Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 233/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Świadczenie socjalne
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 27 lutego 2023 r. nr SKO/RŚ-423/13/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz skarżącej A. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 18 lutego 2022 r. A. K. złożyła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Chocianowie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką K. K. Do wniosku strona załączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Polkowicach z dnia 19 lutego 2021 r., zaliczające matkę strony do znacznego stopnia niepełnosprawności od 1 grudnia 2020 r. (symbol przyczyny niepełnosprawności 10-N) oraz stwierdzające konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji samodzielnej egzystencji.

Decyzją z dnia 8 sierpnia 2022 r. nr DR.433.3.1.2022 Burmistrz Miasta i Gminy Chocianów odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, ponieważ niepełnosprawność matki powstała po ukończeniu 18. roku życia.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy decyzją z dnia 22 września 2022 r. nr SKO/RŚ-423/242/2022 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zalecając przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ustalenie czy zakres sprawowanej opieki uniemożliwia wnioskodawczyni podjęcie zatrudnienia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Burmistrz Miasta i Gminy Chocianów decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r. nr DR.433.3.2022 odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Organ pierwszej instancji wskazał, że opieka nad matką sprawowana jest całodobowo, jednakże niepełnosprawność matki powstała po ukończeniu 18. roku życia. Ponadto matka strony jest mężatką, a jej mąż Z. K. nie jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Strona zarzuciła naruszenie:

- art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który został w części uznany za niekonstytucyjny;

- art. 23, art. 27 i art. 128 krio w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez bezpodstawne uznanie, że córce, na której spoczywa obowiązek alimentacyjny nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne;

- art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez bezpodstawne uznanie, że córce nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ żyje mąż matki i to na nim spoczywa obowiązek alimentacyjny;

- art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez przyjęcie, że pozostawanie osoby niepełnosprawnej w związku małżeńskim stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i przyjęcie, ze mąż matki jest w stanie opiekować się nią, gdyż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

- art. 138 § 2 i § 2a k.p.a. przez niezastosowanie się do wytycznych SKO zawartych w uzasadnieniu decyzji z dnia 22 września 2022 r.

Strona nadmieniła, że w dniu 12 grudnia 2022 r, nastąpił zgon współmałżonka matki wnioskodawczyni. Jednakże oceny niemożności sprawowania opieki przez współmałżonka osoby wymagającej opieki należy dokonywać, kierując się zasadami logiki i względami doświadczenia życiowego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy decyzją z dnia 27 lutego 2023 r. nr SKO/RŚ-423/13/2023 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Przede wszystkim SKO uznało, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji na tej części art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 Konstytucji RP.

Zdaniem SKO, związek między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W ocenie SKO w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a wykonywaną opieką nad matką z uwagi na znaczny odstęp czasowy między ustaniem ostatniego zatrudnienia wnioskodawczyni (2011 r.), a powstaniem okoliczności uzasadniających konieczność sprawowania całodobowej opieki nad matką (2020 r.). W toku postępowania strona nie wykazała, że podjęłaby zatrudnienie, gdyby nie sprawowała opieki nad matką. Wnioskodawczyni ma 33 lata, a przepracowała dotychczas tylko 4 lata, w tym 2 lata jako uczeń praktycznej nauki zawodu. Nie udowodniła, ze niepodejmowanie zatrudnienia wynikało z przyczyn niezależnych od strony. Nie wynika również, aby wnioskodawczyni miała jakiekolwiek problemy ze zdrowiem, które uniemożliwiłyby jej podjęcie pracy, zanim zaczęła opiekować się matką. Zatem niepodejmowanie pracy wynikało z jej dobrowolnego wyboru, a nie z przyczyn niezależnych. SKO zauważyło, że strona ma czwórkę małoletnich dzieci (11 lat, 8 lat, 6 lat i 3 lata). I to właśnie ta okoliczność – fakt wychowywania małoletnich dzieci – stanowi główny powód niepodejmowania przez wnioskodawczynię zatrudnienia. Trudno zatem dać wiarę oświadczeniu wnioskodawczyni, że podjęłaby pracę, gdyby nie opiekowała się matką.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez przyjęcie, że córka osoby niepełnosprawnej nie jest uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie ma związku między rezygnacją przez nią z zatrudnienia a sprawowaną opieką nad matką. Strona zarzuciła również naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że skarżąca nie wykazała, iż jest ona w stanie podjąć zatrudnienie, podczas gdy organ nie podjął żadnych działań z urzędu w tym zakresie.

Według strony, zasady doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania pozwalają przyjąć, że zdrowa kobieta w wieku 33 lat bez problemu mogłaby podjąć zatrudnienie. Organ z urzędu powinien podjąć czynności, aby ustalić wątpliwości, a nie bezpodstawnie i arbitralnie przerzucać na stronę ciężar dowodu i wyciągać z tego negatywne konsekwencje.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 217 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej u.ś.r.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie pozostaje istnienie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad matką a niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a więc czy istotnie skarżąca nie podejmuje lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką.

Wskazać trzeba, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji "sprawowania opieki". Jednakże w orzecznictwie wskazuje się, że aby można było mówić o opiece, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., musi ona być "stała" lub "długoterminowa". Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. np. wyrok NSA z 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1146/20 i wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej jako "CBOSA"). Świadczenie pielęgnacyjne ma bowiem być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16, CBOSA. Świadczenie pielęgnacyjne powinno przysługiwać osobom, które nawet w niepełnym wymiarze nie mogą w jakikolwiek sposób zarobkować z uwagi na intensywność sprawowanej opieki i zależność egzystencji osoby niepełnosprawnej od obecności opiekuna. Dlatego musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, taki związek przyczynowo - skutkowy nie istnieje. Zatem organ administracji ma obowiązek, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ustalić czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.

Opieka będąca przesłanką prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna mieć charakter szczególny, wymagający znacznego, stałego i niebudzącego wątpliwości zaangażowania, co powinno wynikać z okoliczności obiektywnych. "Stałość" opieki warunkującej świadczenie pielęgnacyjne musi być tego rodzaju, że ma być nieprzerwana i dlatego wykluczająca nawet częściowe zarobkowanie.

Należy też zaznaczyć, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym rodzicem, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku dzieci względem rodziców, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania.

W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości organów, że skarżąca jest osobą zobowiązaną do alimentacji swojej matki, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki. Organ zakwestionował natomiast związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad matką.

Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo - skutkowego w danym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj bądź/i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki NSA z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21).

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca (33 lata) zamieszkuje z mężem i czworgiem dzieci oraz z rodzicami. Z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez pracownika socjalnego w dniach 2 marca 2022 r. i 10 listopada 2022 r. wynika, że matka skarżącej (68 lat) choruje na wodogłowie (ma wszczepioną zastawkę dokomorową z powodu wodogłowia), cukrzycę, otępienie naczyniowe, ma przykurcze zgięciowe kończyn dolnych, zaburzenia świadomości, pamięci i słuchu. Jest osobą leżącą od 2020 r. (oświadczenie strony z dnia 14 lutego 2023 r.), pampersowaną, a wszelkie czynności higieniczne przy osobie niepełnosprawnej wykonywane są w łóżku. Z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 19 lutego 2021 r. wynika, że znaczny stopień niepełnosprawności matki strony datuje się od 1 grudnia 2020 r. Jako symbol przyczyny niepełnosprawności podano 10 – S, czyli schorzenia neurologiczne.

Nie jest sporne w sprawie, że matka skarżącej wymaga stałej i całodobowej opieki, wykonywania przy chorej wszelkich czynności higienicznych w łóżku, zmiany pampersów, przebierania i zmiany pościeli, podawania leków i posiłków. Zakres opieki nad chorą jest więc bardzo szeroki i czasochłonny.

Organ odwoławczy uznał jednak, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a wykonywaną opieką nad matką z uwagi na znaczny odstęp czasowy między ustaniem ostatniego zatrudnienia wnioskodawczyni (2011 r.), a powstaniem okoliczności uzasadniających konieczność sprawowania całodobowej opieki nad matką (2020 r.). W toku postępowania strona nie wykazała również, że podjęłaby zatrudnienie, gdyby nie sprawowała opieki nad matką. SKO zauważyło, że strona ma czwórkę małoletnich dzieci (11 lat, 8 lat, 6 lat i 3 lata). I to właśnie ta okoliczność – fakt wychowywania małoletnich dzieci – stanowi główny powód niepodejmowania przez wnioskodawczynię zatrudnienia. Według SKO niepodejmowanie pracy wynikało z jej dobrowolnego wyboru, a nie z przyczyn niezależnych.

W ocenie Sądu, organ nie dokonał całościowej oceny sytuacji zawodowej i rodzinnej skarżącej i jej wpływu na możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Przede wszystkim organ odwoławczy w sposób nieuprawniony powołał się na znaczny odstęp czasowy między ustaniem ostatniego zatrudnienia wnioskodawczyni (2011 r.), a powstaniem okoliczności uzasadniających konieczność sprawowania całodobowej opieki nad matką (2020 r.).

Jeżeli chodzi o aktywność zawodową skarżącej, to z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca jako osoba niepełnoletnia zatrudniona była w okresie od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2008 r. jako uczeń praktycznej nauki zawodu – sprzedawca. Następnie skarżąca w okresie od 1 lutego 2009 r. do 31 marca 2011 r. zatrudniona była w wymiarze ½ etatu jako pomoc kuchenna. Z akt sprawy wynika również, że skarżąca ma czwórkę dzieci: córkę urodzoną [...] r. (10,5 roku), córkę urodzoną [...] r. (8 lat), córkę urodzoną [...] r. (6 lat) i syna urodzonego [...] r. (2 lata).

Nie można się zgodzić z SKO, że niepodejmowanie zatrudnienia od roku 2012 r. wynikało jedynie z dobrowolnego wyboru skarżącej, a nie z przyczyn od niej niezależnych. Przerwa w pracy spowodowana była koniecznością opieki nad małymi dziećmi, urodzonymi w stosunkowo krótkich odstępach czasowych.

Jak wyjaśniła skarżąca w oświadczeniu z dnia 14 lutego 2023 r. starsze córki chodzą samodzielnie do szkoły, natomiast młodsze dzieci nie uczęszczają do placówek opiekuńczych, ponieważ skarżąca przebywa w domu, sprawując opiekę nad matką. Skarżąca wyjaśniła, że podjęłaby zatrudnienie, gdyby nie konieczność sprawowania opieki nad obłożnie chorą matką.

Natomiast organ nie wykazał w sposób przekonujący, że niepodejmowanie obecnie zatrudnienia przez skarżącą nie jest spowodowane koniecznością opieki nad matką, a w swojej argumentacji organ sam sobie zaprzecza. Mianowicie organ stwierdził, że "fakt posiadania czwórki dzieci nie jest przeszkodą samą w sobie do wykonywania pracy. Doświadczenie życiowe dowodzi, że kobiety – nawet wychowujące kilkoro dzieci – efektywnie łączą pracę zawodową z opieką nad dziećmi. W Polsce istnieją publiczne żłobki, przedszkola i nic nie stoi na przeszkodzie, aby kobieta mogła łączyć pracę zawodową z wychowywaniem dzieci". Dalej organ wywodził, że ojciec dzieci "mógłby odwozić i zabierać dzieci np. z przedszkola" (s. 14 decyzji). Takie stwierdzenia organu jak najbardziej dowodzą, że skarżąca mogłaby podjąć obecnie zatrudnienie, mimo wychowywania czwórki dzieci, a jedyną przeszkodą jest sprawowanie całodobowej opieki nad obłożnie chorą matką.

Nieuprawnione jest przy tym powoływanie się przez organ na wyrok tut. Sądu z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 672/21 z uwagi na odmienny stan faktyczny w obu sprawach. W tej sprawie, strona prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z matką, a wspólnie z nimi zamieszkiwali pełnoletni synowie strony, pozostający na własnym utrzymaniu. Poszukiwania pracy zawodowej strona zaprzestała w roku 2015, a od 2017 r. rozpoczęła sprawowanie opieki nad matką.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że niepodejmowanie obecnie przez skarżącą zatrudnienia ma związek przyczynowy z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Należy jednak zauważyć, że matka skarżącej do 12 grudnia 2022 r. była mężatką, a stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że ojciec wnioskodawczyni nie posiadał orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Ostatecznie kwestia przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego np. dzieciom osoby niepełnosprawnej, pozostającej w związku małżeńskim została rozstrzygnięta uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, która w związku z brzmieniem art. 269 § 1 p.p.s.a. wiąże skład orzekający w rozpoznawanej sprawie. W uchwale tej skład orzekający stwierdził, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).

Skoro ojciec skarżącej nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to nie jest istotny fakt, że według skarżącej nie mógł sprawować opieki nad matką, ponieważ cierpiał na chorobę alkoholową. Świadczenie pielęgnacyjne mogłoby zostać przyznane skarżącej dopiero od 13 grudnia 2022 r., tj. po śmierci małżonka osoby niepełnosprawnej.

Wskazania co do dalszych czynności organu sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego W rozpoznawanej sprawie organ winien rozpatrzyć zasadność przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, mając na uwadze powyższe rozważania Sądu.

Zakwestionowana decyzja narusza zatem art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też decyzję Kolegium oraz decyzję organu pierwszej instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w punkcie II wyroku zasądzono od organu na rzecz skarżącej, zwrot kosztów postępowania (koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł).