Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 436/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2; art. 10 ust. 1; art. 13 ust. 1 i 2; art. 14 ust. 2; art. 16 ust. 1 i 2; art. 4 ust. 1 pkt 1; art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 3 lit a
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi W. G. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącemu W. G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W.G. (zwany dalej "Skarżącym") wnioskiem z [...] kwietnia 2022r. ([...]) zwrócił się do Biura Prawnego Prezesa Rady Ministrów (zwany dalej "Prezesem RM") o udzielenie informacji "Na podstawie jakich przepisów prawa została ustalona właściwość Biura w sprawach bezpieczeństwa narodowego i zarządzania kryzysowego w zakresie: 1. merytorycznym, 2. analitycznym, 3. zagrożeń w tym obszarze, 4. rekomendacji odpowiednich rozwiązań, 5. opiniowania pod względem prawnym i legislacyjnym.".

2. Skarżący [...] grudnia 2022r. zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie dlaczego nie otrzymał odpowiedzi m.in. na wystąpienie z [...] kwietnia 2022r. [...].

3. Departament Spraw Obywatelskich Kancelarii Prezesa RM w odpowiedzi z [...] grudnia 2022r. poinformował, że wielokrotnie wyjaśniano Skarżącemu, że Departament Spraw Obywatelskich nie jest organem właściwym w sprawach bezpieczeństwa narodowego i zarządzania kryzysowego, które nie są unormowane w przepisach k.p.a. i tym samym nie należą do zadań tegoż Departamentu. Zgodnie z Regulaminem organizacyjnym Kancelarii PRM zadania: w zakresie obsługi merytorycznej, analitycznej (w tym koordynacji działań instytucji państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo narodowe, analizy informacji dotyczących zagrożeń w tym obszarze i rekomendacji odpowiednich rozwiązań), prawnej (opracowywanie i opiniowanie pod względem prawnym i legislacyjnym projektów aktów normatywnych i innych dokumentów) realizuje Departament Bezpieczeństwa Narodowego, zaś opracowywania na potrzeby Prezesa RM, Rady Ministrów, Szefa Kancelarii i Komitetu RM do spraw Bezpieczeństwa Narodowego spraw Obronnych - analiz, studiów i rekomendacji działań w zakresie bezpieczeństwa narodowego, w tym obronności państwa, spraw wewnętrznych, porządku publicznego, wymiaru sprawiedliwości, polityki zagranicznej, zarządzania kryzysowego oraz opiniowania projektów aktów normatywnych w zakresie tych obszarów realizuje Departament Systemu Bezpieczeństwa Państwa.

4. Skarżący [...] lutego 2023r. złożył do Prezesa RM ponaglenie w przedmiocie rozpatrzenia ww. wniosku z [...] kwietnia 2022r. Skarżący wniósł o: zarządzenie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia spraw w terminie; wskazanie, że organ prowadzący postępowanie - Biuro Prezesa RM dopuściło się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania; pociągnięcia do odpowiedzialności osoby, z winy której sprawy nie załatwiono w ustawowym terminie, gdy rażąco naruszono prawo; a jeśli osoba taka nie zostanie wykryta, pociągnięcia do odpowiedzialności całego organu, zobowiązanie Biura Prezesa RP do załatwienia sprawy w terminie 7 dni, od dnia uwzględnienia niniejszego ponaglenia, podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.

5. Skarżący w skardze z [...] marca 2023r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o:

- stwierdzenie bezczynności Biura Prezesa RM w zakresie wniosku i skargi w zakresie właściwości, informując, że organ ten nie wydał do dnia złożenia skargi postanowienia, naruszając art. 37 § 6 k.p.a.;

- zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

- o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 51.674,70 zł (na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a.);

- zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że oczekuje rozstrzygnięcia już 344 dni, co stanowi 11 miesięcy i 10 dni.

6. Prezes RM w odpowiedzi na skargę wniósł alternatywnie o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. lub o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Prezes RM w uzasadnieniu wyjaśnił, że ww. skargę należy rozpatrywać w kontekście sprawy nr [...], którą rozstrzygnęły prawomocnie Sądy administracyjne (Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 stycznia 2023r. sygn. akt III OSK 7524/21 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 29 czerwca 2021r. sygn. akt II SA/WA 1251/20). W sprawie tej Skarżący wystąpił do Prezesa RM z wnioskiem o przyznanie emerytury specjalnej, o której mowa w art. 82 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022r. poz. 504, ze zm.). Skarżący wniosek umotywował niemal 30-letnią pracą naukową i doświadczeniem, a także złą sytuacją materialną. Skarżący przedstawił również dokumentację potwierdzającą swój dorobek naukowy. W ocenie Skarżącego całokształt jego osiągnięć zawodowych dotyczy problemów o najwyższym, priorytetowym znaczeniu dla Polski i wybiegały one generalnie co najmniej 20 lat w stosunku do istniejących w Polsce propozycji, czy projektów rozwiązań. Prezes RM po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z [...] stycznia 2020r. nr [...] odmówił Skarżącemu przyznania emerytury specjalnej. Następnie Prezes RM, po rozpoznaniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z [...] maja 2020r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2020r. Prezes RM w uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, że Skarżący w toku postępowania administracyjnego dotyczącego świadczenia specjalnego skupił się przede wszystkim na porównywaniu swojego projektu autorskiego, noszącego nazwę "[...]", z opracowanym i wdrożonym przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej "Systemem Monitoringu i Osłony Kraju", a także z projektem prowadzonym w Ministerstwie Obrony Narodowej. Zdaniem Prezesa RM projekt ten był niewystarczający do uhonorowania go w formie emerytury specjalnej. Skarżący nie nadesłał żadnych innych, istotnych w sprawie opinii eksperckich o swojej pracy. Aktywność ta, zdaniem Organu, nie jest wybitna nie wypełnia celu ustanowienia art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ podkreślił, że Skarżący jest jednym z ekspertów, którzy pracują nad tego typu koncepcjami. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza by Skarżący kiedykolwiek otrzymał jakieś nagrody przyznawane pracownikom naukowym, ordery i odznaczenia, bądź inne wyróżnienia za wybitne osiągnięcia w podnoszonej dziedzinie aktywności. Samo powoływanie się przez Skarżącego na wieloletnią pracę naukową, podziękowania za współpracę, sumienność i doświadczenie w postępowaniu o przyznanie świadczenia specjalnego jest zdecydowanie niewystarczające. Organ stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka szczególnego zdarzenia losowego, czyli takiego, które można uznać za nadzwyczajne, tzn. posiadające element wyjątkowości w skali kraju. WSA w Warszawie ww. wyrokiem z 29 czerwca 2021r. sygn. akt II SA/Wa 1251/20 oddalił wniesioną przez Skarżącego skargę na ww. decyzję Prezesa RM z [...] maja 2020r.

Prezes RM zwrócił ponadto uwagę, że Biuro Prezesa RP jest komórką organizacyjną Kancelarii Prezesa RM, a nie organem w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego. Kancelaria Prezesa RM, jako urząd, jest strukturą złożoną i obsługuje szereg organów, m.in. Prezesa RM, Ministra do Spraw Unii Europejskiej, Szefa Służby Cywilnej. Ponadto Skarżący ww. wniosek z kwietnia 2022r. złożył w trakcie toczącego się przed NSA postępowania, a ponadto wniosek ten był związany z tym postępowaniem.

Prezes RM wyjaśnił też, że odpowiedź na pismo Skarżącego z [...] kwietnia 2022r. nie stanowi jednego z aktów wskazanych w art. 3 § 2 ust. 1-4 P.p.s.a., podlegających kognicji Sądów administracyjnych, więc nie wystąpiła materialna bezczynność Organu, możliwa do zaskarżenia na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Organ pismo Skarżącego z [...] kwietnia 2022r. potraktował, jako mające związek z trwającą sprawą sądowoadministracyjną i przekazał do Departamentu Prawnego Kancelarii Prezesa RM, do którego właściwości należy obsługa spraw sądowych. Radca prawny prowadzący sprawę (pełnomocnik Organu), biorąc pod uwagę szereg realizowanych przez siebie obowiązków związanych z obsługą prawną KPRM oraz ryzyko niekorzystnego dla Organu rozstrzygnięcia, w każdym przypadku ocenia indywidualnie, czy istnieje konieczność ustosunkowania się do zarzutów strony przeciwnej wskazanych w danym piśmie procesowym. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wyraził więc stanowisko, uznając, że nie jest konieczne odniesienie się do zarzutów Skarżącego zawartych w piśmie [...] z [...] kwietnia 2022r. Dodatkowo, skoro NSA w piśmie z [...] stycznia 2023r. przekazującym pismo Skarżącego z [...] stycznia 2023r., do którego załącznikiem było m.in. pismo Skarżącego z [...] kwietnia 2022r., nie zobowiązał Organu do zajęcia stanowiska w sprawie , to zdaniem Organu wystąpienie Skarżącego z [...] kwietnia 2022r. nie powinno być uznane za sprawę, do której mają zastosowanie terminy wskazane w art. 35 k.p.a. i nie przysługuje w tym przypadku prawo ponaglenia wskazane w art. 37 k.p.a.

W ocenie Organu wystąpienie Skarżącego z [...] kwietnia 2022r. nie może również być uznane za wniosek o wyjaśnienie treści decyzji Prezesa RM w rozumieniu art. 113 § 2 k.p.a.

Prezes RM wskazał, że Skarżący w piśmie z [...] stycznia 2023r. skierowanym do NSA dowodził, że przed wydaniem decyzji dotyczącej świadczenia specjalnego Biuro Kancelarii Prezesa RM powinno uzyskać opinię dotyczącą autorskiego projektu w zakresie bezpieczeństwa narodowego i zarządzania kryzysowego, właściwych komórek organizacyjnych KPRM, tj. Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego oraz Departamentu Analiz Systemu Bezpieczeństwa Państwa. Skarżący jako dowód w sprawie powołał pismo Departamentu Spraw Obywatelskich KPRM z [...] grudnia 2022r. nr [...], stanowiące odpowiedź na wystąpienie Skarżącego z [...] kwietnia 2022r., w którym jako komórki organizacyjne właściwe w sprawie bezpieczeństwa narodowego i zarządzania wymieniono Departament Analiz Systemu Bezpieczeństwa Państwa KPRM oraz Departament Bezpieczeństwa Narodowego KPRM. Pismo to wskazuje jedynie na ogólną właściwość komórek organizacyjnych KPRM.

Prezes RM wyjaśnił też, że § 35 i § 37 Regulaminu organizacyjnego Kancelarii Prezesa RM (stanowiący załącznik do zarządzenia nr 8 Szefa Kancelarii Prezesa RM z 4 kwietnia 2022r. ze zm.) określa zakres zadań realizowanych przez Departament Analiz Systemu Bezpieczeństwa Państwa KPRM i Departament Bezpieczeństwa Narodowego KPRM. Zgodnie z § 26 pkt 3 ww. Regulaminu organizacyjnego Biuro Prezesa RM realizuje zadania w zakresie spraw związanych z realizacją kompetencji Prezesa RM w sprawach świadczeń specjalnych. Odpowiedź udzielona przez Departament Spraw Obywatelskich, który zgodnie z § 57 pkt 1 Regulaminu organizacyjnego, realizuje zadania w zakresie przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg, wniosków, petycji, postulatów oraz innych spraw kierowanych przez obywateli, organizacje społeczne, organizacje związkowe i inne instytucje do Prezesa RM, wiceprezesów Rady Ministrów, Szefa Kancelarii, Ministrów obsługiwanych przez Kancelarię oraz pozostałych członków Kierownictwa Kancelarii - w zakresie niepowierzonym innym komórkom organizacyjnym Kancelarii.

Prezes RM wskazał też, że odpowiedź KPRM z [...] grudnia 2022r. ma charakter ogólny, ale także zagadnienie przedstawione przez Skarżącego sformułowano ogólnie i dotyczyło komórek organizacyjnych KPRM, właściwych w sprawie bezpieczeństwa narodowego i zarządzenia kryzysowego. Dodatkowo, zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych skargę na bezczynność można wnieść do czasu załatwienia przez właściwy organ sprawy przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (wyrok NSA z 15 maja 2015r. sygn. akt I OSK 1329/14). Celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Jeżeli organ wydał decyzję (lub w inny sposób zakończył postępowanie) przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, to brak jest podstaw do uznania, że organ ten pozostaje w bezczynności.

7. Skarżący w piśmie z [...] maja 2023r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Dodał m.in., że Biuro do tej pory nie wykazało, na podstawie jakich przepisów prawa administracyjnego procedowało w sprawie bezpieczeństwa narodowego i zarządzania kryzysowego. Zaznaczył, że sprawa dotyczy bezpieczeństwa narodowego i zarządzania kryzysowego. Obecnie istnieje stan zagrożenia wojną, o czym niejednokrotnie mówił Prezes RM - Mateusz Morawiecki. Retoryka zawarta w odpowiedzi na skargę, w aktualnej sytuacji, ma więc charakter działania nie tyle wbrew interesom, ale wręcz działania na szkodę Rzeczypospolitej. Partykularny interes Kancelarii nie może być traktowany wyżej aniżeli Rzeczpospolita i jej bezpieczeństwo.

8. Prezes RM w piśmie z [...] września 2023r. podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu podkreślił, że Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury specjalnej, zatem nie była to sprawa z zakresu bezpieczeństwa narodowego i zarządzania kryzysowego. W innej sytuacji Zespół ds. Świadczeń Specjalnych Biura Prezesa RM w KPRM nie oceniałby projektu, jako jednego z dowodów w postępowaniu o przyznanie świadczenia specjalnego. Sprawa przekazana zostałaby zgodnie z właściwością do Departamentu Spraw Obywatelskich KPRM lub innego Departamentu, np. Departamentu Analiz Systemu Bezpieczeństwa Państwa KPRM, w przypadku gdyby Skarżący wystąpiłby o wprowadzenie postulowanych przez siebie zmian w systemie bezpieczeństwa narodowego. To był jedyny przypadek, w którym BPRM ZSŚ miał do czynienia z projektami Skarżącego. Skarżący nie bierze pod uwagę, w jakim postępowaniu dokonano oceny jego osiągnięć - że stworzone przez niego projekty nie są projektami strategii, planów i programów oraz innych dokumentów w zakresie bezpieczeństwa narodowego (czyli dokumentami wytworzonymi przez lub dla administracji rządowej) tylko dokumentami lub publikacjami prywatnymi.

Prezes RM zauważył, że niedopatrzeniem mogło być nieprzekazanie pisma Skarżącego z [...] kwietnia 2022r. do NSA, lecz do Departamentu Prawnego, z informacją o podtrzymaniu dotychczasowego stanowiska. Ocena dowodów w sprawie przyznania świadczenia specjalnego należy do właściwej komórki organizacyjnej urzędu – Biura Prawnego. Ponadto odpowiedzi na pismo Skarżącego udzielił Departament Spraw Obywatelskich [...] grudnia 2022r. Nie można więc mówić o bezczynności Organu w momencie wniesienia przez Skarżącego skargi do WSA. Dodatkowo Skarżący w ww. wystąpieniu nie opisał szczegółowo problemu, więc otrzymał informację ogólną, jakie komórki organizacyjne KPRM są właściwe w sprawie bezpieczeństwa narodowego i zarządzenia kryzysowego.

9. Skarżący w pismach z [...] i [...] października 2023r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu zwrócił m.in. uwagę, że nie ma czegoś takiego jak publikacje prywatne, że są publikacje naukowe, że są kryteria ich recenzowania przez najwybitniejszych ludzi w danej dziedzinie. Ocena autorskiego projektu poprzedzona była wieloletnią dyskusją i wymianą poglądów, na dorocznych seminariach, konferencjach i sympozjach poświęconych zaawansowanym technologiom informatycznym.

10. Prezes RM w piśmie z [...] stycznia 2024r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu, gdyż na dzień jej wniesienia Prezes RM nie pozostaje w bezczynności.

Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634, ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.").

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu.

Sąd, zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Sąd ponadto, w myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, w razie uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Sąd przed merytorycznym rozpoznaniem skargi zobowiązany jest do dokonania oceny dopuszczalności danej skargi i spełnienia warunków formalnych wnoszonego środka.

Sąd po przeprowadzeniu tej analizy, zgodnie z art. 58 § 1 P.p.s.a., może odrzucić skargę

1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia;

3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi;

4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona;

5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie;

5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego;

6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Postanowienie o odrzuceniu skargi może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a. ).

Sąd stwierdza ponadto, że na gruncie ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 902, zwana dalej "u.d.i.p.") bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ:

- będąc w posiadaniu żądanej informacji, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust 1 u.d.i.p.),

- nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie

- nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Z przepisów u.d.i.p. i ich wykładni wynika, że z bezczynnością w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie podejmuje w ustawowym 14-dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadamia wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie udzielenia informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje o przeszkodach technicznych w uzyskaniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

Prezes Rady Ministrów jest organem władzy publicznej w rozumieniu at. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Natomiast żądane przez Skarżącego informacje, co do właściwości komórek organizacyjnych Kancelarii Prezesa Rady Ministrów mieściły się w zakresie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) i pkt 3 lit. a) u.d.i.p. Tym samym udzielenie przez Prezesa RM odpowiedzi na zapytanie Skarżącego zawarte we wniosku z [...] kwietnia 2022r. było konieczne, gdyż Regulamin organizacyjny Kancelarii Prezesa RM określa organizację wewnętrzną, zasady organizacji pracy oraz szczegółowy zakres działania komórek organizacyjnych Kancelarii Prezesa RM.

Skoro zatem Prezes RM, do którego wpłynął wniosek Skarżącego z [...] kwietnia 2022r. ([...]) o udzielenie informacji publicznej (na podstawie jakich przepisów prawa została ustalona właściwość Biura Prezesa RM w sprawach bezpieczeństwa narodowego i zarządzania kryzysowego w zakresie: 1. merytorycznym, 2. analitycznym, 3. zagrożeń w tym obszarze, 4. rekomendacji odpowiednich rozwiązań, 5. opiniowania pod względem prawnym i legislacyjnym), rozpatrzył ten wniosek w piśmie z [...] grudnia 2022r., czyli przed wniesieniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność Prezesa RM, to należało uznać, że wniesienie przez Skarżącego skargi 3 miesiące po udzieleniu odpowiedzi przez Prezesa RM, było niedopuszczalne.

W piśmie z [...] grudnia 2022r. Departament Spraw Obywatelskich Kancelarii Prezesa RM poinformował bowiem Skarżącego, że Departament Spraw Obywatelskich nie jest organem właściwym w sprawach bezpieczeństwa narodowego i zarządzania kryzysowego, które nie są unormowane w przepisach k.p.a. i tym samym nie należą do zadań tegoż Departamentu. W piśmie tym powołano się również, że zgodnie z Regulaminem organizacyjnym Kancelarii Prezesa RM zadania: w zakresie obsługi merytorycznej, analitycznej (w tym koordynacji działań instytucji państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo narodowe, analizy informacji dotyczących zagrożeń w tym obszarze i rekomendacji odpowiednich rozwiązań), prawnej (opracowywanie i opiniowanie pod względem prawnym i legislacyjnym projektów aktów normatywnych i innych dokumentów) realizuje Departament Bezpieczeństwa Narodowego, zaś opracowywania na potrzeby Prezesa RM, Rady Ministrów, Szefa Kancelarii i Komitetu RM do spraw Bezpieczeństwa Narodowego spraw Obronnych - analiz, studiów i rekomendacji działań w zakresie bezpieczeństwa narodowego, w tym obronności państwa, spraw wewnętrznych, porządku publicznego, wymiaru sprawiedliwości, polityki zagranicznej, zarządzania kryzysowego oraz opiniowania projektów aktów normatywnych w zakresie tych obszarów realizuje Departament Systemu Bezpieczeństwa Państwa.

Skoro zatem Prezes RM w piśmie z [...] grudnia 2022r., powołując się na przepisy Regulaminu organizacyjnego Kancelarii Prezesa RM, który jest ogólnie dostępny, udzielił Skarżącemu odpowiedzi na ww. wniosek z [...] kwietnia 2022r., wskazując, które z ww. Departamentów Kancelarii Prezesa RM, i w jakim zakresie są właściwe w sprawach bezpieczeństwa narodowego i zarządzania kryzysowego, to należało uznać, że na dzień wniesienia przez Skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie istniała bezczynność Prezesa RP w przedmiocie wniosku Skarżącego z [...] kwietnia 2022r. Skarga była więc niedopuszczalna i na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. podlegała odrzuceniu.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął bowiem 22 czerwca 2020r. uchwałę o sygn. akt II OPS 5/19, zgodnie z którą "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (ONSAiWSA 2020r., nr 6, poz. 79).

Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął 7 marca 2022r. uchwałę o sygn. akt II OPS 1/21, zgodnie z którą "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (ONSAiWSA z 2022r. nr 3, poz. 34).

Z uzasadnienia ww. uchwały NSA z 7 marca 2022r. wynika, że przedmiot skargi, określony w art. 3 § 2 i § 3 i art. 5 P.p.s.a., determinujący dopuszczalność rozpoznania sprawy z tej skargi, musi istnieć w określonym przez ustawodawcę dniu (terminie), z którym ustawodawca związał skutek prawny w postaci dopuszczalności wniesienia tej skargi. Jeżeli przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.), bo przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować.

NSA uznał ponadto za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji nie tyle sam akt administracyjny, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania, w postaci doręczenia go stronom, ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Zdaniem NSA stan przewlekłego prowadzenia postępowania, podobnie jak stan bezczynności, ustaje z chwilą rozstrzygnięcia sprawy, kończącego postępowanie. Stwierdził też, że przyjęty w uchwale z 22 czerwca 2020r. sygn. akt II OPS 5/19 pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy.

Zgodnie z art. 269 § 1 P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w warunkach, o których mowa w art. 264 P.p.s.a.), przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Regulacja powyższa nie pozwala zatem składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w ww. uchwale i dokonywać wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W ocenie Sądu z ww. uchwał NSA z: 22 czerwca 2020r. sygn. akt II OPS 5/19; 7 marca 2022r. sygn. akt II OPS 1/21 wynika, że wniesiona przez Skarżącego ww. skarga podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna z innych przyczyn. W dniu wniesienia skargi nie istniała bowiem ani przewlekłość ani bezczynność, czyli nie istniał przedmiot zaskarżenia. Postępowanie w sprawie związanej z wnioskiem Skarżącego z [...] kwietnia 2022r. o udzielenie informacji publicznej zakończono bowiem pismem z [...] grudnia 2022r., w którym wskazano Skarżącemu, które organy – stosownie do przepisów Regulaminu organizacyjnego Kancelarii Prezesa RM, które są ogólnodostępne na Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa RM – są właściwe w zakresie: - obsługi merytorycznej, analitycznej (w tym koordynacji działań instytucji państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo narodowe, analizy informacji dotyczących zagrożeń w tym obszarze i rekomendacji odpowiednich rozwiązań), prawnej (opracowywanie i opiniowanie pod względem prawnym i legislacyjnym projektów aktów normatywnych i innych dokumentów) - Departament Bezpieczeństwa Narodowego; - opracowywanie na potrzeby Prezesa RM, Rady Ministrów, Szefa Kancelarii i Komitetu RM do spraw Bezpieczeństwa Narodowego spraw Obronnych - analiz, studiów i rekomendacji działań w zakresie bezpieczeństwa narodowego, w tym obronności państwa, spraw wewnętrznych, porządku publicznego, wymiaru sprawiedliwości, polityki zagranicznej, zarządzania kryzysowego oraz opiniowania projektów aktów normatywnych w zakresie tych obszarów - Departament Systemu Bezpieczeństwa Państwa. Dodatkowo w ww. piśmie z [...] grudnia 2022r. wyjaśniono Skarżącemu, że Departament Spraw Obywatelskich nie jest właściwy w sprawach bezpieczeństwa narodowego i zarządzania kryzysowego.

Sąd, mając powyższe uchwały NSA na względzie, jak również uwzględniając specyfikę postępowania dotyczącego udostępnienia informacji publicznej, w którym nie tylko organ administracji publicznej, ale i podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 u.d.i.p., wydają decyzję jedynie wówczas, gdy odmawiają udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), po stwierdzeniu, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź gdy postępowanie podlega umorzeniu, uznał, że skarga była niedopuszczalna. Skarżący wniósł bowiem skargę trzy miesiące po ustaniu bezczynności w zakresie ww. wniosku z [...] kwietnia 2022r.

Sąd - mając na względzie stanowisko Skarżącego w zakresie potrzeby wniesienia w sprawie ponaglenia w związku z uznaniem, że Prezes RM nie udzielił informacji na ww. wniosek Skarżącego z [...] kwietnia 2022r. o udzielenie informacji publicznej - wskazuje, że w sprawach dotyczących informacji publicznej nie jest wymagane wnoszenie ponagleń. Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się - poza wyjątkami wyraźnie wskazanymi w u.d.i.p. - w trybie unormowanym w k.p.a., który w art. 37 reguluje instytucję ponaglenia. U.d.i.p., która jest ustawą szczególną, regulującą w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej, tego rodzaju środka zaskarżenia nie przewiduje. Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Skoro więc przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie przepisów u.d.i.p., w tym do pisma Prezesa RM z [...] grudnia 2022r., które stanowiło prawidłową odpowiedź na ww. wniosek Skarżącego o udzielenie informacji publicznej, to należało przyjąć, że nie może mieć zastosowania ta część art. 53 § 2b P.p.s.a. w której mowa, że skarga na bezczynność lub przewlekłość "może być wniesiona (...) po wniesieniu ponaglenia". Analogiczne stanowisko było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z: 28 stycznia 2020r. sygn. akt I OSK 2433/18; 21 listopada 2019r. sygn. akt I OSK 4287/18; 19 września 2019r. sygn. akt I OSK 525/18; 24 stycznia 2024r. sygn. akt III OSK 99/23 – dostępne na cbois.nsa.gov.pl).

Sąd, z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., postanowił, jak w punkcie pierwszym sentencji.

Sąd postanowił o zwrocie wpisu (punkt drugi sentencji) na mocy art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozprawy.