Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1634/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49e pkt 3, art. 48b ust. 1, ust. 2, art. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , Protokolant Specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr WINB-WOA.7721.50.2023.KC w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...]znak [...]z dnia 11 stycznia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (dalej: PINB, organ pierwszej instancji), działając na podstawie art. 49e pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm., dalej: Pr. bud.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej k.p.a.), nakazał A. M. (dalej: Strona, Skarżący) dokonanie rozbiórki tymczasowego budynku - kasy biletowej, zlokalizowanego w miejscowości K., dz. nr ewid. 1, gm. K..

W uzasadnieniu organ podał, że postanowieniem nr [...]z dnia 7 października 2022 r. znak [...]organ pierwszej instancji nałożył na Stronę obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48b ust. 3 Pr. bud. w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia, natomiast w związku z nieprzedłożeniem przez Inwestora ww. dokumentów w wyznaczonym terminie, organ zgodnie z art. 49e pkt 3 Pr. bud. wydał decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego. Decyzja została doręczona stronom w dniu 17 stycznia 2023 r.

Strona w ustawowym terminie złożyła odwołanie od wymienionej decyzji zwracając uwagę, iż dla przedstawienia dokumentów do legalizacji obiektu konieczne było pozyskanie informacji o zgodności jego lokalizacji z zapisami planu miejscowego w sytuacji, gdy działka ta nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym Odwołujący się zwrócił się z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kasy na wskazanej działce nr 1. Procedura pozostaje w toku. Wskazał, iż niewykonanie postanowienia PINB nr [...]nie wynikało ze złej woli, lecz braku znajomości Prawa budowlanego. Odwołujący się podkreślił, że nie był świadomy konieczności wystąpienia do organu z prośbą o przedłużenie terminu na wykonanie postanowienia nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: ŚWINB) decyzją z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr WINB-WOA.7721.50.2023.KC, w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Pr. bud., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

Po przywołaniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ odwoławczy ocenił, iż w sprawie zasadnie przedmiotowy obiekt został zakwalifikowany jako tymczasowy obiekt budowlany zgodnie z definicją art. 3 pkt 5 Pr. bud. Wyjaśnił, iż po upływie terminu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr. bud. (termin określony w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu) tymczasowy obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Obiekt w aktualnej lokalizacji i kształcie istnieje co najmniej od dnia 26 maja 2022 r., co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa. ŚWINB, mając zatem na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, podzielił zapatrywanie organu powiatowego co do kwalifikacji obiektu oraz trybu, w którym winno toczyć się przedmiotowe postępowanie, tj. art. 48 pr. bud. i nast.

Po przywołaniu procedury legalizacji zwrócił uwagę, iż w rozpoznawanej sprawie do dnia wydania przez PINB zaskarżonej decyzji, tj. do dnia 11 stycznia 2023 r., Inwestor nie przedłożył koniecznych dokumentów legalizacyjnych, co z kolei wypełnia przesłankę z art. 49e Pr. bud. i zobowiązywało organ do wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu. Ponadto w toku postępowania odwoławczego inwestor również nie przedłożył wymaganych dokumentów legalizacyjnych. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż nieprzedłożenie przez stronę dokumentów legalizacyjnych musiało skutkować orzeczeniem rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Prawo budowlane nie pozostawia bowiem w tym zakresie żadnego luzu decyzyjnego. Decyzja została doręczona stronom w dniu 4 sierpnia 2023 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. W skardze wniesionej w ustawowym terminie podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 4 Pr. bud. poprzez niezastosowanie nakazu stosowania środków proporcjonalnych do naruszenia prawa wynikającego z zasady wolności budowlanej, co w konsekwencji skutkowało tym, że organ w sytuacji, w której miał wiedzę z odwołania Strony, iż nie był on w stanie uzyskać zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego i innymi aktami prawa miejscowego, albowiem na terenie działki o nr 1 plan taki nie obowiązuje i w którym to odwołaniu Skarżący wskazał, że złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ŚWINB zamiast podjąć działania do usunięcia naruszeniu prawa, tj. uchylić zaskarżoną decyzję i nakazać wezwanie wnioskodawcy do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy lub też w ramach postępowania odwoławczego nałożyć taki obowiązek w miejsce zaświadczenia o zgodności tymczasowego obiektu z zapisami planu miejscowego, nakazał rozbiórkę tego obiektu,

- art. 48b Pr. bud. przez wyznaczenie zbyt krótkiego terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych tj. 60 dni, podczas gdy przepis ten dawał możliwość organowi wyznaczenia znacznie dłuższego terminu, który w praktyce pozwoliłby Skarżącemu na przeprowadzenie procesu legalizacyjnego a w konsekwencji uchylenia się od konieczności rozbiórki obiektu i poniesienia z tego tytułu niepowetowanych strat.

Z ostrożności pełnomocnik Skarżącego podniósł zarzut bezprzedmiotowości wydanych decyzji, ponieważ aktualnie przed PINB toczy się postępowanie kontrolne, wszczęte w dniu 25 maja 2023 r. i obejmuje swym zakresem również tymczasowy obiekt budowlany, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Przy tak sformułowanych zarzutach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego akcentował, że nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą, dlatego nie może być stosowana, gdy istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zauważył, że postępowanie legalizacyjne od samego początku obarczone było wadą z uwagi na brak dla przedmiotowego terenu planu miejscowego, a wnioskodawca nie był w stanie zadośćuczynić wezwaniu do przedłożenia stosownych dokumentów legalizacyjnych w terminie 60 dni. Wada ta zdaniem strony skarżącej powinna być konwalidowana przez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i zobowiązanie do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy bądź nałożenie tego obowiązku w toku postępowania odwoławczego. Do skargi przedłożono decyzję z dnia 12 czerwca 2023 r. nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie na części działki nr 1 obręb [...]. budynku kasy biletowej oraz postanowienie nr [...] z dnia 12 lipca 2023 r. o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych przy budowie obiektów budowlanych w "Parku [...]" zlokalizowanych w miejscowości K. dz. nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8. Ponadto pełnomocnik Skarżącego podał, że przed PINB w C. toczy się postępowanie w sprawie legalności budowy obiektów budowlanych w "Parku [...]" w tym (jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia nr [...] z dnia 12 lipca 2023 r.) także obiektu, którego dotyczy niniejsze postępowanie.

W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Uczestniczka postępowania B. K. pismem z dnia 11 października 2023 r. wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, iż powoływanie się w skardze na art. 4 Pr. bud. jest nieuzasadnione, ponieważ organ wyznaczył Skarżącemu odpowiedni termin do przedłożenia dokumentów. Podała również, iż wniosła odwołanie od decyzji z dnia 12 czerwca 2023 r. nr [...] o warunkach zabudowy podnosząc, iż ustalenie warunków zabudowy dla istniejącego obiektu budowlanego mające na celu usunięcie stanu samowoli budowlanej jest niedopuszczalne.

W dniu 28 czerwca 2024 r. do akt wpłynął wniosek Uczestniczki postępowania o przeprowadzenie dowodu z kserokopii decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 6 lutego 2024 r. nr SKO.4103.119.2023 uchylającej decyzję nr [...] Wójta Gminy K. z dnia 12 czerwca 2023 r. o warunkach zabudowy i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (karta nr 209 akt sądowych).

Podczas rozprawy pełnomocnik Skarżącego podtrzymał skargę. Ponadto na pytanie Sądu podał, iż nie jest w stanie sprecyzować czy w postanowieniu z dnia 7 października 2022 r. organ nałożył alternatywnie obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, czy też jak wynika ze skargi wyłącznie obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym (protokół rozprawy z dnia 24 lipca 2024 r.)

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Na wstępie należy wskazać na regulację art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), stosownie do której sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. w przedmiocie rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego opisanego na wstępie.

Ramy prawne kontroli sądowej skarżonej decyzji wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 49e Pr. bud. regulujący przesłanki wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Stosownie do brzmienia tej regulacji organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku:

1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie;

2) wycofania wniosku o legalizację;

3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych;

4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych;

5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie;

6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy.

W rozpoznawanej sprawie osią sporu stało się ustalenie, czy zaistniała przesłanka, o której mowa w pkt 3 przywołanego przepisu, stanowiąca podstawę do nałożenia na Skarżącego obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

Uwzględniając wskazaną na wstępie kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarzuty sformułowane w treści złożonej skargi okazały się niezasadne. Organy prawidłowo dokonały zbadania przesłanek warunkujących zastosowanie regulacji z art. 49e pkt 3 Pr. bud., co skutkowało uzasadnionym wydaniem zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji.

Legalizacja dowolnego rodzaju samowoli budowlanej jest uzależniona od woli inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Wymaga podkreślenia, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w przywołanym przepisie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody (zob. D. Sypniewski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, WKP 2022). Decyzję o rozbiórce organ jest zatem zobowiązany wydać m.in., gdy wnioskodawca nie złoży w postępowaniu legalizacyjnym wymaganych dokumentów legalizacyjnych.

Wobec zgromadzonego materiału dowodowego, nie budziło wątpliwości Sądu, iż taka właśnie sytuacja zaistniała na gruncie rozpoznawanej sprawy.

Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, postanowieniem z dnia 5 września 2022 r. nr [...] PINB na podstawie art. 48 i art. 83 ust. 1 Pr. bud. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy ustawaniu tymczasowego budynku – kasy biletowej zlokalizowanej w miejscowości K. dz. nr 1 gmina K. oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz zasadach jej obliczania. Postanowienie zawierało pouczenie o prawie, trybie oraz terminie wniesienia zażalenia (karta nr 148 akt administracyjnych). Postanowienie nie zostało zaskarżone. Zgodziwszy się z tym rozstrzygnięciem otwierającym procedurę naprawczą, Skarżący w terminie, o którym mowa w art. 48a ust. 1 Pr. bud., w dniu 4 października 2022 r. wystąpił z wnioskiem o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego (karta nr 154 akt administracyjnych).

PINB postanowieniem nr [...]z dnia 7 października 2022 r. na podstawie art. 48b ust. 1 i 3 Pr. bud. nałożył na Skarżącego obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej, oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, a także projektu zagospodarowania działki lub terenu. W uzasadnieniu zawarto informację, iż "w przypadku niespełnienia obowiązku w wyznaczonym terminie, o którym mowa w niniejszym postanowieniu zostanie wydana decyzja na podstawie art. 49e pkt 3 Pr. bud. o rozbiórce obiektu budowlanego wykonanego bez pozwolenia na budowę" (karta nr 155 akt administracyjnych). Postanowienie doręczono w dniu 11 października 2022 r.

Termin na wykonanie nałożonego obowiązku upływał w dniu 12 grudnia 2022 r. (uwzględniając brzmienie art. 57 § 4 k.p.a., omyłkowo błędnie wskazany w uzasadnieniu decyzji). Do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji w dniu 11 stycznia 2023 r., jak również do dnia wydania ostatecznego rozstrzygnięcia organu odwoławczego w dniu 1 sierpnia 2023 r. do akt sprawy nie wpłynął, co należy podkreślić - żaden z dokumentów legalizacyjnych - wymienionych w zobowiązaniu określonym postanowieniem z dnia 7 października 2022 r.

W ocenie Sądu, ustalone jednoznacznie okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości co do konsekwencji prawnych, jakie powinny być wyprowadzone w stanie faktycznym sprawy. Organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowej kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego (art. 29 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 3 pkt 5 Pr. bud.). Przed przystąpieniem do jego realizacji nie dopełniono zaś odpowiednich procedur w świetle Prawa budowlanego. Inwestor nie uzyskał pozwolenia na jego budowę ani też nie dokonał zgłoszenia, co nie było w sprawie kwestionowane.

Organy prawidłowo wszczęły postępowanie, umożliwiając Skarżącemu legalizację przedmiotowego obiektu. Wobec niewykonania ww. zobowiązania w przedmiotowej sprawie w sposób oczywisty zaktualizowała się kompetencja i obowiązek organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji, o której mowa w art. 49e pkt 3 Pr. bud.

Jak zasadnie zauważył organ odwoławczy, Skarżący nie przedłożył organowi nadzoru budowlanego wymaganych dokumentów legalizacyjnych również po wydaniu przedmiotowej decyzji, a przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy przez Inspektora wojewódzkiego.

Należy pamiętać, że to sam Inwestor był dysponentem tego postępowania, gdyż decydował o złożeniu wniosku o legalizację, a następnie o przedłożeniu dokumentów legalizacyjnych czy też ewentualnym wycofaniu wniosku. Skoro zaś Inwestor zrezygnował z wykonania nałożonych na niego obowiązków - nie przedkładając żadnego z dokumentów wskazanych w postanowieniu, to tym samym z własnej woli kończy ten etap postępowania, który umożliwia legalizację obiektu. To zatem postawa Inwestora zdeterminowała sposób zakończenia postępowania legalizacyjnego, skoro nie wywiązał się z nałożonych obowiązków i nie wykazał żadnej obiektywnej przeszkody w terminowym złożeniu pełnej dokumentacji niezbędnej do legalizacji obiektu.

Argumentowanie w odwołaniu i skardze jakoby Skarżący został błędnie wezwany do przedłożenia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy dla tego terenu nie obowiązuje plan miejscowy, jest całkowicie chybiona (zarzut nr 1 petitum skargi). Jak wynika wyraźnie z treści postanowienia nr [...]z dnia 7 października 2022 r. Skarżący został wezwany alternatywnie do złożenia "decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego" (karta nr 155 akt administracyjnych). Podnoszona argumentacja nie została również sprecyzowana w toku rozprawy (protokół z dnia 24 lipca 2024 r.). Brak jakiegokolwiek uzasadnienia dla żądania ponownego nałożenia przez organy wskazanego obowiązku. Jeśli Skarżący, mimo jasno sformułowanych wymogów, nie potrafił ustalić swoich obowiązków, mógł w tym zakresie zwrócić się do organów nadzoru budowlanego. Z takiej możliwości Skarżący nie skorzystał.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż decyzja o warunkach zabudowy powinna, co do zasady, odnosić się do inwestycji planowanej. Nie budzi wątpliwości, że decyzja ta została tak ukształtowana, że dotyczy sytuacji zmiany sposobu zagospodarowania wiążącej się z projektowaną dopiero inwestycją budowlaną (A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, wyd. III, Lex el. 2018). Celem przedmiotowej decyzji pozostaje rozstrzyganie o dopuszczalnym sposobie zagospodarowania i warunkach zabudowy terenu objętego konkretnym zamierzeniem inwestycyjnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2426/18). Nie bez znaczenia pozostaje zatem czy wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczy inwestycji planowanej czy zrealizowanej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1890/12, w ramach którego wyjaśniono, iż w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych inwestor nie może z własnej inicjatywy domagać się wydania decyzji o warunkach zabudowy, lecz musi wykazać, że działa w celu wykonania obowiązku nałożonego na niego postanowieniem wydanym przez organ nadzoru.

W rezultacie regułą pozostaje, że ustalenie warunków zabudowy następuje względem przedsięwzięcia dopiero planowanego, a nie realizowanego bądź zrealizowanego. Wyjątkiem będzie natomiast sytuacja, gdy warunki zabudowy ustalane są w celu legalizacji zrealizowanego już przedsięwzięcia. Takie postępowanie w sprawie warunków zabudowy jest ściśle związane ze stanowiącym przyczynę i uzasadnienie dla jego wszczęcia, postępowaniem legalizacyjnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 304/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 317/19). W konsekwencji, w sposób wyraźny musi wynikać z decyzji o warunkach zabudowy, czy oraz w jakim zakresie rozstrzygnięcie właściwego organu dotyczy zabudowy zrealizowanej, czy też odnosi się wyłącznie do planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Konieczne jest także wykazanie w jakim ewentualnie trybie organ ustalił warunki zabudowy co do rozpoczętej inwestycji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1890/12).

Brak zatem wątpliwości, iż za wypełnienie jednego z obowiązków nałożonych postanowieniem nie mógł zostać uznany powołany przez Skarżącego wniosek o wydanie warunków zabudowy (jak wynika z decyzji Wójta Gminy K. z dnia 12 czerwca 2023 r. nr [...] o warunkach zabudowy, wniosek został złożony w dniu 2 września 2022 r.; następnie decyzja o warunkach zabudowy została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 6 lutego 2024 r. nr SKO.4103.119.2023, w której uzasadnieniu zauważono, iż "we wniosku nie uzupełniono pkt 7.3. i 7.4. dotyczących istniejącej zabudowy i obecnego sposobu zagospodarowania terenu inwestycji", "z akt sprawy i treści wniosku nie wynika czy wydana decyzja ustalająca warunki zabudowy miała na celu legalizację istniejącego budynku", str. 4-5 uzasadnienia). Zauważone braki wniosku wynikają również wprost z przedłożonej do niniejszego postępowania kserokopii tego wniosku.

Nieuzasadniony pozostaje także zarzut naruszenia art. 48b Pr. bud. przez wyznaczenie zbyt krótkiego terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych (zarzut nr 2 petitum skargi). Na przedłożenie wymaganych dokumentów Inwestor miał faktycznie nie 60 dni a właściwie kilka miesięcy, licząc od doręczenia postanowienia nr [...]w dniu 11 października 2022 r. do momentu wydania ostatecznej decyzji przez organ drugiej instancji (w dniu 1 sierpnia 2023 r.). W tym okresie nie wpłynął żaden z dokumentów wymienionych w nałożonym obowiązku ich przedłożenia. Był to wystarczający okres na odpowiednie zabezpieczenie interesów ekonomicznych i majątkowych w związku z legalizowaną inwestycją. Jak podkreślił organ odwoławczy, także w toku postępowania odwoławczego nie podjęto próby zrealizowania tego obowiązku.

Brak było także podstaw do stwierdzenia podnoszonego w skardze naruszenia art. 4 Pr. bud. (zarzut nr 1 petitum skargi). Jeżeli w wymaganym terminie żaden z dokumentów koniecznych do legalizacji nie został przedłożony, to wobec treści art. 49e pkt 3 Pr. bud., nie sposób wywodzić naruszenia art. 4 tej ustawy, który warunkuje prawo zabudowy nieruchomości, nie tylko wykazaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, lecz również zgodnością zamierzenia budowlanego z przepisami. Zgodność ta nie mogła natomiast zostać oceniona w niniejszym postępowaniu z uwagi na nieprzedłożenie ww. dokumentów koniecznych do kolejnego etapu legalizacji.

Z treści stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia przepisu art. 49e pkt 3 Pr. bud. wynika, że decyzja w przedmiocie rozbiórki ma w takim przypadku charakter związany, co oznacza, że ziszczenie się okoliczności wskazanej w przytoczonej regulacji powoduje po stronie organu obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Co istotne ustawodawca wypowiada się w tym względzie kategorycznie, nie pozostawiając organowi miejsca dla uznania administracyjnego w tym znaczeniu, że za niespełnieniem nałożonych obowiązków, również dotyczących obowiązku przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej, podąża obowiązek organu do wydania decyzji rozbiórkowej. Innymi słowy wydanie decyzji o rozbiórce jest w takiej sytuacji obligatoryjne.

Nieuzasadniony pozostawał również zarzut bezprzedmiotowości wydanych decyzji sformułowany w powołaniu na inne postępowania kontrolne w sprawie legalności budowy obiektów budowlanych w "Parku [...]". Przedłożone do skargi postanowienie nr [...] z dnia 12 lipca 2023 r. o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych przy budowie obiektów budowlanych w "Parku [...]" zlokalizowanych w miejscowości K. dz. nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, które miało stanowić podstawę tego stanowiska, nie dotyczy objętego niniejszym postępowaniem - obiektu budowalnego zlokalizowanego na działce nr 1.

Ustalenia faktyczne zostały poczynione bez naruszenia przepisów postępowania, a wydane w sprawie rozstrzygnięcia zostały odpowiednio umotywowane. Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło zaś bez naruszenia przepisów Prawa budowlanego, w tym w szczególności art. 49e omawianej ustawy.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.