Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 627/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2025-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 31 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z/s w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 1 lipca 2024 r. Nr SKO 4220.6.2024 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r. (nr RG.6140.199.2023.GR), Burmistrz J., działając na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 w zw. z art. 123 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, ze zm., dalej zw. k.p.a.), odmówił dopuszczenia Fundacji [...] z siedzibą w M. (dalej: skarżąca, fundacja) do postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o czasowym odebraniu D. T. zwierząt przebywających na nieruchomości położonej w D., przy ul. [...].

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżąca, wnioskiem z dnia 22 grudnia 2023 r., zwróciła się o wszczęcie postępowania oraz dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w powyższej sprawie. We wniosku tym wskazanie przesłanki interesu społecznego oparto na bardzo ogólnikowym twierdzeniu powielanym w wielu pismach, że "udział organizacji społecznej w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi Organizacji społecznej, a za jej udziałem w postępowaniu przemawia interes społeczny". We wniosku wskazano również, że fundacja będzie wykonywać prawa pokrzywdzonego w ewentualnym postępowaniu przed Prokuraturą Rejonową w O. Ponadto powołano się na szereg dowodów, których jednak do wniosku nie dołączono.

Pismem z dnia 16 stycznia 2024 r., Burmistrz J., zwrócił się do skarżącej o uzupełnienie złożonego wniosku, w tym wskazanie zaistnienia konkretnej przesłanki interesu społecznego. Fundacja nie udzieliła odpowiedzi na powyższe pismo. Pismem z dnia 19 lutego 2024 r. organ I instancji ponownie zwrócił się o uzupełnienie wniosku.

W odpowiedzi skarżąca podniosła, że niewątpliwie dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu na prawach strony leży w interesie społecznym, który przejawia się w ochronie zwierząt domowych, w tym zwierząt objętych wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie. Podkreśliła, że instytucja czasowego odebrania zwierzęcia jest jednym z najważniejszych instrumentów ochrony zwierząt przed niehumanitarnym traktowaniem, gdyż dotyczy dokładnie tego zwierzęcia, wobec którego zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa znęcania się. Skarżąca wskazała, że w tej konkretnej sprawie, na skutek jej wniosku, Państwowa Inspekcja Weterynarii w O. złożyła do Prokuratury Rejonowej w O. zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.

Wydając postanowienie z dnia 16 maja 2024 r., organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Ustawowe przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, a brak zadośćuczynienia chociaż jednej z nich prowadzi do odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest więc każdorazowe wyważenie, w indywidualnym przypadku, wymagań interesu społecznego i realizacji konkretnych celów statutowych. Dlatego też po dokonaniu analizy statutu organizacji stwierdzono, że co prawda między jej celami statutowymi, a przedmiotem sprawy istnieje powiązanie, to jednakże skarżąca nie wykazała, że jej udział w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym, na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2023 r. poz. 1580, ze zm., dalej zw. ustawą), leży w interesie społecznym.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła fundacja zarzucając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., poprzez pominięcie kluczowych faktów przy badaniu przesłanki wystąpienia interesu społecznego w przystąpieniu jej do postępowania administracyjnego. Dotyczą one: dokonania zgłoszenia przez osoby trzecie do fundacji podejrzenia znęcania się nad zwierzętami, a także złożenia zawiadomienia przez Powiatowego Inspektora Weterynarii w O. o popełnieniu przestępstwa, co nastąpiło w wyniku interwencji skarżącej. Zarzuciła także naruszenie art. 31 § 2 k.p.a.

Fundacja obszernie omówiła zasady działania organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych i stwierdziła, że wielokrotnie (w podaniach z dnia 15 grudnia 2023 r., z dnia 21 lutego 2024 r. i z dnia 15 kwietnia 2024 r.) wskazywała i wyjaśniała fakty świadczące o występowaniu interesu społecznego w jej przystąpieniu do sprawy. W tym zakresie nadmieniła, że to do Fundacji, której jednym z celów jest ochrona zwierząt, spływały liczne zgłoszenia osób trzecich (sąsiadów oraz klientów, którzy nabywali psy w ramach hodowli prowadzonej przez D. T.) o złym stanie zwierząt. To skarżąca przekazała informację Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej w O., która złożyła do Prokuratury Rejonowej w O. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i to fundacja, w ramach postępowania karnego (obecnie postępowanie przygotowawcze) ma status pokrzywdzonego. Z tych względów żaląca się – jak wyjaśniła - dysponuje materiałem dowodowym z informacjami dotyczącymi stanu zwierząt przebywających u D. T.

Zdaniem Fundacji, jej udział w postępowaniu zapewni, że organ w sposób rzetelny zgromadzi materiał dowodowy w sprawie, dokona jego weryfikacji i wyda prawidłową decyzję, a w przeciwnym wypadku zapewni możliwość kontroli takiej decyzji przez organ odwoławczy i sąd administracyjny.

Postanowieniem z dnia 1 lipca 2024 r. (nr SKO 4224.6.2024), Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 31 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy, utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza J. z dnia 16 maja 2024 r. (RG.6140.199.2023.GR).

Kolegium wskazało, że w przypadku, gdy organizacja społeczna stwierdza, że właściciel zwierząt znęca się nad nimi w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy winna - stosownie do art. 7 ust. 1a - zawiadomić o tym fakcie organ administracyjny. To przede wszystkim organy administracji publicznej zobowiązane są do egzekwowania przestrzegania przez obywateli przepisów ustawy o ochronie zwierząt i ograniczania - w określonych przypadkach - ich praw do zwierząt. Organizacje społeczne, których statutowym celem jest ochrona zwierząt, mogą "współdziałać" z Inspekcją Weterynaryjną w sprawowaniu nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt (art. 34 a ust. 3) i instytucjami państwowymi i samorządowymi w ujawnianiu oraz ściganiu przestępstw i wykroczeń określonych w ustawie (art. 40). Nie mogą zastępować właściwych organów.

Kolegium wskazało, że problematyka uzasadnienia uczestnictwa organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony interesem społecznym była przedmiotem licznych rozważań. W literaturze przyjmuje się, że nie ma trwałej, stałej definicji interesu społecznego. Jego treść jest ciągle zmieniającą się kompozycją i balansem różnorodnych wartości określonego społeczeństwa w określonym czasie (M. Wyrzykowski, Pojęcie interesu społecznego w prawie administracyjnym, Warszawa 1986, s. 209). Pojęcie interesu społecznego jest pojęciem niedookreślonym; interes ten nie jest ustalony raz na zawsze, lecz jest zmienny w czasie, a nawet w danym czasie jest często rozumiany niejednolicie. W wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażane w dotychczasowym orzecznictwie, zgodnie z którym rozstrzyganie kwestii udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym innej osoby musi być połączone z rozważeniem, czy za tym udziałem przemawia interes społeczny. Wniosek o dopuszczenie do tego udziału musi zatem zawierać wszelkie argumenty za nim przemawiające (wyrok NSA z dnia 20 marca 2008 r., II OSK 264/07). Organizacja społeczna domagająca się dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu ma obowiązek szczególnie starannego wykazania istnienia interesu społecznego w danym postępowaniu (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., II OSK 122/11).

W świetle tak zakreślonych ram prawnych oraz mając na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne, Kolegium podzieliło pogląd Burmistrza J., że fundacja nie wykazała, aby jej uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym było uzasadnione interesem społecznym. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, Kolegium zauważyło, że nie jest w stanie ustalić, co - poza przeświadczeniem, że skarżąca winna "kontrolować" działania organu I instancji - może uzasadniać dopuszczenie jej do postępowania administracyjnego na prawach strony. Kolegium podkreśliło przy tym, że uczestniczenie w postępowaniu organizacji społecznej w rozumieniu art. 31 § 1 k.p.a. stanowi sytuację wyjątkową. Udział w postępowaniu podmiotów na prawach strony jest odejściem od klasycznej koncepcji postępowania administracyjnego, opierającej się na udziale dwóch podmiotów, które wchodzą ze sobą w relację materialnoprawną, czyli organu uprawnionego do autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego oraz strony, w stosunku, do której praw i obowiązków konkretyzacja jest podejmowana. Inaczej mówiąc, przy ustaleniu spełnienia przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym praw lub obowiązków osób trzecich, nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca, albowiem dopuszczenie innego podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego, zmienia układ praw procesowych strony, przyznając te prawa także innemu podmiotowi.

Uwzględniając powyższe, Kolegium nie uznało, że poszerzenie kręgu uczestników postępowania administracyjnego o skarżącą jest korzystne dla gromadzenia materiału dowodowego i dla wyjaśnienia istotnych faktów bądź aspektów sprawy. Podkreśliło, że organizacje społeczne mogą "współdziałać" z Inspekcją Weterynaryjną oraz instytucjami państwowymi i samorządowymi w ujawnianiu oraz ściganiu przestępstw wykroczeń określonych w ustawie o ochronie zwierząt, nie mogą zaś zastępować właściwych organów. Z zażalenia wynika zaś, że skarżąca uzasadnia swój udział w postępowaniu administracyjnym przekonaniem, iż tylko ona zapewni, że organ w sposób rzetelny zgromadzi materiał dowodowy w sprawie, dokona jego weryfikacji i wyda prawidłową decyzję oraz że "w przeciwnym wypadku" uruchomi kontrolę takiej decyzji przez "organ odwoławczy i sąd administracyjny". Tymczasem - jak podał organ odwoławczy - udział organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym nie polega na kontroli organów administracyjnych i korzystaniu ze środków zaskarżenia.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wywiodła fundacja wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Kwestionowanemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłową, nierzetelną, selektywną i fragmentaryczną ocenę materiału dowodowego, polegającą na nieodnotowaniu i pominięciu kluczowych faktów przy badaniu przesłanki wystąpienia interesu społecznego w przystąpieniu skarżącej do postępowania administracyjnego, przemawiających za uznaniem, że interes społeczny przemawia za dopuszczeniem jej do udziału w postępowaniu administracyjnym, tj. pominięciu okoliczności:

działalności skarżącej również na terytorium objętym działalnością organu I instancji, w tym znajomości realiów i specyfiki ochrony zwierząt na tym terenie przez pracowników i wolontariuszy, w tym przede wszystkim dysponowanie siatką kontaktów do opiekunów prowadzących domy tymczasowe, schroniska dla bezdomnych zwierząt, weterynarzy, behawiorystów oraz innych specjalistów;

specjalistycznej wiedzy i kompetencji pracowników oraz wolontariuszy skarżącej, w tym przede wszystkim w zakresie postępowania ze zwierzętami domowymi, nad którymi się znęcano;

cieszenia się przez skarżącą zaufaniem lokalnej społeczności - to właśnie do niej osoby trzecie - świadkowie utrzymywania psów oraz konia przez D. T. w nieodpowiednich warunkach, w stanie rażącego zaniedbania oraz nieleczonej choroby - powierzyły te informację, licząc, że skarżąca podejmie odpowiednie działania i zapobiegnie dalszemu trwaniu tej sytuacji;

to w wyniku interwencji skarżącej u Powiatowego Inspektora Weterynarii w O. doszło do złożenia zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa.

Zdaniem skarżącej wymienione fakty wprost świadczą o występowaniu interesu społecznego w przystąpieniu fundacji do sprawy w charakterze strony, a ich pominięcie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 31 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłową odmowę dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu administracyjnym i nieprawidłowe uznanie, że "udział organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym nie polega na kontroli organów administracyjnych oraz korzystaniu ze środków zaskarżenia", podczas gdy wręcz przeciwnie, odpowiada on właśnie racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji publicznej.

Motywując zasadność złożonej skargi, fundacja wyjaśniła, że w realiach niniejszej sprawy wielokrotnie (tj. w ramach wniosku z dnia 15 grudnia 2023 r., pisma z dnia 21 lutego 2024 r. oraz pisma z dnia 15 kwietnia 2024 r.) wskazywała i wyjaśniała fakty świadczące o występowaniu interesu społecznego w jej przystąpieniu do sprawy. Wbrew twierdzeniom Kolegium, skarżąca nie uzasadnia swojego udziału w postępowaniu wyłącznie przekonaniem, że zapewni ona, że organ w sposób rzetelny przeprowadzi postępowanie i wyda prawidłową decyzję oraz, że w przeciwnym wypadku uruchomi kontrolę takiej decyzji przez organ odwoławczy i sąd administracyjny, przy czym również i te okoliczności świadczą o występowaniu po jej stronie interesu społecznego.

Skarżąca ponownie podniosła, że za jej udziałem w postępowaniu przemawia to, że prowadzi ona swoją działalność na terytorium objętym właściwością organu I instancji. W konsekwencji jej, wolontariusze i pracownicy bardzo dobrze orientują się w realiach i specyfice ochrony zwierząt na tym terenie. Dysponują oni obszerną siatką kontaktów do opiekunów prowadzących domy tymczasowe, schroniska dla bezdomnych zwierząt, weterynarzy, behawiorystów oraz innych specjalistów, których udział w postępowaniu administracyjnym - czy to w charakterze zapewnienia odebranym zwierzętom domów, czy to przy zlecaniu wykonania opinii biegłemu może okazać się kluczowy dla powodzenia i sprawnego przeprowadzenia postępowania.

W ocenie strony przygotowanie merytoryczne pracowników i wolontariuszy fundacji może przyczynić się do zminimalizowania stresu u zwierząt, nad którym się znęcano, a sama organizacja cieszy się zaufaniem lokalnej społeczności. Przejawem tego jest chociażby fakt, iż to do niej napływały liczne zgłoszenia związane ze złym stanem zwierząt i nieodpowiednimi warunkach, w jakich są utrzymywane. Nadto, fundacja ma status pokrzywdzonego w ramach postępowania karnego (obecnie na etapie postępowania przygotowawczego), które zostało zainicjowane na skutek przekazania przez nią informacji Powiatowemu Inspektorowi Weterynaryjnemu w O., który złożył do Prokuratury Rejonowej w O. zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.

Skarżąca podniosła również, iż dysponuje szczegółowymi informacjami dotyczącymi stanu faktycznego sprawy, a jej udział w postępowaniu przyczyni się do lepszego wypełnianie przez postępowanie jego celów oraz zapewni dobrostan zwierząt, jeżeli dojdzie do ich odebrania w trybie art. 7 ust. 1 ustawy.

Wreszcie skarżąca – odnosząc się do brzmienia art. 31 § 1 k.p.a. i przyjętych tam przesłanek – wskazała, że w istocie ustawodawca nie wymaga spełniania "ważnego interesu społecznego", lecz "tylko" interesu społecznego. Pojęcie interesu społecznego nie zostało zaś ustawowo zdefiniowane. Należy ono do kategorii pojęć niedookreślonych, którym organ nadaje treść w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnym wypadku. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym interes społeczny może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również podejmować działania w celu ochrony praw pewnej grupy ludności (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2001 r., II SA 2464/00, Lex nr 81984).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

W przedłożonym piśmie procesowym pełnomocnik D. T. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że ze względu na przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym.

Dalej, trzeba zauważyć, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub podjęcia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności, przepisu z art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 1 lipca 2024 r. (nr SKO 4224.6.2024), utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza J. z dnia 16 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia Fundacji [...] z siedzibą w M. do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o czasowym odebraniu D. T. zwierząt przebywających na nieruchomości położonej w D., przy ul. [...].

Zgodnie z treścią art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Nie ma przy tym wątpliwości, że obie wymienione w tym przepisie przesłanki (cele statutowe i interes społeczny) muszą być spełnione jednocześnie, aby możliwe było uwzględnienie żądania organizacji społecznej, a w realiach badanej sprawy istota sporu sprowadza się właściwie do oceny czy za dopuszczeniem skarżącej do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny.

Samo pojęcie "interesu społecznego" jest pojęciem nieostrym (niedookreślonym) i należy je interpretować każdorazowo na tle określonego stanu prawnego i przepisów mających zastosowanie w tym postępowaniu oraz ustalonego stanu faktycznego. Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może służyć partykularnym celom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 2314/23, CBOSA).

Nie ma wątpliwości, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może też prowadzić, poprzez nadmierne poszerzanie kręgu uczestników sprawy, do naruszenia sfery prawnie chronionej stron postępowania. Stąd organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentuje ona przeciwstawne interesy. W orzecznictwie podkreśla się, że ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w sprawie organizacja społeczna musi bez wezwania organu wykazać zaistnienie przesłanki interesu społecznego, uzasadniającej jej udział w sprawie. Nie wystarczy więc, jedynie ogólnikowe sformułowanie wniosku, z powołaniem się że organizacja działa w interesie społecznym, czy też ma na celu ochronę pewnych uniwersalnych, o wysokim poziomie ogólności dóbr, gdyż wówczas dopuszczenie do udziału byłoby zasadą, którą nie jest. Poprzez udział organizacji społecznej ma nastąpić więc włączenie z założenia obiektywnego czynnika społecznego w zakres rozpoznawanej sprawy, tak aby zapewnić kolejne, obiektywne spojrzenie na jej istotę i pomóc w jej rozstrzygnięciu (por. wyrok NSA z 16 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 768/20, CBOSA).

Idzie więc o to, aby powołując się na interes społeczny, który jest interesem ogólnym, organizacja nie używała ogólnikowych stwierdzeń, lecz wskazywała konkretne okoliczności faktyczne, prawne, które mogą świadczyć o tym, że powinna w tym postępowaniu uczestniczyć. Nie muszą to być takie okoliczności, które już rzeczywiście wystąpiły, ale okoliczności, które mogą zaistnieć (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 2181/21).

W realiach badanej sprawy, takich okoliczności skarżąca nie przedstawiła występując z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Nie uczyniła tego również na wezwanie organu I instancji.

Swój interes w przystąpieniu do postępowania, skarżąca upatruje w kontroli społecznej postępowania w kontekście rzetelności jego prowadzenia i prawidłowości podejmowanych rozstrzygnięć, jak również odnosi do zakresu swojej działalności, w tym merytorycznego przygotowania pracowników i wolontariuszy, zaufania jakim jest darzona, podkreślając, że to do niej były kierowane skargi i zastrzeżenia w przedmiocie niewłaściwego utrzymywania zwierząt przez D. T. Podnosi także, iż to na skutek jej interwencji wszczęto postępowanie karne, a ona sama dysponuje znaczną wiedzą w sprawie.

W ocenie Sądu przywołane okoliczności nie wpisują się w definicję interesu społecznego, który miałby przekonać za dopuszczeniem skarżącej do udziału w postępowaniu. W tym zakresie Sąd podziela twierdzenia Kolegium, iż za dopuszczeniem skarżącej nie mogą przemawiać podnoszone przez nią argumenty, że jej udział zapewni, iż organ w sposób rzetelny zgromadzi materiał dowodowy w sprawie, dokona jego oceny, a następnie wyda prawidłową decyzję. Zgodnie bowiem z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej na organie spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ administracyjny prowadzący postępowanie jest zobligowany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz podjąć wszelkie starania niezbędne do jego dokładnego wyjaśnienia, jako niezbędnego warunku wydania decyzji zgodnej z prawem. Nadto, wydana decyzja podlega kontroli instancyjnej oraz sądowej w granicach zaskarżenia, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Stąd obowiązek rzetelnego przeprowadzenia postępowania zagwarantowany jest na gruncie ustawowym w zakresie przyjętych reguł postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego i dla swego urzeczywistnienia nie wymaga udziału organizacji społecznej. Tym samym słusznie zauważyło Kolegium, że udział w postępowaniu organizacji społecznej nie polega na kontroli organów administracyjnych.

Wskazane z kolei przez skarżącą takie okoliczności jak zakres funkcjonowania fundacji, merytoryczna wiedza jej pracowników, darzenie szacunkiem i zaufaniem stanowią w istocie oczywiste elementy, na których powinna opierać swoją działalność każda organizacja społeczna. Nie oznacza to jednak, iż stanowią one wystarczające przesłanki do dopuszczenia fundacji do udziału w niniejszym postępowaniu.

Podobnie rzecz się ma, względem podnoszonych twierdzenia, dotyczących znacznej wiedzy na temat okoliczności niniejszej sprawy, czy też interwencji fundacji u Powiatowego Inspektora Weterynaryjnego w O. Okoliczności te same w sobie nie wyczerpują przesłanki wystąpienia interesu społecznego, a wpisują się w przyjęte cele statutowe skarżącej, które dotyczą przeciwdziałania wszelkim formom stosowania okrucieństwa wobec zwierząt i aktywności na rzecz humanitarnego traktowania zwierząt. Działania te z oczywistych więc względów mogą polegać na współdziałaniu z Inspekcją Weterynaryjną oraz instytucjami państwowymi powołanymi do przeciwdziałania popełnianiu przestępstw wobec zwierząt oraz kontroli przestrzegania przepisów w zakresie ich prawidłowego utrzymania.

Wreszcie trzeba nadmienić, że interesu społecznego w postępowaniu o wydanie decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt nie można wiązać z wykonalnością ewentualnej decyzji nakazującej odebranie zwierząt. Stąd twierdzenia skarżącej, iż posiadana przez nią szeroka siatka kontaktów i związane z tym możliwości skarżącej w zapewnieniu dobrostanu zwierząt, jeśli dojdzie do ich odebrania, nie dotyczą kwestii udziału w samym postępowaniu a realiów przyszłej wykonalności decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, gdyż skarżąca nie przedstawiła okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, iż za jej udziałem w postępowaniu przemawia interes społeczny. Zważywszy na niniejsze, jak również na fakt, iż rozszerzenie kręgu stron postępowania o organizację społeczną stanowi sytuację wyjątkową i nie może prowadzić do naruszenia sfery prawnie chronionej stron postępowania, zwłaszcza w sytuacji gdy stanowisko organizacji społecznej jest przeciwstawne temu prezentowanemu przez stronę, a taka sytuacja ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie wykazała, by naruszało ono prawo w stopniu wymagającym usunięcia z obrotu prawnego. Podniesione zaś w skardze zarzuty dotyczące pominięcia przez Kolegium wszystkich wyszczególnionych przez stronę okoliczności, które mają przemawiać za wystąpieniem interesu społecznego, pozostają bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia w kontekście przedstawionej przez Sąd ich oceny.

Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.