Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 143/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 135,  art. 153,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 1, art. 3 pkt 3, art. 3 pkt 6, art. 3 pkt 7, art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Jacek Zięba, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. R. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. R., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], którą nakazano właścicielom nieruchomości położonej przy ul. [...] w L. B. N. i G. N. wykonanie robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia 31 marca 2019 r., polegających na: usunięciu płyt ażurowych o powierzchni 0,40 m x 11,60 m znajdujących się pomiędzy powierzchnią utwardzoną z kostki brukowej, a ogrodzeniem wykonanym z elementów betonowych prefabrykowanych (od strony północnej działki nr [...]); wykonaniu cieku wodnego wzdłuż granicy z działką przy ul. [...] w L. (nr ewid. działki [...]), bezpośrednio przy istniejącej powierzchni utwardzonej z kostki betonowej i płyty betonowej, o szerokości 25 cm, z elementów prefabrykowanych np.: korytek ściekowych (25 cm x 33 cm x 8 cm), wodę odprowadzić do cieku na terenie własnym, długość cieku 21,00 m mierząc od linii ogrodzenia od ulicy [...], spadek cieku podłużny skierowany w kierunku zachodnim i wykonanie rowu chłonnego

z retencją powierzchniową położonego prostopadle do cieku wodnego o długości 3,00 m i szerokości 0,70 m ze spadkiem w kierunku południowym.

Rozstrzygnięcie Inspektor Nadzoru Budowlanego zapadło w następującym stanie faktycznym:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta L. decyzją z dnia [...] października 2015 r., znak; [...] odmówił nakazania B. N. i G. N. wykonania robót budowlanych polegających na rozebraniu utwardzenia terenu oraz usunięcia gruntu celem obniżenia poziomu terenu na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w L.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. R. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpatrzeniu skargi A. R. na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 43/16 uchylił decyzję organu odwoławczego i decyzję utrzymaną nią w mocy.

Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji uzyskał kopię projektu budowy ul. [...] oraz uwierzytelnioną kopię inwentaryzacji geodezyjnej kanalizacji sanitarnej do budynku przy ul. [...] wykonanej w dniu [...] lipca 1978 r. W dniu [...] listopada 2016 r. przeprowadzono oględziny na nieruchomości przy ul. [...]. W ich trakcie ustalono, że działka o nr ewid.[...] od strony działki o nr ewid.[...] posiada utwardzoną powierzchnię - dwa pasy kostki betonowej o wymiarach 0.71 m szerokość i 11,60 m długość. Spadek terenu na odcinku utwardzonych pasów kształtuje się w stronę działki o nr ewid.[...] Na końcu pasów ułożone są płyty betonowe z spadkiem w stronę działki o nr ewid.[...] Pozostałe utwardzenie działki stanowi wylewka betonowa oraz płyty ażurowe. Ukształtowanie terenu na działce nr ewid.[...] przedstawia się w ten sposób, że spadki terenu kształtują się od strony południowej do strony północnej oraz od strony wschodniej na zachodnią. Część utwardzona działki nr ewid.[...] jest ukształtowana tak, że wody opadowe spływają na działkę nr ewid.[...] Różnica wysokości terenu pomiędzy działkami nr ewid.[...] i [...] wynosi od ok. 20 cm do ok. 11 cm. Do nieruchomości prowadzą dwa zjazdy z ul. [...]. Jeden wykonany z nawierzchni asfaltowej, drugi z płyt betonowych ażurowych. Ulica [...] posiada spadek na przedmiotowym odcinku w kierunku północnym. Pas drogowy wzdłuż działek nr ewid.[...] i [...] kształtuję się z jednostronnym spadkiem w stronę północną. Na wysokości wjazdu, przy granicy działek nr ewid.[...] i [...] następuje uskok o wysokości ok. 35 cm. Pas drogowy przy posesji nr [...] (działka nr ewid.[...]) nie posiada spadku w kierunku drogi. Nie można jednoznacznie określić, że teren działki nr ewid.[...] został podwyższony. Organ I instancji ustalił również, że utwardzenie terenu nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L., a jego stan techniczny jest dobry. Ustalono też, że w zasobie akt budowlanych Wydziału Architektury i Budownictwa UM L. brak jest dokumentacji związanej z wydaniem pozwolenia na budowę budynku przy ul. [...]. Na podstawie "Oceny dotyczącej zmiany stosunków wodnych na działkach nr ewid.[...] przy ul. [...] oraz nr ewid.[...] przy ul. [...] w L." ustalono, że grunt na działce o nr ewid.[...] w pasie przyległym do działki o nr ewid.[...] został podniesiony, a zmiana stanu wody na gruncie działki o nr ewid.[...] odbywa się ze szkodą dla działki o nr ewid.[...] przez to, że luźno posadowione płyty betonowe ogrodzenia i ubytki betonu w tym ogrodzeniu umożliwiają spływ wód opadowych na działkę sąsiednią. Przesłuchana A. R. zeznała, że podwyższenie i utwardzenie terenu zostało wykonane po 2000 r., w związku z budową nowego ogrodzenia. Przesłuchany G. N. oświadczył, że utwardził teren po 2000 r. oraz, iż nie nawoził żadnej ziemi i nie podnosił terenu swojej działki.

Mając na uwadze te ustalenia organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...] nakazał B. N. i G. N. wykonanie w terminie do 31 czerwca 2017 r. robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, to jest: wykonanie na terenie działki nr ewid.[...] korytka odwadniającego wzdłuż granicy z działką przy ul. [...], zakończonego rowem odwadniającym. Odwołanie od tej decyzji wniosła A. R.. W wyniku jego rozpoznania organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji przeprowadził oględziny w dniu 3 października 2017 r., które wykazały, że stan faktyczny od przeprowadzonych poprzednio oględzin nie uległ zmianie. Ustalono również, że pomimo trwających w czasie oględzin (od kilku godzin) opadów deszczu, nie stwierdzono zalewania działki o nr ewid.[...]

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] organ I instancji nakazał B. N. i G. N. wykonanie w terminie do 30 maja 2018 r. robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem to jest: umocować luźno posadowione płyty betonowe ogrodzenia działki o nr ewid.[...] i usunąć ubytki betonu, w tym ogrodzeniu, celem uniemożliwienia spływu wód opadowych na działkę sąsiednią o nr ewid.[...] Decyzja ta, na skutek odwołania A. R., uchylona została decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...].

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji przeprowadził oględziny w dniu 24 lipca 2018 r., które wykazały, że od czasu oględzin z dnia 3 października 2017 r. na działce nr ewid.[...] nie były wykonywane żadne roboty budowlane dotyczące utwardzenia terenu. Ustalono też, że wysokość ogrodzenia znajdującego się na działce nr ewid.[...] od strony działki nr ewid.[...] mierzona od poziomu terenu od strony działki nr [...] wynosi od 1,85 m do 2,00 m. Ogrodzenie znajduje się w odległości 0,10 m od ogrodzenia położonego na działce sąsiedniej przy ul. [...]. Ogrodzenie jest w dobrym stanie technicznym i nie wpływa negatywnie na ogrodzenie działki sąsiedniej, a wręcz osłania je przed czynnikami atmosferycznymi od strony północnej. Utwardzenie powierzchni na działce nr [...] jest w dobrym stanie technicznym. Ukształtowane jest tak, że wody opadowe spływają na teren działki nr ewid.[...] Odprowadzenie wody z dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, znajdującego się na działce nr ewid.[...], odbywa się rurami spustowymi na teren własny nieutwardzony nieruchomości przy ul. [...]. Pozostałe ustalenia pokrywają się z tymi, które poczyniono w trakcie uprzednio prowadzonych oględzin.

Uwzględniając powyższe czynności dowodowe i poczynione w oparciu o nie ustalenia organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] października 2018 r. Uzasadniając ją stwierdził, że brak jest przesłanek, aby przyjąć, iż podniesienie terenu działki, które wynosi ok. 30-50 cm, co wynika z opinii biegłego oraz archiwalnych map zawartych w aktach sprawy, nie podlega reżimowi art. 28 Prawa budowlanego. Fakt podwyższenia jednej nieruchomości względem drugiej nie stanowi robót budowlanych polegających na wykonaniu budowli ziemnej, gdyż brak jest podstaw do przeprowadzenia oceny dotyczącej spełnienia wymagań unormowanych w art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nie zrealizowano zatem obiektu budowlanego podlegającego reżimowi art. 28 Prawa budowlanego, a wykonano roboty budowlane inne niż ujęte w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 Prawa budowlanego tj. utwardzenie gruntu na działce budowlanej o nr ewid.[...] Sporne roboty budowlane zostały wykonane po 2000 r., na co wskazują zgodne zeznania stron oraz materiały z jakich zostało wykonane utwardzenie. Inwestycja ta obarczona była obowiązkiem dokonania zgłoszenia. W związku z tym, że powyższe roboty budowlane wykonano samowolnie, to w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ I instancji stwierdził, że roboty budowlane polegające na utwardzeniu terenu działki budowlanej o nr ewid.[...] doprowadziły do naruszenia §29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.). Uznał więc, że zasadnym było na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wydanie nakazu ujętego w rozstrzygnięciu decyzji z dnia [...] października 2018 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. R.. W jej ocenie decyzja z dnia [...] października 2018 r. podjęta została na podstawie fałszywego dowodu zaś murowana wiata garażowa na pierwszym zjeździe i drugi zjazd z ulicy na działkę inwestora, to samowole budowlane. Ponadto wybudowany mur na nasypie zjazdu o wysokości 2,4 m grozi zawaleniem, gdyż gotowe, zbrojone elementy - prefabrykaty grożą wypadnięciem.

Uzasadniając decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego opisał przebieg postępowania, przywołał przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i stwierdził, że podziela ustalenia i wnioski wynikające z uzasadnienia decyzji z dnia [...] października 2018 r. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zastosowanie będą miały przepisy prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 poz. 443). Stwierdził też, że podwyższenia jednej nieruchomości względem drugiej nie stanowi robót budowlanych polegających na wykonaniu budowli ziemnej, gdyż brak jest podstaw do przeprowadzenia oceny dotyczącej spełnienia wymagań podstawowych określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Budowla ziemna jest jedną z rodzajów budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, przy czym jak wynika z treści tego przepisu musi to być obiekt budowlany. Obiektem budowlanym jest natomiast budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Dlatego organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, że inwestor dokonał utwardzenie powierzchni gruntu na działce o nr ewid.[...]

W ocenie organu odwoławczego powiatowy inspektor przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2016 r. o sygn. akt II SA/Lu 43/16. Na podstawie zeznań A. R. oraz G. N., a także odnosząc się do rodzaju materiałów budowlanych użytych do wykonania utwardzenia powierzchni gruntu ustalił, że roboty budowlane zostały wykonane po 2000 r. Na roboty polegające na utwardzeniu powierzchni gruntu działki nr ewid.[...] zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymagane było dokonanie zgłoszenia, którego to zgłoszenia inwestorzy nie dokonali. Organ I instancji prawidłowo przyjął też, że z racji tego, iż utwardzenie terenu nie stanowi obiektu budowlanego ani jego części, ale należy zakwalifikować je jako roboty budowlane, to mimo, iż wykonane zostało bez wymaganego prawem zgłoszenia, zastosowanie w sprawie ma art. 51 w związku z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, nie zaś art. 48 i 49b tej ustawy.

Organ odwoławczy podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż utwardzenie powierzchni gruntu działki o nr ewid.[...], nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L., a jego stan techniczny jest dobry. Wyjaśnił, że Powiatowy inspektor ustosunkował się do zaleceń i uwag organu odwoławczego zawartych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...], poddając ocenie wykonane samowolnie roboty w aspekcie ich zgodności z prawem, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi, w szczególności z §28 i §29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że teren działki o nr ewid.[...] został podniesiony około 30-50 cm, co narusza § 29 w/w rozporządzenia. W związku z tym, że działka o nr ewid.[...] z której odprowadzana jest woda nie jest wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, organ I instancji stosownie do zapisów § 28 ust. 2 stosując art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nakazał właścicielom nieruchomości wykonanie robót budowlanych określonych w rozstrzygnięciu decyzji z dnia [...] października 2018 r. Wykonanie tych robót uniemożliwi bowiem zalewanie wodami opadowymi działki o nr ewid.[...]

Kończąc wywody uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących wykonania ogrodzenia, wiaty murowanej oraz drugiego zjazdu na działce o nr ewid.[...] i sfałszowania mapy zatytułowanej "Aktualizacja mapy zasadniczej"'.

Skargę na decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła A. R.. W jej ocenie, zawartej w skardze oraz piśmie uzupełniającym ją, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewykonanie wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 43/16 obligujących do prawidłowego określenia zakresu robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu i jego podwyższeniu oraz pominięciu przy wydawaniu rozstrzygnięcia wykładni przepisów prawa dokonanej przez wojewódzki sąd administracyjny co do tego, że utwardzenie terenu połączone z jego podwyższeniem stanowi jedną inwestycję, wymagającą pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ust 1 ustawy Prawo budowlane; art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do zarzutów skarżącej co do budowy przez inwestorów zjazdu z drogi publicznej bez wymaganego zezwolenia oraz zaniechanie dokonania oceny legalności budowy zjazdu z drogi publicznej; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, gdy ta narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez stronniczą i wewnętrznie sprzeczną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na przejęciu, że inwestor nie wykonał budowy utwardzonego nasypu, którego wzniesienie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę; art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że zrealizowana inwestycja nie stanowi nasypu pod zjazd z drogi publicznej wraz z utwardzeniem terenu, art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. poprzez błędne pouczenie skarżącej, że od wydanej decyzji przysługuje sprzeciw a nie skarga oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie polegające na utwardzenie i podwyższenie gruntu na działce nr [...] nie stanowi obiektu budowlanego. Mając na uwadze te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy oraz o zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W obszernych wywodach uzasadnienia skargi i pisma uzupełniającego ją A. R. przedstawiła argumenty świadczące o zasadności jej zarzutów oraz wniosków zawartych w skardze.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów, wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim wskazać należy, że zasadny był zarzut dotyczący naruszenia art. 153 p.p.s.a. wskutek niezastosowania się przez organ I instancji nadzoru budowlanego do wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 43/16. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2015 r. Sąd stwierdził między innymi, że "organy nie ustaliły prawidłowo zakresu robót budowlanych wykonanych samowolnie przez inwestorów (...). W szczególności nie wskazały one bowiem, czy w wyniku prowadzonych robót nie powstał - (...) - nasyp wraz z utwardzeniem terenu". Sąd wskazał też, że powyższa okoliczność, ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy gdyż, "Powyższy przepis (art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane) nie oznacza zwolnienia od pozwolenia na budowę robót budowlanych w wyniku których powstaje odrębny obiekt budowlany, to jest nasyp będący budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 powołanej ustawy (Prawa budowlanego), na którym to nasypie dokonano utwardzenia terenu.". Podkreślić należy, że pomimo tego, iż organ I instancji po wydaniu wyroku z dnia [...] maja 2016 r. jeszcze trzykrotnie prowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie (po wydaniu wyroku z dnia [...] maja 2016 r., po uchyleniu jego decyzji z dnia [...] maja 2017 r. oraz po uchyleniu jego decyzji z dnia [...] marca 2018 r.) nie zrealizował zalecenia sądu odnoszącego się do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego prowadzonego w kierunku ustalenia tego, czy na działce nr ewid.[...] powstał nasyp. Tym samym nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób pozwalający na wydanie decyzji merytorycznej. Na okoliczność tą nie zwrócił uwagi także organ odwoławczy kontrolując decyzje wydane przez organ I instancji po wydaniu wyroku z dnia [...] maja 2016 r., czym powielił błąd organu pierwszej instancji.

Z zacytowanych fragmentów uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oraz unormowania art. 153 p.p.s.a. i art. 7 oraz art. 77 §1 k.p.a. wynika, że obowiązkiem organów obu instancji było wnikliwe i wszechstronne przeanalizowanie okoliczności faktycznych sprawy i w miarę potrzeby przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych celem ustalenia, czy w wyniku robót przeprowadzonych na działce nr ewid.[...] powstał nasyp, tj. budowla ziemna. Jednocześnie należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie przesądził tego, jak sugeruje to uzasadnienie skargi (strona 5 i 8 uzasadnienia skargi), że w wyniku robót przeprowadzonych na działce nr [...] powstał nasyp. Wynika to jednoznacznie z przytoczonych wyżej fragmentów uzasadnienia wyroku z dnia [...] maja 2016 r., w których Sąd wprost zarzuca organom, że te nie wskazały, czy w wyniku prowadzonych robót nie powstał nasyp.

W toku prowadzonych po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 43/16 czynności wyjaśniających organ I instancji ustalił, że działka o nr ewid.[...] od strony działki o nr ewid.[...] posiada utwardzoną powierzchnię - dwa pasy kostki betonowej. Każdy pas posiada wymiary: 0.71 m szerokość i 11,60 m długość. Spadek terenu na odcinku utwardzonych pasów kształtuje się w stronę działki o nr ewid.[...] Na końcu pasów ułożone są płyty betonowe z spadkiem w stronę działki o nr ewid.[...] Pozostałe utwardzenie działki stanowi wylewka betonowa oraz płyty ażurowe. Spadki terenu na działce nr ewid.[...] przebiegają od strony południowej do strony północnej oraz od strony wschodniej na zachodnią. Część utwardzona działki nr ewid.[...] jest ukształtowana tak, że wody opadowe spływają na działkę nr ewid.[...] Różnica wysokości terenu pomiędzy działkami nr ewid.[...] i [...] wynosi od ok. 20 cm do ok. 11 cm. Na wysokości wjazdu, przy granicy działek nr ewid.[...] i [...] następuje uskok o wysokości ok. 35 cm. Pas drogowy przy działce nr ewid.[...] nie posiada spadku w kierunku drogi. Wody opadowe z działki nr ewid.[...] nie zalewają terenu działki nr ewid.[...] Na działce nr ewid.[...] znajduje się ogrodzenie w odległości 0,10 m od ogrodzenia położonego na działce nr ewid.[...] Jego wysokość od strony tej działki mierzone od poziomu terenu od strony działki nr [...] wynosi od 1,85 m do 2,00 m. Jest ono w dobrym stanie technicznym i nie wpływa negatywnie na ogrodzenie działki sąsiedniej. Utwardzenie powierzchni na działce nr [...] jest w dobrym stanie technicznym. Ukształtowane jest tak, że wody opadowe spływają na teren działki nr ewid.[...] Odprowadzenie wody z dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, znajdującego się na działce nr ewid.[...], odbywa się rurami spustowymi na teren nieutwardzony tej działki. Ustalono też, że grunt na działce o nr ewid.[...] w pasie przyległym do działki o nr ewid.[...] został podniesiony, a zmiana stanu wody na gruncie działki o nr ewid.[...] odbywa się ze szkodą dla gruntu działki o nr ewid.[...] Ustalono również, że teren działki nr [...] został podniesiony o około 30 -50 cm względem działki nr [...]. Żadne jednak z powyższych ustaleń nie pozwala na stwierdzenie, czy w wyniku przeprowadzonych na działce nr [...] robót powstał nasyp. Tym samym nie ustalono w istocie, czy w wyniku tych robót mamy do czynienia z robotami budowlanymi oraz, czy ich wykonanie skutkowało powstaniem budowli ziemnej w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 - dalej jako: "Prawo budowlane").

Zgodnie z 3 pkt 7 Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o robotach budowlanych, należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Budowa natomiast to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Pojęcie obiektu budowlanego wyjaśnia zaś art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przez taki obiekt należy rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury.

Z kolei art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi, że budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Na gruncie tego unormowania stwierdzić można, że budowla ziemna jest rodzajem budowli, stanowiącą obiekt budowlany będący odrębną pod względem technicznym częścią przedmiotów składających sią na całość użytkową.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że budowla ziemna musi stanowić pewną techniczno-użytkową całość (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 813/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 1190/13 – oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2320/12 wskazano, że potoczne rozumienie określenia budowla ziemna oznacza budowlę, której podstawowym tworzywem jest ziemia. Budowla taka jest wykonana w gruncie lub z gruntu. Przykładem budowli ziemnej może być wykonany z ziemi wał. Budowla ziemna musi mieć charakter kubaturowy, być widoczna i istnieć w kategoriach obiektywnych. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 731/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Budowla ziemna musi być wytworem ludzkiej działalności nie będąc jednak budynkiem lub obiektem małej architektury wykonanym z ziemi lub podobnego materiału (por. wyrok NSA z 20 listopada 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1828/00 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 963/11 - Lex nr 1110759). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 22 sierpnia 2008 r. , sygn. akt II SA/Gl 152/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) przyjął, że budowla ziemna jest obiektem budowlanym, jeżeli stanowi całość techniczno-budowlaną. Nie jest przy tym konieczne, aby budowla taka była wyposażana w jakieś dodatkowe instalacje czy urządzenia. Dla zakwalifikowania skutków robót ziemnych jako budowli ziemnej wystarczające jest, aby stanowiły one pewną całość techniczno-użytkową, o określonej konstrukcji i funkcji. Za taką całość można uznać także skutek wykonanych robót niwelacyjnych, jeśli doszło do celowego nawiezienia czy przemieszczenia wielkich mas ziemi, skutkującego powiększeniem płaskiej części terenu (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 813/06 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. II SA/GI 55/08 – oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 353/12 wskazał przykładowo, że całością techniczno-użytkową, nawet jeżeli nie ma dodatkowych instalacji czy urządzeń, jest np. wał przeciwpowodziowy lub nasyp ziemny realizowany w określonym celu. Takie samo stanowisko przyjął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 813/06 stwierdzając, że wał przeciwpowodziowy lub nasyp ziemny realizowany w określonym celu stanowi całość techniczno-użytkową, o której mowa w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, o określonej konstrukcji i funkcji użytkowej, nawet, jeśli nie posiada dodatkowych instalacji czy urządzeń. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 20 listopada 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1828/00 wprost stwierdził, że nasyp ziemny stanowi budowlę ziemną. Przy czym prace związane z niwelacją, nadsypaniem, czy obniżeniem terenu działki co do zasady nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego. Tego rodzaju prace nie doprowadzają bowiem do powstania jakiejś całości techniczno-użytkowej, którą można by zakwalifikować jako budowlę ziemną. Jest to bowiem cały czas jedynie grunt. Samo przesunięcie mas ziemi na przedmiotowej działce nie wystarcza, by czynność taką zakwalifikować jako roboty budowlane podlegające kontroli organów nadzoru budowlanego. Nawieziona ziemia nie stanowi budowli (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2003 r., sygn. akt IV SA 1131/02, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 września 2016 r., sygn. II SA/Gl 289/16, z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 822/14, czy z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 377/15 oraz wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 571/15 – wszystkie publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Z przytoczonego powyżej orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że aby prace ziemne uznać za roboty budowlane, musi wystąpić aspekt trwałego związania części składowych formowanego nasypu (utwardzenie) lub wykonane roboty ziemne muszą posiadać pewną całość techniczno-użytkową o określonej konstrukcji i funkcji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 66/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak była już bowiem o tym mowa wyżej budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3, w tym budowlą ziemną, jest wytwór ludzkiej działalności niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w przypadku budowli ziemnej - wykonany z ziemi lub podobnego materiału i posiadający określoną kubaturę. Obiekt taki musi obiektywnie istnieć, a więc tego rodzaju budowla musi być widoczna, nawet jeżeli nie ma dodatkowych instalacji jak wał przeciwpowodziowy. Zatem stwierdzić należy, że w świetle przytoczonego orzecznictwa sądów administracyjnych, aby można było przyjąć, iż w przypadku nawiezienia ziemi mamy do czynienia z nasypem stanowiącym budowlę i zarazem obiekt budowlany ustalenia wymaga rozmiar nasypanej ziemie oraz sposób i cel jej niwelacji, a więc to, czy w wyniku tych prac powstała całość techniczno-użytkowa o określonej konstrukcji i funkcji.

Przenosząc powyższe rozważania dotyczące obiektów, które można kwalifikować jako budowle ziemne na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wykonując wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 43/16 dotyczące ustalenia tego, czy w wyniku prac na działce nr [...] powstał nasyp stanowiący budowlę ziemną organ I instancji powinien przeprowadzić czynności dowodowe pozwalające na ustalenie czy przy wykonaniu przedmiotowego utwardzenia gruntu doszło także do wykonania budowli ziemnej w postaci nasypu.

Jak wskazywał bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie sygn. akt II SA/Lu 43/16 jeżeli utwardzenie terenu połączone zostało z jego podwyższeniem to powyższe stanowi jedną inwestycję, wymagającą pozwolenia na budowę, z tej przyczyny, że wykonanie nasypu stanowi budowlę ziemną w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.

Organy wykonując wskazania sądu powinny zatem w pierwszej kolejności ustalić czy roboty wykonane w związku z przedmiotowym utwardzeniem terenu wiązały się także z wykonaniem na działce nr [...] budowli ziemnej, w szczególności budowli ziemnej w postaci nasypu ziemnego.

Aby to ustalić organy powinny zbadać czy w związku z wykonaniem powyższego utwardzenia terenu usytuowanego na północnym skraju działki nr [...] (przylegającym do działki nr [...]) wykonano również tego rodzaju prace ziemne, które doprowadziły do powstania obiektu ziemnego stanowiącego całość techniczno-użytkową o określonej konstrukcji i funkcji, w szczególności zaś obiektu o konstrukcji i funkcji nasypu ziemnego.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że teren na którym zostało ułożone przedmiotowe utwardzenie został podwyższony w stosunku do sąsiedniej działki nr [...].

Powyższe nie jest jednak wystarczające do stwierdzenia, że w wyniku tego rodzaju prac doszło także do wykonania budowli ziemnej.

Aby móc stwierdzić czy na działce nr [...] doszło do wykonania stanowiącej całość techniczno-użytkową budowli ziemnej o konstrukcji i funkcji nasypu ziemnego należało ustalić czy teren ten został wyniesiony nie tylko w stosunku do działki sąsiedniej nr [...], ale także czy został on wskutek wykonanych prac ziemnych podwyższony w stosunku do pozostałego otaczającego obszaru, w tym także w stosunku do pozostałej części działki nr [...].

O ile bowiem wyniesienie przedmiotowego utwardzenia usytuowanego w północnej części działki nr [...] wynikało z podwyższenia całego obszaru działki nr [...] to w takiej sytuacji - zdaniem Sądu - nie można przyjąć, że wykonanie powyższego utwardzenia wiązało się także z wykonaniem budowli ziemnej w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela bowiem pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 160/17 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że ziemia nawieziona na działkę nawet w dużych ilościach nie stanowi całości techniczno-użytkowej i nie jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego, zaś zwożenia i wyrównania takiej ziemi nie można uznać za wykonywanie robót budowlanych.

Ażeby samo nawiezienie ziemi na działkę uznać za roboty budowlane musiałoby się to wiązać z nawiezieniem bardzo dużej ilości ziemi prowadzącej do stworzenia określonej całości techniczno-użytkowej, z czym nie można jednakże utożsamiać zniwelowania powierzchni działki, czy też jej wyrównania lub nawet podwyższenia, w sposób nie prowadzący do powstania obiektywnie istniejącego i widocznego obiektu kubaturowego.

Dopiero po ustaleniu powyższych okoliczności stwierdzić będzie można, czy w związku z wykonaniem przedmiotowego utwardzenia terenu na działce nr [...] przeprowadzono także roboty budowlane prowadzące do powstania budowli ziemnej, w szczególności w postaci nasypu ziemnego, a zatem, czy inwestorzy mieli w ogóle obowiązek uzyskania na te roboty pozwolenia na budowę. Tym samym dopiero wówczas istnieć będzie podstawa faktyczna do stwierdzenia, czy i ewentualnie jaki tryb postępowania legalizacyjnego lub naprawczego powinien zostać w sprawie zastosowany. O ile przy wykonaniu powyższych prac nie doszło do powstania obiektu budowlanego to w sprawie będzie ewentualnie miał zastosowanie tryb postępowania naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie przepisy art. 48 lub 49b tej ustawy i to niezależnie od tego, czy do wykonania takich prac niezbędne było zgłoszenie, czy też nie.

Nie zrealizowanie przez organ I instancji wskazań co do dalszego postępowania dotyczących jednoznacznej kwalifikacji wykonanych przez inwestorów robót przesądza o tym, że nie można przyjąć, aby organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie oraz, aby decyzję z dnia [...] października 2018 r. poprzedzała analiza całokształtu materiału dowodowego niezbędnego dla wydania w niniejszej sprawie prawidłowego rozstrzygnięcia. Zatem decyzja z dnia [...] października 2018 r. wydana została z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ I instancji prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie zrealizował więc unormowanej w art. 7 k.p.a. dyrektywy dążenia w toku postępowania administracyjnego do ustalenia prawdy obiektywnej, naruszając tym samym ten przepis.

Konsekwencją naruszenia przez organ I instancji art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i nie dostrzeżenie tych uchybień przez organ odwoławczy jest naruszenie przez ten ostatni art. 138 §1 pkt. 1 k.p.a. Stwierdzone uchybienia organu I instancji uniemożliwiały bowiem zastosowanie przez organ odwoławczy dyspozycji art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a.

Naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 153 p.p.s.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz naruszenie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i decyzji utrzymanej nią w mocy. Nie można bowiem wykluczyć, że wypełniając wskazania co do dalszego postępowania dotyczące ustalenia, czy na działce nr [...] powstała budowla ziemna organ I instancji rozstrzygnąłby w sprawie inaczej niż miało to miejsce decyzją z dnia [...] października 2018 r. Nie można też wykluczyć, że organ odwoławczy dostrzegłszy stwierdzone wyżej uchybienia organu I instancji wydałby w sprawie decyzję inną niż zaskarżona.

Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stwierdzić należy, że ze względu na stwierdzone wyżej naruszenia przepisów postępowania w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i co za tym idzie błędów w ustaleniach faktycznych przedwczesnym jest wypowiadanie się co do tego, czy organy obu instancji dokonały prawidłowej jego wykładni bądź prawidłowo go zastosowały.

W kwestii ustalenia daty w jakiej doszło do wykonania przedmiotowego utwardzenia terenu wskazać należy, że ustalenia te wynikają z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodów, w tym w szczególności z zeznań samej skarżącej A. R. (k.453 akt administracyjnych organu I instancji). W kwestii tej wytknąć należy natomiast organom to, że ustalenia te sprawdzające się do stwierdzenia, że: "utwardzenie terenu zostało wykonane po 2000 r." jest nieprecyzyjne i wskazuje jedynie, że prace te zostały wykonane w bliżej niesprecyzowanym czasie po 2000 r. Organy powinny zatem z maksymalnie możliwą dokładnością ustalić kiedy konkretnie prace te zostały wykonane. Okoliczność ta mogłaby mieć bowiem istotne znaczenie w sprawie, gdyby z dokonanych ustaleń wynikło, że w związku z wykonywanymi pracami nie doszło do wykonania budowli ziemnej, zaś prace te należy kwalifikować jako utwardzenie powierzchni gruntu, a nie urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, a to z uwagi na dokonaną w 2003 r. zmianę treści art. 29 i 30 tej ustawy.

Wskazać należy także, że przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone było w sprawie wykonania robót budowlanych związanych z utwardzeniem i podniesieniem terenu na działce nr [...] w związku z czym poza zakresem niniejszej sprawy pozostawała kwestia legalności wykonania z tej działki zjazdu na drogę publiczną.

Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji uwzględnią dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa i zawarte w uzasadnieniu wyroku wskazania co do dalszego postępowania.

W pierwszej kolejności organy w sposób jednoznaczny ustalą czy roboty wykonane w związku z przedmiotowym utwardzeniem terenu wiązały się także z wykonaniem na działce nr [...] budowli ziemnej, w szczególności zaś budowli ziemnej w postaci nasypu ziemnego.

Aby to ustalić organy powinny zbadać czy w związku z wykonaniem powyższego utwardzenia terenu usytuowanego na północnym skraju działki nr [...] przylegającym do działki nr [...] wykonano również tego rodzaju prace ziemne, które doprowadziły do powstania obiektu ziemnego stanowiącego całość techniczno-użytkową o określonej konstrukcji i funkcji, w szczególności zaś obiektu o konstrukcji i funkcji nasypu ziemnego.

W celu stwierdzenia czy na działce nr [...] doszło do wykonania stanowiącej całość techniczno-użytkową budowli ziemnej o konstrukcji i funkcji nasypu ziemnego organy ustalą przede wszystkim czy teren ten został wyniesiony nie tylko w stosunku do działki sąsiedniej nr [...], ale także czy został on wskutek wykonanych prac ziemnych podwyższony w stosunku do pozostałego otaczającego obszaru, w tym także w stosunku do pozostałej części działki nr [...].

W sprawie powyższe będzie utrudnione o tyle, że przedmiotowe utwardzenie terenu w swej środkowej części przylega bezpośrednio do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...]. Możliwe jest jednak porównanie obszaru przedmiotowego utwardzenia do pozostałego otaczającego go terenu z jego wschodniego i zachodniego krańca, a więc w obszarze, który nie jest zabudowany budynkiem mieszkalnym inwestorów.

Organy powinny także z maksymalnie możliwą dokładnością ustalić kiedy konkretnie przedmiotowe prace zostały wykonane.

Sporządzając uzasadnienie decyzji organy zadbają o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia, wskazując w sposób jednoznaczny te ustalenia faktyczne, które zadecydowały o wydaniu określonego rozstrzygnięcia w sprawie.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzję organu odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł mając na względzie treść art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty postępowania poniesione przez skarżącą składały się kwoty: 500 zł uiszczonego wpisu oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem w kwocie 480 zł, którego wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz.1800 ze zm.).