Postanowienie NSA, sygn. akt III OSK 2886/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2974/23 w sprawie ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 września 2023 r., nr DI-420/223/2020/iz w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2974/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie, sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 września 2023 r., nr DI-420/223/2020/iz w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej: oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, skarżąca [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżając go w całości i wnosząc, m.in. na podstawie art 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości, albowiem wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrządzi skarżącej znaczą szkodę, która uniemożliwi dalsze funkcjonowanie skarżącej. Brak wstrzymania wykonalności przedmiotowej decyzji całkowicie uniemożliwi obronę swoich praw przez Spółkę. Konieczność zapłaty tak wysokich kar pieniężnych spowoduje niezwłoczną konieczność ogłoszenia upadłości Spółki, albowiem nie posiada ona takich środków do jednorazowej zapłaty kar w łącznej wysokości niemal [...] min złotych – Spółka w 2023 roku otrzymała łącznie [...] decyzje Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie utrzymania w mocy oraz wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (pozostałe kary opiewają na kwoty [...] zł). Postępowanie egzekucyjne w tym zakresie i w tym momencie skutkować będzie tak naprawdę koniecznością zakończenia działalności Spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935: dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka, określona jako możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest to wyjątek od zasady, zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Działanie sądu na wniosek powoduje, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzależnione od uzyskania dostatecznej wiedzy o okolicznościach uzasadniających taką konieczność. Uzasadnienie wniosku powinno wskazywać takie okoliczności, które pozwolą na uznanie przez Sąd, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt I OZ 333/24, Legalis).

Dalej, Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj., gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III FZ 234/24, Legalis). Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarcza przy tym samo powołanie się na treść obowiązujących przepisów, a uzasadnienie wniosku powinno wskazywać konkretne okoliczności rozpoznawanej sprawy świadczące o spełnieniu przesłanek przyznania ochrony tymczasowej (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt I OZ 204/24, Legalis; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 481/24, Legalis).

Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Na uznanie, że szkoda ma charakter znaczny, wpływa też sytuacja finansowa skarżącego.

Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

W okolicznościach niniejszej sprawy postanowieniem z dnia 28 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że Spółka w istocie nie przedstawiła jakichkolwiek, konkretnych argumentów za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazała zaistnienia w sprawie przesłanek wstrzymania wykonania wskazanej decyzji w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca we wniosku powinna przedstawić na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane lub twierdzenia, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Spółka powinna co najmniej uprawdopodobnić w sposób rzetelny i jasny istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2024 r. sygn. III OZ 645/23, CBOSA). Dalej, Spółka, mimo że wskazuje we wniosku, iż nie wstrzymanie decyzji może doprowadzić do zakończenia jej działalności i że nie jest w stanie uiścić nałożonej na nią kary , to jednak nie uprawdopodabnia w żaden sposób powyższego. Nie przedstawiono bowiem żadnych dokumentów, które wskazywałyby np. na kondycję finansową Spółki. Postanowienie jest prawomocne.

Wskazując na powyższe, stwierdzić należało, że również rozpoznawany wniosek złożony wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zasługuje na uwzględnienie, tym samym należało odmówić wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Skarżąca Spółka, poza ogólnymi twierdzeniami wskazującymi, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby uniemożliwieniem obrony swoich praw przez Spółkę, zaś obowiązek zapłaty wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej spowoduje konieczność ogłoszenia upadłości Spółki z uwagi na brak środków pieniężnych, nie wskazała na żadne konkretne okoliczności uprawdopodobniające ten stan rzeczy. Podobnie, jak na wcześniejszym etapie postępowania, skarżąca kasacyjnie ograniczyła się do ogólnikowego stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawi Spółkę płynności finansowej, bez wykazania jaka jest obecnie jej sytuacja majątkowa. Spółka nie wykazała również że nie może pozyskać innych, zewnętrznych źródeł finansowania dla podtrzymania dalszej działalności.

Wskazując na powyższe, stwierdzić należało, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawny brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza w tym momencie o prawidłowości stanowiska organu oraz Sądu pierwszej instancji, lecz zwraca uwagę, że skarżąca Spółka nie przedstawiła w rozpoznawanym wniosku takiej argumentacji, która przekonałaby Sąd, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Innymi słowy, uzasadnienie wniosku nie zawiera spójnej argumentacji, popartej faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu.

Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.