Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1395/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3  par. 1, art. 145 par. 1  pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200  w zw. z art. 205  par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art, 189 f
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: Art. 71  ust. 7, art. 140mb pkt 1, 140n ust. 4 i 6
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi P. O. – zarządcy sukcesyjnego S. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 30 maja 2023 r. nr SKO-RD-4120-15/23 w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zarejestrowania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 maja 2023 r. znak: SKO-RD-4120-15/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm. dalej: k.p.a.), art. 140mb pkt 1 w związku z art. 71 ust. 7 oraz art. 140n ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm., dalej: p.r.d.) oraz art. 31ia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095), utrzymało w mocy decyzję Starosty Nowosądeckiego z dnia 17 stycznia 2023 r. orzekającą o nałożeniu kary pieniężnej na S. O. w kwocie 600,00 zł za niedopełnienie obowiązku zarejestrowania pojazdu marki Ford [...], nr VIN: [...], nr rej. [...] sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 17 stycznia 2023 r. Starosta Nowosądecki orzekł o nałożeniu kary pieniężnej na S. O. w kwocie 600,00 zł za niedopełnienie obowiązku zarejestrowania pojazdu marki Ford [...], nr VIN: [...], nr rej. [...] sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Organ I instancji nakładając karę finansową wziął pod uwagę zakres czasowy trwającego naruszenia i uwzględnił przy jego obliczaniu na zasadzie art. 189c k.p.a., przepis art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. zmieniającej ustawę COVID-19 z dnia 2 marca 2020 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1192). Wyjaśniono, że z dniem 1 lipca 2021 r. dodany został art. 31ia, zgodnie z którym w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19: 1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.; 2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.

Przyjmując zatem, że kupujący w terminie 60 dni był zobowiązany do rejestracji pojazdu, to uchybił temu obowiązkowi bowiem pojazd zarejestrował w dniu 11 czerwca 2021 r., a więc po upływie 31 dni. Badając powtarzalność naruszenia stwierdzono, że tego typu naruszenie jest kolejnym (trzecim), jakiego dopuścił się kupujący. Wskazano również na treść załącznika do zarządzenia Starosty Nowosądeckiego nr 98/2022 z dnia 16 listopada 2022 r., zgodnie z którym kara za uchybienie terminu zgłoszenia nabycia pojazdu wynosi 300 zł – od przedsiębiorcy, który zawodowo zajmuje się handlem pojazdami. W przypadku drugiego lub kolejnego naruszenia kara naliczana jest w podwójnej wysokości, jednak nie więcej niż 1000 zł. Organ stwierdził zatem, że zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 600 zł.

Od powyższej decyzji S. O. złożył odwołanie, w którym podniósł, że organ I instancji nałożoną na niego karę uzasadnił jedynie liczbą przekroczonych dni. Tymczasem zgodnie z informacją wynikającą z potwierdzenia zapłaty podatku akcyzowego, stan techniczny pojazdu wskazywał na jego uszkodzenie, a organ I instancji celowo tę informację zataja. Odwołujący zakwestionował wysokość nałożonej na niego kary, podnosząc że nie uzyskał korzyści finansowych w wyniku naruszenia ustawy, jak również nie można mówić o powtarzalności, gdyż poprzednia sprawa jest na etapie postępowania sądowego. Odwołujący podkreślił, że sprowadzone pojazdy służą do prowadzenia jego działalności gospodarczej i są środkami trwałymi firmy. Każde opóźnienie w rejestracji naraża go na straty finansowe. Naprawa uszkodzonego pojazdu zakończyła się w dniu 9 czerwca 2021 r., a pojazd został zarejestrowany w dniu 11 czerwca 2021 r., a wiec zaledwie następnego dnia od uzyskania takiej możliwości. Zarzucił organowi pominięcie art. 66 p.r.d.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 71 ust. 7 p.r.d., właściciel pojazdu niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia. Zgodnie natomiast z art. 140mb pkt 1, kto będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 p.r.d. nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.

Powyższy przepis wprowadzony został do ustawy Prawo o ruchu drogowym ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (art. 4 pkt 2) i wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. Organ zwrócił uwagę, że z uzasadnienia projektu wskazanej wyżej ustawy zmieniającej wprowadzone w jej art. 4 zmiany mają na celu poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów. Niewątpliwie zamiarem ustawodawcy było nakładanie kar pieniężnych na podmioty, które w ogóle ignorują obowiązek rejestracji w sytuacji, gdy sprowadzają pojazd do Polski z terytorium innego państwa członkowskiego.

Przedmiotowy pojazd został sprowadzony do Polski z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej w dniu 12 marca 2021 r., co wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a zatem do dnia 11 maja 2021 r. powinien zostać zarejestrowany.

Stosownie do przepisu art. 140n ust. 4 p.r.d. Starosta ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy.

Przyjmując zatem, że odwołujący w terminie 60 dni był zobowiązany do rejestracji pojazdu to uchybił temu obowiązkowi bowiem pojazd zarejestrował w dniu 11 czerwca 2021 r., a więc po upływie 31 dni. Nadto naruszenie ww. przepisu przez stronę było kolejne, co jest bezsporne i znane organowi II instancji z urzędu w związku z rozpatrzeniem innej sprawy w tym przedmiocie w Kolegium.

Organ podkreślił, że sprowadzenie pojazdu w stanie uszkodzonym, a w związku z tym opóźnienie w przeprowadzeniu badania technicznego, nie ma wpływu na realizację obowiązku rejestracji pojazdu w terminie wynikającym z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Żaden przepis prawa nie wskazuje na uwzględnienie tej okoliczności w sprawie dotyczącej wymierzenia kary za naruszenie obowiązku rejestracji w związku z uchybieniem terminu wynikającego z ustawy. Tym samym zarzut pominięcia przez organ I instancji przepisu art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest nietrafny, bowiem pozostaje bez związku z przedmiotem sprawy.

Wyjaśniono, że kara administracyjna za naruszenie obowiązku zarejestrowania pojazdu w ustawowym terminie została ustalona w art. 140mb pkt 1 p.r.d. w "widełkach" - od 200 zł do 1000 zł, a organ orzekł o karze w wysokości 600,00 zł, bowiem uwzględnił zakres czasowy naruszenia, trwający 31 dni, jak również powtarzalność naruszenia.

W ocenie Kolegium powołanie się organu I instancji przy ustalaniu wysokości kary na Zarządzenie Starosty Nowosądeckiego nr 98/2022 z dnia 16 listopada 2022 r. jest niezasadne, bowiem zarządzenie starosty nie stanowi podstawy prawnej do wymierzenia kary za naruszenie przepisu art. 71 ust. 7 prawa o ruchu drogowym. Niemniej jednak organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji kierując się kryteriami z art. 140n ust. 4 p.r.d., tj. zakresu czasowego naruszenia oraz powtarzalności nie przekroczył granic swobodnego uznania przy nałożeniu kary za brak dopełnienia obowiązku zarejestrowania pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

W odpowiedzi na podniesione w odwołaniu argumenty, takie jak konieczność naprawy pojazdu i w związku z tym wykonanie (po tej naprawie) badania technicznego pojazdu będącego warunkiem jego rejestracji, organ stwierdził, że nie mają one wpływu na podjęcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Z obowiązku zarejestrowania pojazdu w terminie 60 dni od sprowadzenia na terytorium kraju nie zwalnia fakt dokonywania jego naprawy. Podkreślono, że nałożenie przepisem art. 140mb pkt 1 p.r.d. kary pieniężnej za brak rejestracji w zakreślonym terminie pojazdu sprowadzonego zza granicy ma m.in. niewątpliwie na celu zabezpieczenie przed napływem do kraju pojazdów uszkodzonych w stopniu powodującym konieczność naprawy w terminie przekraczającym ustawowy termin wskazany przepisem art. 71 ust. 7 p.r.d. W sytuacji, w której odwołujący jest podmiotem prawa prowadzącym działalność gospodarczą wymagana jest od niego zarówno znajomość przepisów prawa, jak też ich przestrzeganie.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zasługuje na utrzymanie w mocy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. O. – zarządca sukcesyjny "S. [....]" - w spadku.

Skarżący podniósł, że Starostwo Powiatowe celowo zataja informację o pojeździe uszkodzonym, a tym samym ignoruje art. 66 p.r.d., który to przepis określa wymagania techniczne pojazdu uczestniczącego w ruchu, a zatem ma bezpośredni związek z przedmiotem sprawy. Pojazd został uszkodzony w wyniku kolizji, a co za tym idzie nie było możliwe przeprowadzenie badania technicznego ze skutkiem pozytywnym i zarejestrowanie pojazdu w terminie. Przepis art. 74 Prawo o ruchu drogowym jasno wskazuje na konieczność przeprowadzenia badania technicznego z wynikiem pozytywnym. Zgodnie natomiast z art. 71 ust. 2 p.r.d., pojazdy określone w ust. 1 są dopuszczone do ruchu, jeżeli odpowiadają warunkom określonym w art. 66 oraz są zarejestrowane i zaopatrzone w zalegalizowane tablice rejestracyjne.

Skarżący podniósł także, że decyzja wydana w sprawie, na którą powołuje się Kolegium, twierdząc że naruszenie stwierdzone w obecnie rozpoznawanej sprawie jest kolejnym, została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 maja 2023 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona.

Na wstępie wskazać należy, że w analogicznej sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 maja 2023 r. sygn. III SA/Kr 1753/22 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone tam stanowisko, dlatego też częściowo posłuży się argumentami zawartymi w tym wyroku.

Zgodnie z art. 71 ust. 7 p.r.d., właściciel pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia.

Na mocy przepisu art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 568) zmieniona została ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 i 567) poprzez dodanie art. 31i, zgodnie z którym:

1 W okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COYID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.:

1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.

2. Przepisy ust. 1 stosuje się:

1) do pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw;

2) do pojazdu zarejestrowanego nabytego lub zbytego nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw."

Jednocześnie zgodnie z art. 140 mb pkt 1 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.

Zgodnie natomiast z art. 140n ust. 4 i 6 p.r.d., ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

W kontrolowanej sprawie nie było wątpliwości, że skarżący sprowadził pojazd, niebędący pojazdem nowym, do Polski z kraju Unii Europejskiej 12 marca 2021 r., a zarejestrował go 11 czerwca 2021 r., a zatem uchybił obowiązującemu terminowi do dokonania rejestracji nabytego pojazdu.

Sąd podziela stanowisko organu odnośnie braku możliwości przedłużenia ustawowego terminu do dokonania rejestracji pojazdu sprowadzonego do Polski z innego państwa Unii Europejskiej wobec okoliczności powołanych przez skarżącego tj. potrzeby naprawy. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie przewidują możliwości jakiejkolwiek modyfikacji terminu wykonania obowiązku rejestracji pojazdu wynikającego z art. 71 ust. 7 p.r.d.

W ocenie Sądu natomiast organ nie rozważył w należyty sposób okoliczności mających wpływ na wysokość kary. Organ wymierzył bowiem karę wyższą od minimalnej, nie uzasadniając jej wysokości w sposób należyty, nie wskazał także na jakiej podstawie uznał, że kara w niższej wysokości nie będzie adekwatna i wystarczająca, nie uwzględnił także okoliczności, że decyzja dotycząca wymierzenia kary za pierwsze naruszenie została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 maja 2023 r. sygn. III SA/Kr 1753/22.

Ponadto organy obu instancji nie rozważyły sprawy pod kątem możliwości spełnienia przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary określonych w art. 189 f k.p.a

Dział IVa k.p.a. został wprowadzony do k.p.a. ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Przepisy tego działu (art. 189a-189k k.p.a.) mają charakter materialnoprawny i regulują kompleksowo zagadnienia zawiązane z nakładaniem kary pieniężnej, w tym, z przesłankami wymiaru kary, możliwością odstąpienia od jej wymierzania, terminami przedawnienia nakładania i egzekwowania takiej kary, odsetkami od zaległej kary, ulgami w jej wymierzaniu. Przepisy działu IVa k.p.a. mają stanowić uzupełnienie regulacji przewidzianych w przepisach szczególnych, przy poszanowaniu zasady, że przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym (lex specialis derogat legi generali, por. uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, nr druku 1183).

Istotna jest treść art. 189a § 2 k.p.a. in fine. Przepis ten wprowadza regułę kolizyjną, w myśl której, przepisu działu IVa k.p.a., odnośnie zagadnień wymienionych w § 2 art. 189a k.p.a., nie stosuje w zakresie, w jakim kwestie te regulują przepisy odrębne. Z tak zredagowanego przepisu art. 189a § 2 k.p.a. wynika, że przepisy odrębne nie mogą być uzupełniane ani modyfikowane regulacjami działu IVa k.p.a. W przypadku natomiast, gdy przepisy odrębne w ogóle nie regulują któregokolwiek z zagadnień wskazanych w § 2 art. 189a k.p.a., to przepisy działu IVa k.p.a. stosuje się wprost w oznaczonym zakresie.

Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym regulują materialnoprawne przesłanki wymiaru kary administracyjnej oraz sposób określenia wysokości tej kary, przy jednoczesnym braku uregulowań w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczność ta, przy uwzględnieniu treści powołanej wcześniej reguły kolizyjnej z art. 189a § 2 k.p.a. in fine oznacza, że zastosowanie znajduje art. 189f k.p.a., zgodnie z którym: § 1. Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

§ 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

1) usunięcie naruszenia prawa lub

2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

§ 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia".

W ocenie Sądu zawarte w art. 140n ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej odnośnie kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, nie wyłącza możliwości odwoływania się do regulacji działu IVa k.p.a. (w szczególności art. 189f k.p.a.). "Odpowiednie" stosowanie przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost, albo z pewnymi modyfikacjami – usprawiedliwionymi odmiennością stanu podlegającego pod dyspozycję stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczalności jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle. Odpowiednie stosowanie nie przesądza zatem ani o bezpośrednim, ani o automatycznym stosowaniu określonej regulacji, jest uzależnione m.in. od oceny charakteru instytucji prawnej. Mając na uwadze wprowadzoną nowelizację k.p.a. oraz to, że kara pieniężna nie stanowi zobowiązania podatkowego, a postępowanie w zakresie wymierzenia kary administracyjnej na podstawie przepisów p.r.d. nie jest postępowaniem podatkowym, lecz postępowaniem administracyjnym - to przy uwzględnieniu "odpowiedniego" stosowania przepisów Ordynacji podatkowej oraz wobec braku w ustawie p.r.d. regulacji o odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej, należy przyjąć, że zastosowanie w sprawie znajduje przepis art. 189f k.p.a. Należy również mieć na uwadze, że intencją zmian w k.p.a. było ujednolicenie zasad wymiaru kar pieniężnych w systemie prawa, za wyjątkiem przypadków uregulowania tych kwestii w przepisach odrębnych.

Skoro więc przepisy odrębne – ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz Ordynacji podatkowej poprzez odpowiednie stosowanie w rozumieniu art. 140n ust. 6 p.r.d., nie regulują kwestii odstąpienia od wymierzenia kary, w sprawie należało zastosować art. 189f k.p.a.

Pominięcie tej regulacji przez organ, a w konsekwencji, zaniechanie ustalenia przesłanek, o jakich mowa w tym przepisie, stanowiło uchybienie dające podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.

W świetle utrwalonego już stanowiska sądów administracyjnych, powołany przepis ma zastosowanie w sprawie dotyczącej kary przewidzianej w art. 140mb p.r.d. "Ani przepisy ustawy p.r.d., ani też przepisy działu III Ordynacji podatkowej, nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od wymierzenia kar. Przepisy tej ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.) regulują przesłanki wymiaru kary administracyjnej, przy jednoczesnym braku uregulowań w zakresie np. odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczność ta, przy uwzględnieniu treści reguły kolizyjnej z art. 189a § 2 k.p.a. in fine daje podstawy do wyrażenia poglądu co do powinności stosowania normy z art. 189f k.p.a. na tle spraw związanych z nakładaniem kar pieniężnych w trybie przepisów p.r.d. Przy uwzględnieniu zatem »odpowiedniego« stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, jak również przy zastrzeżeniu, że przepisy tej ustawy nie określają np. warunków odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej (co oczywiste), w sprawie należało m.in. przyjąć, że stosowanie na gruncie p.r.d. przepisu art. 189f k.p.a. jest nie tylko wymagane, ale i zgodne z intencją ustawodawcy, którego zamysłem było ujednolicenie zasad wymiaru kar pieniężnych w systemie prawa, za wyjątkiem przypadków uregulowania tych kwestii w przepisach odrębnych. Skoro, jak wspomniano wyżej przepisy odrębne (p.r d. i O.p. poprzez odpowiednie stosowanie w rozumieniu art. 140n ust. 6 p.r.d.) nie regulują kwestii odstąpienia od wymierzenia kary, w sprawie należało zastosować art. 189f k.p.a." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. VII SA/Wa 2261/20, opubl. w CBOSA, zob. także wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi sygn. III SA/Łd 603/20, w Olsztynie sygn. II SA/Ol 947/20, w Szczecinie sygn. II SA/Sz 637/20, w Gorzowie Wielkopolskim sygn. II SA/Go 373/20, w Warszawie sygn. VII SA/Wa 2139/20, opubl. w CBOSA).

Powołany przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., dla odstąpienia od nałożenia kary, wymaga wystąpienia dwóch przesłanek: znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszenia prawa. Przy tym ustawodawca nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy dokonywaniu oceny, czy w danej sprawie mamy do czynienia ze znikomym naruszeniem prawa, czy też nie. Przyjmuje się jednak, że oceniając czy w danej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem o znikomej wadze, można odwołać się do rozwiązań obowiązujących w prawie karnym, gdzie stopień ciężkości naruszenia przez sprawcę prawa mierzony jest tzw. stopniem społecznej szkodliwości czynu, którego "znikomość" również stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania karnego (por. S. Dudzik, Zasady wymiaru administracyjnych kar pieniężnych po nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorząd Terytorialny 2018, nr 6, s. 23-32). Zatem zgodnie z art. 115 § 1 k.k., przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu, sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, a także postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. W piśmiennictwie wskazuje się również, że oceniając czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" należy odwołać się do przesłanek wymierzenia kary administracyjnej określonych w art. 189d pkt 1 k.p.a. (por. A. Wróbel. Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX, 2019, komentarz do art. 189f). Jeszcze inny pogląd (A. Cebera i J.G. Firlus. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2019, komentarz do art. 189f) nakazuje przy ocenie wagi naruszenia prawa kierować się tym, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną, wskazując że jeżeli konkretne naruszenie prawa:

- wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna;

- wywołało (lub mogło wywołać) sporadyczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa nie jest znaczna;

- wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie zatem również rozważyć i uzasadnić czy nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z art. 189f k.p.a., w szczególności ustalić czy ukarany miał możliwość naprawy pojazdu w czasie pozwalającym na jego zarejestrowanie w terminie, biorąc także pod uwagę sytuację epidemiczną w kraju, a także należycie uzasadnić wysokość ewentualnie wymierzanej kary.

Przesłanka z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż za ten sam delikt (to samo zachowanie) prawomocną decyzją na skarżącego nie została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej i skarżący nie został prawomocnie ukarany za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania w pkt II sentencji wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.