Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 430/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 5c
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru budowy budynku garażowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. [...], 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. znak [...] na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej powoływana jako pb) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 735 ze. zm., dalej powoływana jako kpa) wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy budynku garażowego na terenie działki nr [...] zlokalizowanej w obrębie ewidencyjnym W. ([...]), gmina B.

W uzasadnieniu organ wskazał, że do Starostwa Powiatowego w B. wpłynął wniosek zgłoszenia złożony przez J. Ł. (dalej określany jako Skarżący lub Inwestor) dotyczący budowy budynku garażowego na terenie działki nr [...] zlokalizowanej w obrębie ewidencyjnym W. ([...]), gmina B. Po rozpatrzeniu ww. zgłoszenia Starosta nałożył na Inwestora postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonym zgłoszeniu poprzez dołączenie wniosku zgłoszenia oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane opatrzonego podpisem elektronicznym, dostarczenie aktualnej mapy do celów informacyjnych pochodzącej z zasobów geodezyjnych z wrysowanym i zwymiarowanym budynkiem będącym przedmiotem inwestycji oraz określeniem odległości budynku od granicy działki, poprawne uzupełnienie wniosku zgłoszenia w pkt 4 poprzez określenie, czy budynek jest parterowy, wolno stojący, niepodpiwniczony, poprawne uzupełnienie wniosku w pkt 5, tj. uzupełnienie danych nieruchomości, określenie intensywności i wielkości zabudowy oraz powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni działki - określając w nim termin uzupełnienia na 30 dni od dnia otrzymania korespondencji.

W odpowiedzi na powyższe [...] maja 2023 r. wpłynęło pismo Inwestora z częściowym uzupełnieniem brakujących nieprawidłowości. Mając na uwadze powyższe, Starosta [...] maja 2023 r. poinformował Inwestora, że powołane pismo nie stanowi usunięcia wszystkich nieprawidłowości i braków wymienionych w postanowieniu z [...] maja 2023 r. oraz że termin na uzupełnienie postanowienia upływa z dniem [...] czerwca 2023 r. W terminie określonym w postanowieniu Inwestor nie wypełnił nałożonego obowiązku. W związku z powyższym na mocy art. 30 ust. 5c pb organ orzekł jak w sentencji.

Decyzją z dnia [...] marca 2024 r. znak [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania złożonego przez Skarżącego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art 82 ust. 3 pb utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania opisany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji,

Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art. 30 ust 5 pb zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia może w drodze decyzji wnieść sprzeciw. Z kolei ust. 5c ww. art. wskazuje, że w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Zgodnie z art. 30 ust. 5d pb, nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 5.

Wobec wyżej zacytowanych przepisów należy uznać, że Starosta nie przekroczył terminu 21 dni, wydając postanowienie dnia [...] maja 2023 r. Postanowienie o uzupełnieniu braków i nieprawidłowości wydane zostało w dniu [...] maja 2023 r. i termin 30-dniowy upływał zgodnie z art. 30 ust. 5c i 5d pb, dnia [...] czerwca 2023 r.

Odnosząc się do zarzutu wydania postanowienia o nałożeniu obowiązków niewynikających z obowiązujących przepisów prawa, organ odwoławczy stwierdził, że jest on niezasadny. Nałożone obowiązki są niezbędne do uznania kompletności przedmiotowego zgłoszenia. Praktyka organu odwoławczego potwierdza, że w zgłoszeniach składanych w formie elektronicznej jest możliwość podpisania podpisem elektronicznym zarówno zgłoszenia druku PB-2 oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czego w przedmiotowej sprawie nie wykonał Inwestor. Podobnie jest z pozostałymi brakami wskazanymi przez Starostę B., gdyż jest możliwość zamieszczenia wszystkich potrzebnych informacji w zgłoszeniu składanym w postaci elektronicznej.

W tej sytuacji w ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie Starosty było w pełni zasadne i należało je utrzymać w mocy. W przedmiotowej sprawie organ I instancji słusznie nałożył na Inwestora obowiązek usunięcia wskazanych wyżej nieprawidłowości i braków, gdyż chociażby zgłoszenie bez podpisu nie może zostać rozpatrzone.

Skargę na ww. decyzję złożył Skarżący, podtrzymując w całości zarzuty zawarte w odwołaniu i zarzucając jej naruszenie:

1) art. 30 ust. 5 pb poprzez uznanie, że działania organu I instancji nie nastąpiły po upływie 21 dni od dnia złożenia przez mnie zgłoszenia zamiaru budowy garażu;

2) art. 30 ust. 5c pb poprzez uznanie, że zasadnym było wydanie postanowienia o nałożeniu obowiązków, które nie wynikają z obowiązujących przepisów prawa, a tym samym było ono niezasadne;

3) art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego zbadania, czy w świetle złożonych przez niego wyjaśnień i załączonych dokumentów zostały przedstawione organowi I instancji niezbędne informacje i dokumenty do merytorycznego rozpatrzenia sprawy;

4) art. 80 kpa poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, a która to dowolność wyrażała się w tym, że organ II instancji nie uznał, że wyrysowany plan garażu zawiera wszystkie informacje w postaci wymiaru budynku, jego odległości od granicy działki tak, aby można było stwierdzić zgodność planowanego zamierzenia z mpzp oraz że zgłoszenie nie zostało podpisane;

5) art. 107 § 3 kpa poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie zgłoszonych zarzutów w odwołaniu od decyzji Starosty B.;

6) art. 391 pkt 2 kpa poprzez zaniechanie doręczenia decyzji na adres do doręczeń elektronicznych.

W związku z powyższym Skarżący wniósł uchylenie decyzji organów I i II instancji i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że organ II instancji nie odniósł się w ogóle do zarzucanego nieprawidłowego wyliczenia terminu, kiedy nastąpiło wydanie postanowienia Starosty B. dotyczące nałożenia obowiązków. Termin na wniesienie sprzeciwu wynosi 21 dni od daty doręczenie zgłoszenia - art. 30 ust. 5 pb. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie zostało dokonane w dniu [...].04.2023 r., a postanowienie Starosty B. dotyczące nałożenia obowiązków ma datę [...] .05.2023 r., czyli 22 dni po dokonaniu zgłoszenia. W związku z tym zarówno sprzeciw, jak i decyzja Wojewody jest nieskuteczna.

Skarżący podkreślił, że zgłoszenie robót budowlanych złożył do Starosty poprzez epuap dnia [...].04.2023 r. Załącznikami były: zgłoszenie robót budowlanych - wygenerowany plik PB - 2 ze strony https://c-budownictwo.2unb.oov.pl/ oraz szkic budynku i usytuowanie na działce.

Powołując się na treść art. 61 § 3 kpa i art. 40 ustawy o doręczeniach elektronicznych, wskazał, że dostarczenie na urzędową skrzynkę podawczą organu należy traktować jako dzień doręczenia wniosku temu organowi, a zatem będzie to data 18.04.2023 r. Organy I i II instancji, nie wyjaśniając przyczyn, uznały, że datą doręczenia jest dzień 19.04.2023 r. i od tej daty liczyły wszystkie późniejsze terminy. W dniu [...].05.2023 r. Starosta o godz. 14.42 podpisał postanowienie o nałożeniu obowiązku usunięcia nieprawidłowości i braków w zgłoszeniu. Tym samym wydanie przez Starostę postanowienia o nałożeniu obowiązków i sam sprzeciw było bezskuteczny, gdyż wniesione zostało już po upływie terminu 21 dni od daty otrzymania zgłoszenia, czego nie stwierdził organ II instancji.

Art. 30 ust. 1b pb stanowi o tym, że zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Tego rodzaju zgłoszeniem było jego pismo skierowane do Starostwa, wprost zatytułowane zgłoszenie robót budowlanych i podpisane elektronicznie poprzez epuap. Prawo budowlane nie stanowi o określonej formie prawnej zgłoszenia. W związku z tym może być ono dokonane w dowolnej formie. Zgłoszenie dokonane na druku PB-2 w pkt 8, gdzie widnieje rubryka podpis inwestora i data podpisu, posiada wyjaśnienie, że podpis i datę podpisu umieszcza się w przypadku składania wniosku w postaci papierowej. W związku z tym ten dokument należy traktować jako załącznik, natomiast właściwe zgłoszenie zostało podpisane.

Ponadto, wypełniając oficjalny wzór PB-2 ze strony internetowej w rubryce załączniki widnieje wyjaśnienie, że należy zaznaczyć rubrykę, jeżeli chce się, by serwis wygenerował automatycznie oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane i dołączył do wniosku. Tak też się stało w przedmiotowej sprawie. Ww. oświadczenie zostało automatycznie dołączone do wniosku. System nie przewiduje możliwości złożenia odrębnego podpisu elektronicznego na załączniku do urzędowego wniosku. Stad też, posługując się oficjalnym formularzem, strona ma prawo domniemywać, że dodatkowy podpis nie jest potrzeby, tym bardziej, że nie można go złożyć na tym wniosku.

Ponadto organy nie wyjaśniły, dlaczego nie uznały, że pismo Skarżącego z dnia 18.04.2023 r. i podpisane podpisem zaufanym nie może zostać uznane za dokonanie zgłoszenia. Również niezasadne jest uznanie, że poprawnym i jedynym możliwym sposobem uzupełnienia podpisu jest podpisanie dokumentu podpisem elektronicznym, gdyż można było ten rzekomy brak uzupełnić w formie pisemnej.

Organ II instancji niezasadnie uznał, że Skarżący nie podpisał oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdy tymczasem w dniu 15.05.2023 r. dołączył on w formie papierowej podpisane oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oznacza to niewyjaśnienie przez organ II instancji stanu faktycznego, czyli naruszenie art. 7 kpa.

Poza ww. stwierdzeniami w uzasadnieniu decyzji organu II instancji brak jest wyjaśniania i odniesienia się do zarzutu dotyczącego braku wskazania przepisów prawa, które by były podstawą do konieczności załączenia wyrysowania budynku na aktualnej mapie do celów informacyjnych, pochodzącej z zasobów geodezyjnych oraz innych braków. Organ II instancji ogólnikowo jedynie wskazał "podobnie jest z pozostałymi brakami wskazanymi przez Starostę B., gdyż jest możliwość zamieszczenia wszystkich potrzebnych informacji w zgłoszeniu składanym w postaci elektronicznej". Ten zapis wskazuje na brak uzasadnienia prawnego i faktycznego, wynikającego z art. 107 § 3 kpa, decyzji Wojewody. Poprzez brak tego uzasadnienia decyzja organu II instancji nie pozwala na możliwość jej skontrolowania pod względem poprawnego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania właściwych przepisów prawa.

Żaden przepis prawa budowlanego nie stanowi o tym, że wyrysowany budynek musi być opisany na aktualnej mapie do celów informacyjnych pochodzącej z zasobów geodezyjnych. Jest to zupełnie bezpodstawne żądanie. Tym bardziej, że na jednym z załączników - usytuowanie na działce, znajduje się wyrysowany budynek z określeniem jego wymiarów i odległości od granicy działki. Świadczy to tylko o tym, że organ w ogóle nie przeanalizował sprawy, a swoje rozstrzygnięcie chce oprzeć na dokumentach, których nie ma prawa żądać. Art. 30 ust. 2a pkt 2 pb stanowi, że do zgłoszenia należy dołączyć odpowiednie szkice lub rysunki w zależności od potrzeb. Ten przepis nie może stanowić podstawy do żądania przez organ map pochodzących z zasobów geodezyjnych, gdy te same informacje można uzyskać na podstawie innych informacji w postaci chociażby załączników będących szkicami.

Druk PB-2 nie przewiduje możliwości innego wyboru czy doprecyzowania niż wolnostojące garaże. Żądanie uzupełnienia rządowego wniosku zgłoszenia oznacza, że organ, który ma tylko wykonywać przepisy prawa ustanowione przez organ wyższego rzędu, te przepisy kwestionuje, gdyż domaga się czegoś, co jest niemożliwe. W żądanym zakresie taka modyfikacja wniosku ze strony internetowej PNBUD i jego uzupełnienie jest niewykonalna. Ponadto, gdyby organ wnikliwie przeanalizował cały wniosek, to zauważyłby, że dotyczy on budynku wolnostojącego (pkt 4 zgłoszenia PB-2), a to, że jest on parterowy i nie podpiwniczony, wynika z załącznika - szkic budynku. Poza tym w zgłoszeniu Skarżący wprost napisał, że dotyczy ono garażu jednokondygnacyjnego. Dlatego niezrozumiałym jest dopisywanie w zgłoszeniu, że będzie on parterowy. Jeżeli jest jednokondygnacyjny, to chyba jest oczywiste, że jest parterowy i że nie ma piwnicy. Poza tym w MPZP jest określone, że budynki garażowe mają być jednokondygnacyjne. Stąd też sformułowanie w zgłoszeniu jest poprawne i nie wymaga żadnego uzupełniania.

Niezrozumiałe jest żądanie, o jakie brakujące dane lub nieprawidłowo określone należy zmienić wniosek w pkt 5. Rządowa aplikacja do składania wniosków w procesie budowlanym wzór PB-2 po zaznaczeniu nieruchomości sama pobiera dane działki i wypełnia tę rubrykę. W związku z tym nie ma możliwości innego określenia działki. Ponadto sam organ w postanowieniu zaraz po podstawie prawnej wskazuje teren działki, na którym ma być zrealizowana inwestycja. W związku z tym jest to kolejne żądanie danych, które są znane już organowi.

W dniu 15.05.2023 r. Skarżący wniósł uzupełnienie w postaci podpisanego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazał intensywność, wielkość zabudowy oraz powierzchnię biologicznie czynną oraz wskazał (w sposób pośredni), że jest to garaż parterowy niepodpiwniczony. Ponadto odniósł się do innych rzekomych braków.

W przedmiotowej sprawie organ nie miał uzasadnionej potrzeby do żądania uzupełnienia braków opisanych w pierwszych 4 punktach postanowienia, ponieważ te dane i informacje zawarte były w przedłożonej dokumentacji, a w odniesieniu do dostarczenia mapy pochodzącej z zasobów geodezyjnych brak było jakichkolwiek podstaw prawnych w obowiązujących przepisach prawa do tego żądania.

Ponadto organ w swojej decyzji naruszył art. 11 kpa, tj. zasadę przekonywania oraz art. 107 § 3 kpa poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego, które jest bardzo lakoniczne. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji nie wskazał, jakie braki Skarżący uzupełnił, wskazując przy tym, że nie wypełnił nałożonego obowiązku, co jest nieprawdą, gdyż częściowo uzupełnił braki. To organ powinien precyzyjnie w uzasadnieniu decyzji wskazać, co uznał za uzupełnienie, a czego Skarżący nie uzupełnił. Samo tylko wskazanie i odesłanie do obowiązków wymienionych w postanowieniu jest w przedmiotowej sprawie niepoprawne.

Ponadto organ II instancji w sposób nieprawidłowy dokonał doręczenia decyzji. Wniosek wszczynający postępowanie w przedmiotowej sprawie został złożony w formie elektronicznej. W załączniku do tego wniosku - zgłoszenia budowy lub wykonania innych robót budowlanych (PB-2) w pkt 6 - Oświadczenie w sprawie korespondencji elektronicznej – Skarżący wskazał, że wyraża zgodę na doręczanie korespondencji w niniejszej sprawie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Taką formę miała też korespondencja i decyzja organu I instancji. Natomiast organ II instancji zarówno samą decyzję, jak i wcześniejszą korespondencję przesyłał w formie papierowej za pośrednictwem poczty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty były zasadne.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja Starosty wydane zostały na podstawie art. 30 ust. 5c pb, zgodnie z którym w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 5d pb, nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 5.

W niniejszej sprawie zgłoszenie wykonania robót budowlanych do organu I instancji wpłynęło w dniu 18.04.2023 r. (Skarżący dokonał tego za pomocą rządowego portalu e-budownictwo.gunb.gov.pl - https://wnioski.gunb.gov.pl/report/6918aed7-7924-43f9-a59f-7fb1ff15f9b5/rola/). Postanowieniem z dnia 9.05.2023 r. (nadanego tego samego dnia) Starosta zobowiązał, zgodnie z art. 30 ust. 5c, Inwestora do uzupełnienia zgłoszenia w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Nie jest zatem zasadny zarzut Skarżącego związany z terminem, w jakim zostało wydanie ww. postanowienie o nałożeniu obowiązków. Jak wynika z akt sprawy zgłoszenia zostało nadane przez Skarżącego przy pomocy ww. portalu w dniu 18.04.2024 r., natomiast postanowienie o nałożeniu obowiązków z dnia 9.05.2023 r. wysłano tego samego dnia, a więc 21 dnia, czyli w terminie określonym w art. 30 ust. 5 w zw. z art. 30 ust. 5d pb. Zgodnie z art. 57 § 1 kpa, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

Decyzję o sprzeciwie z dnia [...] .06.2024 r. organ I instancji nadał tego samego dnia. Skoro termin do wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem upływał 30 dni od jego doręczenia (tj. 8.06.2023 r.), zatem uwzględniając art. 30 ust. 5d, określony w art. 30 ust. 5 pb 21-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu został zachowany. Tym samym nie był zasadny zarzut nr 1 skargi.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, wskazać należy, że zasadnie Skarżący podniósł, że wykonał wszystkie obowiązki nałożone przez niego przez Starostę, przy czym zaznaczenia wymaga, że wezwanie do usunięcia niektórych nieprawidłowości było bezzasadne.

Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] maja 2023 r. [...] Starosta B. na podstawie art. 123 ust. 1 kpa oraz art. 30 ust. 5c, 5d pb nałożył na Inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości i braków w złożonym zgłoszeniu poprzez:

1. dołączenie wniosku zgłoszenia oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane opatrzonego podpisem elektronicznym;

2. dostarczenie aktualnej mapy do celów informacyjnych pochodzącej z zasobów geodezyjnych z wrysowanym i zwymiarowanym budynkiem będącym przedmiotem inwestycji oraz określeniem odległości budynku od granicy działki;

3. poprawne uzupełnienie wniosku zgłoszenia w pkt 4 poprzez określenie, czy budynek jest parterowy, wolno stojący, niepodpiwniczony;

4. poprawne uzupełnienie wniosku w pkt 5, tj. uzupełnienie danych nieruchomości;

5. określenie intensywności i wielkości zabudowy oraz powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni działki.

Przed analizą treści ww. postanowienia wskazać należy w pierwszej kolejności, że, jak wynika z treści art. 30 ust. 5c pb, określona w tym przepisie procedura uzupełnienia zgłoszenia może mieć miejsce "w razie konieczności". Celem działania organów w odniesieniu do zgłoszenia jest ustalenie, czy objęte nim roboty budowlane są zgodne z wymogami prawa. Z art. 30 ust. 2 pb wynika, że ewentualne nałożenie postanowieniem obowiązku uzupełnienia zgłoszenia musi być rezultatem nie tylko właściwie uzasadnionej potrzeby, ale przede wszystkim znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa (por. wyr. NSA z w sprawie VII SA/Wa 2437/17). Wniesienie sprzeciwu z uwagi na niepełne zgłoszenie, którego braków nie uzupełniono w terminie, jest zatem możliwe jedynie w sytuacji, gdy dokumenty, których przedłożenia żąda organ, są konieczne w świetle ustaleń faktycznych oraz wymagane przepisami Prawa budowlanego lub ustaw szczegółowych (wyrok NSA w sprawie II OSK 2612/16). Analizując pod tym kątem ww. postanowienie, należy stwierdzić, że:

ad. 1) Jak wynika wprost z akt sprawy, zgłoszenie zostało dokonane przez Skarżącego drogą elektroniczną (za pomocą portalu), przy czym zostało ono podpisane elektronicznie (vide zgłoszenia k. 36 akt adm.). Niezrozumiałe jest stanowisko organu, że Skarżący nie przedłożył podpisanego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach znajduje się bowiem takie oświadczenie (k. 24 akt adm.) dołączone do pisma Skarżącego z dnia 15.05.2023 r. (k. 22 akt adm., data wpływu do organu 15.05.2023 r.). Tym samym kwestia, czy oświadczenie dołączone do wniosku zawierało taki podpis, ma znaczenie drugorzędne.

ad. 2) Zasadnie wskazuje w tym zakresie Skarżący, że organy w żaden sposób nie wskazały podstawy prawnej do nałożenia na Skarżącego przedmiotowego obowiązku. Takie działanie organów narusza art. 107 § 3 kpa i uniemożliwia zarówno Skarżącemu, jak i kontrolującemu decyzje Sądowi, polemikę ze stanowiskiem organów. Należy podkreślić, że już w odwołaniu Skarżący wnosił o wskazanie w tym zakresie stosownej podstawy prawnej. Podkreślenia wymaga, że Skarżący do swojego wniosku dołączył rysunki obrazujące wymiary garażu oraz jego posadowienie na działce.

ad. 3) Niezrozumiałe jest wzywanie Skarżącego do uzupełnienia wniosku w tym zakresie. Z przedłożonych przez Skarżącego dokumentów wprost wynika, że budynek jest jednokondygnacyjny (vide zgłoszenie k. 36 akt adm.), zatem jest to budynek parterowy. Podobnie dotyczy to faktu, że garaż jest budynkiem wolnostojącym – okoliczność ta wynika wprost z treści zgłoszenia (vide k. 31 akt adm.). Okoliczność, że garaż ma być niepodpiwniczony, wynika natomiast wprost z przedłożonych przez Skarżącego rysunków (k. 38 akt adm.).

ad. 4) W tym zakresie wskazać należy, że tak ogólnikowe wezwanie nie precyzuje w dostateczny sposób, o jakie konkretnie dane chodzi, uwzględniając okoliczność, że w zgłoszeniu Skarżący wskazał identyfikator działki ewidencyjnej (vide k. 31 akt adm.), zatem organ dysponował danymi dotyczącymi tej konkretnej działki.

ad. 5) Dane wskazane w pkt 5 postanowienia zostały wskazane przez Skarżącego w piśmie z 15.05.2023 r. (k. 23 akt adm.).

W świetle powyższych rozważań wskazać należy, że Skarżący w swoim zgłoszeniu oraz następnie w piśmie z dnia 15.05.2023 r. zawarł wszystkie informacje, jakie winno zawierać zgłoszenie. Odmienny pogląd organu w tym zakresie jest nieuzasadniony, a uzasadnienie decyzji nie pozwala na weryfikację odmiennych w tym zakresie twierdzeń organu, co, jak wskazano wyżej, uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw prawnych w niniejszej sprawie do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5c pb. Możliwość wniesienia sprzeciwu z uwagi na niepełne zgłoszenie, którego braków nie uzupełniono w terminie, jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy dokumenty, których przedłożenia żąda organ, są wymagane przepisami Prawa budowlanego lub ustaw szczegółowych i o ile mają zastosowanie w sprawie. Z art. 30 ust. 5c pb wynika, że nałożenie w razie konieczności postanowieniem obowiązku uzupełnienia zgłoszenia musi być rezultatem nie tylko właściwie uzasadnionej potrzeby, ale przede wszystkim znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa (wyr. WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 996/18 i przywołane tam orzecznictwo).

Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 391 pkt 2 kpa, to niewątpliwie zgodnie z jego treścią organ winien dokonać doręczenia decyzji na adres do doręczeń elektronicznych, tym niemniej naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Reasumując, organ naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czego skutkiem było również naruszenie art. 30 ust. 5c pb, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływana jako "ppsa"), orzeczono jak w pkt 1 wyroku.

Skoro nie było podstaw do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5c pb, a termin do jego wniesienia upłynął i zachodzą podstawy do uchylenia decyzji obu instancji, to dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie nie jest możliwe. Prowadzenie dalszego postępowania, po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu, jest bezprzedmiotowe. Sąd nie daje zatem wskazań co do dalszego postępowania, gdyż takowe dalej toczyć się nie może. Uchylenie także decyzji organu I instancji oznacza, że termin na wniesienie sprzeciwu od dokonanego zgłoszenia z innych przyczyn, z uwagi na jego materialnoprawny charakter, wygasł (wyroki NSA w sprawach II OSK 2612/16 i II OSK 1649/17). Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 3 ppsa w zw. z art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne, jak orzekł w punkcie 2 wyroku.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ppsa.

Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.