Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 432/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 115a
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 154 ipar. 1 i art. 155
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 października 2024 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] lipca 2024 r. [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2024 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji

w K. (dalej "Komendant Wojewódzki"), po rozpatrzeniu odwołania S. D., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w K. (dalej "Komendant Miejski") z 13 maja 2024 r. nr [...] o odmowie uchylenia w całości decyzji Komendanta Miejskiego Policji w K. z 30 października 2020 r. nr [...], którą odmówiono wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że 26 listopada 2018 r. do Komendanta Miejskiego wpłynął wniosek skarżącego o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Pismem z 6 grudnia 2018 r. Komendant Wojewódzki poinformował wnioskodawcę, że na obecnym etapie brak jest możliwości prawnych do spełnienia roszczenia, a rozpatrzenie wniosku będzie możliwe dopiero po wprowadzeniu przez ustawodawcę nowelizacji art. 115a ustawy o Policji. Decyzją z 30 października 2020 r. nr [...] Komendant Miejski odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy. Decyzję tę doręczono stronie 12 listopada 2020 r. S. D. nie składał od niej odwołania.

Wnioskiem z 16 kwietnia 2024 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Miejskiego o wzruszenie w trybie samokontroli ww. decyzji z 30 października 2020 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych. W uzasadnieniu wniosku powołał się na art. 154 i art. 155 k.p.a., na mocy których można uchylić bądź zmienić decyzje ostateczne.

Decyzją z 13 maja 2024 r. Komendant Miejski odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z 30 października 2020 r. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji.

Analizując zatem sprawę w trybie odwoławczym, Komendant Wojewódzki powołał się na zasadę ogólną trwałości decyzji ostatecznych i podniósł, że ustawa o Policji nie wprowadziła wyjątków od art. 16 k.p.a. Podkreślił, że tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy strona na podstawie decyzji, której domaga się uchylenia lub zmiany nie nabyła żadnych praw lub obowiązków. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego decyzja o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, gdyż nabycie nie jest związane z rozstrzygnięciem pozytywnym lub negatywnym, ale z kształtowaniem sytuacji prawnej strony przez nadanie uprawnienia lub nałożenie obowiązku. Nabycie prawa jest kryterium kwalifikacji decyzji do poddania jej określonemu w przepisach reżimowi procesowemu. Naczelny Sąd Administracyjny definiując pojęcie "nabycia prawa" w wyroku z 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01 stwierdził, że nabycie praw użyte w art. 154 i art. 155 k.p.a. rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego i kształtuje sytuację prawną strony należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa.

Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawić art. 155 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz do zbadania, czy zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Jest to postępowanie nadzwyczajne, odrębne od postępowania zwykłego i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, uregulowanej w art. 16 k.p.a. Jego celem nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 155 k.p.a. - ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz, czy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny. W przeciwnym wypadku wszczęcie postępowania z art. 155 k.p.a. stawałoby się konkurencyjne dla innych trybów postępowania. Co więcej, dla uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie odwołalności fakultatywnej (art. 154 i 155 k.p.a.) bez znaczenia jest, czy weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem oraz czy została wydana z jego niekwalifikowanym naruszeniem.

Tryb nadzwyczajny określony w art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji uznaniowych, tzn. cechujących się tym, że przy ich wydawaniu organ miał do dyspozycji określone luzy decyzyjne. Dlatego przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji. Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest zatem sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Postępowanie prowadzone na podstawie tego przepisu nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej",

w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory.

Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja w przedmiocie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy należy do grupy tzw. decyzji związanych, a więc takich których sam fakt wydania oraz treść jest ściśle określona przepisami prawa, a proces ocenny organu jest ograniczony do minimum. Organ sprawdza jedynie, czy zostały spełnione przesłanki wydania decyzji.

Dalej Komendant Wojewódzki wskazał, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 4 lutego 2009 r. W związku z tym zwolnieniem wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, zaś sprawa o wypłatę ekwiwalentu w wyższej wysokości została wszczęta po 19 listopada 2018 r. (art. 61 § 3 k.p.a.).

Zdaniem organu odwoławczego, w aktualnym stanie faktycznym i prawnym stronie nie przysługuje prawo do wypłaty ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bowiem nie mają do niej zastosowania przepisy prawa przewidujące inny niż wcześniej zastosowany współczynnik ułamkowy służący do ustalania wymiaru tego ekwiwalentu. W dacie wydania decyzji przez Komendanta Miejskiego były spełnione przesłanki określone w stanowiącym podstawę wydanego rozstrzygnięcia art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.) w brzmieniu nadanym w art. 1 ust. 16 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez Ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o służbie więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610) w zw. z art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze wymienionej wyżej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. Zatem skoro powołane w decyzji Komendanta Miejskiego z 30 października 2020 r. przepisy jednoznacznie kształtują treść rozstrzygnięcia, mającego zapaść w danym stanie faktycznym, to w analizowanej sprawie brak jest podstaw do zmiany w trybie art. 155 k.p.a. rozstrzygnięcia wydanego w stosunku do skarżącego. Wniosek złożony przez skarżącego w istocie zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Organ odwoławczy podkreślił zatem, że kwestionowana przez stronę decyzja ostateczna nie została wydana w ramach uznania administracyjnego, ponieważ obowiązujące przepisy nie pozwalały w okolicznościach faktycznych sprawy na podjęcie innego niż zawartego w niej rozstrzygnięcia. Z tego względu Komendant Miejski prawidłowo odmówił uchylenia decyzji własnej z 30 października 2020 r.

Organ prawidłowo zastosował obowiązujące wówczas przepisy odnoszące się do spraw wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Ponadto organ był zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia według stanu prawnego istniejącego na dzień wydania decyzji. Z kolei wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego części normy prawnej, która określała daną wartość ułamkową, przepis art. 115a ustawy o Policji mógł stanowić wyłącznie podstawę prawną, w oparciu o którą możliwe było wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Organ nie miał możliwości rozstrzygnięcia sprawy w inny sposób niż przez odmowę uwzględnienia zgłoszonego w tym zakresie żądania. Zgodnie z art. 6 i art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności. Przyjęcie przez organ administracji innej ułamkowej wartości miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędnej do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, byłoby działaniem arbitralnym, wykraczającym poza granice normy prawnej wynikającej z art. 115a ustawy o Policji.

W analizowanej sprawie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej nie może prowadzić uznanie, że zastosowany przepis należało zinterpretować inaczej, niż uczyniono to w ramach postępowania zwyczajnego, bowiem dopuszczalności wzruszenia ww. decyzji należało upatrywać w charakterze prawnym rozstrzygnięcia, które zapadło w konkretnych okolicznościach.

Wobec powyższego, zdaniem Komendanta Wojewódzkiego, nie można przyjąć, że organ zobligowany jest do zastosowania oceny prawnej zaprezentowanej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, a tym samym do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej i wyliczenia wartości ułamkowej miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędnej do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, z pominięciem obowiązującego do dnia dzisiejszego w ustawie o Policji przepisu prawa.

Komendant Wojewódzki dodał, że o istnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony w uchyleniu decyzji nie może zaś świadczyć jedynie odmienna ocena tych samych okoliczności, które były już poddane ocenie w decyzji, o której uchylenie ubiega się strona. Podkreślił, że w toku obecnie prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów i nie wskazała jakikolwiek nowych okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, że interes społeczny lub słuszny interes strony nakazuje wzruszenie decyzji ostatecznej.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję S. D. przedstawił stan faktyczny sprawy, rozwinął argumentację przedstawioną w zażaleniu i zarzucił organom obu instancji naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy, w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, opublikowanym 6 listopada 2018 r. (Dz. U. 2018 poz. 2102), a przez to pozbawienie należnych z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Nadto zarzucił działanie, które uniemożliwiło mu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, pod pretekstem konieczności stosowania ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610) z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego RP sygn. akt K 7/15.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzonej ją decyzji organu I instancji, a także zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami.

W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2024 r. poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym. Organ odwoławczy wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zaś skarżący o tym fakcie zawiadomiony, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu I instancji, naruszają przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona została decyzja Komendanta Policji utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w K., którą odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej odmawiającej wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy.

Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego o wzruszenie decyzji ostatecznej odmawiającej mu wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, z powołaniem się na art. 154 i art. 155 k.p.a.

Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Organ przyjął w analizowanej sprawie, że na mocy decyzji wydanej 30 października 2020 r. skarżący nabył prawo. Komendant wyjaśnił, powołując się na wyrok NSA z 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego i kształtuje sytuację prawną strony należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa. Przywołane orzeczenie sądu administracyjnego dotyczyło nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, zatem w określonym aspekcie wpłynęło ono na sytuację prawną strony tamtego postępowania. Jednak w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze zgoła innym rozstrzygnięciem, bo odmową przyznania prawa. Decyzja odmowna nie jest decyzją, na mocy której strona nabywa prawo. Taka decyzja w żaden sposób nie kształtuje sytuacji prawnej strony. Jak wskazuje się w doktrynie decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jest decyzja odmowna dla wszystkich stron, decyzja cofająca w całości przyznane wcześniej uprawnienie lub stwierdzająca wygaśnięcie tego uprawnienia, decyzja nakładająca obowiązek w najwyższym dopuszczalnym zakresie (zob. Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, opublikowano: LEX/el. 2024 i tam E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego..., s. 260).

Błędna wykładnia prawa dokonana przez organy i uznanie, że decyzja z 30 października 2020 r. stanowiła akt, mocą którego policjant zwolniony ze służby nabył prawo spowodowała, że organ nie rozważył w należyty sposób możliwości zastosowania art. 154 § 1 k.p.a. w okolicznościach faktycznych tej sprawy. Przepis ten odwołuje się do takich pojęć jak "interes społeczny" czy "słuszny interes strony". Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 k.p.a. in fine. Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony (art. 154 § 1 k.p.a.) muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy (wyrok NSA z 23 lutego 2007 r., I OSK 553/06).

Należy przypomnieć, na co zwrócił uwagę WSA w Kielcach m.in. w wyroku z 27 czerwca 2024 r. (sygn. akt II SA/Ke 250/24, cbois), co ma znaczenie również dla tej sprawy, że w całym szeregu spraw zainicjowanych skargami na decyzje organów Policji odmawiające wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy – z powołaniem się na art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610), zwanej dalej "ustawą o szczególnych rozwiązaniach" - a zatem rozstrzygnięć takich jak w tym przypadku decyzja z 30 października 2020 r. wydana w stosunku do skarżącego, który nie skorzystał z trybu zaskarżenia - zarówno tutejszy Sąd, jak i inne sądy administracyjne uchylały te decyzje, zaś Naczelny Sąd Administracyjny oddalał skargi kasacyjne komendantów wojewódzkich Policji, przyjmując, że wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w związku z art. 115a ustawy o Policji wskazuje, że nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ww. ustawy stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. nadanym ustawą nowelizującą, do stanów faktycznych zaistniałych przed tym dniem. Stanowisko takie argumentuje się m.in. tym, że: "(...) Biorąc pod uwagę, iż przed dniem 6 listopada 2018 r. do ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop miały zastosowanie różne zasady – odmienne przed dniem i po dniu 19 października 2001 r., treść zdania drugiego art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, nie budzi wątpliwości z językowego, aksjologicznego (celowościowego) i systemowego punktu widzenia, jeśli będzie odczytywana jako norma nakazująca stosowanie odmiennych - ze względu na wymiar urlopu w różnych okresach obowiązywania ustawy o Policji – zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Okoliczność, że od 1 października 2020 r. istnieje w polskim porządku prawnym norma zawarta w art. 115a ustawy o Policji (art. 1 pkt 16 ustawy o szczególnych rozwiązaniach zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym) nie ma wpływu na charakter tych zasad. Regulacja ta określająca sposób obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop jest niewątpliwie skorelowana z zasadami ustalania tej należności pieniężnej obowiązującymi od dnia 19 października 2001 r. i ułatwia proces ich obliczania od dnia 1 października 2020 r., a także – zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w sprawach "dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r.". Brak objęcia zakresem obecnej treści art. 115a ustawy o Policji pozostałego okresu obowiązujących od dnia 19 października 2001 r. zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, a także treść zdania trzeciego art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, zgodnie z którym przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r., nie wyłączają tych zasad, nie mogą też czynić niewykonalnym prawa do ekwiwalentu ustalanego według tych zasad, tak jak brak analogicznej regulacji nie uniemożliwiał obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przed dniem 19 października 2001 r. Wysokość tego ekwiwalentu obliczana z uwzględnieniem zasad obowiązujących od dnia 19 października 2001 r. powinna uwzględniać ustawowy wymiar 26 dni kalendarzowych urlopu od tego dnia, a także istotę corocznego płatnego urlopu i istotę ekwiwalentności, tj. okoliczności, które akcentował Trybunał Konstytucyjny w motywach wyroku z dnia 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 stwierdzając, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji" (por. przykładowo wyroki NSA z 12 grudnia 2023 r., sygn. III OSK 6071/21, z 31 stycznia 2024 r., sygn. III OSK 898/22, z 24 maja 2024 r., sygn. III OSK 905/23).

W okolicznościach faktycznych tej sprawy całkowicie irrelewantne dla wyniku sprawy były rozważania co do dopuszczalności zastosowania art. 155 k.p.a., skoro - jak wyżej wskazano - decyzja z 30 października 2020 r. nie jest decyzją ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo, zaś stosownie do art. 155 k.p.a. tylko decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wówczas przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Z powyższych przyczyn Sąd, dostrzegając naruszenie art. 154 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił decyzje obu instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższą ocenę prawną i wskazania Sądu, w szczególności rozpoznają wniosek skarżącego w oparciu o art. 154 k.p.a. i poczynią ustalenia, czy zachodzi w sprawie słuszny interes strony lub interes społeczny, uprawniający do uchylenia decyzji ostatecznej z 30 października 2020 r.