Budynek jest w złym stanie technicznym i ze względu na swój stan nie może już spełniać swoich funkcji, a jego odtworzenie wymagałby nakładów przekraczających rozsądną miarę. Przywrócenie możliwości rzeczywistego korzystania z budynku zaś wymagałoby dostosowania jego właściwości do obowiązujących standardów, co wymagałoby de facto jego przebudowy, która ostatecznie zniwelowałaby wszelkie cechy decydujące o jego rzekomej architektonicznej unikalności.

W przedmiotowej sprawie doszło do kuriozalnej sytuacji - z jednej strony zapisy planu pozwalają na likwidację budynku, a z drugiej strony Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków stanął na stanowisku, iż jest to obiekt zabytkowy i w związku z ujęciem go w gminnej ewidencji zabytków jego rozbiórka nie może być przeprowadzona.

Skoro jedną z prawnych form ochrony zabytków, która wykonywana jest przez działające w interesie publicznym organy, według przyznanych im ustawowo kompetencji, jest ustalenie ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który w przedmiotowej sprawie przewiduje możliwość przeniesienia lub likwidacji, to budynek ten nie powinien być uwzględniany w gminnej ewidencji zabytków. W przedmiotowej sprawie dochodzi bowiem do sytuacji, w której zarządzenie przewidujące ujęcie budynku w gminnej ewidencji zabytków narusza prawo miejscowe.

Wskazana w planie miejscowy możliwość "likwidacji" budynku oznacza w istocie możliwość jego rozbiórki. Po wejściu w życie planu miejscowego o treści uzgodnionej w zakresie ochrony zapewnianej zasobowi zabytkowemu Prezydent m. st. Warszawy ani organy ochrony zabytków nie podjęły żadnych czynności mających doprowadzić do zmiany zarządzenia, poprzez wyłączenie budynku z gminnej ewidencji zabytków. Było to tymczasem wymagane, albowiem organ gminy oraz organy konserwatorskie powinny w każdym przypadku mieć na uwadze bezwzględną potrzebę zapewnienia zgodności aktu indywidualnego z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, a takim pozostaje plan miejscowy przyjęty uchwałą uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku.

Powyższa zgodność powinna zostać zapewniona tak na płaszczyźnie prawnej, jak i faktycznej. W świetle art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochrona zabytków wyraża się m.in. w zapewnieniu warunków prawnych i organizacyjnych umożliwiających "trwałe zachowanie" zabytku oraz jego zagospodarowanie i utrzymanie. Zgoda Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na przeniesienie budynku lub jego likwidację po inwentaryzacji nie tylko nie pozostaje we właściwy sposób zharmonizowana z celem wprowadzenia do ustawy przepisu w przytoczonym jego brzmieniu i funkcją, którą zarządzenie o włączeniu budynku do gminnej ewidencji zabytków w założeniu powinno spełniać, co stanowi ich oczywiste zaprzeczenie i zanegowanie.

Nie może być wątpliwości, że prawna forma nadana instytucji uzgodnienia projektu planu miejscowego nie pozwala uznać, iż jego określona treść może nie korespondować z wolą organu administracji publicznej, który ją urzędowo potwierdził i ze stanowiącą jej podstawę merytoryczną oceną szczegółowego przedmiotu uzgodnienia. Nie może być tym samym zakwestionowane w sprawie to, że dokonane przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków uzgodnienie musi być traktowane jako merytoryczne wypowiedzenie się organu właściwego w sprawie zasad ochrony zabytków polegające na wprowadzeniu do porządku prawnego przyzwolenia konserwatorskiego na rozbiórkę.

Skarżąca podniosła również, że w dniu 18 maja 2023 roku w Dzienniku Ustaw opublikowano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r. (sygn. akt: P 12/18), w którym Trybunał zweryfikował konstytucyjność postępowania w zakresie wpisu do gminnej ewidencji zabytków, zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, tj. postępowania z art. 22 ust. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2022 r. poz. 840). Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż procedura wpisu do gminnej ewidencji zabytków jest niezgodna z Konstytucją RP w zakresie w jakim ogranicza prawo własności poprzez brak zapewnienia właścicielowi zabytku nieruchomego gwarancji ochrony prawnej w toku takiego postępowania.

Nie można mówić o posiadaniu przez budynek w sposób zobiektywizowany ponadprzeciętnych walorów, które bezdyskusyjnie nakazują wpisanie go do gminnej ewidencji zabytków niezależnie od stanu jego zachowania wymuszającego rozbiórkę niektórych elementów budynku najbardziej zagrożonych katastrofą budowlaną i niepełnej jego struktury, jeżeli organ konserwatorski nie znalazł wystarczających podstaw do objęcia go jakąkolwiek formą indywidualnej ochrony akceptując przy tym jego likwidację w związku z uzgodnieniem planu miejscowego.

W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy, wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że do przedmiotowego zabytku nie ma zastosowania art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r. sygn. akt P 12/18.

Jeżeli chodzi o wartości zabytkowe, wskazał, że przedmiotem ujęcia jest drewniany budynek powstały w ok. 1864 r. Został wzniesiony w okresie przełomowych wydarzeń dla losów Królestwa Polskiego gdy trwało powstanie styczniowe. Stanowi relikt dawnej prostej zabudowy mieszkaniowej - być może jeden z pierwszych realizacji po uwłaszczeniu dawnych mieszkańców. Budynek reprezentuje unikalny (w skali Warszawy) pod względem wieku i zachowania materiału (drewno) przykład oryginalnej substancji zabytkowej dawnej zabudowy wsi Służew. Wartości historyczne obiektu kwalifikują go do materialnej kategorii zabytków w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Przesądziły o ujęciu go przez organ konserwatorski w wojewódzkiej ewidencji zabytków, przez co podlega on obligatoryjnemu ujęciu w ewidencji gminnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 maja 2023 r., sygn. II OSK 1819/20, którym to Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną D. sp. j. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 33/20 oddalającego skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 18 października 2019 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W. wskazano, że włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest czynnością organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. która może być, co do zasady, skutecznie kwestionowana.

Wobec tego dopuszczalność drogi sądowej w niniejszej sprawie nie budziła wątpliwości.

Skarżąca przed wniesieniem skargi na powyższy akt dopełniła wymogów formalnych i wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa (w piśmie z dnia 12 lipca 2023 r.). Skoro zaskarżone zarządzenie zostało wydane w dniu 24 lipca 2012 r., wobec tego zastosowanie w sprawie znajduje art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Skarga mogła podlegać merytorycznemu rozpoznaniu.

Kontrolując zaskarżone zarządzenie, z uwzględnieniem uzupełniającego postępowania dowodowego, przeprowadzonego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., z dokumentów przedłożonych przez skarżącą, Sąd uznał, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Skarżąca, jako właściciel budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., wykazała, że wpis tej nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków narusza jej indywidualny interes prawny, bowiem uniemożliwia dowolnym dysponowaniem tej nieruchomością na cele budowlane, jednak Sąd nie dostrzegł, by skarżone zarządzenie zostało podjęte z naruszeniem prawa.

Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ powołał art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków, który wówczas stanowił, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy (ust. 4)., zaś gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte (ust.5) :

1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru;

2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków;

3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

W świetle zgromadzonych dokumentów nie budzi wątpliwości, że budynek mieszkalny jednorodzinny przy ul. [...] w W., dla którego sporządzono kartę ewidencyjną, został ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków już w 2007 roku. Zatem ujęcie go w gminnej ewidencji zabytków, w świetle powyższej regulacji, stanowiło konsekwencję wcześniejszego wpisu tej nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Stosownie do § 15 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. (obowiązującego na dzień wydania zaskarżonego zarządzenia) o włączeniu karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego do wojewódzkiej ewidencji zabytków wojewódzki konserwator zabytków zawiadamia właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w celu ujęcia tego zabytku w gminnej ewidencji zabytków. Następnie wójt (burmistrz, prezydent miasta) włączał kartę adresową zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym (§ 18).

Obowiązek zawiadomienia właściciela lub posiadacza zabytku o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków (§ 18b) dodano dopiero w związku z § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. (Dz.U z 2019 poz. 1886) zmieniającego rozporządzenie z dniem 19 października 2019 r. Zauważyć również należy, że stosownie do § 17 ust. 1 pkt 1-8 rozporządzenia w poprzednim brzmieniu, karta adresowa zabytku nieruchomego zawierała następujące rubryki: nazwa; czas powstania; miejscowość; adres; przynależność administracyjna; formy ochrony; opracowanie karty adresowej; fotografia z opisem wskazującym orientację albo mapa z zaznaczonym stanowiskiem archeologicznym. Nie było zatem informacji o właścicielu zabytku. Pojawiła się ona dopiero do nowelizacji tego rozporządzenia dokonanej w dniem 10 września 2019 r. Wobec tego w świetle obowiązujących na dzień podejmowania zaskarżonego zarządzenia przepisów, organ gminy nie miał obowiązku zawiadamiać właścicieli zabytku nieruchomego o wpisie do gminnej ewidencji zabytków, skoro nie miał obowiązku ich ustalenia. Wpis ten odbywał się niejako automatycznie - jednak po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. Zatem w sytuacji, gdy wojewódzki konserwator zabytków włączy kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, to bezwzględnym obowiązkiem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest sporządzenie karty adresowej tego zabytku i włączenie jej do gminnej ewidencji zabytków. W związku z tym w istocie kontrola legalności zastosowania art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ma charakter formalny i nie polega na wtórnym merytorycznym weryfikowaniu przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta czy poszczególne obiekty spełniają przesłankę uznania za zabytek (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2024 r., sygn. II OSK 1952/22). Z karty adresowej ww. zabytku nieruchomego, znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że zawiera ona wszystkie wymagane prawem informacje. Ponadto w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że omawiany budynek powstał w ok. 1864 r. i stanowi relikt dawnej prostej zabudowy mieszkaniowej reprezentuje unikalny (w skali Warszawy) pod względem wieku i zachowania materiału (drewno) przykład oryginalnej substancji zabytkowej dawnej zabudowy wsi [...].

Zaskarżone zarządzenie co prawda nie posiada uzasadnienia, bowiem brak było normatywnej podstawy do jego sporządzenia, jednak racjonalne są wyjaśnienia organu, jakie okoliczności spowodowały ujęcie tej nieruchomości w ewidencji zabytków. W ocenie Sądu, nie ma obecnie podstaw do stwierdzenia, że wpis do gminnej ewidencji zabytków m.st. Warszawy ww. budynków został dokonany z naruszeniem prawa.

Niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r., czy też przepisów uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] - część I.

Istotne bowiem jest, że zaskarżonego zarządzenia nie można poddawać sądowej kontroli z uwzględnieniem przepisów w brzmieniu obecnie obowiązującym. Sąd ocenia bowiem, czy na dzień jego wydania nie naruszało ono przepisów wówczas obowiązujących. Okoliczności tej zdaje się nie dostrzegać skarżąca, bowiem podnosi w skardze zarzut naruszenia § 18 ust. 2 rozporządzenia, który to przepis dodany został na mocy rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 września 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz.U. z 2019 r., poz. 1886). Powołuje również przepisy uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] - część I. Prezydent m.st. Warszawy, która również wówczas nie istniała. Logicznym zatem jest, że nie mogły one zostać naruszone przez organ w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Wobec tego formułowanie na ich podstawie jakiejkolwiek oceny prawnej w stosunku do zaskarżonego zarządzenia jest niedopuszczalne i nie wymaga tym samym szerszego rozwinięcia.

Nie można również uznać, w świetle powyższego, że zaskarżony akt narusza art. 64 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP czy art. 140 Kodeksu cywilnego, skoro został wydany w następstwie umieszczenia nieruchomości a wojewódzkiej ewidencji zabytków. Ograniczenie w swobodnym dysponowaniu tą nieruchomością, z uwagi na objęcie jej ochroną konserwatorską, nastąpiło już bowiem z powodu umieszczenia jej w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zaskarżony akt nie kreował zatem nowej sytuacji prawnej nieruchomości, był pochodną umieszczenia jej w ewidencji wojewódzkiej.

Nie mógł wreszcie zostać również naruszony art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ponieważ przepis ten nie stanowił podstawy prawnej działania Prezydenta m.st. Warszawy w niniejszej sprawie. Wskazał na to choćby NSA w powołanym na wstępie wyroku z dnia 25 maja 2023 r., sygn. II OSK 1819/20. Skoro podstawę prawną działania Prezydenta ms.t. Warszawy stanowił przepis art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zatem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r. sygn. P 12/18 nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W wyroku tym bowiem TK stwierdził, że to art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Inny jest zakres stosowania art. 22 ust. 5 pkt 2 i inny stosowania pkt 3, zatem wyrok ten nie ma bezpośredniego przełożenia na niniejszą sprawę. Kontrolowany przez TK przepis dotyczy bowiem sytuacji, kiedy to wójt (burmistrz, prezydent miasta) wyznacza, w porozumieniu z konserwatorem zabytków, nieruchomości mające zostać ujęte w gminnej ewidencji zabytków. Wobec tego w takim postępowaniu de facto dokonuje się pierwotnego wpisu do ewidencji zabytków, w przeciwieństwie do postępowania objętego skargą, gdzie wpis do gminnej ewidencji zabytków stanowił pochodną wpisania nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.