Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 285/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Cudzoziemcy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2,  art. 30,  art. 37 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: , Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski (sprawozdawca),, Sędziowie: Sędzia WSA Asesor WSA Piotr Kieres,, Dominik Dymitruk,, po rozpoznaniu w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, w dniu 24 stycznia 2024 r., sprawy ze skargi: Y. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie wydania karty pobytu: I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski prowadził postępowanie przewlekle; II. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do dokonania czynności w określonym terminie; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 150,00 (sto pięćdziesiąt) złotych; V. oddala skargę w pozostałej części; VI. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organem administracji.

1.1. Decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r. Wojewoda Dolnośląski (dalej: Wojewoda/organ) uwzględnił wniosek obywatelki B. Y. B. (dalej: Strona, Skarżąca) z dnia 12 października 2022 r., udzielając jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia 12 stycznia 2026 r. Do ww. decyzji dołączono odrębne pismo zawierające pouczenie, że po odbiór karty należy się stawić wraz z dowodem uiszczenia opłaty za wygenerowanie karty pobytu w wysokości 100,00 zł na wskazany w pouczeniu numer rachunku bankowego organu. Poinformowano przy tym, że w przypadku niedostarczenia potwierdzenia uiszczenia opłaty za wydanie karty pobytu, nie zostanie ona wydana, a czas oczekiwania na kartę pobytu wynosi około trzech miesięcy.

1.2. Zgodnie z ww. pouczeniem, w dniu 9 marca 2023 r., Strona przelała na wskazane konto bankowe organu należną opłatę za wydanie karty pobytu.

1.3. Przesłanym drogą elektroniczną pismem z dnia 15 maja 2023 r., Strona skierowała do Wojewody ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania karty pobytu. W piśmie wskazała, że nie poinformowano jej o jakichkolwiek podjętych w tej sprawie czynnościach, chociaż minęły już 4 miesiące od wydania ww. decyzji pobytowej. Identyczne pismo Strony – stanowiące ponaglenie – wpłynęło do organu w dniu 5 lipca 2023 r.

1.4. W wykazie czynności, dołączonych do okładki akt administracyjnych (pod poz. 15), pracownik organu – w dniu 13 października 2022 r. – umieścił adnotację o udzieleniu przez Stronę zgody na przesłanie jej wiadomości o gotowym zaproszeniu do odbioru za pośrednictwem bramki SMS (numer telefonu komórkowego pozostaje zgodny z numerem wskazanym przez Stronę we wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę). Adnotacja o zleceniu karty do personalizacji (poz. 14 ww. wykazu) umieszczona została w dniu 31 maja 2023 r.

1.5. W dniu 21 lipca 2023 r. nastąpił osobisty odbiór przez Stronę karty pobytu.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. W skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawie wydania karty pobytu, wniesionej do Wojewody w dniu 19 lipca 2023 r. (przekazanej do tutejszego Sądu w dniu 27 lipca 2023 r.), Strona zarzuciła naruszenie przepisów o sposobie i terminach rozpoznania sprawy, a to: art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – stan prawny w dacie wydania ww. decyzji pobytowej; dalej: k.p.a.), wnosząc o: stwierdzenie przewlekłości w prowadzeniu postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do wydania karty pobytu w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy ustawowego limitu jej kwoty; wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie od Wojewody na rzecz Skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że – mimo wydania jej w styczniu 2023 r. czasowej decyzji pobytowej w celu wykonywania pracy – przez 7 miesięcy nie wydano jej karty pobytu. Nie jest dla niej zrozumiałe dlaczego na wydanie tego dokumentu trzeba czekać przez kilka miesięcy, skoro, przy wydaniu decyzji pobytowej, pouczono ją, że czas oczekiwania na jej wydanie wynosi do trzech miesięcy. Organ dotychczas nie poinformował Strony, jakie kroki podjęto w celu wygenerowania dla niej karty pobytu oraz o terminie jej odbioru, pomimo złożenia przez nią dwóch ponagleń, które zostały przez pracownika Wojewody prowadzącego sprawę zupełnie zignorowane. Tymczasem codzienne funkcjonowanie i załatwianie przez nią bieżących spraw urzędowych jest bez tego dokumentu znacznie utrudnione, co z kolei naraża ją na stres.

2.2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując, że Strona osobiście odebrała kartę pobytu w dniu 21 lipca 2023 r., a zlecenie karty do personalizacji nastąpiło w dniu 31 maja 2023 r. Organ wskazał, że na wydanie karty pobytu – w związku z dużą ilością wydawanych zezwoleń – oczekuje się około 3 miesięcy.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

3.1. Skarga jest zasadna.

Przypomnieć na wstępie wypada, że do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego należy kontrola działalności administracji publicznej w zakresie skarg na przewlekłe prowadzenie czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podejmowanych w ramach postępowania administracyjnego jak i poza nim. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażane na ten temat we wcześniejszych prawomocnych wyrokach tutejszego Sądu (z dnia: 5 grudnia 2019 r. o sygn. akt III SAB/Wr 933/19; 13 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SAB/Wr 246/21 oraz 1 grudnia 2022 r. o sygn. akt I SAB/Wr 1096/22 – wszystkie publ. w CBOSA), że "wynikanie" uprawnień lub obowiązków z "przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. "obejmuje zarówno pośrednie, jak i bezpośrednie oparcie uprawnienia lub obowiązku na przepisie prawa". Komentowany przepis "nie zawęża bowiem zakresu pojęcia «aktów lub czynności» jedynie do takich przejawów działalności administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków powstałych ex lege". Pojęcie to obejmuje również akty lub czynności dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z aktów je konkretyzujących (M. Bogusz, Glosa do postanowienia WSA w Bydgoszczy z 15.07.2005 r., II SAB/Bd 23/04, OSP 2006/3, s. 141; Andrzej Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, art. 3, Lex/el 2019).

Stanowisko, że czynność wydania karty pobytu podlega kontroli działalności administracji przez wojewódzki sąd administracyjny z uwagi na to, że jest to czynność materialno-techniczna, która realizowana jest po zakończeniu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, jest zatem (a przynajmniej powinno być) Wojewodzie znane.

3.2. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

3.3.1. Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.

Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., I SAB 37/00, LEX nr 75532).

3.3.2. Przewlekłość postępowania natomiast została zdefiniowana przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie z zasadą szybkości i prostoty postępowania, wyrażoną w art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepisy art. 35 k.p.a., które stanowią doprecyzowanie tej zasady, wyraźnie określają terminy, w jakich sprawa powinna być załatwiona – sprawy, które nie wymagają zebrania materiału dowodowego, mają zostać rozpoznane niezwłocznie (§ 2), w sprawach, w których konieczne jest zgromadzenie dowodów, rozstrzygnięcie powinno zapaść w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). W piśmiennictwie wskazuje się, że z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w sytuacji, gdy – wbrew zasadzie wynikającej z powołanego wyżej art. 12 k.p.a.– postępowanie to nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy. Organ administracyjny wprawdzie podejmuje działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to też sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodne z procedurą, w sposób nieefektywny, w dużym odstępie czasu lub też dokonuje czynności pozornych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny, ewentualnie mnoży czynności dowodowe ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45-46).

3.4. Rażące zaś naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i – jako takie – powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania, za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14, CBOSA).

3.5. Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.).

Ponadto, w myśl art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Artykuł 8 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 k.p.a.).

3.6. Zgodnie z art. 235 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; stan prawny na moment wydania decyzji pobytowej; dalej: ustawa o cudzoziemcach) dokumenty, o których mowa w art. 226 (m.in. kartę pobytu), wydaje się lub wymienia po uiszczeniu opłaty. Prawną przesłanką wydania karty jest zatem wyłącznie jej opłacenie, pozostałe dane (zameldowanie i PESEL), zależą od woli strony, która winna je uzupełnić w terminie określonym przez organ administracji.

Sąd wskazuje, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się dokument potwierdzający fakt dokonania wpłaty ww. opłaty za wydanie karty w dniu 9 marca 2023 r., zatem organ administracji zobligowany był do zlecenia wygenerowania karty pobytu. Tymczasem skierowanie karty do personalizacji dokonane zostało dopiero w dniu 31 maja 2023 r., czyli po 82 dniach od uiszczenia opłaty i po 138 dniach od daty wydania ww. decyzji pobytowej z dnia 12 stycznia 2023 r. Nastąpiło to zresztą po wpływie ponaglenia Strony złożonego drogą elektroniczną w dniu 15 maja 2023 r. Wcześniej organ nie podjął żadnych czynności zmierzających bezpośrednio do realizacji uprawnienia Strony.

Nie znajduje usprawiedliwienia brak jakichkolwiek działań ze strony Wojewody w zakresie czynności materialno-technicznej, jaką jest wyrobienie karty pobytu, najpóźniej od daty powzięcia informacji o otrzymaniu przelewu opłaty za wydanie karty pobytu na wskazany rachunek bankowy organu. Przepływ tej informacji do pracownika zajmującego się sprawą Skarżącej nie powinien zająć więcej niż do 7 dni. Organ nie powinien natomiast zasłaniać się ewentualnym brakiem dostarczenia mu dowodu uiszczenia opłaty przez samą Stronę. W dobie systemów elektronicznych wspomagających pracę urzędników nie może być usprawiedliwienia dla braku powiązania danych stron z przelewu bankowego z ich danymi figurującymi w elektronicznych rejestrach, repertoriach czy wykazach czynności. Od połowy marca aż do końca maja 2023 r., mimo wpływu ponaglenia w dniu 15 maja 2023 r. (któremu – w świetle przesłanych akt administracyjnych – nie nadano zresztą żadnego biegu), organ pozostawał zatem całkowicie bierny. Nie jest również żadnym usprawiedliwieniem tej bierności okoliczność, że wydanie karty pobytu w tym przypadku – zgodnie z art. 229 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach – nie następowało już z urzędu, skoro czasowa decyzja pobytowa została wydana wobec Skarżącej po raz drugi (por. część III wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę). Wojewoda w tym okresie nie odpowiedział na ponaglenie Strony i nie kierował do niej żadnych wezwań o potwierdzenie uiszczenia opłaty, jeśli z określonych powodów (na które się zresztą nie powoływał) nie mógł tego dowodu zidentyfikować. Po zleceniu personalizacji karty pobytu, znowu zaszło swoiste "milczenie administracji" trwające ponad 7 tygodni, które przerwało kolejne ponaglenie z dnia 5 lipca 2023 r. oraz mobilizująca organ do działania skarga, będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Wówczas okazało się, że pracownicy Wojewody są w stanie poinformować Stronę o możliwości odbioru karty pobytu. Taka postawa nie może być w żadnym wypadku usprawiedliwiana sytuacją kadrową w urzędzie.

Czynność wydania karty pobytu organ powinien wykonać niezwłocznie, zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. Wskazywany w odpowiedzi na skargę i wzmiankowany w samej skardze termin do trzech miesięcy, jako maksymalny okres oczekiwania na kartę pobytu, nie ma charakteru ustawowego, lecz instrukcyjny. Strona wciąż ma prawo oczekiwać, że od momentu uzupełnienia opłaty może odebrać taką kartę pobytu w urzędzie.

Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę i z akt administracyjnych, czemu Strona zresztą nie zaprzeczyła, karta pobytu została przez nią odebrana w dniu 21 lipca 2023r.

3.7. Warto zauważyć, że zaufanie do organów władzy publicznej to przekonanie, że postępowanie administracyjne prowadzone jest zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa, że respektowane są uprawnienia jego uczestników, że organ wywiązuje się ze swoich obowiązków i dąży do sprawnego i efektywnego zakończenia sprawy. Przepisy art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. podkreślają służebną rolę organów administracji publicznej wobec Państwa i zarazem jego obywateli i innych podmiotów działających na jego obszarze. Od jakości prawnej działania tych organów zależy zatem autorytet samego Państwa i jego instytucji. Zasada zaufania uznawana jest za klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania (por. Ż. Skrenty, Zaufanie obywateli do organów władzy publicznej w świetle orzecznictwa sądowego i poglądów doktryny, PWSZ IPiA Studia Lubuskie, Tom IX Sulechów 2013, s. 97-99).

Obowiązek organu działania zgodnego z prawem (art. 6 k.p.a.) wynika z prawa do dobrej administracji wywodzonego z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasady sprawności i rzetelności działań instytucji publicznych (preambuła do Konstytucji RP) czy zasady dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP). Trybunał Konstytucyjny, przywołując w swoich orzeczeniach prawo do dobrej administracji, w znakomitej większości odwołuje się do źródeł europejskich, wskazując, iż prawo do dobrej administracji jest prawem obywatelskim mającym mocne oparcie w postanowieniach art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (wyrok TK z dnia 18 lutego 2003 r., K 24/02, OTK-A 2003/2/11), jak też rekomendacji CM/Rec(2007)7 Komitetu Ministrów dla Państw Członkowskich w sprawie Dobrej Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r. Dodatkowo należy wskazać, że w myśl art. 30 Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Zatem godność jest chroniona przez Konstytucję RP jako wartość najwyższa i przynależna każdemu człowiekowi. Proceduralnym wyrazem godności jest prawo do rzetelnego procesu. Koncepcja prawa do rzetelnego procesu wyrosła z założenia, że wolności osobiste są niewiele warte, jeżeli brak jest instytucjonalnych gwarancji wobec arbitralnego działania władzy. Każdy ma prawo do udziału w procedurze, która może prowadzić do niekorzystnych dla niego rezultatów. Uznając godnościowy charakter prawa do wysłuchania i partycypacji, uniezależniamy tym samym jego przyznanie jednostce w szczególności od wyniku postępowania dowodowego oraz jej swobodnej ocenie pozostawiamy decyzję, czy i jak zamierza brać udział w postępowaniu, które dotyczy jej praw i obowiązków (por. ww. rekomendację, art. 6 ust. 1 Konwencji ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r.). Podkreślić należy, że w myśl art. 37 ust. 1 Konstytucji RP kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa (art. 37 ust. 2 Konstytucji RP; ustawa o cudzoziemcach).

3.8. Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że organ dopuścił się przewlekłości jako postaci zwłoki w przedmiotowej sprawie, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 § 1 i 3, art. 36 k.p.a., art. 37 § 4 k.p.a. oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 k.p.a., a w konsekwencji art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do – formułowanych dotychczas w innych tego typu sprawach – twierdzeń organu, że sposób prowadzenia sprawy jest skutkiem wpływu ogromnej ilości podobnych wniosków złożonych przez cudzoziemców, Sąd stwierdza, że taka sytuacja niewątpliwie ma wpływ na sprawność działania Wojewody. Podkreślić jednak trzeba, że sytuacja ta trwa już od kilku lat i – chociaż w ostatnim roku uległa istotnej poprawie – to jednak powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w państwie prawa. Sposób prowadzenia postępowania w sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej i przeczy procesowym obowiązkom organu w zakresie szybkości postępowania i dążenia do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Na ocenę tę ma wpływ nieskomplikowany charakter sprawy, w której procedowanie sprowadzało się do pouczenia Strony o opłacie, a następnie ustalenia, że została ona dokonana w formie przelewu na podany rachunek bankowy Wojewody.

Z tych też względów Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości (pkt I sentencji wyroku).

3.9. Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania oraz błędny sposób postępowania sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak też z art. 2 Konstytucji RP (zasadą demokratycznego państwa prawa), art. 30 (godnością człowieka) i art. 37 ust. 1 Konstytucji RP (korzystaniem z wolności i praw konstytucyjnych przez cudzoziemców), Sąd uznał, że przewlekłość po stronie organu administracji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku), bo – po uiszczeniu opłaty na wskazane konto bankowe – karta powinna być gotowa do odbioru, a Strona poinformowana o tym (choćby SMS-em, na co wyraziła zgodę) najpóźniej w ciągu kolejnych 5 tygodni.

3.10. Wobec otrzymania przez Stronę karty pobytu, należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu w trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do jej wydania w określonym terminie, jako bezprzedmiotowe, o czym orzeczono stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

3.11. Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., w związku z wnioskiem Strony skarżącej, przyznał na jej rzecz od organu sumę pieniężną w kwocie 150,00 zł (pkt IV sentencji wyroku). Należy uznać, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście okoliczności faktycznych sprawy oraz sposobu postępowania organu pozostającego w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak zasadą demokratycznego państwa prawa i prawem do dobrej administracji. W ocenie Sądu, zasądzona kwota ma charakter uznaniowy, a jej celem jest przede wszystkim zdyscyplinowanie organu, co się tyczy zmiany dotychczasowego sposobu postępowania, jaki organ dotychczas prezentował w przedmiotowym zakresie.

Wyższą, niż zasądzona, sumę pieniężną uznano już za zbyt wygórowaną, a kwota przyznana stanowi adekwatną rekompensatę za niedogodności, jakich Strona doznała w związku z zaniechaniami, których dopuścił się organ. Należy podkreślić, że przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Go 188/19, CBOSA). Zasądzenie sumy pieniężnej stanowi uprawnienie dyskrecjonalne sądu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 207/19, CBOSA) i nie ma charakteru odszkodowawczego.

3.12. Sąd uznał, że – wobec przyznania Stronie przedmiotowej kwoty pieniężnej oraz zrealizowania czynności materialno-technicznej w postaci wydania karty pobytu – wymierzanie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie jest już potrzebne, tym bardziej, że jest ona fakultatywna. Z tego powodu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalono skargę w tej części (punkt V sentencji wyroku).

3.13. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zważywszy na okoliczność, że Strona nie była reprezentowana w sprawie przez zawodowego pełnomocnika (pkt VI sentencji wyroku). Na koszty składał się zatem jedynie uiszczony przez nią wpis sądowy w kwocie 100 zł.

3.14. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

3.15. Na koniec wskazać należy, iż – rozstrzygając niniejszą sprawę – Sąd wziął pod uwagę fakt wejścia w życie w dniu 15 kwietnia 2022 r. ustawy z dnia 8 kwietnia

2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830), w tym dodany wskazaną ustawą art. 100c ust. 1-4 dotyczący prowadzonych przez wojewodę postępowań w zakresie udzielenia cudzoziemcom zezwoleń na pobyt czasowy, pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiego oraz zmian i cofnięcia tych zezwoleń. Sąd ma również świadomość brzmienia art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 583 ze zm.; dalej: ustawa pomocowa) – w okresie do dnia 24 sierpnia 2023 r. bieg terminów w sprawach o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Oceniając wprowadzone regulacje Sąd stwierdza, że – wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.) zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach oraz w p.p.s.a – przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą Dolnośląskim w niniejszej sprawie, jak i w konsekwencji do kontroli legalności tego postępowania dokonywanej przez sąd administracyjny. Skarżąca jest obywatelką B. i nie należy do kręgu osób, które opuściły terytorium Ukrainy w związku z rosyjską agresją na to państwo (na teren Polski przybyła na długo przez wybuchem tego konfliktu i przebywa na nim do tej pory stale), a tylko do cudzoziemców lub obywateli ukraińskich, którzy uciekli(-ają) z terytorium Ukrainy przed tymże konfliktem, przepisy tej szczególnej ustawy – zdaniem Sądu – się odnoszą.