Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 940/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1, 2, 3, 5-7, art. 124b
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 977
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 23 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Asesor sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 roku. sprawy ze skargi Ł. D. i W. D. na decyzję Wojewody z dnia 14 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 10 maja 2022 r., E. G. (dalej również jako: "wnioskodawca", "inwestor", "uczestniczka postępowania") wystąpiła do Starosty [...] o wydanie w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm. – w skrócie: "u.g.n.") decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], oznaczonej ewidencyjnym numerem działki [...], o powierzchni 0,8500 ha, o założonej KW nr [...], stanowiącej własność W. i Ł. D. (dalej jako: "strona", "skarżący"). Inwestor poinformował, że inwestycja ma polegać na budowie linii kablowej średniego napięcia 15 kV, na terenie działek o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], obręb [...], gm. [...] i została ona zatwierdzona decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [...] z dnia 2 kwietnia

2021 r.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż potrzeba rozbudowy sieci średniego napięcia 15kV powstała m.in. na skutek wniosku o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej nowego odbiorcy. Zwrócono uwagę, że inwestor przewiduje konieczność stopniowej budowy sieci kablowej średniego napięcia 15kV, aby w przyszłości móc ją wykorzystać w coraz to większym stopniu i docelowo zastąpić pewne odcinki linii napowietrznych liniami kablowymi. Przebudowa istniejących sieci napowietrznych na nowoczesną sieć kablową jest niemałym wyzwaniem inwestycyjnym i nierealne jest zrealizowanie takiej przebudowy jednoetapowo, dlatego też rozbudowę sieci realizuje się, np. przy okazji przyłączenia nowych odbiorców. Obecnie zamierzeniem projektowym jest budowa odcinka linii kablowej średniego napięcia 15kV o długości maksymalnej 600 m. Przyjęta polityka zaowocuje w przyszłości dużo niższą awaryjnością oraz możliwością zasilania dużej grupy odbiorców bez przerw w dostawie energii elektrycznej. Projektowana linia kablowa ma zostać wybudowana od istniejącego słupa nr [...] na działce nr [...] do projektowanego rozgałęźnika kablowego średniego napięcia 15kV na działce nr [...]. Przewiduje się budowę rozgałęźnika kablowego, który będzie przystosowany do wyprowadzenia w przyszłości kolejnego odcinka linii kablowej [...]

Zauważono również, że właściciele W. i Ł. D. nie wyrażają zgody na realizację wyżej wspomnianej inwestycji zarówno w formie opisanej powyżej, jak i w inny sposób przedstawiony szczegółowo w toku prowadzonych rokowań. Wskazano, że mając na uwadze, iż skarżący są również właścicielami działek sąsiednich (tj. [...], [...]) w ramach kompromisu została złożona im również propozycja likwidacji linii napowietrznej [...] na ich działkach i budowę linii kablowej [...] To rozwiązanie powodowałoby wydłużenie projektowanej linii kablowej 15kV o niespełna 300 m, co w odniesieniu do pierwotnych założeń inwestora stanowiłoby zwiększenie zakresu zadania o 50%. Linia kablowa [...] mogłaby zostać poprowadzona wzdłuż granicy z działką nr [...], co przy jednoczesnej likwidacji linii napowietrznej spowodowałoby znaczne korzyści dla strony, gdyż zyskaliby wówczas teren pod ewentualne przyszłe inwestycje. Przy obecnym przebiegu linii napowietrznej na działce [...] jakakolwiek zabudowa jest w sposób znaczący ograniczona. Warunkiem realizacji zadania w taki sposób było jednak zawarcie nieodpłatnej służebności przesyłu na rzecz inwestora. Wskazano, że wobec braku akceptacji powyższego rozwiązania, pismem z dnia 4 stycznia 2021 r. przedstawiono realizację w sposób zgodny z pierwotnymi założeniami i zaproponowano kwotę jednorazowego odszkodowania w wysokości [...] zł. Strona nie wyraziła zgody na propozycję. W kolejnej korespondencji zaoferowano kwotę [...]zł, jednak i ta propozycja nie została zaakceptowana. Uznano, że wszelkie próby podjęcia rokowań zakończyły się niepowodzeniem.

Starosta [...] decyzją z 22 czerwca 2022 r., znak: [...], ograniczył sposób korzystania z części powołanej na wstępie nieruchomości stanowiącej własność W. i Ł. D. poprzez zezwolenie wnioskodawcy na budowę nowej elektroenergetycznej linii kablowej średniego napięcia 15 kV. W punkcie 2. decyzji wskazano, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dotyczy pasa technologicznego służącego do budowy elektroenergetycznej linii kablowej 15kV na działce ewidencyjnej numer [...], położonej w [...] zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, który uwidoczniono na mapie zasadniczej w skali 1:500, stanowiącej załącznik nr [...] do niniejszej decyzji. Powierzchnia niezbędna do przeprowadzenia prac wynosi 1900 m2.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że art. 124 ust. 1 u.g.n. wyznacza wprost dwie przesłanki niezbędne do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, tj.: 1) brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego na przeprowadzenie inwestycji, 2) zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu zgodność z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Organ I instancji stwierdził, że wniosek inwestora zasługuje na uwzględnienie. Zauważono, że planowana inwestycja jest realizacją celu publicznego określonego w art. 6 pkt 2 u.g.n. i jest zgodna z ustaleniami decyzji z dnia 2 kwietnia 2021 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wskazano ponadto, że na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu budowy linii kablowej średniego napięcia 15kV. Zwrócono uwagę, że jeżeli przywrócenie do stanu poprzedniego będzie niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio art. 128 ust. 4 u.g.n. Wskazano, że odszkodowanie ustala się w odrębnym postępowaniu po zakończeniu robót inwestora.

Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie.

Wojewoda decyzją z 14 października 2022 r., nr

[...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Przedstawiając ustalenia w sprawie organ odwoławczy wskazał, że inwestor zaproponował stronie ustanowienie nieodpłatnej służebności przesyłu w związku z przebudową linii napowietrznej 15 kV na kablową dla zasilania powstającego zakładu przemysłowego. Inwestor zaproponował likwidację tej linii w wypadku wyrażenia zgody przez właścicieli na udostępnienie nieruchomości, na co strona nie wyraziła zgody. Pismem z dnia 4 stycznia 2021 r. ponowiono prośbę, przedstawiając zmienioną lokalizację linii kablowej bez usuwania istniejącej linii napowietrznej, proponując wypłatę jednorazowego odszkodowania w wysokości [...] zł. Ł. D. nie wyraził zgody na udostępnienie nieruchomości. Dnia 13 stycznia 2021 r. ponownie wystosowano prośbę, proponując wypłatę jednorazowego odszkodowania w wysokości [...] zł, na co W. D. nie wyraziła zgody.

Organ zauważył, że wnioskodawca planuje realizację inwestycji celu publicznego polegającego na rozbudowie sieci średniego napięcia 15 kV w celu przyłączenia nowego odbiorcy, w zakresie którego znajduje się również wykonanie budowy elektroenergetycznej linii kablowej średniego napięcia 15 kV, przebiegającej zgodnie z mapą realizacji inwestycji przez ww. nieruchomość stanowiącą własność skarżących.

Zauważono, że do przesłanek wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości należą wskazane w art. 124 ust. 3 u.g.n. rokowania. Wskazano, że inwestor spełnił wymagania zawarte w ustawie dotyczące przedłożenia dokumentów z rokowań, które są dowodami w niniejszej sprawie.

Zwrócono uwagę, że w pismach z 29 grudnia 2020 r., 4 stycznia 2021 r. i 8 stycznia 2021 r. inwestor przedstawił zakres planowanej inwestycji i zaproponował wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na ww. nieruchomości. Z analizy akt jednoznacznie wynika, że właściciele nie wyrazili zgody na udostępnienie inwestorowi nieruchomości. W toku prowadzonych rokowań doszło do zmiany lokalizacji projektowanej inwestycji. Wskazano, że w piśmie z 7 września 2022 r. inwestor wyjaśnił, iż lokalizacja ostateczna tożsama jest z pierwotną propozycją, gdy nie prowadzono jeszcze dokumentacji rokowań. Zmiana lokalizacji powiązana była m.in. z rokowaniami prowadzonymi z właścicielami sąsiednich nieruchomości w przedmiocie ewentualnego alternatywnego przebiegu inwestycji. Rokowania te nie przyniosły skutku, wobec czego powrócono do rokowań ze skarżącymi.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie spełniony został warunek przeprowadzenia rokowań. Zwrócono uwagę, że organ bada jedynie sam fakt przeprowadzenia rokowań, nie bada natomiast trybu ich prowadzenia oraz przyczyn niedojścia do zawarcia umowy. Stwierdzono, że wobec tego, iż negocjacje zakończyły się niepowodzeniem, inwestor miał prawo wystąpić z przedmiotowym wnioskiem.

Wskazano, że drugim wymaganym warunkiem ustawowym jest zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzją lokalizacyjną. W niniejszym stanie faktycznym działka nr [...] ujęta została w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 2 kwietnia 2021 r. dotyczącej budowy linii kablowej średniego napięcia 15 kV w gminie [...], obręb [...], która jest ostateczna i prawomocna. Inwestycja jest zatem zgodna z obowiązującą decyzją lokalizacyjną. Zwrócono uwagę, że organ bada jedynie zgodność projektowanej inwestycji z obowiązującym planem miejscowym, nie podlegają natomiast badaniu wcześniejsze konieczne etapy procesu inwestycyjnego, ani zgodność samej decyzji lokalizacyjnej z obowiązującymi przepisami prawa.

Powołując się na art. 112 ust. 3 oraz art. 6 pkt 2 u.g.n. stwierdzono, że planowana inwestycja mieści się w pojęciu celu publicznego.

Organ przytaczając treść przepisów: art. 77 § 1, art. 7, art. 8, art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – w skrócie: "k.p.a.") stwierdził, że organ I instancji prawidłowo dokonał analizy stanu faktycznego. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie ziściły się przesłanki uprawniające do wydania decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości.

Stwierdzono, że organ I instancji przytoczył w decyzji istotne dla sprawy fakty oraz podstawę prawną, czym spełnił wymóg uzasadnienia prawnego. Organ odwoławczy nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień w treści uzasadnienia decyzji organu I instancji.

W skardze z dnia 15 listopada 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Wniesiono również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o przyznanie prawa pomocy.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili wydanie jej z rażącym naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności ustawy u.g.n. poprzez:

- ograniczenie prawa własności skarżących na potrzeby prywatnej spółki, która nie realizuje celu publicznego, a jedynie chce dokonać nowego podłączenia do kolejnego odbiorcy końcowego,

- jakiekolwiek odniesienie co do wysokości ewentualnie należnego odszkodowania za zniweczenie planów budowy domu oraz niemożność wykorzystania działki w ponad

22 %.

Ponadto zarzucono pobieżną analizę zgromadzonej dokumentacji w niniejszej sprawie, gdyż organ całkowicie błędnie ustalił stan faktyczny poprzez zupełne pominięcie faktu, iż inwestycja nie realizuje celu publicznego.

W argumentacji skargi skarżący podnieśli, że w toku postępowania nie uwzględniono faktu, iż docelowym odbiorcą projektowanej linii średniego napięcia jest Produkcja N. R. [...]. Z informacji posiadanych przez skarżących wynika, że wskazany podmiot przed wszczęciem postępowania składał wniosek o podłączenie zasilania średnią energią, jednak pomimo pozytywnej oceny nie została ta inwestycja zrealizowana z uwagi na koszty, które miał ponieść wnioskujący.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o zażądanie od uczestniczki postępowania udzielenia informacji, czy wskazany podmiot wnioskował o nowe podłączenie i z jakich powodów nie doszło do jego realizacji. Zdaniem skarżących wskazana okoliczność ma bardzo istotne znaczenie dla prawidłowego rozpoznania skargi, bowiem wskazuje na cel przedmiotowej inwestycji, tj. że nie służy ona interesowi publicznemu, a jedynie interesowi prywatnemu konkretnego odbiorcy energii elektrycznej, który za publiczne pieniądze próbuje zrealizować swoje prywatne interesy, kosztem nieruchomości skarżących, która zostanie ograniczona w sposobie korzystania na ponad 22% jej powierzchni.

Podniesiono, że na wskazanej działce skarżący zamierzali wybudować dom mieszkalny dla ich dziecka, w związku z czym zwracali się o zmianę przebiegu projektowanej inwestycji przyłączenia odbiorcy poprzez posadowienie kabla zasilającego w granicy działki oraz wypłatę stosownego odszkodowania, jednak spotkało się to z odmową. Wskazano, że uzasadnieniem odmowy był fakt, iż R. K. nie zgodził się na wypłatę odszkodowania oraz zwiększenie kosztów przyłącza, co dodatkowo wskazuje na brak charakteru celu publicznego.

Skarżący podnieśli, że wielokrotnie wskazywali inwestorowi inne rozwiązania przebudowy linii elektroenergetycznej średniego napięcia z poszanowaniem własności skarżących oraz za stosownym wynagrodzeniem w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Jednak inwestor zignorował wnioski strony, domagając się jedynie zgody na swój projekt, który rażąco narusza prawa do nieruchomości skarżących w zakresie ich przeznaczenia na działkę budowlaną dla dziecka, gdyż projektowana linia podziemna wyklucza posadowienie na działce jakiegokolwiek budynku. Zauważono, że z projektu wynika, że oprócz dotychczasowej linii napowietrznej ma dodatkowo powstać linia kablowa, co dodatkowo ograniczy korzystanie z nieruchomości.

W ocenie skarżących wszystkie negocjacje z inwestorem odnosiły się do kwestii ustanowienia przez skarżących na rzecz inwestora służebności przesyłu pod nowo projektowaną linię energoelektryczną, natomiast nie były ze stroną prowadzone żadne rokowania w sprawie. Powołując się na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 23/22 wskazano, że jeżeli podjęte rokowania dotyczyły warunków ustanowienia służebności przesyłu, a nie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., nie można przyjąć, ze wymóg rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., został zachowany.

W odpowiedzi na skargę z 9 grudnia 2022 r. Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd badał, czy organy zasadnie zastosowały w sprawie przepisy prawa materialnego (art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n.), uznając w konsekwencji, że istnieją przesłanki do wydania decyzji ograniczającej skarżącym sposób korzystania z opisanej wyżej nieruchomości.

Wobec sformułowania przez skarżących zarzutów naruszenia przepisów postępowania, na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji musi w pierwszej kolejności dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie, rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 579/16; wyrok ten i orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: publ. CBOSA).

Dokonując oceny wskazanych zarzutów kwalifikowanych jako naruszenia przepisów postępowania, Sąd miał na uwadze wyrażony w piśmiennictwie pogląd, według którego, chodzi tu o pewne wady stosowania przez organy regulacji proceduralnych, które mogą polegać na:

- niedopełnieniu przez organy obowiązków wynikających z tych regulacji,

- uniemożliwieniu stronie skorzystania z zawartych w tych regulacjach uprawnień,

- błędnej wykładni poszczególnych przepisów regulacji proceduralnej stosowanej przez organ (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck W-wa 2011, s. 529).

Wszystkie wymienione wyżej postaci naruszeń, muszą mieć jednak wspólną cechę istotności, co oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 363/12, wyrok NSA z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1490/11). Podkreśla się także, że aby jednoznacznie uznać, że tego rodzaju naruszenie wystąpiło, nieodzowne jest wykazanie przez stronę, że wytykane naruszenie taki wpływ mogło mieć.

Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, że w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych budów lub wyjątkowo w trakcie realizacji inwestycji. Wydanie na podstawie tego przepisu odnoszącego się do już istniejących urządzeń jest niedopuszczalne. Zezwolenie może dotyczyć również rozbudowy, jeśli obejmuje ona np. budowę nowych odcinków przewodów lub nowych urządzeń. Można również uznać, że dotyczy ich przebudowy, ale w takim zakresie, w jakim przekracza ona zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii. Konserwacja urządzeń przesyłowych i ich remont uregulowana jest odrębnie w art. 124b u.g.n. (wyrok NSA z 13 lipca 2021 r., I OSK 2637/20; i powołane tam orzecznictwo).

Zdaniem Sądu, zezwolenie na zajęcie nieruchomości wydane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest równoznaczne z przyznaniem szczególnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mając jednak na względzie fakt, że urządzenia, o których mowa w tym przepisie, stanowią po ich wybudowaniu własność przedsiębiorstwa (nie stanowią części składowych gruntu) zasadny jest wniosek, że ograniczenia dotyczące właściciela nieruchomości wynikające z decyzji podjętej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. odpowiadają w swej istocie służebności gruntowej. Wynika to także z treści art. 124 ust. 5-7 u.g.n., określających obowiązki właściciela lub użytkownika wieczystego z jednej strony i jednostki występującej o zezwolenie z drugiej strony (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1404/20). Zgodnie z art. 124 ust. 6 u.g.n. właściciel nieruchomości (jej użytkownik wieczysty) ma obowiązek udostępniać nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i innych urządzeń infrastruktury technicznej, to można zasadnie przyjąć, że przedmiotowa decyzja stanowi również zezwolenie na eksploatację wybudowanej w tym trybie inwestycji liniowej.

Stosownie do art. 2 pkt 5 u.p.z.p., ilekroć w przepisach u.p.z.p. jest mowa o inwestycji celu publicznego, należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n.

Mając na uwadze powyższą regulację i odnosząc się do argumentacji skarżących, którzy kwestionują publiczny cel planowanej inwestycji, akcentując jednocześnie, że służy ona wyłącznie realizacji interesu prywatnego odbiorcy energii elektrycznej, Sąd zwraca uwagę, że przedmiot sądowej kontroli w tej sprawie nie obejmuje zasadności wydania kwestionowanej przez skarżących decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 2 kwietnia 2021r. Bezsporne w sprawie jest, że decyzja ta oraz decyzja organu odwoławczego była przedmiotem sądowej kontroli przez tut. Sąd, który prawomocnym wyrokiem z 31 marca 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Po 580/21,oddalił skargę skarżących.

Dla rozstrzygnięcia tej sprawy nie mają także istotnego znaczenia podnoszone przez skarżących okoliczności, czy wskazany odbiorca prywatny wnioskował o podłączenie zasilania średnią energią, jednak pomimo pozytywnej oceny nie została ta inwestycja zrealizowana z uwagi na koszty, które miał ponieść wnioskujący.

W kontekście stanowiska organu II instancji i po uzyskaniu w toku postępowania odwoławczego dodatkowych wyjaśnień (pismo z 7 września 2022 r.), w ocenie Sądu spełniony w sprawie został ustawowy warunek przeprowadzenia rokowań.

W myśl art. 124 ust. 3 u.g.n., udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Zauważyć należy, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia rokowań ani ich formy. Wykładając zatem treść art. 124 ust. 3 u.g.n. należy przyjmować, że strony, zmierzające do załatwienia sprawy, w sposób określony w tym przepisie nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie prowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownej propozycji (np. wyrok NSA z 2 lipca 2020 r., I OSK 13/20).

W świetle zgromadzanych w sprawie materiału dowodowego, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżących, że prowadzone z inwestorem negocjacje odnosiły się wyłącznie do kwestii ustanowienia przez skarżących na rzecz inwestora służebności przesyłu. Z uzasadnienia decyzji organu I nstancji wynika, że inwestor chcąc dojść do ugodowego załatwienia sprawy wyraził zgodę na poniesienie dużo wyższych nakładów inwestycyjnych i znaczne rozszerzenie zakresu zadania. Złożona została skarżącym propozycja likwidacji linii napowietrznej [...] na ich działkach i budowę linii kablowej [...] Zakres prac został przedstawiony skarżącym na załączniku mapowym do pisma z dnia 29 grudnia 2020r. Było to kompromisowe rozwiązanie, pozwalające m.in poprowadzenia linii kablowej [...], wzdłuż granicy z działką nr [...], co przy jednoczesnej likwidacji linii napowietrznej spowodowałoby znaczne korzyści dla skarżących, którzy zyskaliby teren pod ewentualne przyszłe inwestycje. Warunkiem realizacji tego wariantu zadania w taki sposób, było jednak zawarcie nieodpłatnej służebności przesyłu na rzecz E. S.A.

Wobec braku akceptacji powyższego rozwiązania przez skarżących, inwestor wrócił do projektu realizacji w sposób zgodny z pierwotnymi założeniami. Skarżący nie zgodzili się na zaproponowane im kwoty wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu (pismo z 8 stycznia 2021 r.).

Ze złożonego na wezwanie organu odwoławczego pisma pełnomocnika E. S.A. z 7 września 2022 r. wynika ponadto, że negocjacje ze skarżącymi toczyły się od połowy lipca do połowy grudnia 2020 r., a tzw. rozwiązanie kompromisowe przedstawione zostało skarżącym w piśmie z 29 grudnia 2020 r. Wobec nie wyrażenia przez skarżących zgody na taki wariant poprowadzenia linii, dalsza korespondencja ze skarżącymi dotyczyła rozwiązania pierwotnego (podstawowego), w którym trasa projektowanej linii kablowej na działce nr [...] była najkrótsza.

Nie ma zatem w tej sprawie żadnych wątpliwości, że prowadzone rokowania nie dotyczyły wyłącznie ustanowienia służebności przesyłu, ale dotyczyły także zakresu prac (robót) planowanej inwestycji.

W podsumowaniu przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy administracyjne zgromadziły w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując (bez istotnego naruszenia przepisów postępowania) prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały powołane na wstępie przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.