Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1284/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 609
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
article: art. 4 ust. 1 i 2,  art. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1461
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych - t.j.
article: art. 8 ust. 1,  art. 96 ust. 2 i 4
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi Gminy Poręba na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 25 lipca 2024 r. nr NPII.4131.1.642.2024 w przedmiocie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania prawa pomocy w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności oraz odstąpienia od żądania zwrotu wydatków w zakresie dożywiania w formie posiłku albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych w ramach wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Śląski (dalej – Wojewoda, organ nadzoru) zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 25 lipca 2024 r. nr NPII.4131.1.642.2024, działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 609 z późn. zm. – dalej u.s.g.), stwierdził nieważność w całości uchwały nr II/19/24 Rady Miasta Poręba z dnia 24 czerwca 2024 r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności oraz odstąpienia od żądania zwrotu wydatków w zakresie dożywiania w formie posiłku albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych w ramach wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028 (dalej – uchwała pomocowa), jako sprzecznej z art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1461 z późn. zm. – dalej u.o.a.n.) w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).

W jego motywach organ nadzoru wskazał, że Rada Miasta Poręba w § 4 uchwały pomocowej postanowiła, że podlega ona publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego i wchodzi w życie z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2024 r. Jak następnie zauważono została ona zamieszczona w Dzienniku Urzędowym z dnia 1 lipca 2024 r. pod poz. 4619.

W dalszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego - powołując się na art. 4 i art. 5 u.o.a.n. - podniesiono, że ogłaszanie aktów normatywnych następuje z co najmniej 14-dniowym vacatio legis. Wskazano również, że przy zachowaniu określonych we wspomnianych przepisach przesłanek dopuszcza się: 1) skrócenie vacatio legis poniżej 14 dni, 2) pominięcie vacatio legis, 3) nadanie aktowi wstecznej mocy obowiązującej. Zastosowanie ostatniego z odstępstw – jak zauważył Wojewoda – tj. nadanie aktowi wstecznej mocy obowiązującej, wymaga spełnienia przesłanek wskazanych dla skrócenia oraz dla pominięcia vacatio legis, a więc musi zaistnieć uzasadniony przypadek i ważny interes państwa, a ponadto okoliczność z art. 5 u.o.a.n. - niesprzeczności z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Jak zaznaczył Wojewoda, to obowiązkiem organów w przypadku korzystania z tej instytucji prawnej jest podanie faktycznego i prawnego uzasadnienia, że pomimo działania wstecz aktu normatywnego będzie on realizował zasady demokratycznego państwa prawa. Tymczasem, w ocenie organu nadzoru, "sytuacja geopolityczna" wskazana w uzasadnieniu uchwały, nie spełnia warunku z art. 5 u.o.a.n.

Podkreślono jednocześnie, że uchwała Nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028 (dalej uchwała rządowa) została opublikowana w Monitorze Polskim z dnia 23 sierpnia 2023 r. i weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Zatem w ocenie Wojewody, jednostki samorządu terytorialnego, w tym także Gmina Poręba miały odpowiednio dużo czasu na przygotowanie stosownych przepisów prawa miejscowego zapewniających stosowanie przedmiotowej uchwały z początkiem 2024 r.

Wojewoda wskazał ponadto, że nadanie uchwale pomocowej wstecznej mocy obowiązującej nie miałoby bezpośredniego wpływu na wydane przed dniem podjęcia tej uchwały ostateczne decyzje w sprawie przyznania albo odmowy przyznania zasiłków celowych na zakup posiłku lub żywności, ani też na decyzje wydane w sprawie zwrotu wydatków za świadczenia przyznane w formie posiłku lub świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Ostatecznym decyzjom administracyjnym przysługuje bowiem domniemanie ważności, zgodnie z wynikającą z art. 16 k.p.a. zasadą trwałości decyzji administracyjnych.

Konkludując organ nadzoru stanął na stanowisku, że opisane uchybienie należą do kategorii istotnych naruszeń prawa, co uzasadniało stwierdzenie nieważności uchwały pomocowej.

Rada Miasta, zastępowana przez Burmistrza Miasta Poręba (dalej – Burmistrz Miasta), reprezentowanego przez radcę prawnego, powołując się na art. 98 ust. 1 i 3 u.s.g., wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 25 lipca 2024 r., zarzucając mu naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 u.o.a.n. w związku z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 901 z późń. zm. – dalej u.p.s.) poprzez błędne stwierdzenie, że organ stanowiący Gminy nie uzasadnił właściwie konieczności zastosowania wstecznego działania skutków uchwały pomocowej, przez co naruszył zasadę lex retro non agit, wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego, podczas gdy takie uzasadnienie istniało i zostało wyartykułowane, a nade wszystko realnie spełnione zostały przesłanki do nadania uchwale pomocowej wstecznej mocy.

Wobec tego zarzutu pełnomocnik Burmistrza Miasta wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

W uzasadnieniu skargi przede wszystkim zwrócono uwagę, że art. 5 u.o.a.n. nie wyklucza pod pewnymi warunkami nadania aktowi normatywnemu mocy wstecznej. Następnie stwierdzono, że uchwała pomocowa nie pozostaje w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego już z faktu, iż w sposób wyraźny określa dzień jej wejścia w życie. Poza tym przyznaje ona obywatelom prawo w postaci uprawnienia do korzystania z pomocy społecznej. Podwyższenie natomiast kryterium dochodowego spowodowało, że ze świadczeń realizowanych w trybie uchwały rządowej może korzystać szersze grono uprawnionych. Taka decyzja – jak podkreślił to pełnomocnik Burmistrza Miasta - wynikała ze świadomości organu pomocy społecznej co do obecnej sytuacji ekonomicznej panującej w kraju, ale i również z konieczności uwzględnienia aktualnej sytuacji geopolitycznej. Jednocześnie pełnomocnik Burmistrza Miasta nie zgodził się z tezą rozstrzygnięcia nadzorczego, że uchwała pomocowa nie zawiera uzasadnienia dla zastosowania art. 5 u.o.a.n. Mianowicie, wbrew temu co stwierdził Wojewoda, sytuacja geopolityczna nie jest jedyną okolicznością umożliwiającą nadanie uchwale mocy wstecznej. Przede wszystkim uzasadniającą takie działanie jest okoliczność, że uchwała nie nakłada na obywateli żadnych obowiązków, czy też konieczności ponoszenia ciężarów oraz że takie działanie ma na celu poszerzenie grona osób uprawnionych do pomocy społecznej w zakresie dożywiania. Niemniej jednak uznano, że dosyć niepewna sytuacja geopolityczna oraz zmiany w gospodarce kraju również uzasadniają nadanie uchwale pomocowej mocy wstecznej, ponieważ wszystkie skutki, które ma ona wywołać nakierowane są na zwiększenie uzasadnionej i celowej pomocy osobom potrzebującym. Skarżąca wskazała ponadto, iż na poziomie lokalnym interes państwa powinien być interpretowany odpowiednio do skali lokalnej oraz poziomu potrzeb określonej wspólnoty samorządowej, a poprawienie sytuacji dzieci z rodzin najuboższych jak najbardziej wpisuje się w cele programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028 oraz pomoc społeczną realizowaną przedmiotową uchwałą rządową. Konkludując uznano, że uchwała pomocowa realizuje zasadę demokratycznego państwa prawnego ze szczególnym uwzględnieniem zasady sprawiedliwości społecznej, a tym samym nadanie jej mocy wstecznej jest zgodne z art. 5 u.o.a.n. Zauważono przy tym, że uchwała rządowa obowiązuje od 1 stycznia 2024 r. stąd tym bardziej uznano, że zasadnym i usprawiedliwionym jest podwyższenie kryterium właśnie od 1 stycznia 2024 r. Końcowo zasygnalizowano, że w tożsamym przypadku w Gminie [...], organ nadzoru nie stwierdził nieważności uchwały wydanej w tym samym przedmiocie.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Dodatkowo wysnuł przypuszczenie, że przyjęcie uchwały pomocowej z datą wsteczną było podyktowane tym, że Gmina Poręba od stycznia 2024 r. przyznawała w sposób nieuprawniony pomoc w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028, osobom, których dochód przekraczał próg kryterium dochodowego, co skutkować może obowiązkiem zwrotu dotacji uzyskanej na ten cel. Organ nadzoru zauważył również, że uchwała w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego w ramach realizacji tego samego programu, lecz za wcześniejszy okres, została podjęta przez Radę Miasta w styczniu roku początkowego dla realizacji wsparcia. Odnosząc się z kolei do twierdzenia, że Wojewoda nie zareagował na naruszenie tego samego typu w uchwale Rady Miasta [...], wyjaśniono przede wszystkim, że uchwała ta wydana została w dniu 25 stycznia 2024 r. Ponadto wskazano, że brak rozstrzygnięcia nadzorczego nie oznacza legalności takiego aktu prawa miejscowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 25 lipca 2024 r. nr NPII.4131.1.542.2024, którym stwierdzono nieważność całej uchwały nr II/19/24 Rady Miasta Poręba z dnia 24 czerwca 2024 r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności oraz odstąpienia od żądania zwrotu wydatków w zakresie dożywiania w formie posiłku albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych w ramach wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028, jako sprzecznej z art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 u.o.a.n. w związku z art. 2 Konstytucji RP.

Przystępując do rozważań dotyczących zasadności stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta, podnieść należy, że w myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Z kolei zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Zestawienie tych dwóch przepisów prowadzi do wniosku, że wyłącznie istotne naruszenie prawa może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy.

Ustawodawca nie wyjaśnił przy tym co należy rozumieć przez "istotne naruszenie prawa". W judykaturze wypracowano stanowisko, że do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 1068/18, Lex nr 2645475). Za istotne naruszenie prawa uznać należy uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r. sygn. akt P 9/02). Może ono polegać na naruszeniu prawa materialnego albo procesowego, o ile naruszenie norm procesowych mogło mieć wpływ na materialne ukształtowanie treści aktu (zob. A. Matan. Art. 91. W: Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2018). Ponadto zwraca się uwagę, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić wówczas, gdy uchwała pozostaje w sprzeczności z normą prawną, która jest oczywista i wynika wprost z treści przepisu prawa. Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego (zob. wyrok WSA w O. z dnia 13 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 691/19, Lex nr 2742566).

Jako przyczynę stwierdzenia nieważności wskazanego aktu prawa miejscowego wskazano naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 u.o.a.n. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.a.n. akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Z kolei w myśl art. 4 ust. 2 u.o.a.n. w uzasadnionych przypadkach akty normatywne mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym.

Z uregulowań tych, jak również z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), należy wywieść regułę działania prawa na przyszłość. Nie jest to jednak zasada o charakterze bezwzględnym. Mianowicie w art. 5 u.o.a.n. stwierdza się, że przepisy art. 4 u.o.a.n. nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. W literaturze m.in. Grzegorz Wierczyński stoi na stanowisku, że chodzi tu o działające pro futuro (na przyszłość) przepisy nakazujące stosowanie określonych norm do oceny stanów faktycznych, które miały miejsce w przeszłości, lub do oceny skutków takich stanów (zob. G. Wierczyński [w:] Komentarz do ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych [w:] Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2016, art. 5).

W wielu orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że zakaz lex retro non agit nie ma charakteru bezwzględnego, absolutnego i w sytuacjach nadzwyczajnych ustawodawca może od niego odstąpić (zob. np. wyrok TK z dnia 24 października 2000 r. sygn. akt K 12/00, OTK 2000, nr 7, poz. 255). Odstępstwo od tej zasady jest dopuszczalne wtedy, gdy "jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej, ocenionej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji" (zob. np. wyrok TK z dnia 31 stycznia 2001 r. sygn. akt P 4/99, OTK 2001, nr 1, poz. 5), "a jednocześnie realizacja tej zasady nie jest możliwa bez wstecznego działania prawa" (zob. np. wyrok TK z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. akt K 27/00, OTK 2001, nr 2, poz. 29). "Im bardziej intensywna jest ingerencja prawodawcy w sferę stosunków prawnych ukształtowanych w przeszłości, tym większa musi być waga wartości konstytucyjnych uzasadniających taką ingerencję" (wyrok TK z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt SK 19/06, OTK-A 2007, nr 4, poz. 37). Zakaz lex retro non agit dotyczy zwłaszcza przepisów normujących prawa i obowiązki obywateli, jeżeli prowadzi to do pogorszenia ich sytuacji w stosunku do stanu poprzedniego (zob. np. orzeczenie TK z dnia 19 października 1993 r. sygn. akt K 14/92, wyrok TK z dnia 31 stycznia 2001 r. sygn. akt P 4/99).

W świetle tych uwag należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, że w kontrolowanym przypadku doszło do naruszenia zasady lex retro non agit. Jednak prawidłowości tego twierdzenia nie należy upatrywać tylko i wyłącznie w ogólności uzasadnienia uchwały pomocowej. Samo bowiem wskazanie przez organ uchwałodawczy na potrzebę rozszerzenia grona osób objętych wsparciem w ramach Programu "Posiłek w szkole i w domu" zasługuje na pełną akceptację. Trudno polemizować ze słusznością takiego celu. Jednak należy mieć na uwadze możliwości prawne urzeczywistnienia takich założeń. W tym kontekście należy wskazać, że realizacja Programu "Posiłek w szkole i w domu" nie polega na niekontrolowanym wydawaniu posiłków, produktów żywnościowych, czy też wypłacie środków pieniężnych z przeznaczeniem na zakup żywności. Uzyskanie takiej pomocy przez daną osobę wymaga uzyskania decyzji o przyznaniu zasiłku celowego (art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.). Podkreślić w tym miejscu należy, że o przyznaniu, rodzaju i rozmiarze świadczenia przesądzają aktualne potrzeby wnioskodawcy (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1155/10, Lex nr 744940). Wynika to z istoty pomocy społecznej, że świadczenia przyznawane są w celu zaspokajania aktualnych potrzeb, w konkretnej sytuacji faktycznej. Pomoc nie może być przyznawana ogólnie na przyszłość, ani na zaspokojenie potrzeb istniejących w przeszłości, na realizację których nie przyznano świadczenia.

Oznacza to, że nadanie mocy wstecznej uchwale pomocowej nie pozwalałoby i tak na udzielenie za okres wsteczny wsparcia w ramach przedmiotowego Programu osobom, których dochód przekraczał kryterium dochodowe z art. 8 ust. 1 u.p.s., ale nie był wyższy niż jego dwukrotności. Jak podkreślono wcześniej, pomoc społeczna nie może służyć zaspokajaniu potrzeb z przeszłości, nawet jeżeli byłyby one uzasadnione. Zatem przyjęcie słuszności zastosowania w niniejszym przypadku art. 5 u.o.a.n. byłoby contra legem względem ustawie o pomocy społecznej.

Zwrócić jeszcze należy uwagę na § 2 uchwały pomocowej. Stanowi on, że: "Odstępuje się od żądania zwrotu wydatków na świadczenia w formie posiłku oraz świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych dla osób i rodzin wymienionych w Uchwale Nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028 (M.P. z 2023 r. poz. 881) jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej, dochód osoby w rodzinie nie przekracza wysokości 200% zweryfikowanego kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej." Sugeruje on, że Gmina przed przyjęciem uchwały pomocowej udzieliła pomocy ze środków pochodzących z Programu "Posiłek w szkole i w domu" osobom, które nie spełniały kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 u.p.s. Wprowadzając § 2 uchwały pomocowej, Rada Miasta najprawdopodobniej zamierzała wszystkie te osoby zwolnić z obowiązku zwrotu równowartości udzielonego wsparcia.

Podstawą do wprowadzenia tego przepisu był wskazany w podstawie prawnej uchwały pomocowej art. 96 ust. 4 u.p.s. Stanowi on, że rada gminy określa, w drodze uchwały, zasady zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej, o których mowa w art. 96 ust. 2 u.p.s., będących w zakresie zadań własnych. Z kolei zgodnie z art. 96 ust. 2 u.p.s. wydatki na usługi, pomoc rzeczową, posiłki, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu podlegają zwrotowi w części lub całości, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do zwrotu wydatków przekracza kwotę kryterium dochodowego.

Organ nadzoru nie dostrzegł, że art. 96 ust. 4 u.p.s. w związku z art. 96 ust. 2 u.p.s. nie może stanowić dla rady gminy podstawy prawnej do podjęcia uchwały w sprawie zasad zwrotu wydatków objętych rządowym Programem "Posiłek w domu i w szkole" z tego względu, że z żadnego przepisu uchwały rządowej nie wynika, że wydatki te są przyznawane pod warunkiem zwrotu. Brak jest zatem podstaw prawnych, aby zasady zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej, o których mowa w art. 96 ust. 2 u.p.s., będących w zakresie zadań własnych gminy, rozciągać na pomoc udzielaną w ramach programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu". Niezależnie od tego zauważyć należy, że każdy przypadek nałożenia obowiązku zwrotu pomocy wymaga indywidualnej oceny i rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Delegacja ustawowa z art. 96 ust. 4 u.p.s. nie daje uprawnienia do dokonania zwolnienia z obowiązku zwrotu pomocy w formie generalnej, tj. przepisu zawartego w akcie prawa miejscowego. Konkludując zasadnym jest stwierdzenie, że sfomułowanie przepisu § 2 wykracza poza ramy delegacji ustawowej z art. 96 ust. 4 u.p.s.

Reasumując powyższe Sąd stwierdza, że uchwała pomocowa w zakresie § 2 jest sprzeczna z delegacją ustawową zawartą w art. 96 ust. 4 u.p.s. Z kolei nadanie tej uchwale mocy wstecznej w sposób istotny uchybia art. 5 u.o.a.n. Dodać należy, iż samo stwierdzenie nieważności wspomnianego § 2, a także części § 4 uchwały pomocowej, tj. "i wchodzi w życie z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2024 roku", nie pozwala na pozostawienie uchwały pomocowej w pozostałym zakresie w obrocie prawnym. Wpływa na to fakt, że zmodyfikowany w powyższy sposób przepis § 4 uchwały pomocowej nie pozwalałby na określenie daty wejścia w życie tego aktu prawa miejscowego.

W tym stanie rzeczy Sąd postanowił oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).