Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 424/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2024 r. nr WOP.7721.61.2024.ASN w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku na rzecz skarżącej A. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: PWINB, organ odwoławczy) decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r., nr WOP.7721.61.2024.ASN, uchylił pkt 1 decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Łomży (dalej: PINB, organ I instancji) z dnia 21 maja 2024 r., nr PINB.5144.2.12.2023, nakazującej Ł. S M. w Ł. - zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego w Łomży przy ul. [...]usunięcie w terminie do dnia 30 września 2024 r. stwierdzonych nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji grawitacyjnej przez wykonanie czynności polegających na zapewnieniu dopływu strumienia powietrza wentylacyjnego do lokalu mieszkalnego nr [...] nie mniejszego niż 155 m3/h, poprzez zamontowanie nawiewników okiennych ciśnieniowych zapewniających dopływ powietrza z zewnątrz w ilości nie mniejszej niż 155 m3/h, oraz utrzymał w mocy pkt 2 tej decyzji w zakresie nakazania A. G., reprezentowanej przez pełnomocnika W. S. - właścicielce lokalu mieszkalnego nr 9, znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, przy ul. [...]w Łomży, wykonanie czynności polegających na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie okapu kuchennego, poprzez zapewnienie jego szczelnego podłączenia do kanału wentylacyjnego, zapewnienie sprawności technicznej okapu wraz z podejściem lub jego demontaż.

Decyzja PWINB wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

W wyniku interwencji W. S. z dnia 13 lutego 2023 r., w dniu 2 marca 2023 r. PINB dokonał kontroli prawidłowości działania wentylacji grawitacyjnej w lokalu mieszkalnym nr 9 znajdującym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]w Łomży. W jej wyniku organ powiatowy ustalił, iż ww. lokal mieszkalny znajduje się na czwartej kondygnacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Składa się on z dwóch pokoi, przedpokoju, łazienki i kuchni i stanowi własność A. G., zamieszkałej pod innym adresem. Mieszkanie wyposażone jest w trzy kanały wentylacji grawitacyjnej. Jeden w łazience i dwa w kuchni. Do jednego z kanałów wentylacyjnych w kuchni podłączony jest okap kuchenny. Drugi, zakończony jest kratką wentylacyjną o wymiarach 14 cm x 14 cm. Kanał wentylacyjny z kuchni, połączony z okapem kuchennym, zakończony jest obudową antywiatrową z klapą zwrotną umieszczoną na ścianie komina w części ponad połacią dachową budynku. Drugi kanał wentylacyjny z kuchni zakończony jest nasadą kominową typu turbowent, umieszczoną na ocynkowanej i docieplonej rurze o przekroju 150 mm i o długości około 150 cm. Do mieszkania zapewniony jest dopływ świeżego powietrza z zewnątrz, poprzez zamontowane w oknach izb mieszkalnych automatyczne nawiewniki. W trakcie oględzin stwierdzono występowanie ciągu wstecznego w przewodzie wentylacyjnym kuchni. Jego wartość po przeprowadzeniu pomiarów wyniosła od 0,8 m/s do 1,2 m/s. Przyczyna powstania ciągu wstecznego trudna jest do ustalenia wobec ww. rozwiązań technicznych zastosowanych w lokalu.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2023 r. PINB zobowiązał Ł. S M. w Ł do przedłożenia ekspertyzy technicznej mającej na celu wyjaśnienie przyczyn nieprawidłowego działania wentylacji grawitacyjnej. Po rozpoznaniu zażalenia od tego postanowienia, PWINB postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB.

W dniu 8 maja 2023 r. do siedziby organu I instancji wpłynęła "Ekspertyza techniczna wentylacji grawitacyjnej lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]w Łomży" wykonana przez mgr. inż. D. C. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. Na wniosek organu I instancji Ekspertyza była poprawiana. Zastrzeżenia do Ekspertyzy wniósł pełnomocnik skarżącej. Do zastrzeżeń odnosił się kilka razy autor Ekspertyzy.

W dniu 18 lipca 2023 r. PINB wydał decyzję, znak: PINB.5144.2.8.2023, nakazującą Ł. S M. w Ł jako zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego w Łomży przy ul. [...]usunięcie w terminie do dnia 31 października 2023 r. nieprawidłowości stwierdzonych w funkcjonowaniu wentylacji grawitacyjnej poprzez wykonanie czynności wyszczególnionych w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez mgr inż. D. C. tj.: 1. usunięcie klapy zwrotnej z kanału wentylacji wywiewnej, a zastosowaniu kratki wentylacyjnej 14 x 14 cm lub o przekroju 160 mm — załącznik graficzny nr 8, 2. zamontowaniu szczelnej klapy zwrotnej na wlocie do kanału wentylacyjnego (zał. nr 8) oraz dodatkowej wymianie obecnej wyrzutni na zewnętrznej ściance komina na wyrzutnię wyposażoną w klapę zwrotną (zał. Nr 7), 3. wymianie nawiewnika okiennego w kuchni na nawiewnik ciśnieniowy samoregulujący firmy Aereco typ AMO.103 lub równoważny.

Odwołanie od decyzji wniósł pełnomocnik skarżącej, w którym zarzucił, że Ekspertyza jest nieprawidłowa. Wniósł o zlecenie innemu rzeczoznawcy wykonanie nowej ekspertyzy na koszt Ł. S M. w Ł.

Po rozpoznaniu odwołania PWINB decyzją z dnia 24 sierpnia 2023 r., nr WOP.7721.99.2023.ASN, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB z dnia 18 lipca 2023 r.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł pełnomocnik skarżącej.

Jednocześnie pismem z dnia 6 września 2023 r. Ł. S M. w Ł poinformowała organ powiatowy o wykonaniu obowiązku wskazanego w decyzji PINB PG w Łomży z dnia 18 lipca 2023 r. znak: PINB.5144.2.8.2023.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 694/23, WSA w Białymstoku, uchylił zaskarżoną decyzję PWINB z dnia 24 sierpnia 2023 r., nr WOP.7721.99.2023.ASN oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję PINB z dnia 18.07.2023 r., znak: PINB.5144.2.8.2023. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy nadzoru budowlanego zbyt mocno zawęziły przedmiot postępowania ograniczając się jedynie do sprawdzenia stanu technicznego kanałów wentylacji przynależnych do lokalu mieszkalnego użytkowanego przez skarżącą. W ocenie Sądu należy dokonać kompleksowej oceny istniejących kanałów wentylacyjnych, również tych wykraczających poza obręb lokalu, wraz z weryfikacją ich zgodności z dokumentacją projektową i techniczną.

Ponownie prowadząc postępowanie PINB przeprowadził w dniu 14 marca 2024 r. oględziny wentylacji grawitacyjnej przynależnej do lokalu mieszkalnego objętego postępowaniem. W ich wyniku ustalił, iż ww. lokalny mieszkalny ma powierzchnię 45,1 m2. Składa się z dwóch pokoi i łazienki. Do mieszkania przynależne są trzy piony wentylacyjne. Dwa w kuchni i jeden w łazience. Do jednego z kanałów wentylacyjnych w kuchni podłączony jest okap kuchenny. W trakcie oględzin dokonano pomiaru przepływu powietrza w mieszkaniu. Przy kratce wentylacyjnej znajdującej się w łazience stwierdzono 0,0 m/s przepływu powietrza. Przy otwartym oknie powstaje ciąg o wartości 0,8 m/s. W kratce wentylacyjnej znajdującej się w kuchni stwierdzono 0,0 m/s przepływu powietrza. Przy otwartym oknie powstaje ciąg o wartości 1,8 m/s. W drugiej kratce wentylacyjnej znajdującej się w kuchni, z podłączonym okapem, stwierdzono istnienie ciągu wstecznego o wartości 0,5 m/s. Przy otwartym oknie powstaje ciąg prawidłowy o wartości 0,8 m/s. Wlot kanału wentylacyjnego w łazience o przekroju 120 mm, bez urządzeń wspomagających, zabezpieczony kratką wentylacyjną z PCV o wymiarach 14x14 cm. Jeden wlot kanału wentylacyjnego w kuchni bez urządzeń wspomagających, zabezpieczony kratką wentylacyjną z PCV o wymiarach 14x14 cm. Do drugiego kanału wentylacyjnego, za pomocą rury PCV o przekroju 100 mm, podłączony jest okap kuchenny. Wlot kanału zabezpieczony klapą zwrotną. Kontrola drożności kanałów w kuchni wykazała prześwit kanału zabezpieczonego kratką wentylacyjną i brak prześwitu kanału do którego podłączony jest okap. Ponadto w mieszkaniu zamontowane są okna PCV wyposażone w nawiewniki. W kuchni nawiewnik ciśnieniowy szer. 40 cm. W pokojach nawiewniki higroskopijne szer. 40 cm. Pierwotnie nawiewniki były zamontowane tylko w jednym pokoju i w kuchni. Były to nawiewniki manualne. Następnie, około 3-6 lat temu, wymieniono je na higroskopijne. Jednocześnie w drugim pokoju zamontowano dodatkowy nawiewnik higroskopijny. Wcześniejszą uchyloną decyzją PINB z dnia 18 lipca 2023 r. nawiewnik higroskopijny w kuchni wymieniono na nawiewnik ciśnieniowy. Drzwi wejściowe do lokalu mieszkalnego są szczelne. Drzwi do pomieszczenia łazienki mają kratkę dolną. Dostęp do kuchni jest bezpośrednio z korytarza. Z uwagi na brak możliwości wejścia na dach, ocenę przynależności kanałów wentylacyjnych w części znajdującej się ponad połacią dachową do lokalu mieszkalnego nr [...], przełożono na inny termin. Obecny na oględzinach W. S. oświadczył do protokołu kontroli, że około 3 lat temu, na dwóch kominach wentylacyjnych (z kuchni i z łazienki) zamontowano rury przedłużające kanały wentylacyjne z turbowentami. Natomiast na ścianie bocznej komina, na wylocie kanału wentylacyjnego z okapem zastosowano obudowę przeciwdziałającą ciągom zwrotnym. Jednocześnie wskazał, iż wielokrotnie zmieniano rodzaje kratek wentylacyjnych na wlotach do kanałów wentylacyjnych, co nie przyniosło żadnego efektu. W ocenie W. S., kanał wentylacyjny do którego podłączony jest okap kuchenny nie ma prześwitu lub jest połączony z sąsiednimi kanałami zatem nie działa prawidłowo. Stąd wnioskuje on o ustalenie, które kanały przynależą do mieszkania nr [...] oraz wyjaśnienie różnicy pomiędzy ilością kanałów wskazaną w projekcie, a ilością kanałów istniejących faktycznie.

W dniu 28 marca 2024 r. PINB dokonał kolejnych oględzin kanałów wentylacyjnych objętych postępowaniem w celu ustalenia, przynależności poszczególnych pionów wentylacyjnych do mieszkania nr [...]. W ich wyniku ustalił, że lokalizacja kanałów wentylacyjnych, przynależnych do mieszkania zgodna jest z projektem budowlanym. Jednocześnie stwierdził, że kanały wentylacyjne przynależne do kuchni są drożne. Ponowny pomiar przepływu powietrza na kanale wentylacyjnym bez okapu wykazał ciąg o wartości 0,9 m/s. Natomiast w kanale wentylacyjnym z okapem stwierdzono ciąg wsteczny o wartości 0,2 m/s. W momencie uchylenia skrzydła okiennego ciąg w kanałach wzrósł do wartości analogicznie 2 m/s i 1,2 m/s. Obecny na oględzinach W. S. oświadczył, że w kanale z okapem kuchennym brak jest prześwitu, zatem kanał nie został wyprowadzony pionowo ponad dach. Do protokołów kontroli załączono dokumentację fotograficzną oraz kserokopię wybranych części projektu budowlanego budynku.

W dniu 3 kwietnia 2024 r. W. S. złożył pismo, w którym nie zgodził się z ustaleniami organu I instancji i wskazał na rozwiązania, które jego zdaniem przyniosą poprawę wentylacji w przedmiotowym mieszkaniu.

W dniu 21 maja 2024 r. PINB wydał decyzję, znak: PINB.5144.2.12.2023, w której zobowiązał:

1. Ł. S M. w Ł, 18-400 Łomża, Aleja Legionów 7B - zarządcę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego w Łomży przy ul. [...]do wykonania czynności polegających na zapewnieniu dopływu strumienia powietrza wentylacyjnego do lokalu mieszkalnego nr 9 nie mniejszego niż 155 m3/h, poprzez zamontowanie nawiewników okiennych ciśnieniowych zapewniających dopływ powietrza z zewnątrz w ilości nie mniejszej niż 155 m3/h.

2. A. G., reprezentowaną przez pełnomocnika W. S. - właścicielkę lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, przy ul. [...] w Łomży, do wykonania czynności polegających na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie okapu kuchennego, poprzez zapewnienie jego szczelnego podłączenia do kanału wentylacyjnego, zapewnienie sprawności technicznej okapu wraz z podejściem lub jego demontaż.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik skarżącej, w którym przedstawił całą historię montażu i wymiany nawiewników okiennych. Dodatkowo zawarł w nim subiektywną ocenę działania przewodów wentylacyjnych w kuchni wraz z zasadą przepływu powietrza. Odniósł się też do kwestii zapotrzebowania na wymianę powietrza w mieszkaniu, które użytkuje oraz poruszył szereg wątków pobocznych, poniekąd dotyczących wentylacji istniejącej w lokalu mieszkalnym nr 9. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zlecenie innemu rzeczoznawcy, spoza Łomży, wykonanie ekspertyzy lub nakazanie Spółdzielni wykonanie następujących prac: 1) podwyższyć komin o min. 1-1,5 m, 2) wykonać przebicie w czapce kominowej nad kanałem wentylacyjnych od okapu, 3) zamurować boczne wyloty, 4) uszczelnić oba kanały poprzez umieszczenie w nich wkładów blaszanych lub giętkiego wkładu kominowego Alu-Cerfal bądź ALUFOL 720 bądź innego gwarantującego szczelność kanałów wentylacyjnych, 5) obsadzić turbowent na kanale wentylacyjnym od okapu kuchennego zgodnie z projektem, 6) w kuchni wymienić nawiewnik ciśnieniowy na nawiewnik higrosterowany firmy AERECO EMM, zgodnie z projektem budynku.

Po rozpoznaniu odwołania PWINB decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r., nr WOP.7721.61.2024.ASN, uchylił zaskarżoną decyzję PINB w pkt 1 i utrzymał tę decyzję w zakresie pkt 2. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy mające zastosowanie w sprawie.

Dalej PWINB opisał z jakich pomieszczeń składa się lokal nr 9 przy ul. [...]w Łomży oraz jakie są w nim kanały wentylacyjne. Jego zdaniem usytuowanie i ilość kanałów wentylacyjnych zgodna jest z projektem budowalno-wykonawczym, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta Łomży z dnia 20.12.2001 r, nr 494/2001, znak: UAB.7351-1-540/2001. Jednocześnie ilość kanałów istniejących w segmencie budynku z lokalem mieszkalnym objętym postępowaniem, również zgodna jest z ww. projektem budowlanym. Oględziny przeprowadzone w dniu 21 marca 2024 r. przez PINB wykazały, że oba kanały wentylacyjne przynależne do kuchni są drożne i nie ma podstaw do stwierdzenia ich nieszczelności. Przeprowadzone badanie wykazało, iż pomiędzy kanałami nie ma przebić i każdy z pionów wentylacyjnych jest indywidualny. Para wtłaczana do pierwszego kanału wentylacyjnego kuchni, wydobywała się jednym pionem wentylacyjnym, zakończonym turbowentem. Para wtłaczana do drugiego kanału wentylacyjnego kuchni (z okapem), wydobywała się drugim pionem wentylacyjnym, na bocznej ścianie komina, z otworu zabezpieczonego klapą zwrotną. Powyższe ustalenia PINB pokrywają się z ustaleniami zawartymi w ekspertyzie technicznej, wykonanej przez Mgr inż. D. C. i nie potwierdzają przypuszczeń skarżącego, że kanały wentylacyjne w budynku zostały wykonane nieprawidłowo, bądź niezgodnie z zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę projektem budowlanym. Zatem nie ma podstaw do zobowiązywania Ł. S M. w Ł do uszczelniania kominów dodatkowymi wkładami, o które wnioskuje pełnomocnik skarżącej. Nie ma również podstaw do zobowiązania Spółdzielni do wykonania przebicia w czapie nad kanałem okapu kuchennego, zamurowania bocznych wylotów oraz podwyższenia komina z zastosowaniem turbowentu. Niewątpliwie w projekcie budowlanym wskazane jest, aby na kanałach wentylacyjnych, prowadzonych z ostatniej kondygnacji budynku, zamocować obrotowe nasady kominowe turbowent. Jednakże w ocenie organu odwoławczego ww. zapis nie dotyczy wszystkich pionów wentylacyjnych. Z kopii projektu budowlanego, załączonego do akt sprawy wynika, że na czwartej kondygnacji, w pionie w którym znajduje się mieszkanie nr 9, znajdują się cztery pomieszczenia wymagające wentylacji. W lokalu mieszkalnym M2/1 - dwa pomieszczenia: kuchnia i łazienka oraz w lokalu mieszkalnym M5/1 (mieszkanie nr 9) również kuchnia i łazienka. Do pomieszczeń kuchni, w obu lokalach, przypisane są po dwa kanały wentylacyjne, do pomieszczeń łazienek po jednym kanale wentylacyjnym. Zgodnie z rysunkiem rzutu dachu nad mieszkaniami M2/1 i M5/1 na kominie wentylacyjnym zaprojektowane zostały 4 turbowenty. Zatem po jednym na jedno pomieszczenie wentylowane. Projekt nie przewiduje 6 turbowentów.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zastosowanie w pomieszczeniu kuchni dwóch otworów wentylacyjnych ma na celu poprawę jakości powietrza w mieszkaniu i z punktu widzenia użytkownika powinno stanowić rozwiązanie idealne. Pamiętać tu jednak należy, iż dwa otwory wentylacyjne przypisane do tego samego pomieszczenia nie mają tego samego zastosowania. Jeden otwór wentylacyjny jest wywiewny, a drugi - przeznaczony do podłączenia okapu. Jeden zapewnia wymianę powietrza (jeśli oczywiście są akurat na zewnątrz odpowiednie warunki atmosferyczne do powstania ciągu w przewodzie wentylacyjnym), natomiast drugi obsługuje okap i jest swego rodzaju wentylacją mechaniczną. Problem powstaje w momencie, gdy po włączeniu okapu w kuchni powstaje podciśnienie powodujące ciąg wsteczny w sąsiednim przewodzie, zasysając powietrze do pomieszczenia. Jedynym wyjściem z tej sytuacji jest uchylanie okna podczas korzystania z okapu bądź zastosowanie prawidłowo działających nawiewników okiennych. Jednakże istnienie ciągu wstecznego w mieszkaniu może zaistnieć również przy wyłączonym okapie kuchennym. Wskazany przypadek zachodzi wówczas, gdy oba kanały wentylacyjne są otwarte, tj. okap kuchenny jest nieprawidłowo połączony z kanałem wentylacyjnym. Wtedy jeden z kanałów wentylacyjnych (przy braku dopływu wystarczającej ilości powierza z zewnątrz) "pracuje" wstecznie, co jest niezgodne z przeznaczeniem. Zatem wnioskowane przez skarżącego zastosowanie dodatkowego turbowentu na pionie wentylacyjnym, dedykowanym dla okapu, w ocenie tut. organu, nie rozwiąże problemu.

W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze historię wymian nawiewników okiennych w lokalu mieszkalnym nr [...], kolejna zmiana rodzaju nawiewnika w kuchni, również nie rozwiąże problemu. Problemem jest samo użytkowanie kanałów wentylacyjnych. Organ odwoławczy ponownie stoi na stanowisku, że obowiązki nałożone decyzją PINB z dnia 18 lipca 2023 r., znak: PINB.5144.2.8.2023, były prawidłowe. Kanał wentylacji wywiewnej nie może być zamykany klapą zwrotną, dlatego należało ją bezwzględnie usunąć. Jednocześnie należało zabezpieczyć szczelną klapą zwrotną kanał wentylacyjny dedykowany dla okapu. Ponadto, w celu zapewnienia prawidłowej pracy wentylacji nie można ograniczać przepływu powietrza przez zamontowane nawiewniki.

Na koniec organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty skarżącej zawarte w odwołaniu są niezasadne i nie ma podstaw do zobowiązywania Spółdzielni do podejmowania kolejnych prac budowlanych, które w subiektywnej ocenie W. S. przyniosą pożądany efekt. Zatem należało uchylić w części rozstrzygnięcie PINB nakładające obowiązki na Spółdzielnię i w pozostałej części utrzymać rozstrzygnięcie organu powiatowego w mocy.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, złożyła skarżąca, w której wniosła o uchylenie obu decyzji, dołączenie akt sprawy II SA/Bk 694/23 i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego. Ponadto wniosła o zobowiązanie PWINB do zlecenia rzeczoznawcy spoza Łomży, posiadającemu uprawnienia w zakresie architektury lub robót budowlano-konstrukcyjnych, sporządzenie ekspertyzy na koszt Ł. S M. zgodnie z art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane lub zobowiązanie PWINB do wydania decyzji zobowiązującej Ł. S M. w Ł do wykonania następujących prac: a) podwyższenie komina minimum 1-1,5 m, do czego Spółdzielnia już się zobowiązywała dwukrotnie, b) wykonanie przebicia w czapce kominowej nad kanałem od okapu kuchennego, zamurowanie bocznych wylotów po uprzednim zdemontowaniu zamontowanych na nich urządzeń, c) zdemontowanie zaworu zamontowanego na wlocie do kanału od okapu kuchennego, d) uszczelnienie obu kanałów poprzez umieszczenie w nich wkładów blaszanych lub giętki wkład kominowy Alu-Cerfal lub wkład elastyczny ALUFOL 720 lub inny gwarantujący szczelność kominów, e) zamontowanie turbowenta na kanale od okapu kuchennego zgodnie z projektem, f) w kuchni wymienić nawiewnik ciśnieniowy na nawiewnik higrosterowalny firmy AERECO EMM zgodnie z projektem budynku.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że zaskarżona decyzja zawiera szereg oczywistych błędów i jest niezgodna m.in. z Polską Normą PN-83/B-034 z późniejszymi zmianami oraz Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jak również jest niezgodna z zatwierdzonym projektem budynku stanowiącym załącznik do pozwolenie na budowę i nie jest ona bezstronna i obiektywna.

Dalej skarżąca zarzuciła, że PINB badanie ciągu wykonał AEROMETREM, lecz takie urządzenie nie istnieje. Do pomiaru ciągu w kominie służy ANEMOMETR. Ponadto podczas wizyty w dniu 14 marca 2024 r. i 21 marca 2024 r. Inspektor nie dokonywał żadnych pomiarów. Również brak umiejętności wyliczenia w oparciu o normę PN-83/B-03430 ilości niezbędnego powietrza jaka ma być dostarczona do mieszkania, podważa wiarygodność wydanej decyzji, tym bardziej, że brak jest możliwości montowania następnych nawiewników okiennych aby uzyskać przepływ 155m3/h powietrza. Wprawdzie PWINB uchylił obowiązek nałożony na Spółdzielnię, ale nie ustosunkował się do absurdalnego twierdzenia, że niezbędna ilość powietrza dostarczanego do mieszkania może przekroczyć 730,62m3/h - 1217,70 m3/h i nie podano o ile te liczby mogą być jeszcze przekroczone aby wentylacja grawitacyjna działała prawidłowo. Aby wykorzystać tę ilość powietrza, to mieszkanie powinno mieć 38 pokoi.

Dalej skarżąca zarzuciła, że w projekcie budynku projektant przewidział 2 nawiewniki higrosterowalne (2x29) o przepływie nominalnym około 58m3/h a więc jest to około 21 razy mniej od wyliczonego w decyzji. W opisie technicznym do zatwierdzonego projektu budynku napisano, że na kanałach wentylacyjnych ostatniej kondygnacji należy zamontować turbowenty a w oknach mieszkań ostatniej kondygnacji należy zamontować nawiewniki higrosterowalne AERECO EMM. Natomiast z nieznanych powodów oba organy ignorują ustalenia zatwierdzonego projektu budowlanego budynku. W tej sytuacji nieuzasadnionym jest twierdzenie, że budynek wybudowany został zgodnie z projektem.

Dalej skarżąca wskazała, że kanał od kratki wentylacyjnej został prawidłowo wyprowadzony ponad dach, posiada prześwit i niczym nie jest ograniczone światło przewodu a nawet widać obracający się turbowent. Zatem zakrawa na jakąś złośliwość, aby przez tyle lat nie można było wykonać kanału od okapu tak jak jest wykonany kanał od kratki wentylacyjnej, co było by spełnieniem jednego z wymogów dokumentacji technicznej budynku.

Zdaniem skarżącej, skoro organy zgadzają się, że wentylację należy zapewnić bez otwierania okien, to czemu ciągle stosują trick, aby otwierać okna przy pomiarze ciągu.

Skarżąca zarzuciła też, że organy nie uwzględniają jej propozycji, tylko faworyzują Spółdzielnię. Wskazała także, że zarzuca się jej, że nie przedstawiła dokumentacji pozwalającej stwierdzić poprawność montażu jak i parametrów pracy nawiewników, a przecież skarżąca ich nie kupowała ani nie montowała i należało w tej sprawie zwrócić się do Spółdzielni lub projektanta budynku. Nieprawdą też jest, że skarżąca ingerowała w stolarkę okienną.

Skarżąca wyjaśniła nadto, że w ścianie prostopadłej do kalenicy jest 16 kanałów a na zdjęciu komina widać, że tylko 11 kanałów mają boczne wyloty i ta rozbieżność nie została wyjaśniona. Również w klatce schodowej do ściany kominowej prostopadłej do kalenicy na 3 kondygnacjach są po 2 mieszkania a na parterze 1 mieszkanie co daje w sumie 7 mieszkań a nie jak błędnie wyliczono 8 mieszkań. Albo to jest zwykła pomyłka w liczeniu albo wyliczenia dokonano na podstawie projektu innej klatki schodowej.

Zdaniem skarżącej w całej Polsce w mieszkaniach są zamontowane okapy kuchenne i nie zakłócają one działania wentylacji. Zatem na jakiej podstawie organy stwierdzają, że okap kuchenny w mieszkaniu skarżącej zakłóca działanie wentylacji? Odpowiedz jest prosta, to wada kanału wentylacyjnego, który dodatkowo został zablokowany z obu stron prze zawory i osłonę. Także budowa komina zalicza się do konstrukcji budowlanych a nie robót instalacyjnych, a więc rzeczoznawca C. nie może wydawać opinii w sprawach, do których jest nieuprawniony. Żaden instalator nigdy nie sporządzał projektu wentylacji grawitacyjnej, gdyż rozwiązanie tego zagadnienia leży w gestii architekta lub konstruktora, co potwierdza zatwierdzony projekt budynku.

Skarżąca wyjaśniła też, że w świetle dokumentacji komin jest wykonany niezgodnie z projektem, gdyż brak jest turbowenta na kanale od okapu, a na oknie w kuchni zamontowano niewłaściwy nawiewnik okienny, gdyż według ogólnodostępnej literatury fachowej kanał ten jest za krótki o około 1 – 1,75 m, a ponadto nie ma prześwitu i światło kanału jest całkowicie ograniczone. Natomiast najczęstszym sposobem na likwidację wstecznego ciągu jest wydłużenie i ocieplenie systemu kominowego. Pozwala to zwiększyć różnicę temperatur między jego wnętrzem a powietrzem atmosferycznym, przez co efekt samoczynnego usuwania zużytego, zanieczyszczonego powietrza wzrośnie.

Zdaniem skarżącej decyzja PINB z dnia 21 maja 2024 r. nic nie wnosi do sprawy i nie podaje konkretnych prac jakie należy wykonać. Tymczasem WSA w Białymstoku w wyroku w sprawie II SA/Bk 694/23 nakazał ponowne szczegółowe rozpatrzenie sprawy. Również decyzja WINB utrzymująca decyzję organu I instancji w części jest decyzją przedwczesną i narusza prawo. Okap kuchenny wprawdzie zakupiony został przez skarżącą i stanowi element wspomagający wentylację kuchni, ale projektant zaprojektował a wykonawca wykonał dodatkowy kanał dla okapu nie po to aby skarżąca likwidowała okap kuchenny. Argumentacja, że okap kuchenny nie stanowi elementu wentylacji jest nieuprawniona. Gdyby tak było, to Spółdzielnia nie wymieniłaby wykonanego przeze skarżącą połączenia okapu z kanałem wentylacyjnym z rur SPIRO na obecnie istniejące z rur plastykowych.

Zdaniem skarżącej składnikiem tzw. "współwłasności przymusowej" są instalacje i to zarówno te, które znajdują się poza poszczególnymi lokalami, jak i ich elementy znajdujące się w wydzielonych lokalach. Instalacja wentylacyjna jako urządzenie składające się z elementów nie tylko w lokalu, ale i poza nim (ciągi wentylacyjno-kominowe) i jako urządzenie złożone z szeregu składowych części połączonych w instalację wentylacyjną, stanowi funkcjonalną całość, którą należy wobec tego zaliczyć do elementów wspólnych budynku. To przesądza z kolei o tym, że jako całość instalacja wentylacyjna stanowi część nieruchomości wspólnej. W związku z tym wykonywanie wszelkich prac przy wentylacji należy do obowiązku Spółdzielni i to zobowiązanie należało adresować właśnie do Spółdzielni a nie do skarżącej.

Skarżąca wyjaśniła też, że od początku użytkowania mieszkania miała wykonane połączenie okapu z kanałem wentylacyjnym z rury SPIRO, lecz Spółdzielnia sama je zmieniła na plastykowe, podobnie jak kilkanaście razy wymieniała kratki, różne zawory, przesłony, osłony itp. Zatem zobowiązanie skarżącej do szczelnego połączenia (poprawienia) okapu z kanałem wentylacyjnym ma jedynie na celu uniemożliwienie sprawdzenia, czy kanał ma prześwit i jest niczym nie ograniczony jak kanał od kratki wentylacyjnej. Aby szczelnie zamocować połączenie okapu z kanałem najpierw należy poprawić zdemolowany przez pracowników Spółdzielni wlot do kanału poprzez zmniejszenie otworu aby połączenie miało się czego trzymać. Takie prące skarżąca wykonała już wcześniej przy obsadzaniu kratki w kuchni i łazience. Obecnie szczelne zamocowanie nic nie da, ponieważ takie było wcześniej, a ciąg wsteczny występował. Poluzowanie połączenia nastąpiło przed pierwszą wizytą Inspektora Nadzoru Budowlanego, aby miał on dostęp do wlotu do kanału i aby się przekonał, że kanał nie ma prześwitu a światło kanału jest ograniczone. Poprzednio zamontowane zawory na wlocie do kanału uniemożliwiały sprawdzenie, które kanały nad dachem wychodzą z mieszkania skarżącej, gdyż Spółdzielnia odmawiała ich demontażu i to trwało kilka lat. Jeżeli wykonają przebicie w czapce kominowej i uzyskany zostanie prześwit niczym nie ograniczony, to skarżąca sama wykona szczelne połączenie. Spółdzielnia niech wykona niezbędne prace na zewnątrz przy kominie doprowadzając go do stanu zgodnego z projektem budynku oraz sztuką budowlaną oraz niech wymienią w kuchni nawiewnik okienny zgodnie z projektem budynku, a połączenie okapu z kanałem wentylacyjnym skarżąca wykona we własnym zakresie.

Skarżąca zarzuciła też, że nieprawdą jest, aby Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że para wtłaczana do kanałów wentylacyjnych wydziela się ponad dachem, gdyż do tego niezbędna jest wytwornica pary, której Inspektor nie posiadał.

Dodatkowo skarżąca wyjaśniła, że w jej ocenie obie decyzje nie podają żadnych logicznych konkretów w celu usprawnienia wentylacji w jej mieszkaniu, a decyzja odwoławcza jedynie zakazuje Spółdzielni kolejnych prac skazując skarżącą na ciągłe choroby oraz utratę zdrowia. Decyzja odwoławcza ma na celu próbę zwolnienia Spółdzielni z wykonania swego obowiązku oraz ukrycie niedopełnienia obowiązku przy przejmowaniu budynku i dopuszczenie budynku z wadami do użytkowania, a wszystko to ma być realizowane kosztem zdrowia skarżącej. To jakieś kuriozum, aby nie nakazać Spółdzielni wykonywania żadnych prac przez co naraża się ojca skarżącej (mieszkającego w tym mieszkaniu) na ciągi zimnego powietrza i przebywanie w wychłodzonym mieszkaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 28 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej rozszerzył podniesione w skardze zarzuty w ten sposób, że zarzucił biegłemu nieprawidłowe sporządzenie Ekspertyzy. W jego ocenie dokonano nieprawidłowych pomiarów komina i kanału wentylacyjnego. Wskazał też na własne pomiary, które różnią się od pomiarów dokonanych podczas oględzin przez rzeczoznawcę. Nie zgodził się też, że budynek został wybudowany zgodnie z projektem, gdyż nie posiada sprawnej wentylacji, co jest wadą budynku.

Na rozprawie w dniu 17 września 2024 r. pełnomocnik skarżącej stwierdził, że chodzi mu o wykonanie następujących prac przez Spółdzielnię: (-) podwyższenie komina min. 1 m – 1,5 m, (-) wykonanie przebicia w czapce kominowej nad kanałem okapu kuchennego, (-) zamurowanie bocznych wlotów od okapu kuchennego po uprzednim zdemontowaniu zamontowanych na nim urządzeń, (-) zdemontowanie zaworu zamontowanego na wlocie do kanału od okapu kuchennego, (-) uszczelnienie obu kanałów poprzez umieszczenie w nich wkładów blaszanych lub giętkiego wkładu kominowego lub wkładu elastycznego, (-) zamontowanie turbowenta na kanale od okapu kuchennego zgodnie z projektem budowlanym, (-) wymiana w oknie kuchennym nawiewnika ciśnieniowego na nawiewnik higrosterowalny zgodnie z projektem.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja PWINB z dnia 28 czerwca 2024 r., nr WOP.7721.61.2024.ASN, która uchyliła pkt 1 decyzji PINB z dnia 21 maja 2024 r., nr PINB.5144.2.12.2023 (nakładającej obowiązki na Ł. S M. w Ł) oraz utrzymała w mocy pkt 2 tej decyzji (w zakresie nałożenia obowiązków na skarżącą).

Podstawę materialnoprawną decyzji organów nadzoru budowlanego stanowiły przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 725, dalej: P.b.), zgodnie z którymi, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez WSA w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 21 listopada 2023 r. w sprawie II SA/Bk 694/23, uchylił decyzję PWINB z dnia 24 sierpnia 2023 r., nr WOP.7721.99.2023.ASN oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 18 lipca 2023 r., nr PINB.5144.2.8.2023, nakazującą Ł. S M. w Ł usunięcie w terminie do dnia 31 października 2023 r. nieprawidłowości stwierdzonych w funkcjonowaniu wentylacji grawitacyjnej poprzez wykonanie czynności wyszczególnionych w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez mgr inż. D. C. w dniu 28 czerwca 2023 r. polegających na: 1) usunięciu klapy zwrotnej z kanału wentylacji wywiewnej, a zastosowaniu kratki wentylacyjnej 14x14cm lub o przekroju 160 mm—załącznik graficzny nr 8, 2) zamontowaniu szczelnej klapy zwrotnej na wlocie do kanału wentylacyjnego (zał. nr 8) oraz dodatkowej wymianie obecnej wyrzutni na zewnętrznej ściance komina na wyrzutnię wyposażoną w klapę zwrotną (zał. nr 7), 3) wymianie nawiewnika okiennego w kuchni na nawiewnik ciśnieniowy samoregulujący firmy Aereco typ AMO.103 lub równoważny.

Z mocy art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2523/12). Ustanowiona w tym przepisie zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12). Z racji rozwiązania prawnego, przyjętego w art. 153 p.p.s.a., strona (ale również i organ administracji publicznej) nie może już na dalszych etapach postępowania skutecznie zakwestionować przesądzonych wcześniej przez sąd kwestii. Nie chodzi przy tym o to, czy formułowane zarzuty są zasadne, czy też nie, lecz o to, że na danym etapie postępowania nie mogą już być skutecznie podnoszone. Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu (por. wyrok NSA dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2541/12).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy Sąd w sprawie II SA/Bk 694/23 zakwestionował prawidłowość działania wentylacji w opisywanym lokalu mieszkalnym oraz przydatność rozwiązań zaproponowanych przez biegłego (i orzeczonych w decyzjach) celem jej poprawienia. Jak się później okazało, Sąd ten miał rację, gdyż pomimo wykonania przez spółdzielnię nałożonych w decyzjach obowiązków, wentylacja nie działa dalej poprawnie – tak stwierdził organ I instancji w decyzji z dnia 21 maja 2024 r.

WSA w Białymstoku w przywołanym wyroku nakazał organom: a) przeprowadzenie dokładnej analizy Ekspertyzy technicznej i wniosków z niej wypływających, w szczególności wyjaśnienie, w jaki sposób biegły doszedł do swego stanowiska odnośnie sposobu naprawy wentylacji; b) szukanie rozwiązania problemu poprzez ocenę kanałów wentylacyjnych przez pryzmat projektu budowlanego, który należy pozyskać; c) dokonanie jednoznacznej i kompleksowej oceny istniejących kanałów wentylacyjnych, która to ocena może wykraczać poza obręb lokalu mieszkalnego oraz może wymagać weryfikacji stanu istniejącego z dokumentacją projektową i techniczną; d) rozważenie konieczności przeprowadzenia ponownych oględzin lokalu i rozwiązania problemu przy pomocy własnych możliwości technicznych, wiedzy i doświadczenia pracowników; e) rozważenie zastosowania dyspozycji art. 81c ust. 4 P.b. i zlecenia wykonania ekspertyzy innemu biegłemu; f) odniesienie się w uzasadnieniu wydanej decyzji do wypowiedzi zawartych w odwołaniu, jak również do innych twierdzeń i zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania przez skarżącą.

W decyzji z dnia 21 maja 2024 r. PINB podjął próbę zmierzenia się z wytycznymi Sądu i przeprowadził postępowanie zgodnie z zaleceniami płynącymi z przywołanego wyroku. Podstawowa konstatacja tego organu jest taka, że obowiązki nałożone na spółdzielnię w decyzji z dnia 18 lipca 2023 r., pomimo ich zrealizowania przez tę spółdzielnię, nie doprowadziły do usunięcia wadliwości wentylacji w mieszkaniu skarżącej. Stanowisko swoje organ I instancji uzasadnił szczegółowo dokonując stosownych obliczeń. Skutkiem tych ustaleń było poszukiwanie przyczyny owej wadliwości i próby jej wyeliminowania. W ocenie tego organu nałożone w decyzji z dnia 21 maja 2024 r. obowiązki zarówno na spółdzielnię, jak i na skarżącą, spowodują wyeliminowanie wadliwości wentylacji w mieszkaniu skarżącej.

Tymczasem organ odwoławczy w swojej decyzji z dnia 28 czerwca 2024 r., nie dokonując nowych ustaleń i nie przeprowadzając dodatkowych czynności dowodowych (niż te przeprowadzone ponownie przez organ I instancji), uchylił obowiązki nałożone na spółdzielnię wychodząc z założenia, że obowiązki nałożone na spółdzielnię w decyzji z dnia 18 lipca 2023 r. były prawidłowe (zostały wykonane) i w związku z tym problem z wentylacją w mieszkaniu skarżącej wiąże się wyłącznie z użytkowaniem przez ojca skarżącej kanałów wentylacyjnych. Stąd jego zdaniem wystarczające jest nałożenie obowiązków na skarżącą w postaci uszczelnienia okapu kuchennego w podłączeniu go do kanału wentylacyjnego. Tym samym organ odwoławczy nie tylko zaprzeczył stanowisku Sądu z wyroku w sprawie II SA/Bk 694/23, ale i stanowisku organu I instancji z decyzji z dnia 21 maja 2024 r., że obowiązki nałożone na spółdzielnię w decyzji z dnia 18 lipca 2023 r. skutecznie (wyeliminują) wyeliminowały wadliwe działanie wentylacji w mieszkaniu skarżącej.

Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie niniejszej, organ odwoławczy w swojej decyzji z dnia 28 czerwca 2024 r. naruszył art. 153 p.p.s.a., gdyż nie zastosował się do oceny prawnej dokonanej przez Sąd i ponownie bezprawnie dokonał, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji, ustaleń sprzecznych z dotychczas ustalonym stanem faktycznym w cytowanym wyroku oraz w decyzji organu I instancji z dnia 21 maja 2024 r. Niezastosowanie się natomiast przez organ administracji, przy ponownym rozstrzyganiu, do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 278/14). Powyższe stanowi, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Szczególnego podkreślenia wymaga, że konstrukcja uzasadnienia decyzji organu odwoławczego sprowadza się do polemiki ze stanowiskiem skarżącej (jej pełnomocnika), ale nie odnosi się do stanowiska organu I instancji, który jednoznacznie przecież stwierdził, że w mieszkaniu skarżącej wentylacja nadal działa wadliwie mimo wykonania przez spółdzielnię obowiązków nałożonych na nią w decyzji z dnia 18 lipca 2023 r. A przecież, jak już wyżej wskazano, organ I instancji doszedł do swego stanowiska poprzez przeprowadzenie czynności uzupełniających istniejącego materiału dowodowego (szczegółowo opisanych w punktach 1-14 uzasadnienia decyzji). W szczególności organ ten opisał i przeanalizował projekt budowlany całego budynku i lokalu skarżącej w zakresie szachtu kominowego, kanałów wentylacyjnych, stolarki okiennej i drzwi wejściowych. Dokonał też stosownych pomiarów, a także przeprowadził analizę norm prawnych obowiązujących przy wykonaniu tego rodzaju obiektów. Dokonał też ponownego pomiaru przepływu powietrza w kanałach wentylacyjnych w przedmiotowym lokalu na kratkach wentylacyjnych po ich zdemontowaniu a ich wyniki zestawił w tabeli zamieszczonej w pkt 13. Począwszy od strony 6 uzasadnienia swojej decyzji, gdzie organ I instancji jednoznacznie stwierdził, że działanie wentylacji grawitacyjnej w przedmiotowym lokalu jest nieprawidłowe, aż do 14 strony tego uzasadnienia organ ten skupił się na analizie sposobów wyeliminowania tej nieprawidłowości. Przy czym, jak już wyżej wskazano, uczynił to za pomocą obliczeń rzeczywistych pomiarów przepływu powietrza zewnętrznego doprowadzanego do pomieszczeń w przedmiotowym lokalu w odniesieniu do przepływów wynikających z norm prawnych (przytoczył je i przeanalizował). W celu zaś wyeliminowania wadliwości wentylacji w przedmiotowym lokalu nakazał dokonanie, stosownych jego zdaniem, czynności zarówno spółdzielni jak i skarżącej.

Tymczasem organ odwoławczy, jak trafnie zarzuciła skarżąca w skardze, uchylając obowiązki nałożone na spółdzielnię, zdjął z niej jakąkolwiek odpowiedzialność za wadliwie działającą wentylację w mieszkaniu skarżącej. Wbrew stanowisku organu I instancji przyjął on, że wyłączna przyczyna wadliwości tej wentylacji leży po stronie jej użytkownika a problem sprowadza się do wadliwego użytkowania kanałów wentylacyjnych. Nie przedstawił przy tym żadnej głębszej analizy swego stanowiska i nie wyjaśnił, dlaczego stanowisko organu I instancji jest nieprawidłowe. Stanowi to naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu mamy w sprawie do czynienia w zasadzie z dwiema sprzecznymi ze sobą decyzjami. O ile decyzja organu I instancji stwierdza jednoznacznie, że wentylacja w mieszkaniu skarżącej działa wadliwie i zaproponowane rozwiązania mają przywrócić jej prawidłowe działanie, o tyle decyzja organu II instancji właściwie stwierdza, że wentylacja działa prawidłowo i wystarczy tylko uszczelnić okap kuchenny. Takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie może być uznane za pokrywające się z rozstrzygnięciem organu I instancji, gdyż jest całkowicie od niego odmienne. Cała konstrukcja rozstrzygnięcia organu I instancji bazuje bowiem na stwierdzeniu, że problem z wentylacją nadal tkwi "w braku powietrza z zewnątrz lokalu". Natomiast organ odwoławczy twierdząc w swojej decyzji, że obowiązki nałożone na spółdzielnię w decyzji z dnia 18 lipca 2023 r. były prawidłowe, zaprzecza obecnemu stanowisku organu I instancji.

Stwierdzone wyżej naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, mające wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia, czyni zdaniem Sądu, przedwczesną ocenę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym i zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego podniesionych w skardze. Z racji na zaistniałą sytuację, przedwczesne jest ocenianie pozostałych zarzutów skargi, które sprowadzają się do kwestionowania odmiennych (sprzecznych) sposobów naprawy przedmiotowej wentylacji zaproponowanych przez oba organy i forsowaniu rozwiązań proponowanych przez stronę skarżącą. Sprawa wymaga bowiem rozpoznania przez organ odwoławczy od początku i w pełnym zakresie (w szczególności oceny stanowiska organu I instancji). Ze względu natomiast na kontrolne funkcje sądu administracyjnego, nie może on dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu załatwieniu sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym aktem. Inaczej mówiąc, sąd nie może w tym zakresie wyręczać organu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 150/11). Sąd I instancji tylko kontroluje sposób stosowania prawa materialnego przez organy, które wykonują administrację, nie jest zaś organem administracyjnym, zatem nie może dokonywać wykładni prawa za organ, przed wydaniem merytorycznej decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 44/17).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w kwocie 500 zł.