Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 716/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1 i 2, art. 150 par. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2023 r., nr 2201-IEW.4251.22.2023.KP w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni (dalej w skrócie zwany Naczelnikiem lub organem pierwszej instancji) wydał wobec L.B. decyzję z 2 stycznia 2023 r. określającą przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł, a także orzekł o zabezpieczeniu wykonania ww. należności na majątku podatnika.

Decyzja wysłana została za pośrednictwem operatora pocztowego na adres zamieszkania, tj. ul. Z., [...] B. i uznana za doręczoną w dniu

26 stycznia 2023 r., w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej.

Pismem z 16 lutego 2023 r. L.B. złożył odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej w skrócie zwany Dyrektorem lub organem odwoławczym) odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że składając wniosek o przywrócenie terminu podatnik nie przedstawił żadnych argumentów dotyczących zachowania zasad starannego działania jako okoliczności uprawdopodobniającej, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Natomiast, kwestionowanie skuteczności doręczenia decyzji nie powinno być rozważane w kategoriach braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji organ uznał, że istniały podstawy do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z uwagi na brak uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło w sposób niezawiniony.

Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego L.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "Ordynacja podatkowa") poprzez dokonanie przez Organ błędnych ustaleń faktycznych w zakresie uznania, że pod adresem zamieszkania Skarżącego w miejscu do pozostawiania korespondencji, zostały pozostawione dwa zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki listowej poleconej, a w konsekwencji, nieuzasadnione zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego uregulowanej w art. 150 Ordynacji podatkowej, której warunkiem skuteczności jest pozostawienie dwukrotnie zawiadomienia w skrzynce pocztowej adresata, gdy tymczasem z dowodów przedstawionych przez Skarżącego jednoznacznie wynika, że nie doszło do dwukrotnej awizacji przesyłki, a w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek materialnego dowodu możliwego do zweryfikowania, który potwierdzałby fakt, że takie awizo zostało złożone, co skutkowało błędnym uznaniem przez Organ, że Skarżący mógł dowiedzieć się o fakcie wydanie Decyzji zabezpieczającej przed dniem zapoznania się jego pełnomocnika z aktami sprawy prowadzonej przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni pod sygnaturą [...];

2) art. 122 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwą ocenę treści przedstawionych przez Skarżącego dowodów dokonaną w sposób przekraczający zasadę swobodnej oceny dowodów, a w szczególności sprzeczne z zasadą doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania uznanie, że:

• Oświadczenia złożone przez Skarżącego oraz świadków (przez Pana M.K. oraz Panią B.S.) stanowią wyłącznie dowody posiłkowe, w związku z czym nie można im przypisać zasady pełnego obiektywizmu;

• Pan M.K. oraz Pani B.S. są osobami zależnymi finansowo od Skarżącego, w związku z czym oświadczenia złożone przez te osoby nie mogą być dowodami w sprawie;

• Materiał z monitoringu jest podzielony na 872 pliki, w związku z czym nie można wywieść wniosku o nieprawidłowościach w doręczeniu, mimo iż na nagraniach dokładnie widać jakie czynności wykonuje listonosz przy doręczaniu przesyłek w dniu 11 stycznia 2023 r. oraz że dnia 19 stycznia 2023 r. nie stawił się pod wskazanym adresem;

• Z okoliczności, że Skarżący oraz świadek Pani B.S. wskazali, że uważnie przeglądali zawartość skrzynki pocztowej i nie znaleźli awiza, nie wynika, że nie doszło do pozostawienia awiza, podczas gdy logicznym wnioskiem płynących z takiego stwierdzenia jest to, że osoby zajmujące się odbiorem korespondencji dbały o odbiór korespondencji i zachowywały w tym zakresie należytą staranność;

co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia nieuzasadnionych wniosków z tych dowodów i uznania, że nastąpiło dwukrotne pozostawienie awiz w skrzynce pocztowej pod adresem do doręczeń Skarżącego, gdy tymczasem prawidłowa ocena tych zeznań wskazuje, że:

• w skrzynce pocztowej pod adresem do doręczeń Skarżącego nie umieszczono żadnego z dwóch awiz,

• skrzynka pocztowa była prawidłowo zabezpieczona i nie miały do niej dostępu osoby trzecie,

• korespondencja w skrzynce była należycie i dokładnie sprawdzana przez osoby mające do niej dostęp;

3) art. 121 § 1 i art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów oraz rozstrzygnięcie wątpliwości faktycznych w zakresie pozostawienia awiz w skrzynce pocztowej na niekorzyść Skarżącego.

4) art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne uznanie, że Skarżący nie spełnił wymogów uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od Decyzji Zabezpieczającej, tj. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, w sytuacji gdy we wniosku o przywrócenie terminu Skarżący wskazał okoliczności, z których wyraźnie wynika, że nie mógł się dowiedzieć o fakcie wydania Decyzji zabezpieczającej wcześniej niż przed dniem zapoznania się jego pełnomocnika z aktami sprawy prowadzonej przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni pod sygnaturą [...];

5) art. 2a, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w związku z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie przez Organ dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało błędami w ustaleniach faktycznych polegającymi na stwierdzeniu, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi na wniesienie odwołania, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że nie miał on wpływu na uchybienie terminowi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że nie zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa, a zatem nie istniały podstawy do jego uchylenia.

Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z dnia

2 stycznia 2023 r.

W tym miejscu wskazać należy, że argumentacja strony wnoszącej skargę skupia się w głównej mierze na kwestiach związanych z oceną skuteczności doręczenia decyzji Naczelnika z 2 stycznia 2023 r. Sąd rozpoznający skargę stoi na stanowisku, że okoliczności towarzyszące doręczeniu decyzji nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu o przywrócenie terminu, tylko w ramach postępowania dotyczącego stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Kwestię skutecznego doręczenia decyzji Naczelnika z 2 stycznia 2023 r. rozstrzygnięto już w postanowieniu Dyrektora stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a skargę na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wyrokiem z dnia

17 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 715/23.

Stosownie do treści art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli łącznie występują następujące przesłanki: został złożony wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się, jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że nie uprawdopodobniono wystąpienia okoliczności, które mogłyby wskazywać na brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Argumentacja strony wnoszącej skargę opiera się na stwierdzeniu, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania albowiem nie wiedziała o doręczeniu przesyłki zawierającej decyzję. Jako okoliczność mającą świadczyć o braku winy strona podaje fakt niepozostawienia w miejscu doręczenia przesyłki ani pierwszego, ani drugiego awiza.

Z powyższego wynika, że braku swojej winy strona upatruje w okolicznościach odnoszących się do wadliwego jej zdaniem, uznania przesyłki za doręczoną w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej pomimo tego, że nie zachowano wymaganego przepisami trybu postępowania i nie zawiadomiono strony o nadejściu przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika. W ocenie Sądu twierdzenie o nieskuteczności doręczenia decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu opiera się bowiem na założeniu, że decyzja, od której wniesiono odwołanie, została skutecznie doręczona i że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zarówno w doktrynie, jak i judykaturze wielokrotnie wyrażano pogląd, podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu nie można skutecznie kwestionować prawidłowości doręczenia decyzji. Brak skutecznego doręczenia decyzji powoduje bowiem, że bieg terminu do wniesienia odwołania w ogóle nie rozpoczyna się, a w konsekwencji nie może on zostać przekroczony i tym samym przywrócony stosownie do art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Jeżeli zatem stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, na mocy postanowienia wydanego w trybie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, to nieprawidłowości w doręczaniu decyzji powinny być podnoszone w ramach skargi na to postanowienie (zob. P. Pietrasz w komentarzu do art. 162 Ordynacji podatkowej (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany pod red. L. Etela, LEX/el. 2020; R. Hauser w komentarzu do art. 162 Ordynacji podatkowej (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz i in., wyd. IX, WKP 2019; wyroki NSA z: 27 lutego 2020 r., I FSK 2241/19; 12 grudnia 2019 r., I FSK 1653/17; 25 kwietnia 2019 r., I FSK 776/17; 28 lutego 2019 r., I FSK 475/17; 10 lipca 2018 r., I FSK 1310/16, 14 stycznia 2021 r., II FSK 2427/20).

W niniejszej sprawie twierdzenia i zarzuty skarżącego sprowadzają się właśnie do tego, że decyzja, od której zamierza się odwołać, nie została mu prawidłowo doręczona ze względu na błędy w awizowaniu. Takie twierdzenia pozostają w sprzeczności z wnioskiem o przywrócenie terminu, bowiem ich konsekwencją jest wniosek, że termin ten jeszcze nie rozpoczął biegu. Dlatego też wysunięcie argumentów o wadliwości wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego niweczy zasadność żądania przywrócenia terminu, którego bieg inicjować miało to wprowadzenie (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2013 r. o sygn.. akt II FSK 159/12).

Jeżeli doręczenie decyzji uznane zostało za skuteczne, strona winna uprawdopodobnić, że nie mogła bez swej winy w terminie ustawowym złożyć odwołania. Skarżący w tym przypadku nie wskazał żadnego powodu, który pozwoliłby na uznanie, że istniała przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności, której mimo dołożenia należytej staranności nie mógł pokonać. Zarzuty skargi odnoszące się do przepisów postępowania dowodowego podważają jedynie prawidłowość doręczenia decyzji z uwagi na błędy w awizowaniu przesyłki, a to przekłada się na niezasadność głównych zarzutów dotyczących naruszenia w sprawie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej.

Reasumując, strona wnosząca skargę nie przedstawiła żadnych okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie podnoszona w skardze argumentacja, ukierunkowana na podważenie prawidłowości samego doręczenia decyzji, nie mogła odnieść oczekiwanego skutku, albowiem kwestia ta nie podlegała badaniu w ramach rozpatrywania skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) skargę oddalił nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.