Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1387/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Stwierdzono niezgodność z prawem  zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 190, art. 200, art. 205 par. 2,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 5 ust. 3 pkt 1,
journal: Dz.U. 2008 nr 116 poz 730
law: Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej
article: art. 31 i pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, , Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska - Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w E. na informację zawartą w piśmie Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej; 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz G. Sp. z o.o. w E. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;


UZASADNIENIE

G. Sp. z o.o. w E. (dalej: skarżąca) [...] października 2012 r. złożyła wniosek o dofinansowanie dla projektu "W."

Pismem z [...] kwietnia 2013 r. Instytucja Wdrażająca (IW) zażądała od skarżącej uzupełnienia wniosku, wskazując na brak:

a) źródeł, na podstawie, których stwierdzono okres stosowania technologii,

b) sposobu wdrożenia nowej technologii,

c) wykazania i uzasadnienia wykorzystania środków trwałych dla wdrożenia nowej technologii

oraz wezwała do dostarczenia uzupełnionej Opinii o nowej technologii.

Skarżąca w odpowiedzi pismem z 22 kwietnia 2013 r. poinformowała, że załączona do wniosku Opinia o nowej technologii z 24 września 2012 r. zawiera wszystkie elementy wskazane w wezwaniu z [...] kwietnia 2013 r. Dodatkowo załączyła pismo opiniodawcy w tej sprawie z 19 kwietnia 2013 r.

IW (Bank [...]) pismem z [...] czerwca 2013 r. poinformowała skarżącą, że została podjęta decyzja o odmowie przyznania promesy premii technologicznej, ponieważ projekt nie spełnił następujących kryteriów oceny merytorycznej, tj.:

1. "Wnioskodawca uzyskał opinię wystawioną przez podmiot wymieniony w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 116 poz. 730 ze zm.) zwanej dalej ustawą, stwierdzającą, że technologia, która będzie wdrażana w wyniku realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym jest nową technologią w rozumieniu ustawy, której okres stosowania na świecie nie jest dłuższy niż 5 lat."

W uzasadnieniu wskazano, że z charakterystyki opisu technologii wynika, że dotyczy ona zastosowania [...] w procesie [...]. Z racji niejasności wystosowano pismo o dostarczenie opinii uzupełniającej – pismo B. z [...] kwietnia 2013 r. W efekcie otrzymano informację, w której wskazano jedynie fragmenty będące przedmiotem wezwania. Tym samym Opinia o nowej technologii nie spełnia art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt b oraz c ustawy.

2. "Projekt jest zgodny z celami i zakresem działania 4.3. POIG oraz ustawą (...)."

W uzasadnieniu IW podniosła, że z racji tych braków w Opinii o nowej technologii nie można stwierdzić, czy projekt zgodny z art. 2 ust. 1 pkt 4 i 9 oraz z art. 3 ust. 4 ustawy, a tym samym zgodny z celem i zakresem działania 4.3. POIG.

Skarżąca w proteście z [...] lipca 2013 r. podniosła, że przeprowadzona ocena stoi w sprzeczności z zapisami art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy, gdyż odnosi się do błędnie interpretowanych zapisów Opinii o nowej technologii, nie uwzględniając jednoznacznie prezentowanego stanowiska w sprawie zakwalifikowania wdrożonej technologii jako "nowej technologii" w rozumieniu ustawy, a planowanych do nabycia środków trwałych jako niezbędnych do jej wdrażania nakładów inwestycyjnych. Nowa technologia, będąca projektem racjonalizatorskim, jest technologią własną, ma więc postać prawa własności – zgodnie z zapisami ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.).

Dalej zwrócono uwagę, że przedłożona Opinia o nowej technologii jest kompletna i już pierwotnie zawierała takie elementy, jak: źródła na podstawie których stwierdzono okres stosowania technologii, sposób wdrożenia nowej technologii, jak również wskazanie i uzasadnienia wykorzystania środków trwałych dla wdrożenia nowej technologii. Krytycznie odniesiono się też do treści wskazanych w piśmie z [...] czerwca 2013 r. przepisów podnosząc ich niewłaściwe zastosowanie. Dostrzeżono także, że pismo z [...] kwietnia 2013 r. było nieprecyzyjne, co zmusiło skarżącą i opiniodawcę do telefonicznego kontaktu z pracownikiem B. co zaś doprowadziło do dalszych nieporozumień. Wskazano także, że zupełnie bezzasadnie zróżnicowano uczestników konkursów jednych informując obszernie i prawidłowo o brakach wniosku do innych zaś – jak skarżącą – wysłano nieprecyzyjne żądania.

Minister Gospodarki (Instytucja Pośrednicząca) pismem z [...] września 2013 r. poinformował skarżącą, że protest został uznany za niezasadny.

W ramach Kryterium: Projekt jest zgodny z celami i zakresem działania 4.3 POIG oraz ustawę Minister wskazał – bazując i przytaczając regulacje Przewodnika po kryteriach wyboru projektów w działaniu 4.3 – że inwestycja nie wypełnia przesłanek ustawy, albowiem projekt będzie polegał na odpowiednim doborze nabytych maszyn i urządzeń o wymaganych parametrach.

Poddając analizie "istotę projektu", treść opinii NOT, stanowiska opiniodawcy co do okresu stosowania technologii, zapisów w biznes planie (wsparto tę argumentację cytatami) Minister doszedł do wniosku, że technologia zawiera następujące elementy:

a) pomiar [...] za pomocą [...],

b) przetwarzanie wyników za pomocą [...]

c) wykorzystanie wyników [...].

Z dokumentacji – zdaniem Ministra – wynika, że planowana jest kontrola [...] na trzech stanowiskach przez [...] w celu stwierdzenia czy parametry [...] nie zostały przekroczone. Pomimo tego zaplanowano zakup tylko jednej sztuki [...], a na dodatek nie wskazuje, że planuje się sprzężenie pomiędzy pomiarem a układem sterowania [...]. Zdefiniowana technologia jedynie ogranicza się do wykorzystania [...] do kontroli temperatury poprzez analizę [...].

Następnie – wskazując konkretne publikacje i daty ich wydania – wskazano, że wykorzystanie [...] w zakresie przewidzianym, stosowne jest w świecie dłużej niż 5 lat.

Podważono też kompetencje skarżącej do przeprowadzenia badań i obliczeń w zakresie [...] w procesie [...], a to z racji na brak właściwej aparatury.

Reasumując Minister dostrzegł, że skarżąca nie przedstawiła informacji, że technologia będąca przedmiotem projektu, nie była stosowana nie dłużej niż 5 lat. Z opublikowanych źródeł opartych na wskazanych pozycjach książkowych i artykułowych wynika, że jest ona stosowana dłużej niż 5 lat.

Następnie Minister odniósł się do Kryterium: Wnioskodawca uzyskał opinię wystawioną przez podmiot wymieniony w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy stwierdzającą, że technologii, która będzie wdrażana w wyniku realizacji inwestycji technologicznej jest nową technologią w rozumieniu ustawy, której okres stosowania nie jest dłuższy na świecie niż 5 lat.

Analizując zapisy Przewodnika po kryteriach wskazano, że opinia, która została przedłożona nie zawiera treści, która mogłaby być uznana za opis wdrażania technologii. Opinia winna przewidywać zakres niezbędnych działań do wdrażania technologii, tymczasem opis tych działań jest ogólnikowy i składa się z etapów "[...]", "[...]", "[...]" uzupełnionych ogólnymi stwierdzeniami dotyczącymi procesu inwestycyjnego bez odniesienia się do wdrożonej technologii. Treść przedstawiona w opinii mogłaby zostać – zdaniem Ministra – zastosowana do opisania wdrażania praktycznie dowolnej technologii.

Minister dodał, że poza uzasadnieniem [...], motywy treści pozyskania pozostałych środków trwałych w żaden sposób nie odnoszą się do technologii. Przykładowo zakup [...] nie jest w żaden sposób powiązany z technologią opartą na [...]. Tak samo "potraktowano" pozostałe środki trwałe (brak związku z techniką [...].).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Ministra zarzucono obrazę przepisów prawa:

a) materialnego poprzez błędną i całkowicie dowolną wykładnią art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 oraz c, a także art. 5 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy;

b) procesowego polegającą na naruszeniu art. 26 ust. 2 i art. 27 ust. ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.), w szczególności art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. poprzez złamanie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów oraz brak szczegółowego uzasadnienia uznania protestu za niezasadny, jak również brak zapewnienia prawidłowości realizacji zadań powierzonych IP, którą pełni Ministerstwo Gospodarki (przez Instytucję Zarządzającą POIG – Ministrem Rozwoju Regionalnego).

W motywach zwrócono uwagę, że przeprowadzona ocena projektu została dokonana z naruszeniem zasad równego dostępu do środków publicznych – z naruszeniem zasady art. 26b ust. 2 u.z.p.p.r. Dalsze uchybienie to fakt braku odniesienia się do zarzutów podniesionych w proteście, a także formułowanie zarzutów, które według BGK nie były podstawą odrzucenia projektu.

Nie oceniono w szczególności ogólnikowego wezwania skarżącej do usunięcia braków (w stosunku do innego uczestnika konkursu wskazano w jakim zakresie ma być uzupełniona treść Opinii o nowej technologii), a także rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w tej kwestii pomiędzy pracownikiem organu a opiniodawcą.

Wskazując na treść art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy (i przytaczając treść regulacji) skarżąca podniosła, że brak jest podstaw do formułowania żądania uzupełnień, o których mowa w piśmie z [...] kwietnia 2013 r. Zwrócono też uwagę, że Minister nie jest organem oceniającym, a jedynie nadzorującym; to do B. należał wybór projektów godnych dofinansowania, zaś do Ministra zagadnienie oceny wnoszonych protestów, czyli precyzyjne odniesienie się do argumentacji złożonego środka zaskarżenia.

Zdaniem skarżącej braki w niniejszej sprawie to – po pierwsze – brak precyzji w żądaniu usunięcia braków (pismo z [...] kwietnia 2013 r.), po drugie – poszanowania zasady równego traktowania wszystkich uczestników biorących udział w konkursie (v. pismo zał. do skargi), czego efektem było uzyskanie przez ten podmiot promesy premii technologicznej i wreszcie – po trzecie – wybiórcza analiza treści protestu.

Zwrócono także uwagę, że wniosek dotyczy nowej technologii w zakresie kształtowania ubytkowego z wykorzystaniem sposobów [...] przy zastosowaniu odpowiednich narzędzi [...] i technik [...], nie zaś jak wskazano "na wykorzystaniu [...]", które na świecie są stosowane od wielu lat, bowiem skarżąca nie wprowadza w ramach tego projektu nowej technologii [...]. Podstawowym dokumentem źródłowym jest projekt racjonalizatorski, który jako jeden z projektów wynalazczych jest prawem własności przemysłowej zgodnie z ustawą Prawa własności przemysłowej. Jest to projekt autorski, którego skarżąca jeszcze nie wdrożyła. To jest argument zasadniczy i formalny warunku stosowania technologii poniżej 5 lat. Ponadto jako kolejne źródło wdrażanej technologii opiniodawca wyraźnie podał w opinii, że jedynym ze źródeł na podstawie którego wydał opinię o nowej technologii była baza danych praw wyłącznych Urzędu Patentowego RP na przedmioty własności przemysłowej właśnie w zakresie dotyczącym przedmiotu opinii czyli nowatorskiej technologii w zakresie kształtowania ubytkowego, a nie zastosowania technik [...] jako podstaw wdrażanej technologii. Fakt, że skarżąca nie ma doświadczenia w zakresie wdrażanej technologii nie wyklucza jej z udziału w niniejszym konkursie, gdyż nie ograniczono udziału w dostępie do środków firm, które nie mają doświadczenia. Jeśli IP dokładniej zapoznałaby się z treścią dokumentów choćby biznesplanu, którego wyrwane z kontekstu cytaty przytaczała w swojej decyzji, to wiedziałby, że zarządzający skarżącą spółką posiadają doświadczenie w produkcji oraz mają doświadczenie, które pozwoliło im na opracowanie niniejszej technologii. Dla przykładu, Prezes Zarządu skarżącej pracował jako szef produkcji w firmie produkującej [...], więc ma ogromne doświadczenie w tym zakresie, nie tylko teoretyczne, jakie posiadają pracownicy naukowi wymienionych przez IP instytucji, ale przede wszystkim praktyczne, które w tej sytuacji jest wartości dodaną. Nie może być zatem mowy o braku doświadczenia i niemożności opracowania technologii w zakresie kształtowania ubytkowego, skoro skarżąca mogła wspólnie wykonać je np. z ww. partnerem, dokumentacja konkursowa nie nakazywała posiadania własnego działu B+R, ani przekazywania informacji, kto lub na czyje zlecenie takie badanie wykonano, stąd podane przez IP zarzuty nie znajdują racjonalnego uzasadnienia.

Fakt wykorzystania w biznes planie opisów zastosowania [...] do [...] z pracy magisterskiej, ogólnodostępnej na stronach internetowych, nie świadczy o tym, że była ona podstawą wykonanych badań, ale służyła jedynie wyjaśnieniu zjawiska działania [...]. Praca jest publikacją ogólnodostępną, skąd nie ma konieczności w świetle obowiązującego prawa polskiego zakupywania prawa do cytowania jej treści celem wyjaśnienia zasady działania [...] i nie chodziło w tym o braku własnej wiedzy, a jedynie o podanie zrozumiałej dla oceniających "definicji".

Skarżąca stwierdziła, że IP w decyzji o uznaniu protestu za niezasadny w swym lakonicznym uzasadnieniu, nie odniosła się do technologii, którą zamierza wdrożyć skarżąca, opisując zupełnie inną technologię, ale przede wszystkim nie odniosła się do treści złożonego przez skarżącą protestu w zakresie naruszeń o charakterze proceduralnym, które wystąpiły w trakcie oceny i miały wpływ na jej wynik, co stanowi naruszenie zapisów u.z.p.p.r. oraz Regulaminu konkursu poprzez to, że zamiast odniesienia się do zarzutów skarżącej dokonała ponownej subiektywnej oceny projektu, co zgodnie z obowiązującym w tym konkursie Regulaminie należało do B.

IP pisząc w decyzji, iż podtrzymuje stanowisko IW w zakresie oceny projektu, a następnie przytaczając nowe inne powody odrzucenia projektu, zaprzeczyła samą sobie, IW bowiem nie odrzuciła wniosku skarżącej z powodów, które podaje decyzji IP.

Zgodnie z u.z.p.p.r. zadaniem IP nie jest przeprowadzanie ponownej własnej oceny projektu, gdyż w myśl jej zapisów winna ona odnieść się do zarzutów złożonego protestu i sprawdzić czy w tym zakresie IW nie popełniła błędu, w zakresie równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz sprawdzić czy nie została złamana przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów, poprzez jak to miało miejsce w tym przypadku nieprecyzyjne wysłanie wezwania do złożenia uzupełnień.

Ponadto zarówno IP jak również IW, błędnie interpretuje zapisy art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt b oraz c, a także art. 5 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy odrzucając jednocześnie projekt skarżącej z uwagi na brak uzupełnień w treści Opinii, nie wskazując jednakże konkretów w jakim zakresie dokładnie należy ją uzupełnić, podczas gdy ustawodawca nie sprecyzował ustawy i wskazał jedynie elementy z jakich winna się ona składać.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2284/13 oddalił skargę podzielając argumentację organu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 lutego 2014 r. sygn.. akt II GSK 97/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że uzasadnienie orzeczenia Sądu I instancji stanowi powtórzenie argumentów IP, w szczególności wynikających z odpowiedzi na protest, z akcentowaniem "wiedzy..., która "zbłądziła pod strzechy", a która wynika z pism Ministra Gospodarki, a także okoliczności, których źródło nie jest do końca jasne (v. okres wykorzystywania przedmiotowej technologii kilkakrotnie przekracza okres pięcioletni). Następnie wskazał, że Sąd I instancji powołując się tutaj na treść "pracy magisterskiej dostępnej w internecie", wystąpił tutaj - dokonując własnej oceny proponowanej technologii - w roli eksperta, nieprzewidzianej przepisem art. 1 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji przedstawił stan sprawy w istotny sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach, bez należytego odniesienia się do tego materiału, w szczególności zaś do samego projektu, wcześniej pozytywnie zaopiniowanego przez uprawniony podmiot, a także argumentów wnioskodawcy i autorów opinii.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ogólnikowe uzasadnienie stanowi uchybienie, które może mieć wpływ na wynik sprawy, w praktyce uniemożliwia stronie ocenę i kontrolę toku rozumowania sądu, a co za tym idzie - pozbawia ją możliwości polemizowania z jego oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jest on trafny. Zgodnie z postanowieniami tego przepisu, instytucja zarządzająca wykonując zadania, o których mowa w ust. 1 powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. To, czy zasada ta została zachowana w odniesieniu do poszczególnych wniosków, jest przedmiotem oceny sądu administracyjnego w konkretnej sprawie. Zasady równego dostępu do pomocy nie można sprowadzać do kwestii wzajemnego porównywania ocen wniosków złożonych przez inne podmioty w ramach tego samego konkursu, z oceną wniosku złożonego przez skarżącą. Z przepisu art. 31 ust.1 u.z.p.p.r. wynika jednak intencja ustawodawcy, aby każdy projekt był oceniany rzetelnie i bezstronnie. Wiąże się z tym kwestia uczestnictwa ekspertów, ale także wymóg dokonywania obiektywnych ocen projektów. Za takim podejściem przemawiają też postanowienia powołanego art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wskazane przepisy ustawy, nakazujące rozpoznawanie projektów w sposób rzetelny i bezstronny, z zapewnieniem równego dostępu i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, określają fundamentalne zasady rozpoznawania składanych wniosków. W tym kontekście zarzuty spółki, sprowadzające się do wytknięcia akceptacji powierzchownej oceny projektu, sprowadzenia kwestii [...] do roli podstawy nowej technologii, gdy poza nią jest jeszcze wiele innych elementów projektu, nie mogły być potraktowane przez Sąd I instancji, jako niemające dla sprawy znaczenia, przy jednoczesnej ocenie rozstrzygnięcia, "przez swą skrótowość - jako - niesamowicie precyzyjnego". Rolą Sądu było zbadanie, czy ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, zatem, m.in. czy była zgodna z Regulaminem przeprowadzania konkursu i Procedurą odwoławczą. W tym aspekcie Sąd I instancji winien wypowiedzieć się, czy organy obu instancji dokonały właściwej oceny projektu, czy wezwanie do usunięcia braków wniosku nie było nadmiernie lakoniczne, a tym samym niezrozumiałe i czy w tym zakresie postępowanie Instytucji wobec spółki nie naruszało obowiązujących reguł. Zwłaszcza w kontekście twierdzeń skarżącej, która miała już na powyższe zwracać uwagę IW, wskazując również - czemu żaden z organów nie zaprzeczył - na odmienne traktowanie podmiotów.

Pełnomocnicy stron postępowania w trakcie rozprawy z 15 lipca 2014 r. pozostali przy swoich dotychczasowych stanowiskach. Przy czym pełnomocnik Ministra zauważyła, że nawet w sytuacji uznania skargi nie będzie możliwe zawarcie umowy o dofinansowanie z wnioskodawcą, ponieważ środki w ramach działania 4.3 zostały wyczerpane.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając sprawę niniejszą Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 97/14 wydanym w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej spółki.

Badając zaskarżone rozstrzygnięcie we wskazanym wyżej zakresie uznać trzeba, iż skarga co do zasady zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnieć należy, że w powyższym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę kasacyjną wskazał, że z art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. wynika, że zakres rozpoznania skargi obejmuje ocenę projektu, nie zaś tylko informację o rozstrzygnięciu protestu, na co dodatkowo wskazuje art. 134 § 1 p.p.s.a. NSA przypomniał również, że sąd administracyjny nie może występować w roli eksperta, ponieważ tego nie przewiduje przepis art. 1 § 1 p.p.s.a.

W dalszej kolejności NSA podniósł, że z uwagi na treść przepisu art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. i wyrażonej w nim zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów, Sąd administracyjny ma obowiązek zbadać czy w konkretnej sprawie zasada ta została zachowana w odniesieniu do poszczególnych wniosków. Przy czym NSA zaznaczył, że zasady równego dostępu do pomocy nie można sprowadzać do kwestii wzajemnego porównywania ocen wniosków złożonych przez inne podmioty w ramach tego samego konkursu, z oceną wniosku złożonego przez skarżącą. Z przepisu art. 31 ust.1 u.z.p.p.r. wynika jednak intencja ustawodawcy, aby każdy projekt był oceniany rzetelnie i bezstronnie. Wiąże się z tym kwestia uczestnictwa ekspertów, ale także wymóg dokonywania obiektywnych ocen projektów.

W związku z powyższym NSA stwierdził, że rolą Sądu było zbadanie, czy ocena projektu została przeprowadzona w sposób nienaruszający prawo, a zatem, czy m.in. była zgodna z Regulaminem przeprowadzania konkursu i Procedurą odwoławczą. W tym aspekcie Sąd I instancji winien wypowiedzieć się, czy organy obu instancji dokonały właściwej oceny projektu, czy wezwanie do usunięcia braków wniosku nie było nadmiernie lakoniczne, a tym samym niezrozumiałe i czy w tym zakresie postępowanie instytucji wobec spółki nie naruszało obowiązujących reguł. Zwłaszcza w kontekście twierdzeń skarżącej, która miała już na powyższe zwracać uwagę Instytucji Wdrażającej, wskazując również – czemu żaden z organów nie zaprzeczył – na odmienne traktowanie podmiotów.

Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest to, czy projekt skarżącej pt. "Wdrożenie innowacyjnej technologii w zakresie [...] przez firmę G. Sp. z o.o." jest zgodny z celami i zakresem działania 4.3. POIG oraz ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej i czy skarżąca (wnioskodawca) uzyskała opinię wystawioną przez podmiot wymieniony w art. 5 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, stwierdzającą, że technologia, która będzie wdrażana w wyniku realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym jest nową technologią w rozumieniu ustawy, której okres stosowania na świecie nie jest dłuższy niż 5 lat.

Zdaniem Instytucji Wdrażającej i Pośredniczącej projekt powyższych kryteriów nie spełnia, ponieważ zastosowanie [...] w procesie [...] jest znane co najmniej od 10 lat. Z takim stanowiskiem nie zgadza się skarżąca, przy czym wyraźnie zaznacza, że błędna ocena IP wynika z niezrozumienia przez oceniających koncepcji wdrażanej przez nią technologii, która dotyczy nowej technologii w zakresie kształtowania ubytkowego wykorzystując sposoby skrawania przy zastosowaniu odpowiednich narzędzi skrawających i technik termowizyjnych, nie zaś – jak wskazuje IP – na wykorzystaniu technik z [...], które są stosowane na świecie od wielu lat. Skarżąca podkreśla, że nie jest to technologia [...] tylko technologia w zakresie [...]. Nowatorstwo technologii dotyczy sposobów [...], tak aby osiągnąć produkt bez żadnych wad fizykochemicznych.

Mając na uwadze zarzuty sformułowane w skardze, w świetle wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, koniecznym do rozstrzygnięcia powyższego sporu jest w pierwszym rzędzie odpowiedź na pytanie czy organy dochodząc do negatywnego dla skarżącej wniosku, przeprowadziły postępowanie zgodne z Regulaminem przeprowadzania konkursu i Procedurą odwoławczą, które pozwalało na ustalenie niewątpliwego stanu faktycznego w sprawie i na jego podstawie dokonania oceny projektu.

Pierwszym z koniecznym do oceny elementów przeprowadzonego postępowania, jest podnoszona przez skarżącą kwestia prawidłowości sporządzenia przez IW wezwania z 9 kwietnia 2013 r., na co zwrócił uwagę w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny.

Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu przeprowadzenia konkursu (Zasad dokonywania oceny merytorycznej) – w trakcie oceny merytorycznej, w przypadku zaistnienia wątpliwości, na wniosek członków oceniających KK, Przewodniczący KK lub jego zastępca może zwrócić się do wnioskodawcy (...), za pośrednictwem banku kredytującego, o przedłożenie dodatkowych informacji i wyjaśnień do treści wniosku o dofinansowanie lub załączników (np. opinii o nowej technologii) (...).

Z powyższego uregulowania wynika, że takie wezwanie może zostać wystosowane do wnioskodawcy w przypadku zaistnienia wątpliwości, a więc w sytuacji niepewności oceniającego co do prawdziwości, słuszności jakichś zapisów we wniosku i jego załącznikach. Sąd stwierdza, że wezwanie takie powinno wyraźnie sformułować tą wątpliwość z żądaniem udzielania stosowanych wyjaśnień.

W ocenie Sądu trafnie skarżąca zarzuca, że wystosowane do niej przez IW wezwanie z 9 kwietnia 2013 r. powyższych warunków nie spełniło, ponieważ było bardzo ogólnikowe i dotyczyło: źródeł stosowania, sposobu wdrożenia technologii, wykazania i uzasadnienia wykorzystania środków trwałych do wdrożenia nowych technologii oraz dostarczenia uzupełnionej Opinii o nowej technologii, które to elementy były formalnie zawarte w treści Opinii o nowej technologii z 24 września 2012 r. załączonej do wniosku. Co więcej skarżąca, w celu wyjaśniania powodów wezwania jej, skontaktowała się z autorem wezwania, który – jak wynika z treści skargi i protestu – nie tylko nie podał przyczyn wezwania, ale miał stwierdzić, że być może było to wezwanie omyłkowe. Mimo tego skarżąca odpowiedziała na wezwanie przedkładając pismo opiniodawcy z 19 kwietnia 2013 r. z odnośnikami do treści Opinii z 24 września 2012 r. w których znajdują się informacje żądane w wezwaniu z 9 kwietnia 2013 r.

Zdaniem Sądu takie działanie IW naruszało wyżej wymieniony przepis Regulaminu przeprowadzania konkursu, ponieważ wezwanie nie podawało konkretnych przyczyn wątpliwości oceniającego, co z kolei spowodowało udzielenie ogólnej odpowiedzi przez skarżącą.

Następnie Sąd wskazuje, że zgodnie z § 8 pkt 3 Regulaminu przeprowadzania konkursu – pismo o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie, kierowane bezpośrednio do wnioskodawcy i do wiadomości banku kredytującego zawiera szczegółowe informacje o powodach odrzucenia wniosku ze wskazaniem kryterium, którego wniosku nie spełnia (...).

Sąd stwierdza, że zawiadomienie o odmowie przyznania premii technologicznej z 27 czerwca 2013 r. nie spełnia wymogów § 8 pkt 3 Regulaminu przeprowadzenia konkursu, ponieważ nie posiada szczegółowych informacji o powodach odrzucenia wniosku. W sposób bardzo ogólny IW uznała, że technologia dotyczy zastosowania [...] w procesie [...], że z racji niejasności (nie podano jakich?) wystosowano pismo o dostarczenie opinii uzupełniającej i otrzymała informację, w której wskazano jedynie fragmenty Opinii będące przedmiotem wezwania i dlatego Opinia o nowej technologii nie spełnia art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt b oraz c ustawy (nie podano w istocie dlaczego?). Z uwagi na to IW wskazała, że nie można stwierdzić, czy projekt jest zgodny z celem i zakresem działania 4.3 POIG.

Sąd podkreśla, że konieczność szczegółowego uzasadnienia odmowy przyznania pomocy ma zasadnicze znaczenia dla możliwości obrony swoich praw przez wnioskodawcę. Wynika to z tego, że zgodnie z art. 30b ust. 1 u.z.p.p.r. wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu, przysługuje środek odwoławczy w postaci protestu (...) (także § 3 pkt 1 i 2 Załącznik 4.4 Procedura odwoławcza w ramach PO IG). Stosowanie do art. 30b ust. 6 pkt 4 i 5 u.z.p.p.r. – protest zawiera wskazanie wszystkich kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza wraz z uzasadnieniem; wskazanie wszystkich zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny wraz z uzasadnieniem. Dodatkowo zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 4 Procedury odwoławczej – protest powinien zawierać wyczerpujące określenie zarzutów odnośnie do przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie projektu ze wskazaniem zakresu naruszenia oraz uzasadnieniem prezentowanego stanowiska z powołaniem się na informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie, załącznikach do wniosku lub wyjaśnieniach stanowiących integralną część wniosku. Protest powinien zawierać zarzuty co do wszystkich negatywnie ocenionych kryteriów o charakterze obligatoryjnym, które są oceniane w sposób 0-1.

W ocenie Sądu brak szczegółowego uzasadnienia rozstrzygnięcia IW z [...] czerwca 2013 r. spowodował, że skarżąca postawiła w proteście zarzuty w sposób ogólny twierdząc, że jej projekt spełnia przesłanki "nowej technologii" z art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy, a planowane do nabycia środki trwałe są niezbędne do jej wdrażania nakładów inwestycyjnych, a także, że jest technologią własną, która ma postać ustawowego prawa własności. Opinia o nowej technologii jest kompletna i zawiera wszystkie elementy. Ponadto podniosła nieprecyzyjność wezwania z [...] kwietnia 2013 r. i związane z tym konsekwencje.

W rezultacie dopiero zaskarżone do Sądu rozstrzygnięcie IP z [...] września 2013 r. zawierało kompleksową ocenę projektu skarżącej, z powołaniem się na szereg zapisów wniosku i jego załączników. W istocie jednak były to argumenty zupełnie nowe, niepodnoszone przez IW w zawiadomieniu o odmowie przyznania pomocy z 27 czerwca 2013 r. Tymczasem – jak zasadnie podnosi skarżąca – zgodnie z przepisami u.z.p.p.r. zadaniem IP nie jest przeprowadzanie ponownej własnej oceny projektu, gdyż w myśl jej zapisów winna ona odnieść się do zarzutów złożonego protestu i sprawdzić czy w tym zakresie IW nie popełniła błędu, w zakresie równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz sprawdzić czy nie została złamana przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów.

W konsekwencji brak prawidłowego uzasadnienia zawiadomienia IW z [...]czerwca 2013 r. i dopiero pełna ocena (z nowymi argumentami) przez IP w zaskarżonym rozstrzygnięciu z [...] września 2013 r. spowodował, że merytoryczny spór w sprawie faktycznie przeniósł się na etap sądowy. Wynika to z tego, że dopiero po ocenie IP (z wykorzystaniem wiedzy eksperta) skarżąca dowiedziała się konkretnie dlaczego IW i IP uważają, że jej projekt polega na zastosowania [...] w procesie [...], a czego nie można uznać na nowość. Dopiero zatem na etapie sądowym skarżąca mogła podnieść argumenty, wcześniej nie formułowane, że jej nowa technologia w zakresie kształtowania ubytkowego wykorzystuje sposoby skrawania przy zastosowaniu odpowiednich narzędzi skrawających i technik termowizyjnych. Nie jest to jednak [...] tylko technologia w zakresie [...], a jej nowatorstwo dotyczy sposobów [...], tak aby uzyskać produkt bez żadnych wad fizykochemicznych.

W związku z powyższym Sąd wskazuje, że dla rozstrzygnięcia powyższej argumentacji (czy nowatorstwo dotyczy sposobów skrawania materiału, czy jednak zastosowania [...]) byłyby konieczne wiadomości eksperckie, a jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lutego 2014 r. – sąd administracyjny nie może występować w roli eksperta, bo nie przewidują tego przepisy p.p.s.a. Oznacza to, iż to Instytucje oceniające projekt z wykorzystaniem wiedzy eksperckiej, a nie sąd winny ocenić całą argumentację strony w powyższym zakresie, która jej zdaniem uzasadniała przyznanie dofinansowania. Dopiero tak przeprowadzona ocena organu oraz wnioski z niej wynikające mogą być przedmiotem, a zarazem podstawą kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny. Sąd nie może bowiem zastępować organu i czynić zamiast niego ustaleń oraz formułować na ich podstawie ocen prawnych.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że sprawie doszło do naruszeń ww. przepisów Regulaminu konkursu i Procedury odwoławczej, które w efekcie nie wypełniły zasady równego dostępu i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów o jakich mowa w art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. Zdaniem Sądu naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Przy czym Sąd nie przekazał jednocześnie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję pośredniczącą z uwagi na wyczerpanie alokacji w działaniu 4.3.

Powyższe wynika z tego, że 28 czerwca 2013 r. wszedł w życie przepis art. 31i pkt 2 u.z.p.p.r., który został dodany przez art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 19 kwietnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz.714) ustawy zmieniającej ustawę o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W świetle tego ostatniego sąd, uwzględniając skargę stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej, alokacja na realizację działania lub priorytetu, o której mowa w art. 30 a ust. 1 pkt 2 zostanie wyczerpana.

Na rozprawie z 15 lipca 2014 r. pełnomocnik Ministra oświadczyła, że środki w ramach działania 4.3 zostały wyczerpane. Istotnie – jak wynika z Ogłoszenia B. o zamknięciu konkursu w ramach działania 4.3 Kredyt technologiczny Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 – z dniem 23 sierpnia 2013 r. z uwagi na wyczerpanie alokacji w działaniu 4.3 został zamknięty konkurs uruchomiony 22 października 2012 r. w którym brała udział skarżąca.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 31i pkt 2 u.z.p.p.r. w zw. z art. 190 p.p.s.a., uwzględniając skargę orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie II sentencji wyroku.