Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 586/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Protokolant: referent Ksawery Sobczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 29 czerwca 2023 r. nr SKO/RŚ-423/304/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Chocianów z dnia 12 maja 2023 r. nr DR.433.6.2023.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. P. (dalej: wnioskodawczyni, strona, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy (dalej: SKO, organ drugiej instancji) z dnia 29 czerwca 2023 r. (nr SKO/RŚ-423/304/2023), wydana na skutek odwołania strony od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Chocianów z dnia 12 maja 2023 r. odmawiającej stronie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej: u.ś.r.).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu 24 marca 2022 r. strona wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Chocianowie o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem S. J. (ur. [...] r.). Do wniosku strona dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ojca z dnia 6 marca 2023 r., na podstawie którego S. J. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, na stałe. Zgodnie z tym orzeczeniem, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 1 grudnia 2022 r., a niepełnosprawność istnieje od 18 kwietnia 2018 r. Jako symbol niepełnosprawności podano: 07-S – choroby układu oddechowego i krążenia, 10-N – choroby neurologiczne i 11-I inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego. Do wniosku strona załączyła także m.in. zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane dla potrzeb zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, na podstawie którego lekarz stwierdził: stan po udarze niedokrwiennym mózgu, naczyniopochodne uszkodzenie mózgu, zaburzenia funkcji poznawczych.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, obejmującego m.in. wywiad środowiskowy, organ pierwszej instancji orzekł o odmowie ustalenia stronie prawa do wnioskowanego świadczenia. Odmowę uwzględnienia wniosku organ uzasadniał treścią art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zwrócił nadto uwagę, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał, by strona zrezygnowała z zatrudnienia. W rozwinięciu tej ostatniej kwestii organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że 53-letnia wnioskodawczyni legitymuje się jedynie około 5 letnim stażem pracy. Od dnia 13 grudnia 2021 r. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Polkowicach jako osobą bezrobotna, bez prawa do zasiłku.

Od tej decyzji strona wniosła odwołanie.

Powołaną na wstępie decyzją SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.) i art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji co do tego, że przeszkodą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest data powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki. Wyjaśniło, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. należy interpretować w sposób zgodny z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji SKO wskazało natomiast na niespełnienie przesłanki z art.17 ust. 1 u.ś.r., tj. związku przyczynowego pomiędzy wykonywanymi czynnościami pielęgnacyjnymi a biernością zawodową strony. Uzasadniając to stanowisko organ drugiej instancji odnotował, że z treści wywiadu środowiskowego, ankiety wykonywanych czynności oraz oświadczeń strony wynika, że sprawowana przez nią opieka nad ojcem polega na: kąpieli (co drugi dzień), obcinaniu paznokci, strzyżeniu (według potrzeb), prowadzeniu do toalety (według potrzeb), smarowaniu kremami przeciw odparzeniom (2 razy dziennie), przygotowywaniu ubrań i ubieraniu (codziennie), pomocy podczas ćwiczeń fizycznych (raz dziennie), mierzeniu ciśnienia (2 razy dziennie), mierzeniu poziomu cukru (dwa razy dziennie), podawaniu leków (trzy razy dziennie), przygotowaniu i podawaniu posiłków (trzy razy dziennie), sprzątaniu, prasowaniu, praniu (codziennie), wizytach lekarskich (minimum raz w miesiącu), opłacaniu rachunków (raz w miesiącu), robieniu zakupów, realizacji recept (codziennie według potrzeb), załatwianiu spraw urzędowych (według potrzeb), ćwiczeniach rozwijających mowę, czytanie, pisanie i logiczne myślenie (codziennie po pół godzony), zawożeniu ojca do kościoła, wyjściu z ojcem na spacer, czuwaniu podczas snu.

W podsumowaniu tych ustaleń organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że sprawowana przez stronę opieka sprowadza się zasadniczo do pomocy przy czynnościach higienicznych, tj. przy kąpieli, myciu, goleniu, obcinaniu paznokci, czy też strzyżeniu włosów, przy ubieraniu się, nadto, na przygotowywaniu i podawaniu posiłków, podawaniu leków, mierzeniu ciśnienia. W razie potrzeby strona robi zakupy, sprząta, pierze, prasuje, umawia wizyty lekarskie, realizuje recepty, załatwia sprawy urzędowe. W ocenie Kolegium, taki zakres opieki nie stoi na przeszkodzie temu, by strona podjęła zatrudnienie (w formie umowy zlecenia, czy w niepełnym wymiarze etatu) godząc je jednocześnie ze sprawowaniem opieki. Sprawowana przez stronę opieka nie ma charakteru ciągłego, albowiem może być wykonywana o różnych porach dnia np. przed lub po pracy. Wnioskodawczyni w zasadzie nie wykonuje przy ojcu czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jego osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych (nie wymaga leczenia odleżyn, pielęgnacji przetok, karmienia przez sondę czy cewnikowania). Jednocześnie, szereg podstawowych czynności ojciec strony wykonuje samodzielnie albo przy nieznacznej pomocy córki. Porusza się w obrębie mieszkania (jedynie poza nim w towarzystwie opiekuna), jest w stanie samodzielnie jeść i pić (także spożywać lekarstwa), kontroluje swoje potrzeby fizjologiczne i nie wymaga pieluchomajtek (pampersów).

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego;

- art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędne ustalenie, że strona nie podejmuje zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad ojcem, w związku z czym zaistniała przesłanka do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;

- art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędne ustalenie, że zakres świadczonej opieki nie uzasadnia ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia.

W treści skargi strona podniosła, że zaprzestała poszukiwania pracy z powodu sprawowania osobistej i ciągłej opieki nad ojcem od jesieni 2022 r., kiedy to stan zdrowia ojca pogorszył się na tyle, że skarżąca postanowiła z nim zamieszkać. Nadmieniła, że w 2018 r. ojciec miał powikłania po udarze, jednak jego stan zdrowia był całkowicie inny w porównaniu do stanu od jesieni 2022 r. W związku z pogorszeniem się stanu zdrowia, ojciec uzyskał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe (wcześniej legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wniosek o nowy stopień niepełnosprawności został złożony w grudniu 2022 r.). Jak zaznaczyła, podczas wywiadu środowiskowego nikt o te kwestie jej nie pytał. Zarzuciła nadto, że organ drugiej instancji całkowicie pominął (znajdujący się w aktach sprawy) dowód w postaci skali Barthel wystawionej przez lekarza w dniu 30 grudnia 2022 r., w której specjalista określił poziom samodzielności na 40 punktów ze 100 możliwych. Wyjaśniła, że Międzynarodowa skala Barthel to narzędzie ankietowe służące do oceny stopnia samodzielności pacjenta. Ilość zdobytych w ankiecie punktów określa, czy chory kwalifikuje się do objęcia go opieką długoterminową. Jak wskazała, obecnie w Polsce, kryterium od jakiego przyznawane są świadczenia długoterminowe to 40 punktów w skali Barthel.

Zaakcentowała również zaburzenia funkcji poznawczych u ojca (brak orientacji w czasie i przestrzeni).

Na tej podstawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r. poz. 2492 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 poz. 259 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Kwestie sporne w sprawie koncentruję się wokół oceny, czy zasadnie organy administracji publicznej odmówiły stronie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem.

Sąd podziela zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., odmienną aniżeli przyjął organ pierwszej instancji orzekający w sprawie.

Co do zasady, zgadza się również Sąd z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji wykładnią art. 17 ust. 1 u.ś.r. Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzona przez Sąd przedwczesność oceny, że strona nie spełnienia przesłanek normatywnych do ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem.

Przesłanki do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały uregulowane w treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jak stanowi powołany przepis, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka,

4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego

- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z powołanego przepisu wynika, że o świadczenie pielęgnacyjne może wystąpić osoba z kręgu podmiotów enumeratywnie w nim wymienionych jako uprawnione, która wykaże, że zachodzi związek przyczonowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą takiej opieki wymagającą.

W sprawie okolicznością bezsporną jest to, że skarżąca jako córka osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze stwierdzonym wymogiem "konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji", spełnia kryteria podmiotowe do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad S. J.

Istota sporu w sprawie koncentruje się wokół charakteru sprawowanej opieki i wyznaczników pozwalających uznać charakter sprawowanej opieki za uzasadniający przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ drugiej instancji, nie kwestionując samej zasadności i konieczności sprawowania opieki nad schorowanym ojcem strony jednocześnie uznał, że w sprawie nie występuje związek przyczyno-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a sprawowaną opieką. Do takiej konstatacji organ doszedł analizując zakres czynności opiekuńczych, jakie strona wykonuje przy ojcu, ocenionych przez organ jako sprowadzające się głównie do prowadzenia gospodarstwa domowego. Zdaniem SKO, opieka strony nie ma charakteru ciągłego, albowiem może być wykonywana o różnych porach dniach, np. przed lub po pracy. W ramach przedstawionej w zaskarżonej decyzji argumentacji, SKO zwróciło jednocześnie uwagę na to, że szereg podstawowych czynności ojciec strony wykonuje samodzielnie, albo przy nieznacznej pomocy córki. Jak argumentowało, ojciec strony samodzielnie porusza się w obrębie mieszkania (jedynie poza nim w towarzystwie opiekuna), jest w stanie samodzielnie jeść i pić (także spożywać lekarstwa), kontroluje swoje potrzeby fizjologiczne i nie wymaga pieluchomajtek (pampersów).

Zdaniem Sądu, konkluzja organu drugiej instancji o braku istotnego związku pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a czynnościami opiekuńczymi nad ojcem jest na tym etapie sprawy co najmniej przedwczesna, albowiem materiał dowodowy sprawy prowadzi do niespójnych ustaleń faktycznych, które powinny zostać wyjaśnione w toku ponownego rozpoznania sprawy. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, związek przyczynowo-skutkowy w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. zachodzi wówczas, gdy wymiar i charakter osobistej opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i – systematyczny współudział – w postępowaniu leczniczym, rahabilitacyjnym oraz edukacyjnym jest na tyle absorbujący, że uniemożliwia opiekunowi podjęcie lub kontynuowanie zatrudnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2133/22). Weryfikując istnienie tego rodzaju związku, istotnego znaczenia nabiera więc stan zdrowia oraz stan stopnia samodzielności osoby wymagającej opieki.

Jak wynika z treści wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia strony, jej ojciec jest po udarze mózgu z niedowładem lewostronnym. Udar ojca miał miejsce w 2018 r., oraz bezspornie, wnioskodawczyni do 30 listopada 2021 r. była osobą aktywną zawodowo. Zgodnie z jej wyjaśnieniami przedstawionymi w skardze (częściowo sygnalizowanymi w odwołaniu), stan zdrowia ojca na jesieni 2022 r. uległ pogorszeniu. Konsekwencją tego stanu rzeczy była decyzja strony o wspólnym zamieszkaniu z ojcem, nadto również, decyzja o wystąpieniu z wnioskiem (w grudniu 2022 r.) o ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności ojca, w miejsce dotychczasowego orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń faktycznych, orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności na podstawie wniosku z dnia 2 grudnia 2022 r. ojciec strony uzyskał w dniu 6 marca 2023 r. Orzeczenie to zostało wydane na stałe. Jako symbol przyczyny niepełnosprawności wskazano w nim 07-S 10-N 11-I. Odnotowano, że niepełnosprawność istnieje od 18 kwietnia 2018 r., zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 1 grudnia 2022 r. Co ważne, do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego strona dołączyła nie tylko wspomniane orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o niepełnosprawności z dnia 6 marca 2023 r., ale i inne dokumenty, w tym przede wszystkim Kartę ocenę stanu pacjenta według skali Barthel, sporządzoną w dniu 30 grudnia 2022 r. Z opisu przyznanych ojcu strony punktów w skali Bathel (odpowiadających stopniu samodzielności poszczególnych czynności) wynika w szczególności, że wprawdzie ojciec strony może samodzielnie siedzieć, to jednak przy przemieszczaniu się z łóżka na krzesło i z powrotem potrzebuje pomocy osoby trzeciej. Potrzebuje pomocy przy ubieraniu się, ale część czynności może wykonać bez pomocy. Częściowo potrzebuje pomocy przy korzystaniu z toalety (WC). Zdarzają mu się sytuacje przypadkowego, bezwiednego oddawania stolca i moczu.

Analizując treść ustaleń jakie poczynił pracownik socjalny w trakcie przeprowadzonego w dniu 19 kwietnia 2023 r. wywiadu środowiskowego nie można nie zauważyć, że wspomniane ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu podopiecznego strony nie zostały uwzględnione, ani też stwierdzone (ustalone) podczas wywiadu, który – co należy podkreślić – stanowi zasadnicze źródło ustaleń faktycznych w sprawie, a przy tym, ustaleń istotnych z punktu widzenia spełnienia przesłanek do przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. Z ankiety wywiadu środowiskowego wynika jedynie, że ojciec strony ma lewostronny paraliż po udarze, ma problemy z komunikowaniem się (głuchota obu uszu), z pamięcią świeżą oraz wzrokiem. Porusza się tylko w obrębie mieszkania, na krótkie spacery wychodzi tylko z osobą towarzyszącą. Ustalając zakres czynności opiekuńczych jakie strona wykonuje przy ojcu, w ankiecie wywiadu odnotowano, że codzienna opieka strony polega na: pomocy przy czynnościach pielęgnacyjnych (kąpiel, mycie, przebieranie, golenie, obcinanie paznokci), przygotowywaniu posiłków (śniadania, obiadu, kolacji), pilnowaniu zażywania leków, realizowaniu recept, dbaniu o bezpieczeństwo ojca.

Mając na uwadze takie (ogólne) ustalenia pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad, uzupełnione o treść oświadczenia strony oraz wypełnioną przez nią ankietę czynności wykonywanych podczas opieki nad ojcem, organ drugiej instancji przyjął w zaskarżonej decyzji, że czynności opiekuńcze jakie strona wykonuje przy ojcu zasadniczo sprowadzają się do czynności wchodzących w skład prowadzenia gospodarstwa domowego. Pomoc świadczona ojcu, jakkolwiek niezbędna, nie ma charakteru opieki ciągłej i tak intensywnej by strona nie mogła podjąć zatrudnienia np. w formie zlecenia, umowy agencyjnej, czy w niepełnym wymiarze czasu pracy (na ½ czy ¾ etatu).

W ocenie Sądu, ustalenia faktyczne poczynione w zaskarżonej decyzji ocenić należy za przedwczesne, albowiem są one niespójne z tym, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, a w każdym razie, nie obejmujące wszystkich kwestii, jakie należało zweryfikować podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego mając na uwadze całokształt dokumentów jakie na poparcie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przedłożyła skarżąca. Należy w tym miejscu dostrzec, że kwestia możliwości samodzielnego przemieszczania się ojca strony z łóżka na krzesło i z powrotem nie była analizowana podczas wywiadu, choć na istniejące ograniczenie w tym zakresie wskazuje wspomniana Karta oceny stanu pacjenta według skali Barthel. Podobnie, podczas wywiadu nie była szczegółowo analizowana kwestia stopnia i rodzaju pomocy, jakiej potrzebuje ojciec strony przy korzystaniu z toalety (WC), choć konieczność tego rodzaju pomocy bezsprzecznie wynika ze wspomnianej Karty oceny stanu pacjenta według skali Barthel. W kontekście odnotowanej w tej Karcie potrzeby udzielania podopiecznemu strony częściowej pomocy przy ubieraniu się należy wskazać na braki materiału dowodowego w zakresie ustaleń, czy ojciec strony pozostaje samodzielny nie tylko w kwestii "załatwiania potrzeb fizjologicznych", ale i przy "obsłudze", jaka zwykle związana jest z realizacją tego rodzaju potrzeb (możliwość samodzielnego zdjęcia i nałożenia bielizny oraz spodni). Czego również nie można nie zauważyć, w toku wywiadu środowiskowego pracownik socjalny ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że ojciec strony ma lewostronny niedowład, nie dociekając (a przynajmniej brak jest utrwalenia w aktach sprawy jego ustaleń w tym zakresie), czy niedowład ten dotyczy obu kończyn po lewej stronie ciała, czy też tylko kończyny górnej albo dolnej, oraz jaki jest wpływ tego niedowładu na kwestię możliwości samodzielnego podnoszenia się z miejsca (krzesła, łóżka, fotela, kanapy) i siadania. Nadto również, czy niedowład ten pozostaje w jakimkolwiek związku (jeśli tak to na ile) z możliwością samodzielnej przez niego obsługi podczas spożywania posiłków i picia oraz załatwiania potrzeb fizjologicznych.

Najpewniej, ustalając, że ojciec strony jest samodzielny jeśli chodzi o kwestie potrzeb fizjologicznych oraz spożywania posiłków organ kierował się treścią ankiety o zakresie czynności, jaką wypełniała strona i która to ankieta znajduje się w aktach sprawy. Nie można natomiast nie dostrzec, że podane w ankiecie czynności jakich potencjalnie może wymagać osoba dotknięta znacznym stopniem niepełnosprawności w niektórych przypadkach można ocenić jako sformułowane w sposób bardzo ogólny, nie dający rzeczywistego obrazu stopnia ograniczenia. Tym bardziej, że rolą osoby wypełniającej ankietę (w tym przypadku wnioskodawczyni) było jedynie podanie częstotliwości tych czynności. Przykładowo, rubryka dotycząca czynności określonej jako "prowadzenie do toalety, podmywanie" ma taki właśnie ogólny charakter. Co więcej, udzielona przez stronę odpowiedź "według potrzeb" nie precyzuje szczegółowo zakresu pomocy udzielonej w tym względzie. Podobnie, ogólny charakter ma podana w ankiecie nazwa czynności "przygotowanie posiłków, podawanie posiłków", z której nie wynika, czy chodzi o pomoc jedynie w przygotowaniu i podaniu posiłków, czy także o pomoc przy karmieniu.

Wypada w tym miejscu przypomnieć, że rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz uzasadnienie w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. wydanej decyzji. Przepis art. 9 k.p.a. ustanawia zakaz wykorzystywania przez organy administracji nieznajomości prawa przez obywateli. Natomiast art. 8 k.p.a. ustanawia zasadę budowania zaufania do władzy publicznej. Na podstawie art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Odnosząc się końcowo do pomieszczonej w zaskarżonej decyzji argumentacji organu, że po udarze ojca strona była w stanie godzić opiekę nad nim z zatrudnieniem należy podnieść, że w treści skargi strona wyjaśniła, że w czasie kiedy była aktywna zawodowo jej ojciec legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (kopię takiego orzeczenia strona dołączyła do skargi). Pogorszenie stanu zdrowia ojca nastąpiło jesienią 2022 r. W dniu 6 marca 2023 r. ojciec strony uzyskał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydane na stałe. Jakkolwiek zatem w chwili uzyskania przez ojca orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności strona nie była aktywna zawodowo (od 13 grudnia 2021 r. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna), co niewątpliwie wyklucza w sprawie spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki, to trzeba jednocześnie pamiętać, że norma z art. 17 ust. 1 u.ś.r. obejmuje nie tylko przesłankę rezygnacji z zatrudnienia, ale i przesłankę jego niepodejmowania z uwagi na konieczność opiekowania się niepełnosprawnym członkiem rodziny w zakresie wykluczającym możliwość podjęcia zatrudnienia w jednej z form wskazanych w art. 3 pkt 22 u.ś.r.

Stwierdzając, że doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. (poprzez przedwczesną odmowę przyznania stronie wnioskowanego świadczenia) Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. Rzeczą organów jest przeprowadzenie wyczerpujących i niesprzecznych ze zgromadzonymi dowodami ustaleń faktycznych w zakresie istotnym dla zastosowania normy prawa materialnego, a następnie dokonanie oceny, czy skarżąca spełnia przesłanki ustawowe do przyznania jej wnioskowanego świadczenia.