Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1241/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-08-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 2, art. 61 par. 1, par. 3 i par. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, skarżąca Spółka [...] Sp. z o.o. w [...] zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając żądanie w tym przedmiocie pełnomocnik skarżącej wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne wymienione w art. 62 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") stojące na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku. Skarżąca precyzując okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała na fakt braku jednolitego orzecznictwa w łonie Służby Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu skarżącej oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Pełnomocnik wskazał również na podobieństwo niniejszej sprawy do szeregu spraw rozpoznawanych przez tutejszy Sąd, w których to zapadły wyroki uchylające zaskarżone decyzje wraz z poprzedzającymi je decyzjami organów I instancji.

Zdaniem skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W kontekście tego stwierdzenia wskazano, że skarżąca na dzień [...] kwietnia 2015 r. zapłaciła kary pieniężne w łącznej wysokości [...] zł. Mając na uwadze wysokość uiszczonych kar strona podała, że konieczne jest udzielenie jej ochrony tymczasowej, bowiem w przeciwnym razie skarżącej groziłaby utrata płynności finansowej, a to z kolei skutkowałoby groźbą upadłości, a więc sytuacją, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania przez skarżącą sporu i zwrotu jej wyegzekwowanego wcześniej świadczenia. Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na zatrzymanie jej urządzeń przez Urzędy Celne nie osiąga planowanych zysków, a nawet ponosi straty finansowe. Skarżąca zaznaczyła, że zasługuje na tymczasową ochronę do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wydania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano na osiem postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych, w których to udzielono skarżącym ochrony tymczasowej w sprawach ze skarg na analogiczne decyzje Dyrektorów Izb Celny wydanych w przedmiocie kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] (k. 489 akt administracyjnych), Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. W ocenie organu skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności świadczących o tym, że wstrzymanie w stosunku do niej wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość.

Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., o sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., o sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r., o sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że podnoszone przez skarżącą okoliczności takie jak brak jednolitego orzecznictwa Służby Celnej co do charakteru gier urządzanych na urządzeniach skarżącej oraz różna praktyka organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie stanowią okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej.

Odnosząc się do powyższej argumentacji należy wskazać, że nie może ona wywrzeć zamierzonego rezultatu. Wskazane przez skarżącą w uzasadnieniu skargi, a wymienione powyżej okoliczności abstrahują bowiem od przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Stosownie bowiem do art. 61 § 3 P.p.s.a. warunkiem wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprzednie wykazanie, że w sprawie w odniesieniu do skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane wyżej okoliczności nie mogą zatem stanowić argumentu przemawiającego za wstrzymaniem wykonania objętej skargą decyzji. Co istotne przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku (tak: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r., o sygn. akt II OSK 590/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zauważyć również należy, że Sąd rozstrzygając kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest zatem na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., o sygn. akt II OZ 661/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na argumencie o niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie niweczy kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2014 r., o sygn. akt II FSK 2195/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Odnosząc się do wskazanych przez pełnomocnika skarżącej wątpliwości co do konstytucyjności przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych Sąd zauważa, że możliwość uznania przepisów będących podstawą wydania aktu objętego skargą za niezgodne z Konstytucją nie stanowi w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności uzasadniającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz że na chwilę obecną wątpliwości te nie są już aktualne. Wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., o sygn. akt P 4/14 Trybunał Konstytucyjny (Dz. U. z 2015 r. poz. 369) orzekł, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z 2010 r. Nr 127, poz. 857, z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 134, poz. 779, z 2013 r. poz. 1036 oraz z 2014 r. poz. 768 i 1717) są zgodne z:

a) art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

b) art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

W świetle powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego podnoszone przez skarżącą argumenty o możliwości uznania przepisu art. 89 ustawy o grach hazardowych za niezgodny z konstytucją są nietrafione.

Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącej wskazującej na jej trudną sytuację finansową, w ocenie Sądu, okoliczność ta nie została dostatecznie wykazana. Skarżąca oświadczyła wprawdzie, że uiściła już znaczną kwotę z tytułu wymierzonych jej kar pieniężnych – [...] zł, choć z załączonych do skargi kopii dokumentów wynika suma [...] zł (vide: listy księgowań na kontach syntetycznych za okres od XII.2014 r. do [...].III.2015 r. – k. 30-36 akt sadowych i listy zapisów kasowych/bankowych za okres od I.2012 r. do XII. 2014 r.). Zdaniem Sądu jednak informacja ta nie jest wystarczająca do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest bowiem dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki, a nie tylko łączną wysokością uiszczonych kar. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych spółka nie przedłożyła, a jej twierdzenia o utracie płynności finansowej, czy nieodwracalnej szkodzie są gołosłowne. Nie można bowiem zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie tej konkretnej, zaskarżonej decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem stronie znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W ocenie Sądu wykazanie straty w prowadzonej działalności gospodarczej nie jest samodzielną okolicznością, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Strata stanowi bowiem jedynie różnicę pomiędzy przychodem osiągniętym w danym roku podatkowym, a kosztami jego uzyskania. Wykazanie straty nie przekłada się zatem automatycznie na stwierdzenie, że podatnik nie dysponuje środkami finansowymi, czy też majątkiem niezbędnym do pokrycia określonej decyzją należności publicznoprawnej. Wykazanie straty nie jest również jednoznaczne z powstaniem stanu zagrożenia niewypłacalnością. Nie jest bowiem wykluczone, że strata może zostać pokryta ze środków finansowych, którymi podatnik dysponuje lub uzyskanych w drodze kredytu bądź pożyczki.

Na marginesie Sąd wskazuje, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W konsekwencji poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że skarżąca, wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji, nie wykazała jednoznacznie stosownymi dokumentami, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.