Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 415/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 12 par. 1-2, art. 34 par. 1-3, art. 35 par. 4-5, art. 37 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 100c, art. 100d
journal: Dz.U. 2022 poz 583
law: Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
article: art. 149 par. 1 pkt 1 i par. 1a, art. 149 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi I. Z. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia 10 lutego 2021 r. ; II. stwierdza ,że bezczynność , o której mowa w pkt I wyroku , ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia wniosku , o którym mowa w pkt I wyroku, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV . przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1500 ( słownie : tysiąc pięćset ) złotych; V. oddala dalej idącą skargę: VI . zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (słownie : pięćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie faktyczne

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem I. Z. (dalej: strona , skarżąca ) z dnia 10 lutego 2021 roku , adresowanym do Wojewody Dolnośląskiego ( dalej: organ, Wojewoda) , o udzielenie stronie zezwolenia na pobyt czasowy.

Pismem z dnia 10 lutego 2021 roku strona zwróciła się z do organu z wnioskiem o udzielenie informacji jakie przesłanki zależne od niej nie zostały spełnione, co mogłoby skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony oraz o przyspieszenie rozpoznania sprawy.

Kolejnym pismem z dnia 9 marca 2021 r. ( data wpływu: 16 marca 2021r. ) strona wniosła ponaglenie bezczynność i na przewlekłość organu.

Organ pismem z dnia 25 marca 2021 roku wezwał stronę do osobistego stawiennictwa w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców we Wrocławiu oraz do dołączenia do akt sprawy kserokopii wszystkich stron paszportowych cudzoziemca zawierających adnotacje urzędowe, oryginału załącznika nr 1 do wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, 4 sztuk aktualnych fotografii cudzoziemca oraz złożenia odcisków linii papilarnych.

Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2021r. , nr DL.ZP.410.2433.2021/EK Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał ponaglenie za nieuzasadnione, z tą argumentacją , że w chwili złożenia przedmiotowego ponaglenia wniosek o udzielenie stronie zezwolenia na pobyt czasowy zawierał braki formalne. Wobec powyższego nie rozpoczął się bieg terminu do rozpatrzenia sprawy, w związku z czym organ nie dopuścił się bezczynności.

W dniu 21 kwietnia 2021 r. strona stawiła się osobiście w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu oraz złożyła odciski linii papilarnych jak również przedstawiła kserokopie wszystkich stron paszportowych cudzoziemca zawierających adnotacje urzędowe. Jednocześnie pismem z dnia 21 kwietnia 2021 r. strona przesłała do organu oryginał załącznika nr 1 do wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej na terenie Rzeczpospolitej Polskiej oraz 4 sztuki aktualnych fotografii cudzoziemca.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2021r. strona ponownie zwróciła się do organu z wnioskiem o udzielenie informacji jakie przesłanki zależne od niej nie zostały spełnione, co mogłoby skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony oraz o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Wnioskiem z dnia 11 lutego 2022r.

strona zwróciła się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego datę złożenia i wpłynięcia do organu wniosku o udzielenie pozwolenia na pobyt czasowy . Kolejnym pismem z dnia 14 października 2022r. strona zwróciła się do organu o przyśpieszenie postępowania i wydanie decyzji.

Pismem z dnia 14 sierpnia 2023 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie rozpoznania jej wniosku z dnia 10 lutego 2021r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca wniosła o :

1/ stwierdzenie bezczynności organu ,

2/ stwierdzenie, że bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3/ zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku,

4/ przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 15.000,00 złotych,

5/ skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym ,

6/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Skarga oparta została na zarzutach naruszenia przepisów: art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi podniesiono , że skarżącej nie dotyczą przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ponieważ nie przybyła ona na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi. Nadto skarżąca wskazała, że na dzień wnoszenia skargi art. 100c przedmiotowej ustawy już nie obowiązuje. Podniosła też , że uczyniła wszystko aby ustalić od którego konkretnie dnia płynie termin wskazany w art. 112a ust 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach. Według skarżącej wniosek nie zawiera już jakichkolwiek braków formalnych lub braków z art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach.

Dalsze czynności w sprawie Wojewoda podjął po wpłynięciu skargi do sądu i pismem z dnia 15 września 2023 r. zwrócił się do Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Komendy Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej, o informację , czy wjazd i pobyt strony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Jednocześnie odrębnym pismem z dnia 15 września 2023 r. organ poinformował stronę , że warunkiem uzyskania pozytywnej decyzji niezbędne będzie dostarczenie w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma: potwierdzenia posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania w Polsce, dokumentów potwierdzających, że Skarżąca posiada zapewnione na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej miejsce zamieszania, potwierdzenia posiadania aktualnego, opłaconego ubezpieczenia zdrowotnego obejmującego planowany okres pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, podpisanego przez podmiot powierzający wykonywanie pracy załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, CIT-8 lub PIT-37/PIT-36 za rok poprzedzający złożenie wniosku wraz z potwierdzeniem wpływu do właściwego Urzędu Skarbowego, zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek ZUS, zaświadczenie z właściwego Urzędu Skarbowego o braku zaległości podatkowych, w przypadku zatrudniania pracowników – informacji wskazującej aktualny stan zatrudnienia wraz z drukiem ZUS RCA oraz w przypadku powstałej nowo powstałej Spółki labo nowo powstałej działalności gospodarczej – przedstawienie biznes planu zawierającego opis rozwoju firmy.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę, wniósł od jej oddalenie, podnosząc , że stan sprawy jest konsekwencją ogromnej ilości składanych wniosków, konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływu pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i braku możliwości szybkiego uzupełniania niedoborów kadrowych. Nadto w ocenie organu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że miała miejsce przewlekłość prowadzenia postępowania przez organ kwalifikowana jako rażące naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz. U. z 2022r. poz.2492 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym - na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej: p.p.s.a.)- kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Pojęcie "bezczynności" zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. , w którym określa się je jako "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego , z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona.

Wymaga bowiem podkreślenia ,że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie , ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie. Przytoczony wyżej przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie powyższej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca , a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zauważyć również należy, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu , o czym stanowi art. 35 § 5 k.p.a. Jednocześnie w § 4 art.35 k.p.a. wskazano, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwienia spraw.

Taką szczególną normę zawierają przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 583 ze zm.) – dalej jako ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy, zmieniające czasowo przepisy kształtujące terminy załatwiania spraw, które - zdaniem Sądu - znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dodanym przez art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 830) zmieniającej ww. ustawę z dniem 15 kwietnia 2022 r., w okresie od dnia 15 kwietnia do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a). Zgodnie z art. 100c ust. 3 w powyższym okresie: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Jednocześnie zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w powyższych sprawach lub ich dokonywanie z opóźnieniem we wskazanym wyżej terminie, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100c ust. 4). Z kolei zgodnie z art. 100d ustawy o pomocy obywatelom dodanym przez art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 185) zmieniającej ww. ustawę z dniem 1 stycznia 2023 r. - w okresie do dnia 24 sierpnia 2023 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a). Art. 100d ust. 3 i 4 ma identyczne brzmienie jak cyt. wyżej art. 100c ust. 3 i 4. Termin określony w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy został przedłużony do 4 marca 2024 r. na mocy art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1088) zmieniającej ustawę o pomocy obywatelom Ukrainy.

Przytoczone przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadziły istotne modyfikacje i ograniczenia w zakresie terminu załatwienia wymienionych w ustawie spraw (w tym spraw dotyczących udzielania cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy) oraz możliwości korzystania ze środków zaskarżenia w zakresie wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości, w stosunku do reguł wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiąc lex specialis wobec art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 53 § 2b p.p.s.a.

Wobec tego jeżeli organ prowadzący postępowanie w okresie od 15 kwietnia do 31 grudnia 2022 r. i od 1 stycznia 2023 r. do 4 marca 2024 r. dopuścił się bezczynności, to nie wymierza się mu grzywny, ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżącego za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (art. 100c ust. 3 i art. 100d ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), a zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem w tymże okresie, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy). W związku z tym przyjmuje się, że w przypadku stanów zaniechania organu zaistniałych po dniu 15 kwietnia 2022 r. skarga jest niedopuszczalna, przy czym wyłączenie przewidziane w art. 100c ust. 3 pkt 2 pozostaje w zgodzie z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (vide: postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 510/23).

Wymaga też zaakcentowania ,że w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się rozbieżne stanowiska w odniesieniu do kwestii czy przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, opuszczającymi terytorium tego państwa w związku z wojną, czy też do wszystkich cudzoziemców. Według pierwszego ze stanowisk , sam tytuł ustawy, treść jej art. 1, a także uzasadnienie projektu ustawy przemawiają za przyjęciem, że ustawa dotyczy wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa ( vide wyroki WSA w Gorzowie : z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 30/23 i z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 113/23). Przeciwny pogląd sformułował Naczelny Sąd Administracyjny , wskazując, że art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie ma zastosowanie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, opuszczającymi terytorium tego państwa w związku z działaniami zbrojnymi. W ocenie NSA taka interpretacja nie wynika ani z brzmienia, ani z celu tego przepisu. Po pierwsze, w przepisie tym mówi się o "cudzoziemcu", a nie "obywatelu Ukrainy". Lege non distinguente, przepis ten dotyczy każdego cudzoziemca, czyli osoby, która nie posiada obywatelstwa polskiego (art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Po drugie, NSA wskazał na szeroki zakres spraw, których dotyczy ten przepis w tym zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE (art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy). Znaczna część tych spraw nie może mieć jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną (np. zezwolenia na pobyt stały, nie wspominając już o postępowaniach dotyczących cofnięcia posiadanych już zezwoleń). Po trzecie, art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadza szereg rozwiązań w sposób istotny ograniczających prawa cudzoziemców, w tym ich prawa do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie. Trudno znaleźć, zdaniem NSA, racjonalne uzasadnienie dla tezy, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadza równocześnie rozwiązania pogarszające sytuację prawną wyłącznie tej grupy cudzoziemców ( vide wyroki NSA : z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22 i z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22),.

Zaprezentowany wyżej pogląd, wedle którego przepis art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy znajduje zastosowanie nie tylko do spraw toczących się z udziałem obywateli Ukrainy, ale obejmuje także sprawy z udziałem wszystkich cudzoziemców, jest również wyrażany w doktrynie (Komentarz do Ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, Witold Antoni Klaus (red.), Rafał Cieślak, Marcin Górski, Małgorzata Jaźwińska, Ewa Kacprzak-Szymańska, Agnieszka Kwaśniewska-Sadkowska, Patrycja Mickiewicz, Katarzyna Słubik, Warszawa 2022, LEX/el 2023).

Mając na uwadze powyższe ugruntowane już orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie oraz wzgląd na wartości wynikające z jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie orzekającym w niniejszej sprawę, aprobuje pogląd , że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zgodnie z ich literalnym brzmieniem, znajdują zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, opuszczającymi terytorium tego państwa w związku z wojną.

W związku z powyższym w okolicznościach niniejszej sprawy przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy będą miały zastosowanie do postępowania toczącego się z wniosku skarżącej w odniesieniu do oceny sprawności tego postępowania za okres od 15 kwietnia do 31 grudnia 2022r. i od 1 stycznia 2023r. do 4 marca 2024r. W tej sytuacji należało uznać, że skarga w odniesieniu do bezczynności Wojewody zaistniałej po dniu 15 kwietnia 2022 r., w czasie obowiązywania art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie jest zasadna i w tej części podlegała oddaleniu ( pkt V wyroku).

Natomiast - zdaniem Sądu - mamy w niej do czynienia bezczynnością organu za okres poprzedzający wejście w życie art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dodanego przez art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 830).

Z materiału aktowego analizowanej sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ przekroczył - określony w art. 35 k.p.a. - termin do załatwienia sprawy. Analiza akt postępowania administracyjnego dowodzi, że od chwili złożenia przez skarżącą wniosku, tj. od dnia 10 lutego 2021 r. (data wpływu wniosku do organu) organ - poza pierwszą czynnością podjętą w dniu 25 marca 2021 r. , po uprzednim wniesieniu przez stronę ponaglenia – przez kolejne miesiące nie podjął jakiejkolwiek czynności w sprawie , pomimo osobistego stawiennictwa skarżącej w organie w dniu 21 kwietnia 2021r. i uzupełnienia w tym dniu przedmiotowego wniosku , a następnie wielokrotnie składanych wniosków o przyśpieszenie wydania decyzji , kiedy to sprawa winna być finalnie załatwiona, mając na uwadze terminy z art. 35 k.p.a.

Sąd jednak wskazuje, że procedowanie w tego rodzaju sprawach cechuje się pewną powtarzalnością. Nic więc nie stało na przeszkodzie, by wnioskowi skarżącej nadać bieg niezwłocznie po jego wpłynięciu. Podejmowane przez organ czynności zdają się świadczyć - w ocenie Sądu - o mechanicznym wykonywaniu pewnych czynności bez zapoznania się z materiałem sprawy, a czynności te, co już wyżej podkreślono są typowe, powtarzalne i nie wymagają wielkiego nakładu pracy.

Powyższe wskazuje, że na dzień wniesienia skargi Wojewoda za okres do 15 kwietnia 2022r. pozostawał w sprawie bezczynny, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu , a więc nie tylko niewydanie przez 14 miesięcy okres aktu - decyzji, Sąd uznał, że bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) , o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku . Sąd zauważa przy tym, co trzeba podkreślić, że stwierdzona bezczynność wynikała wyłącznie z postawy (zaniechań) organu . W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Natomiast nie stanowią usprawiedliwienia postawy organu - powtarzane od wielu miesięcy - tłumaczenia, że liczba wniosków o pozwolenie na pracę i pobyt dla cudzoziemców jest bardzo duża, że następuje fluktuacja pracowników oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki.

Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku) , albowiem jak wynikało z materiału aktowego sprawy prowadzone w sprawie postępowanie było wciąż niezakończone (w aktach sprawy nie było żadnej informacji o jego zakończeniu) .

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1500 (pkt IV sentencji wyroku). Sąd stwierdził, że kwota ta w istocie będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego). Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty wskazanej wyżej kwoty zdyscyplinuje organ. W ocenie Sądu, zasądzona kwota: z jednej strony, zrekompensuje skarżącej negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane z bezczynnością organu oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; z drugiej, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania; po trzecie, jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi na bezczynność, tj. zwalczania bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania.

Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 - orzekł jak w pkt l-V sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt VI sentencji wyroku).