Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 134/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 3 w zw. z ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 49
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie wyrażenia stanowiska, że są aktualne warunki do realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji o braku potrzeb przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 28 września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako Kolegium), działając na podstawie art. 126 oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku D. G. (dalej jako strona, skarżący), reprezentowanego przez pełnomocnika, o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z 30 lipca 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia z 30 stycznia 2020 r., znak: "[...]", wydanego przez Burmistrza K. (dalej jako Burmistrz, organ I instancji) o wyrażeniu stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji z 2 stycznia 2014 r., znak: "[...]", o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na odbudowie stopnia wodnego S. wraz z budową elektrowni wodnej w km 12+330 rzeki S. – utrzymało w mocy w całości postanowienie Kolegium z 30 lipca 2020 r. nr [...].

Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych sprawy.

Decyzją z 2 stycznia 2014 r., znak: "[...]", Burmistrz orzekł o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na odbudowie stopnia wodnego S. wraz z budową elektrowni wodnej w km 12+330 rzeki S.

Na wniosek strony złożony w Urzędzie Miejskim w K. 27 stycznia 2020 r., postanowieniem z 30 stycznia 2020 r. Burmistrz wyraził stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji z 2 stycznia 2014 r.

Wystąpieniem z 3 marca 2020 r. złożonym w oparciu o art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm.; dalej jako ustawa) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. ( dalej jako RDOŚ) zwrócił się do Kolegium o stwierdzenie nieważności, między innymi, postanowienia z 30 stycznia 2020 r. Cytując treść art. 72 ust. 3 i 4 ustawy RDOŚ wyraził wątpliwość, czy postanowienie z 30 stycznia 2020 r. wydane zostało w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna.

Pismem z 20 maja 2020 r. powiadomiono strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności opisanego wyżej postanowienia.

Pismem z 29 maja 2020 r. pełnomocnik skarżącego, a także pismem z 4 czerwca 2020 r. Burmistrz wyrazili stanowisko, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ocenianego postanowienia, bowiem decyzja z 2 stycznia 2014 r. stała się ostateczna 5 lutego 2014 r., a zatem postanowienie z 30 stycznia 2020 r. (doręczone wnioskodawcy 4 lutego 2020 r.) wydane zostało przed upływem sześcioletniego terminu.

Pismem z 24 czerwca 2020 r. Kolegium zwróciło się do Burmistrza o wyjaśnienie w oparciu o jakie przesłanki ustalił termin ostateczności decyzji z dnia 2 stycznia 2014 r. na dzień 5 lutego 2014 r.

Na powyższe wezwanie Burmistrz odpowiedział pismem z 3 lipca 2020 r. podając, iż ostateczność decyzji z dniem 5 lutego 2014 r. potwierdza adnotacja pracownika Urzędu. W ocenie Burmistrza K. fakt ogłoszenia decyzji na tablicy ogłoszeń i w Biuletynie Informacji Publicznej determinuje sposób obliczenia terminu, w którym decyzja stała się ostateczna. Organ powołał się przy tym na art. 49 § 2 k.p.a. Zaznaczono również, iż prawo wniesienia odwołania przysługiwało również organizacjom ekologicznym na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy. Decyzja podpisana została 2 stycznia 2014 r. jednak z uwagi na okres między świętami publiczne obwieszczenie dokonane zostało w dniu 7 stycznia 2014 r. Doręczenie decyzji stało się skuteczne w dniu 21 stycznia 2014 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął 4 lutego 2014 r. a zatem decyzja stała się ostateczna 5 lutego 2014 r.

W piśmie z 13 lipca 2020 r. skarżący wyraził opinię, że adnotacja na decyzji wskazuje datę dzienną, z którą decyzja stała się ostateczna. Wiąże się z tym domniemanie prawidłowości tej daty i stanowi określoną gwarancję dla stron postępowania. Obywatel nie może ponosić konsekwencji błędnego działania organów administracji. Dalej podkreślono, że stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga stwierdzenia naruszenia prawa o charakterze rażącym, którego skutki społeczno-gospodarcze są nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. W ocenie strony ewentualne nieznaczne przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy nie może stanowić podstawy do ustalenia, że doszło do rażącego naruszenia prawa.

Kolegium postanowieniem z 30 lipca 2020 r. stwierdziło nieważność postanowienia z 30 stycznia 2020 r. organu I instancji o wyrażeniu stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji z dnia 2 stycznia 2014 r. W uzasadnieniu szeroko odniesiono się do stanu faktycznego i prawnego oraz przyczyn jakie stały się podstawą rozstrzygnięcia.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy został w terminie wywiedziony przez skarżącego. W obszernym wniosku pełnomocnik strony zarzucił postanowieniu Kolegium naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i odmowę stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z 30 stycznia 2020 r.

Postanowieniem z 30 listopada 2020 r. po rozpatrzeniu wniosku inwestora o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z 30 lipca 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia z 30 stycznia 2020 r., Kolegium rozstrzygnęło stwierdzić nieważność postanowienia. W obszernym uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest niezasadny. Dalej Kolegium przedstawiło argumenty przemawiające za stwierdzeniem nieważności postanowienia organu I instancji.

Na powyższe postanowienie Kolegium skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 131/21, uchylił postanowienie Kolegium z 30 listopada 2020 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że Kolegium rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powinno zakończyć to postępowanie w sposób określony w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Tymczasem Kolegium rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy orzekło ponownie o stwierdzeniu nieważności postanowienia organu I instancji, podczas gdy art. 138 k.p.a. nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia. Zaskarżone postanowienie jest więc niezgodne z rozstrzygnięciami przewidzianymi w art. 138 § 1 i 2 k.p.a.

W uzasadnieniu postanowienia z 28 września 2021 r. Kolegium podniosło, że z akt niniejszej sprawy ponad wszelką wątpliwość wynika, że decyzja z 2 stycznia 2014 r. doręczona została stronom wymienionym w rozdzielniku decyzji za pośrednictwem Poczty Polskiej. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że doręczenie nastąpiło w okresie od 3 do 7 stycznia 2014 r. Najpóźniejszy termin wniesienia odwołania upłynął zatem 21 stycznia 2014 r. (wtorek). Zatem decyzja z 2 stycznia 2014 r. stała się ostateczna z 22 stycznia 2014 r. Sześcioletni termin upłynął zatem 22 stycznia 2020 r. (art. 57 § 3a k.p.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że analizowane postanowienie z 30 stycznia 2020 r. wydane zostało po upływie sześcioletniego terminu liczonego od 22 stycznia 2014 r. kiedy decyzja z 2 stycznia 2014 r. stała się ostateczna. Wydane zatem zostało z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zawarty w tych przepisach termin ma charakter terminu prawa materialnego, jest nieprzekraczalny i nieprzywracany. Wydanie postanowienia po upływie wyraźnie przewidzianego w przepisach terminu do jego wydania stanowi rażące uchybienie prawa i wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a. do stwierdzenia nieważności postanowienia. Podniesiono, że w dacie wydania decyzji środowiskowej z 2 stycznia 2014 r. przepis art. 74 ust. 3 ustawy dopuszczał doręczenie decyzji poprzez obwieszczenie w sytuacji, gdy liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekraczała 20, a w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji środowiskowej z 2 stycznia 2014 r. brało udział 11 stron, co wynika z rozdzielnika decyzji. Nie było zatem żadnych podstaw do zastosowania art. 49 § 2 k.p.a. Bezsprzecznie decyzję doręczono pocztą, na co dowodem są zwrotne potwierdzenia odbioru przez strony postępowania i brak jednocześnie dowodów na to, aby zastosowano tryb doręczenia przez obwieszczenie.

W skardze wywiedzionej do tut. Sadu na postanowienie Kolegium z 28 września 2021 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił mu naruszenie:

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, polegające na stwierdzeniu nieważności postanowienia Burmistrza z 30 stycznia 2020 r. w przedmiocie wyrażenia stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji z dnia 2 stycznia 2014 r. , pomimo że badane postanowienie nie zostało wydane bez podstawy prawnej, ani z rażącym naruszeniem prawa, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia., t.j. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a.

- przepisów postępowania polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania co do istoty sprawy, a w konsekwencji niepełne i nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne postanowienia, m.in. poprzez ograniczenie się do bezrefleksyjnego przepisania uzasadnienia postanowienia wydanego uprzednio w sprawie, nieodniesienie się przez organ do zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w konsekwencji pozbawienie Sądu i stron możliwości dokonania merytorycznej kontroli zaskarżonego postanowienia, pomimo związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego toku postępowania wyrażonym w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2021 r., sygn. akt II SA/O1131/21, t.j. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a., w zw. z art, 153 p.p.s.a.

W świetle powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Kolegium z 30 lipca 2020 r., a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący ponowił argumentację przedstawioną uprzednio w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżącego adnotację w treści decyzji zrównać należy w skutkach z zaświadczeniem organu stwierdzającym datę uzyskania przez decyzję waloru ostateczności, które ma doniosłe znaczenie i niesie za sobą określone skutki dla strony. Ponadto informację zawartą w pieczęci, którą opatrzono decyzję z 2 stycznia 2014 r. należy rozważać także przez pryzmat zasad wynikających z art. 8 oraz art. 9 k.p.a. Niezależnie od powyższego, skarżący wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że doszło do naruszenia prawa to nie sposób przyjąć, że naruszenie to miało charakter rażący. Burmistrz prawidłowo zastosował przepis art. 72 ust. 4 u.i.o.ś., a ewentualna nieprawidłowość wynika z błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego. Skarżący wskazał też na skutki ekonomiczne i gospodarcze jakie niesie za sobą stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia, wskazując że dotyczy ono projektu biznesowego o charakterze społecznym i środowiskowym. Podniesiono także, że Kolegium nie odniosło się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co uniemożliwia pełną merytoryczną kontrolę wydanego rozstrzygnięcia.

Wyrokiem z 4 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/OI 939/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżone postanowienie wraz poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że termin, w którym można wystąpić do właściwego organu w sprawie zajęcia stanowiska w przedmiocie aktualności decyzji środowiskowej jest terminem prawa materialnego. Wskazał ponadto, że w tej sprawie nie miał zastosowania art. 74 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa) w związku z art. 49 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.). Liczba stron postępowania wynosiła bowiem jedenaście. Doręczenia decyzji poszczególnym stronom za pośrednictwem operatora pocztowego dokonywano od 3 do 7 stycznia 2014 r. Uwzględniając datę najpóźniejszego doręczenia, odwołanie od decyzji mogło zostać wniesione najpóźniej 21 stycznia 2014 r. Tego rodzaju odwołanie nie zostało wniesione. W ocenie organu odwoławczego, sześcioletni termin na uzyskanie stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia upłynął 22 stycznia 2020 r. Sąd I instancji zauważył jednak, że jak wynika z decyzji środowiskowej "informacja o treści podjętego rozstrzygnięcia zostanie udostępniona przez Burmistrza K. na stronie internetowej". Z kolei w pouczeniu decyzji znajduje się "zapis o terminie doręczenia poprzez obwieszczenie". Natomiast według rozdzielnika do decyzji, została ona wywieszona na tablicy ogłoszeń urzędu miejskiego. Burmistrz K. zawiadomił Sołtysa Sołectwa D. o wydaniu decyzji środowiskowej (pismo z 2 stycznia 2014 r.) oraz wydał zawiadomienie (z 2 stycznia 2014 r.) o wydaniu decyzji środowiskowej, które wywieszono na urzędowej tablicy ogłoszeń. Okoliczności te nie znajdują jednak potwierdzenia w "materiale aktowym sprawy".

W ocenie Sądu I instancji, w tej sprawie nie można wykluczyć, że organ I instancji mógł nieprawidłowo zastosować różne tryby doręczenia decyzji środowiskowej. Skarżący nie może ponosić konsekwencji za niezgodne z prawem postępowanie organu w zakresie trybu doręczenia decyzji. Skarżący wnioskiem z 27 stycznia 2020 r., w zakreślonym przez przepisy ustawy terminie, wystąpił do organu o wydanie przedmiotowego postanowienia, a organ nie poinformował skarżącego, że wniosek jest spóźniony, to skarżący nie może ponosić ujemnych skutków z powodu błędnego działania organu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy mamy do czynienia z oczywistością naruszenia, przy uwzględnienie charakteru naruszonego przepisu oraz skutków ekonomicznych lub społecznych, które wywarłby akt stwierdzający nieważność decyzji. W tej sprawie Burmistrz K. "usiłował (przynajmniej) wprowadzić w życie własną decyzję z dnia 2 stycznia 2014 r." w trybie art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, a ponadto opatrzył ją adnotacją, że "(...) stała się ona ostateczna i podlega wykonaniu" oraz datą "05.02.2014r.". Mogło to wzbudzić u adresatów tej decyzji, w tym w szczególności skarżącego, uzasadnione przekonanie, że termin określony w art. 72 ust. 3 w związku z ust. 4 ustawy środowiskowej upływał 5 lutego 2020 r. Stan świadomości skarżącego był błędny, ponieważ decyzja Burmistrza K. z 2 stycznia 2014 r. stała się ostateczna z dniem 21 stycznia 2014 r. Jednak "rzeczony stan świadomości skarżącego co do daty początkowej mierzalności terminu, o którym mowa w art. 72 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy, był całkowicie i niepodzielnie wywołany przez Burmistrza K., a wynikał z błędnego przyjęcia, że doręczenie decyzji z dnia 2 stycznia 2014 r. powinno nastąpić w trybie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy." W ocenie Sądu I instancji, ta okoliczność "bezspornie mogła wprowadzić w błąd adresatów decyzji z 2 stycznia 2014r. co do daty jej ustatecznienia się, będącej jednocześnie wyznacznikiem sposobu obliczenia terminu, o którym mowa w art. 72 ust. 3 z zw. z ust. 4 ustawy". Burmistrz K. błędnie obliczył datę wejścia własnej decyzji z 2 stycznia 2014 r. do obrotu prawnego, co skutkowało błędnym ustaleniem daty "mierzalności" początku okresu, o którym stanowi art. 72 ust. 3 i 4 ustawy. W tej sytuacji skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnego działania organu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie. Naczelny sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 1162/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

W uzasadnieniu wskazując, że zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej przez przyjęcie, że jako przepis szczególny upoważniał organ wydający decyzję środowiskową do zastosowania trybu jej doręczenia określonego w art. 49 k.p.a. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia (decyzji środowiskowej) ustawodawca zagwarantował udział społeczeństwa, a zatem podmiotów, które nie muszą dysponować interesem prawnym, a nawet faktycznym. O czynnościach w postępowaniu, w tym o wydaniu decyzji środowiskowej, społeczeństwo zawiadamiane jest między innymi w formie obwieszczenia. Stąd też bez dysponowania pełnymi aktami sprawy Sąd I instancji nie był władny ocenić, czy Burmistrz K. zastosował w tej sprawie tryb z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w związku z art. 49 k.p.a., czy też jedynie powiadomił społeczeństwo o wydaniu decyzji środowiskowej na podstawie art. 38 k.p.a. Okoliczność ta ma z kolei istotne znaczenie z punktu widzenia wejścia decyzji środowiskowej do obrotu prawnego i ustalenia biegu terminu do złożenia wniosku o wyrażenia stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji. Jeżeli bowiem decyzja została w istocie doręczona w formie obwieszczenia, czyli nawet jeżeli tryb ten zastosowano błędnie, to pozostaje to bez wpływu na skuteczność tego rodzaju doręczenia (odrębną kwestią są skutki tego rodzaju naruszenia dla zgodności decyzji środowiskowej z prawem). Natomiast jeżeli w tej sprawie w formie obwieszczenia powiadomiono społeczeństwo o wydaniu decyzji środowiskowej, to okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla przyjęcia, że decyzja środowiskowa stała się ostateczna i prawomocna z dniem 22 stycznia 2014 r. To z kolei oznacza, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wniosek o wyrażenia stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji środowiskowej, został złożony z uchybieniem terminu. Kwestia ta powinna jednak podlegać ponownej ocenie Sądu I instancji, z ewentualnym uwzględnieniem pełnych akt postępowania administracyjnego.

Zdaniem NSA na uwzględnienie zasługiwał również zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 217 § 1 i § 2 pkt 1 k.p.a. oraz w związku z art. 8 k.p.a. Niezrozumiałe jest przyjęcie przez Sąd I instancji stanowiska, że znajdująca się na pierwszej stronie decyzji środowiskowej z 2 stycznia 2014 r. pieczęć organu o treści "decyzja niniejsza na skutek nie wniesienia odwołania w przewidzianym terminie stała się ostateczna i podlega wykonaniu" opatrzona podpisem pracownika organu oraz datą posiada wszelkie cechy zaświadczenia. Zaświadczenie wydaje się bowiem wyłącznie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie, a z akt sprawy nie wynika, żeby tego rodzaju wniosek został w tej sprawie złożony. Ponadto zaświadczenie wydaje się stronie (osobie) ubiegającej się o jego wydanie, a nie umieszcza się w aktach w formie adnotacji na decyzji i jest to akt wiedzy organu, a nie jego woli. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest również podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa adnotacja, niezależnie od jej charakteru prawnego, mogła wzbudzić u adresatów tej decyzji uzasadnione przekonanie, że termin określony w art. 72 ust. 3 w związku z ust. 4 ustawy środowiskowej upływał 5 lutego 2020 r. Z treści tej adnotacji nie wynika bowiem, że decyzja stała się ostateczna 5 lutego 2020 r., a jedynie, że w tej dacie została sporządzona adnotacja. Ewentualne wątpliwości w tym zakresie strony powinny wyjaśnić bezpośrednio w organie. W konsekwencji na uwzględnienie zasługiwał również zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. i art. 9 zd. 2 k.p.a. oraz w związku z art. 217 § 1 i § 2 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 72 ust. 3 i 4 ustawy środowiskowej oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy mieć bowiem na uwadze, że data uzyskania przez decyzję waloru ostateczności wynika bezpośrednio z przepisów prawa i zależy od doręczenia tej decyzji stronom postępowania w stosownym trybie (art. 16 § 1 i art. 129 § 2 k.p.a.). Ewentualne uchybienia organu mogące wprowadzić stronę w błąd nie "kreują" nowego, innego terminu uzyskania przez decyzję waloru ostateczności.

Końcowo NSA wskazał, że zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. został błędnie sformułowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r.; poz. 2492 – t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r.; poz. 1634 – t.j., dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 o.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Badając zgodność z prawem zaskarżonego aktu prawnego w świetle wskazanych kryteriów. Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżony akt odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przypomnieć należy, że w przedmiotowej sprawie wystąpieniem z 3 marca 2020 r. złożonym w oparciu o art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie zwrócił się do Kolegium o stwierdzenie nieważności, między innymi, postanowienia z 30 stycznia 2020 r. Cytując treść art. 72 ust. 3 i 4 ustawy RDOŚ wyraził wątpliwość, czy postanowienie z 30 stycznia 2020 r. Burmistrza, który wyraził stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji z 2 stycznia 2014 r. - zostało w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna. Kolegium podzieliło stanowisko i argumentację wnioskodawcy i postanowieniem z 30 listopada 2020 r. po rozpatrzeniu wniosku inwestora o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z 30 lipca 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia z 30 stycznia 2020 r., Kolegium rozstrzygnęło stwierdzić nieważność postanowienia.

Z kolei Burmistrz pismem z 4 czerwca 2020 r. wyraził stanowisko, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ocenianego postanowienia, bowiem decyzja z 2 stycznia 2014 r. stała się ostateczna 5 lutego 2014 r., a zatem postanowienie z 30 stycznia 2020 r. (doręczone wnioskodawcy 4 lutego 2020 r.) wydane zostało przed upływem sześcioletniego terminu. W ocenie Burmistrza doręczenie przedmiotowej decyzji stało się skuteczne w dniu 21 stycznia 2014 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął 4 lutego 2014 r. a zatem decyzja stała się ostateczna 5 lutego 2014 r.

W świetle powyższego spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy daty, w której decyzja środowiskowa z 2 stycznia 2014 r. stała się ostateczna, co z kolei ma znaczenie dla ustalenia terminu, w jakim mogło by wydane postanowienie, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy.

Odnosząc się do zasadniczej kwestii spornej wskazać należy, że sprawa była już rozpoznawana przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 4 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 939/21. Wyrok ten został w całości uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem NSA z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 1162/22.

W świetle powyższego Sąd wydając niniejszy wyrok był na podstawie art. 190 p.p.s.a., związany przywołanym wyrokiem NSA z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 1162/22. Związanie sądu pierwszej instancji w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie dysponuje całkowitą swobodą przy wydawaniu nowego orzeczenia, lecz obowiązany jest uwzględnić wykładnię dokonaną przez sąd drugiej instancji, która przestaje wiązać tylko w ściśle określonych przypadkach zmiany stanu faktycznego sprawy, zmiany stanu prawnego, podjęcia przez NSA przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez WSA uchwały zawierającej odmienną wykładnię w tym samym zakresie, co wykładnia zamieszczona w wyroku uchylającym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdza, że nie wystąpiła żadna z ww. okoliczności, usprawiedliwiających ustanie związania wyrokiem NSA.

Uchylając wyrok WSA w Olsztynie dnia 4 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 939/21, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w przedmiotowej sprawie szereg jednoznacznych ocen prawnych, którymi Sąd rozpoznając sprawę po raz wtóry jest związany.

Po pierwsze, Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 1162/22 w zasadniczej kwestii spornej dotyczącej wejścia do obrotu prawnego decyzji środowiskowej z 2 stycznia 2014 r. i ustalenia biegu terminu do złożenia wniosku o wyrażenia stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji - wskazał wprost, że nawet jeżeli w tej sprawie w formie obwieszczenia powiadomiono społeczeństwo o wydaniu decyzji środowiskowej, to okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla przyjęcia, że decyzja środowiskowa stała się ostateczna i prawomocna z dniem 22 stycznia 2014 r. To z kolei oznacza, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wniosek o wyrażenia stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji środowiskowej, został złożony z uchybieniem terminu.

Po drugie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że nie można w tej sprawie twierdzić, że znajdująca się na pierwszej stronie decyzji środowiskowej z 2 stycznia 2014 r. pieczęć organu o treści "decyzja niniejsza na skutek nie wniesienia odwołania w przewidzianym terminie stała się ostateczna i podlega wykonaniu" opatrzona podpisem pracownika organu oraz datą posiada wszelkie cechy zaświadczenia. Zaświadczenie wydaje się bowiem wyłącznie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie, a z akt sprawy nie wynika, żeby tego rodzaju wniosek został w tej sprawie złożony. Ponadto zaświadczenie wydaje się stronie (osobie) ubiegającej się o jego wydanie, a nie umieszcza się w aktach w formie adnotacji na decyzji i jest to akt wiedzy organu, a nie jego woli. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest również podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa adnotacja, niezależnie od jej charakteru prawnego, mogła wzbudzić u adresatów tej decyzji uzasadnione przekonanie, że termin określony w art. 72 ust. 3 w związku z ust. 4 ustawy środowiskowej upływał 5 lutego 2020 r. Z treści tej adnotacji nie wynika bowiem, że decyzja stała się ostateczna 5 lutego 2020 r., a jedynie, że w tej dacie została sporządzona adnotacja.

Po trzecie, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził jasne stanowisko, że data uzyskania przez decyzję waloru ostateczności wynika bezpośrednio z przepisów prawa i zależy od doręczenia tej decyzji stronom postępowania w stosownym trybie (art. 16 § 1 i art. 129 § 2 k.p.a.). Ewentualne uchybienia organu mogące wprowadzić stronę w błąd nie "kreują" nowego, innego terminu uzyskania przez decyzję waloru ostateczności. Sąd kasacyjny zwrócił uwagę, że błędne pouczenie (lub jego brak) o środku zaskarżenia nie może rodzić dla strony negatywnych konsekwencji, ale też nie może dawać jej specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania.

Przypomnieć należy, że w stanie prawnym niniejszej sprawy, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b. W myśl zaś art. 72 ust. 4 u.i.o.ś. złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w pierwszej instancji, stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje na wniosek uwzględniający informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowienia, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Wniosek, o którym mowa w zdaniu drugim, składa się do organu nie wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Przy czym stosownie do art. 72 ust. 4a ustawy zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Zatem postanowienie zawierające stanowisko organu, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może być wydane i doręczone wnioskodawcy wyłącznie w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Należy przy tym podkreślić, że termin przewidziany w art. 72 ust. 4 w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy jest terminem prawa materialnego i jako taki wyznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego (B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z 26 sierpnia 1999 r., sygn. akt V SA 708/99, OSP 2000, Nr 9, poz. 134, s. 451). Termin prawa materialnego nie może być zatem ani przedłużony (np. o dni uznane ustawowo za wolne od pracy), ani też przywrócony, a jego upływ powoduje, że strona traci prawo do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, co pozbawia organ możliwości wydania postanowienia.

Podkreślić również należy, że ostateczne są decyzje administracyjne od których nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w administracyjnym toku instancji (art. 16 k.p.a.). Z kolei odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Sposób dokonywania doręczeń stronom postępowania określają przepisy rozdziału 8 k.p.a. Z treści przepisów zawartych w tym rozdziale (w dacie wydania decyzji środowiskowej), że pisma doręcza się bezpośrednio adresatom za pośrednictwem operatora pocztowego lub środków komunikacji elektronicznej. Wyjątkiem od tej zasady jest doręczenie pisma w trybie ogłoszenia publicznego, stosownie do art. 49 k.p.a. Przy czym na dzień wydania decyzji środowiskowej przepis ten stanowił, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Zatem doręczenie decyzji może nastąpić w trybie publicznego ogłoszenia tylko w przypadku, gdy przepis szczególny tak stanowi. Na dzień wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach art. 74 ust. 3 ustawy stanowił, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20 stosuje się przepis art. 49 k.p.a. W przedmiotowej sprawie liczba stron nie przekracza 20 (11 według rozdzielnika decyzji), a w związku z tym brak było podstawy prawnej do dokonania doręczenia decyzji w tym trybie.

W tej sytuacji w ocenie Sądu datę, w której decyzja środowiskowa stała się ostateczna należało ustalić uwzględniając datę jej doręczenia stronom za pośrednictwem operatora pocztowego. Okolicznością bezsporną w tej sprawie jest to, że doręczeń tych dokonywano w dniach 3 - 7 stycznia 2014 r. Zatem uwzględniając datę najpóźniejszego doręczenia odwołanie od decyzji mogło być wniesione najpóźniej 21 stycznia 2014 r. Od przedmiotowej decyzji nikt się nie odwołał. Wobec powyższego termin 6 letni do uzyskania stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia upłynął w dniu 22 stycznia 2020 r.

Zgodnie z jednoznacznym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w tej sprawie w wyroku z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 1162/22 data uzyskania przez decyzję waloru ostateczności wynika bezpośrednio z przepisów prawa i zależy od doręczenia tej decyzji stronom postępowania w stosownym trybie (art. 16 § 1 i art. 129 § 2 k.p.a.). Ewentualne uchybienia organu mogące wprowadzić stronę w błąd nie "kreują" nowego, innego terminu uzyskania przez decyzję waloru ostateczności. Błędne pouczenie (lub jego brak) o środku zaskarżenia nie może dawać stronie specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. W tej sprawie pouczenie zawarte w decyzji z dnia 2 stycznia 2014r. miało charakter schematyczny i odnosi się zarówno do doręczenia w trybie zwyczajnym jak też w trybie obwieszczenia.

Z przepisów prawa materialnego wynika jednoznacznie, że w tej sprawie brak było podstawy prawnej do dokonania doręczenia decyzji w trybie art. 49 k.p.a. Wobec powyższego, błędne pouczenie zamieszczone w treści decyzji z 2 stycznia 2014 r. zawierające zapis o terminie doręczenia poprzez obwieszczenie, czy też jakiekolwiek wadliwe działania organu po skutecznym doręczeniu przedmiotowej decyzji z 2 stycznia 2014 r. za pośrednictwem operatora pocztowego lub środków komunikacji elektronicznej nie mają istotnego znaczenia w tej sprawie. Decyzja Zastępcy Burmistrza K. z dnia 2 stycznia 2014 r. stała się, wskutek prawidłowo zastosowanego trybu doręczenia za pośrednictwem operatora publicznego, ostateczna z dniem 21 stycznia 2014 r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że niedopuszczalne jest doręczanie niektórych pism stronom w formie tradycyjnej, a innych – poprzez zawiadamianie publiczne, chyba że taka niejednorodność form doręczenia wynikałaby z wyraźnego przepisu ustawy. W myśl art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Utrwalony jest pogląd, że doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi wprowadzenie jej do obrotu prawnego (patrz: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2012, s. 450). Co do zasady, skuteczne doręczenie przynajmniej jednej ze stron postępowania powoduje, że akt administracyjny wywołuje skutki prawne, wobec jego wejścia do obrotu prawnego (zob. np. wyrok NSA z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 675/16, wyrok NSA z 22 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 1780/22).

Doręczenie może być dokonane wyłącznie jednokrotnie niezależnie od tego, czy jest to doręczenie właściwe czy zastępcze. Raz dokonanej czynności nie można wykonać powtórnie, bowiem doręczenie wywołuje skutek w sferze procesowej. Pogląd ten zbieżny jest ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt III OSK 1162/22, którym Sąd I instancji jest związany. Jakiekolwiek uchybienia organu mogące wprowadzić stronę w błąd nie "kreują" nowego, innego terminu uzyskania przez decyzję waloru ostateczności.

W ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że przekroczenie terminu prawa materialnego, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy nie może stanowić podstawy do ustalenia, iż doszło do rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie dotyczącym pojęcia rażącego naruszenia prawa podkreśla się, iż naruszenie prawa kwalifikowane będzie jako rażące, jeżeli następuje oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a treścią przepisu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1997 r., sygn. akt III SA 1425/96).

Nie budzi wątpliwości stwierdzenie, iż termin przewidziany w art. 72 ust. 4 w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy jest terminem prawa materialnego i jako taki wyznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego. Termin ten nie może być ze swej istoty przedłużany czy też przywracany (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Olsztynie z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. II SA/Ol 446/19, w Bydgoszczy z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. II SA/Bd 1345/15, w Poznaniu z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. II SA/Po 455/18, w Rzeszowie z dnia 22 maja 2020 r. sygn. II SA/Rz 146/20).

Z akt niniejszej sprawy ponad wszelką wątpliwość wynika, iż decyzja z dnia 2 stycznia 2014 r. doręczona została stronom w rozdzielniku decyzji za pośrednictwem Poczty Polskiej. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, iż doręczenie nastąpiło w okresie od 3 do 7 stycznia 2014 r. Najpóźniejszy termin wniesienia odwołania upłynął zatem 21 stycznia 2014 r. (wtorek). Zatem decyzja z dnia 2 stycznia 2014 r. stała się ostateczna z dniem 22 stycznia 2014 r. Sześcioletni termin upłynął zatem 22 stycznia 2020 r.

W ocenie Sądu nie ulega więc wątpliwości, iż postanowienie z dnia 30 stycznia 2020 r. znak: "[...]" wydane zostało po upływie sześcioletniego terminu liczonego od dnia 22 stycznia 2014r. kiedy decyzja z dnia 2 stycznia 2014r. stała się ostateczna. Wydane zatem zostało z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jak już wskazano, zawarty w tych przepisach termin ma charakter terminu prawa materialnego, jest nieprzekraczalny i nieprzywracany. Wydanie postanowienia po upływie wyraźnie przewidzianego w przepisach terminu do jego wydania stanowi rażące uchybienie prawa i wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a. do stwierdzenia nieważności postanowienia (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2012 r. II GSK 1206/11; LEX nr 1244513).

Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, okoliczności faktyczne istotne w sprawie oraz w szczególności wiążącą ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 1162/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.