Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1127/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.94a ust. 1 i 2,  art. 129b ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 499
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne - t.j.
article: art. art. 188 oraz 145 § 1 pkt 1 a i 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 298/20 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 11 grudnia 2019 r. nr PORZII.61.63.2018.KBJ/AZ/2 w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki, nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz S. Sp. z o.o. w W. kwotę 2717 (dwa tysiące siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I

Wyrokiem z 30 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA" lub "Sądem pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U z 2023 r, poz. 1634; dalej zwana "p.p.s.a."), po rozpoznaniu skargi S. Sp. z o.o. w W. (dalej zwanej "skarżącą" lub "Spółką"), uchylił decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej zwanego "GIF" lub "organem II instancji") z 11 grudnia 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej zwanego "WIF" lub "organem I instancji") z 20 kwietnia 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu reklamy aptek, nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy aptek oraz nałożenia kary pieniężnej za prowadzenie reklamy aptek.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Pismem z 12 grudnia 2016 r. GIF przekazał WIF materiały reklamowe w postaci 5 spotów reklamowych dotyczących Spółki, emitowanych w programach telewizyjnych w grudniu 2016 r., celem rozpatrzenia zgodnie z kompetencjami.

W dniu 21 lutego 2017 r. WIF zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przez przedsiębiorcę przepisów art. 94a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2019 r., poz. 499 z późn. zm., dalej zwanej "p.f.") tj. stosowania niedozwolonej reklamy sieci aptek ogólnodostępnych o nazwie "S.", m. in.: przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w K. oraz w sprawie nałożenia kary pieniężnej za prowadzenie przedmiotowej reklamy.

Pismem z 9 maja 2017 r. Spółka złożyła wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania z uwagi na fakt, iż nie prowadzi jakichkolwiek działań reklamowych apteki. W piśmie wskazała również, iż spoty, na które powołuje się WIF, dotyczyły wyłącznie drogerii i jej asortymentu. Kampania była prowadzona przez ograniczony czas w miesiącu grudniu 2016 r. i nie jest aktualnie prowadzona. Skarżąca wniosła także o przekazanie jej stosownych informacji co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony w postępowaniu. Spółka wniosła o doręczenie jej kopii akt postępowania oraz o wyznaczenie rozprawy i przeprowadzenie dowodu z opinii Instytutu Badań i Ekspertyz Sądowych w Warszawie.

Postanowieniem z 3 lipca 2017 r. WIF odmówił sporządzenia i wydania potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii akt administracyjnych, zaś w kolejnym postanowieniu z 5 lipca 2017 r. WIF odmówił przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i przeprowadzenia w ramach wnioskowanej rozprawy administracyjnej dowodu z opinii biegłego tj. Instytutu Badań i Ekspertyz Sądowych w Warszawie na okoliczność ustalenia czy wskazane w treści zawiadomienia zarzuty, w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, stanowią reklamę apteki i czy tym samym naruszają treść przepisu art. 94a ust. 1 p.f.

W odpowiedzi na pismo WIF, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji w dniu 13 lipca 2017 r. wskazała, że według informacji uzyskanych od nadawców telewizyjnych, zleceniodawcą kampanii, w której emitowane były spoty reklamowe dotyczące marki S. (w grudniu 2016 r.), była agencja M. Sp. z o.o. w imieniu klienta S. Sp. z o.o. Jednocześnie do tego pisma Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji załączyła raport zawierający daty i godziny emisji reklam marki S. w przedziale czasowym od stycznia do 10 lipca 2017 r.

W odpowiedzi na wezwanie WIF - w piśmie z 19 października 2017 r. M. Sp. z o.o. wskazała, że nie wie kto był pomysłodawcą kampanii, które ukazały się w okresie od grudnia 2016 r. w blokach reklamowych w stacjach telewizyjnych. Nadto poinformowała, iż M. Sp. z o.o. była agencją, która zawarła ze stacjami telewizyjnymi umowy na emisję spotów reklamowych. Umowy te spółka zawarła na zlecenie V. Sp. z o.o., która określała w jakich mediach i o jakich parametrach należy nabyć czas reklamowy. M. sp. z o.o. dokonywała jedynie zakupu według określonych parametrów, a ponadto nie wiedziała jakie filmy reklamowe były emitowane w zakupionym przez nią czasie. Powyższa kampania zakończyła się z grudniem 2016 r. Na koniec spółka oświadczyła, że aktualnie nie prowadzi żadnych działań reklamowych sieci aptek "S.".

Pismem z 26 lutego 2018 r. wniesionym do WIF Spółka ponownie wskazała, że jej działania nie stanowiły reklamy aptek i ich działalności, w związku z czym Spółka wniosła o umorzenie postępowania, ze względu na jego bezprzedmiotowość. W powyższym piśmie wskazała również na to, że konstrukcja wszystkich 15 sekundowych spotów jest identyczna, a oferta dotyczy wyłącznie drogerii i jest reklamą drogerii.

W dniu 20 kwietnia 2018 r. WIF wydał decyzję, którą: stwierdził, iż Spółka prowadzi reklamę działalności sieci aptek S. od grudnia 2016 r., czym narusza zakaz wynikający z art. 94a ust. 1 p.f.; z dniem otrzymania decyzji nakazał Spółce zaprzestania stosowania niedozwolonej reklamy sieci aptek S. położonych na terenie województwa wielkopolskiego, w tym m.in. aptek: przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w P., przy ul. [...] w K. poprzez promowanie tychże placówek ochrony zdrowia za pośrednictwem mediów - w tym poprzez promowanie za pośrednictwem emisji w mediach spotów reklamowych dotyczących produktów dostępnych w drogeriach "S." czemu nadał rygor natychmiastowej wykonalności; nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 40.000 zł za prowadzenie reklamy działalności wskazanej wyżej placówki ochrony zdrowia publicznego od grudnia 2016 r.

GIF decyzją z 11 grudnia 2019 r., działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 p.f. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji WIF z 20 kwietnia 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ w uzasadnieniu decyzji ocenił działania Skarżącej jako naruszające zakaz reklamy aptek i ich działalności. Uznał za bezsporne oraz udowodnione, że Spółka prowadziła reklamę apteki w formie działań marketingowych takich jak emitowanie spotów reklamowych zawierających logo sieci aptek i drogerii S. wskazujących nazwę sieci. W spotach reklamowych pokazywano produkty dostępne w sprzedaży w sieci drogerii S. m.in. perfumy, suplementy diety i dermokosmetyki. W ocenie GIF, z uwagi na dużą rozpoznawalność sieci S., potencjalny odbiorca spotów reklamowych mógł uznać, że atrakcyjna oferta pokazywana w spotach dotyczy również sieci aptek, a nie tylko drogerii. Podniósł, że WIF właściwie wskazał, że oba rodzaje działalności prowadzone są pod tą samą nazwą i korzystają z tożsamego logotypu. Uwzględniając rozkład lokali aptek i ich usytuowanie względem drogerii możliwe jest, że klient drogerii zainteresowany promocjami skorzysta z obecności w drogerii z usług znajdujących się obok aptek celem sprawdzenia czy wskazany suplement diety lub dermokosmetyk sprzedawany jest po cenie wskazanej w spocie reklamowym, a w konsekwencji skuszony promocją dokona zakupu przedmiotowych towarów w aptece. W ocenie GIF ww. formę reklamy w postaci spotów emitowanych w telewizji można uznać za formę reklamy skojarzeniowej.

Nie zgadzając się z tą decyzją Spółka wniosła skargę do WSA.

Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję WIF z 20 kwietnia 2018 r.

Zdaniem Sądu, zarówno GIF, wydając zaskarżoną decyzję, jak i WIF, wydając decyzję 20 kwietnia 2018 r., dopuścili się - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

WSA przyznał rację organom, że reklama odrębnej, niż apteczna, działalności danego podmiotu, np. drogeryjnej, może zostać zakwalifikowana również jako reklama samej apteki. Może bowiem dochodzić do przypadków, w których funkcjonujący na rynku przedsiębiorca, prowadząc jednocześnie sprzedaż apteczną, jak i niezwiązaną z nią działalność handlową, w ramach reklamy tej drugiej, może w istocie zachęcać do zakupów w prowadzonej przez siebie aptece, co stałoby w sprzeczności z dyspozycją art. 94a ust. 1 p.f. Sąd pierwszej instancji zaznaczył przy tym, że aby można było ocenić, czy poprzez emisję konkretnej reklamy, doszło do naruszenia zakazu statuowanego w art. 94a ust. 1 p.f., konieczne jest prawidłowe ustalenie przez organy stanu faktycznego. Winny one ustalić, jakie konkretnie działania przedsiębiorcy objęte są rozstrzygnięciem, a w dalszej kolejności poddać analizie ich treść oraz okres, w którym do ewentualnego naruszenia doszło.

WSA uznał, że analizując zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję pierwszoinstancyjną, nie sposób wywieść z nich, czy przedmiotem postępowania wobec skarżącej było naruszenie zakazu reklamy poprzez emisję wszystkich pięciu spotów, niektórych z nich, czy też jeszcze innych reklam emitowanych w stacjach telewizyjnych. Otóż organ pierwszej instancji, podkreślając zasadność nałożenia na spółkę kary, podnosił, że w emitowanych w grudniu 2016 r. spotach wskazywano na "drogerie S." oraz produkty tam dostępne, między innymi dermokosmetyki i suplementy diety (Doppelherz). Organ odwoławczy jedynie ogólnie odwołał się do ujęcia w ramach reklamy również "suplementów diety i dermokosmetyków". Podkreślił jednakże, że produkty tego typu, wymienione w spotach, mogą być sprzedawane także w aptekach, co wskazuje na pozorny charakter reklamy drogerii, gdyż klient będzie również zainteresowany sprawdzeniem dostępności danego suplementu diety, czy też dermokosmetyku także w aptece.

Tymczasem, zdaniem Sądu, zapoznanie się z treścią zapisanych na nośniku CD spotów reklamowych, pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że jedynie w ramach pliku oznaczonego "21055" ujęta jest informacja o suplemencie diety i dermokosmetykach a w pliku oznaczonym "210630" jedynie o dermokosmetykach (obok pozostałego asortymentu, który nie jest oferowany w obrocie aptecznym). Pozostałe trzy pliki zawierają nagrania spotów reklamowych dotyczących wyłącznie kosmetyków (służących do makijażu oraz takich jak perfumy, czy wody toaletowe), a więc asortymentu w ogóle nie związanego z obrotem aptecznym.

W sytuacji, w której organy obu instancji nie wskazały w treści swych decyzji, jakie konkretnie dowody podlegały ich ocenie w toku postępowania oraz posłużyły do ustalenia stanu faktycznego, nie jest wiadomym, zdaniem WSA, czy zastrzeżenia organów dotyczą wyłącznie tych dwóch spotów, z uwagi na ich treść, czy też wszystkich pięciu, z uwagi na posłużenie się tą samą nazwą i oznaczeniem ("logo"), jakich skarżąca używa do identyfikowania prowadzonych przez siebie aptek (niezależnie od samej treści reklamy).

W ocenie Sądu, organy obu instancji dopuściły się tym samym ewidentnego naruszenia przepisów k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji WIF nie sposób wywieść, w ocenie Sądu, po pierwsze, jakie fakty organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej.

W ocenie Sądu, organy obu instancji dopuściły się także naruszenia art. 129b p.f., poprzez wymierzenie spółce kary w wysokości 40.000 złotych, w świetle przesłanek, którymi organ powinien kierować się nakładając karę na podstawie tego przepisu.

Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. Zdaniem GIF, okres prowadzenia reklamy, jaki został udowodniony, wynosił w zakresie promocji za pośrednictwem mediów - w tym poprzez promowanie za pośrednictwem emisji w mediach spotów reklamowych dotyczących produktów dostępnych w drogeriach "S." - od grudnia 2016 r. do czasu wydania zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że strona nie poinformowała o zakończeniu ww. działań reklamowych, jak również nie przedłożyła dokumentów potwierdzających zaprzestanie prowadzenia niedozwolonej reklamy. Jednakże, Spółka już w swym piśmie z dnia 9 maja 2017 r., wskazała, że kampania była przez nią prowadzona przez krótki czas w grudniu 2016 r. i na dzień 9 maja 2017 r. nie była już prowadzona. Jeżeli organ dezawuuje przedmiotowe wyjaśnienia strony, winien wskazać w ocenie WSA, dlaczego nie daje im wiary. Z kolei z pisma KRRiT wynika, że emisja spotów reklamowych drogerii S. miała miejsce w okresie od 23 marca do 7 lipca 2017 r., choć nie jest wiadomym, czy wówczas emitowane były reklamy stanowiące podstawę do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej (z uwagi na brak ich wskazania przez organy). Nie sposób natomiast znaleźć w zgromadzonym materiale dowodowym potwierdzenia stanowiska GIF odnośnie emisji reklam drogerii S. aż do 3 lutego 2020 r., a więc wydania decyzji przez organ odwoławczy. Jeżeli zatem to okres emisji reklamy jest jedną z istotnych przesłanek wymiaru kary nakładanej na przedsiębiorcę, niezbędnym jest precyzyjne określenie czasu emisji (obok wskazania konkretnych spotów reklamowych), a oczywistym jest, że okres emisji w jednym miesiącu 2016 r. winien skutkować inną karą, niż okres emisji od grudnia 2016 r. do lutego 2020 r.

WSA podkreślił także, że w konsekwencji nieustalenia stanu faktycznego przez organy nie sposób zidentyfikować po stronie skarżącej nałożonego na nią obowiązku zaprzestania stosowania niedozwolonej reklamy, tj. czy dotyczy on wyłącznie zaprzestania emisji takich reklam, które zawierają odniesienia do produktów dostępnych także w aptekach, czy też wszystkich reklam sieci drogeryjnej, z uwagi na posługiwanie się tym samym logo i tożsamą nazwą, co wobec sieci aptek.

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji zobowiązał organ I instancji do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, poprzez wskazanie, jakie konkretnie spoty reklamowe są przedmiotem postępowania, wraz z ich identyfikacją oraz opisem, a także zajęcia jednoznacznego stanowiska dlaczego doszło do naruszania zakazu reklamy poprzez emisję tych zindywidualizowanych spotów.

II

GIF wniósł skargę kasacyjną zaskarżając powyższy wyrok w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a wskazanemu wyrokowi zarzucił, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji GIF z 11 grudnia 2019 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji WIF z 20 kwietnia 2018 r. będące skutkiem wadliwej oceny, że w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją GIF z 11 grudnia 2019 r. organy inspekcji farmaceutycznej nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonały dowolnej oceny dowodów, podczas gdy oceniony w całokształcie materiał dowodowy i dokonane na jego podstawie ustalenia faktyczne dawały podstawy do wydania rozstrzygnięć o treści określonej w uchylonych decyzjach, co winno skutkować oddaleniem skargi jako niezasadnej.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Podnosząc te zarzuty organ wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

III

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w skardze kasacyjnej, podtrzymując wszystkie jej zarzuty i wnioski.

Pełnomocnik spółki wnosił jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

IV

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej organu, której jedyny zarzut został oparty tylko na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wynika, że spór prawny w sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji organu inspekcji farmaceutycznej w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu reklamy aptek i nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za prowadzenie niezgodnej z prawem reklamy działalności wymienionych w decyzji placówek, stwierdził, że kontrolowana oraz poprzedzająca ją decyzja są niezgodne z prawem, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że:

- uwzględniając szerokie rozumienie reklamy aptek i punktów aptecznych, o której mowa w art. 94a ust. 1 p.f., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., WSA przyjął, że reklama odrębnej, niż apteczna, działalności danego podmiotu, np. drogeryjnej może zostać zakwalifikowana również jako reklama samej apteki, świadczą o tym jednak każdorazowo okoliczności danej sprawy, w tym przede wszystkim treść reklamy;

- w obu decyzjach nie wskazano jakie konkretnie dowody posłużyły do ustalenia stanu faktycznego:

- z obu skontrolowanych przez Sąd decyzji nie sposób wywieść, czy wg. organów naruszenie zakazu reklamy stanowiła emisja wszystkich czy tylko niektórych z pięciu spotów reklamowych emitowanych w telewizji, które stały się impulsem do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie, zwłaszcza, że tylko w dwóch z nich jest mowa o asortymencie który jest oferowany również w obrocie aptecznym tj. suplemencie diety i dermokosmetykach (plik oznaczony na nośniku CD "21055") i dermokosmetykach (plik "210630"), organy nie wskazały też w decyzjach, czy zastrzeżenia dotyczą wyłącznie tych dwóch spotów ze względu na ich treść, czy też wszystkich pięciu, z uwagi na posłużenie się tą samą nazwą i oznaczeniem - "logo", jakich skarżąca używa do identyfikowania prowadzonych przez siebie aptek, nie widomo wreszcie, czy zakresem orzekania przez organy objęte były także jeszcze inne reklamy - poza tymi znajdującymi się na załączonej płycie CD;

- biorąc pod uwagę dyrektywy wymiaru kary, którymi zgodnie z art. 129b ust. 2 p.f są okres, stopień, okoliczności a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy, istotne jest precyzyjne ustalenie tego okresu, czego w sprawie zabrakło;

- w konsekwencji nieustalenia stanu faktycznego nie sposób zidentyfikować po stronie skarżącej nałożonego na nią obowiązku zaprzestania niedozwolonej reklamy.

Zarzut skargi kasacyjnej kwestionuje prawidłowość i legalność weryfikacji decyzji, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. w zw. z wymienionymi przepisami k.p.a. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną WSA błędnie ocenił, iż organy inspekcji farmaceutycznej nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności oraz dokonały dowolnej oceny dowodów.

Z tym zarzutem nie można się zgodzić, zdaniem NSA, argumenty zawarte w skardze kasacyjnej nie podważają prawidłowości ocen zawartych w wyroku.

Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jednocześnie podkreślić należy, że uzasadnienie to powinno być sporządzone na tyle jasno i komunikatywnie, aby możliwe było prześledzenie ciągu logicznego co do ustalonych okoliczności i dowodów, na których ustalenia te oparto, tak aby można dojść do istotnych konkluzji uzasadniających zastosowanie prawa materialnego. Trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że uzasadnienia obu decyzji organów inspekcji farmaceutycznej nie spełniają ww. wymogów. Wbrew temu, co twierdzi się w skardze kasacyjnej ani podstawa przyjęcia okresu (czasu zakończenia) prowadzenia niedozwolonej reklamy, ani jej okoliczności nie zostały jednoznacznie sprecyzowane w decyzji odwoławczej. Podkreślanie przez kasatora, że w uzasadnieniu decyzji wyraźnie wskazywano na prowadzenie reklamy - od grudnia 2016 r. nijak się ma do słusznych zastrzeżeń WSA, iż nie został wykazany jej końcowy termin (str. 17-18 uzasadnienia wyroku). Nie wyjaśnia tej kwestii powoływanie się przez organ na pismo KRRiT i wskazany w niej termin emisji spotów reklamowych do 7 lipca 2017 r., skoro GIF uwzględnił czas prowadzenia reklamy - aż do daty wydania swojej decyzji z 3 lutego 2020r.

Nie można też zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej odnośnie do drugiej spornej kwestii tj. niewskazania konkretnych działań i elementów które organ kwalifikował jako niedozwolone działania reklamowe. Nawet jeśli organ przyjął, że o niedozwolonej reklamie świadczy posługiwanie się w reklamach - nazwą i logo sieci drogerii, tożsamą z oznaczeniami - sieci aptek jak i reklamowanie wybranego asortymentu tj. suplementów diety i dermokosmetyków (ale tutaj stanowisko w zaskarżonych decyzjach nie jest spójne ani jasne, o czym dalej), to w żaden sposób nie wyjaśnia to całkowitego braku ustaleń odnośnie do zakresu i treści reklam, jakie miały być emitowane (wg. pisma KRRiT), od stycznia do lipca 2017 r., a który to okres niewątpliwie był objęty skontrolowanymi decyzjami i przyczynił się do określenia kwoty kary. Wskazywanie w ramach ustaleń, że "powszechnie wiadomym jest, że kampanie reklamowe S. są emitowane cyklicznie, z pośrednictwem mediów, w spotach o podobnej konwencji graficznej, zawierającej logotyp i nazwę sieci S." nie może być uznane za dokonanie prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., na co słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji.

Wracając natomiast do kwestii przyjętego w decyzjach niedozwolonego - zdaniem organów - przedmiotowego zakresu i istoty reklamy, to z decyzji tych, wbrew argumentom skargi kasacyjnej, nie wynika jasno, czy zarzucane jest już samo posługiwanie się w reklamie nazwą i logo sieci, czy też jednocześnie reklamowanie wybranego asortymentu tj. suplementów diety i dermokosmetyków dostępnych zarówno w drogeriach jak i aptekach. Odnośne fragmenty decyzji cytowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, odwołujące się w każdym wypadku do nazwy i logo sieci oraz powołujące się na podobny asortyment oferowany w drogeriach i aptekach tj. deromokosmetyki i suplementy diety, wbrew intencji autora skargi kasacyjnej, w żaden sposób nie wyjaśniają tej kwestii, a potwierdzają, że WSA trafnie zarzucił pod tym względem deficyty w jasności i precyzji przy formułowaniu zakazanego działania. Zwrócić bowiem także należy uwagę, że trzy ze znajdujących się w materiale sprawy spotów reklamowych dotyczą wyłącznie kosmetyków (do makijażu oraz takich jak perfumy i wody toaletowe) a więc asortymentu nieoferowanego w aptekach. W konsekwencji omówione deficyty zaskarżonych decyzji przekładają się na brak możliwości zidentyfikowania po stronie skarżącej nałożonego na nią obowiązku zaprzestania stosowania niedozwolonej reklamy.

Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).