Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1711/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym

SENTENCJA

P O S T A N O W I E N I E Dnia 25 marca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku "A" o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skarg kasacyjnych: Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich i [...] Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1422/18 w sprawie ze skarg: M.M., B.Z., P.J. i Miasta [...] na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji postanawia dopuścić "A" do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1422/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skarg M.M., B.Z., P.J. i Miasta [...] na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji 1. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne; 2. zasądził od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz P.J., Miasta [...] oraz solidarnie na rzecz M.M. i B.Z. po 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (k. 147, 149-183 akt sądowych).

Skargi kasacyjne od wyroku I SA/Wa 1422/18 wywiedli: Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich i [...] Stowarzyszenie [...] (k. 219-246; 358-374 akt sądowych). Postanowieniem z 20 stycznia 2020 r. I SA/Wa 1422/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Stowarzyszenia [...] (k. 256-299, 397-398, 454, 468-469v, 471 akt sądowych).

Pismem z 17 lutego 2021 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] (dalej wnioskodawca bądź Zakład), reprezentowany przez r. pr. G.K., na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 2 i art. 26 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ppsa], wniósł o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wynik postępowania dotyczy interesu prawnego Zakładu wynikającego z § 3 pkt 1 lit. a i pkt 2 i 3 Statutu Zakładu stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego [...] pod nazwą "Zarząd Budynków Komunalnych >>[...]<< w jednostkę budżetową [...] pod nazwą "Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...]".

Decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...] Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich uchyliła w całości: 1. decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 2006 r. nr [...] i przekazała sprawę Prezydentowi [...] do ponownego rozpoznania; 2. decyzję Prezydenta [...] z [...] maja 2008 r. nr [...] i przekazała sprawę Prezydentowi [...] do ponownego rozpoznania; 3. decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2011 r. nr [...] i przekazała sprawę Prezydentowi [...] do ponownego rozpoznania; 4. nakazała Prezydentowi [...]: przejęcie w zarząd części ułamkowej nieruchomości stanowiącej udział P.J., w wysokości 5/12 części nieruchomości warszawskiej, oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...] (pow. 647 m2, podwórko przed zabudowaniami - dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), nr [...] (pow. 307 m2, zabudowana budynkiem - dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) oraz nr: [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2), [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2) (nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), położonych w obrębie [...], na zasadach określonych w art. 184a-186a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U z 2018 r. poz. 2204 ze zm., dalej ugn); 5. przejęcie w zarząd części ułamkowej nieruchomości stanowiącej udział M.M. w wysokości [...] części nieruchomości warszawskiej, oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...] (pow. 647 m2, podwórko przed zabudowaniami - dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), nr: [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2), [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2) (nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), położonych w obrębie [...], na zasadach określonych w art. 184a-186a ugn; 6. przejęcie w zarząd części ułamkowej nieruchomości stanowiącej udział B.Z. w wysokości [...] części nieruchomości warszawskiej, oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...] (pow. 307 m2, zabudowana budynkiem - dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) położonej w obrębie [...], na zasadach określonych w art. 184a-186a ugn.

Uchwałą z [...] czerwca 2018 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] przekazał Zakładowi nieruchomość przy ul. [...] do zarządzania.

Równolegle do niniejszego postępowania toczą się postępowania przed: 1. Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (VII SA/Wa 144/21) ze skargi miasta [...] - Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2020 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] października 2020 r. nr [...] - dotyczące grzywny wymierzonej [...] z tytułu niewykonania robót budowlanych dotyczących budynku przy ul. [...], wskazanych decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2015 r.);

2. przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego ([...]), z wniosku Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2015 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 kpa.

Od wyniku niniejszego postępowania zależy pośrednio wynik obu pozostałych spraw. Zakład stale prowadzi na nieruchomości działania mające na celu zabezpieczenie "jego substancji" [zapewne "substancji budynku"]. Zakład utrzymuje, że żadne prace inwestycyjne nie mogą się odbyć na koszt miasta [...], Zakładu czy w konsekwencji wspólnoty samorządowej, z której wpłat z podatków pokrywane są inwestycje na obszarze Dzielnicy [...]. Obecnie trwają przygotowania do opracowania ekspertyzy stanu technicznego dachu budynku, wskazania zakresu robót naprawczych lub konserwacyjnych; wykonano prace wzmacniające konstrukcję dachu.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie rzutować będzie na prawa i obowiązki Zakładu jako statio municipi [...]. Dotyczy to wszelkiej sfery praw i zobowiązań, zarówno stwierdzonych skarżonymi wyżej aktami, jak i tych, które dotyczą sfery dominium. Dotychczasowy zarządca - H.M. - nie sprawuje, mimo ciążącego na nim obowiązku, zarządu nieruchomością, wobec czego z wniosku [...] przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...] toczy się sprawa I Ns [...] o wyznaczenie zarządcy rzeczą wspólną i I Ns [...] o zniesienie współwłasności.

Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. V [...] Sąd Okręgowy w [...] oddalił zażalenie [...] - Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] na postanowienie z [...] lipca 2018 r. I Co [...] Sądu Rejonowego dla [...] o oddaleniu wniosku [...] - Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z [...] czerwca 2018 r. o udzielenie zabezpieczenia - przed wszczęciem postępowania o wydanie i wprowadzenie w posiadanie - przez zezwolenie [...] na uzyskanie dostępu do lokali mieszkalnych nr: [...] i lokali użytkowych nr: [...] znajdujących się we współposiadaniu obowiązanych: B.Z., P.J. i H.M. w budynku przy ul. [...] celem zabezpieczenia ich przed ingerencją osób trzecich nieposiadających do nich tytułu prawnego rzeczowego albo obligacyjnego przez wymianę zamków do drzwi wejściowych oraz wyznaczenie dwutygodniowego terminu do wniesienia pozwu o wydanie ww. lokali.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. I Ns [...] Sąd Rejonowy dla [...] uwzględnił wniosek [...] - Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o zezwolenie na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego - kwoty 37.235,87 zł z tytułu zapłaconych przez J.B. na rachunek bankowy Urzędu Dzielnicy [...] należności za zajmowanie lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz o zezwolenie wnioskodawcy na składanie do depozytu sądowego comiesięcznych wpłat J.B. na rachunek bankowy Zakładu z tytułu należności za zajmowanie lokalu nr [...] przy ul. [...].

Postanowieniem z [...] lipca 2019 r. II Ns [...] Sąd Rejonowy dla [...] uwzględnił wniosek [...] - Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o zezwolenie na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego - kwoty 3.523,24 zł z tytułu zapłaconych przez A.W. na rachunek bankowy Urzędu Dzielnicy [...] należności za zajmowanie lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz o zezwolenie wnioskodawcy na składanie do depozytu sądowego comiesięcznych wpłat A.W. na rachunek bankowy Zakładu z tytułu należności za zajmowanie lokalu nr [...] przy ul. [...].

Do wniosku załączono odpisy: zanonimizowanej uchwały z [...] czerwca 2018 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...]; zlecenia zabezpieczenia dachu z 15 lutego 2021 r.; zlecenia z 22 stycznia 2021 r. nr [...]; umowy z 15 lutego 2021 r. nr [...] (k. 544-568 akt sądowych).

Pismem z 9 marca 2021 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich przedłożyła: opinię prawną z 24 marca 2020 r. adw. K.S. i opinię językową z 29 stycznia 2020 r. prof. dra hab. J.B.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (art. 33 § 2 ppsa).

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że za udziałem Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] w przedmiotowym postępowaniu przemawia argumentacja przedstawiona we wniosku. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] ma interes prawny do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...] Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich w przedmiocie uchylenia w całości: 1. decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2006 r. nr [...] i przekazania sprawy Prezydentowi [...] do ponownego rozpoznania; 2. decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2008 r. nr [...] i przekazania sprawy Prezydentowi [...] do ponownego rozpoznania; 3. decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2011 r. nr [...] i przekazania sprawy Prezydentowi [...] do ponownego rozpoznania; 4. nakazania Prezydentowi [...]: przejęcia w zarząd części ułamkowej nieruchomości stanowiącej udział P.J., w wysokości 5/12 części nieruchomości warszawskiej, oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...] (dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), nr [...] (zabudowanej budynkiem - dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) oraz nr: [...] (nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), położonych w obrębie [...], na zasadach określonych w art. 184a-186a ugn; 5. przejęcia w zarząd części ułamkowej nieruchomości stanowiącej udział M.M. w wysokości [...] części nieruchomości warszawskiej, oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...] (dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), nr: [...] (nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), położonych w obrębie [...], na zasadach określonych w art. 184a-186a ugn; 6. przejęcia w zarząd części ułamkowej nieruchomości stanowiącej udział B.Z. w wysokości [...] części nieruchomości warszawskiej, oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...] (zabudowana budynkiem - dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) położonej w obrębie [...], na zasadach określonych w art. 184a-186a ugn.

Słusznie wnioskodawca wskazuje, że Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z [...] czerwca 2018 r. nr [...] (dalej uchwała z [...] czerwca 2018 r.), podjętą na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1438 [zm. 2018 r. poz. 130]) oraz § 45 pkt 5 i § 50 statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr [...] Rady Miasta [...] w sprawie nadania statutów dzielnicom [...] (ze zm.) oraz w związku z zarządzeniem nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie powierzenia dzielnicom [...] w zarząd i administrowanie nieruchomości objętych decyzjami Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich wydanymi w trybie ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa, w związku z decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...] Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, powierzył Zakładowi Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...], przejęcie w zarząd części ułamkowej w zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...]

1. stanowiącej udział P.J., w wysokości 5/12 części nieruchomości warszawskiej, oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...] (pow. 647 m2, podwórko przed zabudowaniami - dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), nr [...] (pow. 307 m2, zabudowana budynkiem - dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) oraz nr: [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2), [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2) (nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), położonych w obrębie [...], na zasadach określonych w art. 184a-186a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;

2. stanowiącej udział B.Z. w wysokości [...] części nieruchomości [...], oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...] (pow. 307 m2, zabudowana budynkiem - dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) położonej w obrębie [...], na zasadach określonych w art. 184a-186a ugn.

3. stanowiącej udział M.M. w wysokości [...] części nieruchomości [...], oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...] (pow. 647 m2, podwórko przed zabudowaniami - dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), nr: [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2), [...] (pow. 17 m2), [...] (pow. 19 m2) (nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]), położonych w obrębie [...], na zasadach określonych w art. 184a-186a ugn.

Wykonanie uchwały powierzono Dyrektorowi Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wnioskodawca zbędnie zanonimizował odpis uchwały z [...] czerwca 2018 r. dla potrzeb niniejszej sprawy, bowiem wszystkie osoby powołane w uchwale jako skarżący są stronami postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie I OSK 1711/20 (art. 32 ppsa).

Zadaniem Zakładu jest: 1) gospodarowanie w granicach zwykłego zarządu, w sposób i na zasadach określonych przepisami prawa oraz ustaleniami organów [...], a w odniesieniu do spraw należących do zakresu działania Dzielnicy [...] - ustaleniami organów Dzielnicy [...]:

a) lokalowym zasobem [...],

b) powierzonym zasobem nieruchomości [...],

2) podejmowanie działań na rzecz określania sposobu zarządu nieruchomością wspólną, dokonania wyboru zarządu lub ustanowienia zarządcy przymusowego,

3) wykonywanie innych zadań powierzonych przez organy [...], a w odniesieniu do spraw należących do zakresu działania Dzielnicy [...] - powierzonych przez organy Dzielnicy [...] (§ 3 pkt 1, 2 i 3 Statutu Zakładu).

W decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-3, Komisja może nakazać gminie przejęcie zarządu nieruchomością warszawską lub jej odpowiednią częścią na zasadach określonych w art. 184a-186a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 40e ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - Dz.U. z 2017 poz. 718, zm. z 2018 r. poz. 432; dalej ustawa z 9 marca 2017 r.).

Gmina w terminie 7 dni od dnia wydania przez Komisję decyzji, o której mowa w ust. 1, przejmuje od dotychczasowego zarządcy czynności związane z zarządzaniem nieruchomością i wyznacza nowego, innego zarządcę nieruchomości (art. 40e ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 r.).

Zaskarżona decyzja wydana została z powołaniem art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4, 4b, 5 i 6 oraz art. 40e ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r.

Wnioskodawca należycie wykazał, że został wyznaczony nowym, innym zarządcą części ułamkowej przedmiotowej nieruchomości (art. 40e ust. 1 i 2 ustawy z 9 marca 2017 r.), podjął decyzje i dokonuje czynności mające na celu zapewnienie racjonalnej gospodarki nieruchomością, a w szczególności dla zapewnienia właściwej gospodarki ekonomiczno-finansowej nieruchomości; bezpieczeństwa użytkowania i właściwej eksploatacji nieruchomości (zwłaszcza w zakresie koniecznej naprawy dachu); bieżącej administrowania nieruchomością; utrzymania nieruchomości w stanie niepogorszonym zgodnie z jej przeznaczeniem (art. 184b pkt 1, 2, 4 i 5 ugn i art. 61 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej pb; J. Jaworski w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 1164-1166, nb 1-4; s. 1174- 1175, nb 9).

Interes prawny Zakładu wynika z norm prawa materialnego dekodowanych z art. 40e ust. 1 i 2 ustawy z 9 marca 2017 r., art. 184a-186a ugn, art. 61 pkt 1 i 2 pb i uchwały z 11 czerwca 2018 r., i został należycie wykazany dowodami przedłożonymi wraz z wnioskiem (postanowienie NSA z 29.4.2010 r. II OZ 369/10; postanowienie WSA w Lublinie z 20.1.2010 r. II SA/Lu 795/09, aprobowane przez J. Drachala, J. Jagielskiego, M. Cherkę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 264-265, nb 8, 10, 14).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.