Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 392/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 30e ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1128
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2023 r., nr 1801-IOD.4102.23.2023 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości 1) oddala skargę, 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wynagrodzenie adwokatowi J.S. – w kwocie 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych, w tym podatek od towarów i usług za pomoc prawną udzieloną z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 22 czerwca 2023 r., nr 1801-10D.4102.23.2023, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w R. z 17 marca 2023 r., 1822-SPV.4102.322.2022, określającą A. B. (skarżąca) podatek dochodowy od osób fizycznych za 2018 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w wysokości [...] zł.

Z akt sprawy wynika, że zgodnie z aktem notarialnym Rep. A nr [...]skarżąca nabyła w drodze spadku po zmarłej dnia 17 marca 2013 r. S. G. udział wynoszący 1/2 części w stanowiącym odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w budynku przy ulicy P.[...] w R. na podstawie prawomocnego postanowienia Sadu Rejonowego w Rzeszowie I Wydział Cywilny z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt [...]. Następnie nabyty cały swój udział w wysokości 1/2 części w stanowiącym odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnym skarżąca zbyła w dniu 30 marca 2018 r. (akt notarialny Rep. A nr [...]) za cenę [...] zł. W toku czynności sprawdzających oraz postępowania podatkowego, skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających poniesienie nakładów, które zwiększyły wartość sprzedanej nieruchomości w czasie kiedy była jej właścicielem oraz wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości.

W złożonym 12 kwietnia 2019 r. zeznaniu na formularzu PIT-39 skarżąca wykazała uzyskane przychody ze sprzedaży nieruchomości w 2018 r., kwotę dochodu zwolnionego oraz należny z tego tytułu podatek w wysokości 0,00 zł. A zatem zadeklarowała przeznaczenie przychodu na własne cele mieszkaniowe w terminie dwóch lat od końca roku, w którym nastąpiło zbycie. Dodatkowo Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej rozporządzeniem z dnia 28 grudnia 2020 r. przedłużył do trzech lat tj. do dnia 31 grudnia 2021 r. termin na wydatkowanie przez podatnika na własne cele mieszkaniowe przychodu uzyskanego w 2018 roku.

Termin trzech lat (liczonych od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie tej nieruchomości) do wydatkowania przychodu uzyskanego z jej zbycia na własne cele mieszkaniowe upłynął 31 grudnia 2021 r. i wobec braku dowodów potwierdzających ewentualne wydatkowanie tej kwoty na własne cele mieszkaniowe, decyzją z 17 marca 2023 r., Naczelnik Drugiego US w R. określił skarżącej podatek dochodowy od osób fizycznych za 2018 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w wysokości [...] zł.

Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji DIAS stwierdził, że skarżące nie złożyła korekty zeznania PIT-39, a w konsekwencji nie wykazała podatku. Zaskarżoną decyzją określono jej podatek prawidłowo - na [...] zł. Rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, argumenty zawarte w odwołaniu pozostają bez wpływu na wynik sprawy, a poczynione przez organ I instancji ustalenia faktyczne dokonane zostały zgodnie z zasadami wynikającymi z O.p. Brak jest w związku z tym podstaw do jej uchylenia i umorzenia postępowania. Nie zaistniały też przesłanki orzeczenia na podstawie art. 233 § 2 O.p. Organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. W rozpatrywanej sprawie zebrany dotychczas materiał dowodowy umożliwia podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Zdaniem DIAS zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy.

Na decyzję organu odwoławczego z 22 czerwca 2023 r. skarżąca złożył skargę do tut. Sądu w Rzeszowie wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie ,,tj. podatek [...] + odsetki od sprzedaży mieszkania".

Ponadto o:

- zwrot nieruchomości 1/2 części 0,6296 ha w R. przy A. KW [...] która była własnością mamy G. S., a została sprzedana bez zgody mamy i mojej, a pieniądze z Banków były wyprowadzone;

- umorzenie kosztów za biegłego sądowego Pan W., który robił podział działek z wniosku B. K. i mnie niesłusznie obciążył kosztami na około 8 tys. zł, a siostrę na ponad 300 zł.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi.

Pismem z 11 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił oraz rozwinął zarzuty skargi administracyjnej wniesionej przez skarżącą. Wskazał, że zaskarżona decyzja z dnia 22 czerwca 2023 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, w związku z art. 77 §1, w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), poprzez zaniechanie podjęcia przez organy działające z urzędu lub na wniosek skarżącej - wszelkich czynności, mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak również poprzez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie wybiórczo analizowanych dowodów podczas, gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dostarczał wielu innych dowodów niż te, które (zgodnie z treścią uzasadnienia) wziął pod uwagę organ odwoławczy (ale także i organ I instancji).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżąca na podstawie postanowienia SR w Rzeszowie z 24 czerwca 2013 r., nabyła, po zmarłej 17 marca 2013 r. S.G., udział spadkowy wynoszący 1/2 części. W skład nabytego spadku wszedł m.in. lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość położony w R. przy ul. [...] nr [...] wraz z prawami związanymi z jego własnością. Aktu notarialnego sprzedaży nieruchomości z 30 marca 2018 r., Rep. A nr [...] skarżąca udział 1/2 w mieszkaniu sprzedała za [...] zł. Uczyniła to przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie (nabycie nastąpiło 17 marca 2013 r.). Bezsporny jest również fakt, że w złożonym 12 kwietnia 2019 r. zeznaniu na formularzu PIT-39 skarżąca wykazała uzyskane przychody ze sprzedaży nieruchomości w 2018 r., kwotę dochodu zwolnionego oraz należny z tego tytułu podatek w wysokości 0,00 zł, a zatem zadeklarowała przeznaczenie przychodu na własne cele mieszkaniowe.

Aby móc skorzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021r, poz. 1128 t.j. - w brzmieniu obowiązującym w rozpatrywanym okresie) - dalej u.p.d.o.f., do 31 grudnia 2021 r. skarżąca powinna wydatkować pieniądze ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe. Z niepodważonych ustaleń organów wynika, że skarżąca nie wykazała aby poniosła takie wydatki. Skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających poniesienie nakładów, które zwiększyły wartość sprzedanej nieruchomości w czasie kiedy była jej właścicielem.

W ocenie składu orzekającego, poczynione przez organy ustalenia w sprawie są niezbędne i jednocześnie wystarczające do należytego rozpoznania sprawy. Na uwadze należy mieć to, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. za źródła przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych uznaje się m.in. odpłatne zbycie nieruchomości — jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Zgodnie z art. 30e u.p.d.o.f. od dochodu z tego tytułu podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku (ust. 1). Podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw (ust. 2). Stosownie do art. 30e ust. 4 u.p.d.o.f., podatnik po zakończeniu roku podatkowego jest obowiązany w zeznaniu podatkowym (PIT-39) wykazać: dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 (zwolnienie podatkowe), lub dochody zwolnione na podstawie tego przepisu. W myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, jeżeli w ciągu 2 lat (licząc od końca roku sprzedaży) uzyskany przychód zostanie wydatkowany na własne cele mieszkaniowe. W przypadku sprzedaży nieruchomości (również udziału) w 2018 r., termin do wydatkowania został przedłużony do 31 grudnia 2021 r. Natomiast wydatki na cele mieszkaniowe uprawniające do zwolnienia zawiera art. 21 ust. 25 pkt 1 i 2 u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 30e ust. 7 u.p.d.o.f., w przypadku niewypełnienia warunków zwolnienia określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę.

Mając powyższe na uwadze, skoro organy wykazały, że od dnia nabycia przez skarżąca udziału w mieszkaniu do dnia jego zbycia nie upłynął 5-letni okres, to organy zasadnie uznały, że sprzedaż ta podlegała opodatkowaniu. W sytuacji gdy skarżąca nie zapłaciła tego podatku i nie wykazała, że poniosła nakłady na zbywaną nieruchomość/udział to organy trafnie stwierdziły brak podstaw do ustalenia kosztów uzyskania przychodów. Skarżąca nie przedstawiła również żadnych dowodów aby do 31 grudnia 2021 r. poniosła jakiekolwiek wydatki pieniądze ze sprzedaży udziału w nieruchomości na własne cele mieszkaniowe. Zatem prawidłowo został skarżącej określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 2018 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, przy uwzględnieniu przychód z tego tytułu i stawki podatku wynikającej z przepisu art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f.

W związku z powyższym zarzuty skargi uznać należy z niezasadne. Wskazać należy, że okoliczności na które skarżąca wskazywała to jest jej sytuacji materialna i rodzinna, okoliczności związane ze sprzedażą mieszkania, czy też twierdzenie, że padła ofiara oszustwa nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Całkowicie chybiony jest również zarzut naruszenia przepisów k.p.a. wskazanych w piśmie z 11 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej uzupełniającym oraz rozwijającym zarzuty wniesionej przez skarżącą skargi. Podkreślić bowiem należy, że przepisy k.p.a. nie miały w rozpoznawanej sprawie zastosowania i organy nie mogły ich naruszyć. W postępowanie w sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ordynacji podatkowej. Jak wyżej już wskazano organy w sposób prawidłowy i pełny zebrały materiał dowodowy, który w sposób właściwy oceniły. W oparciu o zebrany materiał dowodowy wywiodły prawidłowe wnioski. Wprawdzie pełnomocnik skarżącej zarzucił, że organy podatkowe oparły się na niepełnym materiale dowodowym, lecz nie podał już, jakich konkretnych uchybień się dopuściły i jakie dowody mogły pozyskać. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wynikająca z art. 122 O.p. zasada prawdy obiektywnej, nie może oznaczać obciążenia organów podatkowych nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających znaczenie dla sprawy (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt I FSK 617/22).

Sąd po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o kryteria wskazane w art. 134 § 1 p.p.s.a., nie znalazł podstaw do uchylenia, lub stwierdzenia jej nieważności. Wobec tego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach pomocy prawnej Sąd przyznał w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a.

-----------------------

6/15