Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 64/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art.1 par.1-2
journal: Dz.U. 2024 poz 1267
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
article: art.1, art.3 par.2 pkt 8, art.119 pkt 4, art.149 par.1 pkt 1 i 3, art.149 par.1a i par.1b, art.200
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art.1 ust.1, art.4 ust.1, art.5, art.6, art.13, art.14 ust.1, art.16 ust.1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi F. S. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w O. w udostępnieniu informacji publicznej 1) zobowiązuje Komendanta Miejskiego Policji w O. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] - w terminie 14 dni; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Komendanta Miejskiego Policji w O. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 26 kwietnia 2024 r. (wysłanym w formie mejlowej) F. S. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący), w związku z zawiadomieniem osoby składającej zawiadomienie o wykroczeniu z art. 97 Kodeksu wykroczeń, o zastosowaniu pouczenia wobec sprawcy wykroczenia, wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w O. (dalej jako: Komendant lub organ) na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie informacji w następującym zakresie: 1. Czy zastosowanie pouczenia odbyło się osobiście, w obecności sprawcy, czy w formie listu, rozmowy telefonicznej, lub innej ? (jakiej ?); 2. Czy w związku z ww. wykroczeniem, sprawca stawił się osobiście w jednostce Policji ?; 3. Udostępnienie notatek urzędowych i służbowych, a także protokołów z przesłuchań świadków, które znajdują się w aktach ww. sprawy, w formie skanu lub elektronicznej kopii. Wnioskodawca podał, że wnosi o udostępnienie informacji za pośrednictwem poczty elektronicznej na podany adres.

W odpowiedzi na wniosek, pismem z 16 maja 2024 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w O. wyjaśnił, że zawiadamiającego o wykroczeniu informuje się tylko w przypadku jeśli przeprowadzone czynności wyjaśniające nie dostarczyły podstaw do skierowania wniosku o ukaranie do Sądu. Podano, że wnioskodawca został poinformowany o tym pisemnie. Podniesiono ponadto, że prawo zaznajomienia się z materiałem dowodowym uzyskanym w toku czynności wyjaśniających oraz sporządzania odpisów i kopii na koniec prowadzonego postępowania ma pokrzywdzony oraz osoba, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie. Zatem wnioskodawcy takie prawo nie przysługuje.

Wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie:

- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;

- art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepisy te stanowią podstawę prawa do uzyskiwania informacji oraz dostępu do dokumentów poprzez brak zastosowania, polegający na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;

- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez niezrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że informacja o działaniach podjętych przez Policję wobec sprawcy wykroczenia jest informacją o sprawach publicznych, ponieważ dotyczy realizacji ustawowych obowiązków przez organ, a wszelkie naruszenia prawa w tym zakresie godzą w dobro ogółu. Wskazano, że wnioskodawca, jako osoba nieuczestnicząca ani niebędąca stroną w postępowaniu w sprawie o wykroczenie, nie posiada uprawnień pokrzywdzonego w zakresie dostępu do akt sprawy, który określany jest przez Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, co nie wyklucza możliwości wnioskowania o udostępnienie informacji znajdującej się w aktach sprawy w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem w ocenie skarżącego stanowisko organu ma charakter arbitralny i nieuzasadniony. Skarżący wskazał, że pomimo upływu ustawowego terminu 14 dni objęta wnioskiem informacja nie została udzielona, ani też nie została wydana decyzja o odmowie jej udostępnienia. Organ dopuścił się zatem bezczynności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniesiono, że skarżący wnosi o udostępnienie wykazu dokumentów z akt postępowania w sprawach o wykroczenie, co w ocenie organu nie wchodzi w zakres informacji publicznej, a tym samym brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji, gdyż jej wydanie obarczone byłoby nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że przepisy kodeksu postępowania karnego, które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie trwającego postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazano, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie informacji, a organ nie pozostaje w bezczynności wobec wniosku skarżącego, gdyż pismem z 16 maja 2024 r. udzielono odpowiedzi na wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Kontrola sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

W ocenie Sądu wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Podnieść należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09, dostępny w CBOSA). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.

W przedmiotowej sprawie skarga dotyczy bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej. Wskazać zatem należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ww. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.). Ustawa ta - stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej - reguluje zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna w rozumieniu tej ustawy podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Natomiast w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14, dostępny w CBOSA). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 września 2015 r. (sygn. akt I OSK 2093/14, dostępny w CBOSA), nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej w u.d.i.p., ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej. Zatem walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań. Jest to zatem każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Charakter publiczny należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji (por. wyrok WSA w Lublinie z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Lu 163/17, dostępny w CBOSA).

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w świetle art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm.) nie ulega wątpliwości, że Policja jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne w zakresie m.in. ochrony życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych, wykrywania przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Jest zatem podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Natomiast kwestią sporną jest kwalifikacja żądanej informacji jako informacji publicznej. Zdaniem organu żądane informacje takiego charakteru nie mają, gdyż akta postępowania nie stanowią informacji publicznej. Ponadto w ocenie organu przepisy kodeksu postępowania karnego w sposób pełny regulują kwestię dostępu do akt i wyłączają w tym zakresie możliwość zastosowania przepisów u.d.i.p.

Należy zatem wyjaśnić, że rzeczywiście w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, wyrażony w uzasadnieniu do uchwały NSA z 9 grudnia 2013 r. (sygn. I OPS 7/13), że akta spraw, w tym akta postępowania przygotowawczego, są jako całość zbiorem różnorodnych materiałów usystematyzowanym przez organ, który nadał temu zbiorowi określony kształt i który się nim posługuje w prowadzonym postępowaniu. Zatem żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, także akt zakończonego postępowania przygotowawczego, nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. W orzecznictwie podkreśla się także, że zaaprobowanie odmiennego poglądu w praktyce powodowałoby niemożność prawidłowego załatwienia wniosku o udostępnienie akt w sposób wymagany przez ustawę. Różnorodność informacji zawartych w aktach wymagałyby bowiem każdorazowo od podmiotu dysponującego aktami ich szczegółowej analizy, a następnie "wyodrębnienia" tych z nich, które mają charakter publiczny od tych które takiego charakteru nie mają, przy czym chodzi o "wyodrębnienie" informacji, a nie ich nośników czyli dokumentów. Informacje niemające charakteru publicznych jako niepodpadające pod tryb objęty ustawą wymagałyby odmowy udostępnienia w formie pisma. Te publiczne z kolei, w zależności od ich rodzaju, wymagałyby bądź udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej, bądź wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia w przypadkach określonych w art. 5 u.d.i.p., a najczęściej obu tych form działania. Uznanie, że w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej można wnioskować o dostęp do całości akt, czy o sporządzenie kopii wszystkich dokumentów zawartych w aktach, czy tylko kopii dokumentów z akt "zawierających" informację publiczną bez sprecyzowania o jaką informację w istocie chodzi (poza wskazaniem że publiczną) każdorazowo nakładałoby na organ konieczność nie tylko analizy całości akt, ale również konieczność jednoczesnego podjęcia wielu różnych rozstrzygnięć dostosowanych odpowiednio do poszczególnych informacji, co nie wydaje się ani prawidłowe, ani też z praktycznego punktu widzenia możliwe. Przedmiotem regulacji ustawy jest informacja publiczna pojmowana jako pewna wiedza, wiadomość, fakt, rzeczywistość. Zatem wniosek złożony w trybie tej ustawy musi wskazywać o jaką informację tak naprawdę chodzi i co ma być jej przedmiotem (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 5 marca 2013 r., sygn. I OSK 2289/12).

Należy jednak zauważyć, że w niniejszej sprawie skarżący wniósł nie o dostęp do akt postępowania wykroczeniowego jako całości, lecz o udostępnienie dokumentów znajdujących się w tych aktach, wyraźnie określonych we wniosku. Czym innym jest zaś dostęp do akt postępowania o wykroczenie lub ich części jako zbioru dokumentów, a czym innym udostępnienie konkretnej informacji publicznej, nawet jeżeli znajduje się ona w zbiorze takich dokumentów (por. wyroki NSA: z 25 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1188/21, z 21 lutego 2018 r.; sygn. akt: I OSK 2078/16; z 26 czerwca 2019 r.; sygn. akt I OSK 3656/18 oraz z 23 września 2022 r.; sygn. akt III OSK 1975/21). Zauważyć bowiem należy, że art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego stanowi, że jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej. Przy czym stosownie do art. 156 § 5b k.p.k., przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego. Oznacza to, że przepisy Kodeksu postępowania karnego, regulujące kwestie dostępu do akt w trakcie postępowania sądowego oraz postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie uregulowania u.d.i.p., ale jedynie w przypadku wniosku o udostępnienie określonego zbioru różnorodnych materiałów i dokumentów, które tworzą akta sprawy, a nie w przypadku wniosku o dostęp do zawartej w tym zbiorze informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu (wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3656/18).

Ponadto należy wskazać, że art. 38 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia zawiera odesłanie do przepisów art. 156 § 1-5 i 6 Kodeksu postępowania karnego, które stosuje się odpowiednio, ale nie do art. 156 § 5b Kodeksu postępowania karnego. Z przedmiotowej sprawy wykroczeniowej wynika, że została ona zakończona. Zatem w przedmiotowej sprawie w ogóle nie ma zastosowania przepis art. 156 § 5b Kodeksu postępowania karnego, umożliwiający dostęp do akt sprawy w innym trybie niż przepisy u.d.i.p.

Należy także zauważyć, że oprócz żądania konkretnych dokumentów z akt sprawy postępowania wykroczeniowego, wniosek skarżącego dotyczył również informacji o czynnościach podjętych przez Policję w związku z wykonaniem nałożonego środka w postaci pouczenia. W ocenie Sądu tego rodzaju informacja ma charakter informacji publicznej. Czynności te niewątpliwie były podejmowane w ramach czynności służbowych policjantów, zaś informacją publiczną jest informacja o sposobie działania organu w ramach wykonywania zadań publicznych.

W związku z tym wniosek złożony przez skarżącego jest wnioskiem o dostęp do informacji publicznej i winien być załatwiony w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Zgodnie zaś z przepisami u.d.i.p., organ winien albo udzielić informacji publicznej w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p., albo odmówić jej udostępnienia w trybie decyzji administracyjnej, o czym stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. lub też umorzyć postępowanie (w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).

Powyższe okoliczności prowadzą do konkluzji, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie został rozpoznany zgodnie z procedurą określoną przepisami u.d.i.p. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., uznając że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z 26 kwietnia 2024 r. w terminie 14 dni (pkt 1 wyroku), którego bieg – stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a. – liczy się od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Natomiast Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 149 § 1b p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Przede wszystkim należy podnieść, że art. 149 § 1b p.p.s.a. przewiduje uprawnienie dla sądu, nie zaś obowiązek, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę wyrazem "może". Ponadto powołany przepis wprowadza wyjątek od zakazu orzekania przez sąd administracyjny co do istoty sprawy i sąd może skorzystać z tego uprawnienia tylko wówczas, gdy pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Wskazać zaś należy, że uprawnienie do uzyskania informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego. Z mocy bowiem art. 5 u.d.i.p. podlega ono ograniczeniu z przyczyn wskazanych w tym przepisie. Zatem samo stwierdzenie, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana informacja ma charakter informacji publicznej nie uprawnia jeszcze do wydania orzeczenia stwierdzającego istnienie obowiązku jej udzielenia skarżącemu.

Stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny w CBOSA). W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzone w niniejszej sprawie nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Za taką oceną przemawia między innymi fakt, że organ pozostawał w mylnym przekonaniu, że nie ma podstaw do procesowego rozpoznania przedmiotowego wniosku.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od wniesionej skargi, orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a.