Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1296/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne: Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, 75, 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1, art. 113 par 1, art. 145 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia del. WSA Małgorzata Miron Protokolant starszy asystent sędziego Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. T. E. P. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 89/12 w sprawie ze skargi I. T. E. P. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. B. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia z urzędu postępowania w spawie stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. P. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. B. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie podjęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców zawiesił z urzędu, na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2001 r. stwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego przez skarżącą. Jako podstawę zawieszenia postępowania organ wskazał konieczność rozstrzygnięcia w odrębnej sprawie zagadnienia wstępnego, czy ojciec skarżącej utracił obywatelstwo polskie. Postanowienie to zaskarżyła S. R., matka skarżącej. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2007 r. o zawieszeniu postępowania nieważnościowego w sprawie skarżącej.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, który przejął w tym zakresie kompetencje Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców na podstawie art. 20 ustawy z dnia 24 maja 2007r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 120, poz. 818), postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania, ponieważ zagadnienie wstępne dotyczące ustalenia, czy A. P., ojciec skarżącej utracił obywatelstwo polskie zostało rozstrzygnięte.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] września 2011 r. o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2001 r. stwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego przez skarżącą. W uzasadnieniu organ wskazał, że zagadnienie wstępne stanowiące podstawę zawieszenia zostało prawomocnie rozstrzygnięte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę, stwierdził, że podstawę zawieszenia postępowania w tej sprawie stanowiła konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, czy ojciec skarżącej utracił obywatelstwo polskie. Przyczyna uzasadniająca zawieszenie ustępuje w chwili, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd uzyskuje charakter trwały. W tej sprawie zagadnienie wstępne zostało prawomocnie rozstrzygnięte. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. II OSK 1175/10 oddalił skargę kasacyjną ojca skarżącej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia

2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1578/09 oddalającego skargą na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2000 r. stwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego przez A. P. W uzasadnieniu NSA wskazał, że "Ponieważ A. P. uzyskał obywatelstwo kanadyjskie w 1971 r., przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa polskiego na kanadyjskie, to obywatelstwo polskie utracił w dniu [...] lutego 1976 r. — z dniem wydania przez Kierownika Wydziału Konsularnego Ambasady PRL w Ottawie decyzji o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na kanadyjskie - tzn. z chwilą spełnienia drugiej przesłanki art. 13 ustawy o obywatelstwie polskim". W następstwie tego wyroku Wojewoda Mazowiecki, ponowienie rozpatrując wniosek ojca skarżącej, decyzją z dnia [...] września 2011 r. odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez A.P. Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się ostateczna. W ocenie Sądu pierwszej instancji w tym stanie rzeczy Minister prawidłowo stwierdził, że zagadnienie wstępne zostało prawomocnie rozstrzygnięte, co obligowało go na podstawie art. 97 § 2 K.p.a. do podjęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2001 r. stwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego przez skarżącą. Kwestia nieposiadania obywatelstwa polskiego przez A. P. w dacie urodzenia się skarżącej nie budzi już żadnych wątpliwości, a tym samym ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie tego postępowania, wskazana w ostatecznym postanowieniu zawieszającym.

W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1, art. 113 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." oraz art. 7, 75 i 77 K.p.a. Skarżąca podniosła, że okoliczność utraty przez jej ojca obywatelstwa polskiego nie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącą. Nie zachodzą podstawy do wszczęcia postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2001 r. stwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego przez skarżącą. Nie sposób podzielić stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że rozstrzygniecie przez Naczelny Sąd Administracyjny kwestii posiadania obywatelstwa polskiego przez ojca skarżącej powodowało ustąpienie przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania. Postępowanie dowodowe w tej sprawie przeprowadzone zostało przez organy administracji w sprzeczności z art. 7, 75 i 77 K.p.a. Zaniechano wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, co skutkowało, najpierw błędnym wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2001 r., a obecnie podjęciem z urzędu zawieszonego postępowania w tej sprawie. Skarżąca nigdy nie zrzekała się obywatelstwa polskiego. Jedyną przyczyną utraty obywatelstwa polskiego jest jego zrzeczenie się na własny wniosek, po uzyskaniu zezwolenia Prezydenta RP, co w przypadku małoletniej nie nastąpiło. Samo podjęcie z urzędu postępowania w tej sprawie stanowi swego rodzaju represję wobec obywatelki polskiej.

Przytaczając takie podstawy kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd może odnieść się do tych zarzutów, które przytoczone są w podstawach kasacyjnych jako zarzuty naruszenia wskazanych przepisów prawnych. W petitum skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 3 ust. 1, art. 113 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uzupełniono te zarzuty o naruszenie art. 7, 75 i 77 K.p.a. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w istocie sprowadzają się do ogólnikowych twierdzeń, że postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2001 r. stwierdzającej posiadanie przez skarżącą obywatelstwa polskiego w ogóle nie powinno się toczyć. Skarżąca uzasadnia to stanowisko tym, że okoliczność utraty obywatelstwa polskiego przez ojca skarżącej nie ma żadnego znaczenie dla kwestii posiadania przez nią obywatelstwa polskiego. Tym samym Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że rozstrzygniecie kwestii posiadania obywatelstwa polskiego przez ojca skarżącej powodowało ustąpienie przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji potwierdzającej posiadanie przez skarżącą obywatelstwa polskiego. Tak sformułowane podstawy skargi kasacyjnej są całkowicie chybione i nie znajdują żadnego uzasadnienia.

Przede wszystkim należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie podjęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji potwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego przez skarżącą. W ramach tego postępowania Sąd pierwszej instancji dokonywał oceny postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania, nie oceniał natomiast tego, czy prawidłowo zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2001 r. stwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego przez skarżącą. Tymczasem zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie tylko do tego, że wydanie kwestionowanej decyzji z dnia [...] lutego 2001 r. nie nastąpiło z naruszeniem prawa. Zarzuty te będą badane w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2001 r., nie mają natomiast znaczenia dla oceny, czy ustała przyczyna zawieszenia postępowania w tej sprawie i należało to postępowanie podjąć. W konsekwencji chybione są zarzuty naruszenie art. 3 ust. 1, art. 113 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 7, 75 i 77 K.p.a., które skarżąca wiąże z nieprawidłowym wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności i niewłaściwym przeprowadzeniem postępowania dowodowego, w szczególności z nie przesłuchaniem skarżącej oraz ojca skarżącej na okoliczność, tego co stanowiło przyczynę utraty przez nich obywatelstwa polskiego. Skarżąca nie kwestionuje w ogóle tego, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte, a jedynie to, że zagadnienie to nie miało żadnego znaczenia w sprawie dotyczącej potwierdzenia posiadania przez nią obywatelstwa polskiego. W konsekwencji skarżąca nie wskazała podstaw kasacyjnych, z którymi można wiązać zarzuty, że oddalenie przez Sąd pierwszej instancji skargi na postanowienie w przedmiocie podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania prowadzi do naruszenia przepisów prawa. Zarzut ten w istocie opiera się jedynie na twierdzeniach, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał właściwej oceny sprawy, albowiem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2001 r. w ogóle nie powinno się toczyć. W tej sytuacji nie można przyjąć, że w podstawach kasacyjnych skutecznie zakwestionowano prawidłowość zaskarżonego wyroku. Skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych przepisów, które miały lub mogły mieć zastosowanie w sprawie podjęcia przez organ administracji z urzędu zawieszonego postępowania i zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji.

Mając powyższe względy na uwadze, należy uznać, że podnoszone w skardze kasacyjne zarzuty nie dają podstaw do podważenia zaskarżonego wyroku.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.