Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2972/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.) sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B., W. B., J. B., K. B. i S. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 listopada 2022 r. nr DN.gn.625.202.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 10 listopada 2022 r., nr DN-gn.625.202.2021, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania M. B., W. B., J. B., K. B. i S. B. (dalej: "wnioskodawcy" "skarżący") - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z 13 października 2021 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania.

Decyzja Ministra została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Wnioskiem z 20 maja 2019 r., J. K. M.ł B., W.l B., J. B., K. B. i S. B. wystąpili o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] (dalej: "Prezydium") z 15 czerwca 1950 r., nr [...], w sprawie przejęcia na własność Skarbu Państwa (Państwowego Funduszu [...]) nieruchomości położonych w miejscowości [...] (ówczesna gmina [...], powiat [...]) w części dotyczącej S. B. (pozycja 2, nr domu [...]). Orzeczenie zostało wydane na podstawie dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz. U. Nr 59, poz. 318) oraz dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339). Za dzień przejścia na własność Skarbu Państwa nieruchomości wyszczególnionych w ww. orzeczeniu, PPRN przyjęło dzień 1 lipca 1947 r. S. B. został przymusowo przesiedlony w 1947 r. wraz z rodziną na Ziemie [...] do miejscowości [...] (ówczesna gmina [...]).

Wojewoda [...], powołaną na wstępie decyzją z 13 października 2021 r. - na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021, poz. 1491), dalej "ustawa nowelizująca" - umorzył postępowanie administracyjne

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Minister wskazał, że ustawa nowelizująca weszła w życie 16 września 2021 r. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

Minister wyjaśnił, że doręczenie orzeczenia z 15 czerwca 1950 r. nastąpiło w trybie rozporządzenia Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie trybu orzekania o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz.U. z 1948 r., Nr 37, poz. 271). Rozporządzenie to stanowiło akt wykonawczy do powołanego dekretu z 5 września 1947 r. Stosownie do § 5 tego rozporządzenia, za datę doręczenia orzeczenia uważa się dzień trzydziesty, następujący po dniu wydania wojewódzkiego dziennika urzędowego, w którym nastąpiło ogłoszenie orzeczenia. Dziennik Urzędowy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], w którym nastąpiło ogłoszenie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 15 czerwca 1950 r. został wydany 15 sierpnia 1950 r. (Nr 18, poz. 339). Wobec tego, jak stwierdził Minister, doręczenie orzeczenia z 15 czerwca 1950 r. nastąpiło 14 września1950 r., tj. w trzydziestym dniu od dnia wydania wojewódzkiego dziennika urzędowego, w którym nastąpiło ogłoszenie.

Ustalając z kolei datę wszczęcia postępowania nieważnościowego przed Wojewodą [...], Minister wskazał, że należy mieć na uwadze art. 61 § 3 k.p.a., zgodnie z którym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Podanie wnioskodawców o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w [...] z 15 czerwca 1950 r., w części dotyczącej S. B., wpłynęło do Wojewody w dniu 25 maja 2020 r. (data wpływu na piśmie), dlatego to ten dzień trzeba uznać za dzień zainicjowania postępowania nadzorczego.

Skoro zatem okoliczności sprawy wskazują, że doręczenie orzeczenia o przejściu/przejęciu nieruchomości na własność Państwa zostało dokonane w dniu 14 września 1950 r., zaś wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności części tego orzeczenia miało miejsce w dniu 25 maja 2020 r., to z porównania tych dwóch dat w sposób niewątpliwy wynika, że wszczęcie to nastąpiło po upływie trzydziestu lat od doręczenia omawianego orzeczenia.

W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że skoro wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 15 czerwca 1950 r. nastąpiło po upływie 30 lat od ogłoszenia orzeczenia, to postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa na podstawie ww. regulacji prawnych.

Minister wskazał, że ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków ograniczających stosowanie ustawy zmieniającej a Wojewoda nie mógł pominąć skutków wejścia w życie tej ustawy.

Błędnie natomiast Wojewoda nie zapewnił udziału w sprawie M.B., tj. spadkobierczyni J. K. (należącej do grona wnioskodawców), która to osoba zmarła w dniu [...] kwietnia 2021 r., a więc przed zakończeniem postępowania pierwszoinstancyjnego (odpis zupełny aktu zgonu J. K. stanowiący załącznik do pisma Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia 12 lipca 2021 r.). Minister wyjaśnił, że jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych – jeżeli w postępowaniu administracyjnym nie uczestniczyły wszystkie strony, to organ odwoławczy zobowiązany jest zastosować art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z nim "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy." Minister podniósł, że zrealizowanie pierwszej przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. (sprowadzającej się do wydania decyzji z naruszeniem przepisów proceduralnych) nie budzi w omawianym przypadku wątpliwości, nie została natomiast spełniona druga przesłanka wynikająca z art. 138 § 2 k.p.a., polegająca na tym, że pozostają jeszcze do wyjaśnienia kwestie mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy. Zdaniem Ministra, organ I instancji w decyzji z 13 października 2021 r. w sposób wyczerpujący przedstawił argumenty przemawiające za umorzeniem prowadzonego postępowania, z tego względu brak jest obecnie zagadnień, których rozstrzygnięcie rzutowałoby na wynik przedmiotowej sprawy i w konsekwencji przesądzało o konieczności jej zwrotu do Wojewody. Dodatkowo Minister wskazał, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. byłoby w warunkach tej konkretnej sprawy działaniem zbyt daleko idącym, ponieważ zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie miała charakteru merytorycznego (nie orzekała w sposób władczy o prawach i obowiązkach administracyjnoprawnych stron).

Jednocześnie, organ odwoławczy zauważył, że pismem z 15 czerwca 2022 r. przekazał M. B. (tj. stronie postępowania) kopię decyzji Wojewody [...] z 13 października 2021 r. oraz kopię złożonego od niej odwołania. Tym samym, jakkolwiek Wojewoda [...] nie zapewnił jednej ze stron czynnego udziału w prowadzonym przed tym organem postępowaniu, czym w sposób niewątpliwy naruszył przepisy procedury administracyjnej, to jednak biorąc pod uwagę okoliczności tej sprawy (formalny charakter rozstrzygnięcia Wojewody, brak kwestii merytorycznych pozostających do wyjaśnienia przez organ I instancji po zwrocie sprawy, wreszcie przekazanie stronie decyzji pierwszoinstancyjnej w toku postępowania odwoławczego) Minister stanął na stanowisku, że wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji kasacyjnej stanowiłoby nadużycie art. 138 § 2 k.p.a.

Ponadto organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów odwołania.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 listopada 2022 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. B., W. B., J. B., K. B. i S. B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie:

– naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku Skarżących w trakcie jego merytorycznego rozpoznawania, na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, która to norma jednakże nie powinna znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w stanie faktycznym i prawnym sprawy jest ona oczywiście sprzeczna z art. 2, art. 21, art. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji

o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także pozbawia obywateli wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i zamyka obywatelom dochodzenie przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia obywatela własności mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.

Przede wszystkim wskazali, że - w ich ocenie - Minister nie był uprawniony do wydania decyzji w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] z 13 października 2021 r., znak: [...] dotyczącej umorzenia z mocy prawa toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 15 czerwca 1950 r., znak: [...], które to postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżących z dnia 25 maja 2020 r. Podnieśli bowiem, iż art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy -Kodeks postępowania administracyjnego jest niezgodny z Konstytucją, a konkretnie z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący zaznaczyli, że przez okres ponad roku prowadzili postępowanie administracyjne przed Wojewodą [...] i nie mieli jakiegokolwiek prawa przypuszczać, iż w trakcie rozpoznawania ich sprawy administracyjnej organ władzy ustawodawczej dokona zmiany przepisów prawa w taki sposób, iż ich wniosek nie będzie podlegał merytorycznemu rozstrzygnięciu i zostanie umorzony z mocy prawa po upływie 30 dni od dnia wejście w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji oraz ustosunkowując się do zarzutów skargi.

Uczestnik postępowania - Prokurator Okręgowy w [...] wniósł o oddalenie skargi, podzielając stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów, Sąd uznał skargę za niezasadną.

I tak należy wskazać, że 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), która w art. 1 zmieniła art. 156 § 2 k.p.a. Zgodnie z obecnie obowiązującą treścią tego przepisu, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Ustawa ta, do art. 158 k.p.a. dodała również § 3, zgodnie z którym, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Oznacza to, że po upływie ww. terminów nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a postępowanie wszczęte winno być umorzone.

Jak wynika z uzasadnienia do omawianej ustawy, ma ona na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w dniu 12 maja 2015 r. w sprawie o sygn. P 46/13, w którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści powołanego orzeczenia wynika, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że "brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać".

W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że ustawodawca, określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał zaakcentował także, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę.

Wprowadzona regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i wynikała z ww. wyroku TK P 46/13, doprowadziła do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków, tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, służy ochronie interesu publicznego, w tym interesu Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły ich prawa przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło, i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez 30 lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Ten okres czasu był wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego.

Zdaniem Sądu, w takim zakresie zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa.

Podsumowując, na gruncie regulacji stanowiącej obecnie przedmiot kontrowersji pomiędzy organem a stroną skarżącą istniała jasna i potwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku TK P 46/13 pilna potrzeba uregulowania kwestii możliwości eliminacji z obrotu prawnego decyzji wydanych przed wieloma laty w konfrontacji z obowiązującą na gruncie k.p.a. zasadą trwałości decyzji administracyjnych.

Nie są zatem trafne zarzuty skargi co do tego, że umorzenie postępowania w tej sprawie skutkuje naruszeniem art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w zw. z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

W tej sprawie kwestionowane orzeczenie zostało wydane 15 czerwca 1950 r. zaś skuteczne jego doręczenie nastąpiło (w trybie przepisów wskazanych w zaskarżonej decyzji) w dniu 14 września 1950 r. Wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia został natomiast złożony 25 maja 2020 r., a więc prawie po 70 latach.

Zdaniem Sądu, co najmniej od daty wydania wyroku P 46/13 przez Trybunał Konstytucyjny każdy powinien się liczyć z tym, że ustawodawca wykona ten wyrok poprzez stworzenie regulacji ograniczających możliwość wzruszania w trybie nadzwyczajnym decyzji. Na tym polega m. in. zasada zaufania do organów. To właśnie zasada zaufania do Państwa powinna być rozumiana w ten sposób, że po tak długim okresie czasu organy nie będą mogły wzruszać decyzji ostatecznych. Zasada zaufania do prawa opiera się właśnie na pewności prawa i przewidywanym postępowaniu organów państwa. Zasada ta skierowana jest nie tylko do obywateli ale i oczywiście organów, których obowiązkiem jest działanie zgodnie z prawem. Prawodawca wykonał wyrok Trybunału Konstytucyjnego, choć ze znacznym, bo 6 letnim opóźnieniem.

Także często powoływana w tych sprawach zasada lex retro non agit również na gruncie procedury administracyjnej doznaje pewnych wyjątków (np. zamknięcie drogi do możliwości wzruszania aktów własności ziemi). W odniesieniu do przyjętej retroaktywności przepisów ustawy, dopuszcza się możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę zarówno retroakcji, jak i retrospekcji. Nie sposób abstrakcyjnie wykluczyć istnienia wymagających ochrony konstytucyjnych wartości, które będą uzasadniać odstępstwo od zasady nieretroaktywnego działania prawa. Jednakże tego rodzaju odstępstwo musi być wolne od arbitralności i podlegać ocenie z perspektywy celowości i proporcjonalności (por. orzeczenia o wzajemnym stosunku zasady lex retro non agit i zasady ochrony prawa nabytych: np. wyroki TK z 15 września 1998 r., K 10/98, z 8 grudnia 2009 r., SK 34/08). W ocenie Sądu, racje konstytucyjne w aspekcie zasady praworządności mogły zostać ograniczone przez potrzebę stabilizacji stanów społeczno-gospodarczych ukształtowanych mocą aktu administracyjnego, a ponadto przez zasadę zaufania obywatela do państwa, w tym zasadę pewności prawa, które wynikają z art. 2 Konstytucji RP. Z tego względu przyjęte rozwiązanie normatywne spełnia zasadę proporcjonalności, w zakresie w jakim racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki (vide wyrok tut. Sądu w sprawie I SA/Wa 148/22 (LEX nr 3354507) i przywołany tam wyrok ETPCz z 30 sierpnia 2007 r., Wielka Izba, skarga nr 44302/02, § 68). Sąd nie podziela przy tym argumentacji, że nowa regulacja jest sprzeczna z art. 77 ust. 1 i 2 czy nawet art. 45 Konstytucji (prawo do wynagrodzenia szkody za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, prawo do sądu i uniemożliwienie uzyskania prejudykatu). Argumentacja ta zakłada bowiem wprost, że w wyniku postępowania nieważnościowego organ taką nieważność by stwierdził (ewentualnie wydanie decyzji z naruszeniem prawa).

Prawo do sądu nie jest prawem nieograniczonym i absolutnym. W związku z tym na gruncie obecnych regulacji prawnych choć doszło istotnie do ograniczenia tego prawa, racje jakie legły u podstaw takiego ograniczenia są ważniejsze i uzasadnione, (wyrok T.K. z 10 maja 2000 r., K 21/99). W art. 45 Konstytucji prawo do sądu jest prawem osobistym, które gwarantuje obywatelowi ochronę prawną rozumianą jako gwarancję, że sprawa będzie rozpoznana przez sąd. (wyrok TK z 12 maja 2003 r., SK 38/02). Jak wskazuje się w tym wyroku, celem regulacji z art. 45 Konstytucji jest ochrona przed arbitralnością władzy. W niniejszej sprawie prawo do sądu zostało zachowane gdyż strona od decyzji organu mogła i odwołała się do sądu.

Tym samym prawidłowo organy obu instancji uznały, że dalsze prowadzenie postępowania w świetle powołanego wyżej przepisu ustawy nowelizującej k.p.a., w obecnym stanie prawnym, jest niedopuszczalne. Wobec tego, Wojewoda umarzając postępowanie nie naruszył prawa - art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, zaś Minister utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nie naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, sprawa o sygn. 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. w zakresie w jakim uniemożliwia wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji R.P. (dot. przyjętego rozwiązania intertemporalnego). Zatem, w sytuacji stwierdzenia niekonstytucyjności, strona będzie uprawniona do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – art. 145a k.p.a. Obecnie, zgodnie z zasadą domniemania konstytucyjności aktu normatywnego, brak jest podstaw do stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów ustawy nowelizującej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji wyroku.