Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2370/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 5 art. 51 ust. 1 pkt 1 art. 53 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 199
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 17 maja 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak /spr./ Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 98/15 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2014 r. Nr[...] ; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz L. S. kwotę 1000 (tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 98/15, oddalił skargę L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W związku z zakładaną zmianą medium transmisyjnego z przyłącza telekomunikacyjnego do sieci [...] S.A. na radiolinię Zastępca Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wystąpił do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o ustalenie na działce nr[...] , obręb[...] , lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie 50 m wieży obserwacyjnej wraz z urządzeniami oraz infrastrukturą towarzyszącą (System Wież Obserwacyjnych – SWO).

Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Wójt Gminy [...] ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zdefiniowanego powyżej zamierzenia inwestycyjnego, lecz rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/OI 619/13 oddalił skargę L. S. na powyższą decyzję SKO.

Wójt Gminy [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. ponownie ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego na działce nr[...] , obręb[...] , polegającą na budowie wieży obserwacyjnej z łącznością przez radiolinię wraz z urządzeniami i infrastrukturą towarzyszącą (System Wież Obserwacyjnych - SWO), w tym m. in. agregat prądotwórczy (w kontenerze posadowionym na fundamencie) oraz ogrodzenie; rodzaj zabudowy: obiekt infrastruktury technicznej; cel publiczny: obiekty i urządzenia niezbędne dla ochrony granicy państwowej.

L. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, po którego rozpoznaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wyjaśniło, że zamierzenie inwestycyjne stanowi inwestycję celu publicznego, o której mowa w art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 – dalej jako u.g.n.) i ma znaczenie lokalne. Nadto decyzja została uzgodniona z organami wskazanymi w art. 53 ust. 4 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 – dalej jako. u.p.z.p.). SKO uznało, że planowane przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 7, jak też § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, Nr 213, poz. 1397 - dalej jako rozporządzenie), dodając, że podtrzymuje argumentację organu pierwszej instancji, iż inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na siedliska i gatunki, dla których ochrony został ustanowiony obszar Natura 2000, w rezultacie czego nie zostało wydane postanowienie, o którym mowa w art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 – dalej jako ustawa o udostępnianiu informacji).

L. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję. Zarzucił naruszenie art. 96 ust. 1 i 3 w zw. z art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji, art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 53 ust. 1, art. 54 pkt 2 lit. b u.p.z.p.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

W motywach wskazanego na wstępie wyroku oddalającego skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że kluczowa jest ocena, czy przedsięwzięcie jest wyszczególnione w art. 6 u.g.n. i czy jest to działanie o znaczeniu co najmniej lokalnym warunkującym wydanie decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego, nie zaś decyzji o warunkach zabudowy i jednocześnie jest to zamierzenie inwestycyjne tylko o znaczeniu lokalnym, gdyż w takiej sytuacji organem właściwym do wydania decyzji jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), bez konieczności uzgadniania decyzji z marszałkiem województwa dla zamierzeń będących inwestycją celu publicznego o znaczeniu krajowym i wojewódzkim. Zastosowanie zasad i trybu przewidzianego dla lokalizacji inwestycji celu publicznego zależy, więc od tego, czy zamierzenia inwestycyjne, wymagające uzyskania stosownej decyzji, posiadają "pierwiastek publiczny". Z tego względu Sąd pierwszej instancji, powołując się na orzecznictwo oraz poglądy wyrażone w literaturze przedmiotu dokonał wykładni pojęcia "inwestycji celu publicznego". Podkreślił, że z treści art. 2 pkt 5 u.p.z.p. wynika, iż warunkiem przyporządkowania inwestycji do wskazanej kategorii jest jej lokalne lub ponadlokalne znaczenie, niezależnie od tego, że winien być to cel, o jakim mowa w art. 6 u.g.n. Art. 6 pkt 7 u.g.n. jako cel publiczny w rozumieniu tej ustawy wymienia m. in. budowę i utrzymywanie obiektów oraz urządzeń niezbędnych na potrzeby obronności państwa i ochrony granicy państwowej, a także do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. W świetle powyższego budowa wieży obserwacyjnej z łącznością przez radiolinię wraz z urządzeniami i infrastrukturą techniczną (System Wież Obserwacyjnych – SWO) jest obiektem niezbędnym do ochrony granicy państwowej, a zatem spełnia przesłankę przedmiotową definicji inwestycji celu publicznego. Dalszego wyjaśnienia wymaga skala rzeczonej inwestycji, tj. czy ma ona znacznie tylko lokalne (gminne), czy wykracza poza nie, właściwie także poza skalę powiatową, gdyż dopiero inwestycja celu publicznego o znaczeniu co najmniej wojewódzkim obliguje organ wydający decyzję do uzgodnienia z marszałkiem województwa.

Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że Zastępca Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w piśmie z dnia 10 czerwca 2013 r. podał, iż budowa wieży obserwacyjnej nie jest ujęta w planach o znaczeniu ponadlokalnym, o których mowa w art. 39 ust. 3 u.p.z.p., ani też w planach o znaczeniu krajowym, o którym mowa w art. 48 u.p.z.p., gdyż jej znaczenie jest ściśle lokalne, jako związane z zapewnieniem obserwacji pobliskiego terenu na rzecz Placówki Straży Granicznej w[...] . Z tych względów budowa wieży obserwacyjnej z łącznością przez radiolinię wraz z urządzeniami i infrastrukturą techniczną (System Wież Obserwacyjnych – SWO) stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu lokalnym, co implikowało prowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i zakończenie go wydaniem tego rodzaju decyzji, jednocześnie bez konieczności jej uzgodnienia w marszałkiem województwa. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji uznał, że zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie jest uzasadniony.

Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił także zarzutu naruszenia art. 96 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji, stwierdzając, iż organy zasadnie uznały, że przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest (§ 2 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397 ze zm. – dalej jako rozporządzenie) lub może być (§ 3 pkt 8 rozporządzenia) wymagane. Nie jest to zatem przedsięwzięcie, o którym mowa w powołanym art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji. W konsekwencji wskazany przepis nie może być podstawą ustalenia wymogu przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Sąd pierwszej instancji nie uznał za zasadny zarzutu naruszenia art. 54 pkt 2 lit. b. u.p.z.p., natomiast uznał zasadność zarzutu naruszenia przez Wójta Gminy [...] art. 53 ust. 1 u.p.z.p. Powyższe nie oznacza jednak, że organ w ogóle nie zawiadomił stron o wszczęciu postępowania, albowiem zawiadomieniem z dnia 24 stycznia 2013r. poinformował na piśmie właścicieli działek nr[...] . Wskazał, że powyższe uchybienie zostało sanowane przez SKO poprzez sposób publikacji zaskarżonej decyzji i poprzedniego rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2013 r. W tej sytuacji nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stronom postępowania została zapewniona możność w nim udziału, organ pierwszej instancji naruszył jedynie tryb ich poinformowania o prowadzonym postępowaniu, które to naruszenie może być rozpatrywane w kategorii innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji uznał jednak, że wskazane naruszenie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż interes prawny (obowiązek) stron postępowania (nie tylko właścicieli działek sąsiednich względem działki nr[...] ) tylko z tej przyczyny nie mógł być naruszony, skoro mieszkańcy wsi [...] (przynajmniej część wskazana w piśmie z dnia 11 lipca 2013 r.) nie byli nieświadomi prowadzenia postępowania, ponadto brali w nim aktywny udział poprzez wyrażanie swego stanowiska.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł L. S., zaskarżając go w całości oraz domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 i 2 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014r., [...] , została wydana z naruszeniem przepisu postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2014 r. wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, tj.:

1. art. 96 ust. 1 i 3 w zw. z art. 62 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez bezpodstawne uznanie, iż "przedsięwzięcie inne niż mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000" oraz poprzez brak uzasadnienia swojej decyzji odnośnie uznania, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, jak również poprzez niewydanie postanowienia w przedmiocie nałożenia na wnioskodawcę - [...] Oddział Straży Granicznej obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów wskazanych w art. 96 ust. 3 pkt. 1-5 powołanej ustawy, pomimo zaistnienia ku temu przesłanek;

2. art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak uzgodnienia decyzji z Marszałkiem Województwa, podczas gdy ustawa nakłada na organ obowiązek uzgodnienia, w sytuacji gdy inwestycja dotyczy celu publicznego o znaczeniu krajowym i wojewódzkim, a taką inwestycję stanowi budowa wieży obserwacyjnej z łącznością przez radiolinię wraz z urządzeniami i infrastrukturą towarzyszącą;

3. art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak udokumentowania zastosowania powyższego przepisu w postaci obwieszczenia, co oznacza, iż organ pierwszej instancji nie przeprowadził w sposób prawidłowy procedury związanej z wydaniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;

4. art. 54 pkt 2 lit. b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak określenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy w zakresie zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 – dalej P.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 1 P.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Z kolei postanowienia art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. wyznaczają zakres przedmiotowy postępowania sądowoadmnistracyjnego. Podkreślić należy, że naruszenie art. 1 § 1 P.u.s.a. ma, co do zasady, miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tych przepisach. Trzeba mieć jednak na uwadze, że przepis art. 1 § 2 P.u.s.a. nie jest przepisem procesowym, lecz ustrojowym, określającym podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Zarzucając naruszenie tego przepisu strona powinna wskazać konkretny przepis prawa, który powinien uwzględnić, a czego nie zrobił sąd, dokonując kontroli legalności działania organów administracji. Wykazując naruszenie tego przepisu strona może też wywodzić, że sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd administracyjny bada (ocenia) legalność zaskarżonego aktu w zakresie odnoszącym się do kompetencyjno-proceduralnych podstaw działania organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie oraz materialnoprawnych podstaw jego wydania, kontrolując prawidłowość ich wykładni oraz prawidłowość ich zastosowania (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a wykładnia prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 5-6, s. 267 i n.). Sąd może w związku z tym naruszyć powołany przepis ustrojowy wyłącznie wówczas, gdy oceni działalność administracji przyjmując inne, niż legalność, kryterium kontroli - przykładowo będzie ją oceniał pod kątem słuszności. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zaistniała, albowiem Sąd pierwszej instancji prawidłowo dokonał weryfikacji zgodności z prawem zaskarżonej decyzji zarówno w aspekcie procesowym, materialnym, jak i ustrojowym.

W świetle powyższego nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zaznaczyć należy, że przepis ten zakreśla jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sprawują one wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał takiej kontroli, albo że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.

Należy natomiast zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że w trakcie procedury wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego zaniechano uzgodnienia z Marszałkiem Województwa, tym samym naruszono przepisy art. 51 ust. 1 pkt. 1 u.p.z.p. Stosownie do treści art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przez "inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [...]". Przepis art. 6 pkt 7 u.g.n., jako cel publiczny w rozumieniu tejże ustawy wymienia m. in. budowę i utrzymywanie obiektów oraz urządzeń niezbędnych na potrzeby obronności państwa i ochrony granicy państwowej, a także do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. Definicja "inwestycji celu publicznego" wskazuje na dwie istotne cechy tego pojęcia. Pierwszą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres, tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia, tj. czy stanowi on realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Tylko łączne spełnienie tych dwóch przesłanek normatywnych może przesądzać, że dane przedsięwzięcie spełnia wymogi, aby można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego, w stosunku do którego zastosowanie mają przepisy art. 51 u.p.z.p. Nie ulega wątpliwości, że planowana inwestycja na terenie działki geodezyjnej nr [...] obręb [...] stanowi cel publiczny o znaczeniu krajowym w rozumieniu art. 6 pkt. 7 u.g.n. w związku z przepisami ustawy o ochronie granicy państwowej. Jednak zarówno organy orzekające, jak i Sąd Wojewódzki błędnie zakwalifikowały realizowaną inwestycję, jako cel publiczny o znaczeniu lokalnym. Dla dokonania oceny, czy inwestycja stanowi cel publiczny o znaczeniu lokalnym, wojewódzkim czy krajowym kluczową jest ocena skali oddziaływania danej inwestycji oraz weryfikacja, w jakich dokumentach oraz programach inwestycja ta jest określona (i w jakim kontekście tam występuje). Wprawdzie przedmiotowa inwestycja ma dotyczyć obszaru danej gminy, jednakże ze względu na fakt, że mieści się w zakresie ochrony granic państwa ma ona oddziaływanie ponadlokalne, dotyczące obszaru województwa, a nawet kraju. Co więcej, jak wynika z pisma [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 5 grudnia 2014 r. przedmiotowa inwestycja stanowi element większego projektu Straży Granicznej, dotyczącego obronności i bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej, w skład którego wchodzi budowa wież w następujących lokalizacjach: działka nr [...] obręb [...] gmina[...] , działka nr [...] obręb [...] gmina[...] , działka nr [...] obręb [...] gmina[...] , działka nr [...] i [...] obręb [...] gmina[...] , działka nr [...] obręb [...] gmina[...] . Trzeba też wziąć pod uwagę, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. II SA/Ol 619/13 wprost wskazano, że Wójt [...] w uzasadnieniu decyzji podał, że inwestycja realizuje cel publiczny związany z wykonywaniem zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa Państwa. Powyższe, zdaniem WSA w Olsztynie: "może sugerować, że Wójt ocenił, iż przedmiotowa inwestycja realizuje cel publiczny o znaczeniu krajowym, co winno skutkować uzgodnieniem projektu decyzji z Marszałkiem Województwa. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby Organ pierwszej instancji uzgodnił projekt decyzji z właściwym Marszałkiem Województwa. Przekazanie kopii decyzji Marszałkowi Województwa po jej wydaniu nie spełnia tego warunku. Wadliwość ta nie może być natomiast usunięta przez Organ Odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a." Tymczasem w następstwie ponownego rozpoznania sprawy organy zawarły odmienną ocenę uznając, że inwestycja ma charakter jedynie lokalny, zaś Sąd pierwszej instancji błędnie ten stan zaaprobował. Wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego, fakt braku ujęcia inwestycji w planach o znaczeniu ponadlokalnym i krajowym nie może przesądzać o jej prawdziwym znaczeniu i charakterze.

Rację ma skarżący kasacyjnie, że w aktach sprawy brak jest udokumentowania w przedmiocie zastosowania przez organ I instancji przepisów art. 53 ust. 1 u.p.z.p., co zostało również podniesione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w treści uzasadnienia decyzji. Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie, strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Przepis art. 53 ust. 1 ustawy stanowi lex specialis w stosunku do art. 49 K.p.a., który przewiduje w tym zakresie alternatywę. Ustanowienie przez ustawodawcę obowiązku owego podwójnego sposobu informowania w wszczęciu postępowania i wydanej decyzji lokalizacyjnej, miało na celu zagwarantowanie stronom tego postępowania, którym decyzji się nie doręcza, możliwości realnego udziału w postępowaniu, a przynajmniej zapewnienie wiedzy na temat, że postępowanie to się toczy. Zapewnienie realnej a nie tylko potencjalnej możliwości dowiedzenia się o toczącym się postępowaniu oraz decyzjach w nim wydawanych, przede wszystkim decyzji lokalizacyjnej, jest dla stron tego postępowania bardzo istotne, gdyż przepis art. 53 ust. 8 u.p.z.p. stanowi, iż nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Tak więc w stosunku do innych postępowań administracyjnych, strony postępowania w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego mają mniejsze możliwości wzruszenia decyzji ostatecznych w postępowaniach nadzwyczajnych (dotyczy to także stwierdzenia nieważności decyzji - art. 53 ust. 7). Tym istotniejsza jest zatem kwestia zapewnienia im nie tylko potencjalnej, ale w pełni realnej wiedzy, iż postępowanie to się toczy i decyzja kończąca postępowanie została wydana. Po roku bowiem od daty jej ogłoszenia tracą możliwość wzruszenia niekorzystnej dla nich decyzji.

Uchybienie przepisowi art. 53 ust. 1 u.p.z.p. uznać należy za naruszenie przepisów postępowania, które powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w[...] , pomimo dostrzeżenia powyższego uchybienia, wadliwie utrzymało w mocy przedmiotową decyzję, tym samym naruszyło przepis art. 138 § 2 K.p.a. Przyjęcie, że organ I instancji naruszył tryb poinformowania właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości o prowadzonym postępowaniu, ale to naruszenie może być rozpatrywane w kategorii innego naruszenia przepisów postępowania, nie może zostać zaakceptowane. W tym stanie rzeczy błędne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy to naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Należy również zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że budowa 50-metrowej wieży obserwacyjnej może przyczynić się do zakłócenia krajobrazu Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk -[...] . Zgodnie z definicją przedstawioną w pkt. 39 art. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2007 r. - Prawo ochrony środowiska pod pojęciem "środowisko" rozumie się: "ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami". Z uwagi na powyższe, krajobraz, jako element środowiska również znajduje się pod ochroną sieci Natura 2000. Wskazać też należy, że w bliskiej odległości od przedsięwzięcia znajdują się siedliska zwierząt i ptaków objętych ścisłą ochroną. Ponadto, jak wynika z informacji udostępnionych na stronie internetowej www.ekoportal.gov.pl, prowadzonej przez Ministerstwo Środowiska, obszar, na którym ma zostać wybudowana wieża obserwacyjna wraz z urządzeniami i infrastrukturą, znajduje się pod ochroną jako Obszar Chronionego Krajobrazu.

Organ I instancji ograniczył się jedynie do wskazania, że rozważył, iż przedsięwzięcie nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Nie przedstawił jednak argumentacji na poparcie swojego stanowiska. Natomiast organ odwoławczy wskazał jedynie, że "zlokalizowanie na tym terenie inwestycji celu publicznego (obiektu wraz z urządzeniami służącymi do ochrony granicy państwowej) nie wywoła skutków trudnych do przewidzenia, w tym również dla specjalnego obszaru ochrony siedlisk", opisując następnie, jakie występują główne zagrożenia dla obszaru. Stwierdzić zatem należy, że organy tak pierwszej jak i drugiej instancji oparły swoją ocenę na ogólnym – pobieżnym odniesieniu się do obszaru, który obejmuje inwestycja, jak też obszaru, który obejmuje obszar chroniony w ramach projektu Natura 2000. Zarówno w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak też w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego brak jest szczegółowego odniesienia się do aspektów wskazanych w art. 62 w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późń. zm.). Przepis art. 96 ust. 1 stanowi, że "Organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000". Z przepisu tego wynika, że organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia ma obowiązek rozważenia, czy to przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. II OSK 3057/13, LEX nr 1796277). Także w świetle art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku analiza i ocena bezpośredniego i pośredniego wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu stanowią obowiązek organu w ramach oceny oddziaływania na środowisko. Z kolei art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska określa, że: "Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze". Zatem w sytuacji, gdy planowana inwestycja może przynajmniej potencjalnie znacząco wpływać na obszar, organ powinien był na podstawie przepisu art. 96 ust. 3 powołanej wyżej ustawy, w drodze postanowienia, nałożyć na wnioskodawcę: [...] Oddział Straży Granicznej, obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...] dokumentów wskazanych w pkt. od 1 do 5 wskazanego przepisu.

Zasadnie też argumentuje skarżący kasacyjnie, że w treści decyzji Wójta Gminy [...] brak jest określenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy w zakresie zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, przez co naruszony został przepis art. 54 pkt. 2 lit. b u.p.z.p. Niewątpliwie kwestie zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego posiadają istotne znaczenie w przypadku budowy wieży na działce nr [...] w[...] . Usytuowanie wieży w odległości 40 metrów od budynków mieszkalnych może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi w związku z zagrożeniem zawalenia się obiektu w przypadku np. zaistnienia katastrofy budowlanej, wybuchu czy aktu terroru.

Uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.