Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 107/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art.81 ust. 2-3, art. 66 ust. 1, art. 82 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
article: art. 38j, art. 63 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 grudnia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 107/19

Uzasadnienie

Decyzją z 14 grudnia 2018 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania Towarzystwa M. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 16 sierpnia 2018 r., którą ustalono środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Odbudowie zbiornika wodnego istniejącego na rzece [...] wraz z turystyczno-rekreacyjnym zagospodarowaniem terenu i obszaru funkcjonalnie z nim związanego", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium) podniosło, że organ I instancji wydał decyzję po ponownym rozpoznaniu wniosku Gminy i przeprowadzeniu oceny oddziaływania wnioskowanej inwestycji na środowisko, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Poprzednia decyzja Kolegium z 28 lipca 2017 r. znak: [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji ustalające środowiskowe uwarunkowania realizacji opisanej inwestycji, zostały przez ten Sąd uchylone w całości wyrokiem z 16.02.2018r. sygn. akt II SA/Ke 698/17 z powodu braku szczegółowej analizy raportu oddziaływania na środowisko.

W odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 16 sierpnia 2018 r. Towarzystwo podniosło następujące zarzuty:

1. Planowana budowa jazu piętrzącego wraz z Małą Elektrownią Wodną MEW III w km 55+800 rzeki stanowi największe zagrożenie dla gatunków zwierząt będących pod ochroną. W kwestionowanej decyzji organ nie uwzględnił przedstawionej przez Towarzystwo , ekspertyzy hydrologicznej dr M. G. stwierdzającej dużą szkodliwość tego przedsięwzięcia oraz nie wzięto pod uwagę zapisów w aktualizacji Planów gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły;

2. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ) nie uwzględnił dyspozycji zawartych w wyroku WSA w Kielcach z 16.02.2018 r., ponieważ nie dokonał szczegółowej analizy raportu o oddziaływaniu na środowisko;

3. Ocena oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko sporządzona została wadliwie; badania terenowe i inwentaryzacja przyrodnicza nie zostały prawidłowo wykonane. Przedłożona opinia mgr inż. A. G. wskazuje, że inwestycja w planowanej formie wpłynie na pogorszenie stanu ekologii JCW i będzie miała negatywny wpływ na przedmioty ochrony zlokalizowane powyżej obszaru Natura 2000.

Stanowisko, że załączone opracowania (raport, inwentaryzacja, uzupełnienie) nie posiadają prawidłowej inwentaryzacji przyrodniczej, co uniemożliwia ocenę wpływu inwestycji na faunę terenu Towarzystwo oparło na opinii dr G. T . Zdaniem tego autora, największym zagrożeniem dla fauny rzeki C. jest planowana budowa jazu piętrzącego na wysokości M., który spowoduje przerwanie drogi fauny wodnej. Zniszczeniu ulegnie dotychczasowe siedlisko organizmów zasiedlających ten odcinek rzeki i w konsekwencji one wyginą. Dodatkowe zarzuty odwołujący zawarł w piśmie z dnia 15.10.2018r., do których szczegółowo odniósł się Burmistrz Miasta i Gminy uwzględniając stanowisko RDOŚ (pismo z dnia 19.11.2018 r.).

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium wskazało, że Gmina wystąpiła wnioskiem z dnia 17 lipca 2015 r. (zmienionym w dniach 14 sierpnia 2015 r. oraz 15 marca 2017r.) do Burmistrza Miasta i Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia opisanego na wstępie, w zakres którego wchodzą:

- odbudowa oraz rozbudowa zbiornika wodnego w miejscowości S.,

- budowa upustu dennego wraz z Małą Elektrownią Wodną MEW I w km 46+700 rzeki [...] przy istniejącym jazie piętrzącym,

- budowa Małej Elektrowni Wodnej MEW II w km 45+870 rzeki [...] przy istniejącym progu piętrzącym,

- budowa jazu piętrzącego wraz z Małą Elektrownią Wodną MEW III w km 55+800 rzeki [...],

- budowa progu przeciwrumowiskowego wraz z osadnikiem w km 47+820 (na wlocie rzeki [...] oraz [...] do zbiornika wodnego),

- odcinkowa regulacja koryta rzeki [...],

- odcinkowa regulacja koryta rzeki [...],

- przebudowa istniejącej grobli ziemnej i zastąpienie pomostem, który umożliwiać będzie swobodny przepływ wody w kierunku północnym,

- budowa pomostu łączącego brzeg południowy ze wschodnim w formie ścieżki, posadowionej na pionowych elementach zakotwionych w dnie zbiornika.

Po zwrocie akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, inwestor w dniu 18.05.2018 r. przedłożył ujednolicony raport o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko, który został 14.06.2018r. i 26.06.2018r. uszczegółowiony. W ocenie Kolegium, zakres przedłożonego w sprawie ujednoliconego raportu jest zgodny z wymogami zawartymi w art. 66 i art. 67 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz.U.2013 r., poz. 1235 z późn. zm), powoływana dalej jako ustawa, w brzmieniu obowiązującym na dzień przedłożenia przez inwestora raportu tj. 30 października 2015 r. W tej ostatniej kwestii jednoznacznie wypowiedział się WSA w Kielcach w powołanym wyżej wyroku. Raport przedstawia opis i charakterystykę inwestycji, warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji, szczegółową charakterystykę środowiska przyrodniczego w rejonie inwestycji, analizę trzech wariantów przedsięwzięcia, uzasadnienie wyboru drugiego wariantu i określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, analizę konfliktów społecznych, streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie.

Kolegium ustaliło, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest częściowo na terenie obszaru Natura 2000 Dolina [...], dla którego obowiązują zapisy planu zadań ochronnych przyjętego Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K.; Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł.; Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia 29 kwietnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina [...] oraz Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego obowiązują regulacje wynikające z Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] dotyczącej wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu. Cel planowanego obecnie przedsięwzięcia jak i funkcje pełnione przez zbiornik były przedmiotem oceny przedmiotowego przedsięwzięcia w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, zatwierdzonym Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz.1911 ze zm.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1958). W planie tym stwierdzono, że celem nadrzędnym ww. inwestycji jest ochrona przed powodzią, zaś jako "inny cel" wskazano małą energetykę wodną, turystykę i rekreację. W powołanym dokumencie wskazano także, że "dzięki realizacji przedsięwzięcia prowadzona będzie ochrona przed powodzią która stanowi nadrzędny interes społeczny".

Planowane przedsięwzięcie ma na celu również przywrócenie pojemności zbiornika z początkowej fazy jego funkcjonowania przy utrzymaniu aktualnego poziomu piętrzenia. Nie zmieni się więc, w wyniku realizacji inwestycji, poziom wód gruntowych na terenach otaczających zbiornik. Realizacja planowanego zamierzenia poprawi stan ilościowy i jakościowy wód w zbiorniku wodnym oraz zabezpieczy zbiornik przed zamuleniem poprzez budowę urządzenia piętrzącego w miejscowości M. oraz progu przeciwrumowiskowego. Z przedłożonej dokumentacji, w tym m.in. "Ekspertyzy wraz z koncepcją zabezpieczenia dna rzeki [...] przed erozją i zamuleniem zbiornika w S." opracowanej przez mgr inż. [...] wynika, że główną przyczyną erozji dna i brzegów rzeki w górnym odcinku i związanego z tym zamulenia zbiornikowego w S. było zniszczenie jazu w M. w km 55+730. Ponadto zaplanowano wykorzystanie energetycznego potencjału wód rzeki [...] poprzez budowę trzech małych elektrowni wodnych. W wyniku realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia zmianie ulegnie pojemność zbiornika wodnego w S. (pojemność ta zwiększy się) oraz dynamika przepływów w rzece [...] na łącznej długości około 2,2 km w jej górnym biegu, powyżej nowoprojektowanego progu w miejscowości M . Planowane do realizacji MEW będą elektrowniami przepływowymi, stąd też nie będą generować bezzwrotnych poborów wody, a jakość wody przez nie przepływającej pozostanie niezmieniona.

Kolegium stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny - postanowieniem z dnia 1.06.2018r. znak: [...] oraz pismem z dnia 13.07.2018 r. znak: [...] pozytywnie zaopiniował realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji. Także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska - postanowieniem z dnia 06.07.2018 r. znak: [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia oraz określił warunki środowiskowe jego realizacji. Postanowienie, w formie dokumentu elektronicznego, zawiera informację o prawidłowym złożeniu podpisu elektronicznego. W jego treści organ zweryfikował na nowo sporządzony i uzupełniony raport o kwestie wskazane w wyroku Sądu, w tym zważenie sygnalizowanych w sprawie zagrożeń oraz działań minimalizujących i ograniczających negatywne oddziaływania przedsięwzięcia na chroniony obszar. Organ uzgodnieniowy, po dokładnym przeanalizowaniu ujednoliconego raportu zajął jednoznaczne stanowisko, że objęte wnioskiem przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 oraz przyrodę obszaru chronionego krajobrazu. W obszernym uzasadnieniu postanowienia wykazał brak znacząco negatywnego wpływu na integralność chronionego obszaru i jego cele ochronne, dając podstawę do pominięcia w dalszej procedurze przepisu art. 34 ustawy o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 ustawy).

Zdaniem organu odwoławczego, przeprowadzona po wyroku Sądu na nowo, ocena oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji, w tym postanowienie uzgodnieniowe RDOŚ, zawierają jednoznaczne stanowisko co do tego, że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, na którego części ma być realizowane. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzona została szczegółowo i odnosi się do wszystkich zagrożeń wskazanych w sprawie, w sposób wystarczający. Tym samym organ uzgodnieniowy uwzględnił w całości dyspozycje Sądu, zawarte w ww. wyroku.

Organ I instancji pismem (w formie obwieszczenia) z dnia 28.06.2018r. ponownie zawiadomił o postępowaniu administracyjnym prowadzonym z udziałem społeczeństwa oraz wyznaczył 21 dniowy termin dla wszystkich zainteresowanych na zapoznanie się z dokumentacją sprawy, składanie uwag i wniosków, tj. w terminie od 2.07.2018r. do 23.07.2018 r. W wyznaczonym terminie nie zostały złożone żadne wnioski i uwagi. Kolejnym zawiadomieniem z dnia 24.07.2018r. strony zostały poinformowane o zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz o możliwości zapoznania się z nim i składania ewentualnych uwag w terminie 5 dni, zgodnie z art. 10 § 1 kpa. Strony z takiej możliwości skorzystały. Uwagi Towarzystwa zostały wystarczająco wyjaśnione w decyzji organu I instancji.

Kolegium stwierdziło, że przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, spełnia wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy i obejmuje weryfikację przedłożonego przez inwestora ujednoliconego raportu, uzyskanie wymaganych uzgodnień i opinii oraz zapewnia udział społeczeństwa w postępowaniu. W ramach tej oceny, zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy, organ m.in. w oparciu o dane zawarte w raporcie dokonał analizy i ocenił bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko wybranego spośród kilku wariantów, na dobra materialne i zabytki, możliwość oraz sposób zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wymagany zakres monitoringu, oraz dokonał uzgodnień warunków realizacji przedsięwzięcia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym. W ujednoliconym i uzupełnionym Raporcie, oddziaływanie przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oceniono w oparciu o wpływ prac na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Dolina [...] oraz stan zachowania populacji gatunków chronionych, wymienionych w zarządzeniu z dnia 29 kwietnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina [...]. Za najbardziej narażone na oddziaływania uznano zwierzęta wodne i ziemno-wodne oraz płaty siedlisk przyrodniczych znajdujące się na terenach przyległych do cofkowej części zbiornika. Uwzględniając zaproponowane działania minimalizujące wykluczono możliwość zaniku populacji zwierząt będących przedmiotami ochrony i bezpośrednią ingerencję w siedliska przyrodnicze. Wybudowanie progu przeciwrumowiskowego ma zapewnić stabilizację poziomu wód gruntowych w czasie prac w opróżnionym zbiorniku, co zapobiegnie odwodnieniu łąk i torfowiska.

W przepisach wykonawczych dla obszaru Natura 2000 Dolina [...] w miejscach realizacji przedsięwzięcia nie zaplanowano działań ochronnych dla bobra i wydry. Natomiast dla przedmiotów ochrony: trzepli zielonej, skójki gruboskorupowej, minogów i ryb zaplanowano działanie - polegające na uzupełnieniu stanu wiedzy o przedmiotach ochrony, w tym określenie rozmieszczenia, liczebności i stanu zachowania populacji. Wyrażono stanowisko, że zamierzenie nie koliduje z ustanowionym planem zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina [...].

Wykonując zalecenia zawarte w wyroku WSA w Kielcach z 16.02.2018 r., Kolegium po dokonaniu analizy uznało, że przedsięwzięcie, przy uwzględnieniu warunków określonych w decyzji, nie stoi w sprzeczności z celami w zakresie ochrony ekosystemów wynikającymi z lokalizacji na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego obowiązują ustalenia zawarte w Uchwale nr [...] Sejmiku Województwa z dnia 23 września 2013r. dotyczącej wyznaczenia [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Ponadto z przepisu art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z 16.04.2004r. o ochronie przyrody wynika, że zakazy dotyczące obszaru chronionego nie dotyczą realizacji celu publicznego, do których zgodnie z art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy: budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacja przepływów i ochrona przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Planowana inwestycja z uwagi na charakter i nadrzędny cel jakim jest ochrona przed powodzią, zalicza się do inwestycji celu publicznego, którego tym samym nie dotyczą ustalone w uchwale zakazy wymienione w § 4 Uchwały Sejmiku. Odstępstwo od zakazów o którym stanowi § 4 ust. 2 pkt 3 tej uchwały tj. realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których procedura dotycząca oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak znacząco negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu - umożliwia także brak znaczącego negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu, co wykazała przedłożona w sprawie dokumentacja. Nadto podniesiono, że planowana inwestycja nie kwalifikuje się do zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii, nie należy do przedsięwzięć wymienionych w art. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, dla których można utworzyć obszar ograniczonego użytkowania i nie ma ryzyka wystąpienia transgranicznego oddziaływania na środowisko ze względu na charakter inwestycji.

Zdaniem Kolegium autorzy raportu wykazali, w sposób jednoznaczny, konieczność budowy jazu piętrzącego wraz z Małą Elektrownią Wodną MEW III w km ok. 55+800 rzeki [...], 9 km powyżej zbiornika. Odnosząc się do przedstawionej przez Towarzystwo , propozycji rezygnacji z budowy obiektu piętrzącego w miejscowości M. oraz przesunięcia progu przeciwrumowiskowego o ok. 150-200m poniżej planowanej lokalizacji powołano się na wyniki "Ekspertyzy wraz z koncepcją zabezpieczenia dna rzeki [...] przed erozją i zamuleniem zbiornika w S." opracowanej przez mgr inż. [...], że główną przyczyną erozji dna i brzegów rzeki w górnym odcinku i związanego z tym zamulenia zbiornikowego w S. było zniszczenie jazu w M. w km 55+730. Zniszczenie tej budowli spowodowało bardzo silną erozję denną w górę rzeki na odcinku ok. 3,22 km. Wskazano, że na tym odcinku z dna rzeki wyerodowane zostało ok. 68 720m3 namułu (piachu). Spowodowało to obniżenie dna rzeki o ok. 1,5 - 2,70 m. Mając na uwadze powyższe, w analizie zabezpieczenia zbiornika przed zamuleniem uwzględniono charakter i parametry rzeki dopływającej, tj. [...], głównej rzeki, którą jest [...] oraz charakter i parametry zbiornika (znaczna powierzchnia, nieregularny kształt, nieduża głębokość). Uwzględniwszy powyższe dane, w ramach planowanego zamierzenia przewidziano budowę obiektu hydrotechnicznego w m. M. oraz progu przeciwrumowiskowego, mających za zadanie skutecznie zabezpieczyć zbiornik w S. przed ponownym zamuleniem. Z dokumentacji wynika, że przesunięcie progu przeciwrumowiskowego niżej spowodowałoby, że znajdzie się on w zbiorniku i przez to, nie będzie spełniał swojej funkcji, gdyż woda będzie opływać próg i osadzać rumosz w innej części zbiornika. Tym samym za nieuzasadnione uznano zarzuty Towarzystwa , podnoszące brak wykazania przez autorów raportu konieczności budowy jazu piętrzącego 9 km powyżej zbiornika.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło że planowana inwestycja została ujęta w całości i w zakresie opisanym we wniosku, w załączniku nr 4 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (strony 9918 - 9921 Dziennika Ustaw z 2016 r., poz. 1911 - dostępny na stronie internetowej http://dziennikustaw.gov.pl/du/2016/1911/1,w pliku 31). W pkt 5.6 załącznika do tego rozporządzenia zawierającego Plan gospodarowania wodami, pod nazwą "cele środowiskowe a inwestycje mogące wpłynąć na osiągnięcie celów środowiskowych", odnoszącym się do art. 38j ustawy Prawo wodne (str. 1144 - 1145 Dziennika Ustaw), podniesiono, że w aktualizacji Planu uwzględnione zostały inwestycje przeciwpowodziowe spełniające przesłanki z art. 38j. Przedstawiono je i szczegółowo omówiono, w aspekcie spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

Za prawidłową Kolegium uznało ocenę organu I instancji dotyczącą osiągnięcia celów środowiskowych, wymaganą w świetle art. 81 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. W świetle art. 38d ust. 3 ustawy - Prawo wodne, cele środowiskowe realizuje się przez podejmowanie działań zawartych w programie wodno-środowiskowym kraju, w szczególności działań polegających na stopniowej redukcji zanieczyszczeń powodowanych przez substancje priorytetowe oraz substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1, zaniechaniu lub stopniowym eliminowaniu emisji do wód powierzchniowych substancji priorytetowych oraz substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1, tj. przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Użyte w ww. przepisie sformułowanie "w szczególności" nie pozwala uznać, że realizacja celów środowiskach ma ograniczać się wyłącznie do redukcji zanieczyszczeń powodowanych przez substancje priorytetowe oraz substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego oraz zaniechaniu lub stopniowym eliminowaniu emisji do wód powierzchniowych substancji priorytetowych oraz substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, określonych w przepisach w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.

Jak podkreśliło Kolegium, w badanej sprawie ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko objęła po pierwsze, zidentyfikowanie jednolitych części wód, w obrębie których realizowane będzie przedsięwzięcie oraz na które będzie ono oddziaływało, po drugie określenie celów środowiskowych dla zidentyfikowanej JCW. Zgodnie z opisem inwestycji do głównych czynników oddziaływania przedsięwzięcia na elementy jakości jednolitej części wód zaliczono: odmulenie i rozbudowę zbiornika wodnego S., budowę małych elektrowni wodnych, budowę jazu na rzece [...] w m. M. budowę progu przeciwrumowiskowego wraz z osadnikiem na wlocie rzeki [...] oraz [...] do zbiornika wodnego; okresową zmianę dynamiki przepływu wód, likwidację roślinności, zmianę niektórych parametrów fizyko - chemicznych wód, wpływ okresowy na skład i liczebność fitoplanktonu, makrofitów, , fitobentosu oraz makrobezkręgowców bentosowych. W celu oceny wpływu przedsięwzięcia na osiągnięcie celów środowiskowych organ przeanalizował jego wpływ na elementy biologiczne, wspierające je elementy hydro- moifologiozne, elementy fizykochemiczne, jakości wód. Podjęto wszelkie działania, aby łagodzić skutki negatywnych oddziaływań na stan jednolitych części wód.

Odnośnie zarzutów w zakresie niewłaściwej metodyki badań zastosowanej przez autorów raportu przy opracowaniu inwentaryzacji przyrodniczej, Kolegium odwołało się do stanowiska jakie zaprezentował WSA w wyroku z dnia 16 lutego 2018 r. wskazując, że z uwagi na treść art. 66 ust. 1 pkt 2a ustawy, który wszedł w życie od dnia 1 stycznia 2017 r, sporządzony w niniejszej sprawie raport nie musiał w ogóle zawierać opisu zastosowanej metodyki przy sporządzaniu inwentaryzacji przyrodniczej i nie naruszał w tym zakresie prawa. W związku z tym, brak jest podstaw do skutecznego kwestionowania metodyki, którą przyjęli autorzy raportu.

W ocenie Kolegium, organ I instancji, kierując się treścią art. 80 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu ustalenia zawarte w obu wydanych w sprawie postanowieniach uzgodnieniowych, zaś po wniesieniu odwołania i jego uzupełnieniu, organ II instancji dokonał weryfikacji zarówno postanowienia RDOŚ, jak i raportu pod względem formalnym i merytorycznym. Przedstawił także własne stanowisko co do tego, czy planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 i przyrodę obszaru chronionego krajobrazu, z którym Kolegium się zgadza. W raporcie oddziaływania na środowisko zaproponowano szereg działań minimalizujących wpływ na środowisko przyrodnicze, które zgodnie z dokonaną oceną mogą skutecznie - zabezpieczyć funkcjonowanie środowiska przyrodniczego w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. We wnioskach końcowych raportu wskazano, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na etapie jego realizacji z punktu widzenia ochrony powietrza, klimatu akustycznego oraz oddziaływania na powierzchnię ziemi i ludzi będzie bezpieczne dla środowiska.

Odnosząc się do zarzutu ingerencji w obszar Natura 2000 Dolina [...] polegającej na użytkowaniu drogi gruntowej (głównie leśnej) prowadzącej od miejsca L. do planowanego progu przeciwrumowiskowego, podniesiono, że dojazd przewidziano z wykorzystaniem istniejących ciągów komunikacyjnych, jak i projektowanych dróg gruntowych o powierzchni ok. 1500m2. W dokumentacji ponadto zawarto zapis, iż w razie potrzeby fragmenty dróg będą utwardzane tłuczniem. Na drodze wskazanej przez Towarzystwo w odwołaniu oznaczonej na załączniku graficznym kolorem niebieskim i w jej bezpośrednim sąsiedztwie nie zidentyfikowano występowania przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000. Droga ta nie spowoduje zajęcia siedlisk przyrodniczych będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000. Droga będzie użytkowana intensywniej przez jeden sezon podczas budowy progu przeciwrumowiskowego (pomiędzy 1 września a 15 marca). Później ruch związany z utrzymywaniem progu odbywał się będzie sporadycznie. Udostępnienie przedmiotowej drogi nastąpi po uzgodnieniu z zarządcą tj. Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe. Stosowne warunki ograniczające oddziaływanie przedmiotowego zamierzenia na środowisko przyrodnicze zawarto w skarżonej decyzji środowiskowej.

Kolegium nie zgodziło się z podniesionymi w odwołaniu zarzutami trwałego zniszczenia siedliska starorzecza oraz stanowisk piskorza, różanki i kumaka nizinnego, ponieważ w obrębie czaszy zbiornika aktualnie postępuje akumulacja piasku i mułu nanoszonego przez rzekę [...] i [...]. Proces ten spowodował istotne wypłycanie zbiornika S. i dalej postępując, spowoduje zanik siedlisk dziś tam istniejących. Tak więc, to właśnie brak odmulania zbiornika spowoduje zanik wartości przyrodniczych, wskazanych w odwołaniu przez Towarzystwo . Prace w obrębie czaszy zbiornika mają na celu przywrócenie zbiornika do stanu zbliżonego do okresu jego utworzenia. W ten sposób odtworzone zostaną warunki stosunkowo niewielkiego eutroficznego zbiornika wodnego umożliwiającego bytowanie typowych dla niego organizmów. W wyniku realizacji inwestycji będzie miała miejsce czasowa ingerencja, którą w celu zmniejszenia oddziaływań obwarowano wieloma działaniami minimalizującymi, w tym - co najważniejsze - zaplanowano rozłożenie prac na etapy - trzy sezony.

W pierwszej kolejności wykonany zostanie próg przeciwrumowiskowy (w zasięgu cofki). Będzie to niewielka ingerencja w stosunku do powierzchni akwenu i cofki. Po wybudowaniu progu osiągnięty będzie efekt utrzymania piętrzenia powyżej tego progu, a tym samym i siedlisk gatunków dzisiaj występujących na odcinku powyżej w/w progu. Ponadto, celem zmniejszenia odpływu wody z okolicy torfowiska przy południowo-wschodnim brzegu zbiornika, w części najbliżej torfowiska wykonana będzie tymczasowa szczelna ścianka z grodzic stalowych wbitych na głębokość nie mniejszą niż 4 m. Powyższe działania zapewnią właściwe warunki wodne stosownie zabezpieczające siedliska przyrodnicze wraz ze wszystkimi elementami ich biocenoz. Dopiero po zapewnieniu trwania tych wartości przyrodniczych nastąpi dwukrotna okresowa ingerencja w czaszą zbiornika. Po jej zakończeniu nastąpi przywrócenie zbiornika do stanu zbliżonego do okresu jego utworzenia i będzie możliwa jego rekolonizacja przez organizmy zachowane powyżej progu oraz w zaprojektowanych oczkach wodnych wykonanych na potrzeby przechowania organizmów w czaszy. W tej sytuacji, zdaniem organu II instancji, nie znajduje oparcia twierdzenie o trwałym zajęciu siedlisk wspomnianych gatunków i siedliska przyrodniczego.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku zabezpieczeń przed spływem osadów w dół rzeki wyjaśniono, że w trakcie prowadzonych prac w porze dziennej będzie dochodziło do wzrostu stężenia zawiesin ogólnych, a w trakcie przerw i pory nocnej będzie następowała sedymentacja zawiesiny i obniżenie jej koncentracji. Będzie to powodować lokalne zmętnienie wód poniżej wydzielonego odcinka robót. W/w oddziaływanie będzie miało charakter krótkotrwały, lokalny. Poprzez rozłożenie w czasie wykonania poszczególnych części przedsięwzięcia uzyskany będzie efekt pojedynczych punktowych ingerencji. W pierwszym sezonie prac ingerencja nastąpi w czaszy zbiornika - w miejscu wykonywania progu przeciwrumowiskowego i upustu dennego oraz w korycie rzeki - w miejscu odprowadzenia wody z MEW I. W związku z powyższym przewidziano realizację w/w obiektów bez konieczności spuszczenia wód ze zbiornika i w przestrzeni zabezpieczonej za pomocą ścianek szczelnych. Na czas realizacji progu przeciwrumowiskowego wykonany zostanie kanał obiegowy mający na celu przeprowadzenie wód poza terenem prac. W drugim sezonie ingerencja w rzece nastąpi w M. w miejscu budowy MEW III, w miejscu budowy MEW II oraz w czaszy zbiornika. W trzecim sezonie prace mogące wpływać na wzrost zawiesin prowadzone będą w obrębie czaszy zbiornika. Jedną z pierwszych czynności jakie zostaną wykonane w obszarze czaszy zbiornika będzie wyprofilowanie przebiegu koryta rzeki co zostało wskazane w postanowieniu uzgadniającym. Po realizacji w/w prac nie powinno już dochodzić do ingerencji w przepływającą przez czaszę zbiornika rzekę i do powodowania unoszenia zawiesin, a tym samym wzrostu jej zamulania. Ponadto zawiesiny z prac przy MEW III powinny zostać zatrzymane w rzece powyżej progu przeciwrumowiskowego, a zawiesiny powstałe podczas prac w czaszy w największej ilości będą zatrzymane przed progiem poniżej zbiornika. Ze względu na przyjęty harmonogram prac nie będzie dochodziło do kumulowania się zawiesiny w rzece. Zatem warunki tlenowe wód rzeki nie zmienią się w stopniu zagrażającym przetrwaniu organizmów zasiedlających rzekę. Ponadto przewidziano prowadzenie prac w korycie rzek [...] oraz [...], tam gdzie to możliwe przy wykorzystaniu lżejszego sprzętu budowlanego, a czas pracy zostanie ograniczony do niezbędnego minimum.

Na etapie eksploatacji funkcję zabezpieczającą wody zbiornika S. przed wpływem osadów i rumoszu pełnił będzie planowany próg przeciwrumowiskowy wraz z osadnikiem. Zwrócono uwagę, iż zawiesina ogólna stanowi jeden ze wskaźników elementów fizykochemicznych (wspierających elementy biologiczne) ocenionych dla przedmiotowego przedsięwzięcia w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły zatwierdzonym Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły.

Kolegium nie neguje faktu pośredniego oddziaływania na siedliska zwierząt wodnych jednakże z przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko wynika, że zaplanowana inwestycja nie spowoduje zaniku siedlisk minogów, głowacza białopłetwego, kozy złotawej, skójki gruboskorupowej, trzepli zielonej po powstaniu cofki, powyżej jazu przy MEW III w/km 55+800 rzeki [...].

Zgodnie z przeprowadzonymi analizami ich populacje nadal będą trwały. Podnoszona przez Towarzystwo ingerencja w środowisko przyrodnicze pomiędzy S., a J. została całościowo oceniona względem rzeki. Ingerencja w jeden odcinek rzeki nie może zostać oceniona w oderwaniu od jej całości. W tym wypadku przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykluczyła możliwość wystąpienia znacząco negatywnych oddziaływań na wartości przyrodnicze. Nie ma zatem podstaw prawnych do zastosowania wskazanej w odwołaniu zasady przezorności. Z przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko wynika, że po zakończeniu przedsięwzięcia wszystkie wartości środowiska przyrodniczego nadal będą na przedmiotowym terenie występowały. Zabezpieczenie puli organizmów z poszczególnych gatunków w refugiach wystarczy do właściwego odnowienia się populacji organizmów w ekosystemach wodnych. Wskazując, że realizacja przedsięwzięcia spowoduje zanik powierzchni siedlisk przyrodniczych lub populacji gatunków chronionych w obszarze Natura 2000 Dolina [...] w określonej wielkości procentowej, Towarzystwo powołuje się wyłącznie na własne szacunki i konsultacje z hydrobiologami, nie przywołując konkretnych wyników badań oraz nie podając metodyk i autorów. Będący w posiadaniu RDOŚ materiał zgromadzony na potrzeby przeprowadzonej oceny oddziaływania nie potwierdza stanowiska Towarzystwa . Nie jest zatem wiadome, czy Towarzystwo wskazuje ubytki na etapie realizacji, czy po zrealizowaniu przedsięwzięcia, co jest istotne w ocenie oddziaływania na środowisko. Nie wskazuje miejsc, gdzie dzisiaj występują określone wartości przyrodnicze, a gdzie po zrealizowaniu przedsięwzięcia ich nie będzie, nie argumentuje swojego stanowiska.

Towarzystwo w złożonym odwołaniu zarzuca, że osady/masy ziemne usuwane z dna zbiornika S. mogą stanowić odpad niebezpieczny. Uznaje także sposób jego magazynowania na działkach 580/1 w obrębie B. oraz w rejonie prac na działkach 73/53 i 73/72 w obrębie S. za działanie mogące skutkować zniszczeniem tej części obszaru Natura 2000. Jednakże Towarzystwo nie wskazuje, jakie konkretnie wartości obszaru Natura 2000 mogą zostać zniszczone. Z dostępnych źródeł wynika, że nie ma tam przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000. Należy natomiast zauważyć, że zgodnie z klasyfikacją osadów prowadzoną na podstawie kryteriów geochemicznych i ekotoksykologicznych oraz wynikami badań analizy chemicznej próby gruntu przeprowadzonej przez akredytowane laboratorium, załączonymi do dokumentacji, osady z dna zbiornika nie wykazują stężeń zanieczyszczeń przekraczających tło geochemiczne. Ponadto wartości wskaźników ekotoksykologicznych zawierają się w przedziale wskaźników TEC stanowiących wartość progową, służącą do identyfikacji stężeń zanieczyszczeń, poniżej których nie przewiduje się szkodliwego oddziaływania na organizmy bentosowe. Klasyfikacja, o której mowa powyżej opisana została w opracowaniu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska " Wyniki badań i ocena kompleksowa stanu osadów dennych rzek i jezior w latach 2016 - 2017. Porównanie z wynikami z lat 2010 -2015". Magazynowanie osadów z czaszy zbiornika (głównie piasków) w obszarze wskazanych działek nie spowoduje zagrożenia dla przedmiotów ochrony. Po zakończeniu prac obszar pod nadzorem przyrodniczym zostanie uporządkowany. Nadzór, jeżeli zajdzie taka potrzeba, wskaże działania sprzyjające szybszej renaturalizacji obszarów magazynowania. Decyzja środowiskowa w swoich uwarunkowaniach w pełni wskazuje, w jaki sposób potencjalny wykonawca robót ma postępować, zgodnie z ustawą o odpadach, w przypadku wystąpienia odpadów.

W uzasadnieniu podkreślono, że kwestia realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w aspekcie nadrzędności interesu społecznego była przedmiotem oceny w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisty zatwierdzonym Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisty. Nadto, realizacja przedsięwzięcia nie wiąże się z bezzwrotnymi poborami wody. Ze względu na powyższe inwestycja nie powoduje możliwości ograniczenia przepływów wód w rzece w okresie stanów niskich. Ponadto nałożono na Inwestora warunek zapewnienia nadrzędności przepływu przez przepławkę przy obiekcie piętrzącym w M. nad przepływem przeznaczonym do produkcji energii oraz zapewnienia, zarówno na etapie realizacji, jak i eksploatacji, przepływu nienaruszalnego w rzece [...].

Kolegium nie podzieliło zarzutów, odnośnie sporządzenia inwentaryzacji przyrodniczej niezgodnie z określoną metodyką przez osoby nie mające wystarczających kwalifikacji do sporządzenia raportu. Zgodnie z wyjaśnieniami organu I instancji, zlecenie projektowania inwestycji nastąpiło w drodze przetargu. Uczestnikami zamówienia publicznego mogły być wyłącznie podmioty, które mają odpowiednie uprawnienia zgodne z polskim prawem. Firma, która opracowała dokumentację wykazała, w sposób wystarczający, że posiada odpowiednie uprawnienia w zakresie projektowania obiektów hydrotechnicznych. Nie ma także racji Towarzystwo , kwestionując sposób planowania i realizacji przedsięwzięcia bez uwzględnienia opublikowanych przez Ministerstwo Środowiska dobrych praktyk. Przedmiotem inwestycji, co do zasady, nie jest nowy obiekt w terenie, a naprawa szkód jakie nastąpiły przez lata, odtworzenie obiektów zniszczonych oraz działania zabezpieczające na przyszłość możliwe do wykonania przy odpowiednich uwarunkowaniach realizacji opisanych w decyzji środowiskowej. Zbiornik wodny w S. oraz infrastruktura mu towarzysząca wraz z rzeką były badane nie tylko przez obecnego autora raportu ale także przez różnych inżynierów z branży obiektów hydrotechnicznych na przełomie łat. Nie bez przyczyny powstał próg na rzece [...] w miejscowości M., który następnie został zniszczony przez powódź. W późniejszym czasie, opracowano ekspertyzę przez mgr inż. [...], która jednoznacznie wskazała, że główną przyczyną erozji dna i brzegów rzeki w górnym odcinku i związanego z tym zamulenia zbiornika w S. było właśnie zniszczenie jazu w M. w km 55+730. Projektanci na przełomie lat jednoznacznie wskazali, że kierunek, jaki inwestor obecnie wskazał do realizacji jest optymalny i pożądany.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że wszystkie zarzuty zawarte w uzupełnionym odwołaniu i dołączonych opiniach zostały w niniejszej sprawie zbadane a ich analiza wykazała, że nie są zasadne.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Towarzystwo M. wniosło o uchylenie decyzji z 14 grudnia 2018 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie:

1) art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy poprzez niezawarcie w pkt VI decyzji Organu I instancji terminu wykonania analizy porealizacyjnej przedsięwzięcia (czego nie dostrzegł Organ odwoławczy), pomimo że jest to obowiązkowy element tego punktu decyzji;

2) art. 82 ust 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy poprzez pominięcie niektórych przesłanek przy stwierdzaniu konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania o pozwolenie na budowę dla inwestycji, a także w konsekwencji nieprawidłowe uzasadnienie tego stanowiska w decyzji środowiskowej;

3) art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret drugie ustawy poprzez niezawarcie, wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie, w uzasadnieniu decyzji środowiskowej informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uzgodnienia RDOŚ oraz opinie Powiatowego Inspektora Sanitarnego ;

4) art. 63 ust. 2 ustawy z dn. 18.01.2001 r. Prawo wodne (poprzednia ustawa) poprzez uznanie, że przy budowie MEW I i II nie jest wymagane wyposażenie jazów piętrzących wodę dla tych MEW w urządzenia do migracji ryb (przepławki), podczas gdy wbudowanie przepływowej elektrowni wodnej w konstrukcję progu piętrzącego będzie wymagać jego przebudowy, do której to przebudowy, zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych;

5) art. 10 § 1 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez powiadomienia o zakończeniu postępowania i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, choć do akt sprawy przed organem odwoławczym wpłynęły pisma z RDOŚ i od organu I instancji, które to zaniedbanie spowodowało, że pismo skarżącego z 17.12.2018 r. zawierające dodatkową argumentację w sprawie wpłynęło do organu już po wydaniu zaskarżonej decyzji, o czym skarżący w chwili sporządzania pisma nie miał wiedzy;

6) art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa w zw. z art. 81 ust. 2 ustawy poprzez pobieżną i szczątkową analizę wpływu oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 Dolina [...] w uzasadnieniu decyzji tak organu odwoławczego jak i organu I instancji oraz postanowienia RDOŚ , a także arbitralne, niespójne i przekraczające zasadę swobodnej oceny dowodów przyjęcie, że inwestycja nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony tego obszaru, w szczególności ryby oraz siedliska roślinne, podczas gdy skarżący szczegółowo uargumentował z czego będzie wynikać taki wpływ, przedłożył na tę okoliczność 5 opinii naukowych i powołał się na wiele publikacji naukowych, które organy w całości pominęły.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego, według norm prawem przepisanych.

Ad. 1.

Skarżący stwierdził, że wbrew treści art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy w decyzji środowiskowej organ I instancji nakładając na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w określonym zakresie, nie wskazał terminu w jakim inwestor ma taką analizę przedłożyć. Za taki nie można uznać stwierdzenia, że analiza ma być sporządzona po oddaniu inwestycji do eksploatacji. Jest to bowiem jedynie termin początkowy, otwarty, który nie zobowiązuje inwestora do sporządzenia analizy w żadnym określonym czasie, gdy tymczasem w normie zawartej w art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy chodzi o termin końcowy sporządzenia analizy, najpóźniejszy, tak aby zapewnić realne, a nie tylko iluzoryczne, wykonanie tego obowiązku. Jednocześnie Organ nałożył obowiązek sporządzenia analizy, podczas gdy powołany przepis wymaga nałożenia obowiązku przedstawienia takiej analizy właściwemu organowi, a nie jedynie jej sporządzenia. Sporządzenie nie jest równoznaczne z obowiązkiem przedłożenia takiego dokumentu. W niniejszej sprawie jest to istotne również z tego powodu, że w obecnym stanie prawnym (art. 75 ust. 1 pkt 1 lit L ustawy w brzmieniu obecnym) organem wydającym decyzję środowiskową, w przypadku gdy inwestorem jest gmina, która realizuje inwestycje na własnym terenie, jest RDOŚ, i to to temu organowi należałoby przedłożyć taką analizę. Gmina nie powinna więc zatrzymać jej u siebie.

Powołane naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nieprawidłowe określenie obowiązku uniemożliwi w przyszłości jego wyegzekwowanie skoro termin sporządzenia analizy jest nieograniczony.

Ad. 2.

W niniejszej sprawie zarówno RDOŚ , jak i po nim organ I instancji nie stwierdziły konieczności wykonania ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Uzasadniając swoje stanowisko organy odwołały się jednak tylko do przesłanek z pkt 1 w art. 82 ust. 2 ustawy i całkowicie pominęły przesłanki z pkt 2 i 3. Tymczasem w szczególności pkt 3 zawiera odwołanie do oddziaływania inwestycji na obszary i gatunki chronione, w tym przede wszystkim na obszary N2000 co w niniejszej sprawie niewątpliwie zachodzi, a jedynie spór dotyczy skali tego oddziaływania. Wpływ na obszar N2000 jest przesłanką ocenianą przy stwierdzaniu konieczności przeprowadzenia ponownej OOŚ. Organy pomijając tę kwestię doszły do błędnych wniosków i w konsekwencji nieprawidłowo określiły swoje stanowisko, co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie uzasadnienie tego stanowiska w myśl art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy jest niezbędnym elementem uzasadnienia decyzji środowiskowej, zaś odniesienie się tylko do jednej przesłanki art. 82 ust. 2 jest wadliwe i świadczy o nieprawidłowej ocenie tej kwestii. Organ odwoławczy nie zauważył tego uchybienia decyzji.

Ad. 3.

Zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret drugie w uzasadnieniu decyzji środowiskowej obowiązkowo zamieszcza się informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uzgodnienia RDOŚ i opinie organu sanitarnego. W niniejszej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy na str. 8-9 decyzji środowiskowej zawarł jedynie informację, że wystąpił do tych organów, oraz że uzyskał od nich stosowne postanowienia. Brak jest jednak w uzasadnieniu decyzji jakichkolwiek informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione te dokumenty, które to wyjaśnienia stanowią obowiązkowy element uzasadnienia decyzji środowiskowej. Wymóg ten ma istotne znaczenie w sprawie w kontekście zasady przekonywania z art. 8 kpa. Pozwala zrozumieć motywy, którymi kierował się organ uwzględniając, lub nie, warunki zawarte w postanowieniach organów współdziałających.

Ad. 4.

Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z dn. 18.01.2001 r. Prawo wodne (analogiczny zapis zawiera nowe Prawo wodne w art. 187 ust. 2) budowle piętrzące powinny umożliwiać migrację ryb, o ile jest to uzasadnione lokalnymi warunkami środowiska. Z kolei art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego stwierdza, że przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio m. in. do ich przebudowy. W ramach inwestycji poniżej zbiornika S. planowane jest wykonanie na istniejących budowlach piętrzących dwóch elektrowni wodnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, ale bez przepławek dla ryb. Elektrownie mają być przepływowe, a więc zlokalizowane w korycie rzeki na progu piętrzącym, co wymaga ingerencji budowlanej w konstrukcję istniejących progów. Takie prace to przebudowa urządzenia wodnego, a więc w myśl powołanych przepisów stosuje się do niej odpowiednio przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych. Oznacza to konieczność zastosowania również przepisu art. 63 ust. 2 Prawa wodnego, a więc wykonania na progach piętrzących przepławek dla ryb. Nie ulega przy tym wątpliwości, że lokalne warunki środowiska wymagają udrożnienia rzeki w miejscu funkcjonowania tych progów, bowiem skutecznie uniemożliwiają one rybom migrację w rzece. Organ I instancji na str. 29 decyzji środowiskowej przyznał, że względem ochrony środowiska przyrodniczego rzeki [...] istotna jest kwestia jej udrożnienia. Tym samym inwestor powinien był zaplanować wykonanie urządzeń do migracji ryb na progach piętrzących, które zamierza wykorzystać do produkcji energii elektrycznej. Tymczasem jedynie na MEW III, dla której wybudowany będzie specjalnie nowy próg piętrzący, przewidziano budowę przepławki. Pominiecie budowy przepławek na progach, na których powstanie MEW I i MEW II, narusza powołane przepisy Prawa wodnego w stopniu mającym zdecydowanie istotny wpływ na wynik sprawy.

Ad. 5.

Organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie powiadomił o zakończeniu postępowania i tym samym nie umożliwił stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, choć w trakcie postępowania gromadził nowe materiały. W szczególności do akt sprawy przed organem odwoławczym wpłynęły pisma z RDOŚ oraz od organu I instancji, zawierające ustosunkowanie się do zarzutów podnoszonych przez Towarzystwo. Naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skarżący w piśmie z 17.12.2018 r. przygotował dodatkową argumentację, w której wykazał z jakich dowodów, opinii i materiałów wypływają twierdzenia o znaczącym oddziaływaniu inwestycji na obszar Natura 2000, oraz przedstawił dodatkowe uzasadnienie w tej kwestii. Jednakże na skutek powołanego naruszenia pismo to zostało sporządzone 17.12.2018 r. (poniedziałek) podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana 14.12.2018 r. (piątek). Skarżący sporządzając to pismo nie miał wiedzy o wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, bowiem prawdopodobnie decyzja nie była wtedy jeszcze nawet wysłana do stron przez SKO . Obie przesyłki "minęły się więc w drodze". W konsekwencji naruszenia organ nie rozpatrzył dodatkowej argumentacji strony w tak ważkiej kwestii jak oddziaływanie na obszar N2000. SKO na str. 15 zaskarżonej decyzji zarzuca Skarżącemu, że nie uargumentował ani nie poparł dowodami swojego stanowiska, na co odpowiedź znajdowała się właśnie w piśmie, które dotarło do organu po wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie można wykluczyć, że organ odwoławczy poznawszy treść tej argumentacji inaczej oceniłby kwestię wpływu inwestycji na obszar N2000, co świadczy o istotnym wpływie naruszenia na wynik sprawy.

Ad. 6.

Odniesienie do zarzutu zostało uszczegółowione w piśmie procesowym z 20.03.2019 r., w którym skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko rozszerzając je o dodatkową argumentację oraz załączył opinie: z 28.02.2019 r. autorstwa dr G. T. dotyczącą wpływu przedsięwzięcia na faunę i florę ze szczególnym uwzględnieniem obszaru Natura 2000 Dolina [...] oraz z 28.02.2019 r. autorstwa prof. [...] dotyczącej hydrologii i rozwiązań hydrotechnicznych przy odbudowie zbiornika objętego kwestionowaną decyzją.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Na wstępie wskazać należy, że zarówno Sąd jak i organy rozstrzygające niniejszą sprawę, stosownie do art. 153 P.p.s.a. były związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu z dnia 16.02.2018 r. sygn. akt II SA/Ke 698/17. Sąd dokonując oceny prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazał, że:

Postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 15 marca 2017 r., wydane w formie elektronicznej, nie zostało w sposób prawidłowy podpisane.

Opisane wyżej postanowienie nie zawiera wystarczającej weryfikacji raportu, w tym zważenia sygnalizowanych przez jego autorów zagrożeń oraz działań minimalizujących i ograniczających negatywne oddziaływania na chroniony obszar.

Przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, a zwłaszcza postanowienie uzgodnieniowe RDOŚ, nie zawiera jednoznacznego stanowiska co do tego, czy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, na którym ma być realizowane, czy też nie.

Złożona 15.03.2017r. korekta parametrów inwestycji wraz z wnioskiem o uwzględnienie ich w dalszym toku procedury nie została podana do publicznej wiadomości i nie została uwzględniona wyraźnie w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Brak jest udokumentowanej oceny wpływu ww. korekty na oddziaływanie na środowisko, dokonanej przez RDOŚ.

Niewystarczająca ocena organów, czy planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko w aspekcie lokalizacji przedsięwzięcia na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz oddziaływania na obszar Natura 2000. W związku z tym, stanowisko organów I i II instancji nie odpowiada dyspozycji art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Potrzeba wykazania przez autorów raportu, konieczności budowy jazu piętrzącego 9 km powyżej zbiornika, w sytuacji gdy tę samą rolę ma spełniać próg przeciwrumowiskowy.

W pierwszej kolejności Sąd rozpoznający niniejszą skargę był zobligowany do

kontroli, czy orzekające w sprawie organy administracji uwzględniły powyższe wskazania.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, inwestor uzyskał nowe uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 6.07.2018 r. znak: [...] określające warunki realizacji przedsięwzięcia i nie stwierdzające konieczności przeprowadzenia ponownej oceny na środowisko. Okoliczność ta powoduje, że straciły na aktualności zalecenia Sądu opisane w pkt 1 – 3, odnoszące się do poprzedniego postanowienia RDOŚ z dnia 15.03.2017 r., z uwagi na zmianę stanu faktycznego w sprawie. Znajdujące się w aktach sprawy postanowienie RDOŚ-u zostało prawidłowo podpisane, a jak wynika z adnotacji na str. 30 zostało doręczone w formie dokumentu elektronicznego. Także na nowo Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 1.06.2018 r. znak: [...] pozytywnie zaopiniował realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji. W przedłożonym przez inwestora ujednoliconym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uwzględniono korektę parametrów przedsięwzięcia.

Zastrzec także należy, że ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw znowelizowano szereg przepisów tej ustawy (w tym także te, które miały zastosowanie w sprawie) określając jednocześnie w art. 14, że wchodzą one w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Stosownie jednak do treści art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Trzeba przypomnieć, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z jednoczesnym ustaleniem zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynikał z postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy z 15 października 2015 r. znak: [...]. Raport został przedłożony przez inwestora 30 października 2015 r., dlatego też Sąd oceniał zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wedle treści przepisów ustawy obowiązujących przed 1 stycznia 2017 r., gdyż to one, a nie przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy, miały zastosowanie w sprawie.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że wszystkie trzy planowane elektrownie wodne na rzece [...], jaz piętrzący w okolicach M. oraz próg przeciwrumowiskowy, znajdują się na terenie obszaru Natura 2000 – Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk, na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz na terenie obszaru dorzecza Wisły. Planowane przedsięwzięcie objęte jest Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły zatwierdzonym Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (Dz.U. z 2016, poz. 1911 ze zm.). W planie tym stwierdzono, że celem nadrzędnym ww. inwestycji jest ochrona przed powodzią, zaś jako "inny cel" wskazano małą energetykę wodną, turystykę i rekreację.

Kierując się zaleceniami Sądu, Kolegium dokonało analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na teren [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego obowiązują ustalenia zawarte w uchwale nr [...] Sejmiku Województwa z dnia 23 września 2013 r.

Z uwagi na cel jakiemu ma służyć planowane przedsięwzięcie tj. ochrony przed powodzią, nie budzi zastrzeżeń Sądu ustalenie organu odnośnie zaliczenia planowanej inwestycji do inwestycji celu publicznego. Z art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jed. Dz.U. 2018, poz. 2204) wprost wynika, że budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego należy do inwestycji celu publicznego. Słusznie zatem podniosło Kolegium, że bez względu na zakazy dotyczące obszaru chronionego, realizację zamierzenia inwestycyjnego umożliwia przepis art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zgodnie z którym zakazy dotyczące obszaru chronionego nie dotyczą realizacji celu publicznego.

Organ uzgodnieniowy jednoznacznie stwierdził, że objęte wnioskiem przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 oraz przyrodę obszaru chronionego krajobrazu. Powyższe stanowisko w całości zaakceptowały właściwe w sprawie organy wydające decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia tj. Burmistrz Miasta i Gminy oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze . Z przyjętą oceną nie zgodziła się strona skarżąca, kwestionując prawidłowość sporządzenia inwentaryzacji przyrodniczej, ekspertyzy zgodności inwestycji z RDW, będące częścią raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zarzut ten ma istotne znaczenie w świetle unormowania zawartego w art. 81 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 200r r. o ochronie przyrody.

Główny zarzut, który przewija się w toku całego postępowania jak również został podniesiony na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprowadza się do negowania budowy progu przeciwrumowiskowego i jazu piętrzącego w miejscowości M., co ma doprowadzić do zagrożenia lub zniszczenia części zasiedlających ostoję populacji zwierząt i siedlisk. Tym samym kwestionowane są dane i wnioski niezbędne do zakończenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko. Swoje stanowisko skarżący prezentuje opierając się na wybranych przez siebie opiniach ekspertów i ich opracowaniach, w tym dr hab. inż. [...] – w zakresie przyjętych rozwiązań hydrotechnicznych oraz dr G. T. – w zakresie wpływu na faunę i florę ze szczególnym uwzględnieniem obszaru Natura 2000 Dolina [...]. Inwestor zwraca uwagę, że celem planowanego przedsięwzięcia jest także przywrócenie pojemności zbiornika z początkowej fazy jego funkcjonowania jak również poprawa stanu ilościowego i jakościowego wód w zbiorniku wodnym oraz zabezpieczenie zbiornika przed zamulaniem. Powołuje się na "Ekspertyzę wraz z koncepcją zabezpieczenia dna rzeki [...] przed erozją i zamuleniem zbiornika w S.", opracowaną przez mgr inż. [...] z której wynika, że główną przyczyną erozji dna i brzegów rzeki w górnym odcinku i związanego z tym zamulenia zbiornikowego w S. było zniszczenie jazu w M. w km. 55 + 730.

Treść raportu określa art. 66 ust. 1 ustawy, a wyliczenie w nim zawarte ma charakter kazuistyczny. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis planowanego przedsięwzięcia, opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, opis analizowanych wariantów, w tym uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze. Wspomniany przepis reguluje wyłącznie treść i zakres raportu, nie reguluje natomiast kwestii weryfikacji ustaleń raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wymogów co do kwalifikacji osób sporządzających raport, metodyki sporządzania raportu, wymogów co do odniesień do norm obowiązującego stanu wiedzy (nauki) itp.

W orzecznictwie podkreśla się, że sporządzony raport oddziaływania na środowisko jest jednym z elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport już w trakcie postępowania administracyjnego wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny składany przez stronę, czy zgromadzony przez organ, podlega regułom postępowania dowodowego w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 kpa (wyrok WSA w Warszawie z 9 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/WA 15/07, Lex nr 362515). Pogląd, że Sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko, lecz tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni ten pogląd podziela. Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Stąd ocena raportu dotyczy tego, czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 66 ust. 1 ustawy, a więc nie może to być ocena merytoryczna (vide: wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 795/16 - Lex nr 2136682 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1076/15 - Lex nr 2118230 i II OSK 2661/14 - Lex nr 2118244, 11 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2313/13 - Lex nr 1754669, 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 495/13 - Lex nr 1572744, 20 marca 2014 r. sygn., akt II OSK 2564/12 - Lex nr 1511156, 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13 - Lex nr 1369033, 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11 - Lex nr 1340187).

W świetle brzmienia art. 66 ust. 1 ustawy, sporządzony na zlecenie inwestora raport oddziaływania inwestycji na środowisko zawiera uzasadnienie proponowanego przez inwestora wariantu przebiegu inwestycji (wariant nr 2), ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko. Oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oceniono w oparciu o wpływ prac na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Dolina [...], wymienionych w zarządzeniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 29 kwietnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina [...]. Stwierdzono największe narażenie na oddziaływania zwierząt wodnych i ziemno-wodnych oraz płatów siedlisk przyrodniczych znajdujących się na terenach przyległych do cofkowej części zbiornika. W pkt II decyzji Burmistrza Miasta i Gminy określono 42 warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia mające na celu działania minimalizujące, których uwzględnienie wyklucza możliwość zaniku populacji zwierząt będących przedmiotami ochrony. Przewidziano m.in etapowanie prac; prowadzenie prac zgodnie z harmonogramem działań dostosowanym do okresów rozrodczych przedstawicieli ichtiofauny i innych organizmów wodnych; pozostawienie obszarów nienaruszonych żadnymi pracami (mają one stanowić miejsce potencjalnego czasowego schronienia, bytowania, żerowania gatunków występujących na terenach objętych pracami); minimalizowanie ilości stosowanych maszyn i urządzeń, wykorzystywanie najlepszych jakościowo materiałów i surowców w sposób niezagrażający przedostaniem się do środowiska substancji szkodliwych, ich odpowiednie zabezpieczanie i wywóz; zabezpieczenie bazy sprzętu i materiałów w sposób uniemożliwiający przedostanie się szkodliwych związków do środowiska; ograniczenie mętnienia wody poprzez stosowanie lżejszego sprzętu tam, gdzie to tylko możliwe oraz skrócenie do minimum okresu prowadzenia robót z uwzględnieniem przerw pomiędzy kolejnymi zmętnieniami wody; zaopatrzenie nowoprojektowanego progu piętrzącego w przepławkę dla ryb spełniającą wytyczne stawiane tego typu obiektom. Dla minimalizacji oddziaływania powstającej nowej bariery migracyjnej związanej z budową jazu w miejscowości M., a także budowy MEW I i MEW II przewidziano montaż turbiny Archimedesa oraz budowę przepławki przy jazie w M., natomiast przy wszystkich przedmiotowych małych elektrowniach wodnych przewidziano montaż krat, które ograniczą przedostanie się ryb do turbin.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niewłaściwej metodyki badań zastosowanej przez autorów raportu przy opracowaniu inwentaryzacji przyrodniczej, poparty ekspertyzą G. T.. Jak już wyżej podkreślono, ustawa nie zawiera regulacji dotyczących metodyki sporządzania raportu. Odnośnie do tego zarzutu taki sam pogląd zaprezentował WSA w Kielcach w wyroku z dnia 16.02.2018 r., uznając, że nie ma podstaw do skutecznego kwestionowania tej motodyki, którą przyjęli autorzy raportu. Powyższa ocena jest w niniejszej sprawie wiążąca zważywszy na związanie oceną prawną zarówno organów administracji publicznej jak i sądu w świetle treści art. 153 P.p.s.a.

W wyroku z dnia 16.02.2018 r. przedmiotem rozważań Sądu były kwestie związane z oceną przesłanek określonych w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, w aspekcie zastosowania przepisu art. 81 ust. 3 ustawy i pozostają one nadal aktualne. Przepis ten dopuszcza wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych. Zarówno postanowienie RDOŚ jak i decyzja organu II instancji szczegółowo odnoszą się do przesłanek wymienionych w powołanym art. 38j, zaś ustalenie, że inwestycja została uwzględniona w zaktualizowanym Planie Gospodarowania Wodami na Obszarze Dorzecza Wisły pozwala na uznanie, że w świetle art. 81 ust. 3 nie istnieją podstawy do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji.

Na aprobatę zasługuje stanowisko Kolegium, że raport oddziaływania inwestycji na środowisko został sporządzony prawidłowo, spełniając wymogi określone w art. 66 ust. 1 ustawy. Nie można abstrahować od faktu, że raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko został sporządzony w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Przedłożone przez stronę skarżącą opracowania naukowe wymagałyby od Sądu merytorycznej weryfikacji raportu do czego Sąd ani organy nie są uprawnione, tym bardziej, że zarówno raport jak i przedłożone przez skarżącą opracowania sporządzone są przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Ponieważ Sąd nie dysponuje wiedzą specjalistyczną w zakresie objętym raportem, ocena przedłożonych przez skarżącą ekspertyz musiałaby się wiązać z dopuszczeniem przez Sąd biegłego do ich oceny, a takich możliwości przepisy ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują.

Z tych samych względów o których była wyżej mowa, nie są zasadne zarzuty wymienione w punkcie 2 i 6 petitum skargi.

Nie są również zasadne zarzuty skargi opisane szczegółowo w pkt 3-5 petitum

Ad. 3

Okoliczność, że organ w uzasadnieniu decyzji środowiskowej nie wskazał w jaki sposób i w jakim zakresie zostały wzięte pod uwagę uzgodnienia RDOŚ i opinia organu sanitarnego oznacza, że zostały one uwzględnione w całości. Taki stan wynika z porównania treści wspomnianych aktów jak również skarżący nie wykazał różnic pomiędzy nimi.

Ad 4

W ocenie Sądu, nie jest trafny zarzut naruszenia art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 18.01.2001 r. – Prawo wodne, poprzez niezaplanowanie wykonania urządzeń do migracji ryb na progach piętrzących, które mają być wykorzystane do produkcji energii elektrycznej. Stosownie do treści tego przepisu, budowle piętrzące powinny umożliwiać migracje ryb, o ile jest to uzasadnione lokalnymi warunkami środowiska.

Organ I instancji na str. 29 uzasadnienia wskazał, że "w wyniku realizacji przedsięwzięcia nie ulegnie zmianie ilość odcinków rzeki, na których migracja jest możliwa. Wskazany do odbudowy próg w M. jako powstające przegrodzenie rzeki zostanie udrożniony za pomocą przepławki....Względem braku drożności rzeki na zaporze zbiornika S. oraz progu poniżej tego zbiornika realizacja zamierzenia nie zmienia stanu aktualnego". Zgodnie z wyjaśnieniami uczestnika złożonymi na rozprawie, dla budowy MEW I oraz MEW II nie przewidziano budowy nowych progów piętrzących. RDOŚ w uzgodnieniu z 6.07.2018 r. wprost stwierdził, że inwestycja w swoim zakresie nie uwzględnia wprowadzenia zmian w aktualnym stanie drożności rzeki [...] w przekrojach istniejących jazów. Skoro dotychczasowy stan nie zagraża migracji ryb poniżej zbiornika S., a inwestor nie planuje budowy nowych progów piętrzących dla potrzeb MEW I i MEW II, to trudno uznać, że doszło do naruszenia art. 63 ust. 2 ustawy Prawo wodne na skutek braku przepławek.

Ad. 5

Nie znajduje uzasadnienia zarzut dotyczący nie powiadomienia przez organ skarżącego o zakończeniu postępowania, co zdaniem strony skarżącej uniemożliwiło jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżące Towarzystwo w toku prowadzonego od 2015 r, postępowania składało liczne pisma i obszernie wypowiadało się w sprawie, konsekwentnie sprzeciwiając się realizacji planowanej inwestycji w zakresie określonym wnioskiem. W tej sytuacji nawet przyjęcie, że organ dopuścił się uchybienia nie zawiadamiając strony o zakończeniu postępowania to strona skarżąca nie wykazała, że powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, że pozbawiło to ją możliwości realizacji uprawnień, które mogły realnie i konkretnie wpłynąć na przebieg oraz wynik postępowania.

Skarga odniosła jednak zamierzony skutek z powodu o którym mowa w pkt 1 petitum skargi.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia. Jak stanowi art. 83 ust. 1 tej ustawy, w analizie porealizacyjnej, o której mowa w art. 82 ust. 1 pkt 5, dokonuje się porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia.

Jakkolwiek w świetle art. 82 ust. 1 pkt 5 wymóg przedstawienia analizy porealizacyjnej nie jest jednym z obligatoryjnych elementów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko to nie może budzić wątpliwości, że z chwilą nałożenia przez organ obowiązku, takiego charakteru on nabiera. Ponadto, dodanie do decyzji dodatkowych składników dopuszcza także przepis art. 107 § 2 kpa. Zgodnie z utrwalonym poglądem, takimi dodatkowymi składnikami są: termin, warunek, zlecenie. Z tego względu zasługuje na uwzględnienie zarzut zawarty w pkt. 1 petitum skargi odnośnie braku w decyzji terminu sporządzenia analizy porealizacyjnej. Jak słusznie podnosi skarżący, stwierdzenie w pkt VI decyzji Burmistrza Miasta i Gminy , że analiza porealizacyjna ma być sporządzona po oddaniu inwestycji do eksploatacji, w istocie nie precyzuje terminu, w którym nałożony obowiązek ma być wykonany. Sformułowanie to określa bowiem jedynie początkowy termin kiedy powstaje obowiązek, bez wskazania kiedy konkretnie obowiązek ten ma być wykonany przez zobowiązany podmiot. Podkreślić należy, że obowiązki nałożone na stronę muszą być ściśle określone. Strona nie może domyślać się obowiązków, ani poszukiwać rozstrzygnięcia w przepisach prawa wskazanych w decyzji. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolnie lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej.

Argumentacja Kolegium, że Sąd w wyroku wydanym w dniu 16.02,2018 r. sygn. akt II SA/Ke 698/17 zaakceptował określony w decyzji organu I instancji termin przedstawienia analizy porealizacyjnej nie zasługuje na aprobatę. WSA w Kielcach nie mógł odnieść się do wskazanej w powyższym zakresie kwestii, skoro wobec braku jednoznacznego ustalenia, czy planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 i przyrodę obszaru chronionego krajobrazu, na tym etapie nie została jeszcze przesądzona zgoda na realizację przedsięwzięcia.

W realiach niniejszej sprawy zaskarżona decyzja narusza art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy w zw. z art. 107 § 2 kpa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje jej uchyleniem na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. Zdaniem Sądu, powyższą wadliwość może wyeliminować organ II instancji, ponieważ jej naprawienie nie wymaga przeprowadzenia postępowania w znacznym zakresie i nie narusza art. 138 § 2 kpa.

Zawarte w pkt II wyroku orzeczenie o kosztach oparto na art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 200 zł.