Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1383/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 14
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. Sp.j. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 453/21 w sprawie ze skargi N. Sp.j. w K. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 453/21 oddalił skargę N. N. Spółka jawna w K. (dalej "skarżąca", "spółka") na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (Kierownik) decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] odmówił skarżącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej, Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (Dyrektor) decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy tę decyzję. Organ uzasadniając swoją decyzję stwierdził, że doszło do stworzenia sztucznych warunków poprzez utworzenie przez I. i P. N. trzech spółek jawnych: N., N. i [...], mających na celu uzyskanie płatności unijnych z tytułu płatności na zalesianie gruntów rolnych i płatności bezpośrednich, w możliwie najwyższej wysokości ustalono że spółki nie prowadzą jakiejkolwiek działalności poza ubieganiem się o przyznanie płatności na zalesianie i płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Zgromadzony materiał dowodowy nie ujawnił żadnych racjonalnych powodów dla utworzenia spółek i sposobu ich funkcjonowania, niż te stwierdzone w postaci maksymalizacji korzyści z płatności, poprzez obejście ograniczeń wynikających z maksymalnej powierzchni gruntów zgłoszonej do płatności zalesieniowej. Ustalono, że stworzenie wielu podmiotów reprezentowanych przez te same osoby - małżonków N. i wnioskujących o przyznanie płatności do działek rolnych o obszarach kwalifikujących je w przedziałach o wysokich stawkach płatności umożliwiało obejście zasady modulacji płatności, tj. art. 14 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1341), dalej "ustawa o płatnościach" i w efekcie umożliwiłoby otrzymanie środków finansowych w wysokości większej niż w sytuacji, gdyby został złożony jeden wniosek. W świetle zebranych w toku postępowania dowodów uznano, że gospodarstwo utworzone na Spółkę [...] działało w ramach sztucznych warunków w rozumieniu art. 60 Rozporządzenia Nr 1306/2013, stworzonych w sprzeczności z celami wsparcia. Osiągnięty cel, tj. pozyskanie dodatkowych korzyści sprzecznie z celami systemu wsparcia bezpośredniego oznacza, że w dacie złożenia wniosku, wsparcie nie powinno zostać przyznane.

Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 453/21 ją oddalił. Sąd I instancji w pełni podzielił ocenę organu, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy dawał podstawę do odmowy przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżąca została utworzona, by stworzyć sztuczne warunki w celu pozyskania korzyści w sposób niezgodny z celami prawa wspólnotowego. Sztuczne stworzenie warunków polegało na utworzeniu kilku podmiotów powiązanych, na które "przeniesiono" posiadanie gruntów należących do małżonków I. i P. N., w taki sposób, by uzyskać płatności większe aniżeli te, które przysługiwałyby, gdyby takich działań nie przeprowadzono. Nastąpiło w ten sposób wykreowanie stanu faktycznego pozwalającego na zawyżenie wysokości płatności. Sąd I instancji uznał za organem, że małżonkowie N. podjęli czynności prawne i faktyczne bezpośrednio nieobjęte zakazem prawnym. Jednak działania te zmierzały w istocie do osiągnięcia skutków zakazanych przez prawo – stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania wyższych płatności rolnych. Ustalono bowiem, że małżonkowi N. (objęci ustawową wspólnością małżeńską), legitymujące się numerem w ewidencji producentów ([...]- nadanym I. N. za zgodą P. N.), w roku 2010 utworzyli 3 spółki jawne, tj.: N. N. Spółka Jawna ([...]), N. N. Spółka Jawna ([...]), [...] N., w związku z czym powstały cztery formalnie odrębne i niezależne podmioty. Małżonkowie byli jedynymi wspólnikami tych spółek. Siedziby wszystkich spółek znajdują się w miejscu zamieszkania I. i P. N.. Istotne przy tym jest, że spółki nie prowadziły i nie prowadzą jakiejkolwiek działalności poza otrzymywaniem płatności zalesieniowych i płatności w ramach wsparcia bezpośredniego oraz transferowaniem ich do majątku małżeństwa I. i P. N.. W konsekwencji organ prawidłowo ocenił, że umowy powołujące te spółki do życia były umowami pozornymi, mającymi na celu otrzymanie od Agencji płatności ponad limit na jednego rolnika. Spółki te były w istocie podmiotami fikcyjnymi o czym świadczy brak prowadzenia przez nie jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Zatem organ słusznie uznał, że nie doszło do podziału gospodarstwa małżonków N.. Spółki w rzeczywistości nie objęły w posiadanie wydzielonych im działek i nie stały się odrębnymi producentami rolnymi. Wprawdzie formalnie uzyskały numer i wpis do ewidencji producentów rolnych, okoliczność ta jednak nie potwierdza, że były samodzielnymi rolnikami prowadzącymi własne, odrębne gospodarstwa.

Sąd I instancji podkreślił, że wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma kwestia podnoszonych przez skarżącą zmian własnościowych w spółce polegających na zastąpieniu I. N. w spółce N. i [...] przez W. N., w spółce N. przez B. N. jeszcze w 2010 r. tj. przed złożeniem wniosku o płatności bezpośrednie. Zmiany te w rzeczywistości nie miały bowiem wpływu na trwanie powiązań kapitałowo-osobowych pomiędzy spółkami, a małżonkami N.. Na słuszne stanowisko organu, w ocenie Sądu I instancji nie może wpłynąć eksponowana w skardze okoliczność wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zmian w zakresie składu wspólników spółek. Przesądzające i istotne z punktu widzenia kontrolowanej sprawy były bowiem ustalenia faktycznych relacji pomiędzy małżonkami N. a utworzonymi przez nich spółkami, wyrażające się m.in. w osobistym zaangażowaniu I. N. w sprawy spółek.

Ponadto Sąd I instancji wskazał na brzmienie art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach i podkreślił, że wbrew zarzutom skargi, organy wyczerpująco rozpoznały materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do wydania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wyjaśnił, że w oparciu o art. 3 ust 3 ustawy o płatnościach to na organie, który (odmawiając płatności) wywodzi skutki prawne z zarzutu tworzenia sztucznych warunków ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków, co w sprawie niniejszej zostało w pełni zrealizowane przez organ.

Następnie skarżąca, na podstawie art. 173 oraz art. 175 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej "p.p.s.a." zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

I. Na podst. art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.:

1. Naruszenie art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich oraz art. 60 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 - poprzez ich nieprawidłową, niezgodną z obowiązującymi wytycznymi Trybunału Sprawiedliwości wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż o braku spełnienia celu danego systemu wsparcia, co stanowi jeden w warunków zastosowania odmowy wypłaty płatności na podst. w/w przepisu (tzw. element obiektywny), przesądzać może sam fakt istnienia powiązań osobowych lub ekonomicznych pomiędzy wnioskodawcą a innymi podmiotami równolegle ubiegającymi się o ten sam rodzaj wsparcia, a więc okoliczność będąca odrębnym wymienionym przez prawodawcę warunkiem zastosowania omawianej normy, istotnym dla oceny tzw. elementu subiektywnego, rozpatrywanego zgodnie z wytycznymi TS (UE) dopiero po ewentualnym uprzednim ustaleniu, że cele wsparcia nie mogą być w danej sprawie osiągnięte.

II. na podst. art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., naruszenie przez WSA norm postępowania sądowo-administracyjnego, polegające na:

2. Niezastosowaniu środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. – poprzez brak dostrzeżenia przez WSA naruszenia przez organ normy art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich jak również art. 60 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 - poprzez nieprawidłową, niezgodną z obowiązującymi wytycznymi Trybunału Sprawiedliwości wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż o braku spełnienia celu danego systemu wsparcia, co stanowi jeden w warunków zastosowania odmowy wypłaty płatności na podst. w/w przepisu (tzw. element obiektywny), przesądzać może sam fakt istnienia powiązań osobowych lub ekonomicznych pomiędzy wnioskodawcą a innymi podmiotami równolegle ubiegającymi się o ten sam rodzaj wsparcia, a więc okoliczność będąca odrębnym wymienionym przez prawodawcę warunkiem zastosowania omawianej normy, istotnym dla oceny tzw. elementu subiektywnego, rozpatrywanego zgodnie z wytycznymi TS (UE) dopiero po ewentualnym uprzednim ustaleniu, że cele wsparcia nie mogą być w danej sprawie osiągnięte.

3. Niezastosowaniu środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. — poprzez brak dostrzeżenia przez Sąd I instancji naruszenia przez organy norm § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013- poprzez pominięcie obowiązujących stronę, wskazanych w w/w przepisach wymogów związanych z realizacją przez nią 15 letniego zobowiązania "zalesieniowego" określających zakres aktywności gospodarczej dopuszczalnej na powierzchniach zadeklarowanych przez skarżącą do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i tym samym mających zasadniczy wpływ na prawidłowe ustalenia odnośnie tzw. elementu obiektywnego klauzuli sztucznych warunków, zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C 434/12.

4. Niezastosowaniu środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a., na skutek niewłaściwej kontroli działalności organu administracji, skutkującej brakiem dostrzeżenia przez WSA mających bezpośredni wpływ na wynik postępowania naruszeń następujących norm postępowania administracyjnego przez organ:

- art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. - poprzez brak przekonującego uzasadnienia powodu, dla którego organ uznał, że w sprawie zachodziły łącznie wszystkie omówione w uzasadnieniu Wyroku Trybunału Sprawiedliwości (szósta izba) z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C 434/12, przesłanki, upoważniające organ do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o normy art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. i art. 60 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 , w tym w szczególności, że w sprawie skarżąca oraz pozostałe wymienione przez organ podmioty pozostające ze skarżącą spółką w określonych powiązaniach nie mogły jakoby, z powodu tychże powiązań, osiągnąć zamierzonego przez unijnego prawodawcą celu wsparcia, jakim są płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

- art. 80 k.p.a. - polegającego na bezpodstawnym uznaniu za dowiedzione przez organ zaistnienie przesłanki zastosowania, wskazanej jako podstawa prawna decyzji, normy art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich oraz art. 60 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 , jaką jest obiektywna niemożność osiągnięcia przez danego wnioskodawcę zamierzonego przez unijnego prawodawcę celu wsparcia, jakim są płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w związku z ciążącym na organie ciężarem dowodowym w zakresie wykazania kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek zastosowania, jako podstawy rozstrzygnięcia, unijnej klauzuli sztucznych warunków, wyszczególnionych tak we właściwych przepisach unijnego prawa materialnego, jak i w Wyroku Trybunału Sprawiedliwości (szósta izba) z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C 434/12).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów i wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach;

2) stosowne orzeczenie o kosztach postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym o kosztach zastępstwa procesowego według przepisanych norm;

3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (oświadczając o zrzeczeniu się rozprawy).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże).

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień.

W myśl przytoczonej wyżej regulacji granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą dyspozycyjności postępowania kasacyjnego, zakreślają, co do zasady, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zdefiniowane poprzez wskazanie przez jej autora konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone, a także oparte na tych przepisach twierdzenia, dotyczące mających według skarżącego kasacyjnie miejsce uchybień regulacjom prawa materialnego czy procesowego.

W związku ze związaniem granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony ani tym bardziej zobowiązany do modyfikowania czy też uzupełniania za strony wadliwie skonstruowanych zarzutów skargi kasacyjnej. Nie może także domniemywać ich pełnej treści czy postaci, jak również intencji stron, które przyświecały im przy ich formułowaniu.

W przedmiotowej sprawie, w której nie stwierdzono nieważności postępowania ani podstaw do umorzenia postępowania czy też odrzucenia skargi, formułując zarzuty skargi kasacyjnej jej autor zarzucił Sądowi I instancji zarówno naruszenie przepisów postępowania, które w jego ocenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię.

Ze swej istoty zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, co do zasady, winny być rozpoznane w pierwszej kolejności, gdyż ocenę prawidłowości subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przeprowadzić dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08).

Przechodząc do oceny podniesionych przez skarżącą kasacyjnie zarzutów, dotyczących naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania ich zasadności.

Formułując tego rodzaju zarzuty swojej skargi kasacyjnej, w dwóch pierwszych spośród nich spółka zarzuciła Sądowi I Instancji naruszenie przede wszystkim art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z regulacjami prawa materialnego, tj.: art. 4 pkt 3 rozporządzenia 2988/95 oraz art. 60 rozporządzenia 1306/2013, a także §§ 4 i 5 rozporządzenia z 2009 r. Mając więc na względzie postać tego rodzaju zarzutów, jak również ich charakter oraz rodzaj wskazanych w nich jako naruszone regulacji stwierdzić na wstępie należy, iż zarzuty te zostały wadliwie skonstruowane, co już tylko z tego względu wyklucza możliwość ich uwzględnienia.

I tak, w tym aspekcie należy zaznaczyć, że skarżąca kasacyjnie, powołując się na naruszenie przez WSA w Kielcach regulacji prawa procesowego, jako naruszony wskazała mający wyłącznie wynikowy charakter przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., który stanowi podstawę do uchylenia przez wojewódzki sąd administracyjny zaskarżonej decyzji czy postanowienia, z uwagi na stwierdzone przez niego naruszenie przepisów prawa materialnego. Materialnoprawny charakter, jak to wyżej zauważono, mają również regulacje art. 4 pkt 3 rozporządzenia 2988/95, art. 60 rozporządzenia 1306/2013 oraz §§ 4 i 5 rozporządzenia z 2009 r. W związku z tym poprzez omawiane zarzuty skarżąca kasacyjnie w rzeczywiści nie zarzuca, wbrew swoim twierdzeniom, naruszenia prawa procesowego, lecz prawa materialnego, w dodatku bez właściwego określenia postaci tego naruszenia. Tym samym więc z uwagi na przedstawione wady omawianych zarzutów, uznać je należy za nieskuteczne.

W tym miejscu należy jedynie zaznaczyć, że zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, ze swej istoty, służą głównie kwestionowaniu prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych, czy też sposobu procedowania sądu I instancji, nie zaś ocenie poprawności dokonanej wykładni regulacji materialnoprawnych, a także ocenie ich zastosowania w sprawie.

Przechodząc do kolejnego zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, dotyczącego uchybienia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z wymienionymi przez skarżącą kasacyjnie regulacjami k.p.a. stwierdzić należy, że także w tym przypadku brak jest podstaw do uzasadnia zasadności przedmiotowego zarzutu.

W ramach omawianego zarzutu, pomimo powołania się na naruszenie, mającego wynikowy charakter art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., stanowiącego podstawę uchylenia przez wojewódzki sąd administracyjny decyzji czy postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania, skarżąca wskazała jako uchybione między innymi przepisy art. 11 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., dotyczące obowiązków informacyjnych organu administracji publicznej, w ramach prowadzonego przez niego postępowania, a także wymogów dotyczących decyzji administracyjnej, w zakresie jej uzasadnienia faktycznego i prawnego. W tym aspekcie wskazała na brak przekonującego uzasadnienia stanowiska organu, w zakresie związku wynikającego z powiązań pomiędzy spółkami, a celami jakie przyświecają realizacji poszczególnych płatności.

Odnosząc się do tej postaci zarzutu stwierdzić należy, że w jego ramach skarżąca kasacyjnie kwestionuje przede wszystkim nie sposób procedowania Sądu w niniejszej sprawie, ale organu. Tymczasem skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym służącym od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, wobec czego to jego rozstrzygnięcia winny dotyczyć podniesione w niej zarzuty.

Niezależnie jednak od powyższego zauważyć także należy, że wbrew twierdzeniom spółki, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił w sposób pełny i klarowny podstawy swojego rozstrzygnięcia, zarówno w wymiarze prawnym, jak i faktycznym, a także sposób w jaki doszedł do tego rodzaju wniosków. Skarżąca kasacyjnie miała więc możliwość jego kwestionowania, tj. podjęcia polemiki ze stanowiskiem organu, zarówno jeżeli chodzi o poprawność przeprowadzonej wykładni mających zastosowanie przepisów, jak również subsumpcji ustalonych okoliczności faktycznych, pod wyinterpretowane z nich normy.

Poprawności przeprowadzenia opisanych wyżej procesów interpretacyjnych nie sposób jest rozpatrywać poprzez pryzmat przekonującego charakteru wywodów organu. Poza tym nie można zarzucić WSA w Kielcach uchybienia przepisom prawa formalnego, w związku z ewentualnym nieprzekonującym charakterem uzasadnienia decyzji organu, jako że to nie jego sposobu procedowania dotyczy stwierdzenie stanowiące podstawę przedmiotowego zarzutu stawianego przez spółkę.

Również brak jest podstaw do uznania zasadności twierdzeń skarżącej kasacyjnie, odnośnie naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a. w zw. z art. 80 K.p.a. z uwagi na bezpodstawne, zdaniem spółki, uznanie za dowiedzione przez organ zaistnienia przesłanki zastosowania wskazanych jako podstawa prawna decyzji, art. 4 pkt 3 rozporządzenia nr 2988/95, art. 60 rozporządzenia 1306/2013. W tym bowiem wypadku skarżąca kasacyjnie kwestionuje nie tyle sposób dokonanych ustaleń faktycznych w sprawie, ale zasadność zastosowania wskazanych przez siebie regulacji materialnoprawnych. Poza tym nie precyzuje tego, ocenę których to dowodów kwestionuje, podobnie jak nie wskazuje stopnia wpływu tego rodzaju okoliczności na rozstrzygnięcie sprawy. To zaś sprawia, że przedmiotowy zarzut nie może zostać uznany za zasadny.

Przechodząc do zarzutu skargi kasacyjnej, opartego na twierdzeniach odnośnie naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że również w tym wypadku brak jest podstaw do uznania jego zasadności.

W ramach tego zarzutu, jak wynika z jego dosłownego brzmienia, spółka zarzuca naruszenie art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95, a także art. 60 rozporządzenia 1306/2013, poprzez dokonanie ich wadliwej wykładni polegającej na przyjęciu, iż o braku spełnienia celu danego systemu wsparcia, co stanowi jeden w warunków zastosowania odmowy wypłaty płatności na podst. w/w przepisu (tzw. element obiektywny), przesądzać może sam fakt istnienia powiązań osobowych lub ekonomicznych pomiędzy wnioskodawcą a innymi podmiotami równolegle ubiegającymi się o ten sam rodzaj wsparcia, a więc okoliczność będąca odrębnym, wymienionym przez prawodawcę warunkiem.

Rozwijając przedmiotowy zarzut, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, spółka stwierdza, że kwestia powiązań pomiędzy nią a dwoma innymi, bliźniaczymi, spółkami jawnymi jest bezsporna, jednak fakt ich istnienia wskazuje jedynie na prawdopodobne istnienie w sprawie tzw. elementu subiektywnego, o którym mowa w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C 434/12.

Mając na względzie brzmienie przedmiotowego zarzutu, jak również jego rozwinięcie zauważyć należy, że pomimo tego, iż skarżąca kasacyjnie deklaruje w nim, że jej zarzut dotyczy błędu w zakresie interpretacji art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95, a także art. 60 rozporządzenia 1306/2013, to w jego wywodach odwołuje się przede wszystkim do swojej własnej sytuacji oraz sytuacji spółek i osób fizycznych, które zostały uznane za powiązane z nią ekonomicznie czy też osobowo. To zaś prowadzi do stwierdzenia, że poprzez ten zarzut spółka w rzeczywistości nie kwestionuje wykładni wskazanych wyżej regulacji, ale ich zastosowanie w niniejszej sprawie, nie podając dokładnie i jednoznacznie na czym tego rodzaju nieprawidłowość miałaby polegać.

W tym miejscu należy też zaznaczyć, że podważenie prawidłowości zastosowania konkretnych regulacji prawa materialnego, co do zasady, zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (np. wyroki NSA: z 5.09.2014 r., I OSK 1119/13; z 15.06.2021 r., III OSK 181/21).

W niniejszym przypadku prawidłowość poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych nie została przez spółkę skutecznie podważona, jako że jej zarzuty w tym względzie okazały się nieskuteczne, bądź niezasadne.

Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polega ze swej istoty na zarzuceniu tzw. błędu subsumcji, tj. wykazaniu, iż ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Innym słowy, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego – niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu (wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. II GSK 1228/22).

Skarżąca kasacyjnie w swych motywach jedynie ogólnikowo i bardzo pobieżnie wskazała dlaczego, jej zdaniem, regulacje art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95, a także art. 60 rozporządzenia 1306/2013 nie powinny być stosowane. W tej sytuacji jednak, wobec niedoprowadzenia do zakwestionowania poczynionych ustaleń faktycznych, jak również prawidłowości dokonanej przez organ wykładni wyżej wskazanych przepisów, jej twierdzenia nie znajdują uzasadnionych podstaw.

W kwestii zarzucanego nominalnie przez spółkę błędu wykładni nadmienić jedynie należy, że przedmiotowego zarzutu nie sposób rozpatrywać w tym właśnie zakresie, albowiem spółka nie podała nawet jak jej zdaniem przepisy te winny być, według niej, prawidłowo interpretowane. Nie wskazała więc właściwego wzorca kontroli. Za takie nie sposób bowiem uznać jej sugestii, co do sposobu zastosowania konkretnej regulacji, na gruncie ustalonych powiązań, których istnieniu nie zaprzecza.

Poza tym nie można w tym wypadku nie zauważyć tego, iż WSA w Kielcach podzielił pogląd organów co do tego, że stworzenie sztucznych warunków uzyskania płatności obejmuje: element obiektywny – tj. stworzenie odpowiednich uwarunkowań faktycznych, element subiektywny – wolę doprowadzenia do nieuzasadnionego uzyskania korzyści, jak również udaremnienie zakładanego przez prawodawcę unijnego celów danych systemów wsparcia. Nie sposób więc zarzucać mu pominięcia którejkolwiek z tych przesłanek, tak jak i wzajemnego ich utożsamiania

Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, jako niezasadną.