Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 760/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 § 1 pkt 4-6, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1779/22 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 czerwca 2022 r., znak: DO.7.7613.404.2019.PJ w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1779/22, oddalił skargę J. W. F. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] czerwca 2022 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. W. F. zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uzasadnienie wyroku w sposób ogólnikowy i lakoniczny, który uniemożliwia zrozumienie toku rozumowania i racji, którymi kierował się Sąd, a tym samym merytoryczną polemikę z rozstrzygnięciem Sądu, a co za tym idzie uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej oraz pominięcie w uzasadnieniu wyroku, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zarzutów podnoszonych w skardze J.W. F., dotyczących pozbawienia go czynnego udziału w postępowaniu, wskutek czego został pozbawiony możliwości złożenia wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a.;

2) art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 2 ust. 1 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie k.p.a. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491), art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 § 1 pkt 4-6, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a. i art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej k.p.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi J. W. F., pomimo że w zaskarżonej decyzji Minister Rozwoju i Technologii nie dokonał żadnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie rażącego naruszenia zasady praworządności, prawdy materialnej, przekonywania oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, sprowadzającego się do zaskoczenia skarżącego wydaniem niekorzystnej dla niego decyzji po 4 latach trwającego postępowania odwoławczego.

W oparciu o wskazane zarzuty, wniesiono o:

1) zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie K 2/22;

2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu;

3) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego;

4) rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - p.p.s.a. - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.

Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.

Należy przede wszystkim zauważyć, że wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, zarzuty w niej zawarte nie były oparte jedynie na zarzucie istotnego naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), gdyż art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego ma charakter materialnoprawny.

W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie daje podstaw do uznania naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie tego orzeczenia posiada wymagane przepisem ustawy elementy, wobec czego możliwa jest jego kontrola instancyjna i prześledzenie toku rozumowania WSA, w tym poznanie przesłanek, które stały się podstawą oddalenia skargi na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z [...] czerwca 2022 r. Nawet jeśli uzasadnienie to nie spełnia oczekiwań skarżącego kasacyjnie, co do jego szczegółowości i wnikliwości, to jednak należy uznać je za wystarczające do zrozumienia motywów rozstrzygnięcia.

Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że jak wynikało z uzasadnienia ustawy nowelizującej, miała ona na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. P 46/13, w którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd zwrócił uwagę, że z treści powołanego orzeczenia wynikało, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że "brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać". W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że ustawodawca, określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał zaakcentował także, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę.

Z tego powodu, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, ustawodawca wprowadził cezurę czasową uniemożliwiającą wszczęcie oraz prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenie upłynęło 30 lat. Należy stwierdzić, że uzasadnienie Sądu I instancji spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Natomiast zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Wobec tego nawet w sytuacji, gdy spełnione są wszystkie pozytywne przesłanki określone w tym przepisie organ nie musi uwzględniać wniosku strony. Zarzut ten jest tym bardziej niezrozumiały, że skarżący nie złożył rzeczonego wniosku, a mógł to uczynić w każdym czasie w trakcie trwania postępowania. Organ odwoławczy nie miał przy tym obowiązku informowania strony o zamiarze umorzenia postępowania w obliczu zmiany stanu prawnego, który na to zezwalał, a także o wniosku RPO do Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli o tym ostatnim wniosku strona miała informację, to nic nie stało na przeszkodzie złożeniu przez nią wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił natomiast wniosku o zawieszenie postępowania kasacyjnego z uwagi na to, że skarga kasacyjna nie zawiera sprecyzowanego zarzutu o niezgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego z przepisami Konstytucji, o jakich mowa we wniosku RPO.

Dalej wyjaśnić należy, że zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2022 r. Minister Rozwoju i Technologii działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] października 2018 r. i orzekł o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji w całości. Postępowanie toczyło się w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] czerwca 1978 r. Wskazać należy, że z brzmieniem art. 2 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej wynika, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Powyższa regulacja prawna, od wejścia w życie, tj. od dnia 16 września 2021 r., kreuje w sprawach o stwierdzenie nieważności przesłankę umorzenia postępowania powodującą, w sytuacji opisanej w dyspozycji tegoż przepisu, brak prawnych możliwości wydania aktu rozstrzygającego co do istoty sprawę stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. W obecnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 16 września 2021 r., nie stwierdza się już zatem nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.), jak też nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 1, upłynęło trzydzieści lat (art. 158 § 3 k.p.a.).

Z brzmienia przepisów przejściowych uregulowanych w art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. wynika z kolei, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 1). Natomiast postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (ust. 2).

W orzecznictwie podkreśla się, że art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. nie zwalnia organu administracji z obowiązku wydania decyzji deklaratoryjnej w razie ziszczenia się przesłanek umorzenia postępowania z mocy ustawy. Postępowanie takie wymaga formalnego zamknięcia przez organ administracji, poprzez wydanie stosownego orzeczenia. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., bez względu na przyczynę, o ile spełnione zostaną przewidziane prawem przesłanki, zawsze powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 13 kwietnia 2023 r. I OSK 109/23, w uzasadnieniu postanowień z 10 sierpnia 2022 r. I OSK 716/22, z 4 października 2022 r. I OSK 1250/22 oraz z 19 października 2022 r. I OSK 1506/22).

Uwzględniając realia niniejszej sprawy, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że organ prawidłowo ocenił, iż w sprawie istnieje podstawa do umorzenia postępowania nadzorczego dotyczącego kontrolowanego orzeczenia z [...] czerwca 1978 r. r. z uwagi na brzmienie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. W kontrolowanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy (25 maja 2019 r.), a zmiana stanu prawnego nastąpiła w toku postępowania.

Dalej wskazać należy, że z akt sprawy wynikają następujące okoliczności:

- w aktach sprawy nie zachował się bezpośredni dowód doręczenia (ewentualnie ogłoszenia) decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 1978 r. znak [...] dawnym właścicielom nieruchomości, jednak na załączonej do wniosku J. F. z [...] listopada 2016 r. kopii egzemplarza ww. decyzji z [...] czerwca 1978 r. znajduje się adnotacja Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] o wpływie przedmiotowej decyzji w dniu [...] czerwca 1978 r.

- w aktach sprawy znajdują się 2 jednobrzmiące egzemplarze decyzji odszkodowawczej z dnia [...] czerwca 1978 r. opatrzone przez organ wywłaszczeniowy klauzulą prawomocności - w dniu [...] lipca 1978 r. (kopia egzemplarza decyzji poświadczona za zgodność z oryginałem znajdująca się w aktach sprawy Wojewody [...]) oraz w dniu [...] sierpnia 1978 r. (kopia egzemplarza decyzji załączona do wniosku J. F. z dnia [...] listopada 2016 r.).

Z porównania wyżej wskazanych dat wynika zatem, że od dnia doręczenie (ogłoszenia) tego orzeczenia, do daty złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia upłynęło już ponad 30 lat. W konsekwencji zastosowanie w sprawie znalazł art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., obligujący organ do umorzenia postępowania.

Tym samym należy uznać, że organ II instancji nie mógł wydać w tym przypadku innego rodzaju rozstrzygnięcia, jak uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody i jednocześnie umorzyć postępowanie w I instancji, tj. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] czerwca 1978 r. na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a co za tym idzie ocena działania organów przez Sąd I instancji była prawidłowa.

Odnosząc się zaś do istoty sprawy zauważyć należy, że wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczenia czasowego w dochodzeniu prawa nie nasuwa zastrzeżeń co do zgodności tej regulacji z Konstytucją. Odnośnie spraw będących w toku niewątpliwie ustawodawca nie powinien "zaskakiwać" obywatela regulacjami, które są wprowadzane później, aniżeli zdarzenia, które miały miejsce przed ich uchwaleniem i twierdzić, że regulacje te powinny być stosowane do stanów faktycznych i prawnych powstałych przed datą wejścia w życie nowych uregulowań prawnych. Jednakże zasady bezpieczeństwa prawnego, pewności prawa i stabilności stosunków prawnych, które wyprowadzane są z wyrażonej w art. 2 Konstytucji klauzuli państwa prawnego, nie mają charakteru bezwzględnego, dopuszczalne są bowiem od nich wyjątki (wyrok TK z 10 czerwca 2020 r., K 11/18; podobnie w odniesieniu do prawa unijnego wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 kwietnia 2005 r., C-376/02). Również sam ustawodawca dopuszcza takie wyjątki stanowiąc w art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) o możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Odstąpienie od ww. zasad przemawiające za retroaktywnością regulacji prawnych zawartych w ustawie może być uzasadnione koniecznością poszanowania innych wartości i zasad konstytucyjnych.

W uchwale z 11 stycznia 2024 r. I OPS 3/22 (ONSAiWSA 2024/2/15), Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wynika, iż jednostka musi w każdym czasie liczyć się ze zmianą regulacji prawnych i uwzględniać podczas planowania przyszłych działań ryzyko zmian prawodawczych, uzasadnionych zmianą warunków społecznych. Na gruncie obowiązującej Konstytucji nie można całkowicie wykluczyć stanowienia regulacji prawnych o charakterze retroaktywnym. Ustawodawca musi jednak wyważyć uzasadniony interes jednostki i interes publiczny, stanowiąc nowe regulacje (wyrok TK z 23 kwietnia 2013 r., sygn. P 44/10, OTK ZU nr 4/A/2013, poz. 39). W świetle dotychczasowego i utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (zob. np. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2009 r. P 66/07, OTK-A 2009/5/65, i z 22 lipca 2020 r. K 4/19, OTK-A 2020/33) przepisy działające wstecz można wyjątkowo uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego. Cel ustanowienia określonej regulacji może uzasadniać jej zastosowanie z mocą wsteczną. Pod pojęciem "celu ustawy" należy rozumieć przede wszystkim przyczynę jej uchwalenia (zob. M. Kłoda, Prawo międzyczasowe prywatne. Podstawowe zasady, Warszawa 2007, s. 166; por. też uchwała SN z 27 kwietnia 1971 r. III CZP 8/71).

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wprowadzona regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i wynikała z przywoływanego na wstępie wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 46/13. Doprowadziła także do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków, tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, służy ochronie interesu publicznego w tym interesu Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły ich prawa przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło (por. uchwała SN z 26 października 2007 r. III CZP 30/07, OSNC 2008/5 poz. 43) i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez 30 lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Ten czas, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, był wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego. Skoro w takim długim czasie jednostka nie korzystała z przysługujących jej praw, to musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiona. W takim przypadku zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa.

Należy również zauważyć, że Europejski Trybunał Praw Człowieka rozpatrywał skargę wniesioną przez grupę osób, w której zarzucono naruszenie art. 6 i art. 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz naruszenie art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji. Skargę uzasadniono tym, że w wyniku omawianej nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego zostały umorzone z mocy prawa postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w latach 50. XX w., na mocy których poprzednicy prawni skarżących zostali pozbawieni własności nieruchomości, zaś skarżącym nie przysługują żadne środki ochrony prawnej. Trybunał wskazał, że istota, zakres oraz specyficzne cechy postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie pozwalają na uznanie, że do tego postępowania odnosi się art. 6 § 1 Konwencji. W konsekwencji skarga w całości została uznana za niedopuszczalną (decyzja ETPC z 13 grudnia 2022 r., 5815/22, Borkowska i inni v. Polska, LEX nr 3459532).

Natomiast w sytuacji uznania przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o sygn. K 2/22, że regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej jest niezgodna z wzorcami konstytucyjnymi, strona będzie mogła żądać wznowienia postępowania w sprawie.

Wobec powyższego, należało uznać, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, natomiast podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.