Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 72/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 40,  art. 77  par. 1, art. 80, art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 1996 nr 69 poz 332
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.

SENTENCJA

Dnia 17 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia 25 października 2013 r. od dnia 1 listopada 2013 r. Dyrektor Izby Celnej wyznaczył funkcjonariuszowi celnemu J. P. miejsce pełnienia służby w Oddziale Celnym w A, Sekcja Obsługi Zgłoszeń Celnych, Kontroli Osób i Oceny Ryzyka. W ww. Oddziale funkcjonariusz pełnił służbę na stanowisku młodszego eksperta Służby Celnej.

Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej przeniósł J. P. od dnia 1 października 2014r. na stanowisko służbowe starszego specjalisty Służby Celnej w Referacie Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców w Urzędzie Celnym w A. W uzasadnieniu podał, że lekarz medycyny pracy w zaświadczeniu lekarskim z badań kontrolnych po długotrwałym zwolnieniu lekarskim (w okresie od 10 lutego 2014 r. do 31 marca 2014 r.) stwierdził, że wobec przeciwwskazań zdrowotnych J. P. jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku funkcjonariusz celny, stwierdzając jednocześnie, że przeciwwskazana jest praca zmianowa i praca na granicy. Natomiast w kolejnym zaświadczeniu lekarskim z dnia 22 kwietnia 2014r., wydanym po ponownym badaniu w trybie odwoławczym, lekarz medycyny pracy stwierdził, że wobec przeciwwskazań zdrowotnych J. P. jest niezdolny do wykonywania pracy na stanowisku funkcjonariusza celnego.

W związku z powyższym w okresie od dnia 9 kwietnia 2014 r. do dnia 30 września 2014r. wyznaczono ww. funkcjonariuszowi czasowo miejsce pełnienia służby w Oddziale Celnym w A.

W związku z przeniesieniem funkcjonariusza pełniącego służbę w Referacie

Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców w Urzędzie Celnym w A do służby cywilnej w urzędzie skarbowym, z dniem 1 października 2014 r. powstał wakat na stanowisku starszego specjalisty Służby Celnej w tym referacie, na które to stanowisko funkcjonariusz został przeniesiony. Podstawą prawną przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko był art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej.

W dniu 15 października 2014 r. do Izby Celnej w A wpłynął wniosek

funkcjonariusza celnego J. P. z 14 października 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Odwołujący zaskarżonej decyzji zarzucił:

naruszenie norm prawa materialnego, a mianowicie,

1. naruszenie art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej poprzez dokonanie błędnej

subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, będącej wynikiem

błędnego przyjęcia, iż art. 97 pkt 1 rzeczonej ustawy może być zastosowany wobec skarżącego, w sytuacji gdy jednoznaczna treść tego przepisu nakazuje przyjąć, że funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe

w przypadku trwałej utraty zdolności do służby na zajmowanym stanowisku

służbowym, stwierdzonej orzeczeniem lekarskim, a z orzeczenia lekarza

orzecznika ZUS jednoznacznie wynika, że skarżący nie jest trwale niezdolny

do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym - co w

konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 97 pkt 1;

2. naruszenie art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej poprzez dokonanie błędnej

subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, będącej wynikiem

błędnego przyjęcia, że art. 97 pkt 1 ustawy może być zastosowany wobec

skarżącego, w sytuacji gdy jednoznaczna treść tego przepisu nakazuje przyjąć, że funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe w

przypadku trwałej utraty zdolności do służby na zajmowanym stanowisku

służbowym, stwierdzonej orzeczeniem lekarskim, a z orzeczenia lekarza

Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny nie wynika, iż

skarżący jest trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym

stanowisku służbowym - co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego

zastosowania art. 97 pkt 1 ustawy.

II. obrazę przepisów postępowania,

1. naruszenie art. 7, 76 § 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, polegającego na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w odmówieniu mocy i wiarygodności orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS, pomimo, że dokument ten ma moc dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, jak również bezzasadnym przyjęciu, iż skarżący jest trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym za nieudowodnioną;

2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez niedokładne

wyjaśnienie stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie i zgromadzenie

materiału dowodowego, polegającego na pominięciu dowodu z Karty Zakresu

Obowiązków i Uprawnień określającej obowiązki i stanowisko służbowe

skarżącego w Oddziale Celnym w A, co doprowadziło organ do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie oceny możliwości pełnienia przez

skarżącego służby na zajmowanym stanowisku;

3. naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń dotyczących

możliwości pełnienia przez skarżącego służby na stanowisku służbowym

młodszego eksperta Służby Celnej, co uniemożliwia dokonanie kontroli

zaskarżonej decyzji, niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji

przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy

dowodowej Karcie Zakresu Obowiązków i Uprawnień skarżącego z Oddziału

Celnego w A oraz orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z dnia 1 lipca 2014r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że od dnia 1 listopada 2013r. Dyrektor Izby Celnej wyznaczył

funkcjonariuszowi celnemu J. P. miejsce pełnienia służby w Oddziale Celnym w A, Sekcja Obsługi Zgłoszeń Celnych, Kontroli Osób i Oceny Ryzyka. Powyższe przeniesienie było realizacją wniosku Naczelnika Urzędu Celnego w A z dnia 23 października 2013 r. i podyktowane było koniecznością zapewnienia prawidłowego funkcjonowania i sprawnej realizacji zadań regulaminowych przez ww. Oddział. Ocena przygotowania do pełnienia służby oraz potrzeb kadrowych Oddziału Celnego w A pozwoliła wyznaczyć ww. funkcjonariuszowi miejsce służby przy zachowaniu dotychczasowego stanowiska i stopnia służbowego. W okresach: od 1 do 26 listopada 2013r., od 1 do 10 stycznia 2014r. oraz od 24 do 29 stycznia 2014r. J. P. przebywał na zwolnieniach lekarskich. W związku z nieobecnością trwającą dłużej niż 30 dni (w dniach od 10 lutego 2014r. do 31 marca 2014r.) J. P. otrzymał skierowanie na badania kontrolne. Skierowanie, będące podstawą przeprowadzenia badania zawierało informacje określające – rodzaj badania profilaktycznego, jakie ma być wykonane oraz określenie stanowiska pracy, na którym osoba jest zatrudniona.

Funkcjonariusz celny J. P. pełnił służbę w oddziale celnym granicznym na stanowisku, na którym wykonywane są zadania kontrolne - z wyłączeniem stanowisk, na których wykonywane są zadania, o których mowa w rozdziale 5 i 6 ustawy o Służbie Celnej. Podstawowe czynności kontrolne ujęte w skierowaniu to: odprawa towaru i osób, weryfikacja dokumentów, obsługa systemów elektronicznych, rejestracji danych, obsługa urządzeń i sprzętu będącego na wyposażeniu przejść granicznych, kontrola środków transportu. Skierowanie zostało uzupełnione dodatkowymi elementami zagrożeń ujętymi w dodatkowym załączniku do skierowania. Jako dodatkowe czynności wskazano: praca na wysokości powyżej 3 metrów, obsługa monitora ekranowego, praca/służba w systemie zmianowym,

służba poza pomieszczeniem w zmiennych warunkach atmosferycznych.

W dniu 22 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, Dział Konsultacyjno - Diagnostyczny, Poradnia Konsultacyjna, wydał zaświadczenie lekarskie, w którym wskazał, że "wobec przeciwwskazań zdrowotnych - funkcjonariusz jest niezdolny(a)do podjęcia/wykonywania pracy na ww. stanowisku". Orzeczenie lekarskie wydane na podstawie ponownego badania, jest ostateczne i nie przysługuje od tego orzeczenia odwołanie.

W ocenie organu podstawą do zastosowania art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej jest orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na określonym stanowisku służbowym. Określenie stanowiska służbowego zawiera skierowanie na badania wraz z załącznikami, które stanowią całość. Skierowanie określało m.in. miejsce wykonywania zadań służbowych i rodzaj wykonywanych zadań. Przeniesienie funkcjonariusza celnego J. P. od dnia 1 października 2014 r. na stanowisko służbowe starszego specjalisty Służby Celnej było zatem zgodne z orzeczeniem lekarskim z dnia 22 kwietnia 2014 r.

Niezdolność do wykonywania pracy na konkretnym stanowisku stwierdzona

orzeczeniem lekarskim wydanym na podstawie przepisów medycyny pracy nie jest tożsama z niezdolnością do pracy na zajmowanym stanowisku, która jest orzekana przez Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r.

Skargę na ww. decyzję wywiódł J. P., wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie art. 97 pkt 1 u.o.s.c. przez zastosowanie tego przepisu w stanie

faktycznym sprawy i uznanie, że funkcjonariusz celny J. P. trwale utracił

zdolność do służby na zajmowanym stanowisku służbowym, stwierdzoną orzeczeniem

lekarskim, mimo, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego powinno prowadzić do

konkluzji, iż skarżący nie jest trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym

stanowisku służbowym;

- naruszenie art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. polegające na

niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie,

wyrażającej się w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności orzeczeniom

lekarza orzecznika ZUS pomimo, że dokumenty te mają moc dokumentu urzędowego,

z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, jak również

bezzasadnym przyjęciu, iż z orzeczenia lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wynika, że skarżący jest trwale niezdolny do pełnienia służby na

zajmowanym stanowisku służbowym, co w konsekwencji doprowadziło do uznania

okoliczności, że skarżący jest zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku

służbowym za nieudowodnioną,

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie i zgromadzenie materiału dowodowego, polegające na pominięciu dowodu z Karty Zakresu Obowiązków i Uprawnień określającej obowiązki i stanowisko służbowe skarżącego w Oddziale Celnym w A oraz pominięciu okoliczności, iż w dniu wydania orzeczenia przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w A skarżący nie był zapoznany z Kartą Zakresu Obowiązków i uprawnień na stanowisku pracy, co doprowadziło organ do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie oceny możliwości pełnienia przez skarżącego służby na zajmowanym stanowisku;

- naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej

decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń dotyczących możliwości

pełnienia przez skarżącego służby na stanowisko służbowym młodszego eksperta

Służby Celnej, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do

organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,

niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji przyczyn, z powodu których organ

odmówił wiarygodności i mocy dowodowej Karcie Zakresu Obowiązków i Uprawnień

skarżącego z Oddziału Celnego w A.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie co do zasady podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji

w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy

(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł

do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem organ utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia "[...]" o przeniesieniu J. P. od dnia 1 października 2014r. na stanowisko służbowe starszego specjalisty Służby Celnej w Referacie Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców w Urzędzie Celnym w A.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że stronę skarżąca w postępowaniu administracyjnym zarówno w I jak i II instancji reprezentował pełnomocnik w postaci radcy prawnego (pełnomocnictwo, akta adm., k. – 17). Zgodnie zaś z art. 40 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczenia wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie (postanowienie SN z 9 września 1993 r. III ARN 45/93, OSNCP z 1994 r. Nr 5, poz. 112).

Przepis ten ma pełnić funkcję gwarancyjną dla ochrony interesów strony, która mając ustanowionego pełnomocnika i dokonując przez niego czynności procesowych nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych z powodu braku doręczenia konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie ustanowionemu pełnomocnikowi.

Warto również wspomnieć wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r. (II OSK 98/11 - wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd zawarł tezę, że przepis art. 40 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w k.p.a. zasadą oficjalności doręczeń, obarcza organy administracyjne obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych w tym orzeczeń, pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika, winien on mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje takie same skutki prawne.

Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy organ w postępowaniu drugo- instancyjnym doręczył bezpośrednio skarżącemu, zarówno zawiadomienie zawierające informację o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia wniosków i zastrzeżeń, jak też decyzję zapadłą w II instancji.

Podkreślić należy, że już samo tego rodzaju naruszenie procesowe stanowi podstawę do uchylenia decyzji kwestionowanej w trybie instancyjnym.

Odnosząc się natomiast do prawnomaterialnej podstawy podjętych w sprawie rozstrzygnięć w postaci art. 97 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013r., poz. 1404), wskazać należy, że zgodnie z tą regulacją prawną funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku trwałej utraty zdolności do służby na zajmowanym stanowisku służbowym, stwierdzonej orzeczeniem lekarskim, z zastrzeżeniem, że przez okres 6 miesięcy funkcjonariusz zachowuje prawo do dotychczasowego uposażenia; w przypadku poddania funkcjonariusza rehabilitacji zdrowotnej lub przygotowaniu do innych obowiązków służbowych, zachowuje on prawo do dotychczasowego uposażenia przez okres rehabilitacji lub przygotowywania nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy.

Przeniesienie funkcjonariusza na podstawie wspomnianego przepisu na niższe stanowisko jest zatem możliwe w przypadku stwierdzenia przesłanki trwałej utraty zdolności do służby na zajmowanym stanowisku służbowym, stwierdzonej orzeczeniem lekarskim.

Na gruncie niniejszej sprawy organ wskazał, że J. P. otrzymał zaświadczenie lekarskie z badań kontrolnych (akta adm., k. – 1) po długotrwałym zwolnieniu lekarskim, w którym lekarz medycyny pracy stwierdził: "wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych zdolny(a) do wykonywania pracy na ww. stanowisku" i jednocześnie wskazał jako przeciwwskazaną pracę zmianową i pracę na granicy. Następnie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, Dział Konsultacyjno - Diagnostyczny, Poradnia Konsultacyjna, wydał na skutek ponownego skierowania Dyrektora Izby Celnej, zaświadczenie lekarskie z dnia 22 kwietnia 2014r., w którym stwierdził, że "wobec przeciwwskazań zdrowotnych – funkcjonariusz jest niezdolny(a) do podjęcia/wykonywania pracy na ww. stanowisku". Przy czym w zaświadczeniu lekarskim stanowisko służbowe określono jako funkcjonariusz celny.

Dyrektor Izby Celnej podniósł, że mając na względzie zaświadczenie lekarskie oraz brak wolnych stanowisk służbowych młodszego eksperta Służby Celnej w Izbie Celnej w A, od dnia 9 kwietnia 2014 r. do dnia 30 września 2014 r. funkcjonariuszowi zostało wyznaczone miejsce pełnienia służby w Oddziale Celnym w A, gdzie funkcjonariusz wykonywał zadania biurowe. Podniesiono również, że na dzień 25 września 2014 r. w Izbie Celnej w A wszystkie wakaty znajdowały się na przejściach granicznych i związane były z wykonywaniem zadań kontrolnych i na tych stanowiskach z uwagi na przeciwwskazania zdrowotne funkcjonariusz nie mógł pełnić służby. W związku zaś z przeniesieniem funkcjonariusza pełniącego służbę w Referacie Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców w Urzędzie Celnym w A do służby cywilnej w urzędzie skarbowym z dniem 1 października 2014 r., powstał wakat na stanowisku starszego specjalisty Służby Celnej w tym referacie. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań oraz zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia 22 kwietnia 2014 r. na podstawie art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej przeniósł J. P. do ww. Referatu z dniem 1 października 2014r. na wspomniane stanowisko starszego specjalisty Służby Celnej.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że postępowanie w niniejszej sprawie jest postępowaniem administracyjnym, w którym stosuje się wszystkie unormowania dotyczące zasad i sposobu prowadzenia dowodowego wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej do postępowań w sprawach, o których mowa w ust. 1-3 (m.in. przeniesienie na niższe stanowisko), stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Organ prowadząc postępowanie administracyjne, obowiązany jest zatem przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Oznacza to, że powinien on podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują z urzędu lub na wniosek stron wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.).

Ponadto stosownie do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa).

Przepis art. 80 k.p.a. wyraża równocześnie zasadę prawdy obiektywnej jak też zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ prowadzący postępowanie musi zatem dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych (por. k.p.a. z komentarzem. B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 1996. s.378).

Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania.

Nadto stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dodać nadto trzeba, że na gruncie k.p.a. obowiązek uzasadniania decyzji powiązany jest z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który - sprawując kontrolę w oparciu o powołane na wstępie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści.

Bezsprzecznie podstawowym dokumentem, w oparciu, o który organ podjął zaskarżone rozstrzygnięcie jest zaświadczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 22 kwietnia 2014r. (akta adm., k. – 9), z którego wynika, że skarżący wobec przeciwwskazań zdrowotnych jest niezdolny do podjęcia/wykonywania pracy na stanowisku funkcjonariusza celnego. Z § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 1996r., Nr 69, poz. 332), wynika, że badanie, o którym mowa w ust. 1 (orzeczenie lekarskie wydane w formie zaświadczenia), przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy właściwym ze względu na miejsce świadczenia pracy lub siedzibę jednostki organizacyjnej, w której jest zatrudniony pracownik, a jeżeli kwestionowane zaświadczenie zostało wydane przez lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy – w najbliższej jednostce badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy. Badania pracowników zatrudnionych w Przedsiębiorstwie Państwowym "Polskie Koleje Państwowe" przeprowadzane są w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej.

Organ podjął swoje rozstrzygnięcie w oparciu o dokument (zaświadczenie lekarskie z dnia 22 kwietnia 2014r.), który w ocenie Sądu nie spełnia waloru dowodowego w kontekście przesłanek z art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej.

Z zaświadczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, Dział Konsultacyjno - Diagnostyczny, Poradnia Konsultacyjna z 22 kwietnia 2014 r. nie wynika bowiem na jakim konkretnie stanowisku skarżący funkcjonariusz celny jest niezdolny do pracy. Nie wiadomo też jakiego okresu ta niezdolność dotyczy, a więc czy ma ona charakter trwały czy czasowy. Ponadto data następnego badania jest na tym zaświadczeniu przekreślona. Z dokumentu tego nie sposób zatem jednoznacznie wywieść spełnienia przez skarżącego przesłanki z art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, a więc trwałej niezdolności do pracy na określonym stanowisku.

Rzeczą oczywistą jest przy tym, że nazwa funkcjonariusz celny wskazana w zaświadczeniu lekarskim nie odnosi się do konkretnego stanowiska służbowego. Odczytywanie literalne zapisu rzeczonego zaświadczenia prowadziłoby do konkluzji, że skarżący nie jest zdolny do pracy na jakimkolwiek stanowisku w Służbie Celnej, co z kolei nie wydaje się właściwe. Zwrócić należy uwagę, że wykaz i kategorie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych określa Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 maja 2010r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowych (Dz. U. z 2010r., Nr 87, poz. 559). Załącznik Nr 1 do tego rozporządzenia zawiera wykaz stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz wymagane kwalifikacje do zajmowania stanowisk służbowych w Ministerstwie Finansów, izbach celnych i urzędach celnych.

W ocenie Sądu braku przejrzystości zaświadczenia co do niemożności pracy na określonym stanowisku, nie może konwalidować skierowanie na badanie wystosowane przez pracodawcę, w którym określono stanowisko pracy funkcjonariusza.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, oceniając całokształt wspomnianej dokumentacji nie sposób jednoznacznie stwierdzić do wykonywania /podjęcia pracy, na jakim stanowisku, strona skarżąca jest trwale niezdolna. Z całą pewnością zaś nie wynika to z zaświadczenia lekarskiego, które jest newralgicznym dokumentem w sprawie, w oparciu o które organ oparł swoje rozstrzygnięcie.

Organ nie wyjaśnił zatem zasadniczej dla oceny prawnej sprawy okoliczności w postaci niezdolności do pracy skarżącego funkcjonariusza na konkretnym, ściśle określonym stanowisku. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że dodatkowe wątpliwości w sprawie wzbudza treść orzeczeń lekarza orzecznika ZUS, który najpierw w orzeczeniu z dnia 1 lipca 2014r. stwierdził, że skarżący nie jest niezdolny do pracy na stanowisku pracownika biurowego w służbie celnej (akta adm., k . – 12), a potem orzeczeniem z dnia 17 lipca 2014r. uznał, że skarżący nie jest trwale niezdolny do pracy na stanowisku funkcjonariusza celnego (akta adm., k. – 15). Wspomniane orzeczenia były oczywiście wydawane do innych celów niż będące podstawą rozstrzygnięcia zaświadczenie lekarskie z dnia 22 kwietnia 2014r., niemniej stanowią dodatkową okoliczność, podważającą przejrzystość i jednoznaczność zaświadczenia lekarskiego z dnia 22 kwietnia 2014r., będąc niejako w sprzeczności wobec niego. Bez wątpienia organ powinien się odnieść do tej kwestii.

Organ nie wyjaśnił przede wszystkim jednak niejednoznacznej treści rzeczonego zaświadczenia lekarskiego, nie przedstawił też innych dokumentów, które uzupełniałyby wartość dowodową wspomnianego zaświadczenia lekarskiego i czyniły go spójnym oraz jasnym. Tym samy organ uchybił obowiązkom, wynikającym z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ podejmie działania w celu uzyskania zaświadczenia lekarskiego, z którego będzie wynikało jednoznacznie, na jakim stanowisku skarżący trwale utracił zdolność do wykonywania pracy. Wówczas bowiem będzie możliwe prawidłowe zastosowanie dyspozycji art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej.

Organ winien także zapoznać skarżącego z Kartą zakresu obowiązków i uprawnień.

Rozpoznając sprawę ponownie organ zastosuje się do oceny prawnej zawartej w wyroku.

Stwierdzając naruszenie przepisów prawa należało w pkt 1 uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z mocy art. 152 tej ustawy Sąd orzekł w pkt 2, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.