Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 294/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2073
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w likwidacji w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2024 r. nr 2001-IOC.4322.4.2024 w przedmiocie zmiany danych w zgłoszeniu celnym w zakresie kraju pochodzenia towaru, kwoty cła dodatkowego oraz kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 14 czerwca 2024 r. nr 2001-IOC.4322.4.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy decyzję

Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej jako: "NPUCS") nr 318000-COC2.4322.85.2023.AS z 25 stycznia 2024 r., dotyczącą zmiany danych w zgłoszeniu celnym MRN nr [...]z dnia 25 września 2021 r. w zakresie kraju pochodzenia towaru, kwoty cła dodatkowego oraz kwoty podatku od towarów i usług.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 25 września 2021 r. w Oddziale Celnym w Białymstoku objęto procedurą 4200 (jednoczesne dopuszczenie do swobodnego obrotu i wprowadzenie do obrotu krajowego towarów, które podlegają dostawie zwolnionej z podatku VAT do innego państwa członkowskiego) towar w postaci rur ze stali o średnicy przekraczającej 168,3 mm, ale nieprzekraczającej 406,4 mm, o masie 19 602 kg. Zgłoszenie zostało dokonane przez przedstawiciela bezpośredniego – P.z siedzibą w O. w imieniu i na rzecz spółki z o.o. F. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "spółka" bądź "importer") i zarejestrowane pod pozycją MRN [...] z dnia 25 września 2021 r. Dla przedmiotowego towaru przywiezionego z Rosji zadeklarowano kod TARIC 7306 30 80 00 oraz kazachskie pochodzenie. Do ww. zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...] z dnia 21 września 2021 r., certyfikat jakości nr [...] oraz dokument przewozowy CMR nr [...].

Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny, a dane w nim zawarte stanowiły podstawę do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną dopuszczenia do obrotu oraz określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług.

W dniach od 4 maja 2022 r. do 4 października 2023 r. funkcjonariusze Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku przeprowadzili w firmie F. Sp. z o.o. kontrolę celnoskarbową dotyczącą między innymi sprawdzenia prawidłowości deklarowanego kraju pochodzenia (Kazachstan) w zgłoszeniach celnych do procedury dopuszczenia do obrotu dotyczących towarów importowanych z Rosji w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. We wszystkich zgłoszeniach celnych objętych kontrolą importowane rury stalowe zostały zakupione i przywiezione z Rosji, a kontrolowany podmiot deklarował Kazachstan jako kraj pochodzenia towarów. W celu sprawdzenia prawidłowości deklarowanego w zgłoszeniach celnych importowych kraju pochodzenia towaru dokonana została weryfikacja zgłoszeń celnych w zakresie zgodności z przepisami Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2020/894 z 29 czerwca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/159 nakładające ostateczne środki ochronne w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali oraz Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2021/635 z 16 kwietnia 2021 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych spawanych rur i przewodów rurowych z żeliwa lub stali niestopowej pochodzących z Białorusi, Chińskiej Republiki Ludowej i Rosji.

Z protokołu kontroli z dnia 4 października 2023 r. wynika, że w trakcie kontroli spółka przedłożyła kontrakty do każdego ze zgłoszeń celnych za wyjątkiem 1 zgłoszenia. Po przeanalizowaniu treści tych kontraktów stwierdzono, że wszystkie mają podobną treść. Nie zawierają nazwy towaru, a ich przedmiotem są towary określone jako "towary zgodne z fakturą". W kontraktach zawarta była ogólna ilość i wartość towaru. Nie wskazano w nich kraju pochodzenia towaru. Zgodnie z postanowieniami kontraktów jakość towaru miała zostać określona w fakturach oraz certyfikatach wystawionych przez sprzedającego lub producenta

Zespół kontrolny objął kontrolą zapisy na kontach księgowych, które przekazała kontrolowana spółka. W przedstawionych plikach JPK_KR stwierdzono założone konta rozrachunkowe przez kontrolowaną spółkę dla wszystkich kontrahentów, od których były importowane towary objęte kontrolą. Wszystkie operację gospodarcze (faktury zakupu) dotyczące zgłoszeń celnych objętych kontrolą zostały zaewidencjonowane na kontach kontrahentów. Odnośnie natomiast płatności za faktury wystawiane przez między innymi L.oraz O. stwierdzono dokonywanie płatności na rzecz innych podmiotów. W trakcie kontroli spółka przesłała dodatkowe umowy zawierające dane do dokonywania płatności, tj.: nazwa podmiotu, adres i dane banku potrzebne do wykonania przelewu. W przypadku towarów nabywanych od podmiotu L. umowy dodatkowe wskazywały dane do płatności w formie przelewów dla podmiotów: J. (...) (UK) oraz M. (TR). W przypadku zaś faktur wystawianych przez Centrum Certyfikacji umowy dodatkowe wskazywały dane do płatności podmiotom: M. (TR) oraz U. LTD, K. (UK). W protokole kontroli stwierdzono, że analiza płatności za zaimportowane towary wskazuje, że jedynie w przypadku 2 kontrahentów mających siedzibę w Rosji, tj. K. i A. płatności były dokonywane ma rzecz eksportera towarów. W przypadku zaś importu od innych eksporterów płatności były dokonywane na rzecz innych podmiotów mających siedziby w Turcji, Wielkiej Brytanii, Litwie, Chinach.

Kontrolujący, na podstawie analizy zgromadzonych w trakcie kontroli dokumentów, w zakresie pochodzenia towarów importowanych z Rosji z deklarowanym krajem pochodzenia Kazachstan, stwierdzili, że:

- spółka, odnośnie niektórych zgłoszeń, przedłożyła niepreferencyjne świadectwa o pochodzeniu towaru z Kazachstanu wydane przez Izbę Handlową Federacji Rosyjskiej na podstawie kontraktów i faktur sprzedaży zawartych pomiędzy podmiotem eksportującym towar z Rosji a kontrolowaną spółką;

- towary, których dotyczyły weryfikowane zgłoszenia celne, były przewożone i przeładowywane w magazynach eksporterów na terenie Rosji i w tym czasie pozostawały bez dozoru celnego;

- faktury przedłożone do kontrolowanych zgłoszeń celnych nie zawierały informacji o wcześniejszych dokumentach dotyczących wywozu towaru z Kazachstanu;

- kontrakty nie wskazywały kraju pochodzenia towaru będącego przedmiotem umowy;

- dokumenty przewozowe CMR dotyczyły towaru przewożonego z Rosji do Polski nie zawierały danych o wcześniejszych dokumentach przewozowych (dokumentach wywozowych z Kazachstanu); zawierały tylko numery faktur eksportowych załączonych do kontrolowanych zgłoszeń celnych;

- certyfikaty jakości towaru w wielu przypadkach wystawiane były na inny podmiot niż podmiot eksportujący towar z Rosji do UE, dotyczyły towaru innego rodzaju lub innej ilości.

Odnośnie zgłoszenia celnego będącego przedmiotem niniejszego postępowania spółka w trakcie kontroli przedstawiła dodatkowe dokumenty na dowód wywozu z Kazachstanu towaru określonego w kontrolowanym zgłoszeniu celnym: CMR nr [...], akt o przyjęciu towaru nr [...] z dnia 18 września 2021 r., C. nr [...]z dnia 21 września 2021 r.

Zdaniem kontrolujących zgromadzone w trakcie kontroli dokumenty i dokonane ustalenia wskazywały, że poddane kontroli zgłoszenie celne importowe dotyczyło towaru, dla którego brak było podstaw do przyjęcia za kraj pochodzenia Kazachstanu. Analiza zgromadzonej w trakcie kontroli dokumentacji wykazała, że od momentu wydania towaru z magazynu producenta do momentu objęcia towaru procedurą celną na obszarze DE, nie pozostawał on pod dozorem celnym. W tym czasie podlegał załadunkowi, przewozowi, rozładunkowi i składowaniu. Ponadto na podstawie zawartych w posiadanych materiałach danych nie jest możliwe wykazanie ciągłości operacji gospodarczych pomiędzy kolejnymi kontrahentami, ani też identyfikacji importowanego towaru z towarem wywiezionym z Kazachstanu. W związku z powyższym zastosowanie winno mieć Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2019/159 z 31 stycznia 2019 r. nakładające ostateczne środki ochronne w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali.

Protokół z przeprowadzonej kontroli z dnia 9 października 2023 r. został przekazany do komórki postępowania celnego celem dalszego postępowania.

Pismem z 21 listopada 2022 r. organ wystąpił do importera o przedłożenie drugiej strony certyfikatu jakości nr [...] oraz o wyjaśnienie powodów wskazania na fakturze nr [...] z 21 września 2021 r. jako sprzedawcy dwóch podmiotów: O. U.i O.C.oraz podanie kto był sprzedawcą towaru. Ponadto wezwał do wyjaśnienia, dlaczego w polu 2 zgłoszenia celnego wskazano O.U., podczas gdy w dokumencie CMR nr [...], certyfikacie jakości nr [...] oraz świadectwie pochodzenia nr [...]wskazano O.C. Spółka w terminie nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie. Pismem z 14 grudnia 2023 r. poinformowano spółkę o zebranych dowodach oraz zamiarze wydania decyzji niekorzystnej, w której zmieniony zostanie kraj pochodzenia importowanego towaru, a co za tym idzie określona zostanie kwota cła dodatkowego oraz kwota podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Jednocześnie poinformowano, że przed wydaniem decyzji istnieje możliwość przedstawienia stanowiska w sprawie oraz przedstawienia dodatkowych dowodów, informacji i dokumentów potwierdzających producenta przedmiotowego towaru. W dniu 8 stycznia 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło stanowisko spółki odnośnie wskazania na fakturze dwóch podmiotów Centr Certyfikacji i U., a w zgłoszeniu celnym U. W złożonym piśmie wyjaśniła, że sytuacja dotycząca faktury spowodowana była błędem w systemie do wystawiania faktur. Poprawna wersja, zgodna z pieczątką i podpisem na dokumencie w języku rosyjskim wskazuje, że jedynym wystawcą faktury jest Centr Certyfikacji. Natomiast umieszczenie firmy U. na zgłoszeniu celnym wynika z automatycznego wpisania danych z faktury przez agencję celną PKS. Spółka wyjaśniła również, że nie jest w stanie dostarczyć brakującej strony certyfikatu jakości nr [...], bowiem została prawdopodobnie zagubiona w trakcie przeprowadzki. Oświadczyła ponadto, że na 2 stronie ww. dokumentu nie znajdowały się żadne istotne informacje.

Po zakończeniu postępowania, Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku decyzją nr 318000-COC2.4322.85.2023.AS z dnia 25 stycznia 2024 r. zmienił dane w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia 25 września 2021 r. w zakresie pola 34 (kraj pochodzenia) i 47 (obliczenie opłat), powiadomiło zaksięgowaniu w rejestrze długu celnego kwoty cła dodatkowego w wysokości 23.459 zł, wezwał do jego zapłaty oraz określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu w prawidłowej wysokości, a kwotą podatku wykazaną w ww. zgłoszeniu celnym w wysokości 5.396 zł.

Spółka wniosła odwołanie. W toku postępowania odwoławczego organ odwoławczy zwrócił się do agencji celnej P.S.A. o przedłożenie wszystkich dokumentów wymienionych w polu 44 zgłoszenia celnego MRN nr [...] z dnia 25 września 2021 r., a w szczególności certyfikatu jakości nr 2210. W odpowiedzi agencja celna P.S.A. nadesłała kopie dokumentów stanowiących załączniki do ww. zgłoszenia celnego: CMR nr [...], fakturę nr [...] z dnia 21 września 2021 r., list załadunkowy nr [...] z dnia 21 września 2021 r., fakturę za transport nr[...]z dnia 23 września 2021 r., certyfikat jakości nr [...] (na jednej stronie), oświadczenia importera o nr[...], fakturę VAT nr 2021/09/041 z dnia 23 września 2021 r., dokument CMR nr [...] dotyczący przewozu do Holandii. Ponadto przedstawiciel pośredni importera przekazał dwa oświadczenia i pismo spółki F. o nr [...]z dnia 27 września 2021 r. W oświadczeniach nr [...]z dnia 23 września 2021 r. spółka F. wskazała, że towar określony w fakturze nr [...] z dnia 21 września 2021 r. wystawionej przez O. U. jest przeznaczony dla odbiorcy w Holandii oraz nie jest przeznaczony jako wyrób budowlany w rozumieniu ustawy o wyrobach budowlanych. Stanowi konstrukcję stalową. Ponadto wskazano, że certyfikat nr [...] dotyczy transportu towaru określonymi w oświadczeniu środkami transportu.

Po rozpoznaniu odwołania DIAS wydał wskazaną na wstępie decyzję. Wyjaśnił, że mając na uwadze wyniki przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej w odniesieniu do zgłoszeń celnych importowych, dokonanych w na rzecz spółki, Naczelnik przeprowadził weryfikację przedmiotowego zgłoszenia celnego. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem importu był towar w postaci rur ze stali o średnicy przekraczającej 168,3 mm, ale nieprzekraczającej 406,4 mm, o masie 19 602 kg., zadeklarowany do kodu CN 7306308000. Zgłaszający zadeklarował dla towaru jako kraj wysyłki Rosję, zaś jako kraj pochodzenia Kazachstan. Do zgłoszenia importer załączył fakturę nr [...], na której widnieje dwóch rosyjskich eksporterów: O. U. oraz O.C.oraz zapis, że krajem pochodzenia towaru jest Kazachstan. Do zgłoszenia załączono również drogowy list przewozowy CMR nr [...] potwierdzający przewóz towaru z Federacji Rosyjskiej do Polski i wskazujący miejsce jego załadunku oraz certyfikat jakości nr [...].

Powołując przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 roku ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE L z 10 października 2013 r., nr 269, dalej: "UKC") rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159 z dnia 31 stycznia 2019 r. nakładającego ostateczne środki ochronne w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali (Dz. U. UE. L. 2019.31.27, dalej: "rozporządzenie 2019/159") organ odwoławczy wskazał, że wyjaśnienia spółki, z których wynika, że sprzedawca towaru nie jest w stanie prawidłowo wpisać na fakturze swoich danych są nie do zaakceptowania. Ponadto podane na fakturze dane identyfikujące sprzedawcę (numer podatkowy i adres) są identyczne zarówno w przypadku O.U., jak też O.C. Natomiast ze znajdującego się w aktach sprawy jednolitego państwowego rejestru podmiotów prawnych Federacji Rosyjskiej wynika, że umieszczone na fakturze 1365 identyczne dane sprzedawców towaru dotyczą firmy U. Odnośnie zaś kwestii brakującej strony certyfikatu nr [...], w toku postępowania odwoławczego ustalono, że dokument ten został przekazany przez importera przedstawicielowi celnemu składającemu zgłoszenie celne w formie jednej stronnicy. Zatem brak jest możliwości potwierdzenia wiarygodności oświadczenia importera, że informacje znajdujące się na drugiej karcie tego dokumentu są nieistotne. Zdaniem organu odwoławczego deklaracja strony odnośnie kraju pochodzenia towaru zawarta w dokonanym zgłoszeniu celnym nie została dostatecznie poparta zarówno dokumentami załączonymi do przedmiotowego zgłoszenia celnego, ani też przedłożonymi w trakcie przeprowadzonej kontroli i postępowania. Strona nie przedstawiła wiarygodnych dokumentów, które pozwoliłyby organowi na sprawdzenie, czy proces wytwarzania produktu spełnia unijne niepreferencyjne reguły pochodzenia, a co za tym idzie, czy towar może być uznany za pochodzący z deklarowanego kraju pochodzenia. Takimi dowodami, które pozwoliłyby na ustalenie niepreferencyjnego pochodzenia towaru byłyby dokumenty zawierające informacje dotyczące szczegółowego opisu produkcji wskazujące na pochodzenie użytych do produkcji materiałów i zakres dokonanego w tym kraju przetworzenia. Przedstawiony w niniejszej sprawie certyfikat jakości nie zawiera wszystkich, niezbędnych do zweryfikowania niepreferencyjnego pochodzenia danych. Ponadto nie sposób powiązać go z przedmiotowym towarem określonym w fakturze. DIAS podkreślił, że certyfikaty zostały sporządzone dla zupełnie innego odbiorcy, niż eksporter. W niniejszej sprawie brak jest też udokumentowania łańcucha dostaw towaru, który pozwoliłby na potwierdzenie tożsamości importowanego towaru, z tym który opisany został w przedłożonych certyfikatach jakości. Zdaniem organu odwoławczego, że wyżej powołane dowody nie dokumentują ciągłości prawa własności towaru, czy dysponowania nim do chwili sprzedaży na eksport do Unii Europejskiej. Ponadto brak jest też wiarygodnego dowodu potwierdzającego, że towar opisany w certyfikatach jest tożsamy z towarem będącym przedmiotem importu dokonanego przez spółkę F., że został wyprodukowany w Kazachstanie i został wyeksportowany z terytorium Kazachstanu. Strona co prawda przedłożyła dokument CMR dotyczący wywozu z Kazachstanu 19.602 kg profili stalowych, dla których wystawiono certyfikat jakości nr [...] i które przyjęto w firmie O. C.na podstawie Aktu przyjęcia towaru nr [...], jednak organ wykazał, że dokumenty te zawierają wiele niezgodności, których nie był w stanie wyjaśnić importer i które określił jako dokumenty wewnętrzne, które nie podlegają szczególnym rygorom, importer nie przedłożył żadnych dokumentów celnych świadczących o dokonanym eksporcie przedmiotowego towaru z Kazachstanu. DIAS podkreślił nadto, że towary będące przedmiotem postępowania, wywożone z Rosji z deklarowanym krajem pochodzenia Kazachstan, nie były objęte dozorem celnym. W trakcie przeprowadzonej kontroli importer w piśmie z dnia 7 lutego 2022 r. stwierdził, że towar nie był objęty dozorem celnym na terenie Rosji ze względu na brak procedur celnych. Oświadczył, że kraje: Kazachstan, Białoruś i Federacja Rosyjska należą do Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej od dnia 29 maja 2014 r.

Organ odwoławczy zauważył, że w trakcie przeprowadzonej kontroli na wezwanie organu strona przedstawiła świadectwo pochodzenia towaru. Wyjaśnił, że określone w nim pochodzenie towaru może podlegać weryfikacji organu, a uzyskane w jej wyniku informacje powinny pozwolić organowi na określenie pochodzenia i stwierdzenie, czy produkty zostały całkowicie uzyskane, czy też dostatecznie przetworzone. Wskazał dalej, że przepisy celne nie przewidują możliwości weryfikacji świadectw niepreferencyjnego pochodzenia w kraju ich wystawienia w ramach przewidzianej współpracy administracyjnej. Wyjątkiem przewidującym weryfikację świadectw jest sytuacja, gdy świadectwo pochodzenia wystawiane jest dla produktów objętych specjalnymi niepreferencyjnymi ustaleniami dotyczącymi przywozu określonego w załączniku 22-14 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Zatem przedłożone organowi niepreferencyjne świadectwo pochodzenia towaru nie dowodzi pochodzenia w oparciu o art. 60 UKC, gdyż nie podaje ono w oparciu o jakie reguły zostało ustalone pochodzenie towaru. Kraj trzeci wystawiający świadectwo i stwierdzający kraj pochodzenia towaru może stosować inne reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia niż reguły unijne. A to właśnie w oparciu o reguły unijne należy ustalić kraj niepreferencyjnego pochodzenia przedmiotowego towaru w przywozie. Z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości zadeklarowanego kraju pochodzenia importowanego towaru, które wynikają z przeprowadzonej przez organ analizy zgłoszeń importowych dokonanych na rzecz F.Sp. z o.o., organ wzywał importera do przedłożenia wszelkich dokumentów, na podstawie których mógłby ustalić, czy zostały spełnione reguły niepreferencyjnego pochodzenia określone w art. 60 UKC, a co za tym idzie ustalić kraj pochodzenia towaru. Wobec powyższego DIAS stwierdził, że Naczelnik w wydanym rozstrzygnięciu zasadnie odmówił uznania Kazachstanu za kraj pochodzenia towaru. W oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo organ przyjął za kraj pochodzenia Rosję. Na skutek zmiany deklarowanego kraju pochodzenia towaru organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu wymierzył cło dodatkowe, a co za tym idzie na nowo określił podstawę opodatkowania towaru podatkiem od towarów i usług.

Zarzuty odwołania DIAS uznał za nieuzasadnione.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżyła decyzję DIAS w całości zarzucając jej naruszenie:

I. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: "o.p."), art 188 o.p., art 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku – Prawo celne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1590 ze zm., dalej: "prawo celne"), poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, odznaczającej się uproszczonym wnioskowaniem oraz preferencyjnym selekcjonowaniem danych wspierających hipotezę Dyrektora przy jednoczesnym pomijaniu lub deprecjonowaniu materiału dowodowego korzystnego dla spółki; w tym kontekście spółka wskazała, że:

a) przedłożyła w niniejszej sprawie kompletną dokumentację wykazującą ciągłość transportu towaru z Kazachstanu do Polski, w tym przede wszystkim dokumenty CMR oraz Akt przyjęcia towaru nr [...], z których to jednoznacznie wynika, że objęte przedmiotowym postępowaniem towary zostały załadowane w Kazachstanie celem wywozu do firmy O.C.(dalej również jako: "L.", "C. r") w Rosji, a następnie zostały w tejże firmie rozładowane i przewiezione na teren Polski,

b) przedłożyła certyfikat jakości nr[...], z którego wprost wynika, że producentem przedmiotowych wyrobów stalowych była kazachska firma "KSP Steel",

c) organ uznał w niniejszej sprawie, iż spółka rzekomo nie udowodniła kazachstańskiego pochodzenia towarów, pomimo iż w synonimicznych sprawach, wszczętych na podstawie protokołu kontroli z dnia 4 października 2023 roku, w których spółka przedłożyła analogiczne dokumenty - organy podatkowe uznają prawidłowość zawartych w zgłoszeniu celnym oświadczeń o kazachstańskim pochodzeniu towarów,

2) art. 191 o.p., w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 prawa celnego, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie na podstawie jedynie części materiału dowodowego zgromadzonego w ramach prowadzonej względem F. kontroli celno-skarbowej, wybiórczo i dowolnie wyselekcjonowanych przez organ na potrzeby niniejszego postępowania, bez wydania jakiejkolwiek procesowej decyzji, która uzasadniałaby oparcie się akurat na tymże materiale dowodowym, z jednoczesnym pominięciem pozostałego, podczas gdy organy podatkowe winny wydawać rozstrzygnięcie na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego,

3) art. 180 § 1 o.p., art. 181 o.p., art 187 o.p. w zw. z art 122 o.p. i z art 73 ust 1 pkt 1 prawa celnego poprzez zaniechanie przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącą czynności dowodowych oraz zaniechanie dążenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego przez organ z urzędu; w tym kontekście spółka wskazała, że:

a) jeżeli organ pomimo przedłożenia przez spółkę kompletnej dokumentacji (vide pkt 1 petitum) powziął wątpliwości co do rzeczywistego pochodzenia towarów, to bezzasadnie zaniechał przeprowadzenia dowodu z przesłuchania zawnioskowanych przez skarżącą świadków, motywując to wadliwym przeświadczeniem, iż dowód z dokumentów przeważa nad zeznaniami świadków, podczas gdy:

- dowód z zeznań świadków ma taką samą moc dowodową jak dowód z dokumentów, zatem w przypadku braku stosownych dokumentów organ winien ustalić stan faktyczny na podstawie pozostałych dostępnych dowodów,

- świadkowie o których przesłuchanie wnosiła skarżąca mieli rozległą wiedzę dotyczącą przeprowadzanych transakcji, zatem ich przesłuchanie miało kluczowe znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego,

b) jeżeli organ pomimo przedłożenia przez spółkę kompletnej dokumentacji powziął wątpliwości co do rzeczywistego pochodzenia towarów, to bezzasadnie zaniechał również uwzględnienia zgłoszonego przez stronę wniosku dowodowego o zwrócenie się przez organ do rosyjskiego kontrahenta F. z zapytaniem o rzeczywiste pochodzenia rur, podczas gdy wniosek ten był - wbrew twierdzeniu organu - zasadny i miał fundamentalne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego — rosyjski kontrahent z pewnością posiada bowiem wiedzę o pochodzeniu rur, które następnie sprzedawał,

c) zgodnie z zasadą dążenia do prawdy obiektywnej, organy podatkowe winny podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego danej sprawy, czego organy obu instancji - z nieuzasadnionych przyczyn — w niniejszej sprawie zaniechały; organ zaniechał przy tym przeprowadzenia — kluczowej dla przedmiotowej sprawy — analizy kontekstu handlowego i logistycznego, w jakim realizowane były transakcje, a co mogłoby dostarczyć szerszego obrazu działalności spółki,

II. prawa materialnego, tj.:

1) art. 243 ust. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2015 r. Nr 343, str. 558 z późn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na:

a) przyjęciu kraju pochodzenia przedmiotowych rur jako Rosja i uzasadnienie tego twierdzeniem, jakoby na rosyjskie pochodzenie towarów wskazywać miały "liczne okoliczności i dowody", w tym to, że "krajem załadunku towaru eksportu i handlu jest Rosja", podczas gdy spółka przedłożyła w sprawie dokument CMR oraz Akt przyjęcia towaru nr [...]z których to jednoznacznie wynika, że objęte przedmiotowym postępowaniem towary zostały załadowane w Kazachstanie celem wywozu do firmy O.C.w Rosji, a następnie zostały w tejże firmie rozładowane,

b) przyjęciu kraju pochodzenia przedmiotowych rur jako Rosja na podstawie jedynie domniemania, iż skoro przedstawione przez F. dowody nie udowadniają - w ocenie organu - iż krajem pochodzenia jest Kazachstan, to jest nim Rosja, podczas gdy przepis ten obliguje organy podatkowe do czynienia ustaleń faktycznych na podstawie dowodów przedstawionych przez zgłaszającego, a jeżeli jest to niewystarczające lub niezadowalające, na podstawie wszelkich dostępnych informacji; w przedmiotowej sprawie organ nie tylko zaniechał przeprowadzenia zawnioskowanych przez spółkę czynności dowodowych, które miały fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ale także nie podjął nawet próby ustalenia stanu faktycznego na podstawie pozostałych dostępnych organowi informacji,

2) art. 10 ust. 1 oraz 2 ustawy z 6 marca 2018 roku - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, dalej: "p.p.") poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy,

3) art. 12 p.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób rażąco podważający zaufanie przedsiębiorcy do władzy publicznej, a także naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika, umorzenie postpowania, a także zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko

w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że - szczegółowo opisany wcześniej - stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości, zaś skład orzekający w pełni go akceptuje. Kluczowe dla niniejszej sprawy i wydanego rozstrzygnięcia jest to, że skarżąca spółka (importer), działając przez agencję celną, dokonała zgłoszenia towarów do procedury dopuszczenia do obrotu, dokonując wpisu do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną. W zgłoszeniu celnym dla towaru w postaci rury stalowej o kodzie TARIC 7306 30 80 00 zakupionej i przywiezionej z Rosji, z Kazachstanem jako podanym krajem pochodzenia towaru (CMR 13651).

Przytoczone wyżej okoliczności stanowiły podstawę do uznania przez spółkę, że kontrolowane zgłoszenia celne nie dotyczyły towarów, które powinny zostać objęte zadeklarowaną stawką ostatecznego cła antydumpingowego.

Przedmiotem niniejszego postępowania było prawidłowe ustalenie kraju niepreferencyjnego pochodzenia zaimportowanych z Rosji rur stalowych, a co za tym idzie określenie kwoty cła dodatkowego oraz kwoty należnego z tytułu importu podatku od towarów i usług. Jak wynika ż akt sprawy, przedstawiciel importera zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu rury ze stali (profili) w określonej ilości i zadeklarował dla towaru odpowiedni kod CN oraz jako kraj pochodzenia Kazachstan. Do zgłoszenia załączył m.in. fakturę wystawioną przez eksportera zawierającą zapis, z którego wynika, że krajem pochodzenia towaru jest Kazachstan, certyfikaty jakości oraz drogowy dokument przewozowy CMR, z którego wynika, że przedmiotowy towar został załadowany do transportu w Rosji. Do zgłoszenia celnego nie został załączony żaden inny dokument potwierdzający kraj pochodzenia towaru. Nie zostało też przedstawione świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia towaru. Zgłaszający załączył 3 certyfikaty jakości dotyczące rur stalowych o różnych wymiarach, wystawione przez kazachski podmiot TOO KSP Steel dla rosyjskiego nabywcy O.U., w których nie wskazano kraju pochodzenia towaru. Certyfikaty te wskazują na parametry fizyczne i chemiczne rur, ich masę i numer partii. Natomiast opis towaru na fakturze nie podaje tych danych. Wskazuje jedynie rodzaj towaru, wymiary, masę oraz kod nomenklatury towaru i kraj pochodzenia towaru - Kazachstan. Faktura nie zawiera numerów przedłożonych do odprawy celnej certyfikatów jakości. Ponadto certyfikaty zostały wystawione przez podmiot kazachski na rzecz rosyjskiego nabywcy O.U.z siedzibą w M.), który nie jest eksporterem przedmiotowego towaru. W trakcie przeprowadzonej kontroli kontrolowany przedłożył dodatkowo dokument CMR dotyczący przewozu profili stalowych od nadawcy - firmy T. z Kazachstanu do rosyjskiego odbiorcy - firmę O.C. Ponadto przedłożył akt przyjęcia towaru oraz świadectwa wystawione w Rosji dla eksportera –L. Importer przedłożył ponadto kontrakt sporządzony pomiędzy sprzedającym - firmą U., a kupującym – F.Sp. z o.o. Z uwagi na występujące niezgodności w przedstawionych dokumentach organ wezwał importera do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Zdaniem Są zadeklarowany w zgłoszeniu celnym kraj pochodzenia towaru nie został wystarczająco udowodniony. Strona nie przedstawiła wiarygodnych dokumentów, które pozwoliłyby organowi na sprawdzenie, czy proces wytwarzania produktu spełnia unijne niepreferencyjne reguły pochodzenia, a co za tym idzie, czy towar może być uznany za pochodzący z deklarowanego kraju pochodzenia. Takimi dowodami, które pozwoliłyby na ustalenie niepreferencyjnego pochodzenia towaru byłyby dokumenty zawierające informacje dotyczące szczegółowego opisu produkcji, wskazujące na pochodzenie użytych do produkcji materiałów i zakres dokonanego w tym kraju przetworzenia. Przedstawione w niniejszej sprawie certyfikaty jakości nie zawierają wszystkich, niezbędnych do zweryfikowania niepreferencyjnego pochodzenia danych. Ponadto nie sposób powiązać ich z przedmiotowym towarem określonym w fakturze. Należy też podkreślić, że certyfikaty zostały sporządzone dla zupełnie innego odbiorcy, niż eksporter. W niniejszej sprawie brak jest też udokumentowania łańcucha dostaw towaru, który pozwoliłby na potwierdzenie tożsamości importowanego towaru, z tym który opisany został w przedłożonych certyfikatach jakości. Podkreślenia wymaga, że wyżej powołane dowody nie dokumentują ciągłości prawa własności towaru, czy dysponowania nim do chwili sprzedaży na eksport do Unii Europejskiej. Ponadto brak jest też wiarygodnego dowodu potwierdzającego, że towar opisany w certyfikatach jest tożsamy z towarem będącym przedmiotem importu dokonanego przez spółkę F., że został wyprodukowany w Kazachstanie i został wyeksportowany z terytorium Kazachstanu. Strona co prawda przedłożyła dokument CMR dotyczący wywozu z Kazachstanu profili stalowych, dla których wystawiono certyfikat i które przyjęto w firmie O. C. na podstawie Aktu przyjęcia towaru, jednak organ zasadnie wykazał, że dokumenty te zawierają wiele niezgodności, których nie był w stanie wyjaśnić importer i które określił jako dokumenty wewnętrzne, które nie podlegają szczególnym rygorom. Importer nie przedłożył żadnych dokumentów celnych świadczących o dokonanym eksporcie przedmiotowego towaru z Kazachstanu. Podkreślenia wymaga również okoliczność, że towary będące przedmiotem postępowania, wywożone z Rosji z deklarowanym krajem pochodzenia Kazachstan, nie były objęte dozorem celnym. W trakcie przeprowadzonej kontroli importer w piśmie stwierdził, że towar nie był objęty dozorem celnym na terenie Rosji ze względu na brak procedur celnych. Oświadczył, że kraje: Kazachstan, Białoruś i Federacja Rosyjska należą do Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej od dnia 29.05.2014 r. Zauważyć również należy, że w trakcie przeprowadzonej kontroli na wezwanie organu strona przedstawiła świadectwa pochodzenia towaru. W tym miejscu należy jednak wyjaśnić, że określone w nim pochodzenie towaru może podlegać weryfikacji organu, a uzyskane w jej wyniku informacje powinny pozwolić organowi na określenie pochodzenia i stwierdzenie, czy produkty zostały całkowicie uzyskane, czy też dostatecznie przetworzone. Należy ponadto zauważyć, że przepisy celne nie przewidują możliwości weryfikacji świadectw niepreferencyjnego pochodzenia w kraju ich wystawienia w ramach przewidzianej współpracy administracyjnej. Wyjątkiem przewidującym weryfikację świadectw jest sytuacja, gdy świadectwo pochodzenia wystawiane jest dla produktów objętych specjalnymi niepreferencyjnymi ustaleniami dotyczącymi przywozu określonego w załączniku 22-14 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Zatem przedłożone organowi niepreferencyjne świadectwa pochodzenia towaru nie dowodzą pochodzenia w oparciu o art. 60 UKC, gdyż nie podają one w oparciu o jakie reguły zostało ustalone pochodzenie towaru. Kraj trzeci wystawiający świadectwo i stwierdzający kraj pochodzenia towaru może stosować inne reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia niż reguły unijne. A to właśnie w oparciu o reguły unijne należy ustalić kraj niepreferencyjnego pochodzenia przedmiotowego towaru w przywozie. Z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości zadeklarowanego kraju pochodzenia importowanego towaru, które wynikały z przeprowadzonej przez organ analizy zgłoszeń importowych dokonanych na rzecz F. Sp. z o.o., organ wielokrotnie wzywał importera do przedłożenia wszelkich dokumentów, na podstawie których mógłby ustalić, czy zostały spełnione reguły niepreferencyjnego pochodzenia określone w art. 60 UKC, a co za tym idzie ustalić kraj pochodzenia towaru. Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowe w Białymstoku dokonał oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego i na jego podstawie stwierdził, że nie podstaw do przyjęcia, że krajem pochodzenia przedmiotowego towaru jest Kazachstan. Zatem za kraj pochodzenia towaru przyjęto kraj jego eksportu - Rosję. Na Rosję jako kraj pochodzenia przedmiotowego towaru wskazują liczne dowody i okoliczności. Należą do nich: - krajem załadunku, eksportu i handlu jest Rosja, - certyfikaty jakości przedstawione przez importera, niezawierające zapisu o kraju pochodzeniu towaru, nie pozwalają na przyporządkowanie do nich przedmiotowego towaru, wystawione zostały pierwotnie dla rosyjskiego kontrahenta, który nie był następnie ich eksporterem do Polski, - przedłożone świadectwa pochodzenia zostały wystawione w Rosji dla eksportera – L. , jednak oświadczenie o prawdziwości zawartych w nim danych w polach 12 świadectwa podpisał przedstawiciel firmy NIKIR, - brak dokumentów poświadczających opis produkcji, pochodzenie surowca przedmiotowych rur pozwalających na ocenę spełnienia reguł niepreferencyjnego pochodzenia towaru w UE, określonych w art. 60 UKC, - brak wiarygodnego dowodu wywiezienia przedmiotowych rur z Kazachstanu, - brak dokumentów poświadczających nie manipulację towarem (jego zamiany, zastąpienia innym towarem, poddaniem innym czynnościom mającym wpływ na pochodzenie towaru), - brak dokumentów poświadczających istniejący łańcuch dostawców przedmiotowego towaru (od producenta do jego importera w Polsce), Podstawą wydanego przez organ rozstrzygnięcia odnośnie kraju pochodzenia towaru jest art. 243 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447. Zgodnie z treścią powyższego przepisu, jeżeli zgłoszone pochodzenie niepreferencyjne okaże się nieprawidłowe, pochodzenie, które należy wziąć pod uwagę dla celów obliczenia kwoty należności przywozowych i innych należności związanych z towarami, jest ustalane na podstawie dowodów przedstawionych przez zgłaszającego lub, jeżeli jest to niewystarczające lub niezadowalające, na podstawie wszelkich dostępnych informacji. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie dawał podstaw do przyjęcia za kraj pochodzenia przedmiotowego towaru Kazachstanu, bowiem importer nie przedłożył wystarczających lub zadowalających dowodów na kazachskie pochodzenie towaru. Z uwagi na powyższe za kraj pochodzenia przedmiotowego towaru przyjęto kraju jego ostatniej wysyłki i handlu. Okoliczności te potwierdzają przedstawione dokumenty -faktura za towar, dokument przewozowy oraz informacje pozyskane na podstawie analizy wcześniejszych zgłoszeń celnych importowych spółki F. Prawną konsekwencją zmiany deklarowanego kraju pochodzenia towaru był dokonany wymiar cła dodatkowego, a co za tym idzie na nowo określenie podstawy opodatkowania towaru podatkiem od towarów i usług oraz wskazanie różnicy między kwotą podatku zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym a kwotą należną. Cło dodatkowe zostało nałożone na przedmiotowy towar na podstawie art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159 z dnia 31 stycznia 2019 r. nakładającego ostateczne środki ochronne w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali. Jego wysokość obliczono przy zastosowaniu stawki wynoszącej 25%, przewidzianej w art. 1 ust. 6 ww. rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych wyrażonych w art. 187, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej polegającego na dokonaniu całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego należy zauważyć, na co słusznie wskazuje organ, że wskazanie w zgłoszeniu celnym kraju pochodzenia towaru i przedłożenie dokumentów to potwierdzających należy do obowiązków importera. A więc to na nim ciąży obowiązek dowodowy. Albowiem z przepisów unijnego kodeksu celnego (m.in. z art. 61 UKC) wynika obowiązek udowodnienia przez stronę okoliczności, z których wywodzi ona korzystne dla siebie skutki prawne. Taką okolicznością, której udowodnienia może żądać od zgłaszającego organ celny, jest w przypadku importu kraj pochodzenia towaru. W przedmiotowej sprawie ma to kluczowe znaczenia, gdyż kraj pochodzenia towaru ma wpływ na zastosowanie cła dodatkowego ustanowionego na przywóz rur stalowych. Importer winien dysponować w przywozie dokumentami, w których w jednoznaczny i dostateczny sposób określany jest kraj pochodzenia każdej partii towaru zawartej w konkretnej przesyłce. Z uwagi na fakt, że importer nie dysponował w momencie dokonania zgłoszenia celnego dokumentami pozwalającymi na jednoznaczne potwierdzenie deklarowanego dla towaru kraju pochodzenia, organ celny wielokrotnie wzywał stronę do przedłożenia wiarygodnych dowodów potwierdzających zadeklarowany kraj pochodzenia towaru. Organ zwracał się do strony postępowania o przedłożenie dowodów, ponieważ ich uzyskanie leżało wyłącznie w jej gestii. Organ nie może zwracać się do zagranicznych kontrahentów importera z żądaniem przedłożenia dowodów. Z uwagi na powyższe podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów proceduralnych jest niezasadny. Organ w trakcie postępowania zgromadził obszerny materiał dowodowy i dokonał jego wnikliwej oceny wskazując, które dowody uznał za wiarygodne, a którym zaś wiarygodności odmówił. Skarżący z powodu niemożności uzyskania od swoich kontrahentów dowodów świadczących o pochodzeniu towaru, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, stara się swój obowiązek przerzucić na organ. Wskazują na to zawarte na przykład w odwołaniu wnioski dowodowe pełnomocnika strony o przesłuchanie wskazanych świadków. W tym miejscu wyjaśnić należy, że kraj pochodzenia towaru jest taką okolicznością, która nie może być dowiedziona w formie przesłuchania świadków, nawet posiadających rozległą wiedzę w zakresie źródła pochodzenia przedmiotowego towaru oraz szczegółów transakcji. Wiedza i przekonania proponowanych do przesłuchania świadków nie mogą zastąpić prawidłowo sporządzonych i wiarygodnych dokumentów, które są jedynym sposobem na udowodnienie kraju pochodzenia towaru. Taką wiedzę (popartą wymaganymi dokumentami), pozwalającą na sporządzenie dowodu pochodzenia, może posiadać jedynie producent, który potwierdza pochodzenie towaru wystawionymi dokumentami i udziela dodatkowych informacji na żądanie kontrahenta. Ponadto w przypadku nie zastosowania w transakcji bezpośredniego transportu importer winien przedłożyć organom celnym kraju importu dokumenty potwierdzające, że wystawione dowody pochodzenia bezspornie dotyczą towaru będącego przedmiotem konkretnego zgłoszenia celnego, czyli potwierdzających nieprzerwany łańcuch dostawy. W związku z powyższym zgłoszone wnioski dowodowe zasadnie nie zostały przez organ uwzględnione, stąd też zarzut naruszenia art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej należy uznać za niezasadny. Nieuprawnione jest też podnoszone w uzasadnieniu skargi twierdzenie, że organ z góry założył, że wnioskowane dowody będą nieprzydatne tylko z tego względu, że nie stanowią dowodu z dokumentu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że poszukiwanie dowodów potwierdzających pochodzenie towaru, z której to okoliczności zgłaszający pragnie uzyskać korzyści, należy do jego obowiązków, których nie może scedować na organ. Ponadto, jak to już wskazano powyżej, ustalenie pochodzenia towaru nie może opierać się o nawet najlepszą wiedzę dostawcy, który jest pośrednikiem w handlu. Rosyjski dostawca może jedynie w formie prawidłowo sporządzonych dokumentów potwierdzić te informacje o towarze, które posiada na podstawie otrzymanej od swojego dostawcy dokumentacji. Winien również wykazać, że towar składowany na terytorium Rosji znajdował się w trakcie rozładunku, składowania, a następnie załadunku pod dozorem władz celnych.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zastosowania przez organ art. 243 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny Sąd zauważa, że powyższy przepis został przez organ prawidłowo zastosowany i zgodnie z jego treścią ustalono pochodzenie towaru w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Zgodnie z dyspozycją przepisu organ uwzględnił wszelkie dostępne informacje. W wydanym rozstrzygnięciu organ wyraźnie wskazał, na jakich dowodach oparł swoją decyzję.

Odnosząc się do podnoszonego przez pełnomocnika importera zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz przeprowadzenia postępowania w sposób rażąco podważający zaufanie przedsiębiorcy do władzy publicznej, a także naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą domniemania uczciwości przedsiębiorcy zawartą w art. 10 organ kieruje się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów. Jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, organ rozstrzyga je na korzyść przedsiębiorcy. W tym miejscu należy stwierdzić, że niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu celnego, niezgodnego z jej oczekiwaniami nie może być uznane za naruszenie zasady zaufania do przedsiębiorcy wynikającej z ww. ustawy. Organ wydający rozstrzygnięcie oparł je o obowiązujące i właściwie zastosowane przepisy prawa. Z uwagi na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ nie miał wątpliwości co do przyjęcia za kraj pochodzenia towaru Rosji i zastosowania dla przedmiotowego towaru cła dodatkowego. Należy zauważyć, że pomimo wezwań skierowanych przez organ do importera zarówno w trakcie kontroli celnoskarbowej, jak też prowadzonego postępowania celnego nie przedłożył on dostatecznych dowodów w sprawie, potwierdzających kraj pochodzenia towaru, zastosowane reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towaru, ani też dokumentów jednoznacznie świadczących o wywozie przedmiotowego towaru z Kazachstanu i pozostawaniu pod dozorem celnym na obszarze Rosji. W niniejszej sprawie nie zaszła zatem okoliczność niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony. Ponadto należy podkreślić, że organy w prowadzonym postępowaniu kierowały się zasadą proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a zatem postępowały zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 12 ustawy - Prawo przedsiębiorców.

W odniesieniu do podnoszonych w uzasadnieniu skargi zarzutów pełnomocnika strony odnoście przedłożenia przez spółkę F. kompletu dokumentacji udowadniającej kazachskie pochodzenie przedmiotowych towarów organ prawidłowo wskazał, że przedłożone zarówno w trakcie kontroli celno-skarbowej, jak też postępowania celnego dokumentu nie były wystarczające dla przyjęcia za kraj niepreferencyjnego pochodzenia towaru Kazachstanu. Określenie kraju pochodzenia towaru w przedłożonej fakturze nie jest dokumentem, który może potwierdzić kraj pochodzenia, nawet w przypadku, gdyby pochodził od producenta (w przedmiotowej sprawie faktura eksportowa została wystawiona przez podmiot będący kolejnym 13 ogniwem w łańcuchu dostaw). Przedstawione organowi certyfikaty jakości, pomimo ich wystawienia przez kazachską firmę K. wskazywaną przez importera jako producenta przedmiotowych rur stalowych, również nie mogą zostać potraktowane jako wystarczający dowód na potwierdzenie niepreferencyjnego pochodzenia towaru. Certyfikaty te nie wskazują kraju pochodzenia towaru, a ponadto nie jest możliwe ich jednoznaczne powiązanie z towarem, będącym przedmiotem postępowania. Organ natomiast nie kwestionował, z czym należy się zgodzić, że firma K. jest producentem rur stalowych na terytorium Kazachstanu, jednak importer nie był w stanie wykazać, że przywieziony na obszar UE i objęty procedurą dopuszczenia do obrotu wg przedmiotowego zgłoszenia celnego towar został wyprodukowany przez ten podmiot z zachowaniem unijnych reguł niepreferencyjnego pochodzenia. Nie wykazano też na podstawie przedłożonych organowi dokumentów nieprzerwanego łańcucha dostawy przedmiotowych towarów z Kazachstanu do Polski. Za nieuprawnione należy uznać podnoszone przez pełnomocnika strony twierdzenie, że organ w identycznych sprawach wszczętych wobec spółki skarżącej na podstawie protokołu kontroli z dnia 04.10.2023 r., w których spółka przedłożyła analogiczne dokumenty, uznał prawidłowość oświadczeń o kazachskim pochodzeniu towarów. Decyzje Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku, na które powołuje się skarżący, wydane w podobnych stanach faktycznych zostały przez organ odwoławczy uchylone i przekazane do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zatem w analogicznych stanach faktycznych dotyczących zgłoszeń celnych spółki nie istnieją odmienne rozstrzygnięcia organu, które uznawałyby prawidłowość oświadczeń zgłaszającego o kazachskim pochodzeniu towaru. Przedstawione przez importera dokumenty, które jego zdaniem wskazują na kazachskie pochodzenie towaru, zasadnie zatem zostały uznane przez organ za niewiarygodne lub niewystarczające dla potwierdzenia pochodzenia towaru i jego dostawy. Jedyną wiarygodną i należycie udokumentowaną okolicznością dotyczącą przedmiotowego importu jest kraj sprzedaży, załadunku i wywozu towaru. Okoliczności te zostały ustalone na podstawie faktury sprzedaży i dokumentu przewozowego CMR. Zatem stosując postanowienia art. 243 ust. 4 RW oraz zasady logiki i doświadczenia życiowego organ słusznie przyjął za kraj niepreferencyjnego pochodzenia towaru Rosję.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.