Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 566/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1, 3, 4, 5
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 10
journal: Dz.U. 2007 nr 176 poz 1242
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: par. 15 i  par. 17
journal: Dz.U. 2004 nr 135 poz 1451
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów poniesionych za naukę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] marca 2007 r. [...]. B. S. wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, w wyniku czego, mocą rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2007 r.

Kolejną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] (poprzednie z dnia [...] września 2007 r. i [...] stycznia 2008 r. zostały uchylone przez organ odwoławczy), Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w S., działając w oparciu o art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako kpa) oraz art. 54 ust. 1, 3, 4, i 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm., dalej jako ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451, dalej jako rozporządzenie MON z dnia 24 maja 2004 r.), orzekł o obowiązku zwrotu przez [...]. B. S. zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w kwocie [...] zł w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu organ wskazał, że [...]. B. S. skończył studia na Uniwersytecie Medycznym w Ł.. Jak wynika z akt osobowych naukę rozpoczął [...] września 1999 r., a zakończył [...] maja 2005 r. Przed rozpoczęciem nauki został wcielony do służby wojskowej od [...] sierpnia 1999 r. jako podchorąży Wojskowej Akademii Medycznej ( WAM ) w Ł., a następnie został słuchaczem WAM. W okresie od [...] października 2002 r. do [...] września 2005 r. był podchorążym w Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych, a jednocześnie został skierowany na studia na Uniwersytet Medyczny w Ł., pełniąc nadal służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Od dnia [...] sierpnia 1999 r. B. S. pozostawał więc na zaopatrzeniu Sił Zbrojnych. Od tego dnia ma też obowiązek zwrotu kosztów nauki. Wyliczenie równowartości poniesionych kosztów na utrzymanie i naukę, znajdujące się w aktach personalnych żołnierza a sporządzone przez Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych w Ł., zostało ustalone zgodnie z § 15 rozporządzenia MON z dnia 24 maja 2004 r. i jest wiążące dla organu I instancji.

Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. B. S., działając przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, skierował do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w W. - za pośrednictwem Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w S. - odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu postawił zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez powołanie się w skarżonej decyzji na przepisy nieobowiązujące bez wprowadzenia innych podstaw prawnych, czy określenia przepisów intertemporalnych, bo o ile art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych obowiązuje w zmienionej treści, to ust. 3, 4 i 5 nie istnieją ; ponadto rozporządzenie MON z dnia 24 maja 2004 r. utraciło moc prawną z dniem 24 kwietnia 2008 r., natomiast obowiązuje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz kierowania żołnierzy zawodowych na studia lub naukę w kraju lub za granicą ( Dz. U. nr 59, poz. 362, dalej jako rozporządzenie MON z dnia 3 marca 2008 r. ). Podniósł również zarzut naruszenia art. 75, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie sposobu wyliczenia wysokości kwoty poniesionych kosztów. Zarzucił zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne oznaczenie czasu trwania studiów, gdyż istotna jest data ich ukończenia, a nie data do której pozostawał w ewidencji. Nadto zarzucił całkowite pominięcie wytycznych określonych decyzją organu odwoławczego uchylającego poprzednią decyzję organu I instancji, bowiem w uzasadnieniu decyzji brak sposobu wyliczenia kwoty zwrotu. Z uwagi na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik odwołującego się wskazał, że organ I instancji nie ustalił, czy w okresie od [...] maja 2005 r. do [...] września 2005 r. B. S. kontynuował naukę w jakiejkolwiek formie – okres nauki jest więc błędnie podany. Skoro zaś nie przedstawiono żadnych dowodów, ani argumentów za tym przemawiających, to okres ten nie może być zaliczony jako koszt. Powołując się na orzecznictwo WSA w Warszawie podniósł, że dzień ukończenia studiów ma fundamentalne znaczenie dla zaskarżonego rozstrzygnięcia. Faktyczne koszty powinny zostać przedstawione jako część uzasadnienia skarżonej decyzji, nie przedstawiono zaś wyliczeń obejmujących okres studiów za lata 1999 – 2002. Co więcej, uznano ten okres za nie istniejący, gdyż organ I instancji nie zwrócił się do właściwych instytucji o ustalenie kosztów za w/w lata. W decyzji organu I instancji brak jest sposobu wyliczenia kwoty zwrotu. Decyzja ma charakter częściowy, bowiem obejmuje jedynie połowę studiów ( pomija 3 lata studiów w WAM ), jej uzasadnienie nie jest zaś prawidłowe, bowiem nie zostało skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania ( art. 11 kpa ).

Powyższe odwołanie zostało ostatecznie rozpatrzone decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], który to działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, art. 54 ust. 1, 3, 4, 5, art. 55 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 15 i § 17 rozporządzenia MON z dnia 24 maja 2004 r. w związku z art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242, dalej jako ustawa o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wyliczenie równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę B. S. zostało oparte zgodnie z art. 10 ustawy o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowi, że sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Tym samym, z uwagi na fakt, że postępowanie zostało wszczęte we wrześniu 2007 r., zastosowanie w sprawie ma art. 54 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2008 r. Zgodnie z art. 54 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wypowiedzenia stosunku służbowego, żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej i żołnierz skierowany na studia lub naukę oraz na staż naukowy lub kurs trwający ponad pięć miesięcy, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, nauki, stażu lub kursu albo okresu pobierania stypendium, licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, stażu lub kursu - jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę. Waloryzacja kosztów następuje corocznie w drodze pomnożenia ich równowartości na dzień ukończenia studiów lub nauki przez średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, określony w ustawie budżetowej na dany rok. Zwrot kosztów następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia.

Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w W. wskazał, że równowartość faktycznie poniesionych kosztów w okresie nauki od [...] stycznia 2003 r. do [...] września 2005 r., zgodnie z zestawieniem wystawionym przez Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych (k. [...] akt personalnych) oraz jego uszczegółowieniem (k. [...] akt personalnych ) wyniosła kwotę [...] zł. Następnie powyższa kwota została zwaloryzowana przez średnioroczny wskaźnik wzrostu cen i usług konsumpcyjnych ogółem za lata 2006 i 2007. Organ II instancji podniósł, że odwołujący się pobierał naukę od [...] sierpnia 1999 r. do [...] września 2005 r., to jest przez [...] dni. Tak więc, okres jaki musiał odsłużyć w stosunku do czasu pobierania nauki wynosi [...] dni. Wskazał, że [...].[...]. B. S. po ukończeniu nauki pełnił zawodową służbę wojskową od [...] października 2005 r. do [...] września 2007 r., to jest przez [...] dni. Tym samym, do odsłużenia pozostało [...] dni. W ten sposób organ dokonał wyliczenia kwoty zwrotu kosztów poniesionych na naukę na kwotę [...] zł, czyli na kwotę wyższą niż ustalił to Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w S. Z uwagi jednakże na treść art. 139 kpa organ odwoławczy nie zmienił ustalonej przez organ I instancji kwoty.

Odnosząc się do podniesionych zarzutów, organ II instancji przyznał częściowo rację odwołującemu się, jednakże stwierdził, że uchybienia organu I instancji nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ I instancji w podstawie prawnej decyzji nie wskazał bowiem na przepis intertemporalny, a mianowicie art. 10 ustawy o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podobnie sytuacja wygląda z podstawą obowiązywania oraz samym rozporządzeniem MON z dnia 24 maja 2004 r., które to zostało wydane na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2008 r., dlatego też nie znajduje w sprawie zastosowania rozporządzenie MON z dnia 3 marca 2008 r., wydane na podstawie art. 55 ust. 1 w/w ustawy pragmatycznej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2008 r.

Organ II instancji zgodził się jedynie w części z zarzutem naruszenia art. 107 § 3 kpa, przyznając rację odwołującemu się, że powinien być zbadany cały okres nauki pod kątem kosztów jakie zostały poniesione na naukę [...].[...]. B. S. Dlatego też organ odwoławczy w trybie art. 136 kpa zwrócił się do Uniwersytetu Medycznego w Ł. z prośbą o podanie równowartości kosztów utrzymania i nauki za lata 1999-2002. Jednakże w odpowiedzi uzyskał informację, że takie wyliczenie nie jest możliwe, ze względu na nie prowadzenie w tych latach ewidencji przez WAM w Ł.. Organ wyjaśnił, że ponieważ wyliczenie takie nie jest możliwe nie można doliczyć żadnych kosztów poniesionych w tych latach, dlatego też organy obu instancji takich kosztów nie uwzględniły, traktując je jakby nie zostały poniesione.

Odnosząc się zaś do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych polegającym na błędnym oznaczeniu czasu trwania studiów, organ stwierdził, że odwołujący się faktycznie studia ukończył [...] maja 2005 r., jednakże do dnia [...] września 2005 r. dalej przebywał w Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych. Z akt personalnych wynika bowiem, że od dnia [...] października 2002 r. do [...] września 2005 r. odwołujący się był podchorążym - kandydatem na żołnierza zawodowego. Tak więc, całkowity okres nauki trwał od [...] sierpnia 2002 r. do [...] września 2005 r. Niekwestionowana jest data zakończenia studiów medycznych, jednakże w okresie od [...] maja 2005 r. do [...] września odwołujący się dalej pobierał naukę w Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych, w związku z czym były ponoszone koszty na jego utrzymanie i naukę. Powyższe potwierdzają wyliczenia przesłane z Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych, tym samym organ I instancji prawidłowo oznaczył czas trwania nauki. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że studia w Akademii Medycznej w Ł. były jednym z elementów nauki, wprawdzie najważniejszym, ale nie jedynym, jakie ponosił Skarb Państwa. Od dnia ukończenia studiów w dalszym ciągu trwało szkolenie odwołującego się, tylko, że w innym zakresie, tak więc koszty były w dalszym ciągu ponoszone.

Odnosząc się zaś do zarzutu nie zastosowania się przez organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy do wytycznych organu odwoławczego dotyczących postępowania dowodowego, Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w W., uznał, że Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w S. w przeważającej części spełnił jednak powyższe wytyczne. Wprawdzie w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji nie podał dokładnego wyliczenia kwoty, jaką do zwrotu ma odwołujący się, jednakże brak ten został sanowany niniejszą decyzją organu odwoławczego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję B. S. powtórzył zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, art. 76, art. 77, art. 80 oraz art. 107 kpa poprzez:

- nieprzeprowadzenie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący dowodów mających na celu zweryfikowanie zebranych dowodów i brak możliwości zapoznania się przez skarżącego z całym materiałem;

- brak wskazania podstawy przyjęcia kwoty [...] zł. jako łącznego kosztu utrzymania konkretnego żołnierza w całym okresie pobieranej nauki, podczas gdy dokumenty otrzymane przez stronę w dniu [...] czerwca 2008 r. z Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych obejmują tylko i wyłącznie okres od [...].10.2002 r. do [...].09.2005 r., czyli brak jest uzasadnienia tej kwoty konkretnymi dokumentami z okresu od [...].08.1999 r. do [...].09.2002 r. – a lakoniczne stwierdzenie organu w uzasadnieniu nie może stanowić podstawy.

Zaskarżonej decyzji zarzucił również obrazę prawa materialnego poprzez powołanie się w decyzji na przepisy nieobowiązujące, gdyż rozporządzenie MON z dnia [...] maja 2004 r. utraciło moc prawną z dniem [...] kwietnia 2008 r., natomiast obowiązuje rozporządzenie MON z dnia [...] marca 2008 r.

Podniósł dodatkowo zarzut naruszenia interesu prawnego uczestnika postępowania polegającego na potraktowaniu kosztów poniesionych w latach 1999 - 2002 "jakby nie były poniesione" zamiast podjęcia decyzji administracyjnej na podstawie art. 105 kpa w przedmiocie umorzenia postępowania za wskazane lata, co przekłada się automatycznie na wszystkie dalsze wyliczenia. Powołał się przy tym na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Go 276/08 dotyczący jego zdaniem takiej samej sytuacji – tj. szkolenia i kosztów w WAM. Skarżący wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że w niezbyt skomplikowanej sprawie, zapadło już około 10 decyzji w obydwu instancjach, postępowanie trwa niemal 2 lata, jednak do tej pory zdaniem skarżącego nie weszła do obrotu prawnego decyzja, która rzetelnie

i sprawiedliwie określałaby obowiązek zwrotu kosztów. Zadał pytanie, czemu wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Go 276/08 dotyczący takiej samej sytuacji – tj. szkolenia i kosztów w WAM opiewa na zupełnie inne wartości. Skoro nie można ustalić kosztów 3 lat nauki to powinno się umorzyć decyzją postępowanie w tym zakresie, ustalić koszty tylko za 3 lata 2002 – 2005 i zażądać zwrotu kosztów tylko za 3 lata, a nie za 6 lat studiów. Okres nauki skarżącego na wydziale lekarskim trwał od [...]sierpnia 1999 r. do [...] maja 2005 r., dlaczego ma więc ponieść koszty do dnia [...] września 2005 r., skoro organy nie ustaliły czy w okresie od [...] maja 2005 r. do [...] września 2005 r. była kontynuowana nauka w jakiejkolwiek formie. W konkluzji skargi wskazał na istotny jego zdaniem problem interpretacji prawa w związku z brakiem podpisania przez niego stosownej umowy o której mowa w art. 52 ust. 5 i art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w sytuacji gdy przepis intertemporalny przywołanej ustawy, tj. art. 169 odnosi się do spraw wszczętych przed 1 lipca 2004 r. Powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 7 września 2006 r. sygn. akt I OSK 363/06.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że odbywanie studiów od czasu likwidacji WAM w Ł. było tylko jednym z elementów szkolenia wojskowego jakie odbywał skarżący. Mimo ukończenia studiów medycznych w dniu [...] maja 2005 r., dalej trwało szkolenie skarżącego w Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych w Ł. Była to de facto jedna nauka – na studiach medycznych. Wskazał, że z art. 54 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2008 r. nie wynika, że należy oddzielać od siebie formy pobierania nauki i traktować je jako funkcjonujące oddzielnie. Powołując się na wykładnię celowościową powyższego przepisu, podniósł, że zamiarem ustawodawcy było, aby wszystkie środki finansowe łożone przez Skarb Państwa po spełnieniu odpowiednich przesłanek zostały zwrócone. Tak więc, dniem rozpoczynającym okres po upływie którego skarżący nie byłby zobowiązany do zwrotu równowartości kosztów nauki i utrzymania jest dopiero dzień [...] października 2005 r.,

w którym to rozpoczął on pełnienie zawodowej służby wojskowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym

i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Rozpatrując skargę pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby organy wojskowe, podejmujące zaskarżone decyzje o zobowiązaniu skarżącego kosztami jego utrzymania i nauki, dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się również takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie bezspornym jest, że skarżący w latach 1999 – 2005 pobierał naukę

w Wojskowej Akademii Medycznej, przekształconej następnie w Uniwersytet Medyczny w Ł. oraz, że jako podchorąży – kandydat na żołnierza zawodowego pozostawał na stanie ewidencyjnym w Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych w Ł. od [...] października 2002 r. do [...] września 2005 r. Poza sporem pozostaje również fakt, że już w dniu [...] marca 2007 r. ( a więc niespełna 2 lata od ukończenia studiów na wydziale lekarskim) skarżący wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, wskutek czego, rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2007 r.

Skarżący nie kwestionuje - co do zasady - obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez organy wojskowe na jego utrzymanie i naukę w szkole wojskowej, lecz poddaje w wątpliwość trafność zastosowanych w tym zakresie podstaw prawnych oraz wysokość kwoty zwrotu kosztów w związku z nie wyjaśnieniem czy w okresie od [...] maja 2005 r. do [...] września 2005 r. była przez niego kontynuowana nauka w jakiejkolwiek formie. Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżącego wskazany okres, nie może być zaliczony jako koszt.

W związku z wypowiedzeniem jakie zostało złożone przez skarżącego we wrześniu 2007 r., została wydana przez właściwy z uwagi na miejsce pełnienia przez niego służby organ, tj. Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w S., decyzja z dnia [...] września 2007 r. o ustaleniu równowartości kosztów utrzymania i nauki. Tym samym, pomimo uchylenia powyższej decyzji przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w W. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., stwierdzić należy, że postępowanie o zwrot tych kosztów zostało wszczęte przed dniem [...] stycznia 2008 r., w którym to dniu weszła w życie nowelizacja ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zmieniająca min. brzmienie jej art. 54. Prawidłowo więc, organ odwoławczy, sanując uchybienie organu I instancji, wskazał w zaskarżonej i będącej obecnie przedmiotem rozpoznania przez Sąd decyzji, że zastosowanie w niniejszej sprawie ma zgodnie z art. 10 ustawy o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - art. 54 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2008 r. Stosownie zaś do art. 10 ustawy zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Tym samym, z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie zwrotu równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie skarżącego w związku z jego nauką, zostało wszczęte we wrześniu 2007 r., zastosowanie w sprawie ma art. 54 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2008 r. ( Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 ze zm.).

W myśl zaś art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2008 r., żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej i żołnierz skierowany na studia lub naukę oraz na staż naukowy lub kurs trwający ponad pięć miesięcy, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej lub został z niej zwolniony na podstawie art. 111 pkt 1, 4, 6, 7, 9 lit. a oraz pkt 11-16, a także art. 112 pkt 1, w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, nauki, stażu lub kursu albo okresu pobierania stypendium, licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, stażu lub kursu - jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6.

Zgodnie z ust. 3 w/w art. 54 powołanej ustawy waloryzacja kosztów, o której mowa w ust. 1, następuje corocznie w drodze pomnożenia ich równowartości na dzień ukończenia studiów lub nauki oraz stażu lub kursu przez średnioroczny wskaźnik wzrostu towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, określony w ustawie budżetowej na dany rok. Na podstawie ust. 4 decyzję o ustaleniu równowartości tych kosztów wydaje dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową. W myśl zaś art. 54 ust. 5 tej ustawy zwrot kosztów następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia.

Przez "poniesione koszty" związane z nauką, należy rozumieć koszty związane z zakwaterowaniem, wyżywieniem i umundurowaniem żołnierza, poniesione w czasie jego edukacji w szkole wojskowej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu, że odbywanie przez skarżącego studiów medycznych, od czasu likwidacji WAM w Ł., było tylko jednym z elementów szkolenia wojskowego. Trzeba bowiem zauważyć, że jak wynika z akt personalnych, skarżący od [...] października 2002 r. do [...] września 2005 r. przebywał w Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych w Ł., gdzie jednocześnie odbywając studia medyczne był podchorążym – kandydatem na żołnierza zawodowego. Tak więc, pomimo ukończenia w dniu [...] maja 2005 r. studiów na wydziale lekarskim, szkolenie skarżącego jako kandydata na żołnierza zawodowego trwało nadal, aż do dnia [...] września 2005 r., wciąż też ponoszone były koszty związane z jego utrzymaniem. Potwierdza to niewątpliwie znajdujący się w aktach sprawy protokół z oszacowania rzeczywistych kosztów kształcenia kandydatów na żołnierzy zawodowych z dnia [...] listopada 2005 r., w którym ujęte są koszty ponoszone także po dniu [...] maja 2005 r. Dopiero więc rozpoczęcie przez skarżącego pełnienia zawodowej służby wojskowej w dniu [...] października 2005 r. stanowi datę od której skarżący nie powinien być zobowiązany do zwrotu równowartości kosztów nauki i utrzymania.

Dla nawiązania stosunku administracyjnoprawnego w zakresie ustalenia obowiązku zwrotu poniesionych kosztów i ich wysokości, a więc wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, konieczne jest zaistnienie elementów materialnoprawnych danej normy, będącej podstawą zwrotu. Decydująca jest zatem chwila spełnienia przesłanek obowiązującej w tym czasie regulacji. Innymi słowy, jeżeli przepisy prawa przewidują obowiązek zwrotu kosztów poniesionych w związku z edukowaniem żołnierza, jedynie spełnienie przesłanek materialnoprawnych danej normy wpłynie na jej stosowanie, jako obowiązującej w chwili ich spełnienia (jako normy prawnie relewantnej).

Skarżący wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej w dniu [...] marca 2007 r., co spowodowało zwolnienie go ze służby wojskowej w dniu [...] września 2007 r., a więc w dacie obowiązywania ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2008 r. (Dz. U. z 2003 r., nr 179, poz. 1750 ze zm.). Niewątpliwie, do wypowiedzenia doszło w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania edukacji, licząc od dnia jej ukończenia. Zatem w świetle art. 54 ust. 1 w/w ustawy pragmatycznej, powstał po stronie skarżącego obowiązek zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę.

Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z decyzji organu II instancji, koszty te zostały ustalone zgodnie z wymogami rozporządzenia MON z dnia [...] maja 2004 r. Decyzja organu odwoławczego zawiera szczegółowe wyliczenie kosztów opartych na rzeczywistych kosztach kształcenia kandydatów na żołnierzy zawodowych, absolwentów wydziału wojskowo – lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł., za okres od [...] października 2002 r. do [...] września 2005 r., wskazane przez Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych w Ł.. Decyzja obejmuje liczbę dni nauki

i pozostawania w zasobie w/w jednostki, podwójny okres wymagany do odbycia służby po zakończeniu nauki, ilość dni wysługi po zakończeniu nauki, ilość dni pozostałych do obowiązującego, podwójnego okresu czasu nauki, koszty podlegające zwrotowi bez waloryzacji oraz zwaloryzowane na dzień zwolnienia skarżącego ze służby koszty podlegające zwrotowi. Sposób ustalenia przez organ II instancji, jak również samo wyliczenie należnych kosztów do zwrotu, odpowiada przepisom rozporządzenia MON

z [...] maja 2004 r. oraz informacjom i danym, przedstawionym przez Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych w Ł. Przedmiotowe wyliczenie, zgodnie z § 17 ust. 4 powyższego aktu wykonawczego znajduje się też w aktach personalnych skarżącego jako żołnierza zawodowego.

W ocenie Sądu, znajdujące się w aktach personalnych zestawienie kosztów, przedstawione przez Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych w Ł. czyni zadość regulacji zawartej w § 17 rozporządzenia MON z 24 maja 2004 r. i nie może być mowy o jego naruszeniu, zwłaszcza wobec braku jakichkolwiek dowodów przeciwnych czy danych podważających powyższe wyliczenie. Ustalając w oparciu o to zestawienie obowiązek zwrotu, organ II instancji słusznie uwzględnił okres pobytu skarżącego

w Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych w Ł. od [...] października 2002 r. do [...] września 2005 r. wedle rzeczywistych kosztów, nie naruszając przy tym sposobu liczenia zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania. Zgodnie bowiem z § 17 ust. 1 w/w rozporządzenia łączne rzeczywiste poniesione koszty, wynikające z ewidencji księgowej, przelicza się w odniesieniu do jednego kandydata na żołnierza zawodowego albo żołnierza zawodowego.

Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, łączą powstanie obowiązku zwrotu poniesionych kosztów z wypowiedzeniem przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, które następnie ma prowadzić do zwolnienia ze służby, a więc odwołują się do zdarzenia, które nie tylko tworzy stan faktyczny, ale nade wszystko wpływa na stosowanie właściwej podstawy prawnej. Zatem skutki dokonanego przez skarżącego wypowiedzenia stosunku służbowego, które

w następstwie spowodowało jego zwolnienie ze służby wojskowej w dniu [...] września 2007 r., należało oceniać w świetle przepisów w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] stycznia 2008 r.

Tak więc, za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący obrazy prawa materialnego poprzez powołanie się przez organ w zaskarżonej decyzji na przepisy już nieobowiązujące. Organ II instancji prawidłowo bowiem przyjął, że zastosowanie winien mieć przepis art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a

w konsekwencji wydane na podstawie art. 55 tej ustawy rozporządzenie MON z dnia 24 maja 2004 r. Za niezasadny tym samym, należy uznać zarzut skarżącego, że

w niniejszej sprawie winno mieć zastosowanie rozporządzenie MON z dnia 3 marca 2008 r. oraz przepis art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2008 r. i podnoszenie w związku z tym argumentu, że skarżący nie zawarł stosownej umowy określającej zwrotu kosztów.

Z wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1585/07 wynika bowiem, że jeżeli roszczenie o zwrot kosztów wyżywienia i nauki stało się wymagalne w dacie obowiązywania ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 2003 r., nr 179, poz. 1750 ze zm. ), to prawidłowo jako podstawę prawną decyzji obciążającej żołnierza zawodowego kosztami wyżywienia i nauki na wojskowej uczelni powołano art. 54 ustawy i przepisy wydanego na podstawie art. 55 tej ustawy rozporządzenia MON z dnia 24 maja 2004 r. Natomiast powołanie się przez skarżącego na wyrok NSA z dnia 7 września 2006 r. sygn. akt I OSK 363/06 jest nietrafne, bowiem art. 169 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie ma zastosowania

w niniejszej sprawie. Przepisem takim jest zaś art. 10 ustawy o zmianie ustawy

o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Za nietrafny należy uznać zarzut skarżącego dotyczący naruszenia jego interesu prawnego poprzez potraktowanie przez organy obu instancji kosztów poniesionych

w latach 1999 – 2002, "jakby nie zostały poniesione", zamiast podjęcia decyzji administracyjnej na podstawie art. 105 kpa w przedmiocie umorzenia postępowania za wskazane lata. Organ II instancji wyjaśnił bowiem, że skoro nie można ustalić kosztów za w/w okres, koszty te nie zostały uwzględnione. Sąd w uznaniu przez organ, że koszty te zostały potraktowane jakby nie zostały poniesione nie dopatrzył się, aby miało to wpływ na ustalenie zwrotu kosztów w niekorzystnej dla skarżącego wysokości. Wręcz przeciwnie, uznanie przez organ tych kosztów za nie poniesione, oznacza, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu równowartości poniesionych na jego utrzymanie i naukę kosztów w niższej wysokości. Wypada w tym miejscu zauważyć, że skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił w jaki sposób takie odstąpienie przez organ od żądania zwrotu kosztów za pierwsze 3 lata studiów w WAM i brak umorzenia postępowania za lata 1999-2002 automatycznie przedkłada się na wszystkie dalsze wyliczenia. Niezrozumiałe w związku z powyższym jest wskazanie zawarte w uzasadnieniu skargi, że organ powinien ustalić koszty tylko za lata 2002 -2005 i zażądać zwrotu kosztów tylko za 3 lata, a nie za 6 lat studiów. Organ nie żąda przecież kosztów za lata 1999-2002, czyli za pierwsze 3 lata studiów. Wskazanie skarżącego, że przywołany przez niego wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt II Sa/Go 276/08, który dotyczy jego zdaniem takiej samej sytuacji, a opiewa na zupełnie inne wartości ( należy rozumieć kwotę zwrotu równowartości kosztów utrzymania i nauki ) jest również nietrafne. Wypada bowiem wyjaśnić, że w w/w wyroku, sąd uchylając zaskarżoną decyzję organu wojskowego z powodu naruszenia przepisów postępowania bez rozpoznawania sprawy w sposób merytoryczny, nie określał kwoty równowartości kosztów utrzymania i nauki zobowiązanego żołnierza, który to podobnie jak skarżący w rozpoznawanej sprawie był studentem WAM ( od [...] sierpnia 1999 do [...] września 2002 r. ) i pozostawał na utrzymaniu w Centrum Szkolenia Wojsk Medycznych w Ł. ( od [...] października 2002 r. do [...] września 2005 r. ). Inna kwota zwrotu równowartości tych kosztów, wynosząca [...] zł. wynikała jedynie z przywołanej w uzasadnieniu wyroku, a uchylonej przez sąd decyzji organu wojskowego.

Zarzuty zaś skarżącego dotyczące naruszenia przez organy obu instancji przepisów kpa, zdaniem Sądu nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skarżącego, organ wojskowy przy wydaniu zaskarżonej decyzji przestrzegał zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 kpa), bowiem podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W sposób wyczerpujący również zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnił rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Zaskarżona decyzja w całości wyjaśnia, w świetle jakich faktów doszło do ustaleń w zakresie równowartości zwrotu kosztów nauki i utrzymania skarżącego.

Z tych względów, Sąd uznał wydaną w sprawie decyzję za prawidłową, a zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak

w sentencji wyroku.