Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 80/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 97 par. 1 pkt 4 i art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 08 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lipca 2022 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] listopada 2021r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z 2 lipca 2021 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu określił kwotę do zwrotu przez M. B. w wysokości 507 780,30 zł stanowiącą otrzymane dofinansowanie na realizację projektu "Akademia aktywności", w związku z rozwiązaniem umowy o jego dofinansowanie, wraz z określonymi w decyzji odsetkami jak dla zaległości podatkowych.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z 25 listopada 2021 r. Zarząd Województwa Wielkopolskiego:

1. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji;

2. określił kwotę główną do zwrotu w wysokości 400 497,95 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi:

- od 25 lipca 2018 r. (włącznie z tym dniem) od kwoty 67 829,27 zł,

- od 28 grudnia 2018 r. (włącznie z tym dniem) od kwoty 205 000 zł,

- od 29 stycznia 2020 r. (włącznie z tym dniem) od kwoty 127 668,68 zł,

do dnia dokonania zwrotu,

3. umorzył postępowanie odwoławcze co do kwoty w wysokości 107 282,35 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych,

4. wyłączył naliczanie odsetek od 10 października 2021 r. do dnia doręczenia jego decyzji.

Jako podstawę prawną decyzji powołano:

- art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1668 ze zm.), dalej: "u.s.w.";

- art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), dalej: "ustawa wdrożeniowa";

- art. 61 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1, art. 207 ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm.), dalej: "u.f.p.";

- art. 104, art. 138 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "K.p.a.";

- art. 54 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), dalej: "o.p.";

- § 18 ust. 4 i 5 Porozumienia dotyczącego powierzenia realizacji Działania 6.1 "Aktywizacja zawodowa osób bezrobotnych i poszukujących pracy - projekty pozakonkursowe realizowane przez PSZ" i Działania 6.2 "Aktywizacja zawodowa" w ramach Osi priorytetowej 6 "Rynek pracy" oraz Działania 7.1 "Aktywna integracja" w ramach Osi priorytetowej 7 "Włączenie społeczne" Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020, dalej: "Porozumienie", stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr 3060/2016 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z 29 grudnia 2016 r. w sprawie powierzenia Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy w Poznaniu funkcji Instytucji Pośredniczącej dla Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020, dalej: "IP WRPO", w zakresie realizacji Osi Priorytetowej 6 "Rynek pracy" - Działanie 6.1 "Aktywizacja zawodowa osób bezrobotnych i poszukujących pracy - projekty pozakonkursowe realizowane przez PSZ" oraz Działanie 6.2 "Aktywizacja zawodowa" i Osi Priorytetowej 7 "Włączenie społeczne" - Działanie 7.1 "Aktywna integracja", zmienionej uchwałą nr 3680/2017 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z 19 maja 2017 r., uchwałą nr 5485/2018 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z 22 czerwca 2018 r., uchwałą nr 468/2019 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z 13 marca 2019 r., dalej: "uchwała".

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje.

Zgodnie z umową całkowita wysokość wydatków kwalifikowalnych projektu wynosiła 736 194,60 zł. Strona, na warunkach określonych w umowie, uzyskała prawo do dofinansowania ze środków europejskich w wysokości 625 765,41 zł, czyli 85% wydatków kwalifikowalnych projektu. Beneficjent zobowiązał się do poniesienia wkładu własnego na realizację projektu w wysokości 110 429,19 zł.

Beneficjent na realizację projektu otrzymał, na wskazany w umowie wyodrębniony rachunek bankowy nr [...], dalej: "rachunek bankowy projektu", dofinansowanie w trzech transzach w łącznej wysokości 507 912,21 zł:

- 25 lipca 2018 r. w wysokości 67 961,18 zł;

- 28 grudnia 2018 r. w wysokości 205 000 zł;

- 29 stycznia 2020 r. w wysokości 234 951,03 zł.

Celem projektu była aktywizacja społeczna i zawodowa 75 osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, zamieszkujących na terenie województwa wielkopolskiego przez realizację kompleksowego programu reintegracji społeczno-zawodowej. Uczestnicy projektu mieli zostać objęci kompleksowym wsparciem aktywizującym, m. in.: Indywidualnym Planem Działania (IPD), wsparciem psychologa, doradcy zawodowego, pośrednika pracy, kursami podnoszącymi kompetencje i kwalifikacje w zawodzie florysta/ogrodnik oraz stażami zawodowymi. Kompleksowy program wsparcia miał umożliwić uczestnikom projektu podniesienie umiejętności społecznych, integrację, nabycie kompetencji i kwalifikacji zawodowych, zdobycie doświadczenia zawodowego oraz miał zwiększyć szansę uczestników projektu na efektywną aktywizację społeczno-zawodową.

Pismem z 7 października 2020 r., dalej: "Oświadczenie", IP WRPO rozwiązała umowę w trybie natychmiastowym na podstawie § 25 ust. 1 pkt 1 umowy stanowiącym, że instytucja pośrednicząca może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym, w przypadku gdy beneficjent dopuścił się rażących nieprawidłowości, w tym finansowych, w szczególności wykorzysta przekazane środki na cel inny niż określony w projekcie lub niezgodnie z umową.

W Oświadczeniu IP WRPO wskazała, że beneficjent nie stosował się do zaleceń IP WRPO (pismo IP WRPO z 12 grudnia 2019 r.) dotyczących:

- dokonywania płatności związanych z realizacją projektu, co do zasady, przelewem bezpośrednio z rachunku bankowego projektu;

- w przypadku pobrania środków dofinansowania z rachunku bankowego projektu na rzecz przyszłych płatności gotówkowych do ich rozliczania we WoP, składanym za ten sam okres rozliczeniowy;

- w przypadku dokonywania płatności gotówkowych, do przedstawienia dokumentów potwierdzających prawidłowość poniesienia tych wydatków oraz potwierdzających brak możliwości opłacenia wydatków przelewem z rachunku bankowego projektu.

IP WRPO wskazała, że zgodnie z § 27 ust. 1 umowy rozwiązanie umowy na podstawie § 25 ust. 1 umowy powoduje konieczność zwrotu przez beneficjenta całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków dofinansowania do dnia zwrotu.

Pismem z 6 listopada 2020 r. IP WRPO wezwała beneficjenta, w terminie 14 dni, do zwrotu kwoty należności głównej w wysokości 507 780,30 zł wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych wobec dopuszczenia się przez beneficjenta rażących nieprawidłowości w realizacji projektu.

Kwota dofinansowania podlegająca zwrotowi została pomniejszona przez IP WRPO o zwróconą przez beneficjenta 14 listopada 2019 r. kwotę w wysokości 131,91 zł (kwota ta została uznana przez IP WRPO za nieprawidłowość z uwagi na jej rozliczenie zarówno we wniosku o płatność dotyczącym projektu jak i we WoP projektu pod nazwą "Akademia zatrudnienia" - innego projektu realizowanego przez beneficjenta w ramach umowy o dofinansowanie zawartej z IP WRPO).

Wezwanie do zwrotu doręczone pełnomocnikowi beneficjenta 26 listopada 2020 r. Zwrot środków nie został przez beneficjenta dokonany.

Pismem z 23 kwietnia 2021 r. IP WRPO zawiadomiła beneficjenta o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie zwrotu dofinansowania otrzymanego w ramach projektu.

Pełnomocnik strony wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu zakończenia postępowania przygotowawczego i ewentualnego karnego, w toku którego zbadane zastanie, czy beneficjent dopuścił się nieprawidłowego dysponowania środkami publicznymi.

Postanowieniem z 22 czerwca 2021 r. IP WRPO odmówiła zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji w sprawie zwrotu dofinansowania otrzymanego w ramach projektu.

Decyzją z 2 lipca 2021 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu określił kwotę do zwrotu przez M. B. w wysokości 507 780,30 zł stanowiącą otrzymane dofinansowanie na realizację projektu "Akademia aktywności", w związku z rozwiązaniem umowy o jego dofinansowanie, wraz z określonymi w decyzji odsetkami jak dla zaległości podatkowych.

IP WRPO w uzasadnieniu decyzji m. in. wskazała, co następuje.

Beneficjent, po otrzymaniu zaliczek dofinansowania na rachunek bankowy projektu, dokonywał przelewów na niezwiązane z projektem rachunki bankowe należące do Polskiej Szkoły Florystycznej M. B. nr [...], nr [...] i nr [...] tytułując przelewy "wpłata do kasy projektu", "wpłata do kasy" lub "przelew własny".

Wydatki, które beneficjent rozliczał w ramach projektu we WoP zostały w większości opłacone gotówką, przy czym we WoP beneficjent nie rozliczał całej kwoty pobranych zaliczek z rachunku bankowego projektu i nie zwracał na rachunek bankowy projektu kwoty nierozliczonej we WoP, co obrazuje zestawienie wypłat z rachunku bankowego projektu.

Po dokonywanych przez beneficjenta wypłatach środków dofinansowania z rachunku bankowego projektu, na rachunku tym pozostawały środki o nieznacznej wartości, np. po wypłacie 18 lutego 2019 r. saldo końcowe wynosiło 2,63 zł, po wypłacie 18 lipca 2019 r. saldo końcowe wynosiło 25,75 zł, a po wypłacie 30 września 2019 r. saldo końcowe wynosiło 239,64 zł.

Beneficjent dokonywał na rachunek bankowy projektu wpłat, jak twierdził pochodzących z kasy projektu (przy czym były to uznania pochodzące z rachunków o różnych numerach należących do Polskiej Szkoły Florystycznej M. B.), z których regulował bieżące płatności dotyczące projektu w formie przelewów, aby następnie ponownie dokonać przelewów na niezwiązane z projektem rachunki bankowe, tytułem np. "wpłata do kasy", "wpłata do kasy projektu", "wpłata na kasę projektu".

Odnosząc się do wyjaśnień Beneficjenta, w których Beneficjent wskazał, że:

- ilość gotówki znajdującej się w kasie projektu wynikała ze specyfiki branży florystycznej charakteryzującej się dużą liczbą płatności gotówkowych;

- sprzedawcy na giełdzie rolno - spożywczej preferują formę płatności gotówką, ze względu na krótką żywotność nabywanego towaru;

- nie posiadał karty płatniczej do rachunku bankowego projektu, co uniemożliwiało mu bezpośrednią wypłatę gotówki z rachunku bankowego projektu i dlatego środki dofinansowania projektu były przelewane na rachunek firmy: Polska Szkoła Florystyczna M. B.,

IP WRPO wskazała, że są to jedynie środki wskazane przez beneficjenta w poz. 22 i 23 szczegółowego budżetu projektu, tj. kwota 43 500 zł (odpowiednio 27 900 zł i 15 600 zł) i tylko maksymalnie do takiej kwoty rozważane mogłoby być przyjęcie wyjaśnień beneficjenta, dotyczących preferowania przez sprzedawcy giełdy rolno - spożywczej płatności gotówkowych.

Beneficjent nie przedstawił dowodów poświadczających wypłatę gotówki z rachunków bankowych (niezwiązanych z realizowanym projektem) i wpłatę jej do kasy projektu w zadeklarowanych kwotach, nie przedstawił wyciągów bankowych z rachunków bankowych niezwiązanych z realizowanym projektem, aby potwierdzić że środki z dofinansowania projektu były niezwłocznie wypłacone i wpłacone na raport kasowy projektu.

Niezrealizowanie projektu zgodnie z umową stanowiło naruszenie procedur przy realizacji projektu i wykorzystanie przyznanych środków publicznych niezgodnie z umową, a za realizację projektu odpowiada na podstawie umowy beneficjent i dlatego to na nim ciąży obowiązek zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków wraz z odsetkami.

Beneficjent dopuścił się rażących nieprawidłowości w projekcie, które stanowiły przyczynę rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym, bowiem bezzasadnie i wielokrotnie wypłacał środki dofinansowania w nadmiernej wysokości z rachunku bankowego projektu.

IP WRPO wskazała, że nie kwestionuje co do zasady kwalifikowalności wydatków ponoszonych przez beneficjenta w formie gotówki, w rozumieniu Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, lecz kwestionuje zasadę działania beneficjenta, który podczas realizacji projektu wypłacał z rachunku bankowego projektu środki dofinansowania w większej ilości niż konieczne w danym okresie rozliczeniowym i który mimo że dokonywał przelewów na inny rachunek bankowy opisanych jako wpłata do kasy projektu, nigdy nie dostarczył wyciągu z rachunku bankowego, na który przelał środki z dofinansowania projektu, który dowodziłby, że środki te zostały niezwłocznie wypłacone i wpłacone do kasy projektu.

IP WRPO w decyzji podniosła także, że:

- w ramach projektu beneficjent nie przedstawił racjonalnego uzasadnienia dla wypłat środków z rachunku bankowego projektu w wysokości przekraczającej zapotrzebowanie w danym okresie rozliczeniowym;

- nie zwracał nadmiernie wypłaconych środków na rachunek bankowy projektu; nie uczynił tego nawet wraz z końcem realizacji projektu - stan na 30 września 2020 r. na rachunku projektu 297 17 zł, w kasie 106 747,83 zł, a mimo to ostatnia wpłata na rachunek bankowy projektu 30 września 2020 r. została dokonana w wysokości jedynie 5 000 zł;

- beneficjent wypłacał bezpośrednio po otrzymaniu transzy większość środków, jak twierdzi, do kasy projektu po to, aby w następnym okresie sukcesywnie ponosić wydatki o nieznacznej jednostkowej wartości, co nie zapewniało jawności i przejrzystości finansów publicznych;

- beneficjent nie może zaprzeczyć faktom, czyli temu, że raporty kasowe wskazują, że w kasie projektu co do zasady znajdowało się dużo więcej środków niż trzeba na realizowanie działań, natomiast beneficjent wielokrotnie wpłacał na rachunek bankowy projektu środki z kasy po to, aby regulować bieżące zobowiązania, gdyż tam obowiązywała zasada odwrotna - przeważnie nie było tam na to niezbędnej kwoty.

Bezsprzecznym było, że wielkość środków, którymi beneficjent obracał w kasie projektu, była nadmiarowa, gdyż historia rachunku bankowego projektu pokazuje, że w okresie realizacji projektu wielokrotnie brakowało środków do regulowania bieżących zobowiązań poprzez rachunek bankowy projektu.

IP WRPO uznała zatem, że spełniona została przesłanka do wydania decyzji administracyjnej określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., gdyż beneficjent:

1. nie prowadził wyodrębnionej ewidencji wydatków projektu w sposób przejrzysty, aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z projektem w oparciu o wyodrębniony na podstawie § 8 ust. 4 umowy rachunek bankowy projektu, czym naruszył § 7 ust. 1 umowy;

2. nie przedłożył wyciągów bankowych z innych rachunków bankowych potwierdzających poniesienie wydatków, czym naruszył § 10 ust. 5 umowy;

3. przez dokonywanie nieuzasadnionych operacji na rachunku wyodrębnionym dla projektu dopuścił się rażących nieprawidłowości, w tym finansowych, w szczególności wykorzystał środki niezgodnie z umową, stąd zasadnie rozwiązano umowę na podstawie jej § 25 ust. 1;

4. nie zwrócił niewykorzystanego dofinansowania w wyznaczonym terminie, mimo że z dokumentów finansowych wynika, że środki pozostały zarówno w kasie jak i na rachunku bankowym przeznaczonym dla realizacji projektu, czym postąpił wbrew § 10 ust. 9 umowy;

5. naruszył § 12 ust. 1 i 3 umowy wobec braku zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych na pisemne wezwanie, gdy stwierdzono, że dofinansowanie otrzymane przez beneficjenta wykorzystano z naruszeniem obowiązujących procedur.

Strona wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.

Postanowieniami z 7 października 2021 r. organ odwoławczy odmówił zawieszenia postępowania oraz odmówił o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu finansów publicznych.

Uzasadniając pierwsze z nich podniósł, że rozpoznanie i rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym nie jest uwarunkowane rozstrzygnięciem w postępowaniu cywilnym (brak zagadnienia wstępnego), gdyż kwestia rozwiązania umowy, niezależnie od przyczyny, stanowi w sprawie zwrotu dofinansowania jedynie element stanu faktycznego, nie zaś prawnie wiążącą i determinującą rozstrzygnięcie sprawy okoliczność i że samo naruszenie warunków umowy może skutkować zarówno żądaniem zwrotu przyznanej pomocy, jak i jej rozwiązaniem. Są to dwa odrębne i niezależne od siebie zagadnienia.

Uzasadniając z kolei postanowienie o odmowie o przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu finansów publicznych wskazano, że weryfikacja przebiegu realizacji projektu i jego rozliczenia nie wymaga wiadomości specjalnych i że organ odwoławczy dysponuje pełnym materiałem dowodowym (w tym umową o dofinansowanie Projektu, wnioskami o płatność, raportami kasowymi, wyciągami bankowymi i innymi dokumentami finansowymi), na podstawie którego jest w stanie samodzielnie dokonać jego analizy i stwierdzić prawidłową bądź nieprawidłową realizację projektu.

Pismem z 21 października 2021 r. pełnomocnik strony przesłał potwierdzenie zwrotu na rachunek IP WRPO kwoty 107 424,38 zł, zdaniem strony niewykorzystanej części dofinansowania oraz odsetek od niewykorzystanej części dofinansowania w wysokości 8 358 zł. Pełnomocnik strony wskazał, że wpłacona kwota stanowi zwrot "bezspornej kwoty".

Postanowieniem z 2 listopada 2021 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu dokonał na podstawie art. 52 § 2 o.p. proporcjonalnego zaliczenia powyższych wpłat beneficjenta na rachunek bankowy WUP z:

- 18 października 2021 r. w wysokości 107 424,38 zł;

- 21 października 2021 r. w wysokości 8 358 zł

na poczet należności głównej oraz odsetek i wskazał, że zobowiązanie beneficjenta wobec IP WRPO z tytułu nieuregulowania należności w pełnej wysokości wynikającej z decyzji (na dzień wydania przedmiotowego postanowienia) wynosiło:

- 406 030 zł - należność główna;

- odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych:

- od 25 lipca 2018 r. (włącznie z tym dniem) od kwoty 67 829,27 zł,

- od 28 grudnia 2018 r. (włącznie z tym dniem) od kwoty 205 000 zł,

- od 29 stycznia 2020 r. (włącznie z tym dniem) od kwoty 133 200,73 zł.

Postanowieniem z 18 listopada 2021 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu dokonał na podstawie art. 52 § 2 o.p. proporcjonalnego zaliczenia wpłat beneficjenta na rachunek bankowy WUP z:

- 12 listopada 2021 r. w wysokości 5 532,05 zł,

- 12 listopada 2021 r. w wysokości 792 zł,

- 16 listopada 2021 r. w wysokości 0,87 zł

na poczet należności głównej oraz odsetek i wskazał, że zobowiązanie beneficjenta wobec IP WRPO z tytułu nieuregulowania należności w pełnej wysokości wynikającej z decyzji (na dzień wydania przedmiotowego postanowienia) wynosiło:

- 400 497,95 zł - należność główna,

- odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych:

- od 25 lipca 2018 r. (włącznie z tym dniem) od kwoty 67 829,27 zł,

- od 28 grudnia 2018 r. (włącznie z tym dniem) od kwoty 205 000 zł,

- od 29 stycznia 2020 r. (włącznie z tym dniem) od kwoty 127 668,68 zł.

Organ Odwoławczy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, a zatem muszą być także dokonywane zgodnie z procedurami wskazanymi w umowie o dofinansowanie.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. środkami publicznymi są środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) (art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p.) oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2 (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.f.p.).

Stosownie do art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III o.p.

Przepis art. 60 u.f.p. w pkt 6, do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym zalicza należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. W świetle powyższego decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. ma charakter decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Mają zatem do niej zastosowanie wprost przepisy K.p.a.

Jak stanowi art. 52 ustawy wdrożeniowej umowa o dofinansowanie projektu stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. Umowa jest zatem elementem projektu.

Bezspornym jest, że 28 czerwca 2018 r. zawarto umowę między Zarządem Województwa Wielkopolskiego działającym w imieniu i na rzecz Samorządu Województwa Wielkopolskiego jako IZ WRPO a beneficjentem.

Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie, przystępując do realizacji projektu, dobrowolnie przyjął na siebie zobowiązania wynikające z umowy (§ 4 ust. 1 umowy), tj. zobowiązał się do przestrzegania powszechnie obowiązujących przepisów prawa, treści umowy, aktualnych wytycznych (w tym m. in. wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności na lata 2014-2020, wersja z 19 lipca 2017 r., obowiązująca od 23 sierpnia 2017 r. do 8 września 2019 r. oraz wersja z 22 sierpnia 2019 r. obowiązująca od 9 września 2019 r. do 31 grudnia 2020 r., dalej: "Wytyczne") i wniosku o dofinansowanie Projektu (zgodnie z § 4 ust. 6 umowy), a także do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wszelkie wydatki w projekcie celowo, rzetelnie i racjonalnie (§ 20 ust. 1 umowy).

Zgodnie z zapisami podrozdziału 6.2 Wytycznych, aby wydatek mógł zostać uznany za kwalifikowalny w projekcie, musiał być niezbędny do realizacji celów projektu i być poniesiony w związku z realizacją projektu (podrozdział 6.2 Wytycznych, pkt 3 lit. f) i dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów (podrozdział 6.2 Wytycznych, pkt 3 lit. g).

Środki publiczne przeznaczone na realizowanie projektów w ramach programów finansowanych ze środków europejskich mają charakter bezzwrotny i powinny być wykorzystywane zgodnie z prawem, a także zgodnie z obowiązującymi procedurami. Beneficjent składając wniosek o dofinansowanie projektu i podpisując umowę zaakceptował zapisy dokumentów, na podstawie których wdrażany jest WRPO i zobowiązał się realizować projekt zgodnie z ich brzmieniem.

Na warunkach określonych w umowie IP WRPO przyznała beneficjentowi dofinansowanie na realizację projektu w wysokości 625 765,41 zł (§ 2 ust. 2 pkt 1 umowy).

W § 8 ust. 1 umowy wskazano, że dofinansowanie jest wypłacane w formie zaliczki w wysokości określonej w harmonogramie płatności stanowiącym załącznik do umowy.

Zgodnie z § 5 ust. 1 umowy w związku z realizacją projektu beneficjentowi przysługiwały koszty pośrednie rozliczane stawką ryczałtową w wysokości 25% kosztów bezpośrednich.

Transze dofinansowania, zgodnie z § 8 ust. 4 umowy, miały zostać przekazane na rachunek bankowy projektu, tj. wyodrębniony dla projektu (nieoprocentowany) rachunek bankowy beneficjenta otwarty w Banku [...]: "Nazwa właściciela rachunku: Polska Szkoła Flory styczna M. B. (...) Nr rachunku: [...].

W myśl § 8 ust. 5 umowy beneficjent nie mógł przeznaczać otrzymanych transz dofinansowania na cele inne niż związane z projektem, a w przypadku naruszenia powyższego zakazu, zastosowanie znajdował § 12 Umowy dotyczący nieprawidłowości i regulujący zwrot środków.

Zgodnie z § 7 ust. 1 umowy beneficjent zobowiązany był do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wydatków projektu w sposób przejrzysty, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z projektem, z wyłączeniem kosztów pośrednich.

W § 9 ust. 1 umowy określono następujące warunki przekazania transzy dofinansowania: pierwsza transza dofinansowania miała zostać przekazywana w wysokości określonej w pierwszym WoP po wniesieniu przez beneficjenta zabezpieczenia prawidłowej realizacji projektu, kolejne transze dofinansowania miały zostać przekazane po:

- złożeniu i zweryfikowaniu WoP(n), w którym wykazano wydatki kwalifikowalne rozliczające co najmniej 70% łącznej kwoty otrzymanych transz dofinansowania oraz

- zatwierdzeniu przez IP WRPO WoP(n-1).

Zgodnie z § 10 umowy beneficjent zobowiązany był niezwłocznie po podpisaniu umowy do złożenia pierwszego WoP - wniosku o zaliczkę, stanowiącego podstawę wypłaty pierwszej transzy dofinansowania (§ 10 ust. 1 umowy) oraz do złożenia drugiego i kolejnych WoP za okresy rozliczeniowe zgodnie z harmonogramem płatności, nie rzadziej niż raz na trzy miesiące, w terminie do 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego (w przypadku gdy ze względu na sposób wdrażania projektu beneficjent nie był w stanie pozyskać dokumentacji niezbędnej do terminowego sporządzenia WoP, IP WRPO mogła określić termin do 15 dni roboczych - § 10 ust. 2 umowy).

Rozliczenie zaliczek polegało na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we WoP złożonych do IP WRPO w terminach i na warunkach określonych w umowie.

Zgodnie z § 10 ust. 5 umowy beneficjent zobowiązany był także do przedkładania wraz z każdym WoP m. in:

- wyciągów z rachunku bankowego projektu lub historii z rachunku bankowego projektu oraz wyciągów bankowych z innych rachunków bankowych potwierdzających poniesienie wydatków ujętych we WoP, w przypadku płatności gotówkowych raportów kasowych (bez załączników) lub podpisanych przez beneficjenta zestawień płatności gotówkowych objętych WoP (§ 10 ust. 5 pkt 4 umowy);

- innych dokumentów niezbędnych do weryfikacji WoP wskazanych przez IP WRPO (§ 10 ust. 5 pkt 5 umowy).

Zgodnie z § 12 ust. 1, 3 i 5 umowy w sytuacji gdy zostanie stwierdzone, na podstawie weryfikacji WoP (w tym również po wcześniejszym zatwierdzeniu WoP) lub po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, że dofinansowanie zostało przez beneficjenta:

- wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

- wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.,

- pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości,

środki podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, na pisemne wezwanie IP WRPO, a w przypadku niedokonania przez beneficjenta zwrotu środków IP WRPO, po przeprowadzeniu postępowania określonego przepisami K.p.a., wydaje decyzję, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., od której beneficjentowi przysługuje odwołanie do IZ WRPO.

IP WRPO może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym, w przypadku gdy beneficjent dopuścił się rażących nieprawidłowości, w tym finansowych, w szczególności wykorzysta przekazane środki na cel inny niż określony w projekcie lub niezgodnie z umową (§ 25 ust. 1 umowy).

W przypadku rozwiązania umowy na podstawie § 25 ust. 1 umowy beneficjent zobowiązany jest do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków dofinansowania (§ 27 ust. 1 umowy).

Beneficjent naruszył postanowienia umowy, co determinowało konieczność wezwania go do zwrotu całości dofinansowania. W związku z brakiem zwrotu dofinansowania zaszła konieczność wydania decyzji administracyjnej zgodnie z art. 207 ust. 9 u.f.p.

Operacje finansowe wykonane ze środków przekazanych w ramach umowy nie zostały dokonane w sposób zgodny z umową.

Na str. 23-39 dokładnie przedstawiono operacje finansowe strony. Beneficjent, po otrzymaniu transz dofinansowania na rachunek bankowy projektu, dokonywał przelewów na swoje inne, niezwiązane z projektem rachunki bankowe, należące do Polskiej Szkoły Florystycznej M. B. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], tytułując je "wpłata do kasy projektu" "wpłata do kasy" lub "przelew własny".

Następnie beneficjent, dokumentując ich wpłatę do kasy projektu drukami KP, opłacał gotówką wydatki, które ujmował we WoP. We WoP Beneficjent nie rozliczał jednak całej kwoty pobranych zaliczek z rachunku bankowego projektu ani nie zwracał niewykorzystanej części z pobranych zaliczek na rachunek bankowy projektu.

Po dokonaniu przelewów na inne rachunki bankowe należące do Polskiej Szkoły Florystycznej M. B. celem, jak wskazuje beneficjent, ich "wpłaty" do kasy projektu oraz po uregulowaniu przelewem nielicznych płatności, na rachunku bankowym projektu zawsze pozostawały środki w niewielkiej wysokości. Koszty ponoszone przez beneficjenta w danych okresach rozliczeniowych nie miały wysokiej jednostkowej wartości. Beneficjent dokonywał wpłat do kasy projektu nieproporcjonalnie do ponoszonych wydatków w danych okresach.

W okresie końcowego rozliczenia projektu beneficjent nie dokonał wpłaty kwoty nierozliczonych w projekcie środków z kasy projektu.

Beneficjent dokonał wpłaty na rachunek bankowy projektu tylko kwoty w wysokości 5 000 zł, po której następnie uregulował należności publicznoprawne (ZUS), pozostawiając na rachunku bankowym projektu środki w niewielkiej wysokości.

Dokonywanie operacji finansowych, podczas których dochodzi do niezidentyfikowanych transferów środków jest niedopuszczalne z punktu widzenia gospodarowania środkami publicznymi. Takie działanie beneficjenta nie uniemożliwia potwierdzenia, że środki dofinansowania wydatkowane były zgodnie z procedurami jedynie na cele związane z realizowanym projektem.

Beneficjent, dokonując licznych przelewów na niezwiązane z projektem rachunki bankowe należące do Polskiej Szkoły Florystycznej M. B., tytułem "wpłata do kasy projektu", "wpłata do kasy" lub "przelew własny", we wnioskach o płatność za okres realizacji projektu nie rozliczył całej kwoty pobranych z konta projektu zaliczek, nie udokumentował wypłaty środków zgodnie z oświadczeniem ani nie zwrócił niewykorzystanych środków na koniec realizacji projektu, przez co nie uprawdopodobnił, że kwota zaliczki nie została wydatkowana na cele niezwiązane z projektem.

W konsekwencji umowa została rozwiązania w trybie natychmiastowym, gdyż beneficjent dopuścił się rażących nieprawidłowości, tj. bezzasadnego i wielokrotnego wypłacania z rachunku bankowego dedykowanego dla projektu nadmiernych środków finansowych. Beneficjent nie zastosował się do obowiązujących zasad podczas realizacji projektu i nadal wypłacał z konta projektu środki w większej ilości niż było to konieczne w danym okresie rozliczeniowym.

Środki z dofinansowania przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu własności prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Mają one charakter publiczny i nie zachodzi zmiana statusu dotacji ze środków publicznych na własność prywatną beneficjenta. Beneficjent nie dysponuje dofinansowaniem jak właściciel, bez ograniczeń. Wręcz przeciwnie - dofinansowanie może wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony w umowie, na realizację projektu, zgodnie z wnioskiem o jego dofinansowanie.

Wypłacanie większości przekazanych transz na inne rachunki beneficjenta z pewnością tym sposobem nie jest. Co więcej, beneficjent nie przedstawił racjonalnego uzasadnienia dla wypłat środków z rachunku bankowego projektu w wysokości przekraczającej ich zapotrzebowanie w danym okresie rozliczeniowym.

Beneficjent wielokrotnie wpłacał na rachunek bankowy projektu środki z kasy projektu po to, aby regulować bieżące zobowiązania, natomiast wielkość środków, którymi beneficjent dysponował w kasie projektu była nadmierna.

Z historii rachunku bankowego projektu wynika, że w okresie realizacji projektu wielokrotnie brakowało środków do regulowania bieżących zobowiązań właśnie przez rachunek bankowy projektu.

Beneficjent w toku realizacji projektu dokonywał operacji bankowych bez wskazania konkretnego celu i bez potwierdzenia poniesienia wydatków z całych wypłacanych kwot.

Działania beneficjenta należy zakwalifikować w kategorii nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia. Jako nieprawidłowość należy traktować każde naruszenie prawa unijnego lub krajowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie funduszy polityki spójności, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii przez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W przypadku naruszenia procedur wydatkowania środków unijnych szkodę w interesach finansowych Unii Europejskiej stanowi samo finansowanie z funduszy europejskich nieuzasadnionego wydatku. Z kolei nieuzasadniony wydatek to taki, który został poniesiony z naruszeniem zasad prawa unijnego lub krajowego.

Środki dofinansowania cechują się publicznym charakterem, co pozwala je wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony w umowie. W tym celu beneficjent został zobowiązany do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków dofinansowania. Wymóg ten związany jest z zasadą jawności i przejrzystości finansów publicznych, a realizacja obowiązków ewidencyjnych ma umożliwiać kontrolę wykonania umowy. Wszelkie zatem działania finansowe winny być odnotowywane w ramach tej wyodrębnionej księgowości, a otrzymane dofinansowanie może być wykorzystane tylko na cele określone w umowie.

W sprawie nie jest kwestionowane przez organ odwoławczy, że strona wywiązała się z obowiązku prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wydatków związanych z realizacją projektu. W sprawie bezsporne jest, że prowadziła ona wyodrębniony rachunek bankowy na potrzeby realizacji projektu. Bezspornym jest też, że sporządzała raporty kasowe w celu dokumentowania przeprowadzonych operacji kasowych - wystawiała druki KP i KW, dokonywała (nielicznych) płatności w formie przelewów m. in. wynagrodzeń pracowników, badań lekarza medycyny pracy, należności składkowych do ZUS, podatku, faktur. Strona sporządziła także Instrukcję dotyczącą gospodarki kasowej dla Projektu dotyczącą przyjmowania, przechowywania i wypłacania gotówki z kasy projektu.

W sprawie niekwestionowane jest, że strona otrzymane transze dofinansowania na rachunek bankowy projektu wskazany w umowie następnie przelewała na swoje inne rachunki bankowe należące do Polskiej Szkoły Florystycznej M. B..

Bezsporne jest również, że strona nie przedstawiła podczas realizacji projektu, w postępowaniu prowadzonym przez IP WRPO i organ odwoławczy wyciągów bankowych z rachunków bankowych należących do Polskiej Szkoły Florystycznej M. B..

Wywiązanie się przez stronę z obowiązków prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków dofinansowania, tj. prowadzenie rachunku bankowego projektu i sporządzanie raportów kasowych nie spowodowało, że strona w rozliczeniach otrzymanego dofinansowania postępowała z zachowaniem zasad jawności i przejrzystości.

Strona wyjaśniła, że posiadała rachunek bankowy projektu i osobno prowadziła kasę projektu dla wydatków gotówkowych. "Wydatki dotyczące (...) [Projektu] były wykazywane wyłącznie w osobnych zestawieniach w księdze przychodów i rozchodów. (...) ruchy finansowe wykonywane w ramach operacji dotyczących (...) [Projektu] zostały (...) udokumentowane zgodnie z ustawami o rachunkowości oraz zasadami księgowymi. (...) dokumenty finansowe (...) łącznie z instrukcją kasową (...) w jasny sposób wskazują wszelkie przepływy gotówkowe. W celu ustalenia kwestii miejsca ulokowania środków finansowych wystarczyło zajrzeć do wskazanych dokumentów - nie są do tego niezbędne wyciągi z innych kont bankowych, które nie wnoszą nic do sprawy. Wszystkie dokumenty finansowe są podpisane przez osoby je tworzące oraz weryfikujące, w tym przez biuro rachunkowe. Beneficjent nie ma innych możliwości udowodnienia po takim czasie wpłat do kasy projektu. (...) na każdą wpłatę do kasy projektu jest podpisane KP. Raport kasowy, KP i KW są to standardowe dokumenty finansowe akceptowane w polskim prawie". Z powyższym stanowiskiem strony nie sposób jednak się zgodzić.

Strona nie może skutecznie twierdzić, że to z dokumentów finansowych, czy nawet z ich opisu, wynikało miejsce ulokowania środków dofinansowania.

Strona wpisała (ujęła) do raportu kasowego nr [...] za okres od 1 do 28 lutego 2020 r. druki KP z 16 i 23 lutego 2020 r. dokumentujące wpłatę do kasy projektu (30 000 zł i 25 000 zł) środków dofinansowania, których to zlecenia płatności dokonała 16 i 23 lutego 2020 r. i które zaksięgowano dopiero 17 i 24 lutego 2020 r. Raport ten nie odzwierciedlał rzeczywistego stanu kasy projektu, nie był prowadzony na bieżąco i był sporządzony jedynie w celach informacyjnych. Strona bowiem wystawiła druki KP, sprawdzone i zatwierdzone przez inne osoby, mające potwierdzić przyjęcie gotówki do kasy projektu, w dniach i na kwoty, których nie miała i nie mogła "fizycznie" mieć - drukami KP Strona potwierdziła wpłatę do kasy projektu środków dofinansowania w sytuacji, w której środki te faktycznie nie wpłynęły. Wyjaśnień strony nie można uznać zatem za wiarygodne.

Strona nie przedstawiła dowodów w postaci wyciągów bankowych z innych rachunków bankowych, z których wynikałoby, że wypłata gotówki w zadeklarowanych kwotach następowała z przedmiotowych rachunków bankowych niezwłocznie, tj. że faktycznie była wypłacona i wpłacona do kasy projektu w dniach wskazanych w raportach kasowych projektu, co potwierdzałoby m. in. że środki z dofinansowania nie były wykorzystane na cele niezwiązane z projektem. Przedmiotowe rachunki bankowe należące do Polskiej Szkoły Florystycznej M. B. potwierdzałyby w jasny sposób dokonywane przez stronę na tych rachunkach bankowych operacje płatnicze obejmujące środki z dofinansowania.

Strona w instrukcji dotyczącej gospodarki kasowej dla projektu wskazała, że "Wysokość niezbędnego zapasu gotówki w kasie to kwota stanowiąca nie więcej niż równowartość najwyższej transzy projektowej", tj. nie więcej niż 234 951,03 zł (trzecia transza dofinansowania). Instrukcja dotycząca gospodarki kasowej dla projektu nie wskazuje m. in. na zakres obowiązków pracownika - kasjera, nie wskazuje na zasady zabezpieczenia pomieszczeń kasowych i przechowywanych tam środków pieniężnych.

Przeprowadzona analiza wydatków w projekcie potwierdza, że kwota środków dofinansowywania, stanowiąca zdaniem beneficjenta "niezbędny zapas gotówki w kasie", była wielokrotnie wyższa niż niezbędna do realizacji projektu. Zapis o zapasie gotówki w kasie projektu w świetle poczynionych ustaleń faktycznych jest w okolicznościach niniejszej sprawy co najmniej nieuzasadniony.

Instrukcja dotycząca gospodarki kasowej dla Projektu nie wskazuje też na sposób przekazania raportów kasowych upoważnionemu pracownikowi księgowości - TK Biuro Rachunkowe w K. ; nie wskazuje, czy do księgowości strona przekazywała tylko dokumentację kasową czy dokumentację kasową wraz z pieniędzmi w kwocie wynikającej z raportu kasowego sporządzonego w danym okresie.

Beneficjent podpisując umowę zobowiązał się - przy wydatkowaniu środków przyznanych mu w ramach dofinansowania - do stosowania wytycznych i wniosku o dofinansowanie projektu, w tym w oparciu o harmonogram realizacji projektu (§ 4 ust. 1 pkt 1 i 6 umowy). W wytycznych (rozdział 6, podrozdział 6.2.) wskazano, że ocena kwalifikowalności wydatku polega m. in. na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, umową i wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent zobowiązał się w umowie (rozdział 6, podrozdział 6.2 pkt 1). W wytycznych wskazano także, że aby wydatek mógł być uznany za kwalifikowalny w projekcie m. in. musiał być niezbędny do realizacji celów projektu i być dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

W ocenie poczynionych ustaleń faktycznych, co zdaje się być pominięte przez IP WRPO, że mimo iż strona przez niemalże cały okres realizacji projektu wykazywała wysokie saldo gotówki w kasie projektu, nie regulowała w terminie zobowiązań finansowych, zobowiązań podatkowych oraz zobowiązań wobec ZUS (str. 43-44 uzasadnienia decyzji). Tym samym wątpliwości budzi m. in. zasadność ponoszenia wydatków związanych z ubezpieczeniem uczestników projektu po wskazanym okresie ubezpieczenia. Uczestnicy projektu nie byli bowiem ubezpieczeni od następstw nieszczęśliwych wypadków w związku z udziałem w szkoleniu/stażu, a po ukończeniu szkolenia/stażu nie podlegali już ubezpieczeniu, wobec czego ponoszenie tych wydatków przez stronę należy uznać za niecelowe. Skoro zatem wydatki ponoszone były po terminie, to nie były one niezbędne dla realizacji projektu.

Beneficjent zobowiązany był także postępować zgodnie z przepisami prawa krajowego z zakresu ubezpieczeń, w tym ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.). Strona dokonując płatności należności składkowych wobec ZUS po terminie naruszyła przepisy z zakresu ubezpieczeń.

Nie sposób zatem uznać, że strona realizowała projekt z należytą starannością, ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie m. in. z przepisami prawa, wytycznymi, zaleceniami i procedurami przewidzianymi w umowie.

Niezależnie od wyżej wskazanych naruszeń związanych z procedurą realizacji i rozliczenia projektu, przeprowadzona ocena materiału dowodowego doprowadziła do wniosku, że doszło także do wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, tj. do wypełnienia dyspozycji art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., a także do ich pobrania w nadmiernej wysokości, tj. do wypełnienia dyspozycji art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p.

Na beneficjencie ciążył obowiązek starannego realizowania projektu, zgodnie z postanowieniami zwartymi we wniosku o dofinansowanie projektu i umowie. Beneficjent temu obowiązkowi nie sprostał.

Brak uzasadnienia dla dokonywanego przez stronę ciągłego przelewania środków dofinansowania między rachunkami bankowymi, dokumentowania ich wpłaty do kasy projektu i przelewania z rachunków bankowych niezwiązanych z realizowanym projektem na rachunek bankowy projektu.

Nie ma także uzasadnienia dokonywanie wpłat do kasy projektu i pozostawienia w kasie projektu tak dużej ilości gotówki.

Strona w żaden logiczny sposób nie wyjaśniła powodów takiego sposobu postępowania.

Strona zwróciła się do IP WRPO (wniosek z 18 grudnia 2019 r., 19 sierpnia 2019 r., 7 maja 2019 r., 31 stycznia 2019 r.) o rozłożenie na raty należności w wysokości 127 782,98 zł i umorzenie odsetek od tej należności z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w projekcie "Od bierności do aktywności". Uzasadniając te wnioski beneficjent wskazywał, że posiada wiele zobowiązań, a jego sytuacja finansowa jest niekorzystna. Tym samym istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że strona - dokonując ciągłego przelewania środków dofinansowania z projektu na inne swoje rachunki bankowe i odmawiając przedstawienia wyciągów bankowych z tych rachunków bankowych na potwierdzenie niezwłocznej ich wpłaty do kasy projektu - dysponowała środkami projektowymi jak własnymi, regulując inne swoje zaległe zobowiązania.

Podsumowując strona:

- nie realizowała projektu z należytą starannością w szczególności przez dokonywanie nieuzasadnionych operacji na rachunku bankowym projektu i ponosząc wydatki nieracjonalnie i nieefektywnie, naruszając § 20 ust. 1 umowy, a także podrozdziału 6.2 wytycznych;

- nie prowadziła wyodrębnionej ewidencji wydatków projektu w sposób przejrzysty, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z projektem, przez co naruszyła § 7 ust. 1 umowy;

- nie przedłożyła na wezwanie IP WRPO wyciągów bankowych z innych rachunków bankowych potwierdzających poniesienie wydatków ujętych we WoP, naruszając § 10 ust. 5 umowy;

- wykorzystała środki z dofinansowania projektu niezgodnie z ich przeznaczeniem, dokonując nieuzasadnionych przelewów środków dofinansowania z rachunku bankowego projektu na inne rachunki bankowe, niezwiązane z realizacją projektu, czym naruszyła § 8 ust. 5 umowy, zgodnie z którym nie mogła przeznaczyć otrzymanych transz dofinasowania na cele inne niż związane z projektem;

- naruszyła § 12 ust. 1 i 3 umowy wobec braku zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych na pisemne wezwanie IP WRPO, gdy zostało stwierdzone, że dofinansowanie otrzymane przez beneficjenta wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem obowiązujących procedur;

- nie dokonała zwrotu środków w odpowiedzi na pisemne wezwanie IP WRPO, naruszając § 12 ust. 1 i 3 umowy.

Strona naruszyła art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., gdyż naruszyła procedury, o których mowa w art. 184 u.f.p. Pod pojęciem procedur służących wykorzystaniu środków europejskich należy rozumieć także postanowienia umowy o dofinansowanie projektu.

Wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację projektu z naruszeniem procedur przewidzianych w umowie stanowi podstawę do wydania decyzji o zwrocie dofinansowania otrzymanego przez beneficjenta.

Zachodzą przesłanki aktualizujące obowiązek zwrotu środków określone w art. 207 ust. 1 u.f.p. Środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.

Zasadnym jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości szczegółowo opisane w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji.

Ponadto z uwagi dokonanie przez beneficjenta zwrotu kwoty w wysokości 107 282,35 zł (wraz z należnymi odsetkami) jako bezspornej, postępowanie administracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe, w związku z czym umorzenie postępowania odwoławczego w części zobowiązującej beneficjenta do zwrotu kwoty w wysokości 107 282,35 zł (wraz z odsetkami) jest uzasadnione.

Strona wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania:

1. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez wydanie decyzji organów obu instancji z rażącym naruszeniem prawa, a to:

a) § 32 umowy, polegające na wydaniu decyzji mimo zawisłości sporu między stronami od kwietnia 2021 r. w Sądzie Okręgowym w Poznaniu w sprawie o sygn. XVIII C 789/21 w przedmiocie skuteczności i zasadności złożonego przez organ oświadczenia o rozwiązaniu umowy w trybie natychmiastowym;

b) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez rażące naruszenie obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania, gdyż kwestia zasadności rozwiązania umowy to zagadnienie wstępne determinujące możliwość wydania decyzji, co wynika z umowy (§ 25 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 27 ust. 1);

wydanie decyzji przez organy obu instancji było zatem co najmniej przedwczesne, stanowiąc pominięcie właściwości sądu powszechnego do rozpoznawania sporów powstałych na tle wykonywania umowy; jeżeli jej rozwiązanie w trybie § 25 ust. 1 pkt 1 umowy okazałoby się niezasadne, to tylko dlatego, że nie było nieprawidłowości, więc również decyzje byłyby nieprawidłowe; w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego wyrażone na str. 16 uzasadnienia jego decyzji jest niezasadne, gdyż spory na tle wykonywania umowy są poddane jurysdykcji sądów powszechnych (§ 32 umowy o dofinansowanie), tak więc roszczenie zwrotowe poddane reżimowi administracyjnemu jest wynikową procesu wykonywania umowy; tym samym spór sądowy co do wykonywania umowy wyklucza - aż do jego zakończenia - wydanie decyzji zwrotowych;

2. art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji uniemożliwiające realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa i dokonania jej kontroli; w szczególności brak uzasadnienia prawnego w zakresie stwierdzenia czy i w jaki sposób wydatkowanie środków przez beneficjenta wpłynęło na możliwość chociażby potencjalnej szkody dla budżetu ogólnego Unii Europejskiej - wszak nie zakwestionowano zrealizowania celu projektu;

3. art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności mogących mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie dowolnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, a także odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę;

4. art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. przez ich nieprawidłowe zastosowanie i błędne uznanie, że beneficjent wykorzystał środki przyznane w ramach dofinansowania z naruszeniem procedur, a w konsekwencji nałożenie na niego obowiązku zwrotu uzyskanego dofinansowania;

5. art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 przez poprzestanie na wyłącznym ustaleniu, że doszło do wydatkowania przez skarżącą środków z naruszeniem procedur, podczas gdy nie każda nieprawidłowość powoduje konieczność dochodzenia zwrotu dofinansowania; aby orzec o zwrocie środków niezbędne jest bowiem wykazanie dwóch przesłanek: naruszenia procedur i że ich naruszenie spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, a ewentualnie o ich uchylenie i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.

Na rozprawie (k. 124-125):

1. skarżąca podniosła, że organ uniemożliwił jej kontakt w sprawie; ma ona pełną dokumentację finansową, której nie mogła w sprawie złożyć, gdyż powiedziano jej, że urząd jest zarzucony dokumentami; naruszono jej dobre imię;

2. na pytanie Sądu skarżąca oświadczyła, że nie kwestionuje dokumentów w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy i że prawdą jest, że wypłacała środki pieniężne z konta projektu na inne konto, lecz nie były one przeznaczone na inny cel;

3. pełnomocnik organu wskazał, że jednym z tych innych kont, na które skarżąca przelewała środki pieniężne z konta projektu, było konto innego projektu (Akademii Zatrudnienia); skarżąca nie potwierdziła, aby miało to miejsce;

4. na pytanie Sądu pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że powyższe operacje finansowe były wykonywane w celu ochrony pieniędzy na projekt, gdyż skarżąca została oszukana przez swojego wspólnika na kwotę ponad 700 tys. zł i obawiała się zablokowania konta przez komornika;

5. pełnomocnik organu odnosząc się do ostatniej wypowiedzi skarżącej stwierdził, że takie działanie nie jest uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Sąd podziela zasadność rozstrzygnięcia i jego motywy. W związku z ich obszernym przytoczeniem powtarzanie ich byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.

Skarżąca w skardze w zasadzie nie neguje ustaleń faktycznych przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto na rozprawie wyraźnie stwierdziła, że nie kwestionuje dokumentów w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy i że prawdą jest, że wypłacała środki pieniężne z konta projektu na inne konto, choć nie były one jej zdaniem przeznaczone na inny cel. To ostatnie zastrzeżenie nie może odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku w związku z wyżej przytoczonymi za organem ustaleniami faktycznymi, które Sąd uznaje za swoje. Dla rozstrzygnięcia nie ma też znaczenia, że wypłacanie środków pieniężnych z konta projektu na inne konto mogło wynikać z chęci ochrony środków przed działaniem komornika w związku z nieuczciwym - zdaniem skarżącej - działaniem jej wspólnika (jak stwierdziła na rozprawie). Brak jest również dowodów, aby organ w jakikolwiek sposób naruszył prawo strony do udziału w postępowaniu.

Odnosząc się zaś do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez niezawieszenie postępowania w związku z trwającym przed sądem cywilnym postępowaniem w przedmiocie prawidłowości rozwiązania umowy o dofinansowanie należy podnieść, że kwestia ta co prawda nie należy do kompetencji organów administracji, ale nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż kwestia zwrotu środków dofinansowania podlega reżimowi administracyjnemu, a nie cywilnemu, zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w zw. z § 32 ust. 2 umowy.

Pierwsza z powyższych regulacji stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Z kolei zgodnie z § 32 ust. 2 umowy spory związane ze zwrotem środków na podstawie przepisów u.f.p. nie podlegają właściwości sądu powszechnego.

Okoliczności stanowiące podstawę postępowania w sprawie o zwrot środków mogą stać się również podstawą rozwiązania umowy o dofinansowanie (tak jak stało się to w kontrolowanej sprawie), ale podejmowane przez instytucję zarządzającą, wskutek stwierdzenia tych okoliczności, czynności na obu wskazanych obszarach (administracyjnoprawnym i cywilnoprawnym), nie pozostają w żadnej zależności ani relacji. Z tego względu okoliczności związane z rozwiązaniem umowy nie będą miały prawnego znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek uzasadniających wydanie decyzji zwrotowej niezależnie od tego, że kwestie zasadności i prawidłowości rozwiązania umowy o dofinansowanie nie podlegają kontroli sądu administracyjnego (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 1086/13 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Dla zwrotu przekazanych kwot dofinansowania nie może mieć zatem znaczenia ocena skuteczności rozwiązania umowy (por.: wyrok o sygn. akt I GSK 1820/19 - dostępny w CBOSA).

Z powyższego względu rozstrzygnięcie sądu powszechnego w przedmiocie oceny skuteczności rozwiązania umowy nie było w kontrolowanym postępowaniu zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., stąd prawidłowo organy nie zawiesiły z tego względu postępowania i wydały stosowne decyzje, nie naruszając powyższego przepisu ani art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W ocenie Sądu ustalenia faktyczne organu są prawidłowe i zasadnie stanowiły podstawę do zastosowania przepisów skutkujących orzeczeniem obowiązku zwrotu określonej w zaskarżonej decyzji kwoty. Nie było przy tym potrzeby przeprowadzania dowodu wnioskowanego przez stronę, tj. dowodu z opinii biegłego, gdyż - jak zasadnie wskazał organ - weryfikacja przebiegu realizacji projektu i jego rozliczenia nie wymaga wiadomości specjalnych i organ dysponuje pełnym materiałem dowodowym (w tym umową o dofinansowanie, wnioskami o płatność, raportami kasowymi, wyciągami bankowymi i innymi dokumentami finansowymi), na podstawie którego jest w stanie samodzielnie dokonać jego analizy i stwierdzić prawidłową bądź nieprawidłową realizację projektu. Weryfikację realizacji projektu przeprowadzono prawidłowo, stwierdzając:

- realizację projektu bez należytej staranności, w szczególności przez dokonywanie nieuzasadnionych operacji na rachunku bankowym projektu i ponoszenie wydatków nieracjonalnie i nieefektywnie, naruszając § 20 ust. 1 umowy, a także podrozdziału 6.2 wytycznych;

- brak prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wydatków projektu w sposób przejrzysty, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z projektem, przez co naruszono § 7 ust. 1 umowy;

- nieprzedłożenie na wezwanie IP WRPO wyciągów bankowych z innych rachunków bankowych potwierdzających poniesienie wydatków ujętych we WoP, naruszając § 10 ust. 5 umowy;

- wykorzystanie środków z dofinansowania projektu niezgodnie z ich przeznaczeniem, dokonując nieuzasadnionych przelewów środków dofinansowania z rachunku bankowego projektu na inne rachunki bankowe, niezwiązane z realizacją projektu, czym naruszono § 8 ust. 5 umowy, zgodnie z którym nie można przeznaczyć otrzymanych transz dofinasowania na cele inne niż związane z projektem;

- naruszenie § 12 ust. 1 i 3 umowy wobec braku zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych na pisemne wezwanie IP WRPO, gdy zostało stwierdzone, że dofinansowanie otrzymane przez beneficjenta wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem obowiązujących procedur.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Stosownie do art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (m. in. środków Unii Europejskiej), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Jak wskazano w wyroku o sygn. akt I GSK 1052/21 (dostępny w CBOSA) owymi innymi procedurami w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. są m. in. procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu i w umowie o dofinansowanie projektu. Jest to pojęcie o bardzo szerokim znaczeniu, uzasadnione szczególnymi regułami ostrożności przy dysponowaniu środkami publicznymi. Wykładnia ta jest w doktrynie i orzecznictwie jednolita. W piśmiennictwie wskazuje się, że: "Analiza komentowanego przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca, posługując się nieostrym pojęciem procedury, miał na celu uwzględnienie wszelkich umów, regulacji i przepisów, do których stosowania zobowiązane będą organy państwa oraz inne instytucje uczestniczące w systemie wydatkowania środków europejskich. Termin "procedura" nie posiada bowiem definicji legalnej, jego zakres zaś jest bardzo pojemny (określić ją można np. jako "unormowany przepisami, zwyczajami sposób prowadzenia, załatwiania jakiejś sprawy" - por. M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, t. 2, Warszawa 1988, s. 926). Katalog przepisów wypełniających dyspozycję art. 184 ust. 1 u.f.p. jest w związku z tym szeroki, otwarty i - z uwagi na cykliczność tzw. perspektyw finansowych UE oraz środków przekazywanych przez państwa EFTA - zmienny. Można wyrazić pogląd, że mieszczą się w nim normy postępowania związane z wykorzystaniem środków europejskich, które mogą mieć zarówno charakter proceduralny, jak też ustrojowy lub materialny. (...) Należy także zgodzić się z poglądem wyrażanym w literaturze przedmiotu, że konsekwencją użycia przez ustawodawcę tak nieprecyzyjnego terminu jest przyjęcie założenia, że każde naruszenie obowiązujących procedur będzie wypełniało przesłankę warunkującą podjęcie działania przez instytucję odpowiedzialną przedmiotowo za rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu środków, ocena stanu faktycznego i prawnego może zaś zostać dokonana w oparciu na uznaniu administracyjnym (por.: W. Miemiec, w: Europejskie bezzwrotne źródła finansowania, s. 170), szczególnie, że w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie "procedury" przyjęło bardzo szeroki zakres, obejmujący zarówno przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak też wytyczne i różnorodne regulacje wynikające z systemów realizacji programów operacyjnych oraz umowy zawarte z beneficjentami (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 1546/12 i II GSK 249/13)." (por.: W. Misiąg (red.), Ustawa o finansach publicznych (w:) W. Misiąg (red.), Ustawa o finansach publicznych. Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2019, Komentarz do art. 184, teza 6).

W wyrokach sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że przez naruszenie procedur rozumie się m. in. realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie. Zatem to umowa o dofinansowanie opracowana w ramach systemu realizacji programu operacyjnego i wytyczne są dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Niedotrzymanie zaś warunków umowy zobowiązuje organ do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu (por.: wyroki o sygn. akt I GSK 1607/18, I GSK 1016/18 i I GSK 1384/18 - dostępne w CBOSA).

W świetle powyższego naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., może polegać także na naruszeniu postanowień umowy o dofinansowanie, w tym przez niezrealizowanie projektu objętego taką umową.

Zawarta przez skarżącą umowa określała szczegółowe zasady dofinansowania projektu, a także wynikające z nich prawa i obowiązki stron. Wyżej wskazano, które postanowienia umowy zostały przez skarżącą naruszone. W konsekwencji, w tak zaistniałym stanie faktycznym sprawy, organy orzekające w sprawie w sposób uprawniony uznały, że doszło do naruszenia procedur zawartych w umowie o dofinansowanie, której elementem był także projekt, na realizację którego przyznano skarżącej dofinansowanie.

Zasadnie również przyjęto, że na skutek naruszenia wyżej wskazanych postanowień umowy doszło do powstania szkody w budżecie Unii Europejskiej (art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006; Dz.U.UE.L.2013.347.320), dalej: "rozporządzenie 1303/2013").

Zgodnie z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 nieprawidłowość oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii przez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem.

W powyższym kontekście, odnosząc się do zarzutu skargi, należy podkreślić, że wydatkowanie środków z naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, powoduje nieuzasadniony wydatek dla budżetu Unii Europejskiej. Dla stwierdzenia nieprawidłowości nie jest zatem konieczne ustalenie powstania szkody. Wystarczające jest stwierdzenie, że naruszenie prawa wspólnotowego mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. W niniejszej sprawie organy trafnie uznały, że do takiego przypadku doszło (por.: prawomocny wyrok o sygn. akt V SA/Wa 1271/18 - dostępny w CBOSA).

Stwierdzenie naruszenia procedur określonych w umowie implikowało konieczność wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 u.f.p. Niewypełnienie przez stronę postanowień umowy powoduje bowiem po stronie organu konieczność odzyskiwania przez organ kwot podlegających zwrotowi i to wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Przepis art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. zawiera jednoznaczne unormowanie w tym zakresie i organ nie ma możliwości niezastosowania tej regulacji.

Postępowanie przeprowadzono prawidłowo, uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).