Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2440/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 709 par 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 284 par 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1950
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - t.j.
article: art. 79 ust. 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: par 21 ust. 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2017 poz 2355
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla  tablic rejestracyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 6 grudnia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "(...)" z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z (...)" lipca 2021 r. nr (...)" w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta (...)" z dnia (...)" maja 2021 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego (...)" z siedzibą w W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO") po rozpatrzeniu odwołania E. w [...] ( dalej "Strona", "Skarżący") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej "Prezydent") z [...] maja 2021 r. o odmowie wyrejestrowania samochodu osobowego marki Peugeot 407.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z 20 kwietnia 2021 r. E. S.A. zwrócił się do Prezydenta o wyrejestrowanie pojazdu marki Peugeot 407.

Do wniosku Strona załączyła:

- kopię postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia [...] lutego 2011 r. o sygn. akt [...] ,

- oświadczenie o utracie pojazdu Peugeot 407 nr rej. [...] w wyniku przewłaszczenia,

Decyzją z dnia [...] maja 2021 Prezydent działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., w zw. z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. Z 2021 r., poz. 450 ze zm.- dalej p.r.d.) oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.) odmówił wyrejestrowania ww. pojazdu. Prezydent wskazał, że zgodnie z postanowieniem Komendy Rejonowej Policji [...] z dnia [...] lutego 2011 r., zatwierdzonym przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...], umorzono śledztwo, uzasadniając to brakiem znamion czynu zabronionego z art. 284 § 2 k.k.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżący podnosił, że co prawda nie doszło do popełnienia przestępstwa przewłaszczenia, lecz pojazd nadal nie wrócił do właściciela. To zaś powinno być traktowane na równi z kradzieżą w myśl art. 79 p.r.d. SKO, po analizie dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem, wskazało, że w sprawie nie doszło do kradzieży, tj. bezprawnego zaboru mienia, gdyż przedmiotowy pojazd był przedmiotem umowy leasingu. W sprawie niniejszej nie doszło także do przywłaszczenia mienia, skoro umorzono śledztwo, uzasadniając to brakiem znamion czynu zabronionego z art. 284 § 2 k.k.

Zdaniem SKO w takim stanie rzeczy organ nie jest związany treścią złożonego oświadczenia o kradzieży. Skoro bowiem nie jest możliwe potwierdzenie kradzieży oświadczenie to nie odpowiada rzeczywistości i jako takie nie może stanowić podstawy wyrejestrowania.

SKO stwierdziło, że bez względu na argumenty odwołania, wydane w sprawie rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, co skutkować musiało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 79 ust 1 pkt 2 p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy - tj. przyjęcie, że oświadczenie Skarżącego o kradzieży pojazdu złożone pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania nie obejmuje wszystkich przypadków utraty fizycznego władztwa nad pojazdem

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały omówione.

W szczególności Skarżący wskazał, że do spełnienia przesłanek wyrejestrowania pojazdu konieczne wykazanie jego utraty wbrew woli Skarżącego jako leasingodawcy. |

Skarżący zwrócił uwagę, że sam przepis art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. nie posługuje się tu pojęciem kradzieży w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. Zgodnie z powyższym przepisem - ani wnioskodawca ani też organ administracyjny nie jest uprawniony do stwierdzania, czy dany czyn wypełnia znamiona przestępstwa kradzieży czy też nie. Oznacza to, że dla wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. winno wystarczyć organowi oświadczenie o tym, że ukradziono pojazd. Organ wdając się w ocenę czy czyn określony przez wnioskodawcę wypełnia znamiona kradzieży z przepisów prawa karnego czyni to bez podstawy prawnej.

Skarżący wyjaśnił, że umowa leasingu została zawarta na określony czas. Nie doszło do wykupu przedmiotu leasingu, zatem zgodnie z treścią umowy pojazd winien być zwrócony. Nadto doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy, co również pozbawiło leasingobiorcę prawa do korzystania z przedmiotu leasingu. Co prawda nie doszło do popełnienia przestępstwa przywłaszczenia, lecz pojazd nadal nie wrócił do właściciela. To zaś powinno być traktowane na równi z kradzieżą w myśl art. 79 p.r.d.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżone decyzje naruszają prawo.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie Skarżący złożył wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, do którego dołączył kopię postanowienia o umorzeniu śledztwa oraz oświadczenie o utracie pojazdu Peugeot 407 w wyniku przewłaszczenia.

Jak wynika z postanowienia z dnia [...] lutego 2011 r. Komendy Rejonowej Policji [...], zatwierdzonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] umorzono śledztwo, uzasadniając to brakiem znamion czynu zabronionego z art. 284 § 2 k.k. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że wypowiedziana umowa leasingu na m.in. sporny pojazd Peugeot 407 posiada wadę prawną skutkującą jej nieważnością bowiem leasingobiorca nie otrzymał, wbrew treści art. 709 § 2 k.c., dodatkowego terminu do zapłacenia zaległości w stosunku do samochodów będących przedmiotem leasingu. W tej sytuacji leasingodawca nie miał podstaw prawnych do zastosowania sankcji w postaci wypowiedzenia umów leasingu.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d., pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 z dnia 11 grudnia 2017 r., w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, do którego dołącza w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. - dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ.

Na gruncie tak brzmiących przepisów organy obu instancji wyraziły stanowisko, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przedłożonych przez Skarżącego dokumentów, nie wynika, aby doszło do kradzieży lub przywłaszczenia przedmiotowego pojazdu, co tym samym wyklucza możliwość jego wyrejestrowania na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. Należy też zaznaczyć, że organy nie kwestionowały kompletności złożonego wniosku o wyrejestrowanie.

Zdaniem Sądu w takich, jak opisane wyżej okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, organy dokonały błędnej wykładni prawa materialnego, a to art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d., co trafnie zarzucono w skardze.

Po pierwsze w dotychczasowym orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. należy wykładać przyjmując, że właściciel pojazdu, który został pozbawiony w sposób bezprawny władztwa nad nim, nie może być pozbawiony możliwości jego wyrejestrowania. Z kolei dopuszczenie się przywłaszczenia winno być - co do zasady - traktowane na gruncie art. 79 ust. 1 p.r.d. na równi z kradzieżą (więcej w tej kwestii - WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 50/19).

Po drugie, w rozpoznawanej sprawie trzeba mieć również na uwadze, że przepis art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. wymaga jedynie złożenia przez wnioskodawcę stosownego oświadczenia pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania o kradzieży pojazdu, a więc ustawodawca nie wprowadził wymogu przedstawienia dowodu potwierdzającego popełnienie czynu zabronionego. Sąd podziela zatem pogląd prezentowany w orzecznictwie, że w świetle treści omawianego przepisu, dla uwzględnienia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu w związku z jego kradzieżą wystarczy, aby właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1513/16), o ile oczywiście inne dowody rzeczywiście nie podważają prawdziwości tego oświadczenia.

W niniejszej sprawie Skarżący złożył takie oświadczenie lecz uznano, że skoro nie doszło do popełnienia czynu zabronionego bowiem umorzono śledztwo, zatem nie było podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o wyrejestrowanie spornego pojazdu.

Jednocześnie Sąd zauważa, że w takiej sytuacji, jak w niniejszej sprawie, organy nie podjęły też żadnych czynności w celu zweryfikowania prawdziwości tego oświadczenia z punktu widzenia art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. w kontekście okoliczności o charakterze cywilnoprawnym, o których mowa w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu śledztwa. Jak już wyżej wspomniano w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu śledztwa wyrażono pogląd, że leasingodawca nie miał podstaw prawnych do zastosowania sankcji w postaci wypowiedzenia umów leasingu. Pogląd ten nie został w żaden sposób zbadany w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Skarżący zaś w skardze podnosi, że nie doszło do wykupu przedmiotu leasingu a także nie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy leasingu, zaś Skarżący został pozbawiony prawa do korzystania z przedmiotu leasingu bowiem pojazd nadal nie wrócił do właściciela.

W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że konieczność dokonania ponownej oceny tych okoliczności faktycznych sprawy w kontekście normy prawnej zawartej w art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. z uwzględnieniem przedstawionej przez Sąd wykładni, stanowi przesłankę do uchylenia wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji.

Ponadto, jeżeli w toku postępowania organ dostrzegł, że uwzględnienie żądania strony byłoby możliwe, lecz na innej podstawie prawnej, to zobowiązany jest w trybie art. 9 k.p.a. poinformować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania

Jak trafnie uznał Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 stycznia 2021 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1674/20: " Przywłaszczenie pojazdu może w zależności od okoliczności sprawy uzasadniać wyrejestrowanie pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d., bądź w przypadku, gdy brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa - na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. Względnie łatwe jest przesądzenie, czy w danym przypadku doszło do utraty posiadania przez właściciela pojazdu oraz czy ma ona charakter zupełny. Znacznie trudniejsze jest ocenienie, czy zmiana ta charakteryzuje się trwałością. Ocena w tym względzie zazwyczaj musi odnosić się do konkretnych uwarunkowań danej sprawy, które sprawiają, że z dostatecznie wysokim prawdopodobieństwem należy uznawać, iż stan utraty posiadania pojazdu przez właściciela z racji tego, gdzie nastąpił, kiedy miał miejsce i jakie zdarzenia go wywołały nie ulegnie w przyszłości zmianie."

Zdaniem Sądu, zarówno Prezydent, jak i SKO uchylili się od dokonania rzetelnej i kompleksowej analizy materiału dowodowego, pomijając, że stan faktyczny powinien zostać w tej sprawie ustalony w oparciu o wszystkie okoliczności, w tym te o których mowa w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu śledztwa.

Ponownie rozpoznając sprawę organy winny ocenić materiał dowodowy zabrany w sprawie pod kątem przedstawionej przez Sąd oceny faktycznej i prawnej stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Z tych wszystkich przyczyn, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił obie decyzje.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a.