Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 820/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 67 § 1 i 3, 73, 220 § 3, 185 § 1, 197 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 404/24 o odrzuceniu skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 grudnia 2023 r. nr 1519/23 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 października 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 404/24 odrzucił skargę M. B., dalej "skarżący" na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 grudnia 2023 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z 16 lutego 2024r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 24 lipca 2024 r. wezwano skarżącego do wykonania zarządzenia z 16 lutego 2024 r., wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do wykonania wezwania zostało doręczone skarżącemu w trybie zastępczym, przewidzianym przez art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") 16 sierpnia 2024 r. Po sprawdzeniu w dokumentach księgowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczących opłat sądowych ustalono, że nie został uiszczony należny wpis od skargi, mimo upływu terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. W tej sytuacji Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.

Pismem z 31 października 2024 r. skarżący wniósł zażalenie na powyżej opisane postanowienie, zaskarżając je w całości oraz zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

a) art. 73 §1 p.p.s.a. przez dokonanie błędnej wykładni oceny stanu faktycznego w zakresie uznania, że wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone skarżącemu 16 sierpnia 2024 r., podczas gdy wezwanie zostało wysłane na nieprawidłowy adres. Sąd doręczył wezwanie na adres: ul. [...], tymczasem wskazany we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych adres to ul. [...];

b) art. 67 § 3 p.p.s.a. poprzez wysłanie korespondencji na nieprawidłowy adres skarżącego;

c) art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. stosowanych per analogiam poprzez oparcie zaskarżonego orzeczenia jedynie o część zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności nieuwzględnienie ustalenia nieprawidłowego adresu skarżącego do korespondencji znajdującego się w aktach sprawy;

d) art. 141 § 4 p.p.s.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera wszystkich elementów, o jakich mowa w tym przepisie, tj. nie zawiera należytego przedstawienia stanu sprawy.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarga została odrzucona na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie uzupełnił w terminie braku fiskalnego skargi.

Zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Warunkiem odrzucenia skargi w opisanej wyżej sytuacji jest bezskuteczny upływ ustawowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego do skargi. Oczywistym jest, że termin siedmiodniowy, rozpoczyna swój bieg dopiero z chwilą skutecznego doręczenia stronie wezwania. W przypadku, gdy stronie nie doręczono skutecznie wezwania, nie może w stosunku do niej rozpocząć biegu termin do uzupełnienia braków formalnych pisma, a w konsekwencji nie jest możliwe uchybienie terminowi, który nie rozpoczął się. Stosując rygor odrzucenia skargi, Sąd winien wykazać, że spełnione zostały wszystkie przesłanki do odrzucenia skargi, a więc również fakt, że strona, mimo prawidłowego wezwania, nie uzupełniła braku fiskalnego skargi, w wyznaczonym terminie, a argumentacja ta powinna znaleźć potwierdzenie w aktach sprawy.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy wezwanie do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego zostało prawidłowo skierowane do skarżącego.

W niniejszej sprawie skarżący zarzuca bowiem Sądowi pierwszej instancji, że nie zostało mu skutecznie doręczone wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, z uwagi kierowanie korespondencji na błędny adres.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja przedstawiona na tę okoliczność przez skarżącego pozwala uznać, że w niniejszej sprawie nie ziściły się przesłanki do zastosowania instytucji doręczenia zastępczego uregulowanej w art. 73 p.p.s.a.

Przepisy art. 73 § 1 – 4 p.p.s.a. stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. domniemania doręczenia przesyłki. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane przepisami próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce.

Zauważyć jednak należy, że korespondencja kierowana do skarżącego zarówno w sprawie głównej, jak w sprawie dotyczącej prawa pomocy kierowane były na adres ul.[...], [...] S., podczas gdy skarżący zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i piśmie z 22 marca 2024 r., uzupełniającym braki formalne skargi (k.18) wskazywał adres ul. [...], [...] S., dochowując tym samym obowiązku wskazanego w art. 70 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń, w tym adresu elektronicznego, lub siedziby.

W kontekście powyższych rozważań uznać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi, było przedwczesne. Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu.

W tej sytuacji Sąd I instancji powinien ponownie wezwać skarżącego do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, stosując podstawowe zasady doręczenia pism w postępowaniu sądowym, przewidziane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, kierując wezwanie na prawidłowy, tj. wskazany przez skarżącego adres do doręczeń.

Na marginesie Sąd wskazuje, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 67 § 3 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Skarżący występuje bowiem jako osoba fizyczna. Stosownie zaś do treści art. 67 § 1 p.p.s.a. jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu. Skarżący występuje w sprawie osobiście, zatem wszelka korespondencja winna być doręczona bezpośrednio do niego i na wskazany przez niego adres.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.