Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 132/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: *Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 97 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 190
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o we W. na przewlekłe prowadzenie postępowania D. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we W. w przedmiocie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we W. na rzecz skarżącego A Sp. z o.o. we W. kwotę 357,00 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżąca [...] Sp. z o.o. we W. (dalej: spółka, skarżąca) pismem z dnia 8 maja 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we W. (dalej: organ) w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 22 lipca 2013 r. złożyła do D. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we W. wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej we W. Zezwolenie to zostało wydane dopiero po wielokrotnych interwencjach, decyzją z dnia 4 marca 2014 r. Zdaniem skarżącej sprawę załatwiono ze znacznym przekroczeniem terminu. Skarżąca podkreśliła, że na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. złożyła do Głównego Inspektora Farmaceutycznego w W. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r. organ ten uznał zażalenie za nieuzasadnione. Spółka uważa, że organ naruszył art. 35 k.p.a. nakazujący załatwianie spraw bez zbędnej zwłoki i wyznaczający termin maksymalnie ich załatwienia, ewentualnie przedłużone w trybie art. 36 k.p.a. Terminy te wynoszą – w przypadku sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego jeden miesiąc w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej – dwa miesiące. Początek biegu terminu rozpoczyna się od momentu wszczęcia postępowania, czyli daty złożenia podania. Jeśli organ przekroczy terminy załatwiania spraw, obowiązany jest do zawiadomienia strony o tym przekroczeniu, do podania przyczyny zwłoki i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Dotyczy to także sytuacji gdy zwłoka wynika z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zawiadomienie stron powinno mieć formę postanowienia (art. 123 § 1 k.p.a.).

Gdy organ przekracza ustawowy termin załatwiania sprawy lub nie dotrzymuje ustalonego wcześniej przez siebie terminu, w trybie art. 36 § 1 k.p.a. i nie zachodzi któryś z przypadków zawieszenia biegu terminu, określonych w art. 35 § 5 k.p.a. organ pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy.

Skarżąca podaje, że jej działania (zmiana projektu apteki) przyczyniły się do opóźnienia w wydaniu decyzji. Lokal pozytywnie zaopiniowano natomiast w dniu 30 października 2013 r. W dniu 19 września 2013 r. Prezydium D. Izby Aptekarskiej pozytywnie zaopiniował kandydata na kierownika apteki. W tym dniu organ miał podstawy do wydania decyzji, czego jednak nie uczynił.

Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że warunkiem wydania zezwolenia było zasięgnięcie przez organ opinii samorządu aptekarskiego. Nie było do tego podstaw prawnych. Zdaniem skarżącej taką podstawą nie może być art. 29 pkt 5 ustawy o izbach prawnych. Z przepisu art. ust. 1 w zw. z art. 2b ust. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz.U. z 2008 r., Nr 136, poz. 856) oraz z art. 88 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271) wynika natomiast domniemanie rękojmi należytego prowadzenia apteki przez każdego farmaceutę posiadającego prawo wykonywania zawodu i spełniającego wymogi art. 88 ust. 2 prawa farmaceutycznego. Taką osobę skarżąca wyznaczyła i ta osoba dawała skarżącej rękojmię należytego prowadzenia apteki. Organ sprawdzając, czy większościowy wspólnik skarżącej [...] Sp. z o.o. daje rękojmię należytego prowadzenia apteki, prowadził zbędne postępowanie dotyczące podmiotu niebędącego stroną w sprawie i w taki sposób przedłużył postępowanie, bezpodstawnie je zawieszając.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przedstawiając 40 punktowy wykaz poszczególnych czynności i zdarzenia mające istotny wpływ na tok postępowania i na wydane rozstrzygnięcie. Ponadto organ podał, że w dniu 15 listopada 2013 r. zawiesił postępowanie w sprawie wobec zaskarżenia przez spółkę uchwały Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej D. Izby Aptekarskiej we W. z dnia 19 września 2013 r. W opinii organu podstawą wystąpienia o stosowną opinię do samorządu aptekarskiego jest art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich.

Zdaniem organu na przedłużenie postępowania wpłynęła procedura opiniowania przez organy samorządu aptekarskiego, a także wyjaśnienie struktury kapitałowej skarżącej w kontekście ustawowego wymogu dawania przez spółkę rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt III SAB/Wr 11/14 oddalił skargę F. Sp. z o.o. we W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez D. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we W. w przedmiocie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd podał że w dniu 22 lipca 2013 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we W. wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej we W.. Wniosek skarżącej zawierał braki wymagające uzupełnienia. Strona skarżąca przyznała bowiem, że lokal przeznaczony na aptekę został pozytywnie zaopiniowany dnia 30 października 2013 r. natomiast we wrześniu 2013 r. organ otrzymał pozytywną opinię na temat kandydata na kierownika apteki. Skarżąca stwierdziła, że dniu 30 października 2013 r. organ mógł wydać wnioskowaną decyzję.

Sąd wskazał, że organ po otrzymaniu informacji o zaskarżeniu przez spółkę F. do Naczelnej Rady Aptekarskiej uchwały z dnia 19 września 2013 r. Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej D. Izby Aptekarskiej we W., postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. zawiesił postępowanie w spornej sprawie, które nie zostało przez stronę zaskarżone. Sąd zgodził się z twierdzeniem organu, że wobec wydania postanowienia zawieszającego postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego po udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki w myśl art. 35 § 5 k.p.a. organ nie był obowiązany do informowania strony skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie. Tym samym nie można zaakceptować stanowiska strony skarżącej, że w sprawie doszło do naruszenia reguł ujętych w art. 36 k.p.a.

Dalej Sąd wskazał, że w odpowiedzi na skargę organ szczegółowo, z podaniem dat, wymienił czynności dokonane w analizowanym postępowaniu. Z uwagi na twierdzenie skarżącej, że począwszy od dnia 30 października 2013 r. organ dysponował kompletnym materiałem, umożliwiającym wydanie wnioskowanej decyzji, Sąd wymienił czynności organu od tej daty do dnia wydania tej decyzji. Przedstawiają się one następująco (z zachowaniem punktacji przyjętej przez organ).16) Dnia (...) października 2013 r. do DWIF wpłynęło pismo, w którym skarżący poinformował o wykonaniu wszystkich zaleceń zawartych w protokole z kontroli doraźnej sprawdzającej. 17) Dnia (...) października 2013 r. DWIF wydał postanowienie, w którym pozytywnie zaopiniował lokal przeznaczony na aptekę.18) Dnia 4 listopada 2013 r. do DWIF wpłynęło pismo skarżącego, w którym skarżący informował o wniesieniu zażalenia do Naczelnej Rady Aptekarskiej na uchwałę z dnia 19 września 2013 r. Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej D. Izby Aptekarskiej we W. zawierającą negatywną opinię przedsiębiorcy i pozytywną opinię odnośnie kandydatury na stanowisko kierownika apteki i o braku odpowiedzi do dnia sporządzenia pisma. 19) Dnia 4 listopada 2013 r. DWIF skierował do Izby Aptekarskiej we W. pismo, w którym zwrócił się z prośbą o wskazanie czy Naczelna Rada Aptekarska rozpatrzyła zażalenie strony postępowania administracyjnego na uchwałę z dnia 19 września 2013 r. i o przesłanie postanowienia Naczelnej Rady Aptekarskiej w przypadku rozpatrzenia zażalenia. 20) Dnia 8 listopada 2013 r. do DWIF wpłynęło pismo, w którym skarżący zwrócił się do DWIF z prośbą "o jak najszybsze rozpatrzenie złożonego wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki położonej w budynku przy ul. [...] we W. i wydanie decyzji w tej sprawie". 21) Dnia 14 listopada 2013 r. do DWIF wpłynęło pismo, w którym Prezes Okręgowej Rady Aptekarskiej D. Izby Aptekarskiej we W. poinformował DWIF, że zażalenie skarżącego na uchwałę z dnia 19 września 2013 r. zostało przesłane wraz z aktami sprawy Naczelnej Radzie Aptekarskiej. Z pisma wynikało również, że na dzień jego sporządzenia D. Izba Aptekarska we W. nie otrzymała postanowienia Naczelnej Rady Aptekarskiej. 22) DWIF, dnia 15 listopada 2013 r., wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego z wniosku F. Sp. z o.o. o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki do czasu uzyskania przymiotu trwałości opinii Okręgowej Rady Aptekarskiej we W. w związku ze złożonym zażaleniem strony od uchwały z dnia 19 września 2013 r. 23) Dnia 13 grudnia 2013 r. DWIF skierował do Naczelnej Rady Aptekarskiej w W. pismo, w którym zwrócił się z prośbą o wskazanie czy zażalenie skarżącego na uchwałę z dnia 19 września 2013 r. zostało rozpatrzone przez Naczelną Radę Aptekarską, a jeśli tak - wniesiono o przesłanie tego postanowienia. 24) Skarżący dnia 9 grudnia 2013 r. złożył do Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej GIF) zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. 25) GIF przesłał pismem doręczonym w dniu 16 grudnia 2013 r. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie skarżącego celem ustosunkowania się do zawartych w zażaleniu zarzutowi przesłanie akt w sprawie. 26) Dnia 16 grudnia 2013 r. DWIF przesłał akta sprawy do GIF wraz ze swoim stanowiskiem w sprawie. 27) GIF pismem z dnia 16 stycznia 2014 r. przesłanym do wiadomości DWIF powiadomił skarżącego, że zwrócił się do Prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej z prośbą o przesłanie informacji na temat aktualnego stanu postępowania odwoławczego wniesionego przez przedsiębiorcę F. Sp. z o.o. zażalenia na uchwałę z dnia 19 września 2013 r. 28) Dnia 22 stycznia 2014 r. DIA przesłała drogą elektroniczną, a w dniu 23 stycznia 2014 r. złożyła DWIF uchwałę Nr A z dnia 9 stycznia 2014 r. uchylającą uchwałę DIA i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. 29) Dnia 24 stycznia 2014 r. do DWIF wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego zgłaszające udział pełnomocnika w sprawie wraz z fotografią uchwały Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej oraz wnioskiem "o podjęcie czynności w celu rozpoznania obu złożonych wniosków". 30) Dnia 5 lutego 2014 r. wpłynął do DWIF wniosek skarżącego o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki. W piśmie tym zawiadomiono o zmianie udziałowców w skarżącej spółce, i tak - główny udziałowiec skarżącego – F. sp. z o.o. (posiadający 99% udziałów w spółce w stosunku do którego toczą się odrębne postępowania administracyjne dotyczące aptek - w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie aptek) sprzedał swoje udziały drugiemu wspólnikowi: - zatem doszło do zmiany właścicielskiej w spółce skarżącego poprzez wystąpienie ze spółki wspólnika w stosunku do którego badano kwestię rękojmi należytego prowadzenia apteki. 31) Dnia 7 lutego.2014 r. DWIF wniósł do DIA pismo o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie. 32) Dnia 25 lutego 2014 r. DWIF ponownie wystąpił do DIA o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. 33) Dnia 25 lutego 2014 r. DIA doręczyła DWIF uchwałę z dnia 17 lutego 2014 r. zawierającą pozytywną opinię kandydatury na stanowisko kierownika apteki oraz pozytywną opinię o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej we W. przy ul. [...]. 34) Dnia 25 lutego 2014 r. do DWIF wpłynęła drogą elektroniczną od skarżącego uchwała z dnia 17 lutego 2014 r. z potwierdzeniem doręczenia skarżącemu uchwały DIA w dniu 24 lutego 2014 r. 35) Dnia 4 marca 2014 r. DWIF po uprawomocnieniu się uchwały DIA podjęła zawieszone postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki we W. przy ul. [...] z wniosku skarżącego. 36) Dnia 4 marca 2014 r. prezes skarżącej spółki złożył oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa pełnomocnikowi - adwokatowi D. W. w zakresie odbioru zezwolenia na prowadzenie apteki. 37) Dnia 4 marca 2014 r. skarżący uzyskał zezwolenie na prowadzenie apteki o nazwie: "[...]" położonej we W. przy ul. [...].

Sąd stwierdził, że z powyższego wykazu wynika, że organ mógł wydać decyzję, po podjęciu postępowania w sprawie, to jest dopiero po uprawomocnieniu się uchwały D. Izby Aptekarskiej zawierająca pozytywną opinię kandydatury na stanowisko kierownika apteki oraz pozytywną opinię o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej we Wrocławiu przy ul. [...].

Sąd nie podzielił przy tym poglądu skarżącej, że zasięgnięcie przez organ opinii samorządu aptekarskiego w rozpatrywanej sprawie nie było warunkiem wydania zezwolenia, gdyż nie ma do tego podstaw prawnych. Taką podstawą prawną jest bowiem wyraźny przepis art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich, według którego okręgowa rada aptekarska będąca organem samorządu zawodowego kieruje działalnością izby w okresie między okręgowymi zjazdami aptekarzy, a w szczególności wydaje opinię w sprawach udzielania lub cofania koncesji na prowadzenie aptek lub hurtowni. Przepis ten zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na prowadzenie apteki do zasięgnięcia takiej opinii. Opinia nie ma wprawdzie charakteru wiążącego, ale jej niezasięgnięcie jest zgodnie z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. przesłanką wznowienia postępowania. Poza tym powołany art. 29 pkt 5 nie ogranicza kompetencji okręgowej izby aptekarskiej co do przedmiotu wyrażanych opinii.

Prawo farmaceutyczne w art. 100 ust. 1 w zw. z art. 99 ust. 4 stanowi, że podmioty, o których mowa w art. 99 ust. 4, czyli osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego występujące o zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej składają wniosek zawierający między innymi: 6) oświadczenie, w którym wymienione będą wszystkie podmioty kontrolowane przez wnioskodawcę (którym była skarżąca spółka) w sposób bezpośredni lub pośredni, w szczególności podmioty zależne w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wnioskodawca podaje oznaczenie podmiotu, jego siedzibę i adres, a w przypadku osoby fizycznej imię, nazwisko oraz adres. W rozpatrywanej sprawie organ nie mógł zatem pominąć większościowego udziałowca skarżącej, posiadającego 99% udziałów, wobec którego toczyło się postępowanie o cofnięcie zezwoleń na prowadzenie przez niego aptek. Taki wnioskodawca nie dawałby bowiem rękojmi należytego prowadzenia apteki w świetle art. 101 pkt 4 prawa farmaceutycznego i takiemu wnioskodawcy organ powinien zgodnie z tym przepisem odmówić wydania zezwolenia na wnioskowane prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Z tych przepisów wynika również bezzasadność stanowiska skarżącej, że rękojmię powinien dawać tylko ustanowiony przez wnioskodawcę kierownik apteki a nie wnioskodawca.

Wbrew stanowisku skarżącej, z przebiegu postępowania wynika, że skarżąca dostosowała się do tego wymogu, zmieniając stosunki kapitałowe poprzez eliminację większościowego udziałowca posiadającego 99% udziałów, niedającego rękojmi należytego prowadzenia apteki. Organ niezwłocznie, od uprawomocnienia się uchwały Izby Aptekarskiej podjął zawieszone postępowanie i wydał wnioskowane zezwolenie. Opisana sytuacja według Sądu niewątpliwie nie miała znamion przewlekłości postępowania.

Od powyższego wyroku Spółka wniosła kasację do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonym wyrokom Spółka zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 101 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2008.45.271), dalej: p.f., polegające na nieprawidłowej ocenie przez Sąd I instancji wykładni tego przepisu, dokonanej przez

DWIF, wedle której przy ocenie rękojmi należytego prowadzenia apteki powinno brać się pod uwagę toczące się postępowanie o cofnięcie zezwoleń na prowadzenie aptek wobec większościowego udziałowca wnioskodawcy - art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a.

2) przepisów postępowania, tj. art. 149 p.p.s.a., w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. z art. 35 § 5 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 106 § 1 i 6 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie tych przepisów i niezasadne uznanie, że WIF nie pozostawał w zwłoce w sytuacji, gdy zarzut bezczynności jest uzasadniony, także wtedy, gdy organ administracji pierwszej instancji zawiesił postępowanie administracyjne mimo oczywistego braku przesłanek określonych w przepisach, nawet w przypadku niezaskarżenia postanowienia o zawieszeniu postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 3/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

W ocenie Sądu kasacyjnego trafnie spółka twierdzi, że na gruncie obowiązujących przepisów WIF nie miał podstaw do zawieszenia postępowania ze względu na to, że opinia organów samorządu aptekarskiego nie jest zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 pkt 4 k.p.a. Wniosek taki ma oparcie w tym, że przepisy p.f. określając wymogi formalne wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki nie wymagają jako warunku koniecznego udzielenia zezwolenia opinii organów samorządu aptekarskiego. Zatem uchwała w tym zakresie nie może być traktowana jako kwestia wstępna w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Twierdzenie takie znajduje oparcie w treści art. 100 ust. 1 i ust. 2 p.f. Wskazane przepisy nie stanowią, że opinia jest elementem wniosku albo, że jest niezbędnym warunkiem, który wnioskodawca musi dołączyć do wniosku. Skoro ustawa nie uzależnia wydania zezwolenia od takiej opinii, to organ prowadzący postępowanie w sprawie zezwolenia na prowadzenie aptek nie może opinii traktować jako koniecznego warunku rozstrzygnięcia w sprawie zezwolenia. Zatem w tym zakresie trafne jest stanowisko skarżącej kasacyjne, zgodnie z którym zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ze względu na konieczność posiadania stanowczej opinii organów samorządu aptekarskiego, nie ma prawnego oparcia. W konsekwencji oznacza to, że wyrok Sądu I instancji, który akceptował wadliwy pogląd WIF narusza przepisy prawa i z tego powodu musi być wyeliminowany z obrotu prawnego.

Reasumując Sąd stwierdził, że w postępowaniu w sprawie przewlekłości postępowania administracyjnego, w którym organ stosował zawieszenie postępowania, sądowa kontrola przesłanek przewlekłości musi odnosić się do oceny zasadności takiego zawieszenia, jednak tylko jako działania mającego wpływ na przewlekłość podejmowanych przez organ czynności procesowych, a nie jego merytorycznej trafności.

Zdaniem Sądu II instancji nietrafny jest zarzut naruszenia prawa materialnego. NSA zauważa, że przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Sądu I instancji oddalający skargę Spółki w zakresie przewlekłości postępowania. Z tego powodu, w takim postępowaniu, nie mają zastosowania przepisy prawa materialnego, bo te mogą być tylko podstawą ukształtowania praw lub obowiązków w decyzji administracyjnej lub innym akcie wydawanym w ramach prawem określonej procedury. Z tego też względu sposób rozumienia rękojmi należytego prowadzenia apteki nie wchodzi w zakres rozważań o przewlekłości postępowania, która musi być odnoszona do ściśle formalnych warunków samego przebiegu postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W części historycznej niniejszego wyroku przytoczono szerokie motywy orzeczenia NSA z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 3/15 dotyczące istoty przewlekłości postępowania organu administracyjnego. Nie ma więc potrzeby powtarzać ich w tym miejscu tym bardziej, że wiążą one Sąd I instancji, o czym będzie mowa niżej. Odnotować jedynie należałoby, że odnosząc przewlekłość do zawieszenia postępowania, NSA wyraźnie rozróżnia między zawieszeniem jako czynnością składającą się na całość postępowania kończącego się określonym rozstrzygnięciem i orzeczeniem wstrzymującym postępowanie z przyczyn określonych w art. 97 § 1 k.p.a. Sąd kasacyjny przyjął, że zawieszenie postępowania "na drodze postępowania administracyjnego" było zbędne a tym samym doszło do przewlekłości postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki.

Według art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a. – Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (...).

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do stwierdzenia, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., stanu przewlekłości postępowania, brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie bowiem wskazuje się, że "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894).

Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania. Inaczej rzecz ujmując, naruszenie prawa rażące znaczy więcej niż zwykłe" (zob. wyrok WSA w Opolu z 20 maja 2014 r., II SAB/Op 20/14).

Zdaniem Sądu rażąca przewlekłość postępowania charakteryzuje się w szczególności znacznymi przerwami pomiędzy poszczególnymi czynnościami prowadzącego postępowanie, a także zbędnością tych czynności.

Tymczasem przebieg postępowania nie wskazuje na istnienie tego rodzaju okoliczności. Sąd dokładnie ocenił czas, jaki upłynął pomiędzy poszczególnymi czynnościami a także to, czy zostało one podjęte zasadnie.

Przedstawił to Sąd w części historycznej uzasadnienia wyroku.

Przedstawiają się one następująco (z zachowaniem punktacji przyjętej przez organ).16) Dnia 30 października 2013 r. do DWIF wpłynęło pismo, w którym skarżący poinformował o wykonaniu wszystkich zaleceń zawartych w protokole z kontroli doraźnej sprawdzającej. 17) Dnia 30 października 2013 r. DWIF wydał postanowienie, w którym pozytywnie zaopiniował lokal przeznaczony na aptekę.18) Dnia 4 listopada 2013 r. do DWIF wpłynęło pismo skarżącego, w którym skarżący informował o wniesieniu zażalenia do Naczelnej Rady Aptekarskiej na uchwałę z dnia 19 września 2013 r. Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej D. Izby Aptekarskiej we W. zawierającą negatywną opinię przedsiębiorcy i pozytywną opinię odnośnie kandydatury na stanowisko kierownika apteki i o braku odpowiedzi do dnia sporządzenia pisma. 19) Dnia 4 listopada 2013 r. DWIF skierował do D. Izby Aptekarskiej we W. pismo, w którym zwrócił się z prośbą o wskazanie czy Naczelna Rada Aptekarska rozpatrzyła zażalenie strony postępowania administracyjnego na uchwałę z dnia 19 września 2013 r. i o przesłanie postanowienia Naczelnej Rady Aptekarskiej w przypadku rozpatrzenia zażalenia. 20) Dnia 8 listopada 2013 r. do DWIF wpłynęło pismo, w którym skarżący zwrócił się do DWIF z prośbą "o jak najszybsze rozpatrzenie złożonego wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki położonej w budynku przy ul. [...] we W. i wydanie decyzji w tej sprawie". 21.) Dnia 14 listopada 2013 r. do DWIF wpłynęło pismo, w którym Prezes Okręgowej Rady Aptekarskiej D. Izby Aptekarskiej we W. poinformował DWIF, że zażalenie skarżącego na uchwałę z dnia 19 września 2013 r. zostało przesłane wraz z aktami sprawy Naczelnej Radzie Aptekarskiej. Z pisma wynikało również, że na dzień jego sporządzenia D. Izba Aptekarska we W. nie otrzymała postanowienia Naczelnej Rady Aptekarskiej. 22) DWIF, dnia 15 listopada 2013 r, wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego z wniosku F. Sp. z o. o. o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki .do czasu uzyskania przymiotu trwałości opinii Okręgowej Rady Aptekarskiej we W. w związku ze złożonym zażaleniem strony od uchwały z dnia 19 września 2013 r.; 23) Dnia 13 grudnia 2013 r. DWIF skierował do Naczelnej Rady Aptekarskiej w Warszawie pismo, w którym zwrócił się z prośbą o wskazanie czy zażalenie skarżącego na uchwałę z dnia 19 września 2013 r. zostało rozpatrzone przez Naczelną Radę Aptekarską, a jeśli tak - wniesiono o przesłanie tego postanowienia. 24) Skarżący dnia 9 grudnia 2013 r złożył do Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej GIF) zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. 25) GIF przesłał pismem doręczonym w dniu 16 grudnia 2013 r. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie skarżącego celem ustosunkowania się do zawartych w zażaleniu zarzutów i przesłanie akt w sprawie. 26) Dnia 20 grudnia 2013 r. DWIF przesłał akta sprawy do GIF wraz ze swoim stanowiskiem w sprawie. 27) GIF pismem z dnia 16 stycznia 2014 r. przesłanym do wiadomości DWIF powiadomił skarżącego, że zwrócił się do Prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej z prośbą o przesłanie informacji na temat aktualnego stanu postępowania odwoławczego wniesionego przez przedsiębiorcę F. Sp. z o.o. zażalenia na uchwałę z dnia 19 września 2013 r. 28) Dnia 22 stycznia 2014 r. DIA przesłała drogą elektroniczną, a w dniu 23.01.2014r złożyła DWIF uchwałę NRA z 9 stycznia 2014 r. uchylającą uchwałę DIA i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. 29) Dnia 24 stycznia 2014 r do DWIF wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego zgłaszające udział pełnomocnika w sprawie wraz z fotografią uchwały Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej oraz wnioskiem "o podjęcie czynności w celu rozpoznania obu złożonych wniosków". 30) Dnia 5 lutego 2014 r. wpłynął do DWIF wniosek skarżącego o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki. W piśmie tym zawiadomiono o zmianie udziałowców w skarżącej spółce, i tak - główny udziałowiec skarżącego – F. sp. z o.o. ( posiadający 99% udziałów w spółce w stosunku do którego toczą się odrębne postępowania administracyjne dotyczące aptek - w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie aptek) sprzedał swoje udziały drugiemu wspólnikowi: - zatem doszło do zmiany właścicielskiej w spółce skarżącego poprzez wystąpienie ze spółki wspólnika w stosunku do którego badano kwestię rękojmi należytego prowadzenia apteki. 31) Dnia 7 lutego.2014 r DWIF wniósł do DIA pismo o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie. 32) Dnia 18 lutego 2014 r. DWIF ponownie wystąpił do DIA o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. 33) Dnia 25 lutego 2014 r. DIA doręczyła DWIF uchwałę z 17 lutego 2014 r. zawierającą pozytywną opinię kandydatury na stanowisko kierownika apteki oraz pozytywną opinię o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej we Wrocławiu przy ul. [...]. 34) Dnia 25 lutego 2014 r. do DWIF wpłynęła drogą elektroniczną od skarżącego uchwała z dnia 17 lutego 2014 r. z potwierdzeniem doręczenia skarżącemu uchwały DIA w dniu 24 lutego 2014 r. 35) Dnia 4 marca 2014 r DWIF po uprawomocnieniu się uchwały DIA podjęła zawieszone postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki we W. przy ul. [...] z wniosku skarżącego. 36) Dnia 4 marca 2014 r. prezes skarżącej spółki złożył oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa pełnomocnikowi - adwokatowi D. W. w zakresie odbioru zezwolenia na prowadzenie apteki. 37) Dnia 4 marca 2014 r. skarżący uzyskał zezwolenie na prowadzenie apteki o nazwie: "[...]" położonej: [...] W., ul. [...].

Wyraźnie zastrzeżenie wzbudziło jedynie zawieszenie postępowania w ciągu czynności podejmowanych w tym postępowaniu. Stwierdził to Sąd kasacyjny w przywołanym wyroku, a orzeczenie to wiąże Sąd I instancji, zgodnie z art. 190 p.p.s.a.

Nie można jednak nie dostrzegać, że w stosunkowo krótkim czasie podjęto postępowanie i jednocześnie wydano oczekiwane zezwolenie.

Do tego trzeba mieć na uwadze, że od wniesienia wniosku do wydania zezwolenia upłynęło niespełna 8 miesięcy; na przebieg postępowania niewątpliwie miała też wpływ skarżąca w szczególności wnosząc zastrzeżenia do protokołu kontroli (uzupełnienie wniosku, uzupełnienie i weryfikacja danych zawartych w projekcie).

Reasumując dowodzi to, zdaniem Sądu, o braku cechy rażącego naruszenia prawa w opisanej wcześniej bezczynności.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

H.B.20.10.2016 r.