Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 664/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi "O.P." S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu; oddala skargę /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski /-/E. Makosz-Frymus MW


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 68 ust. 1 i 9 ustawy z 20.6.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 98/97/602 ze zm.), stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego wydanego R. D. przez Starostę Powiatowego w K. dnia [...]. seria [...]na samochód ciężarowy marki Toyota Carolla o numerze rejestracyjnym [...]nr nadwozia [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że na wniosek Prokuratora Okręgowego postanowieniem z dnia [...]. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanego dowodu rejestracyjnego. Kolegium wyjaśniło, iż Starosta Powiatowy w K. po raz pierwszy zarejestrował przedmiotowy pojazd jako samochód osobowy, nadając mu nr rejestracyjny [...]oraz wydając dowód rejestracyjny seria [...]. Następnie pojazd ten, na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i opisie dokonanych w nim zmian, wydanych przez Stację Kontroli Pojazdów O. ul. [...], został zarejestrowany dnia [...]r. przez Starostę Powiatowego w K. jako samochód ciężarowy, o nr rejestracyjnym [...]dowód rejestracyjny seria [...]. W pojeździe przebudowano jego wnętrze, przystosowując do przewozu ładunków poprzez zamontowanie za tylnymi fotelami na całej wysokości przegrody stałej. Na zmiany te nie wydano świadectwa homologacji, co w ocenie Kolegium narusza przepisy art. 68 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem w myśl uchwały składu 5 Sędziów z 23.10.2000 r. OPK 17/2000 w świetle art. 68 ust. 9 ustawy, warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu, z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany, jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9.10.2001 r.- sygn. III RN 194/01 stwierdził, że zmiana charakteru samochodu z osobowego na ciężarowy w wyniku przeróbek konstrukcyjnych może nastąpić tylko na podstawie świadectwa homologacji. Wobec powyższego nowy dowód rejestracyjny wydano z rażącym naruszeniem prawa- art. 68 ust. 1 i 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Wobec braku zaskarżenia, decyzja Kolegium uzyskała przymiot decyzji ostatecznej, a przedmiotowy pojazd zmienił właściciela, którym została firma O. P. S.A. Oddział P., oddając go następnie w leasing. Pojazd zarejestrowany został w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta P., jako samochód ciężarowy, wydany został nowy dowód rejestracyjny seria [...]i tablice rejestracyjne [...] Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]Prezydent Miasta P. wznowił postępowanie w sprawie tej rejestracji, w uzasadnieniu wyjaśniając, iż w dniu [...] lipca 2002 r. wpłynęła do Wydziału ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., którą stwierdzono nieważność decyzji rejestrującej przedmiotowy pojazd jako samochód ciężarowy.

Składając w dniu [...]r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...]. O. P. S.A. ul. [...]W. (dalej Spółka O.) powołała podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. – brak udziału strony bez własnej winy w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji. Jednocześnie jako podstawę wznowienia postępowania Spółka O. wskazała przepis art. 151§1 pkt 2 k.p.a. wywodząc, iż rażącym naruszeniem prawa jest prowadzenie postępowania z pominięciem podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. W uzasadnieniu wnioskodawca przeprowadził obszerną polemikę z zakwalifikowaniem jako rażące naruszenie prawa wydanie decyzji rejestrującej z pominięciem uzyskania świadectwa homologacji zmian w nim dokonanych. Wnosząc o zmianę decyzji z dnia [...]r. Spółka O. podniosła, że Kolegium pominęło w swych rozważaniach stanowisko Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie obowiązku uzyskania świadectwa homologacji, niejednolite orzecznictwo sądów oraz zmianę linii orzeczniczej, która nastąpiła po kilkuletnim okresie przeprowadzania rejestracji pojazdów z pominięciem uzyskania świadectwa homologacji zmian w pojeździe. Zdaniem Spółki O. w tych okolicznościach nie zachodziły przesłanki unieważnienia rejestracji, a brak odpowiedniego świadectwa homologacji nie może być decydujący dla uznania, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa. Wskazując, iż błędna interpretacja przepisów przez organ wydający decyzję nie stanowi rażącego naruszenia prawa, Spółka podniosła, że przepisy prawa regulujące powyższe kwestie nie są jednoznaczne. Zdaniem Spółki O. w sprawie nastąpiła również nieodwracalność skutków prawnych decyzji Starosty Powiatowego w K. o rejestracji pojazdu, co stanowi negatywną przesłankę wydania decyzji o nieważności aktu rejestracji. Wywodząc, iż skutkiem prawnym tej decyzji była późniejsza decyzja o rejestracji pojazdu przez Prezydenta Miasta P., co oznacza brak jakiejkolwiek kompetencji Starosty w K. do zmiany lub cofnięcia decyzji wydanej przez inny organ, w tym przypadku przez Prezydenta Miasta P..

Pismem z dnia [...] grudnia 2002 r. Spółka O. podtrzymała argumentację zawartą w złożonym wniosku, wskazując na wadliwość podstaw prawnych stwierdzenia nieważności rejestracji dokonanej przez Starostę Powiatowego w K..

Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 147 i 149 §1 k.p.a. wznowiło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. dowodu rejestracyjnego, a decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą na podstawie art. 17 pkt 1, 146 §2 i art. 151 §1 pkt 1 k.p.a, odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...]r. w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego wydanego przez Starostę Powiatowego w K. w dniu [...]r. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wyjaśniło, iż brak udziału Spółki O. w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty w K. nie wpłynął na prawidłowość podjętego wówczas rozstrzygnięcia. Kolegium wyjaśniło, iż z tego powodu decyzja ta nie zostaje uchylona, bowiem w wyniku przeprowadzonego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej treści decyzji dotychczasowej. Zdaniem Kolegium z art. 68 ust. 1, 2 i 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym w sposób oczywisty i jednoznaczny wynika obowiązek uzyskania świadectwa homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub części przed dokonaniem zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy, a zarejestrowanie pojazdu z pominięciem przedłożenia takiego świadectwa rażąco narusza wskazane przepisy.

Składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka O. wskazała na wadliwe przytoczenie jako podstawy decyzji przesłanki negatywnej z art. 146 §2 k.p.a., bowiem wady przeprowadzonego postępowania były na tyle istotne, iż nie pozwoliły na uwzględnienie przez organ orzekający wszelkich okoliczności sprawy. Zdaniem Spółki istnieje prawdopodobieństwo podjęcia we wznowionym postępowaniu decyzji różniącej się od decyzji dotychczasowej w zakresie podstaw i uzasadnienia. Zarzucając Kolegium brak odniesienia się do treści wniosku o wznowienie postępowania dotyczącej merytorycznej zasadności unieważnienia aktu rejestracji pojazdu, Spółka O. powtórzyła przytoczoną wcześniej argumentację w tym zakresie, tak w zakresie obowiązku uzyskania świadectwa homologacji w przypadku opisanych zmian dokonanych w pojeździe, jak i uznania rejestracji podjętej z pominięciem uzyskania tego dokumentu za rejestrację przeprowadzoną z rażącym naruszeniem prawa. Wskazując na naruszenie zasady państwa prawa Spółka powołała się na wyjaśnienia Ministra Finansów zawarte w piśmie z dnia 28.01.2002 r. w sprawie zasad odliczeń podatku VAT z tytułu zakupu samochodów ciężarowych oraz wyrok NSA z dnia 16.01.2002 r. sygn. akt III SA 2210/01, w treści którego Sąd wskazał na konieczność uwzględnienia dobrej wiary podmiotów dokonujących odliczenia podatku VAT w sytuacji, gdy z treści dowodu rejestracyjnego zakupionego pojazdu wynika, że jest to pojazd ciężarowy.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, w całości podtrzymując argumentację zawartą w jej uzasadnieniu. Wskazując na treść uchwały NSA z dnia 18.12.2000 r. sygn. akt OPK 18/00 Kolegium podkreśliło, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym przepisem.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła Spółka O. P. S.A., zarzucając decyzji naruszenie art. 156 §1 pkt 2 i art. 156 §2 kpa, art. 151 §1 pkt 2 w zw. z art. 145 §1 pkt 4 oraz 146 §2 kpa. Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o uchylenie wszystkich decyzji wydanych w toku instancji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi Spółka O. przytoczyła argumenty uprzednio zaprezentowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności w zakresie charakteru stwierdzonego naruszenia prawa oraz nieodwracalności skutków prawnych dokonanej rejestracji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację prawną i faktyczną przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja własna Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. wydane zostały w wyniku wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o stwierdzeniu nieważności decyzji w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Jako podstawę prawną decyzji z dnia [...]r. Kolegium powołało przepisy art. 151 §1 pkt 1 oraz 146 §2 k.p.a. Zgodnie z art. 151 §1 pkt 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego właściwy organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 §1 lub art. 145a k.p.a. W niniejszej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania powołano przepis art. 145 §1 pkt 4 k.p.a, bowiem strona (skarżąca Spółka O.) bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie do art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zastosowanie przesłanki, o której mowa w art. 146 §2 kpa może nastąpić tylko w wypadku, gdy organ w wyniku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej w oparciu o przepisy prawa materialnego rozstrzygnie sprawę tak, jak została rozstrzygnięta decyzją ostateczną, przy czym treść tego rozstrzygnięcia musi pokrywać się w całości z rozstrzygnięciem decyzji ostatecznej. Organ w uzasadnieniu decyzji o odmowie uchylenia decyzji własnej musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc stosując art. 146 §2 kpa wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej. Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości postępowania, ograniczonego jedynie tożsamością sprawy, w zakresie przepisów materialnych mających zastosowanie w sprawie. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] r. odpowiada powyższym wymogom. Kolegium skorygowało błąd postępowania przed organem pierwszej instancji, wznawiając postępowanie na wniosek strony skarżącej i z jej udziałem przeprowadziło postępowanie w sprawie, a następnie wydało decyzję, której treść, w zakresie merytorycznym, odpowiada treści decyzji z dnia [...] r.

Oceniając, czy zaskarżona decyzja pozbawiona jest wadliwości materialnej, należy rozstrzygnąć, czy rejestrując przedmiotowy pojazd jako samochód ciężarowy organ rejestrujący (starosta Powiatowy w K.) zobowiązany był zażądać przedłożenia świadectwa homologacji typu dla tego pojazdu w związku z dokonanymi wcześniej zmianami w jego wnętrzu oraz, czy nie dopełnienie tego obowiązku skutkuje stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa – przepisów regulujących zasady rejestracji pojazdów. W niniejszej sprawie zmiany te dokonane zostały przez pierwszego właściciela pojazdu, na którego wniosek Starosta Powiatowy w K. wydał nowy dowód rejestracyjny z wpisanym oznaczeniem w rubryce rodzaj pojazdu – "pojazd ciężarowy", a powtórnej rejestracji pojazdu dokonano w dniu [...]., na podstawie przedłożonego wniosku oraz załączonych do tego wniosku dotychczasowego dowodu rejestracyjnego, zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz opisu zmian dokonanych w pojeździe.

Wymogi rejestracji pojazdów określa art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz. 602 ze zm.) i wydane na jego podstawie rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59 poz. 632), a okoliczności obligujące do uzyskania świadectwa homologacji normuje art. 68 ust. 1 i 9 wskazanej ustawy oraz wydane dnia 7.10.1999 r. na podstawie jej art. 68 ust. 13 rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie homologacji pojazdów (Dz. U. 91/99 /1039). Zgodnie z tymi przepisami zmiana rodzaju pojazdu i jego przeznaczenia, związana z przerobieniem samochodu osobowego na ciężarowy, mieści się w pojęciu zmiany typu pojazdu w rozumieniu tego przepisu (por. uchwała NSA z dnia 1 lipca 2002r. sygn. OPK 22/02, ONSA 2003/2/52 ). Zmiany tej nie można przy tym traktować mniej rygorystycznie niż zmiany przedmiotu wyposażenia lub części pojazdu, co jest również objęte przepisem art. 68 ust. 9 prawa o ruchu drogowym, nakładającym obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji na dany przedmiot lub część pojazdu (por. uchwała NSA z dnia 23 października 2000 r. sygn. akt OPK 17/00). Tym samym zmiana oznaczenia rodzaju pojazdu możliwa była wyłącznie po przeprowadzeniu homologacji typu oraz przedłożeniu stosownego świadectwa homologacji. Obowiązku tego pierwszy właściciel przedmiotowego pojazdu nie dochował, w rezultacie pojazd ten skarżąca Spółka O. nabyła jako "samochód ciężarowy". Zgodnie z §14 ust. 2 wskazanego rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów do zawiadomienia o zmianie danych technicznych pojazdu zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, innych aniżeli wynikających z wymiany nadwozia/podwozia, należy dołączyć dokumenty potwierdzające, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd, że obowiązek przedstawienia tych dokumentów ciążył na składającym wniosek o rejestrację pojazdu, a w razie ich nieprzedstawienia, nie mogła nastąpić rejestracja, a jeżeli nastąpiła, to zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji rejestracyjnej oraz wydanego nowego dowodu rejestracyjnego (wyrok NSA z 12.3.1998 r., II SA 32/98 LEX nr 41680; R. A. Stefański "Ustawa Prawo o ruchu drogowym, Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, str. 522). Wykładnia tych przepisów w orzecznictwie organów odwoławczych, nadzorczych i Naczelnego Sądu Administracyjnego była konsekwentna i jednoznaczna; nie uzasadnia więc istnienia jakichkolwiek wątpliwości, co do stanu prawnego po stronie organów dokonujących rejestracji pojazdów.

Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Służy on eliminacji z obrotu prawnego rozstrzygnięć organów administracji dotkniętych najcięższymi wadami prawnymi, wymienionymi w art. 156 §1 k.p.a. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż z rażącym naruszeniem prawa, wymienionym w art. 156 §1 pkt 2 kpa, mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA OZ w Katowicach z 9 marca 2000 r., I SA/Ka 1582/98). Na etapie wydania decyzji rejestrującej pojazd jako ciężarowy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego regulujących postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu, bowiem dokonano rejestracji pojazdu jako ciężarowego pomimo braku świadectwa homologacji typu. W świetle przepisów regulujących tryb rejestracji pojazdów, tj. art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz §2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, w razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Z powyższego wynika, że nie zostały spełnione pozytywne przesłanki, umożliwiające w myśl art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym zarejestrowanie przedmiotowego samochodu, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu K. z dnia [...]r. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. jest takim właśnie rozstrzygnięciem, wydanym w oparciu o przepis art. 156§1 pkt 2 k.p.a. i wbrew zarzutom skargi, nie narusza prawa materialnego.

Stanowiska tego nie podważa odmienna wykładnia prawa, dokonywana przez Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej, bowiem to nie urzędnik Ministerstwa, a Naczelny Sąd Administracyjny, uprawniony jest do dokonywania wykładni operatywnej (Maciej Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" W. Pr. 2002 s. 59- 60). Nie sposób z idei państwa prawa ( art. 2 Konstytucji) wyprowadzać wniosku, że na podstawie błędnej wykładni nierealistycznej ( M. Zieliński- op. cit. s. 59), zaprezentowanej przez urzędnika Ministerstwa, podmiot gospodarczy, trudniący się profesjonalnie przerabianiem samochodów z osobowych na ciężarowe, nie musiał się liczyć z ryzykiem gospodarczym i prawnym zlecenia przerobienia samochodu z osobowego na ciężarowy, a następnie zarejestrowaniem takiego samochodu jako ciężarowego- bez wymaganej homologacji.

Nietrafny jest pogląd strony skarżącej, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą mimo, że za takim poglądem opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4.3.1999 r. W każdej dziedzinie wiedzy- także w nauce prawa i w orzecznictwie- następuje rozwój poglądów. We współczesnej nauce prawa odstąpiono od orzekania na podstawie przepisu, a oparto się na normach prawa. Normy te mogą być dekodowane z jednego przepisu, bądź z wielu przepisów- w tym znajdujących się w różnych aktach prawnych, także różnie umieszczonych w hierarchii źródeł prawa (np. Konstytucji, umowy międzynarodowej, ustawy, rozporządzenia wykonawczego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie ową metodę wykładni podziela, nie podzielając powoływanej przez skarżącą Spółkę wykładni pojęcia rażącego naruszenia prawa. Rozbieżność wykładni jest częstym zjawiskiem i wiąże się zwykle z różnym przygotowaniem dokonujących wykładni do czynienia ze swych umiejętności użytku. Nie sposób przyjąć, by błędna wykładnia urzędnika administracji, czy też strony, opierającej swą aktywność gospodarczą na dokonywanej przez siebie wykładni prawa, mogła podważać trafną wykładnię operatywną najwyższych instancji sądowych.

Wbrew stanowisku skarżącej Spółki, w sprawie nie doszło do nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 §2 kpa. pierwotnej decyzji rejestrującej pojazd jako samochód ciężarowy Z nieodwracalnymi skutkami prawnymi decyzji mamy do czynienia, gdy pozostają one w adekwatnym związku przyczynowym z wykonaniem decyzji, będącej przedmiotem oceny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wskazuje się na szereg przykładów, w których decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W szczególności w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.6.1998 r.- sygn. II SA 38/98, na skutek wykonania pięciu wadliwych decyzji Wojewody - dotyczących poszczególnych etapów koncesji na poszukiwanie i wydobywanie kopaliny - doszło do wyczerpania złoża owej kopaliny i do zakończenia eksploatacji złoża, a następnie do wykreślenia decyzją owego obszaru z rejestru obszarów górniczych, co doprowadziło do nieodwracalnych skutków prawnych. Z kolei w uchwale 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28.5.1992r. sygn. III AZP 4/92, wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, dotkniętej wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa, samo przez się nie oznacza, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne; gdy obrót nieruchomościami poprzedzony był wydaniem decyzji administracyjnej lub przeniesienie własności nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej, a decyzja jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa, zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji. W częściowo krytycznej glosie ( którą Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela), Barbara Adamiak aprobowała bez zastrzeżeń pogląd Sądu Najwyższego, że znaczenie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji. Wydanie decyzji stwierdzającej nieważność pierwotnej decyzji nie zmieniłoby stanu prawnego- w szczególności dla zmiany stanu prawnego nieodzownym byłoby wywiedzenie stosownego powództwa przed sądem powszechnym. Glosatorka trafnie wskazuje, że dla oceny wystąpienia przesłanki nieodwracalnego skutku prawnego nie jest miarodajną jedynie możliwość odtworzenia zniszczonej rzeczy czy wyburzonego budynku. Istotą zagadnienia jest bowiem to, czy można- w drodze wydania decyzji merytorycznej, uregulować prawa i obowiązki jednostki- odmiennie od sposobu, w jaki ukształtowano owe prawa i obowiązki decyzją dotkniętą wadami z art. 156 § 1 kpa (glosa B. Adamiak, OSP 5/93/104 s. 239; akceptowana przez J. Borkowskiego w: "Kpa- komentarz" CH BECK 2004 s. 717).

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie stanowią naruszenia zasady zaufania do państwa działania zmierzające do przywrócenia praworządności w sferze rejestracji pojazdów, przy jednoczesnym odstąpieniu przez organy skarbowe od stosowania sankcji w sferze podatkowej; przeciwnie - zasadę zaufania do państwa naruszałoby wzmożenie w tym przypadku represji wobec podatników. Wskazany przez skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego jest właśnie przejawem takiego podejścia do oceny prawidłowości działań podejmowanych przez organy administracji publicznej.

Z wymienionych przyczyn Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...]r., w rezultacie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), skarga podlega oddaleniu.

/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz-Frymus

MW