Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3756/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 6 art. 3 ust. 1 pkt. 18
journal: Dz.U. 2019 poz 701
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 312 poz 3 art. 13 pkt 13
law: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski protokolant asystent sędziego Dawid Lis po rozpoznaniu w dniu 1 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Po 76/20 w sprawie ze skargi A.B. na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 19 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 19 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A.B. (dalej: skarżący) na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 19 listopada 2019 r. w przedmiocie odpadów.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządził:

1. Prowadzić międzynarodowe przemieszczanie odpadów zgodnie z wymagania formalnoprawnymi w tym zakresie. W terminie: niezwłocznie dostosować się do wymagań prawnych.

2. Prowadzić zbieranie odpadów po uzyskaniu stosownego zezwolenia. W terminie: niezwłocznie dostosować się do wymagań prawnych

3. Rzetelnie prowadzić ilościową i jakościową ewidencję odpadów zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów, przy użyciu kart ewidencji i kart przekazania odpadów oddzielnie dla każdego rodzaju odpadu. W terminie: na bieżąco.

4. Przekazywać wytworzone odpady uprawnionym podmiotom, tj. posiadającym uregulowany stan formalnoprawny w zakresie gospodarowania odpadami. W terminie: na bieżąco.

5. Terminowo przedkładać Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów. W terminie: ustawowym, zaległe za lata 2017 i 2018 - niezwłocznie dostosować się do wymagań prawnych

6. Podjąć działania w celu uzyskania wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami prowadzonego przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego w zakresie wytwarzania i zbierania odpadów. W terminie: niezwłocznie dostosować się do wymagań prawnych.

7. Terminowo sporządzać i przedkładać Marszalkowi Województwa Wielkopolskiego zbiorcze zestawienie danych o zakresie korzystania ze środowiska. W terminie: ustawowym, zaległe za lata 2017 i 2018 - niezwłocznie dostosować się do wymagań prawnych.

8. Terminowo sporządzać i wprowadzać raport o emisjach do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancjach (KOBiZE). W terminie: ustawowym, zaległe za lata 2017 i 2018 – 14 dni od uzyskania dostępu do konta.

Organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na 20 grudnia 2019 r.

W uzasadnieniu wydanego zarządzenia, organ wskazał, że na podstawie oględzin terenu przeprowadzonych 28 czerwca 2019 r. i 3 lipca 2019 r., protokołów przesłuchania skarżącego z 28 czerwca 2019 r. i 3 lipca 2019 r. oraz okazanych podczas kontroli faktur zakupu i sprzedaży ustalono, że skarżący od sierpnia 2017 r. prowadzi działalność w zakresie wwozu do kraju zakupionych używanych części zamiennych i elementów samochodowych oraz zakupu używanych części do pojazdów osobowych i dostawczych na terenie Polski, w celu ich późniejszej sprzedaży na terytorium kraju oraz wywozu z kraju do Włoszech i Anglii jako części zamiennych przeznaczonych do regeneracji, w celu dalszej ich sprzedaży. Zgodnie z zeznaniami złożonymi przez skarżącego, sprowadzane do Polski oraz kupowane na terytorium kraju części używane do pojazdów oraz elementy wyposażenia (w tym prawnie zakazane, takie jak zawory EGR i przekładnie kierownicze) pochodzą z demontowanych pojazdów na terenie zagranicznych oraz polskich stacji demontażu pojazdów. Z ustaleń kontroli wynika, że skarżący kupuje i sprzedaje następujące części i elementy wyposażenia pojazdów: układy kierownicze i przekładnie kierownicze, alternatory, rozruszniki, zaciski hamulcowe, pompy ADBLUE, elektryczne pompy wspomagania, turbiny, zawory EGR, turbosprężarki, sprężarki do klimatyzacji, wtryskiwacze, półosie oraz osprzęt silnika. Część zakupionych elementów lub podzespołów nie jest w pełni sprawna technicznie. Skarżący zeznał, że części przed zakupem nie są sprawdzane pod względem działania, a ich sprawność oceniana jest wyłącznie na podstawie oględzin (części poddawane są ocenie pod kątem uszkodzeń mechanicznych), np. przekładnie kierownicze nie mogą być zardzewiałe, czujniki w alternatorach nie mogą być przepalone. Z ustaleń kontroli wynika, że skarżący nigdy nie ma pewności, że części używane są sprawne i bez poddania regeneracji (odzyskowi) będą działać. Z faktur wynika, że kupowane części są również opisane jako "złom".

Organ zaznaczył, że z okazanych podczas kontroli faktur sprzedaży używanych części do pojazdów osobowych i dostawczych wynika, że ww. części kupowane są w Polsce, Włoszech, Niemczech, Hiszpanii i Francji. Zakupione części przewożone są za pomocą własnych środków transportu lub przez zewnętrzne firmy transportowe do magazynu. Następnie części są odsprzedawane firmom zajmującym się regeneracją podzespołów do pojazdów samochodowych oraz firmom pośredniczącym w Polsce, Włoszech i Anglii. W związku z powyższym stwierdzono, że kupowane oraz sprzedawane przez skarżącego niesprawne elementy używane przeznaczone do regeneracji należy zaklasyfikować jako odpady zgodnie z definicją odpadu z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 701 ze zm. – dalej: ustawa o odpadach).

Skarżący wniósł skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, ponieważ odpadami mogą być także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, jeśli posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że wszystkie części kupowane były bez potwierdzenia ich sprawności, a do czasu poddania ich regeneracji (odzyskowi w specjalistycznej instalacji) nie spełniały swojej prawidłowej funkcji, tj. nie gwarantowały prawidłowej pracy układów w pojeździe, a tym samym nie gwarantowały bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi.

W skardze skarżący wskazuje, że posiadane przez niego części były używane, ale nie zużyte, a "produkt używany" to produkt sprawny, który może być dalej użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. W przypadku alternatorów i rozruszników omawiana sytuacja miałaby więc miejsce w przypadku, gdyby używany, sprawny alternator lub rozrusznik został wymontowany z danego pojazdu i zamontowany w innym pojeździe bez konieczności przeprowadzania naprawy lub regeneracji tej części. W przypadku sprzedaży używanego produktu na rzecz innego odbiorcy, który dalej użytkowałby ten produkt zgodnie z jego przeznaczeniem, nie można mówić o "pozbyciu się", bowiem ma w tym miejscu zastosowanie definicja "ponownego użycia", która zgodnie z art. 3 pkt 13 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz.U. L 312 z 22.11.2008), oznacza jakikolwiek proces, w wyniku którego produkty lub składniki nie będące odpadami są wykorzystywane ponownie do tego samego celu, do którego były przeznaczone. Definicja ta pokrywa się z krajową definicją ponownego użycia z art. 3 ust. 1 pkt 18 ustawy o odpadach.

W ocenie Sądu I instancji, powyższe twierdzenia skarżącego nie stanowią o wadliwości zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Skarżący jedynie polemizuje z ustaleniami organów nie wskazując na żadne dowody, które mogłyby świadczyć o zasadności tego stanowiska. Skarżący nie posiada żadnych dowodów świadczących, że nabyte przez niego części samochodowe są sprawne. Nie wskazują na to również inne okoliczności sprawy. Organ prawidłowo zatem przyjął, że są to odpady. Organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, jednak w sytuacji gdy skarżący, jako osoba posiadająca najpełniejszą wiedzę w sprawie, nie przedkłada organowi dowodów uzasadniających uznanie, że posiadane części samochodowe są sprawne, przyjęcie stanowiska przeciwnego jest uzasadnione.

Skarżący wskazuje ponadto, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 28 września 2005 r. w sprawie wykazów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko (Dz. U. z 2005 r., Nr 201, poz. 1666), nie realizuje celów dyrektyw i nie jest zgodne art. 3 ust. 1 pkt 18 ustawy o odpadach. Na tej podstawie skarżący twierdzi, że zawory EGR oraz przekładnie kierownicze także nie są odpadami, ponieważ posiadacz rdzeni nie jest zobowiązany do ich pozbycia się, czyli do zmiany sposobu używania części. Sąd I instancji nie podzielił tego stanowiska. Rozporządzenie, jako obowiązujące na terenie kraju, ma bowiem zastosowanie względem skarżącego, który posiadał części zawierające wymienione w nim elementy. Okoliczność, że w krajowym porządku prawnym wyłączone jest ponowne użycie większej ilości części nie stanowi o wadliwym implementowaniu dyrektywy unijnej. Gdyby bowiem prawodawca wspólnotowy miał na celu całkowitą unifikację prawodawstw poszczególnych krajów, posłużyłby się rozporządzeniem.

Zdaniem Sądu I instancji, organ zasadnie uznał skarżącego za wytwórcę odpadów. Organ wskazał bowiem, że skarżący, w związku z prowadzoną działalnością w latach 2017-2019 wytwarzał m.in. odpady o kodzie 15 01 01 - Opakowania z papieru i tektury, 15 01 02 - Opakowania z tworzyw sztucznych, 15 02 02* - Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne. Skarżący nie wyjaśnił natomiast z jakich przyczyn nie zgadza się z tym ustaleniem.

Zasadnie również, w ocenie Sądu I instancji, zastosowano w sprawie przepis art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach. W związku z tym uzasadnionym było również uznanie, że działalność skarżącego wymaga uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów (art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach). Prawidłowo również organ wymaga od skarżącego prowadzenia w związku z powyższym odpowiedniej ewidencji i kart przekazania odpadów (art. 66, art. 67, art. 69, art. 237aa ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach).

W ocenie Sądu I instancji, skarżący bezpodstawnie polemizuje z zastosowaniem art. 27 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o odpadach. Z zeznań skarżącego oraz przedstawionych faktur sprzedaży używanych elementów pojazdów osobowych i dostawczych wynika, że skarżący przekazywał zebrane wcześniej odpady podmiotom zajmującym się regeneracją (odzyskiem) ww. części samochodowych. Skarżący nie okazał decyzji potwierdzających, że w momencie odbioru i transportu odpadów odbiorcy posiadali uregulowany stan formalnoprawny w zakresie gospodarowania odpadami. Skarżący nie udowodnił zatem, że przekazywał odpady uprawnionym podmiotom, a obowiązek ten wynika z art. 27 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o odpadach.

Sąd I instancji nie podzielił także zarzutu nieprawidłowego zastosowania ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2019 r. poz. 1162 ze zm.). Podczas kontroli ustalono bowiem, że zakupione i sprowadzone do Polski używane części - odpady inne niż niebezpieczne - były transportowane nielegalnie przez firmy transportowe/spedycyjne w ramach nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, tj. bez wymaganego dokumentu śledzenia przesyłki, tj. bez załącznika nr VII wymaganego na podstawie rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006 z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. 2006.190.1). Skarżący nie zakwestionował również skutecznie zastosowania w sprawie art. 273 ust. 1, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2019 r., poz. 1396 ze zm., dalej: p.o.ś.) oraz art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Z 2019 r., poz. 1447 ze zm.). Podczas kontroli stwierdzono bowiem, że skarżący, w latach 2017-2019 korzystał i nadal korzysta ze środowiska w zakresie emisji gazów lub pyłów do powietrza w związku ze spalaniem paliw w silnikach pojazdów.

Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 9 ust. 1c ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2019 r., poz. 1355 ze zm.) przez niezasadne zastosowanie tego przepisu polegające na nadaniu kontroli statusu kontroli pozaplanowej - interwencyjnej, a tym samym na niezasadnym zastosowaniu art. 9a ust. 2 tej ustawy w związku z art. 48 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm.) przez zaniechanie zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Organ wyjaśnił bowiem, że zgodnie z art. 9 ust. 1c ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, przez kontrole interwencyjne rozumie się kontrole przeprowadzone w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem, kontrolę działalności skarżącego należało zaliczyć do kontroli pozaplanowych interwencyjnych. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 9a ww. ustawy do kontroli pozaplanowych przedsiębiorców nie stosuje się przepisów art. 47, art. 48, art. 50, art. 51, art. 54, art. 55 i art. 58 ustawy - Prawo przedsiębiorców, dotyczących m.in. obowiązku uprzedniego zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. W związku z tym odstąpiono od zawiadomienia skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli, co wynika z protokołu kontroli.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.

W pierwszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu skargi na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z 19 listopada 2019 r. w sytuacji, gdy wydane zostało z naruszeniem następujących przepisów:

a) art. 46 ust. 3 ustawy - Prawo przedsiębiorców w związku z art. 9 ust. 1c, art. 9a ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz art. 48 ust. 1-3 ustawy Prawo przedsiębiorców przez nadanie przez organ kontroli skarżącego charakteru kontroli interwencyjnej i w konsekwencji zaniechanie powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Dowody przeprowadzone w toku kontroli podjętej bez odpowiedniego zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze przeprowadzenia kontroli nie mogą stanowić dowodu w sprawie i podstawy do wydania zarządzeń pokontrolnych.

b) art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców przez zaniechanie przez organ zebrania w sposób wszechstronny i pełny materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności sprawy tj.

– skąd pochodziły kupowane przez skarżącego części zamienne,

– czy części były sprawne i nadawały się do ponownego użycia,

– jakim podmiotom skarżący sprzedawał części,

– na czym polega "regeneracja", o której mówił w zeznaniach skarżący,

– czy podmioty, którym skarżący sprzedawał używane części prowadzą odzysk odpadów,

– czy skarżący zmieniał przeznaczenie nabywanych części tj. czy sprzedawał je w innym celu niż do ponownego użycia.

Ponadto organ nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność wytwarzania odpadów o kodach 15 01 01 - opakowania z papieru i tektury, 15 01 02 - opakowania z tworzyw sztucznych, 15 02 02* - sorbenty i materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne ograniczając się do wskazania w protokole, że "ustalono wytwarzanie w/w odpadów".

Po drugie, art. 151 p.p.s.a. przez niezasadne oddalenie skargi skarżącego.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego.

Po pierwsze, art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nabywane i zbywane oraz przechowywane przez skarżącego używane części samochodowe stanowią odpady.

Po drugie, art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach przez niezasadne zastosowanie polegające na nadaniu stronie statusu posiadacza odpadów.

Po trzecie, art. 3 ust. 1 pkt 34 oraz art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach przez niezasadne zastosowanie i przyjęcie, że działalność strony stanowi zbieranie odpadów, a skarżący powinien posiadać zezwolenie na zbieranie odpadów,

Po czwarte, art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1 pkt 1a oraz pkt 1b, art. 69 ust. 1 i 2 oraz art. 237aa ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach przez niezasadne zastosowanie tych przepisów i przyjęcie, że skarżący jako posiadacz odpadów powinien prowadzić ewidencję odpadów, posługiwać się kartami przekazania odpadów przejmując i zbywając części samochodowe oraz składać zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, sposobie gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów.

Po piąte, art. 27 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o odpadach przez niezasadne zastosowanie i przyjęcie, że zbywane części samochodowe mogły być zbywane wyłącznie podmiotom posiadającym decyzje na gospodarowanie odpadami.

Po szóste, ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przez niezasadne zastosowanie i przyjęcie, że obrót częściami samochodowymi (które były w posiadaniu skarżącego) z podmiotami zagranicznymi powinien odbywać się z zastosowaniem procedury transgranicznego przemieszczania odpadów,

Po siódme, rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006 przez niezasadne zastosowanie i przyjęcie, że nabywane i zbywane przez skarżącego używane części samochodowe transportowane były w ramach transgranicznego przemieszczania odpadów.

Po ósme, § 1 oraz załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 września "2025 r." przez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że rozporządzenie dotyczy przedmiotów wyposażenia oraz części wymontowanych z pojazdów wycofanych z eksploatacji i automatycznie stają się one po wymontowaniu odpadami, podczas gdy rozporządzenie dotyczy przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów w rozumieniu "ustawy Prawo o ruchu drogowym".

Po dziewiąte, art. 3 pkt 7 i 10 i art. 9 ust. 1-3 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1610 ze zm.) przez niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie wykazał, że posiadane części samochodowe były sprawne i nadawały się do ponownego wykorzystania, podczas gdy części te pochodziły ze stacji demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, które w ramach procesów demontażu pojazdów z pojazdów wycofanych z eksploatacji wymontowują części nadające się do ponownego użycia, a na podstawie informacji o sposobie demontażu, uzyskanych od producentów samochodów oraz w ramach działań podejmowanych jako przygotowanie do ponownego użycia sprawdzają wymontowane części, ich sprawność i ich przydatność do ponownego wykorzystania, zatem część nabyta w stacji jest częścią sprawdzoną, nadającą się do ponownego użycia.

Po dziesiąte, dyrektywy 2005/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 października 2005 r. dotyczącej homologacji typu pojazdów mechanicznych pod względem ich przydatności do ponownego użycia, zdolności do recyklingu i odzysku oraz zmieniającej dyrektywę Rady 70/156/EWG (Dz. U. UE L05.310.10 ze zm.), w zakresie Załącznika V do tej dyrektywy, przez odmowę zastosowania i przyjęcie, że jeżeli w polskim porządku prawnym lista zakazanych przedmiotów jest dłuższa, to nie stanowi wadliwej implementacji Dyrektywy.

Po jedenaste, art. 7 ust. 1 dyrektywy nr 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. UE 296.34 ze zm.), przez niezastosowanie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzanie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W piśmie z 14 maja 2024 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej oraz wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dwóch opinii technicznych dotyczących układów kierowniczych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Początkowo wystąpił spór w orzecznictwie sądów administracyjnych, czy zarządzenie pokontrolne wydawane przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. Z. Bukowski, Organy ochrony środowiska: administracja rządowa ochrony środowiska, [w:] P. Korzeniowski (red.), Zagadnienia systemowe prawa ochrony środowiska, Łódź 2015, s. 214-215 oraz J. Stelmasiak, Kontrola zarządzenia pokontrolnego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, [w:] Z. Bukowski, T. Bojar-Fijałkowski, Kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska w Czechach, Polsce i Słowacji, Bydgoszcz 2021, s. 349-350). Ostatecznie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne, chociaż nie jest zewnętrznym aktem administracyjnym takim jak decyzja administracyjna lub postanowienie, to ma jednak charakter władczy. Jest to bowiem prawna forma działania właściwego organu ochrony środowiska, która stwierdza wystąpienie określonego obowiązku nałożonego na adresata zewnętrznego np. przedsiębiorcę. Zarządzenie pokontrolne poddaje się zatem kognicji sądów administracyjnych, pomimo, że ustawodawca nie wprowadził możliwości jego zaskarżenia do właściwego organu wyższego stopnia.

Powyższe nie oznacza jednak, że zakres tej kontroli jest taki sam, jak w przypadku kontroli decyzji lub postanowienia wydanych w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Wynika to ze specyfiki zarządzenia pokontrolnego, które powinno wskazywać adresatowi nieprawidłowości w zakresie nałożonych na niego obowiązków o charakterze publicznoprawnym w przedmiocie ochrony środowiska. Zarządzenie pokontrolne wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska powinno m.in. nakładać następujące obowiązki na jego adresata w zależności od występującego w danej sprawie stanu faktycznego i stanu prawnego. Po pierwsze, usunięcie ustalonych naruszeń w jego działalności, które są związane z nieprzestrzeganiem odpowiednich przepisów materialnego prawa ochrony środowiska. Po drugie, jeżeli zachodzi taka okoliczność, wystąpienie do właściwego miejscowo i rzeczowo organu ochrony środowiska w celu "uporządkowania" stanu formalnoprawnego kontrolowanego podmiotu w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej oddziaływującej na środowisko. Po trzecie, określenie planowanych działań, które powinny zapobiegać wystąpieniu tego rodzaju nieprawidłowej działalności gospodarczej uciążliwej dla środowiska. Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy.

Na podstawie tak zakreślonych ram prawnych w zakresie dokonywanej przez wojewódzki sąd administracyjny kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego należy stwierdzić, że sąd ten nie jest uprawniony do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. W takiej sytuacji, przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z tego względu, do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) odnośnie do ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1091/21 oraz z 20 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1242/21). Zarządzenie pokontrolne, w przeciwieństwie do decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną za naruszenie wymagań ochrony środowiska, ma formę sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzaniem podjął. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona może więc skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte postępowanie administracyjne przewidziane przepisami stosownej ustawy z zakresu materialnego prawa ochrony środowiska (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2479/17).

W tak zakreślonych ramach prawnych Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Po pierwsze, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut podnoszący naruszenie art. 46 ust. 3 ustawy - Prawo przedsiębiorców w związku z art. 9 ust. 1c, art. 9a ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz art. 48 ust. 1-3 ustawy Prawo przedsiębiorców przez nadanie przez organ kontroli skarżącego charakteru kontroli interwencyjnej. Co do zasady, kontrolę przedsiębiorców organ inspekcji ochrony środowiska wykonuje na zasadach określonych w rozdziale 5 ustawy Prawo przedsiębiorców (art. 9a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Przez kontrole interwencyjne rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia (art. 9 ust. 1c ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Stanowisko skargi kasacyjnej sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że zakup używanych części samochodowych nie jest wykroczeniem ani przestępstwem, więc brak było podstaw do przeprowadzenia kontroli interwencyjnej, a więc kontroli niezapowiedzianej w trybie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Autor skargi kasacyjnej pomija jednak całkowicie, że przesłanką kontroli interwencyjnej może być skarga lub interwencja dotycząca zanieczyszczenia środowiska lub nawet podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia. Źródłem podejrzenia wystąpienia zanieczyszczenia było natomiast w tej sprawie pismo Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach inforumujące o zakupie przez skarżącego przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, które nie mogą być ponownie użyte. Autor skargi kasacyjnej pomija także całkowicie, że o ile sprzedaż części samochodowych co do zasady nie jest wykroczeniem ani przestępstwem, o tyle brak wpisu do stosownego rejestru prowadzonego na podstawie art. 50, art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy o odpadach, jest wykroczeniem, o którym stanowi art. 179 ustawy o odpadach. Jak wynika z dokumentów załączonych do skargi, organ podjął czynności związane z podejrzeniem popełnienia tego rodzaju wykroczenia przez skarżącego (k. 21 akt sądowych, protokół przesłuchania osoby podejrzanej o wykroczenie). Nie przesądzając w żadnej mierze wyniku tego postępowania ani nawet jego dalszego przebiegu, stwierdzić należy, że w tej sprawie spełnione zostały przesłanki przeprowadzenia kontroli interwencyjnej, bez wcześniejszego zawiadomienia skarżącego. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że zgodnie z art. 46 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców, dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ustawy lub z naruszeniem innych przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnym skarbowym dotyczącym przedsiębiorcy. Natomiast w tej sprawie żadne tego rodzaju postępowanie nie jest obecnie przedmiotem kontroli, a w szczególności kontrolowane zarządzenie pokontrolne nie zostało wydane w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Po drugie, zgodnie z art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców, organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zarzutem naruszenia art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców nie można zatem skutecznie kwestionować "zaniechanie przez organ zebrania w sposób wszechstronny i pełny materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności sprawy".

Po trzecie, w konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 146 § 1 p.p.s.a., który został powiązany zarówno z zarzutem naruszenia art. 46 ust. 3 ustawy - Prawo przedsiębiorców w związku z art. 9 ust. 1c, art. 9a ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz art. 48 ust. 1-3 ustawy Prawo przedsiębiorców, jak i z zarzutem naruszenia art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców.

Po czwarte, zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. został błędnie sformułowany. Powołana norma z art. 151 p.p.s.a. jest normą o charakterze procesowym i może być powołana wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto, norma ta nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jest normą o charakterze wynikowym i określa wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. W szczególności zarzut naruszenia tego przepisu, nie może służyć podważeniu oceny Sądu I instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku.

Po piąte, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, zgodnie z którym przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis ten stanowi implementację art. 3 pkt 1 dyrektywy nr 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz. UE L z 2008 r. poz. 312, s. 3). Konieczne jest zatem ustalenie, czy zbywca przedmiotu zamierzał się go pozbyć nie widząc dla niego innego zastosowania. Jest to warunek konieczny dla przyjęcia, że dany przedmiot stanowi odpad. Pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób niż nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako "odpadów" wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia terminu "pozbywać się" (wyrok z 4 lipca 2019 r., Tronex, C 624/17, EU:C:2019:564, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo). W odniesieniu do pojęcia "pozbywać się" z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że należy je interpretować z uwzględnieniem celu dyrektywy 2008/98, którym zgodnie z motywem 6 tej dyrektywy jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Pojęcie to wymaga również wykładni w świetle art. 191 ust. 2 TFUE, który stanowi, że polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się w szczególności na zasadach ostrożności i działania zapobiegawczego. Wynika z tego, że pojęcia "pozbywać się", a zatem i pojęcia "odpadów" w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98, nie można interpretować w sposób zawężający. Pojęcie "pozbywać się" obejmuje zarówno "odzysk", jak i "unieszkodliwianie" danej substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 15 i pkt 19 dyrektywy 2008/98.

Z orzecznictwa TSUE wynika także, że to, czy dany przedmiot lub substancja stanowi "odpad" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, należy ustalić w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie powinna zostać naruszona. Konkretne okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na pozbywaniu się, zamiaru pozbycia się lub zobowiązania do pozbycia się substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że pojęcie odpadów nie wyklucza substancji i przedmiotów, które mogą zostać ponownie gospodarczo wykorzystane. System nadzoru i gospodarowania ustanowiony dyrektywą 2008/98 ma bowiem na celu objęcie swoim zakresem wszystkich przedmiotów i substancji, których ich właściciel się pozbywa, nawet jeżeli mają one wartość handlową i są gromadzone z powodów handlowych do celów recyklingu, regeneracji lub ponownego wykorzystania (zob. podobnie wyroki: z 24 czerwca 2008 r., Commune de Mesquer, C 188/07, EU:C:2008:359, pkt 40; z 3 października 2013 r., Brady, C 113/12, EU:C:2013:627, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).

W wyroku z 14 października 2020 r. w sprawie C-629/19 TSUE ponadto orzekł, że należy zwrócić szczególną uwagę, czy rozpatrywany przedmiot lub substancja nie są już przydatne dotychczasowemu właścicielowi, a więc czy przedmiot lub substancja stanowią obciążenie, którego posiadacz zamierza się pozbyć. Gdy taka sytuacja rzeczywiście ma miejsce, istnieje ryzyko, że posiadacz pozbędzie się danego przedmiotu lub substancji, które do niego należą, w sposób mogący szkodzić środowisku, w szczególności porzucając, wysypując lub unieszkodliwiając je w niekontrolowany sposób. Taki przedmiot lub substancja, wchodząc w zakres pojęcia "odpadów" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, podlegają przepisom tej dyrektywy, co oznacza, że odzyskiwania lub unieszkodliwiania przedmiotu lub substancji należy dokonać bez zagrożenia zdrowia ludzi oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. W związku z tym stopień prawdopodobieństwa ponownego wykorzystania towaru, substancji lub produktu bez wstępnego przetwarzania stanowi istotną przesłankę ich kwalifikacji jako odpad. Przepisy dyrektywy 2008/98 dotyczą bowiem zapewnienia, żeby czynności odzyskiwania i unieszkodliwiania odpadów były wprowadzane w życie bez zagrożenia dla zdrowia ludzkiego oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. Uwzględniając obowiązek dokonania wykładni rozszerzającej pojęcia "odpadów", należy uznać, że dotyczy to jedynie sytuacji, w których ponowne wykorzystanie takiego towaru lub substancji jest nie tylko możliwe, ale i pewne, bez konieczności poddania w tym celu uprzedniemu procesowi odzyskiwania odpadów, o którym mowa w załączniku II do dyrektywy 2008/98. W kontekście tych rozważań TSUE konsekwentnie podkreśla, że to organy krajowe są właściwe do oceny okoliczności faktycznych rozpoznawanej przez nich sprawy i ustalenie, czy posiadacz przedmiotu lub substancji rzeczywiście miał zamiar ich "pozbycia się".

W konsekwencji wykładnia terminu "pozbycie się" powinna być indywidualizowana, w szczególności wówczas, gdy jest wątpliwe, czy dany przedmiot jest wskutek pozbycia się odpadem. Zgodnie z sugestiami zawartymi w orzecznictwie sądów UE wykładnia taka powinna brać pod uwagę ogólne cele przepisów dotyczących gospodarowania odpadami, a więc w przypadku polskiej ustawy o odpadach – ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.

Stwierdzenie istnienia unijnego prawa gospodarowania odpadami w systemie europejskiego prawa ochrony środowiska oraz stopnia wewnętrznego jego zespolenia, jest szczególnie ważne z punktu widzenia procesu sądowego stosowania prawa krajowego. Polega on na takim doborze i powiązaniu wzajemnych celów regulacji prawnych (prawa krajowego i prawa unijnego), że w efekcie tworzą one określoną całość. Stosowanie każdej z tych części łącznie powinno przyczyniać się do osiągnięcia celu nadrzędnego jakim jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony środowiska, o którym mowa w art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90 poz. 864/2, dalej: TFUE). W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości "zapewnienie wysokiego poziomu ochrony środowiska" rozumiane jest najczęściej jako jeden z celów ogólnych dyrektyw dotyczących ochrony środowiska (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 22 czerwca 2022 r., C-661/20, Komisja Europejska przeciwko Republice Słowackiej, LEX nr 3356056). Powiązanie celu ogólnego w postaci "zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska z zasadami ogólnymi prawa ochrony środowiska dostrzegł Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 7 listopada 2018 r., C-461/17 (zob. wyrok TS z 7.11.2018 r., C-461/17, Brian Holandia i in. v. An Bord Pleanȧla, ZOTSiS 2018, nr 11, poz. I-883, LEX 2600158). W europejskim prawie gospodarowania odpadami ważne znaczenie ma stopień racjonalności celów oraz środki i metody osiągnięcia danego celu. Racjonalizacja w procesie tworzenia prawa powinna dotyczyć nie tylko celów, ale także instrumentów ich realizacji takich jak np. zasada prewencji. Ważne znaczenie dla jurysdykcji państw członkowskich ma uregulowanie w prawie UE kryteriów i metod klasyfikacji celów aktów prawnych pod kątem zapobiegania zagrożeniom spowodowanym przez odpady. Trybunał Sprawiedliwości dokonując wykładni pojęcia "odpady" odwołuje się bardzo często do celu dyrektywy, w której to pojęcie występuje (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 12 grudnia 2013 r., C-241/12, Postępowania Karne Przeciwko Shell Nederland VerkoopmaatschappIj BV i Belgian Shell NV, ZOTSiS 2013, nr 12, poz. I-821, LEX 1396656).

W świetle powyższych rozważań nie ulega zatem wątpliwości, że sformułowana wyżej definicja odpadu jest definicją szeroką i musi ulegać doprecyzowaniu na gruncie poszczególnych stanów faktycznych. W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że wymontowanie części samochodowych nastąpiło poza granicami Polski. Nie ulega również wątpliwości, że ich wymontowanie i przekazanie do odpowiednich stacji obsługi nastąpiło z uwagi na zużycie tych części uniemożliwiające ich dalsze użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. Osoby lub podmioty, które dokonały tego demontażu miały zatem zamiar się pozbyć przedmiotowych części wymieniając je na części nowe lub w ogóle przestając korzystać z danego pojazdu. Z punktu widzenia tych osób i podmiotów jest bez znaczenia, czy zamierzały one przekazać części do punktu zajmującego się regeneracją części samochodowych czy też przekazać je do punktu zajmującego się innego rodzaju zagospodarowaniem odpadów. Kluczowe znaczenie ma bowiem wola pozbycia się przedmiotowych części z uwagi na ich zużycie. Już sama okoliczność, że przedmiotowe części wymagają regeneracji świadczy o tym, że ich zużycie, niezależnie od jego stopnia, uniemożliwiało ich dalsze użytkowanie zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. W konsekwencji sporne części samochodowe należało uznać za odpad w dacie ich pozbycia się przez dotychczasowych posiadaczy, co nastąpiło przed ich międzynarodowym przemieszczeniem. Wypełniają zatem definicję odpadu z przepisów art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98, jak i art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o opadach. Organ nie miał w tej sytuacji obowiązku ustalania, jaki procent części nadaje się do regeneracji, ponieważ z uwagi na wcześniejsze rozważania, wszystkie części należało uznać za odpady. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego, stan części samochodowych nie był mu znany, to znaczy nie wiedział, które z części samochodowych są sprawne, a które nie. Przeprowadzana w Polsce segregacja części samochodowych, nawet jeśli następowała poza działalnością skarżącego, mogła zatem prowadzić do wydzielenia z odpadów części nadających się do różnych form dalszego zagospodarowania, przy czym nie sposób wykluczyć, że niektóre części samochodowe stanowiące odpady nadawały się wyłącznie do unieszkodliwiania, a nie odzysku. Taka ocena organu inspekcji ochrony środowiska uwzględnia kryteria oceny, które zostały wskazane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jako obligatoryjne elementy oceny, czy dany przedmiot jest odpadem. Kryteria te były podstawą wypracowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładni pojęcia odpadu. W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty podnoszące naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, art. 3 ust. 1 pkt 34 oraz art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1 pkt 1a oraz pkt 1b, art. 69 ust. 1 i 2 oraz art. 237aa ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach oraz art. 27 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o odpadach, ponieważ zastosowanie tych przepisów było skutkiem uznania przedmiotowych części samochodowych za odpady. Z tego też powodu Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego, mając także na uwadze, że obie opinie techniczne zostały sporządzone już po przeprowadzeniu kontroli i wydaniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, a ponadto opierają się o dane specjalistyczne, które nie mogą podlegać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Po szóste, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut podnoszący naruszenie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu, rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006, załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 września 2005 r. oraz dyrektywy 2005/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 października 2005 r. dotyczącej homologacji typu pojazdów mechanicznych pod względem ich przydatności do ponownego użycia, zdolności do recyklingu i odzysku oraz zmieniającej dyrektywę Rady 70/156/EWG (Dz. U. UE L05.310.10 ze zm.), w zakresie Załącznika V do tej dyrektywy. Brak jest bowiem możliwości prawidłowego sformułowania zarzutu naruszenia całego aktu prawnego lub załącznika do aktu prawnego, bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej stanowiącej podstawę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i wymaga precyzyjnego sformułowania zarzutów kasacyjnych.

Po siódme, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut podnoszący naruszenie art. 3 pkt 7 i 10 i art. 9 ust. 1-3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Zgodnie z art. 3 pkt 7 cytowanej ustawy, przez ponowne użycie rozumie się zastosowanie przedmiotów wyposażenia i części, wymontowanych z pojazdów wycofanych z eksploatacji, w tym samym celu, dla którego zostały pierwotnie zaprojektowane i wykonane. Z kolei stacja demontażu to zakład prowadzący przetwarzanie, w tym demontaż obejmujący usunięcie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów i substancji niebezpiecznych, w tym płynów, wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia oraz wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu. Ze wskazanych wyżej względów, brak było podstaw do uznania, że skarżący zakupił części nadające się do ponownego użycia. Skarżący zeznał bowiem, że części przed zakupem nie są sprawdzane pod względem działania, a ich sprawność oceniana jest wyłącznie na podstawie oględzin (części poddawane są ocenie pod kątem uszkodzeń mechanicznych), np. przekładnie kierownicze nie mogą być zardzewiałe, czujniki w alternatorach nie mogą być przepalone. Z ustaleń kontroli wynika, że skarżący nigdy nie ma pewności, że części używane są sprawne i bez poddania regeneracji (odzyskowi) będą działać. Z faktur wynika, że kupowane części są również opisane jako "złom". Natomiast art. 9 ust. 1-3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji dotyczy obowiązku opracowania i przekazania informacji dotyczącej sposobu demontażu nowego typu pojazdu, a skarżący nie wskazał w istocie na czym polegało naruszenie tego przepisu.

Po ósme, nie doszło również do naruszenia art. 7 ust. 1 dyrektywy nr 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji. Zgodnie z tym przepisem, Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zachęcenia do ponownego używania części, które nadają się do ponownego użycia, do odzyskiwania części, które nie mogą być ponownie użyte oraz do przyznawania preferencji recyklingowi, jeżeli nie stanowi to zagrożenia dla środowiska, bez naruszania wymagań dotyczących bezpieczeństwa pojazdów oraz wymogów ochrony środowiska, szczególnie związanych z emisją do atmosfery oraz hałasem. Implementacja tego przepisu nastąpiła między innymi w ustawie o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, a skarżący nie wyjaśnił w istocie na czym polegało naruszenie powołanego przepisu.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.