Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 659/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 148, art. 146.
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 73, art. 74 par. 2.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasadza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej spółki F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 659/12

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia

w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2135/10, po ponownym rozpatrzeniu odwołania F. Spółka z o. o. prowadzącej N. Region [...] od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] oddalającej odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] prowadzonego w trybie rokowań w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny-ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny na obszarze rejonu operacyjnego: [...] -miasto B., gmina Al., gmina T., część gminy K. oraz B.,

- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedmiotowa decyzja zapadła na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) - zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) - zwanej dalej "k.p.a.".

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i art. 104 § 1 k.p.a., oddalił odwołanie F. sp. z o. o. z siedzibą w W. – N. Region [...], od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie rokowań w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny - ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny na terenie obszaru o kodzie [...].

Decyzję tę poprzedzały następujące rozstrzygnięcia:

Decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydaną w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2008 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 823/08, po ponownym rozpatrzeniu odwołania F. Spółka z o. o. prowadzącej N.Region [...], B., (dalej: NZOZ F.) od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nieuwzględniającej odwołania NZOZ F., dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie rokowań w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny-ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny na obszarze rejonu operacyjnego: [...] - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Od decyzji NZOZ F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 21 grudnia 2009 r. w sprawie VI SA/Wa 1235/09 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2008 r., skutkiem czego została wydana decyzja z [...] maja 2010 r. Sąd wskazując na treść art. 148 i art. 146 ustawy o świadczeniach stwierdzając, że porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryterium "kontynuacji świadczeń" jest sprzeczne z nałożonym na Fundusz obowiązkiem (art. 234 § 1 ustawy o świadczeniach), jak i z zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP. Sąd wskazywał również na wadliwość postępowania, z którego nie wynikało, by NZOZ F. został uprzedzony, przed przystąpieniem do postępowania, o dodatkowej punktacji dotychczasowego świadczeniodawcy za kontynuację współpracy z Funduszem, traktowaną jako ważna część kryterium ciągłości.

W tych warunkach została wydana decyzja z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

Organ administracji podkreślał, że szczegółowe warunki udzielania świadczeń objętych postępowaniem ustalił Prezes NFZ zarządzeniem nr [...] z dnia [...] października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny - ratownictwo medyczne, zmienionego zarządzeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. do postępowania zostały złożone 2 oferty przez NZOZ F. i S. w Z. Ww. oferty złożone zostały w wyznaczonym terminie składania ofert, na obszar rejonu operacyjnego nr [...], z miejscem wyczekiwania w B., obejmujący, zgodnie z wojewódzkim planem działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne, następujące rejony działania:

- miasto B.,

- gminy: A., T., cz. gm. K., cz. gm. B.

W dniu [...] grudnia 2007 r. w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w L. nastąpiło otwarcie ofert. Po rozpoznaniu ofert w części jawnej postępowania komisja konkursowa uznała, iż obie złożone do postępowania nr

[...] oferty spełniają wymogi formalne stawiane przez zamawiającego i nie podlegają odrzuceniu.

Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przez NFZ, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719) komisja konkursowa przeprowadziła kontrolę świadczeniodawcy NZOZ F. w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie. Wobec powyższego komisja konkursowa przyjęła do przedmiotowego postępowania wyniki kontroli NZOZ F. przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2007 r., do unieważnionego w dniu [...] grudnia 2007 r. postępowania nr

[...] w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny na obszarze rejonu operacyjnego nr [...] (jednakowy zakres oraz obszar rejonu operacyjny w stosunku do analizowanego postępowania). W wyniku przedmiotowej kontroli komisja, po analizie przedstawionej dokumentacji stwierdziła, iż informacje zawarte w złożonej ofercie, dotyczące miejsca stacjonowania, personelu medycznego oraz sprzętu i wyposażenia medycznego są zgodne ze stanem faktycznym. Kontroli drugiego z oferentów biorących udział w postępowaniu - Stacji Pogotowia - nie przeprowadzono, gdyż ten oferent w latach poprzednich nie realizował umowy w rodzaju ratownictwo medyczne.

Ponownie rozpatrując sprawę i wydając decyzję Dyrektor [...] OW NFZ, jak podkreślał, przeprowadził [...] maja 2010 r. szczegółową analizę porównawczą ofert obu oferentów. W postępowaniu tym Dyrektor OW NFZ uwzględnił, poza przepisami art. 152 ust. 1, art. 153 i art. 154 ustawy o świadczeniach, także zarządzenia Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] września 2007 r. oraz zarządzenie nr [...] z dnia [...] października 2007 r. wskazując, że ocena ofert była dokonana na podstawie zarządzenia Prezesa NFZ nr 71/2007 z dnia 27 września 2007 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ze zmianami wprowadzonymi zarządzeniem nr 92/2007 z 18 października 2007 r.

Wskazując na powyższe i (jak podano w decyzji) uwzględniając wytyczne sądu administracyjnego organ stwierdził, że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z art. 134 ustawy o świadczeniach. Fundusz zapewnił obu oferentom równe traktowanie. Wszelkie wyjaśnienia, informacje i dokumenty zostały udostępnione na równych zasadach obu oferentom. Kryteria ocen ofert były do zapoznania się z nimi udostępnione stronom i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zgodnie z art. 147 ustawy o świadczeniach, a ocena punktowa poszczególnych kryteriów oceny ofert została dokonywana automatycznie przez odpowiedni program komputerowy zgodnie z § 2 zarządzenia Prezesa NFZ nr 71/20CI7/DSOZ z dnia 27 września 2007 r.

Świadczeniodawcy otrzymali następujące oceny:

Za kryterium jakości taką sama liczbę punktów- 40. Kryterium kompleksowości po 10 pkt. Kryterium dostępności po 0 pkt. Kryterium ceny po 30 pkt. Kryterium ciągłości NZOZ F. - 7,5 pkt, a S. w Z.15 pkt.

Organ administracji uzasadniał, że zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach, kryterium ciągłości jest obligatoryjnym elementem oceny świadczenia. Zgodnie

z załącznikiem nr 1 do zarządzenia nr 71/2007/DSOZ z dnia 27 września 2007 r. kryterium ciągłości jest oceniane w zakresie spełnienia wymagań (warunków koniecznych) - 1 pkt za każdy spełniony warunek na dzień składania ofert oraz realizacji procesu leczenia w ramach danego zakresu świadczenia - za każdy spełniony warunek 5 pkt. Maksymalna liczba punktów za całe kryterium ciągłości wynosi 15 (wg wagi skalującej), tj. - z części a) maksymalnie 5 pkt i z części b) maksymalnie 5 pkt, łącznie z tej części ankiety mógł otrzymać maksymalnie 10 pkt.

I jeżeli otrzymał tę maksymalną liczbę pkt to zgodnie z wagą skalującą otrzymywał 15 pkt za całe kryterium ciągłości. W przypadku otrzymania mniejszej liczby punktów otrzymywał proporcjonalnie mniej punktów (5 z ankiety - łącznie 7,5 za kryterium wg wagi skalującej).

NZOZ F. uzyskał z części a) 5 pkt i 0 z części b) z powodu nieudzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytanie - oferent realizuje umowę w dniu złożenia oferty.

S. w Z. z części a) i z części b) otrzymała maksymalne ilości punktów - po 5, w związku z tym otrzymała za kryterium ciągłość maksymalną ilość 10 pkt i w rezultacie maks. 15 pkt wg wagi skalującej.

Organ podkreślał, że przy równej ilości punktów uzyskanych przez obu oferentów, dla wyłonienia konkretnego świadczeniodawcy koniecznym było uwzględnienie kryterium ciągłości.

Od decyzji N.Region [...] złożył odwołanie.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Na decyzję tę N. Region [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2135/10) uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że postępowanie w sprawie zawarcia umowy ze świadczeniodawcami, prowadzone na podstawie ustawy z 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów k.p.a. Sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń staje się sprawą administracyjną z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę w trybie art. 154 tej ustawy odwołania do Prezesa Funduszu. Dochodzi wówczas do ustalenia, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz zasad równego traktowania świadczeniodawców. Oznacza to, że nie chodzi jedynie o zbadanie, czy nie zostały naruszone wymagania formalnoprawne, ale również o ustalenie, czy nie naruszono wymienionych zasad w znaczeniu materialnym przez nierównoprawne stosowanie kryteriów przyjętych jako podstawa dokonanych ocen.

Sąd przypomniał, że w postępowaniu udział brało dwóch świadczeniodawców, którzy otrzymali taką samą ilość punktów poza jednym kryterium (ciągłość), za które to kryterium NZOZ F. uzyskał 7,5 pkt, a S. w Z. najwyższą możliwą ilość - 15 pkt - wg wagi skalującej.

Powołując art. 148 ustawy o świadczeniach Sąd wskazał na ustawowe kryteria oceny ofert dookreślone następnie - na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach - przez Prezesa Funduszu w zarządzeniu nr 71/2007/DSOZ z dnia 27 września 2007 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes Funduszu sprecyzował te pojęcia w § 2 ust. 1 pkt 4 wymienionego zarządzenia, w którym w odniesieniu do kryterium ciągłości podał, że o jego ocenie przesądza w szczególności:

a) ryzyko przerwania świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku niespełnienia przez oferenta wymagań, określonych dla zakresu w dniu złożenia oferty,

b) ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń, realizowanego w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia.

W ocenie Sądu z przedstawionego dookreślenia przez Prezesa Funduszu ustawowego pojęcia ciągłości jednoznacznie wynika, że chodzi w nim o pewność realizacji świadczeń zdrowotnych przez oferenta, o ich nieprzerwane świadczenie, przy czym ocena dokonywana jest przez ocenę stopnia ryzyka przerwania świadczeń przez określonego oferenta. Jest to zrozumiałe, gdyż ciągłość leczenia ma w opiece zdrowotnej w sposób oczywisty podstawowe znaczenie. Na formularzu ofertowym [...] - Świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny - rozdział 1.4 pkt 1 odnosi się do "Kompleksowej realizacji świadczeń". Natomiast Prezes Funduszu to kryterium (warunek) traktuje jako "ciągłość" pomimo różnicy w rozumieniu kryterium "kompleksowość" i "ciągłość".

Zgodnie z załącznikiem do tego zarządzenia, tabela 1.9 a - pomoc doraźna i transport sanitarny - ratownictwo medyczne kryterium kompleksowość, za które można maksymalnie otrzymać 10 pkt zostało odmiennie zdefiniowane od kryterium "ciągłość", za które można było otrzymać maksymalnie 15 pkt. wg wagi skalującej, a właśnie ta ilość punktów stała się decydująca w sprawie. Kompleksowość to "możliwość kompleksowej realizacji świadczeń w danym zakresie, uwzględniająca wszystkie etapy i elementy procesu ich realizacji (w tym diagnostyczne i terapeutyczne)". Jako odpowiedzi na to kryterium podano "jednoczesne złożenie oferty na świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego podstawowego (odpowiedź 1) specjalistycznego (odpowiedź 2) w tym samym rejonie operacyjnym" i za jedną wybraną odpowiedź można było otrzymać 2 pkt. Natomiast kryterium "ciągłość" to "zmniejszenie ryzyka przerwania ciągłości udzielania świadczeń". Tu przewidziano również dwie odpowiedzi z warunkiem wyboru jednej z nich: pierwsza to "deklaracja spełnienia wymagań w dniu złożenia oferty i okresie realizacji umowy" - 1 pkt oraz "oferent realizujący umowę w dniu złożenia oferty" - 5 pkt. Jeżeli oferent z części a) i z części b) § 2 ust. 1 pkt 4 zarządzenia

nr 71/2007/DSCOZ otrzymał po 5 pkt (łącznie 10 pkt) to wg wagi skalującej za ciągłość otrzymał 15 pkt. Sąd wskazał, że ponieważ NZOZ F. za to kryterium z części a) otrzymał 5 pkt, a z części b) 0 pkt (łącznie 5 pkt) to wg wagi skalującej za to kryterium otrzymał 7,5 pkt w przeciwieństwie do S. w Z., która z obu części otrzymując po 5 pkt w sumie otrzymała za kryterium ciągłości 15 pkt. Powodem takiego stanu rzeczy było to, że S. miała już wcześniej podpisaną umowę z Funduszem na terenie będącym przedmiotem postępowania.

Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 21 grudnia 2010 r. wydany w sprawie II GSK 1077/09), Wojewódzki Sąd Administracyjny wywodził, że kryterium ciągłości nie można nadawać dowolnego znaczenia sprzecznego z podstawowymi zasadami postępowania o zawarcie umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych, a także sprzecznego z celem i założeniem tego kryterium określonym przez Prezesa NFZ w zarządzeniu nr 71/2007/DSOZ z dnia 27 września 2007 r. Zdaniem Sądu z przepisu § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) i lit. b) tego zarządzenia nie wynika możliwość premiowania punktami faktu uprzedniego udzielania przez jednego z oferentów świadczeń będących przedmiotem rokowań, a brany pod uwagę przy ocenie ofert według tego kryterium czynnik ryzyka przerwania udzielania świadczeń lub przerwania procesu leczenia mierzony może być wyłącznie zgłoszonymi na przyszłość elementami ofert istniejącymi w dacie ich złożenia. Kryterium ciągłości, o którym mowa w 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach należy rozumieć w aspekcie przedmiotowo-podmiotowym, jako prawo do oceny stwarzanego przez oferenta ryzyka zagrożenia gwarancji zapewnienia świadczeniobiorcom płynności i pewności świadczenia określonych świadczeń zdrowotnych, nie zaś wyłącznie podmiotowym jako prawo do przyznania punktów konkretnemu świadczeniodawcy za fakt wykonywania świadczeń objętych rokowaniami na podstawie trwającej jeszcze umowy z Funduszem. Przeciwne rozumowanie nie tylko prowadzić będzie do naruszenia wynikającego z art. 134 ustawy obowiązku zapewnienia równego traktowania, lecz zniweczyć może w ogóle (poprzez ustalenie wysokiej liczby punktów za kontynuację świadczeń) sens prowadzenia postępowania o zawarcie umowy na udzielania świadczeń z opieki zdrowotnej.

Zdaniem Sądu, tak wysoka punktacja (15 pkt wg wagi skalującej) faktu wykonywania świadczeń przez oferenta na podstawie jeszcze funkcjonującej umowy z Funduszem w dniu złożenia oferty, praktycznie sprowadza sytuację drugiego z oferentów do niemożliwego do zaakceptowania nierównego traktowania stron już na wstępie postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ocenianie ciągłości świadczeń medycznych w procesie wyboru świadczeniodawcy, prowadzonym na podstawie ustawy o świadczeniach (Dział VI "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami") w oparciu o kryterium kontynuowania świadczeń na podstawie posiadanej w dacie złożenia oferty umowy z Funduszem nie ma podstaw prawnych jako kryterium pozaustawowe. Sąd stanął też na stanowisku, że jest ono poza tym sprzeczne z nałożonym na Fundusz w art. 134 § 1 ustawy o świadczeniach obowiązkiem zapewnienia równego traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jak i z zawartą w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia powinien również odnieść się do wszystkich zarzutów strony skarżącej w tym i do tego, że N. gwarantował w swojej deklaracji udzielanie świadczeń zdrowotnych przy zapewnieniu tych samych lub wyższych standardów jakości dotyczących personelu, sprzętu, aparatury medycznej oraz miejsca udzielania świadczeń co świadczeniodawca dotychczas posiadający zawartą umowę o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Funduszem oraz mając na względzie ustalenia Funduszu wynikające z kontroli NZOZ F. przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2007 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Prezes NFZ ponownie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ obszernie opisał przebieg postępowania i podjęte w jego toku decyzje administracyjne oraz rozstrzygnięcia sądu administracyjnego. Powołując się na przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz na przepisy zarządzeń Prezesa NFZ mające zastosowanie w postępowaniu administracyjnym, Prezes NFZ podkreślał prawidłowość przeprowadzonego postępowania z zachowaniem wymaganej procedury. Wskazując na kryteria oceny ofert oparte na zarządzeniu Prezesa NFZ nr 71/2007/DSOZ z 27 września 2007 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej podnosił, że zgodnie z wyrokiem NSA z 24 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 262/10 zarządzenia Prezesa Funduszu są dla świadczeniodawców wiążące.

Organ wskazał, że rozpatrując odwołanie N. Region [...] poddał analizie całość zgromadzonej podczas przedmiotowego postępowania dokumentacji wraz z dokumentacją drugiego oferenta, co umożliwiło dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania.

Organ stanął na stanowisku, że przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o świadczeniach oraz aktów wykonawczych w tym w szczególności rozporządzenia Ministra Zdrowia wydanego na podstawie art. 139 ust. 5 ustawy o świadczeniach.

Prezes NFZ podkreślał, że w zaproszeniach [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu do wzięcia udziału w rokowaniach jednoznacznie i jasno określone było, iż w postępowaniu stosuje się warunki wymagane od świadczeniodawców oraz kryteria oceny spełnienia tych warunków określone w:

• zarządzeniu nr 53/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 10 września 2007 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem nr 94/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 22 października 2007 r.;

• zarządzeniu nr 71/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 września 2007 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem nr 92/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 18 października 2007 r.;

• zarządzeniu nr 82/2007/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie określania warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny - ratownictwo medyczne, zmienionym zarządzeniem nr 106/2007/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 10 grudnia 2007 r.;

Organ zauważył też, że uwagi dotyczące zarządzeń Prezesa Funduszu określających warunki wymagane od świadczeniodawców oraz kryteriów oceny ofert mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektów takich zarządzeń.

Prezes NFZ ponownie wskazał, że szczegółowe parametry kryteriów oceny oraz waga poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej, w odniesieniu do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny-ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego określone zostały w tabeli 1.9 a - pomoc doraźna i transport sanitarny - ratownictwo medyczne znajdującej się w załączniku nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert. Natomiast sposób oceny ofert pod względem kryterium ceny, dla wszystkich rodzajów i zakresów świadczeń opieki zdrowotnej, określono w załączniku nr 2 do ww. zarządzenia.

Załącznik nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert, tab. 1.9 a - pomoc doraźna i transport sanitarny - ratownictwo medyczne szczegółowo wskazuje parametry kryteriów oceny ofert oraz ich wagi punktowe. Ocena punktowa poszczególnych kryteriów oceny ofert dokonywana jest przez komisję konkursową z wykorzystaniem systemu komputerowego Funduszu, na podstawie listy ankiet wypełnianych przez Oferenta podczas składania oferty, dotyczących danego kryterium. Wartość punktowa pozycji oferty w danym kryterium wynika z sumowania punktów uzyskanych w poszczególnych pytaniach ankietowych na podstawie udzielonej przez Oferenta odpowiedzi i ustalonej punktacji danej odpowiedzi. Brane są pod uwagę wszystkie pytania z ankiet dotyczących danego kryterium.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących kryterium ciągłości Prezes NFZ zauważył, że jak wynika z Tabeli 1.9a, w kryterium ciągłości opisanym jako odpowiadające za zmniejszenie ryzyka przerwania ciągłości udzielania świadczeń, jednym ze szczegółowych parametrów oceny (kolumna nr 4) jest realizacja procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z Funduszem.

Z Tabeli 1.9 a wynika również, że oferent realizujący umowę w dniu złożenia oferty (kolumna nr 6) otrzymuje łącznie 5 punktów jednostkowych (kolumna nr 7), a waga skalująca w kryterium ciągłości wynosi 15 punktów (kolumna nr 3).

Organ zwracał również uwagę na fakt, że oferent, który w dniu złożenia oferty realizował umowę z Funduszem w ramach danego zakresu świadczeń wprawdzie był premiowany przez przyznanie dodatkowych 5 punktów jednostkowych, co przekładało się na 7,5 punktu oceny (szczegółowe wyjaśnienie przyznanej złożonym w przedmiotowym postępowaniu ofertom znajduje się w dalszej części decyzji), jednak w przypadku niewypełniania postanowień umowy w sposób należyty otrzymywałby punkty ujemne, których oferent nierealizujący umowy z Funduszem nie miał możliwości otrzymania.

Organ po raz kolejny rozpatrując odwołanie skarżącej stanął na stanowisku, że postępowania są z góry ustalone, określone przepisami prawa, w tym przypadku ustawą o świadczeniach oraz właściwymi zarządzeniami Prezesa Funduszu. Zarządzenia Prezesa Funduszu są przedstawiane w formie projektów do publicznych konsultacji. Każdy podmiot ma możliwość zgłaszania swoich uwag do przedstawionych projektów zarządzeń w wyznaczonym terminie. Projekty zarządzeń są poddawane także kontroli zgodności ich treści z prawem, co należy do kompetencji Ministra Zdrowia. Ostateczne zatwierdzenie projektu zarządzenia, poprzez jego podpisanie przez Prezesa Funduszu, a następnie ogłoszenie i opublikowanie jego treści powoduje, iż wchodzi on w życie i zaczyna rodzić skutki prawne. Zarówno komisja konkursowa, dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu jak i Prezes Funduszu są od tego momentu zobowiązani do postępowania zgodnie z treścią tego zarządzenia. Dlatego też zarzuty Skarżącego odnoszące się tylko i wyłącznie do kryteriów oceny ofert, a więc określonych wcześniej zasad postępowania, z którymi Oferent powinien się wcześniej zapoznać, o czym został wcześniej poinformowany, wykraczają poza zakres przysługujących Skarżącemu środków przyznanych na mocy art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach.

Prezes NFZ wskazał, że podczas przedmiotowego postępowania komisja konkursowa, zgodnie z obowiązującymi zasadami prowadzenia postępowań, sporządziła ranking końcowy na podstawie, którego dokonała wyboru Oferenta, który uzyskał większą ilość punktów oceny – S. w Z.

Jak wynika z "Rankingu końcowego" z dnia [...] grudnia 2007 r. oferta złożona przez Odwołującego, w końcowej ocenie punktowej oferty uzyskała 87,5 pkt tj. o 7,5 pkt mniej niż Oferent, którego oferta została wybrana.

Zgodnie z danymi, wskazanymi w ww. rankingu końcowym, obaj Oferenci otrzymali taką samą liczbę punktów w kryterium kompleksowości (10 punktów oceny), kryterium jakości (40 punktów oceny) oraz kryterium ceny (30 punktów oceny), a zatem kryterium różnicującym oferty, było kryterium ciągłości:

• N. Region [...] - 7,5 punktu oceny;

• S. w Z.- 15 punktów oceny;

Organ podnosił, że załącznik nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert, tab. 1.9 a - pomoc doraźna i transport sanitarny - ratownictwo medyczne wskazuje, iż za kryterium ciągłości oferent może uzyskać maksymalnie 15 pkt. Kryterium ciągłości oceniane jest przez następujące szczegółowe parametry oceny:

1) spełnienie wymagań (warunków koniecznych) - możliwa liczba punktów do uzyskania - 1 pkt. za każdy spełniony warunek na dzień składania oferty;

2) realizacja procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z Funduszem - oferent realizuje umowę w dniu złożenia oferty - za spełniony warunek przyznaje się 5 pkt.

Zgodnie z Tabelą 1.9 a, oceniane w tej części było spełnianie warunków koniecznych (za co Oferent mógł uzyskać łącznie 7,5 punktu oceny) oraz realizacja procesu leczenia świadczeniobiorców, w ramach danego zakresu świadczeń w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z Funduszem (za co Oferent mógł również uzyskać 7,5 punktu oceny).

W części ankiety dotyczącej spełniania przez Oferentów warunków wymaganych:

• N. Region [...] uzyskał 6 punktów jednostkowych, co pozwoliło mu uzyskać 7,5 punktu oceny;

• S. w Z. uzyskała 6 punktów jednostkowych, co pozwoliło jej uzyskać 7,5 punktu oceny.

W części dotyczącej realizacji procesu leczenia świadczeniobiorców, w ramach danego zakresu świadczeń, w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z Funduszem, każdy z Oferentów udzielił odpowiedzi na Pytanie nr 1 w Rozdziale 1.4 ankiety: "Czy oferent realizuje umowę w dniu złożenia oferty?". Udzielenie na to pytanie odpowiedzi twierdzącej skutkowało przyznaniem 5 punktów jednostkowych, z których każdy odpowiadał 1,5 punktowi oceny, co oznacza, że Oferent udzielający na ww. pytanie twierdzącej odpowiedzi uzyskiwał 7,5 punktu oceny (5*1,5 = 7,5). Udzielenie na ww. pytanie odpowiedzi negatywnej, skutkowało nieprzyznaniem dodatkowych punktów. Na ww. pytanie N. Region [...] udzielił odpowiedzi negatywnej co skutkowało nieprzyznaniem jego ofercie dodatkowych punktów, natomiast S. w Z. udzieliła odpowiedzi twierdzącej co skutkowało przyznaniem jej ofercie, 5 punktów jednostkowych, które odpowiadały 7,5 punktom oceny.

Reasumując, za kryterium ciągłości w analizowanym postępowaniu:

• N. Region [...] uzyskał łącznie 7,5 punktu oceny;

• S. w Z. uzyskała łącznie 15 punktów oceny.

Za nieuzasadniony uznał organ zarzut Odwołującego wskazujący na naruszenie art. 134 ust. 1, art. 140 ust. 2 pkt 1, art. 148 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przydzielanie punktów świadczeniodawcy dotychczas udzielającemu świadczeń zdrowotnych.

Powołując się na orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane w innych sprawach organ zauważył, iż elementy oceny w kryterium ciągłości były znane wszystkim Oferentom przed przystąpieniem do przedmiotowego postępowania, jako opublikowane przez [...] Oddział Wojewódzki Funduszu. Zarządzenia Prezesa Funduszu podane zostały również w zaproszeniu, z dnia [...] grudnia 2007 r., do wzięcia udziału w rokowaniach, skierowanym do S. w Z. i Odwołującego. Zdaniem Prezesa NFZ kryterium ciągłości było jednolicie stosowane w toku przedmiotowego postępowania w stosunku do wszystkich oferentów.

Odnosząc się natomiast do zarzutów Odwołującego dotyczących nieprzeprowadzenia, przez komisję konkursową prowadzącą postępowanie

nr [...], kontroli S. w Z. i ograniczenie się w tym zakresie, do skontrolowania wyłącznie Odwołującego, organ stwierdził, że

z analizy dokumentacji dotyczącej przedmiotowego postępowania wynika, iż komisja konkursowa uznała za stosowne przeprowadzenie kontroli tylko u Odwołującego, gdyż wykorzystując informacje i dane zawarte w systemie informatycznym Funduszu, posiadała konieczne informacje nt. wykonywania świadczeń opieki zdrowotnej przez S. w Z. oraz posiadanego przez tego Oferenta potencjału (sprzętu, personelu) na podstawie umowy zawartej z Funduszem. Mając zatem prawo, a nie obowiązek przeprowadzenia kontroli u tego Oferenta i posiadając jednocześnie niezbędne informacje bez przeprowadzenia kontroli, z prawa do przeprowadzenia kontroli w omawianym przypadku nie skorzystała.

Komisja konkursowa, prowadząca przedmiotowe postępowanie przyjęła do danego postępowania wyniki kontroli N. Region [...], przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2007 r., do unieważnionego w dniu [...] grudnia 2007 r. postępowania nr [...] w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny na obszarze rejonu operacyjnego nr [...] (jednakowy zakres oraz obszar rejonu operacyjnego w stosunku do analizowanego postępowania). W wyniku przedmiotowej kontroli, komisja kontrolna, po analizie przedstawionej dokumentacji stwierdziła, iż informacje zawarte w złożonej ofercie, dotyczące miejsca stacjonowania, personelu medycznego oraz sprzętu i wyposażenia medycznego są zgodne ze stanem faktycznym.

Ostatecznie prezes NFZ za niezasadny uznał zarzut naruszenia przez Fundusz zasad postępowania określonych w ustawie o świadczeniach, gdyż z analizy zgromadzonej podczas postępowania dokumentacji wynika, iż komisja konkursowa stosowała szczegółowe warunki oceny ofert w ramach poszczególnych kryteriów oceny ofert do omawianego rodzaju świadczeń opieki zdrowotnej, oceniając w sposób obiektywny wszystkie złożone oferty. Warunki oceny oferty były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania.

Prezes NFZ stwierdził, że nie naruszył interesu prawnego Odwołującego, a jego zarzuty są bezzasadne.

Skargę na decyzję Prezesa NFZ z [...] stycznia 2012 r. wywiodła F. z o. o. w W. żądając jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Decyzji tej zarzucono naruszenie:

1) Art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia odwołania i wydanie decyzji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak wyjaśnienia dokładnie stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz słusznego interesu strony postępowania, a tym samym nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, w ten sposób, że:

a) Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazując na prawidłowość przeprowadzonego postępowania szczegółowo odniósł się do kwestii punktacji ofert, podczas gdy skarżący nie zna uzasadnienia przyjętej oceny punktowej w zakresie kryterium ciągłości, która to punktacja była przesądzająca dla wyboru oferty drugiej strony, pomimo mniej korzystnej ceny, co uniemożliwiając skarżącemu, w poważnym zakresie, polemikę z przedstawioną przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia argumentacją, stanowi naruszenie zasad prowadzenie postępowania administracyjnego wyrażonych w powołanych przepisach;

b) poprzez przyjęcie preferencji oceny punktowej w kryterium ciągłości, dla oferenta "realizującego umowę w dniu złożenia oferty".

c) Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie przedstawił odwołującemu się pełnej dokumentacji postępowania z uwzględnieniem oferty złożonej przez drugiego oferenta.

Zaskarżanej decyzji zarzucono też naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1) Art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych środków publicznych w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej, zgodnie z którym "Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji" poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił oraz przeprowadził postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych z pominięciem zasady "równego traktowania wszystkich świadczeniodawców" oraz z pominięciem zasady "zachowania uczciwej konkurencji" w wyniku przyjęcia preferencji oceny punktowej w kryterium ciągłości, dla oferenta "realizującego umowę w dniu złożenia oferty", czyli z naruszeniem interesu prawnego świadczeniodawcy, który nie miał dotychczas zawartej umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych z Narodowym Funduszem Zdrowia przy założeniu, że świadczeniodawca ubiegający się po raz pierwszy o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Narodowym Funduszem Zdrowia gwarantuje udzielanie świadczeń zdrowotnych według tych samych lub niższych cen /tak jak miało to miejsce w analizowanym stanie faktycznym/ oraz przy zapewnieniu tych samych lub wyższych standardów jakości dotyczących personelu, sprzętu, aparatury medycznej oraz miejsca udzielania świadczeń co świadczeniodawca dotychczas posiadający zawartą umowę o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Narodowym Funduszem Zdrowia.

2) Art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym "Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję" poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że Narodowy Fundusz Zdrowia określając przedmiot zamówienia w części dotyczącej "Ankiety oceniającej jakość" przyjął preferencję oceny punktowej w kryterium ciągłości, co do punktów dla oferenta "realizującego umowę w dniu złożenia oferty", czyli z naruszeniem interesu prawnego świadczeniodawcy, który nie miał dotychczas zawartej umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych z Narodowym Funduszem Zdrowia przy założeniu, że świadczeniodawca ubiegający się po raz pierwszy o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Narodowym Funduszem Zdrowia gwarantuje udzielanie świadczeń zdrowotnych według tych samych lub niższych cen /tak jak miało to miejsce w analizowanym stanie faktycznym/ oraz przy zapewnieniu tych samych lub wyższych standardów jakości dotyczących personelu, sprzętu, aparatury medycznej oraz miejsca udzielania świadczeń co świadczeniodawca dotychczas posiadający zawartą umowę O udzielanie świadczeń zdrowotnych z Narodowym Funduszem Zdrowia.

3) Art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym "Porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją" poprzez jego niewłaściwe zastosowanie W ten sposób, że jako dodatkowo punktowane kryterium porównania ciągłości oferowanych świadczeń zdrowotnych wprowadzono kryterium dotychczasowego udzielanie świadczeń zdrowotnych objętych ofertą czyli wprowadzono kryterium porównania ofert z naruszeniem interesu prawnego świadczeniodawcy, który nie miał dotychczas zawartej umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych z. Narodowym Funduszem Zdrowia przy założeniu, że świadczeniodawca ubiegający się po raz pierwszy o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Narodowym Funduszem Zdrowia gwarantuje udzielanie świadczeń zdrowotnych według tych samych lub niższych cen oraz przy zapewnieniu tych samych lub wyższych standardów jakości dotyczących personelu, sprzętu, aparatury medycznej oraz miejsca udzielania świadczeń co świadczeniodawca dotychczas posiadający zawartą umowę o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Narodowym Funduszem Zdrowia.

4) Art. 148 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym "Porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów" poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że jako dodatkowo punktowane kryterium porównania jakości oferowanych świadczeń zdrowotnych wprowadzono kryterium dotychczasowego udzielania świadczeń zdrowotnych objętych ofertą czyli wprowadzono kryterium porównania ofert z naruszeniem interesu prawnego świadczeniodawcy, który nie miał dotychczas zawartej umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Narodowym Funduszem Zdrowia przy założeniu, że świadczeniodawca ubiegający się po raz pierwszy o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Narodowym Funduszem Zdrowia gwarantuje udzielanie świadczeń zdrowotnych według tych samych lub niższych cen oraz przy zapewnieniu tych samych lub wyższych standardów jakości dotyczących personelu, sprzętu, aparatury medycznej oraz miejsca udzielania świadczeń co świadczeniodawca dotychczas posiadający zawartą umowę o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Narodowym Funduszem Zdrowia.

5) Art. 152 ust. 1 u.ś.o.z.f.ś.p., zgodnie, z którym "Świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 15" w związku z art. 134 ust. 1 i ust. 2 u.ś.o.z.f.ś.p., zgodnie z którym "Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji", a "Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach", art. 140 ust. 2 pkt 1 u.ś.o.z.f.ś.p., zgodnie z którym "Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, art. 146 ust. 1 u.ś.o.z.f.ś.p., zgodnie z którym "Prezes Funduszu określa:

1) przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy u udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;

2) kryteria oceny ofert;

3) warunki wymagane od świadczeniodawców",

art. 147 u.ś.o.z.f.ś.p., zgodnie z którym "Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku pompowania", art. 148 pkt 1 u.ś.o.z.f.ś.p., zgodnie z którym "Porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczna, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją", art. 148 pkt. 2 u.ś.o.z.f.ś.p., zgodnie z którym "Porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów", ze względu na okoliczności wskazane w punktach od 1) do 3) .

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu należy wskazać, że po wejściu w życie z dniem 1 lipca 2011 r. ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2011 r., Nr 112 poz. 654) stroną niniejszego postępowania, zgodnie z art. 4 oraz art. 204 ust. 6 tej ustawy stała się F. Sp. z o.o. z siedzibą w W., jako podmiot,

którego jednostką był dotychczasowy zakład opieki zdrowotnej, czyli N. Region [...] w L.

Reasumując po dniu [...] lipca 2011 r. skarżącą w niniejszej sprawie jest F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako skarżąca spółka).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie szczególnie podkreślić należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Pogląd ten znajduje też odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 6 marca 2012 r.( sygn. akt II OSK 2617/11) wskazał, że: "związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej".

Z kolei w wyroku z 26 stycznia 2012 r. (sygn. akt II SA/Lu 936/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że: "jeżeli strona nie zgadza się z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, to powinna kwestionować w odpowiednim środku odwoławczym orzeczenie, w którym zawarte są ocena prawna i wskazania, które uważa za niezgodne z prawem. Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia zawarte w nim stanowisko będzie bowiem wiążące wobec wszystkich organów wskazanych w art. 170 p.p.s.a.".

Wobec powyższego z całą mocą należy podkreślić, że zarówno Prezes NFZ rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011 r. (sygn. VI SA/Wa 2135/10), jak i Sąd rozpoznając przedmiotową skargę są związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku.

W pierwszej kolejności przypomnieć zatem należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że ustawowe kryteria oceny ofert określone w art. 148 ustawy o świadczeniach zostały dookreślone następnie - na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach - przez Prezesa Funduszu w zarządzeniu nr 71/2007/DSOZ z dnia 27 września 2007 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes Funduszu sprecyzował te pojęcia w § 2 ust. 1 pkt 4 wymienionego zarządzenia, w którym w odniesieniu do kryterium ciągłości podał, że o jego ocenie przesądza w szczególności:

a) ryzyko przerwania świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku niespełnienia przez oferenta wymagań, określonych dla zakresu w dniu złożenia oferty,

b) ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń, realizowanego w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Z przedstawionego dookreślenia przez Prezesa Funduszu ustawowego pojęcia ciągłości jednoznacznie wynika, że chodzi w nim o pewność realizacji świadczeń zdrowotnych przez oferenta, o ich nieprzerwane świadczenie, przy czym ocena dokonywana jest przez ocenę stopnia ryzyka przerwania świadczeń przez określonego oferenta.

Sąd powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2010 r. (sygn. II GSK 1077/09) wskazał, że kryterium ciągłości nie można nadawać dowolnego znaczenia sprzecznego z podstawowymi zasadami postępowania o zawarcie umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych, a także sprzecznego z celem i założeniem tego kryterium określonym przez Prezesa NFZ w zarządzeniu nr 71/2007/DSOZ z dnia 27 września 2007 r. Z przepisu § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) i lit. b) tego zarządzenia nie wynika możliwość premiowania punktami faktu uprzedniego udzielania przez jednego z oferentów świadczeń będących przedmiotem rokowań, a brany pod uwagę przy ocenie ofert według tego kryterium czynnik ryzyka przerwania udzielania świadczeń lub przerwania procesu leczenia mierzony może być wyłącznie zgłoszonymi na przyszłość elementami ofert istniejącymi w dacie ich złożenia. Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny kryterium ciągłości, o którym mowa w 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach należy rozumieć w aspekcie przedmiotowo-podmiotowym, jako prawo do oceny stwarzanego przez oferenta ryzyka zagrożenia gwarancji zapewnienia świadczeniobiorcom płynności i pewności świadczenia określonych świadczeń zdrowotnych, nie zaś wyłącznie podmiotowym jako prawo do przyznania punktów konkretnemu świadczeniodawcy za fakt wykonywania świadczeń objętych rokowaniami na podstawie trwającej jeszcze umowy z Funduszem. Przeciwne rozumowanie nie tylko prowadzić będzie do naruszenia wynikającego z art. 134 ustawy obowiązku zapewnienia równego traktowania, lecz zniweczyć może w ogóle (poprzez ustalenie wysokiej liczby punktów za kontynuację świadczeń) sens prowadzenia postępowania o zawarcie umowy na udzielania świadczeń z opieki zdrowotnej.

W uzasadnieniu wyroku VI SA/Wa 2135/10 z dnia 19 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie wskazał wprost, że tak wysoka punktacja (15 pkt wg wagi skalującej) faktu wykonywania świadczeń przez oferenta na podstawie jeszcze funkcjonującej umowy z Funduszem w dniu złożenia oferty, praktycznie sprowadza sytuację drugiego z oferentów do niemożliwego do zaakceptowania nierównego traktowania stron już na wstępie postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ocenianie ciągłości świadczeń medycznych w procesie wyboru świadczeniodawcy, prowadzonym na podstawie ustawy o świadczeniach (Dział VI "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami") w oparciu o kryterium kontynuowania świadczeń na podstawie posiadanej w dacie złożenia oferty umowy z Funduszem nie ma podstaw prawnych jako kryterium pozaustawowe. Jest ono poza tym, w ocenie Sądu, sprzeczne z nałożonym na Fundusz w art. 134 § 1 ustawy o świadczeniach obowiązkiem zapewnienia równego traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jak i z zawartą w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości.

Z tych względów, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, mając na uwadze rozważania Sądu, powinien również odnieść się do wszystkich zarzutów strony skarżącej w tym i do tego, że N. gwarantował w swojej deklaracji udzielanie świadczeń zdrowotnych przy zapewnieniu tych samych lub wyższych standardów jakości dotyczących personelu, sprzętu, aparatury medycznej oraz miejsca udzielania świadczeń co świadczeniodawca dotychczas posiadający zawartą umowę o udzielanie świadczeń zdrowotnych z Funduszem oraz mając na względzie ustalenia Funduszu wynikające z kontroli N. przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2007 r.

Prezes NFZ uważa natomiast, że w niniejszym postępowaniu wszelkie wymagania, wyjaśnienia, informacje oraz dokumenty były znane i udostępniane świadczeniodawcom, zatem kwestionowanie warunków oceny ofert na etapie rozstrzygnięcia było nieuzasadnione. Wskazał, że uwagi odnośnie jego zarządzeń mogły być zgłaszane na etapie konsultacji projektów zarządzeń, które są zamieszczane na stronie internetowej Funduszu. Zdaniem organu w toku postępowania wszystkim świadczeniodawcom zapewniono równe traktowanie i prowadzono je w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Zgodnie z przedstawionym wyżej poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku VI SA/Wa 2135/10 kryterium ciągłości wskazane w ustawie, a doprecyzowane przez Prezesa NFZ w zarządzeniu nie może zostać oparte o założenie, że oferent jest premiowany dodatkowymi punktami za realizację umowy w dniu złożenia oferty.

Na marginesie należy wskazać, że powyższe wątpliwości w zakresie pojmowania kryterium ciągłości przez Prezesa NFZ, podzielił również Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w decyzji z [...] lipca 2009 r. nr

[...]. W decyzji tej Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, że "Ocenianie ofert za pomocą przedmiotowego kryterium szczegółowego, wprowadza warunek niemożliwy do spełnienia przez świadczeniodawców, którzy wcześniej nie współpracowali z Funduszem, nawet jeżeli są w pełni profesjonalnymi uczestnikami rynku. Skutkiem tego jest nierówny dostęp do rynku dla podmiotów gospodarczych a tym, samym stosowanie działań sprzecznych z zasadami wolnej konkurencji i ze szkodą dla konsumentów."

W zaskarżonej decyzji Prezes NFZ nie uwzględnił powyższego stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przyjęte rozumienie pojęcia ciągłości i idąca za nim punktacja spowodowały, że uprzywilejowany stał się podmiot, który posiadał wcześniej umowę z Funduszem. Kwestia ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy bowiem rzutuje na uzyskaną przez skarżącą punktację, a w konsekwencji na wynik konkursu ofert.

Reasumując powyższe rozważania Sąd doszedł do przekonania, że Prezes NFZ w zaskarżonej decyzji naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie w sposób właściwy oceny prawnej i wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2135/10.

Wobec powyższego szczegółowe odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi staje się niezasadne na tym etapie postępowania.

Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie zobowiązany do uwzględnienia w swojej decyzji opisanej wyżej interpretacji pojęcia kryterium ciągłości mając na uwadze to, iż premiowanie oferenta za realizację umowy z Funduszem nie może być stosowane w sprawie bowiem narusza zasadę równości określoną w art. 32 Konstytucji RP oraz w art. 134 ustawy o świadczeniach.

Jednocześnie organ musi mieć na uwadze fakt, że zgodnie do art. 73 k.p.a. w każdym stadium postępowania konkursowego toczącego się na skutek odwołania jest obowiązany do umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, w tym oferty konkurentów, chyba że zostanie wprowadzona klauzula poufności co do całości lub części akt ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. W przypadku braku możliwości udostępnienia akt z tej przyczyny konieczne będzie wydanie postanowienia o odmowie dostępu do akt sprawy w trybie art. 74 § 2 k.p.a.

W tych warunkach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.