Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 291/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 3 pkt 22,
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 stycznia 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/3471/2022/19720 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 listopada 2022 r. nr [...] , wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. (dalej: "organ I instancji"), na podstawie art. 17, art. 20 w zw. z art. 3 pkt 11 oraz art. 32 ust. 2 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 z późn. zm., dalej: "u.ś.r."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a."), odmówiono D. K.(dalej: "Strona", "Skarżąca") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką A.J. (dalej: "osoba wymagająca opieki").

W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 17 ust. 1 i 5 u.ś.r. oraz ustalił, iż Strona nie zrezygnowała z zatrudnienia/ pracy zarobkowej i nadal pracuje w Sądzie Rejonowym w Z. , zatem nie kwalifikuje się do wnioskowanego świadczenia.

Decyzja została doręczona w dniu 18 listopada 2022 r.

Strona wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji (w dniu 21 listopada 2022 r.) podnosząc zarzut naruszenia: art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną interpretację polegającą na zastosowaniu wyłącznie wykładni literalnej w sytuacji, gdy zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą, osoba korzystająca z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem spełniającym przesłanki z art. 17 ust. 1 in fine i nie uzyskująca wynagrodzenia, nie musi rozwiązywać stosunku pracy, by uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie Strony organ wydający decyzję pominął istotną okoliczność, tj. w okresie od 1 października 2022 r. do 31 marca 2023 r. Strona przebywała na urlopie wychowawczym, a decyzja o korzystaniu z urlopu wychowawczego została podjęta w związku z tym, że córka korzysta z pięciu rehabilitacji w tygodniu, do tego doliczyć należy wizyty z córką u lekarzy różnych specjalności oraz prowadzenie rehabilitacji w domu. Wskazała, że wykładnia organu pozostaje w sprzeczności z orzecznictwem sądów administracyjnych, a to wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. II SA/GI 1204/19 oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. I OSK 1867/15. W powołaniu na ww. orzeczenia podkreśliła, iż uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego z powodu konieczności sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad dzieckiem oznacza utratę dochodu analogicznie jak utrata zatrudnienia, zatem skoro skutki te zrównano, to osoba korzystająca z urlopu wychowawczego powinna być traktowana jako osoba rezygnująca z zatrudnienia. Nie musi w związku z tym rezygnować ze stosunku pracy w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając w oparciu o art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją nr SKO.PSŚ/41.5/3471/2022/19720 z dnia 9 stycznia 2023 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił aktualny stan sprawy oraz ustalił na podstawie akt sprawy, iż postępowanie zostało wszczęte na wniosek Strony z dnia 18 października 2022 r., którym Strona wystąpiła o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką zaliczoną do osób niepełnosprawnych a niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Strona jest zatrudniona w Sądzie Rejonowym w Z. od 1 lutego 2008 r. i w okresie od 1 października 2022 r. do 31 marca 2023 r. pracodawca udzielił Stronie urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad córką. Następnie przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia oraz stwierdził, że decyzja zasługuje na utrzymanie w mocy, gdyż nie została spełniona podstawowa przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r. dotycząca niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast odnosząc się do podanego przez Stronę argumentu pojawienia się w orzecznictwie stanowiska, iż osoba korzystająca z urlopu wychowawczego powinna być traktowana jako osoba rezygnująca z zatrudnienia Kolegium stwierdziło, że jako organ administracji publicznej musi kierować się zasadą praworządności, określoną w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, zatem stosując zasadę wykładni literalnej art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest możliwe przyznanie Stronie prawa do wnioskowanego świadczenia. Decyzja została doręczona w dniu 13 stycznia 2023 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (data nadania: 2 lutego 2023 r.). Względem zaskarżonej decyzji sformułowała zarzuty naruszenia: 1) art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 i 23 u.ś.r. poprzez jego błędną interpretację polegającą na zastosowaniu wyłącznie wykładni literalnej, w której nie uwzględniono przepisów Kodeksu pracy; 2) art. 17 ust. 1 u.ś.r. w oderwaniu od art. 27 ust. 5 w zw. z art. 10 u.ś.r.; 3) art. 18 i art. 71 Konstytucji RP; 4) uwzględnienie wyłącznie art. 6 k.p.a. z pominięciem art. 7a § 1 k.p.a.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu przedstawiła stanowisko zbieżne z przedstawionym na etapie złożonego odwołania. Ponadto zwróciła uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 października 2021 r. sygn. II SA/Bd 661/21. Wskazała, iż zastosowana przez organ odwoławczy interpretacja art. 17 ust. 1 u.ś.r. pomija wykładnię celowościową tego przepisu, w sytuacji, gdy wnioskowane świadczenie ma charakter socjalny, a zgodnie z projektem ustawy zasadniczym celem tego świadczenia jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. Podała, że przepisy Kodeksu pracy przewidują wyjątkowe sytuacje, w których stosunek pracy trwa, mimo że pracownik nie wykonuje pracy, i taką sytuacją jest przebywanie na urlopie wychowawczym, który jest formą urlopu bezpłatnego. W tym miejscu przywołała art. 22 § 2, art. 186 § 1, oraz art. 1862 § 1 k.p. Podkreśliła, że składając oświadczenie w przedmiocie korzystania z urlopu wychowawczego tak naprawdę zrezygnowała z "wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy" i z wynagrodzenia, które stanowi istotny element stosunku pracy. Ponadto nie podjęła dodatkowego zatrudnienia. Zdaniem Skarżącej, skoro w art. 27 ust. 5 u.ś.r. ustawodawca dopuścił możliwość zbiegu świadczeń, to nie sposób przyjąć, że celem ustawodawcy było doprowadzenie do rozwiązania stosunku pracy przez matkę korzystającą z urlopu wychowawczego. Ponadto Skarżącej nie przysługuje świadczenie, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 4 u.ś.r., ponieważ nie wykonuje żadnej dodatkowej pracy u obecnego ani innego pracodawcy.

W skardze zwrócono również uwagę na wynikającą z art. 18 Konstytucji ochronę rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa, gwarancję ustawową powrotu do pracy wskazaną w art. 1862 § 1 k.p., oraz pojęcie dobra rodziny zawarte w art. 71 Konstytucji. Literalna interpretacja art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do sprzeczności z w/w przepisami. Pozbawia szczególnej ochrony osoby przebywające na urlopie wychowawczym nakazując rozwiązanie stosunku pracy, oraz pozbawia pomocy ze strony władz publicznych rodziny będącej w trudnej sytuacji materialnej i społecznej odmawiając prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które przebywają na urlopie wychowawczym i sprawują opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem. Świadczenie pielęgnacyjne jest znacznie większym wsparciem niż dodatek przyznawany na podstawie art. 10 u.ś.r. W ocenie Skarżącej organ odwoławczy nie uwzględnił również art. 7a § 1 k.p.a., a dosłowna interpretacja art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uwzględniająca wykładni językowej, systemowej i celowościowej wydaje się być błędna. Końcowo podkreśliła, iż rezultatem wykładni językowej, systemowej i celowościowej art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. jest norma prawna, zgodnie z którą osoba spełniająca przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. korzystająca z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem spełniającym przesłanki z art. 17 ust. 1 in fine u.ś.r. i nieuzyskująca wynagrodzenia, nie musi rozwiązywać stosunku pracy, by uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarzuty skargi okazały się niezasadne. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a także przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 9 stycznia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – Prezydenta Miasta Z. z 3 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności przepis art. 17 tej ustawy. Stosownie do treści ust. 1 wskazanej regulacji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej orzekające w sprawie odmówiły przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niespełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, iż postępowanie zostało wszczęte na wniosek Strony złożony w dniu 18 października 2023 r. (karta nr 4 akt administracyjnych). Córka Strony legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] r. nr [...] (karta nr 1 akt administracyjnych). Zgodnie z oświadczeniem Skarżącej opieka polega na codziennej rehabilitacji, karmieniu, pielęgnacji (karta nr 16 akt administracyjnych). Skarżąca od 1 października 2022 r. do 31 marca 2023 r. korzysta z urlopu wychowawczego udzielonego w celu sprawowania osobistej opieki nad córką (karta nr 15 akt administracyjnych). Ustalony na gruncie rozpoznawanej sprawy stan faktyczny nie był w sprawie kwestionowany.

Przechodząc do podanej przez organy przyczyny odmowy, opartej o brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., Sąd zważył co następuje.

Istota świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 u.ś.r. polega na tym, że jest ono adresowane wyłącznie do tych osób, których źródłem utrzymania jest wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z którego muszą zrezygnować z uwagi na konieczność sprawowania opieki lub niepodejmowanie zatrudnienia z tego powodu. Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. I OSK 324/21). W przypadku osoby, która uzyskała prawo do urlopu wychowawczego skutkuje to jedynie utratą dochodu, czego nie można utożsamiać z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. I OSK 889/21). Nie sposób bowiem uznać, aby osoba przebywająca na urlopie wychowawczym, a więc pozostająca w zatrudnieniu, spełniała jednocześnie warunek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. I OSK 1703/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2022 r. sygn. I OSK 1036/21).

Kwestia sporna powstała w niniejszej sprawie dotyczy możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres korzystania przez pracownika z urlopu wychowawczego.

Dostrzec należy, że powyższa kwestia była już oceniana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który aktualnie prezentuje ujednolicone stanowisko, oparte o wyjaśnienie, iż w trakcie korzystania z urlopu wychowawczego trwa stosunek prawny będący podstawą zatrudnienia, a tym samym korzystanie z urlopu wychowawczego nie stanowi rezygnacji z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 maja 2013 r. sygn. I OSK 2250/12, z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. I OSK 1703/15, z dnia 2 czerwca 2017 r. sygn. I OSK 572/16, z dnia 10 sierpnia 2020 r. sygn. I OSK 467/20, z dnia 24 sierpnia 2021 r. sygn. I OSK 889/21). Pogląd ten reprezentuje także Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie.

Osoba korzystająca z urlopu wychowawczego pozostaje w zatrudnieniu, chociaż nie świadczy pracy i nie otrzymuje wynagrodzenia, zawieszenie obowiązków i uprawnień w tym zakresie ma jednak charakter czasowy. Skoro w trakcie korzystania z urlopu wychowawczego trwa stosunek prawny będący podstawą zatrudnienia, to nie można się zgodzić, że stan ten stanowi rezygnację z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 października 2021 r. sygn. I OSK 687/21, z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. I OSK 1703/15, z dnia 10 sierpnia 2020 r. sygn. I OSK 467/20, z dnia 8 lutego 2022 r. sygn. I OSK 1036/21, podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. II SA/Ol 723/22, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. III SA/Kr 1083/22). Należy mieć na uwadze, iż urlop wychowawczy jest uprawnieniem ściśle związanym z pozostawaniem w stosunku pracy, z którego może skorzystać wyłącznie osoba mająca status pracownika (zob. E. Maniewska w: E. Maniewska, K. Jaśkowski, Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy, Lex el. 2021; K. Rączka w: M. Gersdorf, M. Raczkowski, K. Rączka, Kodeks pracy. Komentarz, wyd. III, uwagi do art. 186 i nast., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2021 r. sygn. I OSK 889/21).

Odnotowania w ocenie Sądu również wymaga, iż istotne dla ustalenia przesłanek przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje czy osoba starająca się o omawiane świadczenie nie pozostaje w zatrudnieniu lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej w rozumieniu definicji z art. 3 pkt 22 u.ś.r., czyli nie pozostaje w jednym ze stosunków prawnych wskazanych w art. 3 pkt 22.

Stosownie do treści przywołanej regulacji, ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Tym samym przepis art. 3 pkt 22 u.ś.r., definiując pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", zawiera szczegółowe wyliczenie stosunków prawnych, na podstawie których praca może być wykonywana. Przepis ten wiąże pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" z określonymi stosunkami prawnymi, nie zaś z okolicznościami faktycznymi, takimi jak: wykonywanie pracy czy uzyskiwanie wynagrodzenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. I OSK 2425/10, z dnia 2 czerwca 2017 r. sygn. I OSK 572/16, z dnia 10 sierpnia 2020 r. sygn. I OSK 467/20).

Pozostawanie natomiast w stanie zatrudnienia w oparciu o którąkolwiek z ww. podstaw prawnych uniemożliwia uznanie, iż nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2021 r. sygn. I OSK 889/21).

Stwierdzenie istnienia takiego stosunku prawnego, niezależnie od jego zakresu, powoduje, że przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca kluczową przesłanką przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia, nie została spełniona.

Jak trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. I OSK 1472/20, wykonywanie pracy, o jakim mowa w art. 3 pkt 22 u.ś.r. nie jest zasadniczym elementem definicji, jest jednym z jej elementów, które należy uwzględnić w procesie wykładni. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która "zrezygnowała z wykonywania pracy", ale która zrezygnowała z wykonywania pracy na podstawie określonego stosunku prawnego, rezygnacja ta musi obejmować dwa elementy charakteryzujące nazwę składającą się na zakres nazwy definiowanej, w tym także rezygnację z podstawy prawnej, na jakie czynności pracy były wykonywane. Analizowana definicja po stronie członu definiującego w przypadkach dotyczących wykonywania pracy zawiera nie tylko wskazanie na wykonywanie pracy, ale również na prawną formę, w jakiej praca ta powinna być wykonywana.

W obowiązującym stanie prawnym ustawodawca nie dopuszcza możliwości pozostawania opiekuna w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia, czy stosunku prawnym dotyczącym innej pracy zarobkowej.

Sporna kwestia była również przedmiotem orzeczeń powołanych przez Skarżącą, których Sąd w składzie orzekającym nie podziela. Orzeczeniom przywołanym przez Skarżącą należy przeciwstawić wyroki wskazane w niniejszym uzasadnieniu, a także orzeczenia w tych wyrokach powołane. Sąd rozpoznający sprawę podziela przedstawione w nich stanowisko, że o spełnieniu przesłanki rezygnacji z zatrudnienia o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie można mówić w przypadku osoby korzystającej z urlopu wychowawczego.

Powyższe stanowi jednocześnie odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 i 23 u.ś.r. (zarzut nr 1 i 2 petitum skargi). Zajęte w rozpoznawanej sprawie stanowisko wyprowadzone z literalnej wykładni art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. nie pozostaje w sprzeczności z wynikami wykładni celowościowej. Wsparcie finansowe państwa dla osób opiekujących się niepełnosprawnymi dziećmi przybiera zróżnicowane formy. Wybór danej formy pomocy pozostawiony jest jednak osobom zainteresowanym. Mianowicie osoby pozostające w zatrudnieniu mogą skorzystać z urlopu wychowawczego o wydłużonym okresie, w czasie którego opłacane są składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz zdrowotne, a w rodzinach uzyskujących dochód na osobę określony w art. 4 ust. 1 u.ś.r. wypłacany jest też dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Świadczenie pielęgnacyjne ma natomiast odmienny charakter. Jest bowiem skierowane do osób, które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub też rezygnują z tych form aktywności zawodowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą. Skarżąca może zatem otrzymać wnioskowane świadczenie, jeżeli dokona wyboru jednego z dwóch możliwych trybów wsparcia. Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie (przedstawiony m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2022 r. sygn. I OSK 1036/21, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. II SA/Rz 1149/20), iż alternatywność wskazanych uprawnień nie może być postrzega jako naruszenie przywołanych w skardze standardów konstytucyjnych (zarzut nr 3 petitum skargi).

W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 27 ust. 5 oraz art. 10 u.ś.r. Przepisy te, wskazane w zarzutach skargi, nie stały się bowiem przyczyną odmowy przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Ewentualne rozbieżności interpretacyjne pojawiające się w orzecznictwie sądów administracyjnych nie mogą natomiast stanowić podstawy do zastosowania art. 7a k.p.a., bowiem przedmiotem sprawy nie jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia (zarzut nr 4 petitum skargi).

Reasumując, skoro Skarżąca przebywa na urlopie wychowawczym, zatem jest osobą zatrudnioną, choć pracy faktycznie nie wykonuje oraz nie otrzymuje wynagrodzenia, to nie spełnia warunku rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., co oznacza, że nie może jej zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Zasadnie organ administracji publicznej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Analiza dokonana przez Sąd prowadzi do wniosku, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania, organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.