Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 55/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2a ust. 5c ust. 6
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 6 art. 7 art. 8 art. 77 art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 4 ust. 1 ust. 2 pkt 1 pkt 1  art. 6 ust. 2 pkt 1  art. 50 ust. 2 pkt 2  ust. 1art. 59 ust. 1 ust. 2 ust. 2a art. 61 ust. 1 ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 64 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. S., S. S. na decyzję Wojewody z dnia 28 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Starosta W. i, decyzją z dnia 14 listopada 2022 roku (nr [...]), skierowaną do M. S. oraz S. S., na podstawie art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy wolno stojącego, parterowego budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35m˛, na działce nr ewid. [...] obręb [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 i 2a Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych oraz dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, odpowiednie szkice lub rysunki oraz uzgodnienia i opinie, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Starosta wskazał, że zgodnie z dominującym poglądem każde roboty budowlane, rozumiane jako budowa obiektu budowlanego, która powoduje zmianę zagospodarowania terenu, będą wymagały uzyskania wcześniej decyzji o warunkach zabudowy.

Budowa budynku rekreacji indywidualne wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Skoro inwestorzy nie usunęli nieprawidłowości wskazanej w postanowieniu z dnia 25 października 2022 roku, to organ zgodnie z art. 30 ust.5c Prawa budowlanego orzekł jak w sentencji decyzji.

Wojewoda, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, decyzją z dnia 28 grudnia 2022 roku (nr [...]), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy uznał, że sprzeciw został wniesiony w terminie. Zgłoszenie wypłynęło do Starostwa Powiatowego we W. w dniu 17 października 2022 roku. Postanowienie o uzupełnieniu braków nadano 25 października 2022 roku. Termin na wniesienie sprzeciwu rozpoczyna swój bieg na nowo od momentu wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem lub po bezskutecznym upływie czasu na jego wykonanie. W dniu 25 października 2022 roku inwestorzy podjęli postanowienie i w tym samym dniu udzielili odpowiedzi, zatem w dniu 25 października 2022 roku termin na wniesienie sprzeciwu rozpoczął ponownie swój bieg. Decyzję sprzeciwu nadano w dniu 14 listopada 2012 roku, a zatem przed upływem 21-dniowego terminu. Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem czternastodniowego terminu. Doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 14 listopada 2022 roku, a odwołanie drogą elektroniczną nadano w dniu 21 listopada 2022 roku.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, o powierzchni zabudowy do 35m˛, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500m2 powierzchni działki.

Planowana inwestycja wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Przepis art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego wyraźnie określa przypadki kiedy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek wniesienia sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia, tj.:

1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę;

2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy;

3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje;

4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5.

Teren, na którym zaplanowana zamierzenie budowlane, tj. działka nr ewid. [...] obręb [...] nie jest objęta zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z ogólnodostępnego Systemu Informacji przestrzennej wynika, że przedmiotowa działka o powierzchni 400m˛ jest wolna od jakiejkolwiek zabudowy.

Zgodnie art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Dodatkowo w art. 59 ust. 2 cytowanej ustawy jednoznacznie wskazano, iż przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.

Do zgłoszenia należy dołączyć pozwolenia, uzgodnienia i opinie, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw. Takim przepisem jest art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Możliwość żądania przy zgłoszeniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dobitnie potwierdza także art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, który wprost wskazuje, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw w razie stwierdzenia, iż budowa lub wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia decyzji o warunkach zabudowy. Skoro organ ma obowiązek badać zgodność zgłoszonej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy, to jest to jednoznaczne z obowiązkiem inwestora do dołączenia do zgłoszenia decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacjach tego wymagających.

Wojewoda uznał, że organ I instancji słusznie nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o przedłożenie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy na planowane zamierzenie. Wobec niewykonania obowiązku nałożonego postanowieniem konieczne było wniesienie sprzeciwu w drodze decyzji.

M. S. oraz S. S. skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Skarżący zażądali uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenia od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W ocenie skarżący decyzja została wydana z naruszeniem:

1) przepisów art. 59 ust. 1, ust. 2, ust. 2a i art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 29 ust. 1 pkt 16 ppkt a) Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż budowa budynku rekreacji indywidualnej do 35m˛ objęta jest obowiązkiem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, pomimo braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, a także pomimo zupełnie innego zamysłu ustawodawcy w kwestii konieczności pozyskania dla tego typu budynków warunków zabudowy, co skutkowało utrzymaniem decyzji organu I instancji w mocy,

2) przepisu art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż ów przepis stanowi podstawę do uznania, że do budynków na zgłoszenie, wymienionych enumeratywnie w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego, konieczna jest decyzja o warunkach zabudowy w sytuacji gdy tego rodzaju norma szczególna nie może stanowić podstawy obowiązku nałożonego na inwestora, jak również w sytuacji gdy z normy tej wynika jedynie zakaz sprzeczności jednego rozstrzygnięcia organu administracyjnego z innym, co godzi w podstawowe zasady prawa administracyjnego,

3) przepisów art. 30 ust. 2a w związku z art. 30 ust. 5c, art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane polegające na uznaniu, iż niedochowanie przez inwestora obowiązku uzupełnienia dokumentacji zawiązanej ze zgłoszeniem o decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dawało podstawy do wniesienia sprzeciwu, gdy do zgłoszenia zostały przedłożone wszystkie dokumenty niezbędne do oceny legalności zamierzonego przedsięwzięcia, wymagane przez przepisy prawa, wskazana zaś w sprzeciwie decyzja o warunkach zabudowy nie mieści się w katalogu zawartym w art. 30 ust. 2a prawa budowlanego, w szczególności w zakresie pkt 3, tj. "pozwolenia, uzgodnienia i opinie, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów",

4) przepisów art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. w związku z art. 30 ust. 2a i art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego polegające na błędnym uznaniu, iż materiał dowodowy w niniejszej sprawie był niewystarczający oraz stanowił podstawę do wniesienia sprzeciwu,

5) przepisów art. 6 i art. 8 K.p.a. w związku z art. 59 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 30 ust. 5c i ust. 6 Prawa budowlanego polegające na sanowaniu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ I instancji, polegającego na błędnej wykładni przepisów art. 59 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czego skutkiem było żądanie od strony dokumentów niewymagalnych przez przepisy prawa, a wskutek ich nieprzedstawienia, wniesienie sprzeciwu,

6) przepisów art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki ograniczenia konstytucyjnego prawa własności umożliwiające wydanie decyzji wnoszącej sprzeciw w sprawie budowy BRI do 35m˛ w sytuacji, gdy w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym nie zachodzą żadne szczególne okoliczności, sanujące takie rozstrzygnięcie administracyjne.

Wojewoda zażądał oddalenia skargi oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022, poz. 2492).

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Wojewoda nie sprzeciwił się żądaniu rozstrzygnięcia sprawy na posiedzeniu niejawnym. Sprawa zgodnie z wnioskiem strony skarżącej została rozpoznana w trybie uproszonym (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.).

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sąd nie ujawnił podstaw dla przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), lit. c) P.p.s.a.

Zgłoszenie budowy lub wykonywania innych robót budowlanych w trybie art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) inicjuje uproszczone postępowanie administracyjne. Zgłoszenie jest sui generis wnioskiem o milczącą akceptację organu względem zgłaszanego zamierzenia budowlanego (Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz. Wyd. 10, Warszawa 2021, art. 30).

Zgodnie z art. 30 ust. 5 zdanie drugie ustawy - Prawo budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw.

Zgłoszenie zamiaru budowy lub wykonywania innych robót budowlanych otwiera bieg terminu prawa materialnego na dokonanie oceny zgodności z prawem opisanego w zgłoszeniu zamierzenia inwestycyjnego. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 30 ust. 5 zdanie trzecie ustawy - Prawo budowlane).

W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji (art. 30 ust. 5c ustawy - Prawo Budowlane).

Bieg terminu na wniesienie sprzeciwu przerywa wydanie postanowienia w przedmiocie nałożenie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia (art. 30 ust. 5d ustawy - Prawo Budowlane).

Zgodnie z treścią art. 30 ust. 6 ustawy - Prawo budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli:

1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę;

2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy;

3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje;

4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5.

Okoliczności sprawy są bezsporne pomiędzy stronami. Analiza akt administracyjnych ujawnia następujące okoliczności faktyczne, które Sąd przyjmuje jako własne ustalenia w sprawie.

Skarżący, podaniem skierowanym do Starostwa Powiatowego we W. za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 17 października 2022 roku, dokonali zgłoszenia zamiaru budowy wolno stojącego, parterowego budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35m˛, na działce nr ewid. [...] obręb [...].

Do zgłoszenia załączone zostały: oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mapa ewidencyjna z zaznaczoną lokalizacją budynku, rysunki elewacji wraz przekrojem i rzutem budynku.

Inwestorzy dołączyli do zgłoszenia także pismo, w którym przedstawili pogląd na temat: braku obowiązku dołączenia decyzji o warunkach zabudowy do zgłoszenia budowy budynku rekreacji indywidualnej do 35m˛, braku prawnych możliwości przedłożenia decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z pochodzenia mineralnego, zaliczonych do klasy IV-VI oraz możliwości sytuowania na działce o powierzchni poniżej 500m˛ jednego budynku rekreacji indywidualnej do 35m˛.

Postanowieniem z dnia 25 października 2022 roku Starosta wyznaczył inwestorom nieprzekraczalny termin 60 od dnia doręczenia postanowienia na przedłożenie ostatecznej decyzji Burmistrza P. o warunkach zabudowy przedmiotowej dla przedmiotowej inwestycji zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2022, poz. 503 ze zm.).

W odpowiedzi na doręczone postanowienie inwestorzy za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 25 października 2022 roku przesłali pismo, w którym podtrzymali stanowisko o braku obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz dołączania jej do zgłoszenia.

W ocenie Sądu organy prawidłowo rozpoznały, że pismo przesłane w odpowiedzi na postanowienie, jako odmowa przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, otwierało ponownie bieg terminu na złożenie sprzeciwu. Kompetencja do wydania decyzji o sprzeciwie zaktualizowała się, pomimo że od dnia doręczenia postanowienie nie upłynęło 60 dni, które zostały zakreślone na przedłożenie decyzji o warunkach zabudowy.

Kwestia sporna sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w powołanych powyżej okolicznościach skarżący zgodnie z prawem zostali zobowiązani do tego, aby wraz ze zgłoszeniem przedstawić organowi administracji architektoniczno-budowlanej decyzję w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.

Sąd w całości podziela stanowisko Wojewody, że przepis art. 30 ust. 2a pkt 3 w związku z art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego obejmuje swym zakresem także obowiązek załączenia decyzji o warunkach zabudowy do zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych.

Błędne jest stanowisko, że decyzja o warunkach zabudowy nie mieści się w katalogu "pozwolenia, uzgodnienia i opinie, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów".

Wskazać należy, że w uzasadnieniu skargi jej autorzy wprost stwierdzają, że na gruncie treści art. 50 ust. 2a ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym budynki rekreacji indywidualnej powyżej 35m˛ do 70m˛ wymagają uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, pomimo że nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę.

Autorzy skargi nie dostrzegają jednak, iż sformułowany w skardze zarzut kłóci się z ich argumentacją powołaną w uzasadnieniu skargi w odniesieniu do stanowiska, że zakresem zastosowania art. 30 ust. 2a pkt 3 Prawa budowlanego nie zostały objęte decyzje o warunkach zabudowy.

Przyjmowanie takiego założenia jak w postawionym zarzucie musi prowadzi do akceptacji sytuacji, że także w przypadku budowy obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 1a, 3 i pkt 16 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, organy administracji architektoniczno-budowlanej pozbawione byłyby kompetencji do wydania postanowienia zobowiązującego do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, a w dalszej kolejności pozbawione byłyby także możliwości wniesienia sprzeciwu w sytuacji, gdy zgłaszający zamiar budowy budynku rekreacji indywidualnej powyżej 35m˛ do 70m˛ dobrowolnie nie załączyłby do zgłoszenia wymaganej w ocenie skarżących decyzji o warunkach zabudowy.

Sąd nie podziela zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) w związku z przepisami art. 30 ust. 2a, ust. 5c oraz ust. 6 Prawa budowlanego, co miałoby polegać na niezgodnym z prawem materialnym żądaniu przedłożenia decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla objętej zgłoszeniem inwestycji.

Starosta W. w treści postanowienia z dnia 25 października 2022 roku zobowiązującego do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy wyraźnie wskazał, że podstawę prawną takiego żądania stanowią przepis art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego w związku z przepisem art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 503 z późn. zm.).

Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:

1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;

2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

Organy słusznie uznały, że wskazane przepisy rozstrzygają o tym w jakich sytuacjach aktualne pozostaje żądanie od inwestora załączenia do zgłoszenia decyzji o warunkach zabudowy. Przesłanką aktualizującą taki obowiązek jest brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W sprawie bezsporne jest, że teren, na którym zaplanowano zamierzenie budowlane, tj. działka nr ewid. [...] obręb [...], nie jest objęty zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Do uwzględnienia skargi nie mogły prowadzić zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 59 ust. 1 oraz art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), gdyż nie stanowią one prawidłowego wzorca dla oceny legalności decyzji wydawanej na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy - Prawo budowlane, lecz decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Kompetencję do wydawanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy ustawodawca powierzył wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, a na terenach zamkniętych wojewodzie (art. 60 ust. 1 i ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Zakres właściwości rzeczowej wskazanych organów obejmuje także umorzenie postępowania administracyjnego wywołanego wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

Ocena czy określone zamierzenie inwestycyjne będzie prowadzić do zamiany zagospodarowania terenu na gruncie art. 59 ust. 1-2a w związku z art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy do organów właściwych w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. W odniesieniu do takiej decyzji aktualne pozostaje badanie jej legalności w zakresie zgodności z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.

Niezależnie od powyższego Sąd podziela stanowisko organów, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy także na gruncie art. 59 ust. 1-2a w związku z art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zasadne było żądanie przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy.

Zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.

Treść powołany przepisów expressis verbis wskazuje, że ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji wymaga "zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części", a tę zasadę stosuje się również do "zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku".

Zamierzenie inwestycyjne skarżących polega na budowie wolno stojącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35m˛, co zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 powołanej ustawy. Działka objęta zgłoszeniem jest niezabudowana.

Skarżone organy trafnie przyjmują, że skutkiem realizacji zgłoszonej inwestycji będzie zmiana zagospodarowania terenu/nieruchomości.

Z powyższych względów na gruncie przepisów art. 59 ust. 1 i ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, realizacja planowanej inwestycji powinna zostać poprzedzona wydaniem decyzji w przedmiocie warunków zabudowy.

Do planowanego zamierzenia inwestycyjnego nie znajduje zastosowania przepis art. 59 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis także stanowi o obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ale dotyczy budowy obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 1a, 3 i pkt 16 lit. b ustawy - Prawo budowlane, a więc innych zamierzeń budowlanych niż objęte zgłoszeniem skarżących.

Sąd podziela stanowisko skarżonych organów, co do wykładni przepisu art. 50 ust. 2 w związku z art. 59 ust. 1 i ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zgodnie z brzmieniem art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane:

1) polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, albo

2) niewymagające pozwolenia na budowę.

Dostrzegać należy, że przepis art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczy inwestycji celu publicznego, który jedynie odpowiednio należy stosować do ustalania sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy dla innych inwestycji.

Odpowiednie stosowanie przepisu art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może prowadzi do zaprzeczenia sensu wyjściowej regulacji zawartej w art. 59 ust. 1 i ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Przepis art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczy inwestycji celu publicznego, która polega na robotach budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę (np. podlegających zgłoszeniu). Stąd zamierzenie o cechach inwestycji celu publicznego podlegające zgłoszeniu jest wyłączone spod obowiązku uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Może być przeprowadzone bez poprzedzenia jej wskazanym aktem administracyjnym.

Z kolei przepis art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczy decyzji o warunkach zabudowy, którą wydaje się także dla zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę. Zasadą jest zatem, że obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy pozostaje aktualny także wówczas, gdy dochodzi do zmiany sposobu zagospodarowania terenu na skutek budowy, która nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia.

Przyjmuje się, że przepis art. 50 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 59 ust. 1 i ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym można stosować wobec zmiany sposobu użytkowania obiektu związanej z wykonaniem robót budowlanych, na które nie jest wymagane pozwolenie. W takiej sytuacji nie ma obowiązku ubiegania się o warunki zabudowy (Z. Niewiadomski (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wyd. 12, Warszawa 2021, art. 59).

W sprawie bezsporne pozostaje, że zgłoszenie nie dotyczy wykonania robót budowlanych prowadzących do zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu, lecz budowy nowego parterowego budynku rekreacji indywidualnej na działce, która pozostaje niezabudowana.

Starosta prawidłowo zobowiązał inwestorów do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. Brak decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwiał organowi administracji architektoniczno-budowlanej realizację obowiązków w zakresie kontroli zgodności planowanego zamierzenia budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, która była wymagana na gruncie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ zgodnie z prawem zgłosiły sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy - Prawo budowlane.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.