Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 214/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 §2, art. 58 §1 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 1 §1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 91 §1 w związku z art. 90 ust. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 566
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j.)
article: art. 57
journal: Dz.U. 2022 poz 1079
law: Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) sędzia WSA Anna Janowska Protokolant starszy referent Weronika Ćwiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2024r. sprawy ze skargi P. B. na uchwałę Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w sprawie uchylenia uchwały Nr [...] Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia wyników oceny formalno-merytorycznej naboru [...] postanawia 1. Odrzucić skargę, 2. Zwrócić stronie skarżącej P. B. kwotę 300,00 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

P. B. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą C., [...] (dalej jako: "strona", "skarżąca") wniosła skargę na uchwałę Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (dalej jako: "Zarząd", "Zarząd WWM", "organ") nr [...] z [...] (dalej jako: "zaskarżona uchwała", "uchwała z [...]") w sprawie uchylenia uchwały Zarządu Województwa Warmińska-Mazurskiego w Olsztynie nr [...] z [...] marca 2024 r. (dalej również: uchwała z [...] marca 2024 r.") w sprawie zatwierdzenia wyników oceny formalno-merytorycznej naboru [...] po zakończonym etapie oceny formalno-merytorycznej w ramach naboru nr [...] (dalej jako: "nabór").

Strona zaskarżyła uchwałę z [...] w całości zarzucając jej:

naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 56 ust. 2 oraz art. 53 ust. 5 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079, ze zm. - dalej jako: "ustawa wdrożeniowa") w zw. z art. 2 ust 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 566 - dalej jako: "u.s.w.") oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez uchylenie uchwały z [...] marca 2024 r. w sprawie zatwierdzenia wyników oceny formalno-merytorycznej naboru, poprzez przyjęcie Listy wniosków po zakończonym etapie tej oceny, podczas gdy przepisy prawa, w tym przytoczone w treści uchwały nie przewidują możliwości jej uchylenia, a jedynie wydanie - co stanowi w konsekwencji naruszenie konstytucyjnej zasady legalizmu, z której wynika, ze organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa,

- §11 ust. 18 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów (dalej jako: "Regulamin KOP") dokonującej oceny kryteriów w sposób konkurencyjny Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021 - 2027 w związku z pkt 4.2.1. ust. 10 Regulaminu Wyboru Projektów poprzez wydanie przez Zarząd WWM zaskarżonej uchwały, podczas gdy ww. regulamin przewidywał wydanie przez organ uchwały wyłącznie w przypadku zatwierdzenia listy wszystkich ocenionych projektów (opracowanej przez Komisję Oceny Projektów) uwzględniającej projekty zakwalifikowane do dofinansowania, oraz projekty, które spełniły wymagane kryteria, ale z uwagi na wyczerpanie kwoty określonej w naborze uzyskały negatywny wynik oceny oraz, które zostały ocenione negatywnie, bez możliwości jej uchylenia,

- art. 58 ust. 1, art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w zw. z §11 ust. 3-17 Regulaminu KOP poprzez skierowanie przez organ wszystkich wniosków o dofinansowanie złożonych w odpowiedzi na nabór do ponownej oceny w ramach etapu oceny formalno-merytorycznej, w sytuacji, gdy zarówno ustawa wdrożeniowa oraz Regulamin KOP zakładają dokonanie ponownej oceny wniosków o dofinansowanie wraz z załącznikami jedynie w przypadkach ściśle opisanych ww. aktach prawnych oraz według ściśle określonych tam procedur, chociaż żaden z tych przypadków nie nastąpił w tym postępowaniu, co oznacza, że brak było podstaw do podjęcia przez organ zaskarżonej uchwały;

naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 8, 9 i 11 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) poprzez naruszenie zasady zaufania do organów państwa przejawiające się uchyleniem uchwały z [...] marca 2024 r. w sprawie zatwierdzenia wyników oceny formalno-merytorycznej naboru w sytuacji braku zaistnienia ku temu jakichkolwiek podstaw oraz braku istnienia podstawy prawnej do podjęcia zaskarżonej uchwały.

Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały z [...] w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Jednocześnie w uzasadnieniu skargi strona podniosła, że wskazane w treści uchwały z [...] przepisy prawa nie określają uprawnienia Zarządu do jej podjęcia. Odwołując się następnie do treści art. 56 oraz art. 53 ust. 5 ustawy wdrożeniowej stwierdziła, że przed zatwierdzeniem wyników oceny projektów właściwy organ winien zweryfikować ich prawidłowość. Ponadto, w Regulaminie KOP przewidziano procedurę skierowania wniosku do uzupełnienia i/lub poprawy w zakresie kryteriów wskazanych do oceny przez pracowników i ekspertów, która została uregulowana w §11 w/w Regulaminu. Skarżąca podniosła też, że organ miał prawo do unieważnienia postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania jedynie w przypadkach ściśle określonych w art. 58 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, który stanowi katalog enumeratywnie wymienionych przesłanek, nakazujących organowi unieważnienie postępowania (w niniejszym postępowaniu żadna z tych przesłanek nie wystąpiła). Mając to na uwadze skarżąca stwierdziła, że zarówno przepisy ustawy wdrożeniowej, jak i postanowienia Regulaminu KOP nie przewidują uprawnienia Zarządu WWM do zmiany uchwały wydanej w przedmiocie zatwierdzenia wyników oceny formalno-merytorycznej naboru.

Strona wskazała także, odwołując się do treści art. 91 ust. 1 w związku z art. 90 ust. 1 u.s.w. i art. 3 §2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że niewątpliwie uchylenie uchwały z [...] marca 2024 r. naruszyło w sposób bezpośredni, obiektywny i realny jej prawa, tj. podmiotu, który złożył wniosek dla naboru. Dodała jednocześnie, że zaskarżeniu do sądu podlegają już nie tylko akty prawa miejscowego, ale wszystkie akty stanowione przez organy samorządu województwa, wszystkie czynności prawne lub faktyczne, naruszające prawa osób trzecich. Ponadto, już samo użycie ww. przepisie pojęcia "czynność", bez wskazania jej charakteru, otwiera możliwość bardzo szerokiej wykładni. W pojęciu "czynności nakazanych prawem" mieści się zatem podejmowanie uchwał (zarządzeń) i to zarówno o charakterze aktów prawa miejscowego, jak i innych uchwał o charakterze generalnym, a także uchwał zawierających normy jednostkowe i konkretne.

Skarżąca podniosła też, że jej wniosek spełnił wszelkie kryteria wyboru projektów i uzyskał wymaganą liczbę punktów. Ponadto, w przypadku dokonywania ponownej oceny wniosków o dofinansowanie jej wniosek może zostać oceniony gorzej, a nawet nie zostać zakwalifikowany do etapu negocjacji. Dodała również, że przy ponownej ocenie wniosków pod kątem merytoryczno-formalnym, przy spadającym kursie EURO oraz bardzo długim czasie trwania tego postępowania, może okazać się, że wniosek strony nie zostanie uwzględniony w związku z koniecznością redukcji ilości wniosków podlegających uwzględnieniu. A takie działanie będzie zjawiskiem niewątpliwie krzywdzącym i noszącym znamiona nierównego traktowania. Zauważyła przy tym, że po przejściu etapu negocjacji i poprawie wniosku o dofinansowanie (zgodnie z wypracowanym stanowiskiem) była przekonana (z dużym prawdopodobieństwem), że otrzyma dofinansowanie. Podkreśliła także, że nie otrzymała żadnej informacji dlaczego jej projekt ma zostać ponownie oceniany.

Strona zauważył równocześnie, że nie wiadomo, jakie rzekome nieścisłości w przeprowadzonej ocenie wniosków miały prowadzić do wydania przez Zarząd zaskarżonej uchwały. Dodatkowo stwierdziła, że Komisja Oceny Projektu w przypadku "zidentyfikowania nieścisłości" dysponuje odpowiednimi narzędziami do zachowania procedury zgodnej z tą, określoną w ustawie wdrożeniowej oraz w Regulaminie Wyboru Projektów. Odwołując się następnie do art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej wskazała, że wnioski, które przeszły do etapu negocjacji, mogły być skierowane do ponownej oceny w przypadku stwierdzenia okoliczności mogących mieć negatywny wpływ na wynik oceny projektu. Przy czym przepis ten odnosi się indywidualnie do danego projektu, bez odpowiedzialności zbiorowej, skutkującej uchyleniem uchwały zatwierdzającej listę wniosków zakwalifikowanych do kolejnego etapu. W świetle obowiązujących przepisów, właściwa instytucja powinna była skierować do ponownej oceny jedynie te wnioski, w których zidentyfikowała nieścisłości w ocenie, nie zaś wszystkie, które zostały złożone w odpowiedzi na ogłoszony nabór.

W odpowiedzi na skargę Zarząd WWM wniósł:

- o jej odrzucenie, na podstawie art. 58 ust. 1 pkt 5a (ewentualnie pkt 6) ustawy wdrożeniowej, ze względu na brak istnienia interesu prawnego, a z całą pewnością braku wykazania interesu prawnego, do kwestionowania zaskarżonej uchwały, ewentualnie

- o jej oddalenie w całości, jako całkowicie bezzasadnej i niemającej usprawiedliwionych podstaw.

Jednocześnie zwrócił się z prośbą o możliwie jak najszybsze rozpoznanie sprawy z uwagi na ewentualne skutki rozstrzygnięcia Sądu dla procedury dalszej oceny niezwykle dużej ilość złożonych w naborze wniosków (ponad 400 wniosków).

Uzasadniając swoje stanowisko zawarte w udzielonej odpowiedzi organ wskazał, że ocena wniosków w niniejszym naborze składa się z dwóch etapów tj. etapu oceny formalno-merytorycznej i etapu oceny negocjacji. Dopiero po zakończeniu ostatniego etapu następuje wybór projektów do dofinansowania. Ponadto, za każdym razem, kiedy właściwa instytucja kończy ocenę projektu na danym etapie oceny lub w danym postępowaniu musi zatwierdzić jej wynik. Zgodnie bowiem z art. 54 ust. 2 i 3 ustawy wdrożeniowej ocena projektów może być podzielona na etapy, a niezakwalifikowanie projektu do kolejnego etapu może wynikać wyłącznie z zatwierdzenia wyniku oceny stanowiącego negatywną ocenę projektu.

Zarząd WWM poniósł też, że [...] marca 2024 r. przyjął uchwałę w sprawie zatwierdzenia wyników oceny formalno-merytorycznej naboru. Po zatwierdzeniu wyników oceny formalno-merytorycznej do Instytucji Zarządzającej (oraz Komisji Oceny Projektów) zaczął spływać szereg informacji od wnioskodawców dotyczących nieścisłości oraz rozbieżności w przeprowadzonych ocenach, załączonych kartach oceny oraz przyznanej punktacji. Przewodniczący KOP korzystając ze swoich uprawnień wynikających z Regulaminu KOP oraz Wytycznych dokonał weryfikacji poprawności przeprowadzonych ocen, które potwierdziły ww. uchybienia, co wymagał podjęcie czynności nadzorczych w stosunku do Komisji Oceny Projektów poprzez uchylenie dotychczasowej uchwały oraz zobowiązanie jej członków do dokonania ponownej oceny w ramach etapu oceny formalno- merytorycznej. Zgodnie bowiem z art. 53 ust. 5 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja sprawuje nadzór nad komisją oceny projektów w zakresie zgodności postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania z przepisami prawa, Regulaminem Wyboru Projektów oraz Regulaminem KOP. Organ wskazał przy tym, że prowadzony nabór nie był jeszcze zakończony, a jedynie przyjęte zostały wyniki oceny formalno-merytorycznej. Zauważył też, że zgodnie z przepisami ustawy wdrożeniowej, a dokładnie art. 61 ust. 8 właściwa instytucja nawet już po wybraniu projektu do dofinansowania, a przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu albo podjęciem decyzji o dofinansowaniu projektu, jeżeli poweźmie wiedzę o okolicznościach mogących mieć negatywny wpływ na wynik oceny projektu, kieruje projekt do ponownej oceny w stosownym zakresie. Tym bardziej więc organ miał obowiązek zareagować wcześniej widząc, że dalsze prowadzenia postępowania doprowadzi do wybrania projektów niezgodnie z przepisami ustawy.

Jednocześnie Zarząd wskazał, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała w jakim zakresie dokonano naruszenie obowiązującego prawa, a dokładnie art. 53 ust. 5 oraz art. 56 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, czy też innych przytoczonych w treści skargi przepisów, lecz przede wszystkim nie wykazała by istniał po jej stronie jakikolwiek interes prawny w zaskarżeniu uchwały z [...]. Dodał przy tym, że uchylona uchwała nie przyznawała stronie jakichkolwiek uprawnień. Wbrew twierdzeniom skargi, nie nastąpiło też rozstrzygnięcie i zakończenie procesu oceny (nie było to także równoznaczne z uzyskaniem dofinansowania) a uchylona uchwała stanowi tylko jeden z elementów tego procesu, upoważniający do przejścia do kolejnego etapu oceny (etapu negocjacji). Dopiero zastosowanie art. 57 ustawy wdrożeniowej umożliwia stwierdzenie, że postępowanie zostało zakończone, a wynikiem zakończenia postępowania jest ostateczna lista projektów wybranych do dofinansowania oraz lista projektów ocenionych negatywnie. Ponadto ostateczne rozstrzygnięcie naboru i zawarcie stosownych umów o dofinansowanie projektów uprawnia do twierdzeń zawartych w skardze.

Zarząd podkreślił także, że nawet gdyby doszło do zatwierdzenia i przyjęcia ostatecznej listy projektów wybranych oraz tych które otrzymały ocenę negatywną właściwa instytucja w dalszym ciągu przed zawarciem umowy o dofinansowanie może podejmować działania mające na celu weryfikację ocenionych już projektów, w tym również odmówić zawarcia stosownej umowy, bądź skierować projekt do ponownej oceny. Zauważył również, że zaskarżona uchwała jak każda inna czynność organu jednostki samorządu terytorialnego została poddana nadzorowi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, który nie dopatrzył się jakichkolwiek naruszeń w jej wydaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 1 §1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jednocześnie zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych jest wyznaczony przez katalog określonych form działania organów administracji publicznej, wymienionych enumeratywnie w art. 3 §2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a.") oraz w innych ustawach, do których odsyła art. 3 §3 tej ustawy.

Skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 §1 pkt 1 p.p.s.a. Orzekanie w sprawie tej skargi nie należy bowiem do właściwości sądów administracyjnych.

Ujęty w art. 3 §2 p.p.s.a. zakres właściwości sądów administracyjnych wskazuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; (4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; (8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; (9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 §2a.). Orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 §3).

Rozpatrując przedmiotową skargę oraz mając na uwadze to, że strona w jej podstawie odwołała się do art. 3 §2 pkt 6 p.p.s.a., sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie stanowi aktów, o których mowa w art. 3 §2 pkt 1, 2, 3, 4a, 4b, 7 p.p.s.a. Również §2a tego przepisu nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Wniesiona skarga nie dotyczy też bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o których jest mowa w art. 3 §2 pkt 8 i 9 ww. ustawy.

Nie może budzić wątpliwości, że zaskarżona uchwała nie jest aktem, o którym mowa w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż nie jest skierowany do konkretnego podmiotu i nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. I choć należy podzielić stanowisko prezentowane w judykaturze (tak m.in. postanowienia NSA: z 28 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 472/21; z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 408/23), że ratio legis uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 §2 pkt 1-3 p.p.s.a., wiązane jest z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy (T. Woś (red.), H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 69-70) - to obywatele i inne podmioty konkretnych uprawnień lub obowiązków mają zapewnioną ochronę na drodze sądowej, w sytuacji gdy odnoszący się do nich akt lub czynność posiada cechy określone w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a.

Zgodnie bowiem z ugruntowanym stanowiskiem za akty lub czynności, o których mowa w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (tak B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18-19, postanowienia NSA: z 18 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 472/21, z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 408/23). Szczególnego podkreślenia wymaga, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podejmowane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia, co oznacza, że odpowiadają formule, nie tyle stosowania prawa, co jego wykonywania, a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350 - 351).

Zaskarżona uchwała nie jest także aktem prawa miejscowego, o którym jest mowa w art. 3 §2 pkt 5 p.p.s.a. W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia z uchwałą Zarządu WWM, a aktami prawa miejscowego są jedynie uchwały sejmiku województwa, co wynika jednoznacznie z art. 18 pkt 1 u.s.w.

Jeśli natomiast chodzi o art. 3 §2 pkt 6 p.p.s.a., do którego odwołała się strona w skardze (w związku z art. 91 par. 1 w związku z art. 90 ust. 1 u.s.w.), to zdaniem sądu również i on (jak i wskazane wyżej przepisy) nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania. Za należące do tej kategorii uważa się bowiem akty noszące następujące cechy: 1) mają na celu realizację zadań publicznych przypisanych organom jednostek samorządu terytorialnego w drodze ustawy; 2) nakładają obowiązek, stwierdzają uprawnienie lub obowiązek bądź tworzą lub znoszą istniejący stosunek prawny; 3) mają charakter indywidualny bądź generalny; 4) nie są aktami prawa miejscowego (zob. uchwała 7 sędziów NSA z 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 14/13, czy też postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Go 96/18). W ocenie sądu natomiast, choć mamy do czynienia z aktem organu jednostki samorządu terytorialnego (Zarządu WWM), to nie posiada on cechy opisanej w pkt 2. Co istotne również art. 90 ust. 1 w związku z art. 91 par. 1 u.s.w. dla ich zastosowania wymaga wykazania, że wydany akt naruszył interes prawny lub uprawnienie strony. Trzeba też zauważyć, że zaskarżona uchwała dotyczy jednego z etapów postępowania konkursowego w ramach naboru, tj. etapu zatwierdzenia wyników oceny formalno-merytorycznej, poprzez przyjęcie Listy wniosków po zakończonym etapie oceny formalno-merytorycznej w ramach naboru, a który to nabór i prowadzone w jego ramach postępowanie konkursowe nie zostało jeszcze zakończone. Uchylona zatem uchwała z [...] marca 2024 r. stanowiła tylko jeden z elementów tego procesu, a dokładnie zaakceptowania etapu oceny formalno-merytorycznej, co z kolei upoważniało do przejścia do kolejnego etapu oceny, czyli negocjacji. Zgodzić się należy zatem z organem, że ww. uchwałą (następnie uchyloną zaskarżonym aktem) strona nie nabyła jakichkolwiek uprawnień, gdyż zakwalifikowanie projektu do kolejnego etapu w żaden sposób nie jest równoznaczne z uzyskaniem dofinansowania, lecz umożliwia jego dalszą ocenę. Jak słusznie też zauważył Zarząd, dopiero zastosowanie art. 57 ustawy wdrożeniowej umożliwia stwierdzenie, że postępowanie zostało zakończone, a wynikiem zakończenia postępowania jest ostateczna lista projektów wybranych do dofinansowania oraz lista projektów ocenionych negatywnie. Zgodnie bowiem z jego treścią właściwa instytucja dla każdego postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania podaje do publicznej wiadomości na swojej stronie internetowej oraz na portalu informację o projektach wybranych do dofinansowania oraz o projektach, które otrzymały ocenę negatywną, o której mowa w art. 56 ust. 5 i 6. W przypadku projektów wybranych do dofinansowania w informacji podaje się również wysokość przyznanej kwoty dofinansowania wynikającą z wyboru projektu do dofinansowania (art. 57 ust. 1). Zakończenie naboru oraz opublikowanie informacji, o której mowa w ust. 1, w odniesieniu do wszystkich projektów objętych danym postępowaniem w zakresie wyboru projektów do dofinansowania, oznacza zakończenie tego postępowania (art. 57 ust. 2). Tymczasem wyniki oceny formalno-merytorycznej, w żaden sposób nie rozstrzygają i nie przesądzają o tym, że dany wnioskodawca uzyska dofinansowanie, o które się ubiega w ramach złożonego wniosku o dofinansowanie. Dopiero zatem ostateczne rozstrzygnięcie naboru (gdzie doszło do zatwierdzenia i przyjęcia ostatecznej listy projektów wybranych oraz tych które otrzymały ocenę negatywną) i zawarcie stosownych umów o dofinansowanie projektów uprawniałoby do twierdzenia, że strona nabyła jakiekolwiek uprawnienie (mając tym samym interes prawny do wniesienia skargi). Tymczasem w tej sprawie w ogóle nie doszło do rozstrzygnięcia naboru i wyboru projektów do dofinansowania, a jedynie do zakończenia jednego z jego etapów. To zaś powodowało, że po stronie skarżącej nie zaistniała jakakolwiek ekspektatywa uzyskania dofinansowania.

W ocenie sądu, strona nie wykazała zatem (mając na względzie poprzedzający akapit), że zaskarżona uchwała bezpośrednio pozbawia ją przysługujących jej praw albo ogranicza ją w sposobach korzystania z dotychczas przysługujących uprawnień, czy też nakłada na nią określone obowiązki. Tymczasem warunkiem zaskarżenia na podstawie wskazanych wcześniej przepisów jest wykazanie, że zaskarżony akt godzi ww. sferę prawną skarżącej - tzn. wywołuje dla niej negatywne konsekwencje prawne. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się bowiem, że posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza de facto ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyroki NSA: z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt I OSK 810/22, czy też z 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01). Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem konkretna norma prawna kształtująca jej sytuację prawną. Strona musi udowodnić, że zaskarżona uchwała poprzez naruszenie prawa, jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Przy czym interes ten winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Kryterium interesu prawnego, musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącej a zaskarżonym aktem.

Zdaniem sądu, w sprawie znajduje natomiast zastosowanie ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Według bowiem art. 3 §3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych (a z taką mamy do czynienia w tej sprawie) przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zakres kognicji sądów administracyjnych został wyłącznie przewidziany (zgodnie z jej art. 73 ust. 1) dla przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Zakres ten nie obejmuje zatem możliwości zaskarżenia uchwały Zarządu z [...] w sprawie uchylenia uchwały z [...] marca 2024 r. w sprawie zatwierdzenia wyników oceny formalno-merytorycznej naboru. Z pewnością zaskarżona uchwała nie jest jakimkolwiek aktem podlegającym kognicji sądu, wymienionym w ustawie wdrożeniowej. Nie można też zapominać, że postępowanie konkursowe ma szczególny charakter i zostało poddane reżimowi odrębnej i szczególnej regulacji (ustawie wdrożeniowej), gdzie ustawodawca nie wprowadził ogólnego odesłania w zakresie kognicji sądu do ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dając tym samym możliwość szerokiego zaskarżania aktów i czynności podejmowanych przez dany organ jednostki samorządu terytorialnego – przy spełnieniu oczywiście wymogów wskazanych w tej ustawie), tylko w sposób szczegółowy wskazał w jakich konkretnie przypadkach ma ona miejsce i jakiego etapu w związku z tym dotyczy.

W oparciu o powyższe, sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 1 p.p.s.a. skargę odrzucił.

Jednocześnie sąd na podstawie art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (pkt 2 postanowienia). Zgodnie z tym przepisem sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Jak zauważył przy tym WSA w Gliwicach w postanowieniu z 16 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 280/20 zawarte w art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a. zastrzeżenie "do dnia rozpoczęcia rozprawy" dotyczy tylko umorzenia postępowania w związku z cofnięciem pisma. Sąd jest natomiast zobligowany do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego, niezależnie od tego, czy odrzucenie pisma nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie, jak miało to miejsce w tej sprawie (też postanowienie WSA w Gliwicach z 16 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 279/20).

Przywoływane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.