Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 130/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ,7,77,8,11,15.
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Beata Łomnicka (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi C. Z. i B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29.11.2016 r. sygn. akt: [...] na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23); art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80, art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz.353); § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71); po rozpatrzeniu odwołania M. S. i M. S. oraz odwołania M. K., A. H., E. Z. i S. H. od decyzji Burmistrza T. z dnia 31 października2011 r. znak: [...] .ZP w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wjazdami na działce nr [...] w T. przy ul. [...] oraz odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie podziemnego zbiornika LPG na działce nr [...] w T. przy ul. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi l instancji do ponownego rozpoznania.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 31.05.2010 r. do organu l instancji wpłynął wniosek [...] i C. Z. z 15.04.2010 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą (zbiorniki paliwowe podziemne, zbiornik LPG, instalacje paliowe, pawilon z biurami, magazynem, kioskiem, myjnia automatyczną) i wjazdami na działce nr [...] przy ul. [...] w T.. Do wniosku załączono kopię mapy ewidencyjnej, kartę informacyjną przedsięwzięcia wraz z jego zapisem w formie elektronicznej oraz wypis z ewidencji gruntów obejmujący teren na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar oddziaływania inwestycji.

W dniu 17.06.2010 r. strony zawiadomiono o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania w/w decyzji. Jednocześnie zamieszczono na stronie BIP Urzędu Miejskiego w T. informację w sprawie złożenia przedmiotowego wniosku. Pismem z dnia 23.06.2010 r. Burmistrz T. zwrócił się do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w K. Wydział Terenowy w T. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. o wydanie opinii o obowiązku sporządzenia raportu dla wnioskowanego przedsięwzięcia i określenia jego zakresu i po ich otrzymaniu, następnie postanowieniem z dnia 2.09.2010 r. nałożył obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i określił jego zakres.

Wnioskodawca przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Pismem z dnia 16.03.2011 r. Burmistrz T. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Przystępując do przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko organ l instancji podał jednocześnie do wiadomości, że postępowanie to jest prowadzone z udziałem społeczeństwa i każdy ma prawo składania uwag i wniosków wskazując 21-dniowy termin ich składania.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. opinią sanitarną z dnia 21.04.2011 r. znak: [...] zaopiniował pozytywnie planowane przedsięwzięcie. Także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. postanowieniem z dnia 4.08.2011 r. znak: [...] uzgodnił pozytywnie realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wjazdami na działce nr [...] w T. przy ul. [...] oraz odmówił uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie podziemnego zbiornika LPG na działce nr [...] w T. przy ul. [...].

Decyzją z dnia 31.10.2011 r. Burmistrz T. ustalił, na wniosek B. i C. Z., środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wjazdami na działce nr [...] w T. przy ul. [...] oraz odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie podziemnego zbiornika LPG na działce nr [...] w T. przy ul. [...]. W decyzji organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej przy decyzjach, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-13 ustawy z dnia 3.10. 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, oraz wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii. Ponadto w decyzji nałożono na inwestora obowiązek monitoringu wód podziemnych, kontroli stanu separatorów i osadników oraz kontrole jakości ścieków przemysłowych pochodzących z tereny stacji. Do decyzji załączono załącznik charakteryzujący przedsięwzięcie

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli M. i M. S. oraz M. H.. Zaskarżonej decyzji zarzucono błędy merytoryczne oraz formalne. W szczególności skarżący wskazali, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oparty został na nieobowiązującym rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przemysłowe dalekosiężne służące do transportu ropy i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U z 2005 r. Nr 243, poz. 2063), które to rozporządzenie zastąpione zostało rozporządzeniem z dnia 12 grudnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przemysłowe dalekosiężne służące do transportu ropy i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U z 2007 r. Nr 240, poz. 1753). Podniesiono także, iż uzgodnienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. są nierzetelne co do rzeczywistego zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto odwołujący zarzucili organowi, iż nie uwzględniono w postępowaniu, na prawach strony, M. i M. S., którzy są właścicielami działek nr [...] i [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie M. i M. S. decyzją z dnia 20.12.2011 r. sygn. akt: [...] umorzyło postępowanie odwoławcze z uwagi na fakt, iż osoby te, według oceny Kolegium nie były stronami postępowania. Skargę na powyższą decyzję do WSA w Krakowie wnieśli M. S. i M. S..

Rozpoznając zaś odwołanie M. H. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5.01.2012 r. sygn. akt: [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza T. z dnia 31.10.2011 r. Decyzja ta została także zaskarżona do WSA w Krakowie przez M. S., M. S. oraz M. H..

Rozpoznając skargę na decyzję Kolegium z dnia 20.12.2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego WSA w Krakowie wyrokiem z 21.05.2012 r. sygn. akt: II SA/Kr 324/12 uchylił decyzję Kolegium przesądzając, iż M. i M. S. powinni być stronami tego postępowania. Skargę na ten wyrok wniosło SKO w T.. Wyrokiem z 26.02.2014 r. sygn. akt: II OSK 2324/12 NSA w Warszawie oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację WSA w Krakowie, z tym zastrzeżeniem, że błędnym było w jego ocenie przesądzenie przez ten Sąd, iż M. i M. S. przysługuje przymiot stron, bowiem tą kwestię rozstrzygnąć winien organ odwoławczy.

W konsekwencji powyższych orzeczeń, WSA w Krakowie wyrokiem z 31.03. 2016 r. sygn. akt: II SA/Kr 1426/15 w wyniku rozpatrzenia skargi M. S. i M. S. oraz następców prawnych M. H.: M. K., A. H., E. Z. i S. H., uchylił decyzję SKO w T. z dnia 5.01.2012 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza T. z dnia 31.10. 2011 r. znak: [...]

Po ponownym zatem rozpoznaniu sprawy SKO w T. zaskarżoną decyzją z dnia 29.11.2016 r. uchyliło decyzję Burmistrza T. z dnia 31.10.2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu SKO powołało art. 71 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko i wskazało, że w oparciu o powyższy przepis Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 9.11. 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 35 tego rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do dystrybucji ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25.02.2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, z wyłączeniem stacji paliw gazu płynnego.

Planowana inwestycja lokalizowana będzie na działce nr [...] przy ul. [...] w T., przy skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr [...] [...] oraz drogi gminnej. Dojazd do działki objętej inwestycją będzie możliwy od ulicy wojewódzkiej tj. ul. [...]. Stacja czynna będzie przez 24 godziny, 365 dni w roku. Na stacji zatrudnionych zostanie 10-12 osób. Teren stacji od strony północnej przylega do drogi gminnej asfaltowej, za którą znajduje się teren gminny z kaplicą cmentarną. Od strony wschodniej teren graniczy z ulicą [...] (droga wojewódzka nr [...]), za którą lokalizowane są tereny usługowe (zajazd, komisariat, lecznica). W kierunku południowo wschodnim ( po drugiej stronie ul. [...]) znajdują się tereny zabudowy mieszkaniowej. Odległość granicy zabudowy od terenów zabudowy stacji paliw wynosi ok. 55 m, natomiast najbliższy budynek znajduje się w odległości ok. 75 m. Od strony południowej teren stacji graniczy z niezabudowaną częścią działki inwestora, a następnie parcelami przeznaczonymi w planie miejscowym pod usługi. Od strony zachodniej teren inwestycji przylega bezpośrednio do drogi gminnej, za którą znajduje się cmentarz oraz ogródki działkowe. Stacja paliw płynnych będzie realizowana wraz z infrastrukturą towarzyszącą. W skład tej infrastruktury wchodzą następujące elementy: pawilon wielofunkcyjny, z wydzieloną częścią handlową oraz biurową, myjnia samochodowa, zaplecze socjalno- bytowe, magazyn, śmietnik, stanowisko kompresor, odkurzacz, pylon cenowy, place wewnętrzne (manewrowe), miejsca parkingowe i zieleńce.

Zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy T. działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 36U tj. tereny zabudowy usługowej (komercyjnej i publicznej), gdzie dopuszcza się realizację inwestycji typu stacje paliw z jednoczesnym ustanowieniem zakazu lokalizowania dystrybutorów gazu płynnego. Jednocześnie na terenie tym plan miejscowy formułuje zakaz lokalizowania w odległości 150 m od granicy cmentarza (oznaczonego symbolem ZC) zabudowań mieszkalnych, zakładów produkujących żywność, źródeł służących do czerpania wody, oraz w odległości 500 m zbiorników wodnych służących jako źródło zaopatrzenia sieci wodociągowej w wodę do picia i potrzeb gospodarczych.

Ze znajdujących się w aktach sprawy raportów z września 2010 r. i z grudnia 2010 r. sporządzonych przez A. G., o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (uzgodnionych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K.) wynika, że uciążliwości w zakresie funkcjonowania w tym miejscu stacji paliw zamkną się w granicach przedmiotowej działki. Jak stwierdzono w raporcie projektowane przedsięwzięcie będzie miało wpływ na powietrze, klimat akustyczny, gospodarkę wodną, gospodarkę ściekową i gospodarkę odpadami.

Jak stwierdził autor raportu planowana inwestycja będzie źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza takich jak: dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, tlenek węgla i węglowodory alifatyczne. Według dokonanych obliczeń (przy zastosowaniu formuły dyfuzji atmosferycznej Pasguilla) stwierdzono, iż korzystanie ze środowiska poprzez emisję w/w zanieczyszczeń będzie przebiegało w sposób nie powodujący przekroczenia dopuszczalnych norm.

W kwestii hałasu, autor raportu trafnie wskazał, iż klimat akustyczny w analizowanym obszarze kształtuje głównie bezpośrednie sąsiedztwo drogi wojewódzkiej nr [...]- ul. [...]. Droga ta jest bowiem w znacznym stopniu obciążona ruchem tranzytowym i lokalnym. Jest to fakt powszechnie znany wszystkim mieszkańcom tego terenu, jak i terenów położonych dalej np. T..

Autor raportu dokonał obliczeń na okoliczność emisji hałasu. Na podstawie tych obliczeń stwierdzono, że nie występują przekroczenia na granicy z najbliższymi terenami chronionymi akustycznie, ustalone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U.2007.120.826 ). W najbliżej położonym od inwestycji punkcie obserwacji (po drugiej stronie ul. [...] w kierunku południowo- wschodnim) poziom hałasu powodowany przez stację dla pory dnia wyniesie 41,7 dB (przy dopuszczalnym poziomie 50 dB) a dla pory nocy 38,9 (przy dopuszczalnym poziomie 40 dB).

W zakresie gospodarki wodnej stwierdzono, iż stacja paliw nie będzie bezpośrednio korzystała z zasobu wód podziemnych oraz powierzchniowych. Jednak zainstalowane na terenie stacji piezometry pozwolą na monitoring wód podziemnych w celu kontroli ewentualnego zanieczyszczenia środowiska. Odnośnie gospodarki ściekowej wskazano, iż wody opadowe z dachów i innych czystych powierzchni będą odprowadzane do przydrożnego rowu pod warunkiem uzyskania pozwolenia wodno-prawnego. Z kolei ścieki technologiczne z myjni oraz ścieki sanitarne będą odprowadzane do miejskiej kanalizacji. W zakresie gospodarki odpadami to na zasadach ogólnych wynikających z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 nr 185 poz. 1243 z póz. zm.), na transport, odzysk lub unieszkodliwianie odpadów powinny zostać zwarte umowy z odbiorcami posiadającymi zezwolenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że dokonując oceny zaskarżonej decyzji nie można pominąć kwestii stron postępowania. Wystarczy zauważyć, że odwołanie od powyższej decyzji wnieśli [...] i M. S., którzy nie zostali uznani za strony tego postępowania.

W odwołaniu [...] i M. S. w szczególności zaakcentowali, iż przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, Burmistrz T. prowadził postępowanie (z wniosku [...] i C. Z.) w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych na działce nr [...] w T.. Za strony tego postępowania zostali wówczas uznani [...] i M. S.. Postępowanie to nie zakończyło się merytoryczną decyzją, ale za to inwestorzy podaniem z dnia 15 kwietnia 2010 r. ponownie zwrócili się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji tego samego przedsięwzięcia. Odwołujący zwrócili uwagę, że przecież jest to ta sama inwestycja, na tej samej nieruchomości, gdzie występują dodatkowo ci sami inwestorzy. Dlatego też niezrozumiałym jest eliminowanie teraz [...] i M. S. jako stron, podczas gdy w poprzednim, tożsamo takim samym postępowaniu, byli uznani za strony. Odwołujący dodali, iż pozbawienie ich udziału w postępowaniu stawia ich "przed faktem dokonanym-uprawomocnieniem się przedmiotowej decyzji - a co za tym idzie brakiem możliwości zapobieżenia przez nas potencjalnym negatywnym immisjom przedmiotowej inwestycji na nasze nieruchomości w przyszłości". W związku z tym organ przywołał stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 27.02.2014 r., w którym wskazał, że niedopuszczalne było pominięcie okoliczności, iż w postępowaniu prowadzonym w 2009 r. uznano [...] i M. S. za strony w oparciu o sporządzony wówczas raport z 2009 r., zgodnie z którym nieruchomość skarżących leży w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Sąd stwierdził wobec tego, że nie wyjaśniono różnic w raportach sporządzonych co do przedmiotowej inwestycji.

Organ wskazał także, że jak wynika z mapy działki nr [...] i [...] których w/w osoby są właścicielami, nie sąsiadują bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Pomiędzy działką nr [...], a w/w działkami znajdują się jeszcze działki nr [...] oraz [...] stanowiące własność odpowiednio M. H. i C. Z..

Kolegium zgodnie więc z zaleceniami NSA w Warszawie dokonało porównania raportu o oddziaływaniu na środowisko przedłożonego na etapie postępowania prowadzonego w 2009 r. z wniosku [...] i C. Z. z raportem sporządzonym na etapie postępowania wszczętego wnioskiem inwestorów z 15 kwietnia 2010 r. Okazało się, że ustalenia tych raportów są takie same i wskazują, iż żadna z emisji (tj. m.in. hałas, zanieczyszczenie powietrza) nie przekroczy ustalonych standardów, a uciążliwość inwestycji zamknie się w granicach terenu inwestycji. Mało tego, jeżeliby porównać raport z 2009 r. i z 2010 r. to w zakresie hałasu (czego odwołujący szczególnie się obawiają), w raporcie z 2009 r. stwierdzono, że przeprowadzone obliczenia w najbliżej położonym od inwestycji punkcie wykazują, iż poziom hałasu dla pory dnia wyniesie 37,9 dB, dla nocy zaś 35,1 dB. Tymczasem w raporcie z 2010 r. stwierdzono, że poziom hałasu dla pory dnia wyniesie 41,7 dB, a dla pory nocy 38,9 dB. A zatem w raporcie z 2010 r. poziomy te są wyższe niż w raporcie przedstawionym w 2009 r., a tymczasem odwołujący w postępowaniu w 2009 r. zostali uznani za strony postępowania, a w 2010 r. nie uwzględniono ich za strony postępowania.

Organ przytaczając treść art. 28 k.p.a. i na podstawie poczynionych ustaleń stwierdził, że [...] i M. S. jako właściciele odpowiednio działek nr [...] i [...] są stronami przedmiotowego postępowania. Działki te znajdują się ok. 70 m od działki nr [...] i jak wynika z mapy ewidencyjnej działki te znajdują się w obrębie zabudowy mieszkalnej. W tym kontekście zdaniem organu skarżący posiadają interes prawny w tym, aby chronić go choćby przed nadmiernym hałasem i innymi oddziaływaniami pochodzącymi z terenu o przeznaczeniu zgoła innym, a dodatkowo interes ten też dotyczy tego, czy planowane przedsięwzięcie jest do pogodzenia z zapisami planu dotyczącego terenu gdzie inwestycja ma być realizowana, albowiem to bezpośrednio może wpływać na interes prawny skarżących. Warto przypomnieć, że na etapie ubiegania się inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, rzeczywisty obszar oddziaływania planowanej inwestycji jest właściwie nieznany, gdyż wynika jedynie z założeń i obliczeń teoretycznych przedstawianych, tak jak to ma miejsce w tym wypadku, w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Nie można też pominąć tego, że ewentualna błędna ocena sporządzonego raportu i zawartych w nim obliczeń, będzie godziła w prawem chroniony interes właścicieli działek sąsiednich. Już ta okoliczność czyni ich bezpośrednio zainteresowanymi postępowaniem, w którym przesądzone zostaną kwestie, mające znaczenie dla realizacji inwestycji, oddziaływującej na sferę ich uprawnień.

Dalej organ podniósł, że pominięcie strony w postępowaniu stanowi wadę kwalifikowaną decyzji, nie nadającą się do konwalidacji w postępowaniu odwoławczym. Przyjmuje się bowiem, że wydanie decyzji z naruszeniem czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), stanowi o jej wadliwości i to niezależnie od jej merytorycznej treści. Dlatego też organ I instancji powinien ponownie ustalić krąg stron postępowania, biorąc pod uwagę powyższe wywody i ustalenia. Podkreślił także powołując się na jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych, że interes prawny, nie wynika tylko z tego, że dana inwestycja emitować może substancje w ponadnormatywnych ilościach. Jak wskazano wyżej bowiem o interesie prawnym właściciela nieruchomości, świadczy prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Dlatego też ocena interesu prawnego winna zmierzać do ustalenia, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na teren nieruchomości tej osoby, niezależnie od tego, czy oddziaływanie to mieści się w standardach jakości środowiska lub standardach emisyjnych. Przy okazji organ winien do akt sprawy załączyć informację o jakim przeznaczeniu są na podstawie planu miejscowego, tereny znajdujące się wokół działki objętej wnioskiem.

Nadto SKO wskazało, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zważyć konieczność ponownej analizy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z uwagi na to, że część aktów prawnych, na podstawie których ów raport został sporządzony, nie obowiązuje (przykładowo ustawa o odpadach z 27.04.2001 r.). Dlatego też koniecznym jest uzupełnienie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który uwzględniałby aktualny stan prawny. Taki raport należy następnie przedstawić do uzgodnienia organom właściwym w sprawie uzgodnienia decyzji.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. wpłynęła skarga B. Z. i C. Z..

Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, przede wszystkim art. 28 k,p.a., a w szczególności art, 6,7,10 § 1 i 2, 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a., i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości;

Wykazując zasadność wniesienia niniejszej skargi podnieśli na wstępie, że potwierdzają przytoczony przez organ opis stanu faktycznego oraz przebieg zarówno postępowania administracyjnego, jak też sądowoadministracyjnego odstępując od ich przytaczania. Następnie zwrócili uwagę na poglądy NSA w Warszawie oraz WSA w Krakowie w kontekście okoliczności faktycznych sprawy, wskazane poniżej.

Stacja paliw niewątpliwie stanowi inwestycję mogącą znacząco oddziaływać na środowisko. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ nie wynika, aby planowana inwestycja miała oddziaływać czy też mogła oddziaływać na nieruchomość stanowiącą własność M. i M. S., oddaloną o ponad 70 metrów od granicy nieruchomości na której jest planowana inwestycja. W ocenie skarżących mówiąc o "oddziaływaniu" należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie występują uciążliwości lub potencjalnie mogą wystąpić uciążliwości związane z przedsięwzięciem, choćby mieściły się one w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych. Skarżący zarzucili, że organ w niniejszej sprawie w sposób bezkrytyczny przypisał status strony M. i M. S. nie wskazując, na czym w istocie oddziaływanie planowanej inwestycji, miałoby polegać. Nie świadczy o tym bowiem sam fakt usytuowania nieruchomości w odległości 70 metrów od planowanej inwestycji, co bez wątpienia jest odległością znaczną. Również nie czyni zasadnym rozstrzygnięcie organu ustalenie, iż nieruchomość M. i M. S. znajduje się na terenie o przeznaczeniu mieszkalnym. Zupełnie niezrozumiałym i nieuargumentowanym jest twierdzenie organu, iż osoby te mają interes prawny w tym, czy planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania, gdyż stosując to kryterium, interes prawny można byłoby przypisać nieograniczonemu kręgu osób. Organ stwierdza również, że [...] i M. S. mają prawo chronić swój interes przed nadmiernym hałasem i innymi oddziaływaniami, nie wskazując jednocześnie dowodów oraz nie wyjaśniając okoliczności, z których taki, chociażby potencjalnie, wpływ mógłby wynikać. Sam organ zauważa, iż dokumenty zgromadzone przez niego w aktach postępowania nie pozwalają na ustalenie rzeczywistego obszaru oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko.

Uchybienie powyższe w ich ocenie stanowi istotne naruszenia art 28 k,p.a. a w konsekwencji pozostałych, zarzucanych organowi norm postępowania. Organ nie dokonał prawidłowej weryfikacji wskazywanego przez wnioskodawcę zakresu oddziaływania inwestycji, co skutkowało niezasadnym uznaniem za stronę postępowania M. i M. S.. Nieruchomość będąca ich własnością, w skutek realizacji inwestycji i eksploatacji obiektów, nie będzie narażona na odmienną od dotychczasowej, związanej z mieszkaniowym zagospodarowaniem nieruchomości sąsiednich, emisję hałasu, zapachu paliw płynnych, paliw gazowych, olejów i substancji ropopochodnych, środków chemicznych, wzmożonego ruchu pojazdów. W przedmiotowym postępowaniu nie można twierdzić, że zakres oddziaływania inwestycji nie ogranicza się wyłącznie do granic nieruchomości stanowiących własność wnioskodawcy. Dla ustalenia powyższej okoliczności koniecznym jest sięgnięcie do specjalistycznej wiedzy przyrodniczo technicznej, co implikuje konieczność, zdaniem skarżących, przeprowadzenia opinii biegłego w tym zakresie, czego organ nie uczynił wydając zaskarżone orzeczenie.

W ocenie skarżących Organ nie jest związany ustaleniami raportu i powinien we własnym zakresie poczynić ustalenia właściwe do prawidłowej identyfikacji stron postępowania.

Skarżący zarzucają rozstrzygnięciu organu naruszenie szeregu norm postępowania administracyjnego, które regulują sposób prowadzenia postępowania dowodowego, oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zdaniem skarżących zapadłe na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy, a wskazane wyżej, wyroki sądów administracyjnych, dają podstawę do twierdzenia, iż jedynym dowodem pozwalającym na zakończenie sprawy, którego dopuszczenie z urzędu winien rozważyć organ, jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego specjalisty. Wszakże w przedmiotowej sprawie w stosunku do tej samej inwestycji istnieją dwa raporty oceny oddziaływania na środowisko, których ustalenia, jakkolwiek zbliżone, winny być poddane weryfikacji osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną w tym zakresie. Skarżący stoją na stanowisku, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie odwołał się do żadnego z elementów ustalonego stanu faktycznego, które w świetle przytoczonych podstaw prawnych wskazywałyby, iż planowana inwestycja, również w zakresie mieszczącym się w granicach norm, w jakikolwiek sposób miałaby oddziaływać na nieruchomości M. i M. S.. Obowiązek wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, w tym opinii biegłego dopuszczonej z urzędu, wynika wprost z art. 7 w zw. z 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a., któremu to obowiązkowi organ uchybił rozpoznając przedmiotową sprawę. To uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie dysponując żadnymi dowodami organ w sposób stanowczy uznał, iż M. i M. S. posiadają interes prawny w uczestniczeniu w przedmiotowej sprawie w charakterze strony, co zdaniem skarżących nie wynika z żadnego elementu ustalonego przez organ stanu faktycznego, jak też dowodu. Ponadto, organ kompletował materiał sprawy aż do października 2016 roku, tj. dalece później niż po zawiadomieniu stron o toczącym się postępowaniu i prawie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Tym samym organ uchybił normie art. 10 § 1 gdyż wszystkim stronom dane być powinno prawo do wypowiedzenia się co do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a nie tylko jego części.

W ocenie skarżących treść raportu w żadnym zakresie nie zwalnia organu z obowiązku poczynienia własnych ustaleń w przedmiocie ustalenia kręgu stron postępowania, czego organ w przedmiotowej sprawie zaniechał. Tym samym organ dopuścił się naruszenia zasady obiektywizmu, zasady swobodnej oceny dowodów a w szczególności zaniechania obowiązku zebrania całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy. W działaniu organu można upatrywać również naruszenie art, 6 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje natomiast organ do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Na podstawie dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270), nazywana dalej jako p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jest zatem uprawniony do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, iż organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, w stopniu obligującym do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarga jako nieuzasadniona nie mogła więc odnieść zamierzonego skutku prawnego. Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 31.03.2016 r. , sygn. akt II SA/Kr 1426/15 uchylił decyzję SKO w T. z dnia 5.01.2012 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza T. z dnia 31.10.2011 r. W uzasadnieniu Sąd podniósł przede wszystkim, że organ II instancji rozpoznając jedynie odwołanie M. H., naruszył art. 7, art.77 k.p.a. w z art. 28 k.p.a. Wskazał wobec tego, że przy ponownym rozpoznaniu organ odwoławczy zastosuje się do wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 26.02.2014 r. wydanym w sprawie do sygn. akt II OSK 2324/12, dokona analizy akt administracyjnych i argumentów przytoczonych w odwołaniach na okoliczność, czy w przedmiotowym postępowaniu M. i M. S. przysługuje przymiot strony, a oceny tej dokona stosując się do poglądów prawnych wyrażonych ww powołanym wyroku NSA. Następnie stwierdził, że jeśli uzna, że przymiot strony przysługuje tym podmiotom, rozpozna odwołania wszystkich odwołujących się, przy czym w przypadku M. H. z udziałem jego następców prawnych. Powyższe skutkuje konicznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Należy jednocześnie zaznaczyć, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Zgodnie bowiem z poglądem NSA w Warszawie (wyrok z dnia 21.03.2014r., I GSK 534/12 ) "przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania." Z kolei zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Dokonując pod takim kątem oceny prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że nie jest ono obarczone wadą wynikającą z nieuwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Krakowie z dnia 31.03.2016 r., a więc i w tym przede wszystkim wskazań NSA w Warszawie w wyroku z dnia 26.02.2014 r. Odnotowania wymaga również to, że po wydaniu ww. orzeczenia nie ziściła się żadna z przesłanek wpływających na utratę mocy wiążącej tych rozstrzygnięć.

Organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadził bowiem uzupełniające postępowanie wyjaśniające w zakresie oceny raportów z roku 2009 i 2010 sporządzonych co do przedmiotowej inwestycji i stwierdził, że porównanie obu raportów o oddziaływaniu na środowisko prowadzi do stwierdzenia, że ustalenia z nich wynikające wskazują na to, że emisje takie jak hałas czy zanieczyszczenie środowiska nie przekroczą ustalonych standardów, a uciążliwość inwestycji zamknie się w granicach terenu inwestycji. Przy czym organ miał na uwadze, że w raporcie z 2010 r. w zakresie poziomu hałasu, czego właśnie najbardziej obawiają się odwołujący, przeprowadzone obliczenia wykazują wyższy poziom niż ustalony w raporcie z 2009 r., w którym to postępowaniu status strony został bez żadnych wątpliwości przyznany także M. S. i M. S.. Dalej, także zgodnie z zaleceniami Sądu, organ ocenił zebrany materiał dowodowy i wskazał dlaczego uznaje, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu przysługuje wskazanym wyżej podmiotom.

Następstwem z kolei tego ustalenia było wydanie zaskarżonej decyzji, w której jako zasadniczy argument przemawiający za wydaniem rozstrzygnięcia kasatoryjnego organ odwoławczy wskazał na wadliwe określenie kręgu stron w sprawie. Zdaniem Kolegium stroną niniejszego postępowania winni być również właściciele działek o numerach [...] i [...] czyli wspomniani M. S. i M. S.. Miał bowiem w tym względzie na uwadze, że przedmiotowe działki położone są w odległości 70 m od działki inwestycyjnej, w obrębie zabudowy mieszkaniowej. W kontekście powyższego, w ocenie organu, skarżący ci posiadają interes w tym, aby chronić przysługujące im prawo własności przed hałasem i innymi oddziaływaniami pochodzącymi z terenu o przeznaczeniu innym niż przeznaczenie ich działek.

Analizując przyjęte stanowisko Kolegium, że organ I instancji błędnie ustalił krąg stron postępowania pomijając właścicieli działek o numerach [...] i [...], Sąd doszedł do przekonania, że jest ono w stanie faktycznym niniejszej sprawy prawidłowe. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że dla ustalenia czy dany podmiot ma interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w związku z tym czy ma przymiot strony w tym postępowaniu, nie ma znaczenia czy oddziaływanie na jego nieruchomość będzie w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne, wystarczy, że nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 16.08.2012 r., sygn. akt 832/11). Podkreślić należy, że sam fakt możliwości oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość świadczy o interesie prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., co nie oznacza automatycznie o charakterze rozstrzygnięcia zawartego w decyzji wydanej w postępowaniu. Przymiot strony w postępowaniu daje jedynie podmiotowi możliwość uczestniczenia w postępowaniu i wpływu na kształt rozstrzygnięcia w ramach posiadanego interesu prawnego, który nie powinien być mniej chroniony niż interes prawny inwestora. Najlepszą gwarancję ochrony interesów prawnych właścicieli nieruchomości położonych poza granicami terenu inwestycji, jest ich udział w charakterze stron w postępowaniu administracyjnym. Zauważyć bowiem należy, że na etapie ubiegania się inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, rzeczywisty obszar oddziaływania planowanej inwestycji jest nieznany, bowiem wynika jedynie z założeń i obliczeń teoretycznych, przedstawianych w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Sprawdzianem tego będą zaś dopiero wyniki pomiarów dokonane po uruchomieniu zakładu. W raporcie wskazano wprawdzie usytuowanie planowanego obiektu, jednakże dopiero pozwolenie na budowę przesądzi i precyzyjnie określi usytuowanie obiektu na gruncie. Dlatego racje ma SKO przyjmując, że ochronę prawa własności w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań należy rozumieć jako realizację prawa podmiotowego innych właścicieli nieruchomości znajdujących się w pobliżu planowanej inwestycji, jakim jest możliwość uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 28 k.p.a. aby być stroną postępowania administracyjnego wystarczy mieć interes prawny (a ten interes wynika z art. 140 k.c.), który to interes w danej chwili wcale nie musi być naruszony, a właściciel nieruchomości nie musi być ograniczany w wykonywaniu prawa własności, aby mieć interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Z tych względów wobec braku udziału właścicieli w/w działek w postępowaniu przed organem I instancji jako zgodną z prawem należało uznać decyzję kasatoryjną Kolegium, bowiem uchybienie organu I instancji nie mogło być naprawione na etapie postępowania odwoławczego, gdyż udział tych stron dopiero na etapie postępowania odwoławczego naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. Zarzuty skargi z wyżej naprowadzonych powodów okazały się nieuzasadnione, w tym w szczególności zarzut braku powołania biegłego celem oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości odwołujących się M. S. i M. S. (obecnie współwłaścicielką działki [...] jest A. S.). Jak słusznie zauważyli skarżący to do organów administracyjnych prowadzących postępowanie należy ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu i organ z tego obowiązku wywiązał się, zgodnie z zaleceniami sądów. Zgromadzony zaś materiał dowodowy, także w ocenie składu orzekającego był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie spornej okoliczności, a to właściwego ustalenia kręgu stron niniejszego postępowania. Z uwagi na wyżej przedstawione motywy i bezzasadność skargi Sąd orzekł jak w sentencji biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.