Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1953/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 34 § 1 i 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 6, art. 16 § 1, art. 126, art. 145 § 1 pkt 8, art. 145a
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7, art. 184
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c)
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 72/15 w sprawie ze skargi M. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 72/15, po rozpoznaniu skargi M. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2014 r., w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, 1/ uchylił zaskarżone postanowienie; 2/ określił, że postanowienie to nie może być wykonane w całości oraz 3/ zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku M. F. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2013 r., wystawionego przez Gminną Spółkę Wodną w K., obejmującego należności ze składek członkowskich za okres od 2007 do 2010 roku. Tytuł wykonawczy doręczono skarżącej w dniu [...] maja 2014 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżąca złożyła do powyższego organu zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc nieistnienie obowiązku oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Strona wskazała, że nie zawierała z Gminną Spółką Wodną w K. żadnej umowy, na podstawie której byłaby zobowiązana do płacenia składek członkowskich. Zakwestionowała przy tym legalność powstania i działania Spółki, zainstalowania urządzeń wodnych na terenie nieruchomości skarżącej, a także wykonywania jakichkolwiek prac technicznych i konserwacyjnych dotyczących tych urządzeń.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Jednocześnie organ egzekucyjny wystąpił do Gminnej Spółki Wodnej w K. jako wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wniesionych zarzutów w trybie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.p.e.a.).

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. wierzyciel (Gminna Spółka Wodna w K.) uznał wniesione zarzuty za niedopuszczalne i nieuzasadnione.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., po rozpatrzeniu zażalenia, Starosta Bydgoski nie uznał zarzutów zobowiązanej.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy odmówił uwzględnienia zarzutów z uwagi na ich niedopuszczalność i bezzasadność. Organ egzekucyjny podał, że w przedmiotowej sprawie uzyskał ostateczne stanowisko Gminnej Spółki Wodnej w K., z którego wynika, że zarzut nieistnienia obowiązku jest niedopuszczalny. O istnieniu obowiązku przesądził bowiem Sąd Rejonowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny w wyroku z dnia [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt [...], w którym potwierdzono, że skarżąca jest członkiem Gminnej Spółki Wodnej w K., ma obowiązek uiszczania składek na rzecz spółki, a także potwierdzono wysokość egzekwowanej należności.

Za niezasadny organ I instancji uznał zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Wskazał w tym zakresie na treść art. 170 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.), zgodnie z którym w egzekucji składek i świadczeń na rzecz spółki wodnej właściwym i jedynym trybem dochodzenia tych należności jest egzekucja administracyjna. Przywołując z kolei treść art. 2 § l pkt 5 u.p.e.a., organ wskazał, że Gminna Spółka Wodna w K. z mocy prawa stała się wierzycielem dla tego rodzaju obowiązków i ma uprawnienie do wystawienia tytułu wykonawczego w sytuacji, gdy osoba zobowiązana do wniesienia składek tego nie uczyni.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca, kwestionując dopuszczalność prowadzenia egzekucji przez organ I instancji tylko co do części należności, tj. określonej w pkt 1 wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2013 r. Podniosła również, że postępowanie w sprawie było i jest prowadzone przed różnymi organami, bez dowodów do tego upoważniających. Wskazała ponadto, że nie otrzymała dokumentów technicznych związanych z instalacją i eksploatacją urządzeń wodnych oraz uzasadniających jej członkostwo w Gminnej Spółce Wodnej.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, zgłoszone zarzuty uznając za bezzasadne. W uzasadnieniu organ podniósł, że strona przedstawiła zarzuty wskazane w art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a., czyli nieistnienie obowiązku oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Odnośnie pierwszego zarzutu (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny związany jest stanowiskiem wierzyciela, co oznacza, że nie jest władny wydać odmiennego rozstrzygnięcia w tym zakresie. W niniejszej sprawie Gminna Spółka Wodna uznała zarzut nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny z uwagi na to, że był on przedmiotem odrębnego postępowania sądowego. W konsekwencji organ I instancji zobligowany był uwzględnić ten fakt w swoim rozstrzygnięciu. Tym samym, zdaniem Dyrektora, organ egzekucyjny zasadnie nie uznał wskazanego zarzutu z uwagi na jego niedopuszczalność.

W odniesieniu zaś do zarzutu niedopuszczalności egzekucji organ odwoławczy wyjaśnił, że podlega on ocenie organu egzekucyjnego i wypowiedź wierzyciela w tym zakresie nie jest wiążąca. Wskazał, że podstawę prawną dochodzenia składek członkowskich członków spółek wodnych w trybie egzekucji administracyjnej stanowi art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 170 ust. 5 Prawa wodnego, który stanowi, że do egzekucji składek i świadczeń od członków spółki wodnej na rzecz tej spółki stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji należności podatkowych. W konsekwencji zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej organ uznał za niezasadny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. F. podniosła, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest bezprawnie z jej niewielkiej emerytury, a wierzyciel i urzędnicy różnych instytucji nie posiadają żadnych prawnych dowodów uzasadniających egzekwowanie należności Gminnej Spółki Wodnej. Skarżąca twierdzi, że została oszukana i brak jest podstaw prawnych do żądania zapłaty za niewykonane przez wierzyciela usługi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżąca wniosła o dołączenie do akt sprawy dokumentów, w tym m.in.: wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt [...], wydanego w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w którym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie.

Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotem sporu jest odmowa uwzględnienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Sąd podniósł, że zarzut jest szczególnym środkiem zaskarżenia, przysługującym tylko zobowiązanemu i służącym ochronie praw. Przyczyny mogące stanowić podstawę zarzutów zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Prawidłowo zgłoszone zarzuty, znajdujące oparcie w jednej z przyczyn wymienionych w powyższym przepisie, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 § 1 - 5 u.p.e.a., przy czym wierzyciel w formie postanowienia może wyrazić swoje stanowisko w oparciu o art. 34 § 1 powołanej ustawy.

Wskazując na treść art. 34 § 4 u.p.e.a., WSA podniósł, że po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów ma zatem dla organu egzekucyjnego charakter wiążący i organ nie ma uprawnień do jego podważenia.

Sąd I instancji przypomniał, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające uwzględnienia zarzutów skarżącej z uwagi na ich niedopuszczalność i bezzasadność. Rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego zostało wydane po uzyskaniu stanowiska wierzyciela zawartego w postanowieniu Starosty Bydgoskiego z dnia [...] lipca 2014 r., będącego organem odwoławczym wierzyciela. WSA podkreślił w tym miejscu, że postanowienie Starosty Bydgoskiego zostało uchylone prawomocnym wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 10 lutego 2015 r. o sygn. akt I SA/Bd 1101/14. Stosownie zaś do treści art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Skoro zatem postanowienie będące rozstrzygnięciem w zakresie stanowiska wierzyciela zostało wyeliminowane, na dzień orzekania w sprawie należało uznać, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego zostało wydane bez ostatecznego stanowiska wierzyciela. Zdaniem Sądu I instancji, w konsekwencji powyższego należało uznać, że zaskarżone postanowienie jako przedwczesne narusza art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a., albowiem Sąd I instancji w nieuzasadniony sposób uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, uznając, że skoro stanowisko wierzyciela na skutek uchylenia przez WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 1101/14 postanowienia Starosty Bydgoskiego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], wydanego w związku z zażaleniem na postanowienie wierzyciela, utraciło charakter ostateczny, to zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego jest przedwczesne i narusza art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał na treść art. 34 § 1 i 1a u.p.e.a. i stwierdził, że rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych obu instancji zapadły zanim WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 r. uchylił postanowienie organu II instancji w przedmiocie stanowiska wierzyciela. W dacie orzekania przez organy egzekucyjne obu instancji w obrocie prawnym funkcjonowało więc ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela. Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Organ skarżący kasacyjnie stwierdził, że uchylenie powołanym wyrokiem WSA postanowienia organu II instancji wydanego w przedmiocie stanowiska wierzyciela istotnie odbiera temu stanowisku przymiot ostatecznego, jednakże okoliczność ta może stanowić przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszonych przez skarżącą zarzutów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) i art. 18 u.p.e.a. Okoliczność ta nie stanowi zatem przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ sąd wyrokuje na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu, a w sprawie niniejszej WSA prawidłowo ustalił w rozpoznawanej sprawie, że w dacie jego wydania w obrocie prawnym funkcjonowało ostateczne postanowienie wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła skarżąca M. F. osobiście, przedstawiając w niej swoje stanowisko w sprawie.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż objęte nią orzeczenie Sądu I instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z takim stanem rzeczy mamy do czynienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja orzeczenia nie uległaby zmianie (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, opubl. w: ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; wyrok NSA z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 369/11, Lex nr 1244658 oraz wyrok NSA z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1164/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaistniała w tej sprawie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że częściowo usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. Nie jest jednak trafna konstatacja wskazana w tym zarzucie, iż Sąd pierwszej instancji w nieuzasadniony sposób uwzględnił skargę i uchylił

zaskarżone postanowienie Dyrektora izby Skarbowej w Bydgoszczy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wadliwy jest pogląd Sądu I-instancji, że jeżeli zgodnie z treścią art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, to należy uznać iż "skoro przedmiotowe postanowienie Starosty Bydgoskiego, będące rozstrzygnięciem w zakresie stanowiska wierzyciela zostało wyeliminowane, to na dzień orzekania niniejszej sprawie należało uznać, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego zostało wydane bez ostatecznego stanowiska wierzyciela". Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, iż w sytuacji, w której postanowienie w sprawie zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów organ egzekucyjny wydał po uzyskaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów to uchylenie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 lutego 2015r. (sygn. akt I SA/Bd 1101/14) postanowienia Starosty Bydgoskiego z dnia [...] lipca 2014 r., które wyraziło stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów, nastąpiło już po wydaniu przez organy egzekucyjne obu instancji postanowień w przedmiocie zarzutów. W tej sytuacji oczywiście nie można zasadnie twierdzić, że organ egzekucyjny naruszył art. 34 u.p.e.a. (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2365/11). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie podziela jednak poglądu, iż uchylenie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 lutego 2015r. (sygn. akt I SA/Bd 1101/14) postanowienia Starosty Bydgoskiego z dnia [...] lipca 2014 r., które wyraziło stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów nie ma wpływu na byt prawny postanowienia Dyrektora izby Skarbowej w Bydgoszczy w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Należy bowiem zauważyć, iż z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zauważyć w związku z tym należy, że uchylenie decyzji lub postanowienia z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego nastąpi w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek tego wznowienia określonych w odpowiedniej ustawie procesowej. Naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

W sprawie niniejszej chodzi o przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Przepis ten daje możliwość wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, jeżeli decyzja ta została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Wskazany przepis odpowiednio stosuje się do postanowień w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na które przysługuje zażalenie w związku z unormowaniem przewidzianym w art. 126 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a, który nakazuje odpowiednie stosowanie w postępowaniu egzekucyjnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając zatem na uwadze powyższe rozważania należy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać, że sąd pierwszej instancji błędnie nie dostrzegł, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. powinien był wziąć pod uwagę przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., chodzi o jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa, a jedynym ograniczeniem zastosowania tegoż przepisu jest to czy naruszenie określonej normy daje, czy nie daje podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Tym samym ustawodawca wskazuje, że realizacja zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. jest wartością wyższą niż przestrzeganie innej zasady ogólnej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., czyli zasady trwałości rozstrzygnięć administracyjnych. Jeżeli bowiem nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia (decyzji) mogłoby nastąpić jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub lit. c) p.p.s.a. Tak więc istotnym jest, że naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych obejmuje ocenę zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego co do zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w danej sprawie administracyjnej. Wydanie aktu administracyjnego, którego podstawę stanowi decyzja lub orzeczenie Sądu, w odniesieniu do których stwierdzono ich niezgodność z prawem, oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów, a w takim wypadku w odniesieniu do tegoż aktu zachodzą podstawy do stwierdzenia zaistnienia naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Nie można bowiem pojęcia "naruszenia prawa", o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu, a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji (postanowienia), a taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Dotyczy to na przykład niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego określonych w art. 145 § 1 pkt 5 i 8, czy też w art. 145a k.p.a. Tak więc w razie stwierdzenia przez sąd, że akt kontrolowany narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 1321/05, opublikowany w LEX nr 317405 oraz wyrok NSA z 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1573/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem wyrażony w orzecznictwie i doktrynie pogląd, iż "podstawą do uchylenia decyzji przez Sąd administracyjny jest wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wznowieniowych zawartych w art. 145 § 1, a nie tylko tych, które wiążą się z naruszeniem prawa" (wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II OSK 2004/10 oraz powoływane tam publikacje: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 528-529 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 662-663). Jak podkreśla się w doktrynie możliwe jest również rozumienie pojęcia naruszenia prawa w sposób bardziej zobiektywizowany, "nawiązujący do szeroko pojmowanych wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet okoliczności poniekąd zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego prejudykatu)" (T. Kiełkowski, Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.; zob. też A. Kabat, Komentarz do art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, WK 2016).

Nie bez znaczenia też dla zaakceptowania przez skład orzekający w niniejszej sprawie takiej interpretacji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. jest sytuacja, jaka zaistniała w niniejszej sprawie.

Prawomocne uchylenie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 lutego 2015r. (sygn. akt I SA/Bd 1101/14) postanowienia Starosty Bydgoskiego z dnia [...] lipca 2014 r., które wyraziło stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów jest w świetle art. 34 § 1 u.p.e.a. dla organu egzekucyjnego wiążące i organ ten nie ma uprawnień do jego podważenia. Uchylenie takiego postanowienia stanowi bez wątpienia przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.) i tym samym skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy. Naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., nie może być bowiem rozumiane wąsko, w ten sposób, że poprzez naruszenie prawa rozumie się jedynie takie sytuacje, w których organowi administracji można postawić zarzut naruszenia prawa w chwili wydania decyzji. Taki sposób interpretacji przepisu naruszałby, w ocenie NSA, zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. Za naruszające prawo w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. uznać należy zatem także takie wady postanowień (lub decyzji administracyjnej), które są wynikiem zmiany lub uchylenia innej decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które decyzja została wydana (wyrok NSA z 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1573/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego, w związku z tym że mimo błędnego uzasadnienia wyroku, częściowe uwzględnienie argumentacji organu prowadziłoby do rozstrzygnięcia takiego, jakie wydał WSA, na mocy art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić.