Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1209/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 13 maja 2024 r. znak SKO-NP-4115-23/24 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżącego R. B. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu zaskarżoną do Sądu decyzją z 13.05.2024 r. (znak: SKO-NP-4115-23/24), po rozpatrzeniu odwołania R. B. (dalej jako: "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Rabki Zdroju z 11.12.2023 r. (znak: OPS.DŚR.5211.84.2023) o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

1. Burmistrza Rabki Zdrój, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 25.10.2023 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niepodejmowanie zatrudnienia spowodowane opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką, M. B. – decyzją z 11.12.2023 r. odmówił przyznania oczekiwanego wsparcia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wymagająca opieki matka skarżącego nie spełnia warunków określonych w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. ustalony stopień niepełnosprawności tej osoby nie powstał w okresie wskazanym w tym przepisie.

Nadto organ wskazał, że z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący mieszka z żoną, małoletnimi dziećmi oraz niepełnosprawnymi rodzicami. Skarżący nie pracuje z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Według oświadczenia skarżącego, zakres czynności opiekuńczych obejmuje: zakupy, realizowanie recept, umawianie i towarzyszenie w wizytach lekarskich, pomoc w ubieraniu się. Nadto, skarżący sprzątania mieszkanie, wykonuje prace porządkowe wokół domu oraz masuje nogi matki w celu poprawy krążenia. Pracownik socjalny zapisał, że rodzeństwo skarżącego stale mieszka za granicą i również ma problemy zdrowotne. Wg organu, w sprawie brak związku pomiędzy rezygnacją z pracy skarżącego, a koniecznością stałej opieki nad matką. Opieka realizowana przez skarżącego nie zmusza go do rezygnacji z aktywności zawodowej, a poza tym - niemożność sprawowania osobistej opieki przez inne dzieci niepełnosprawnej z uwagi na pracę, czy zamieszkiwanie poza granicami Polski - nie stanowi zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego. Dalej Burmistrz akcentował, że nie można przyjąć, iż skarżący zrezygnował z zatrudnienia w związku z opieką nad matką. Rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła w październiku 2019 r., a niepełnosprawna ma ustalony stopień niepełnosprawności od 5.12.2008 r.

Niezależnie od powyższego organ l instancji wskazał, iż nie uległ zmianie stan faktyczny ustalony w przeprowadzonym poprzednio postępowaniu o świadczenie pielęgnacyjne z wniosku skarżącego z 10.03.2021 r., a obecnie złożonym wnioskiem z 30.10.2023 r., biorąc pod uwagę zakres opieki, stan zdrowia niepełnosprawnej oraz rodzeństwo.

2. W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji skarżący wskazał na brak jej zgodności z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014 r. (sygn. akt K 38/13).

3. SKO w Nowym Sączu decyzją z 13.05.2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zwróciło uwagę na brak konstytucyjności podstawy prawnej rozstrzygnięcia Burmistrza przywołując wyżej już podany wyrok T.K. i akcentując, że w tym zakresie objęta odwołaniem decyzja nie była prawidłowa. Dalej wskazało, że w sprawie ustaleniu podlegało to, czy spełnione zostały pozostałe przesłanki do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego i nie występują przesłanki negatywne, które uniemożliwiałyby jego przyznanie. W tym aspekcie zwróciło uwagę, iż organ l instancji przeprowadził wywiad środowiskowy, z którego wynika, że skarżący zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, dwójką małoletnich dzieci oraz z niepełnosprawnymi w znacznym stopniu rodzicami. Ojciec skarżącego choruje na nowotwór i został uznany przez ZUS za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wskazał organ, że skarżący mieszkał wraz z rodziną za granicą, gdzie pracował, miał własny dom, jednak z uwagi na pogarszający się stan zdrowia rodziców zrezygnował z zatrudnienia tam, sprzedał dom i w 2019 r. na stałe wrócił do kraju. Według oświadczenia skarżącego, od tego czasu nie pracuje bowiem sprawuje opiekę nad matką. Ponadto organ wskazał, że skarżący ma rodzeństwo (brata i siostrę), a osoby te przebywają za granicą i mają problemy zdrowotne. Organ wskazał, że opieka nad matką polega na towarzyszeniu podczas wizyt lekarskich, wykupywaniu recept, sprzątaniu, masowaniu nóg, wykonywaniu wszystkich prac porządkowych, pomocy przy ubieraniu się, pomocy w czynnościach higienicznych typu obcinanie paznokci, mycie stóp. SKO zaznaczyło, że w okresie od 1.11.2020 r. skarżący był uprawniony do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę.

Wg organu odwoławczego, zakres opieki nad matką nie zmusza go do rezygnacji z aktywności zawodowej. Czynności takie jak: pomoc w ubieraniu, przygotowanie posiłków, podanie leków, sprzątanie, pranie, robienie zakupów, zmywanie naczyń, prasowanie, pomoc przy kąpieli, mierzenie ciśnienia, organizowanie wizyt lekarskich, załatwianie formalności, wykonywanie prac sezonowych tj. koszenie trawy, odśnieżanie - czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego - są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności. Są to typowe czynności dnia codziennego, które wykonują osoby pracujące i robią to przed pracą lub po jej zakończeniu. Cześć tych czynności skarżący wykonuje nie tylko dla matki ale także dla siebie i swojej rodziny, co wynika ze wspólnego zamieszkiwania. Zakres więc opieki sprawowanej przez skarżącego nad niepełnosprawną matką, która (jak wynika z ustaleń pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy) nie jest obłożnie chora, czy leżąca (porusza się przy pomocy kul i drugiej osoby), jest kontaktowa, a zatem jest w stanie sama przez cześć dnia samodzielnie bytować, co pozwala na takie zorganizowanie opieki w postaci np. usług opiekuńczych aby skarżący nie musiał rezygnować z zatrudnienia. Kolegium Odwoławcze podkreśliło także, iż w sprawie istotne jest również to, że skarżący nie jest jedyną osobą zobowiązaną do zapewnienia niepełnosprawnej matce opieki i pomocy, bowiem są jeszcze dwie osoby zobowiązane do współudziału w tej opiece (brat i siostra). Choć osoby te mieszkają i pracują w Holandii, to jednak, w ocenie organu, nie ma przeszkód, aby partycypowały w opiece nad matką.

4. W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7, 8 § 1, 77, 78 § 1, 80, 107 § 3 oraz 108 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego, przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób stronniczy, niezebranie dowodów w sposób wyczerpujący, nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne decyzji;

- art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i wskazanie, że zakres opieki sprawowanej przez wnioskodawcę nad matką nie jest tego rodzaju aby zmuszał go do definitywnej rezygnacji z podejmowania aktywności zawodowej;

- art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i wskazanie, że odwołujący nie jest jedyną osobą zobowiązaną do zapewnienia niepełnosprawnej matce opieki i pomocy, bowiem są jeszcze dwie osoby zobowiązane do współudziału w opiece nad niepełnosprawną;

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b z art. 27 ust. 5 pkt 2 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i wskazanie, iż zachodzi negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na ustalenie skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.

Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

Do skargi załączone zostało pismo skarżącego z 29.05.2024 r., w którym akcentował, że jego matka wymaga całodobowej opieki, a jej stan zdrowia wciąż się pogarsza. Osoba ta waży ponad 130 kg i jej samodzielne funkcjonowanie w ciągu dnia nie jest możliwe.

5. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sądowoadministracyjna kontrola zaskarżonych decyzji wykazała, że akty te naruszają prawo w sposób nakazujący pozbawienie ich mocy wiążącej.

Na wstępie należy podkreślić, że SKO w Nowym Sączu w wydanej w tej sprawie decyzji trafnie zweryfikowało błędny pogląd organu I instancji przyjmujący, jako przeszkodę do przyznania skarżącej żądanego świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, po 25. roku życia (art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych; Dz. U. 2023 r., poz. 390; dalej u.ś.r.). Kolegium Odwoławcze wskazując bowiem na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014 r. (sygn. akt K 38/13) prawidłowo wywiodło, że kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, co skutkować winno aktualnie tym, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r. Przepis ten mówił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje także innym – niż wymienione w poprzednich punktach tego ustępu – osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoby te nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należy zatem wykazać, że osoba ubiegająca się o to świadczenie, nie tylko należy do kręgu osób w nim wskazanych, ale także stale i osobiście opiekuje się bliską (tj. objętą ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym) osobą niepełnosprawną. Fundamentalną jest tu kwestia, czy taka opieka stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a tym samym, czy w istocie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaną opieką. Innymi słowy, zaniechanie aktywności zawodowej opiekuna musi nastąpić w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Podkreślić bowiem należy, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za sam tylko fakt opieki nad niepełnosprawnym, lecz za rzeczywisty brak możliwości podjęcia zatrudnienia przez opiekuna (lub jego rezygnację z zatrudnienia) – wynikający właśnie z konieczności sprawowania tej opieki.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest słuszny pogląd, że art. 17 ust. 1 ustawy należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17.10.2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20) z uwagi na całkowitą zależność osoby niepełnosprawnej od opiekuna (WSA w Warszawie w wyroku z 7.10.2011 r. sygn. I SA/Wa 1265/11). Pojęcie "opieki", o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18.03.2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 51/21, por. też wyrok WSA w Krakowie z 19.01.2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1389/22).

Z zaskarżonej decyzji SKO wynika, że przesłanką odmowy przyznania skarżącemu oczekiwanego świadczenia było to, iż - aby opiekować się niepełnosprawną w znacznym stopniu matką - nie zachodziła w jego przypadku koniczność rezygnacji z pracy, gdyż realizowane względem niepełnosprawnej czynności stanowią tzw. zwykłe czynności dnia codziennego, a nadto, są jeszcze inne dzieci niepełnosprawnej, które mogą współuczestniczyć w opiece nad nią. W ocenie Sądu, kontrolowane rozstrzygnięcie Kolegium Odwoławczego i motywy mu towarzyszące, nie zostało wywiedzione w oparciu o poprawnie ustalony stan faktyczny sprawy, jak też przy zaniechaniu wnikliwego rozważenia wszelkich istotnych okoliczności.

Po pierwsze, sporządzony w postępowaniu wywiad środowiskowy nie prezentuje żadnych informacji odnośnie stanu zdrowia osoby podlegające opiece. W oparciu więc o ten kluczowy w sprawie dokument (dowód) nie sposób zorientować się co do tego, jakie są uwarunkowania zdrowotne matki skarżącego, tj. na co osoba ta choruje, jak choroby wpływają na jej samodzielność i możliwość funkcjonowania oraz jakie – w związku ze stanem zdrowia - są jej potrzeby opiekuńcze. Pamiętać zaś należy, że to właśnie stan zdrowia niepełnosprawnego wyznacza zakres i specyfikę koniecznego spektrum wsparcia, które następnie podlega ocenie przy ustaleniu istnienia związku przyczynowo-skutkowego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Zaniechanie ustalenia stanu zdrowia matki skarżącego wykluczało więc miarodajną ocenę zakresu czynności opiekuńczych, jakiego osoba ta wymaga. Już więc z powyższego powodu obie kontrolowane decyzje były wadliwe, skoro wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 par. 1 k.p.a., tj. bez ustalenia w.w. kluczowej dla sprawy okoliczności faktycznej.

Po drugie, w realiach kontrolowanej sprawy dostrzec należy, że – już w 2020 r. zakres opieki skarżącego nad matką organ ocenił jako taki, który doprowadził do przyjęcia istnienia związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia, a opieką realizowaną nad matką. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżący od listopada 2020 r. pobierał (z akt wynika, że do października 2023 r.; k. 24) specjalny zasiłek opiekuńczy właśnie z uwagi na pasywność zawodową warunkowaną opieką nad matką. Stwierdzić przy tym trzeba, że przywołane powyżej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są zasadniczo tożsame względem przesłanek przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przepis bowiem art. 16a ust. 1 u.ś.r. przewidywał, że przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego wymaga wykazania właśnie związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją (niepodejmowaniem) przez opiekuna z zatrudnienia, a opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu członkiem bliskiej rodziny. W ocenianym przypadku mamy więc do czynienia z sytuacją, że te same prawne istotne przesłanki, organ uznał już za spełnione, a obecnie ich istnienie zakwestionował. Skoro więc w obrocie prawnym funkcjonowały kolejne decyzje przyznające skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy (do października 2023 r.), a więc decyzje z których wynikało występowanie związku przyczynowo-skutkowego między jego pasywnością zawodową, a opieką nad jego niepełnosprawną matką, to aktualnie zakwestionowanie istnienia tego związku – choć oczywiście niewykluczone – wymagało jednak poczynienia ustaleń, ocen i rozważań co do tego, czym w istocie różnił się zakres opieki sprawowanej przez skarżącego poprzednio (od 2020 r.), od obecnie stwierdzonego. Zajęcia stanowiska w sygnalizowanym aspekcie wymagała bowiem obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada budowania zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 par. 1 k.p.a.) oraz fakt związania organu własną ostateczną decyzją wydaną we wskazanym wyżej przedmiocie. Przywołana ostatnio zasada nakazuje zaś m.in. przyjmować, że strona, która uprzednio spełniła już wszystkie identyczne przesłanki uprawniające do uwzględnienia jej żądania (w ramach postępowania o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego), ma uzasadnione prawo oczekiwać od organów administracji publicznej, aby przy niezmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych, kolejne jej podanie złożone w sprawie o zbliżonym w istocie przedmiocie, zostało załatwione w sposób analogiczny. Stąd też, we wskazanych wyżej realiach ocenianej sprawy, fakt aktualnie zanegowania związku przyczynowo-skutkowego wymagał od organu odniesienia się do przedstawionego wyżej zagadnienia (na aspekt ten zwracał uwagę NSA m.in. w wyroku z 24.11.2022 r., I OSK 168/22, oraz z 4.12.2024 r.; I OSK 2881/23). Ustalenie zaś, że zmianie uległ stan zdrowia niepełnosprawnej rzutujący na zakres niezbędnej opieki pozwoliłoby rozważać, czy skarżący ma możliwość zarobkowania, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy (por. wyrok WSA w Białymstoku z 11.10.2022 r., sygn. akt II SA/Bk 593/22), co z kolei pozwoliłoby podważyć istnienie związku przyczynowego. Takich rozważań w sprawie nie dokonano, co niewątpliwie narusza wskazane wyżej zasady procedury administracyjnej, jak też art. 80 k.p.a.

Po trzecie, z akt wynika, że skarżący mieszka zarówno z niepełnosprawną w znacznym stopniu matką, jak też z ojcem legitymującym się także orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Uwarunkowania niepełnosprawności ojca skarżącego – jak można wnioskować – związane są z nowotworem płuc, na które osoba ta choruje. Z akt nie wynika jaki jest stopień samodzielności ojca w codziennym funkcjonowaniu, albowiem organy administracji nie uczyniły przedmiotem swojego zainteresowania powyższej kwestii. Mając jednakże na uwadze znaczny stopień niepełnosprawności tej osoby, fakt wspólnego zamieszkiwania ze skarżącym, jak też wiek oraz wskazane wyżej schorzenie - można zasadnie zakładać, iż także ojciec skarżącego pewnego wsparcia wymaga. Według Sądu, dokonywane w sprawie oceny co do występowania związku przyczynowo-skutkowego w rozumieniu wcześniej zaprezentowanym, winny obejmować ogół faktycznych uwarunkowań i okoliczności tej sprawy, w tym także i akcentowany wyżej fakt zapewniania przez skarżącego opieki także drugiemu rodzicowi, także niepełnosprawnemu w znacznym stopniu. Pominięcie przy ocenie występowania związku przyczynowo-skutkowego faktu sprawowania przez skarżącego opieki nie tylko nad niepełnosprawną matką, ale też nad chorym ojcem - nie było usprawiedliwione, albowiem doprowadziło do braku uwzględnienia ogółu okoliczności rzutujących na faktyczną skalę zaangażowania opiekuńczego skarżącego, co świadczy o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. To zaś doprowadziło do zaniechania oceny koniecznego czasu jaki poświęca skarżący na czynności opiekuńcze względem rodziców i relacji tego zaangażowania do faktycznej możliwości realizowania aktywności zawodowej (por. wyrok NSA z 12 października 2021 r., sygn. akt I OSK 493/21). W ocenie Sądu, możliwość miarodajnego wypowiedzenia się organu w kwestii występowania w przypadku skarżącego związku przyczynowo-skutkowego w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. winna uwzględniać pełną skalę opieki realizowanej przez skarżącego względem obojga niepełnosprawnych w znacznym stopniu rodziców, z którymi mieszka i którymi się zajmuje realizując obowiązek alimentacyjny. Oba orzekające organy administracji zaniechały oceny sygnalizowanej wyżej kwestii, czym naruszyły wskazane wyżej przepisy.

Odnośnie zaś do okoliczności, którą Kolegium Odwoławcze powołało jako argument za negatywnym załatwieniem wniosku skarżącego – tj. udziału jego rodzeństwa w opiece nad matką – Sąd wskazuje, że pogląd akcentujący znacznie tej okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy nie zyskał uznania w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. NSA w szeregu orzeczeń (por. przykładowo wyroki z: 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1661/22, 12 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2057/22, z 6 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 157/23, czy z 29 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1552/23) wskazywał bowiem, że ustawa o świadczeniach rodzinnych, w sytuacji, gdy jest kilka osób zobowiązanych do alimentacji w tym samym stopniu, nie przewiduje pierwszeństwa względem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla jednej z nich w możliwości wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego łącznie przez wszystkich zobowiązanych. Tym samym uznać należało, iż analizowana wyżej okoliczność nie mogła rzutować na kierunek rozpatrzenia tej sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni zaprezentowane stanowisko, jak też stan prawny adekwatny dla dalszych ocen tej sprawy. Będzie miał przy tym na uwadze, że wobec treści art. 63 ust. 1 ustawy z 7.07.2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. 2023, poz. 1429) fakt powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do 31.12.2023 r., warunkuje przyznanie tego świadczenia. Z akt nie wynika, czy skarżący, po październiku 2023 r. (k. 24) uzyskał kolejną decyzję przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy na matkę, a zatem, nie jest wiadome, czy na wskazaną wyżej datę, istniała negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji przyznającej konkurencyjne świadczenie. Niemniej jednak zwrócić należy uwagę, że skarżący składając wniosek o świadczenie pielęgnacyjne wskazał, iż żąda przyznania tego wsparcia – w miejsce specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ winien więc rozważyć znaczenie tego wyboru z perspektywy właściwego dla tej sprawy – jej stanu prawnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku. O kosztach (pkt 2. sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje również wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika reprezentującego skarżącego w postępowaniu sądowym, które zostało ustalone w oparciu o par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2023 r., poz. 1964).