Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 188/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 2
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2015r. Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Gminę – Miasto P., z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...].

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2013 r., Nr [...], stwierdził nabycie przez Gminę - Miasto P., z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990r., nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...].

Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2013 r., wniosły P. S.A. w W. W odwołaniu wskazano, że organ I instancji pominął dowody przedstawione przez P. S.A., nie odniósł się do nich i nie dokonał ich oceny, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W odwołaniu pełnomocnik Spółki omówił przepisy prawne dotyczące funkcjonowania przedsiębiorstwa państwowego P. Wskazał również, że w sprawie przedmiotowej nieruchomości w [...] Urzędzie Wojewódzkim prowadzone jest z wniosku P. S.A. postępowanie uwłaszczeniowe na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948, z późn. zm.).

Rozpatrując odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2013r. stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...) mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do:

1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego,

2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego,

3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Organ podkreślił, że decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy, o której wyżej mowa. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w dniu [...] maja 1990r. stanowiła własność ogólnonarodową - państwową i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, co wynika z karty inwentaryzacyjnej i przedłożonych dokumentów. Ponadto, działka nr [...] ujawniona jest w księdze wieczystej Nr [...], w której jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] kwietnia 1925r., rep. [...]. Z pisma Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lipca 2012r., Nr [...] wynika, że działka nr [...] w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego miasta B. i Osiedla P. uchwalonego uchwałą Nr [....]Prezydium Rady Narodowej w W., obowiązującym w dniu [...] maja 1990r., położona była na terenach przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną - wolnostojącą-jedno-dwukondygnacyjną.

W wypisie i wyrysie z ewidencji gruntów, sporządzonym wg stanu na dzień [...] czerwca 2012r., działka nr [...] opisana jest jako "Lasy i grunty leśne", jako jej właściciel ujawniony jest Skarb Państwa, a jako użytkownik – P. S.A. z siedzibą w W.

Zdaniem organu załączone przez P. S.A. do pisma z dnia [...] października 2012r., Nr [...] dokumenty stanowią dowód tego, że przedsiębiorstwo "Kolej W. z odnogami" ([...], Spółka Akcyjna) przeszło na własność Skarbu Państwa. Dokumenty te nie potwierdzają jednak tytułu prawnego P. do działki nr [...] w dniu [...] maja 1990r.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 z późn. zm.), państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości.

Organ odnosząc się do powołanego w odwołaniu art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm.) wskazał, że uwłaszczenie, dokonywane w oparciu o te przepisy, może dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego, na dzień wejścia w życie ww. ustawy tj. na dzień 27 października 2000r., własność ogólnonarodową (państwową). Wydanie przy tym decyzji komunalizacyjnej deklaratoryjnej w okresie późniejszym pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie uwłaszczenia, bowiem decyzja taka potwierdza jedynie stan prawny, który zaistniał w dniu 27 maja 1990r. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03 stwierdził, iż art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. nie dotyczy komunalizacji z mocy prawa, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. W tym stanie rzeczy postępowanie uwłaszczeniowe prowadzone w trybie ustawy o komercjalizacji nie może eliminować komunalizacji z mocy prawa, tym bardziej, że przesłanki postępowania uwłaszczeniowego określone w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. wskazują na brak, po stronie PP P., tytułu prawnego do uwłaszczanej nieruchomości.

Reasumując Komisja stwierdziła, że skoro PP P. nie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości opisanej w sentencji niniejszej decyzji, to nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990r.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodzić się należało ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącej, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a., jednakże wobec faktu, że w sprawie został zgromadzony cały materiał dowodowy, a tylko jego ocena nie znalazła odzwierciedlenia w uzasadnieniu skarżonej decyzji, brak jest podstaw do uchylenia skarżonej decyzji tylko z powodu wskazanego naruszenia.

Jednocześnie w ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w sprawie nie zachodziły przesłanki wyłączające komunalizację przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa.

P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2015r. Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013r. nr [...].

Skarżący wnosił o:

1. uchylenie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2015r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2013r.

2. zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący ww. decyzji zarzucał m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.), poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji, kiedy zarząd na przedmiotowej nieruchomości powstał na podstawie przepisu art. 7 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 1926r. nr 97 poz. 568, tekst jedn. Dz. U. z 1930 r. nr 89 poz. 705).

Skarżący wskazywał, że istotą rozpatrywanej sprawy komunalizacyjnej jest ustalenie i rozstrzygnięcie przez organ administracji orzekający w sprawie, czy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, czyli w dniu 27 maja 1990 r., nieruchomość stanowiła mienie ogólnonarodowe (państwowe) i należała do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej, czy też stanowiła mienie ogólnonarodowe należące do przedsiębiorstwa (pozostawała w jego zarządzie lub użytkowaniu) i z tego tytułu była wyłączona z komunalizacji.

W ocenie skarżącej spółki organ administracji orzekający w sprawie nie rozpatrzył w sposób prawidłowy zgromadzonego materiału dowodowego. Z analizy akt sprawy wynika, że ustalenia, które poczynił organ w przedmiotowej sprawie sprowadzające się do stwierdzenia, że sporna nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, o czym świadczą przedstawione w toku postępowania następujące dokumenty:

1. protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...] grudnia 1947r. wraz z załącznikiem Nr [...] do tego protokołu "Wykaz gruntów należących do [...] S.A. wg stanu na dzień [...] lutego 1945r. (kopie kart potwierdzonych przez Archiwum Akt Nowych za zgodność z dokumentami przechowywanymi w zespole akt Ministerstwo Finansów Sygn. [...]),

2. poświadczona za zgodność z oryginałem kopia Orzeczenia Ministra Kolei z dnia [...] stycznia 1956r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa "Kolei: W. z odnogami" [...], Spółka Akcyjna,

3. poświadczoną za zgodność z oryginałem kopia aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1925r. Rep [...],

3. kopia planu sytuacyjnego części Folwarku P., zajętego pod budowę Kolei Elektrycznej W.

Przedmiotowa nieruchomość objęta jest księgą wieczystą KW Nr [...] i stanowi własność Skarbu Państwa. Zgodnie z wpisem w ww. księdze wieczystej:

- przedmiotowy grunt pochodzi z księgi hipotecznej [...]. Na własność spółki [...] został nabyty ww. aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1925r. Rep. [...].

- na własność Skarbu Państwa został przejęty zarządzeniem Ministra Komunikacji z dnia [...] sierpnia 1946r. (Monitor Polski z 1946r. Nr [...]) o ogłoszeniu drugiego wykazu przedsiębiorstw komunikacyjnych, podlegających przejęciu na własność Państwa (załącznik do ww. zarządzenia - Wykaz Nr [...], poz. [...]).

Skarżący podnosił, że organ nie dokonał oceny wpływu ww. dokumentów na niniejsze postępowanie, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynika sprawy.

W ocenie P. SA, zgodnie z treścią zarządzenia Ministra Komunikacji z dnia [...] sierpnia 1946r. przedsiębiorstwo[...] Państwo przejęło na własność w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem oraz z wszelkimi prawami. Niedokładności w określeniu nazwy lub przedmiotu przedsiębiorstw wymienionych w wykazie nie mają znaczenia, jeżeli z całości ogłoszenia wynika, o jakie przedsiębiorstwo chodzi. Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] maja 1947r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw komunikacyjnych (Monitor Polski Nr [...] z dnia [...] października 1947r. poz. [...]) Minister Komunikacji orzekł o przejęciu na własność Państwa z dniem ogłoszenia ww. orzeczenia przedsiębiorstw wymienionych w załączniku do tego orzeczenia. Zgodnie z treścią ww. orzeczenia z dnia [...] maja 1947r. przedsiębiorstwa te umieszczone zostały w ww. wykazie Nr [...] Ministra Komunikacji z dnia [...] sierpnia 1946r. Przedsiębiorstwa wymienione w załączniku ulegają przejęciu na własność Państwa w całości wraz z ruchomym i nieruchomym majątkiem (załącznik do ww. orzeczenia Nr [...] z dnia [...] maja 1947r., poz. [...]). Następnie dnia [...] grudnia 1947r. został sporządzony protokół zdawczo - odbiorczy dotyczący przejęcia przedsiębiorstwa [...] na własność Państwa. Zgodnie z treścią tego protokołu: Zarządzeniem Ministra Komunikacji z dnia [...] marca 1945r. (Monitor Polski Nr [..] z dnia [...] kwietnia 1945r., poz. [...]) ustanowiony został nad tym przedsiębiorstwem przymusowy zarząd państwowy w osobie Ministerstwa Komunikacji. Jednakże faktyczny nadzór i zarząd nad tym przedsiębiorstwem sprawowały podległe Ministerstwu organy P. już od dnia [...] marca 1945r. Powyższy protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...] grudnia 1947r. został zatwierdzony orzeczeniem Ministra Kolei z dnia [...] stycznia 1956r. Orzeczeniem tym ustalono składniki majątkowe przedsiębiorstwa[...], a wyznaczoną do jego objęcia była D w W.

Zdaniem skarżącego z powyższego wynika, że przedmiotowa nieruchomość od 1945r. była zarządzana przez jednostki przedsiębiorstwa państwowego P., której następcą prawnym jest spółka P. S.A. w W.

Ustawą z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. z 1970r. Nr 9 poz. 76) a następnie ustawą z dnia 27 kwietnia 1989r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138) zostały określone zasady gospodarowania przez P. mieniem państwowym. Ustawodawca w art. 1 cyt. ustawy stwierdza, że przedsiębiorstwo P. jest utworzone w celu zarządzania i eksploatacji państwowych kolei użytku publicznego. Ponadto przepis art. 16 ust. 1, 2 i 3 przewidywał, że mienie P. stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a przepis art. 50 ust. 1 stwierdzał, że mienie oraz prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa P. działającego dotychczas na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach, stają się mieniem oraz prawami i zobowiązaniami P. działającego na podstawie niniejszej ustawy o przedsiębiorstwie państwowym P. Powyższe akty prawne już nie obowiązują - zostały zastąpione ustawą z dnia 6 lipca 1995 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" ( Dz.U. Nr 95 , poz. 474), a nastąpienie ustawą z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. nr 84, poz. 948 ze zm.), to jednak wywołały one skutki prawne, a ustawa z 1989 r. obowiązywała w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, a zatem regulowany nią stan prawny miał istotne znaczenie dla ustalenia charakteru uprawnień P. do mienia, którym gospodarowała. W takim stanie faktycznym i prawnym zarząd nad przedmiotowej nieruchomości powstał z mocy prawa przez fakt oddania tej nieruchomości do eksploatacji przez P.

P. SA podnosi, iż w niniejszej sprawie na termin "prawo zarządu" należy spojrzeć przez pryzmat przyjętych w okresie PRL, odnośnie własności państwowej, koncepcji prawnych i ich uwarunkowań ustrojowo-ideologicznych. Patrzenie na problematykę zarządu mieniem ogólnonarodowym z obecnej perspektywy prowadzi do zniekształcenia intencji ustawodawcy zamierzającego - po zmianie ustroju - dokonać procesów uwłaszczeniowych tak odnośnie do reaktywowanego samorządu terytorialnego, jak i państwowych osób pranych - gdyż w ramach tych procesów chodziło raczej o zmianę konstrukcji prawnej (odpowiadającym współczesnym założeniom ustrojowym ) niż o daleko idące przesunięcia majątkowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Przeprowadzając kontrolę sprawy w ramach wskazanych kryteriów uznać należało, że skarga podlegała oddaleniu.

W pierwszym rzędzie odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a., art.77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. należało wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1754/13 podkreślił, że: Kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem, musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, dawać przekonanie kontrolującemu o słuszności zaskarżonego aktu.

W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy jeżeli wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy podnieść, że materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kwestia tego, że skarżący nie podziela oceny prawnej dokonanej przez organ sama w sobie nie stanowi naruszenia dyspozycji art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2013r., Nr [...], stwierdził nabycie przez Gminę - Miasto P., z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990r., nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym[...] jako działka ewidencyjna nr[...].

Materialnoprawną podstawę decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2013r. stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...) mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do:

1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego,

2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego,

3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Przepis stanowi, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Podkreślić również należy, że decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy, o której wyżej mowa. Natomiast nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w dniu [...] maja 1990r. stanowiła własność ogólnonarodową - państwową i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, co wynika z karty inwentaryzacyjnej i przedłożonych dokumentów.

Organ prawidłowo ustalił, że działka nr [...] ujawniona jest w księdze wieczystej Nr [...], w której jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] kwietnia 1925r., rep. [...]. Kolejno, z pisma Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lipca 2012r., nr [...] wynika, że działka nr [...] w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego miasta B. uchwalonego uchwałą Nr[...], obowiązującym w dniu [...] maja 1990r., położona była na terenach przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną- wolnostojącą- jedno-dwukondygnacyjną. W wypisie i wyrysie z ewidencji gruntów, sporządzonym wg stanu na dzień [...] czerwca 2012r., działka nr [...] opisana jest jako "Lasy i grunty leśne", jako jej właściciel ujawniony jest Skarb Państwa, a jako użytkownik – P. S.A. z siedzibą w W.

Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy odniósł się do dowodów w postaci: protokołu zdawczo - odbiorczy z dnia [...] grudnia 1947r. wraz z załącznikiem Nr [...] do tego protokołu "Wykaz gruntów należących do E. S.A. wg stanu na dzień [...] lutego 1945r. (kopie kart potwierdzonych przez Archiwum Akt Nowych za zgodność z dokumentami przechowywanymi w zespole akt Ministerstwo Finansów Sygn. [...]), poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii orzeczenia Ministra Kolei z dnia [...] stycznia 1956r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa[...], Spółka Akcyjna, poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1925r. Rep [...], kopii planu sytuacyjnego części Folwarku P., zajętego pod budowę Kolei Elektrycznej W.

Organ wskazał bowiem, że załączone przez P. S.A. do pisma z dnia [...] października 2012r., Nr [...] ww. dokumenty stanowią dowód tego, że przedsiębiorstwo [...] Spółka Akcyjna przeszło na własność Skarbu Państwa. Dokumenty te nie potwierdzają jednak tytułu prawnego P. do działki nr [..] w dniu[...] maja 1990r.

Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 z późn. zm.), państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości.

Stosownie do art. 38 ust. 2 powołanej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogła być decyzja o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem organu administracji umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie natomiast z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać (np. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2240/98, LEX nr 47368; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05, LEX nr 194864). Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994 r. Nr 2, poz. 27).

Jak słusznie wskazał organ, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2015r., sygn. akt I OSK 1282/13 stwierdził, że: "Z przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w ówczesnym brzmieniu wynika, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Dlatego brak wykazania oddania w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste danej nieruchomości przed dniem 27 maja 1990 r. skutkuje przyjęciem zarządzania jej przez właściwy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego bez potrzeby wykazywania tej kwestii środkami dowodowymi. Bowiem to właśnie inny podmiot winien wykazać się służącym mu prawem dla usunięcia tego skutku występującego z mocy prawa. Zatem, jeżeli określone mienie ogólnonarodowe należało do innego podmiotu w sensie faktycznym, a nie prawnym, gdyż nie legitymował się on odpowiednim tytułem prawnym do użytkowanego mienia, to podlegało komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. W dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej (27 maja 1990 r.) obowiązywała ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe", która w rozdziale 6 szczegółowo regulowała kwestie dotyczące mienia P., stanowiąc w art. 16 m.in., że mienie P. jest wydzieloną częścią mienia ogólnonarodowego (ust. 1), a mieniem tym są środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte przez P. w toku jego dalszej działalności (ust. 2), zaś przedsiębiorstwo wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych (ust. 4). Należy jednak zauważyć, że zapisy te nie mogą dowodzić prawa zarządu, użytkowania, czy innego prawa do spornej nieruchomości, bowiem jej przepisy nie wskazywały, że do konkretnego mienia będącego w dyspozycji P. przysługują temu przedsiębiorstwu uprawnienia prawnie wyodrębniające go z mienia ogólnonarodowego. Przekazane mienie służyło tylko do określonej działalności, którym P. dysponowały i go używały (...) jedynie istniejący po stronie P. tytuł prawny świadczyłby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego względu nie podlegałaby komunalizacji z mocy prawa (...) rozważania na tle kolejnych uregulowań dotyczących P. nie mogą mieć znaczenia prawnego, o ile P. nie wykaże negatywnej przesłanki do komunalizacji nieruchomości. Przesłanką taką może być wyłącznie tytuł prawnorzeczowy, przysługujący przedsiębiorstwu P. do przedmiotowej nieruchomości. Wskazać się godzi, że dysponowanie czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na stwierdzenie, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy. Pojęcie "należy do" odwołuje się bowiem bezsprzecznie do aspektu prawnorzeczowego".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela ten pogląd i uznaje za własny.

Organ prawidłowo zatem przyjął, że w dniu [...] maja 1990 r. P. S.A. z siedzibą w W. nie legitymowały się tytułem prawnym do spornej nieruchomości (czego nie kwestionuje również skarżący), w konsekwencji w tej dacie należała ona do właściwej rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i z tego względu podlegała komunalizacji z mocy prawa. W ukształtowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono m.in. pogląd, że przepisy ustawy o przedsiębiorstwie państwowym P., jako aktu o charakterze ogólnym (abstrakcyjnym), nie regulowały stanu prawnego konkretnych nieruchomości, ale mogły stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia. Z kolei akty kreujące status prawny przedsiębiorstwa P. oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mają charakter ogólnych aktów normatywnych i również nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego (por. wyroki z dnia: z 1.09.2006r., sygn. akt I OSK 1947/06, 15.10.2007r., sygn. akt I OSK 1456/06, z 20.02.2008r., sygn. akt I OSK 187/07, 18.04.2013r., sygn. akt I OSK 1941/11, 8.05.2014r., sygn. akt I OSK 2504/12, 22.10.2014r" sygn. akt I OSK 592/13).

Organ odnosząc się do powołanego przez skarżącego art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm.) prawidłowo przyjął, że uwłaszczenie, dokonywane w oparciu o te przepisy, może dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego, na dzień wejścia w życie ww. ustawy, własność ogólnonarodową (państwową). Wydanie przy tym decyzji komunalizacyjnej deklaratoryjnej w okresie późniejszym pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie uwłaszczenia, bowiem decyzja taka potwierdza jedynie stan prawny, który zaistniał w dniu 27 maja 1990r.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.