Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 593/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr SKO Gd/946/22 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 25 kwietnia 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z 27 grudnia 2021 r. o odmowie przyznania środków pieniężnych w postaci zasiłków celowych na zakup opału i kanapo-tapczanu została wniesiona w następującym stanie sprawy:

R. C. złożył wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej uzasadniając go ciężką sytuacją finansową i zdrowotną oraz okolicznością nieotrzymania zasiłku celowego od początku 2021 r. Skarżący zwrócił się o przyznanie mu środków na zakup opału oraz zakupu kanapo-tapczanu, gdyż obecnie posiadany sprzęt, pomimo wielu napraw, nie nadawał się do użytku. W dalszej części wniosku skarżący wskazał, że z uwagi na okres pandemii chciałby kontaktować się w niniejszej sprawie korespondencyjnie i poprosił o udzielenie mu odpowiedzi listem poleconym. Skarżący wskazał, że posiada wiele chorób współistniejących, jest w grupie wysokiego ryzyka i nie jest osobą zaszczepioną. Wniosek wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku dnia 16 listopada 2021 r.

Pismem z 29 listopada 2021 r., Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Gdańsku wezwał R. C. do osobistego stawiennictwa lub kontaktu telefonicznego w celu ustalenia aktualnej sytuacji socjalno-bytowej w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. W wezwaniu wskazano, że pracownik socjalny próbował kilkukrotnie nawiązać ze skarżącym kontakt telefoniczny i SMS-owy, a także 25 listopada 2021 r., udał się do miejsca zamieszkania strony, jednak nikogo nie zastał, w związku z czym pozostawił w skrzynce na listy wiadomość z prośbą o kontakt osobisty lub telefoniczny. Wezwanie zostało odebrane 10 grudnia 2021 r., o czym zaświadcza potwierdzenie odbioru. Pismem z dnia 10 grudnia 2021 r., odebranym przez żonę skarżącego dnia 30 grudnia 2021 r., organ I instancji zawiadomił wnioskodawcę, że z przyczyn niezależnych od organu, sprawa nie może zostać załatwiona w terminie. Organ wskazał, że termin załatwienia przedmiotowej sprawy wyznaczony został na 10.01.2022 r. oraz że opóźnienie spowodowane jest brakiem możliwości nawiązania kontaktu telefonicznego lub osobistego ze skarżącym.

W dniu 14 grudnia 2021 r. żona skarżącego – B. C. stawiła się w Centrum Pomocy Socjalnej 3 w Gdańsku dostarczając upoważnienie do działania w imieniu męża, faktury potwierdzające zakup leków oraz decyzję ZUS o waloryzacji jej emerytury, która po 1 marca 2021 r. wyniosła 1.066,30 zł. Podczas osobistej wizyty małżonki skarżącego ustalono, że 15 grudnia 2021 r. w godz. 08:00 — 11:00, Państwo C. nawiążą z pracownikiem socjalnym kontakt telefoniczny korzystając z telefonu sąsiadki, celem ustalenia sytuacji i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w sposób zdalny. Z wiadomości pracownika socjalnego MOPR w Gdańsku, J. M. wynika, że propozycja nawiązania kontaktu telefonicznego była propozycją małżonki skarżącego. Do nawiązania kontaktu telefonicznego w umówionym terminie nie doszło, w związku z czym pracownik socjalny udał się na ponowną wizytę w środowisku, gdzie nikogo nie zastał. Z uwagi na zaistniałą sytuację, pracownik socjalny wskazał, że pozostawił w skrzynce na listy wiadomość z prośbą o nawiązanie kontaktu przez skarżącego proponując, że z uwagi na pandemię COVID-19, możliwe jest nawiązanie kontaktu telefonicznego dnia 17 grudnia 2021 r. lub 20 grudnia 2021 r. w godz. 08:00 - 10:30, bądź spotkanie w miejscu zamieszkania skarżącego przy zachowaniu bezpiecznej odległości dnia 17 grudnia 2021 r.

W piśmie z 10 grudnia 2021 r. R. C. ponownie wskazał, że prosi o załatwienie sprawy w sposób korespondencyjny. Jednocześnie wskazał, że w tym roku nie został mu przyznany żaden zasiłek celowy, a jego sytuacja finansowa nie uległa poprawie. Ponadto skarżący zaznaczył, że jego żona uda się do Centrum Pomocy Socjalnej w celu załatwienia sprawy oraz że telefon w jego domu nie działa. W kolejnych pismach z 10 grudnia 2021 r., oraz z 15 grudnia 2021 r. ponowił swoją prośbę o zasiłek celowy.

Decyzją z 27 grudnia 2021 r. organ I instancji orzekł o odmowie przyznania zasiłku celowego wskazując, że skarżący nie nawiązał żadnego kontaktu z pracownikami Ośrodka Pomocy Rodzinie, w związku z czym niemożliwe było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego celem sprawdzenia obecnej sytuacji bytowej wnioskującego.

W odwołaniu z 3 lutego 2022 r., R. C. wniósł o uchylenie decyzji z 27 grudnia 2021 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wraz z zobligowaniem organu I instancji do udzielenia skarżącemu pomocy w trybie pilnym. Dodał, że już we wniosku o przyznanie zasiłku celowego skierował do organu I instancji prośbę o załatwienie sprawy w sposób korespondencyjny z uwagi na jego obawy związane z pandemią COVID-19. Ponadto, skarżący zanegował próby kontaktu ze strony organu I instancji twierdząc, że w dniu 23 listopada 2021 r., 25 listopada 2021 r. oraz 29 listopada 2021 r. ani on, ani jego małżonka nie zaobserwowali nikogo w okolicach swojego domu, co więcej nie otrzymali oni żadnego powiadomienia o zamiarze przybycia na wizytę pracowników socjalnych. Skarżący wskazał, że 10 grudnia 2021 r., w dzień otrzymania wezwania, niezwłocznie - jeszcze tego samego dnia wystosował do Centrum Pomocy Społecznej pismo informując, że jego małżonka stawi się w urzędzie w jego imieniu oraz że telefon w jego domu jest niesprawny. W dalszej części odwołania skarżący zwrócił uwagę na fakt, że po pierwsze, dnia 14 grudnia 2021 r. jego małżonka stawiła się w Centrum Pomocy Społecznej, przekazując pracownikowi socjalnemu J. M. faktury za leki i pismo z ZUS-u oraz po drugie, że nie została jej zasygnalizowana konieczność dostarczenia innych dokumentów. Ponowną prośbę o rozwiązanie sprawy w korespondencyjny sposób skarżący wystosował w piśmie z 15 grudnia 2021 r. Ponadto, w odwołaniu R. C. wskazał, że pracownik socjalny po rzekomej wizycie w środowisku skarżącego dnia 16 grudnia 2021 r. nie pozostawił w jego skrzynce na listy żadnej wiadomości.

Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie uznał zasadność decyzji i argumentacji organu I instancji. W ocenie Kolegium w stanie faktycznym sprawy z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy organ pierwszej instancji mimo podejmowanych działań, nie miał możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a w konsekwencji na tej podstawie, ustalenia aktualnej sytuacji zdrowotnej, dochodowej oraz życiowej strony.

Skarżący w kolejnych składanych do organu pismach podkreślał, że wnosi o przeprowadzenie wywiadu w sposób korespondencyjny, jednak po wizycie żony skarżącego w ośrodku umówiono się na kontakt telefoniczny ze skarżącym na następny dzień tj. 15 grudnia 2021 r., w godz. 08:00 - 11:00. W ocenie Kolegium, niewywiązywanie się przez stronę z umówionego terminu kontaktu telefonicznego z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie, zaplanowanym ze względu na niesprawność telefonu skarżącego z telefonu sąsiadki, musi być zakwalifikowane jako wyraz braku współdziałania osoby w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Skoro żona działająca w imieniu skarżącego umówiła się z pracownikiem socjalnym na kontakt telefoniczny w konkretnym terminie, a mimo to do umówionego kontaktu nie doszło, to stan taki jest wyrazem braku współdziałania w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji. Brak możliwości przeprowadzenia wywiadu ze względu na postawę strony uniemożliwił organowi dokonanie koniecznych ustaleń do załatwienia sprawy. Zasadnie zatem organ I instancji przyjął, że uniemożliwienie przez skarżącego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, skutkuje odmową przyznania wnioskowanego zasiłku celowego. Ponadto, pracownicy organu co najmniej dwukrotnie podejmowali próbę wizyty w miejscu zamieszkania skarżącego, pozostawiając w jego skrzynce na listy wiadomość z prośbą o kontakt.

Zgodnie z art. 107 ustawy o pomocy społecznej, rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103.

Cytując wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygn. akt III SA/Kr 929/21 z dnia 20 grudnia 2021 r. oraz o sygn. akt III SA/Kr 931/21 z dnia 20 grudnia 2021 r. wskazało Kolegium, że aby organ miał w ogóle szansę rozpatrzyć pozytywnie wniosek o przyznanie zasiłku celowego, musi w tym celu dokonać stosownych ustaleń faktycznych, a podstawowym dowodem pozwalającym na to, jest obligatoryjny dowód w postaci wywiadu środowiskowego. Uniemożliwienie przeprowadzenia takiego dowodu skutkować musi odmową przyznania świadczenia.

Ponadto skoro strona swoim zachowaniem skutecznie uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu, a żadne okoliczności nie uzasadniają jej zachowania, to stan taki jest wyrazem braku współdziałania w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji, albowiem brak możliwości przeprowadzenia wywiadu ze względu na postawę strony uniemożliwia organowi dokonanie koniecznych ustaleń do załatwienia sprawy. Przeprowadzenie dowodu w postaci wywiadu środowiskowego jest w orzecznictwie uznawane za obligatoryjne, zaś nieprzeprowadzenie wywiadu z powodu okoliczności leżących po stronie wnioskodawcy musi być zakwalifikowane jako wyraz braku współdziałania osoby w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego uniemożliwia organowi dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się oświadczenie.

Zdaniem Kolegium przytoczone okoliczności świadczą o tym, że wnioskodawca stwarzał pozory komunikacji i współdziałania z organem, natomiast nie podejmował w tym zakresie realnych działań ukierunkowanych na wspólne ustalenie terminu, w którym byłoby możliwe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. W ocenie Kolegium podejmowane przez stronę działania ukierunkowane było na pozorowanie wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.

We wniesionej skardze skarżący wskazał jedynie, że nie zgadza się z wydaną decyzją.

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 559/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.

Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 1709/23 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji uznał, że postępowanie sądowe, w wyniku którego zapadł zaskarżony skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, dotknięte jest wadą nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Nieważność postępowania sądowego skutkuje natomiast uchyleniem ww. wyroku bez możliwości odniesienia się przez Naczelny Sąd Administracyjny do meritum sprawy.

W toku ponownego rozpoznania sprawy pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 17 września 2024 r. powołał się na wyrok w sprawie III SA/Gd 921/21 podnosząc, że organy miały na podstawie art. 15o ust. 1 ustawy covidowej możliwość odstąpienia od przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz mogły ustalić istotne dla sprawy okoliczności w sposób wskazany w tym przepisie, czego jednak nie uczyniły, a tym samym wydane decyzje są przedwczesne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Sąd podzielił tym samym ocenę sprawy dokonaną w wyroku z dnia 14 grudnia 2022 r. II SA/Gd 559/22 i przyjął argumentację zawartą w tym wyroku za własną. Wyrok ten wprawdzie został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, jednakże z przyczyn procesowych, tj. z tego względu, że w toku postępowania nie została stronie skarżącej zapewniona możliwość obrony swoich praw. Naczelny Sąd Administracyjny nie wypowiadał się co do meritum sprawy, nie wiążąc zatem tutejszego Sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy żadnymi wskazaniami w tym zakresie.

Zasadniczym powodem odmowy przyznania skarżącemu pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na miesiąc listopad 2021 r. był brak współdziałania skarżącego z pracownikami Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie (MOPR) w Gdańsku, w tym w szczególności uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Stosownie do art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej u.p.s.) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Natomiast wobec braku zastosowania się przez korzystającego z pomocy społecznej do wskazanej wyżej powinności organ może odmówić udzielenia tejże pomocy, o czym stanowi art. 11 ust. 2 u.p.s.

Stosownie do art. 106 ust. 4 u.p.s. decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy jest szczególnie doniosłym i obligatoryjnym rodzajem dowodu. Stanowi on istotną część postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej. Wywiad jest specyficznym sposobem zbierania informacji o sytuacji strony, stanowiącym dla organu pomocy społecznej konieczne i podstawowe źródło informacji o sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenia, będąc podstawą ustaleń faktycznych dokonywanych w decyzji administracyjnej i poddawanych prawnej ocenie. Brak rodzinnego wywiadu środowiskowego uniemożliwia organowi pomocy społecznej dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy, ubiegającego się o przyznanie świadczenia.

Z kolei art. 107 ust. 4a u.p.s. wprost stanowi, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W świetle cytowanych wyżej przepisów, mając na uwadze postawę skarżącego w toku postępowania administracyjnego, odmowa przyznania wnioskowanego w niniejszym przypadku świadczenia była uzasadniona. Pomimo prób podejmowanych od początku postępowania skarżący uniemożliwiał przeprowadzenie wywiadu środowiskowego pracownikom socjalnym udającym się na wywiad środowiskowy. Także prośby o kontakt telefoniczny pozostały bez reakcji skarżącego. Jak wynika ze sporządzonych notatek, w wyznaczonych terminach i godzinach w grudniu 2021 r. nie nastąpił kontakt ze strony skarżącego a osobiste wizyty pracowników socjalnych w miejscu zamieszkania skarżącego pozostały nieefektywne wobec nieobecności skarżącego na miejscu. Tym samym, w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki przewidziane w art. 107 ust. 4a u.p.s. i art. 11 ust. 2 u.p.s., przemawiające za koniecznością odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia skarżącemu, który bez istotnego powodu uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co z kolei nie pozwoliło organowi na dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Na takiej stronie spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W rezultacie, aby otrzymać pomoc społeczną, należy w tym kierunku powziąć pewne wysiłki, zaś pierwszym wysiłkiem, jaki powinien uczynić ubiegający się o pomoc społeczną jest udzielenie organowi pomocy w ustaleniu sytuacji faktycznej. Natomiast uchylanie się od przeprowadzenia tej czynności, może stanowić samodzielną podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. II SA/Gl 388/19, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie kwestionując zatem trudnej sytuacji życiowej skarżącego przytoczone wyżej regulacje ustawy o pomocy społecznej nie pozostawiają wątpliwości, że aby organ miał w ogóle szansę rozpatrzyć pozytywnie wniosek o przyznanie zasiłku celowego, musi w tym celu dokonać stosownych ustaleń faktycznych, co umożliwia w szczególności (obligatoryjny) dowód w postaci wywiadu środowiskowego. Uniemożliwienie przeprowadzenia takiego dowodu powołanym do tego pracownikom organu skutkować musi odmową przyznania świadczenia. Gdyby nawet uznać, że skarżący był nieobecny w domu podczas wizyty pracowników socjalnych, to powinien ustalić inny dogodny termin wywiadu środowiskowego bądź choćby nawiązać kontakt telefoniczny. Podejmowane próby sporządzenia wywiadu w terminach, o których skarżący wiedział, świadczą o tym, że skarżący w wywiadzie tym nie chce uczestniczyć.

Podkreślić należy, że to na osobie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, zgodnie z art. 4, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1, 4a, 5 i 5b ustawy o pomocy społecznej, mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem żeby otrzymać pomoc społeczną, należy w tym kierunku powziąć pewne wysiłki. Zaś pierwszym wysiłkiem, jaki powinna uczynić osoba ubiegająca się o pomoc społeczną jest udzielenie organowi pomocy w ustaleniu sytuacji faktycznej i majątkowej, czego skarżący nie uczynił. Nie sposób też pominąć, że skarżący w pismach kierowanych do OPS wprost wskazywał, że nie życzy sobie jakiegokolwiek kontaktu z bezpośredniego pracownikami socjalnymi, a jedynie pisemnego, listownego. Tymczasem regulacje ustawowe nie przewidują możliwości przyznania jakiegokolwiek zasiłku bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W piśmie procesowym z dnia 17 września 2024 r. pełnomocnik skarżącego powołał się na art. 15o ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej jako "ustawa covidowa"). Zgodnie z tym przepisem, ilekroć zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wymagane jest przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji, w szczególności z osobą lub rodziną, które zostały poddane kwarantannie w związku z podejrzeniem zakażenia lub choroby zakaźnej, ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej zamiast przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji może nastąpić na podstawie:

1) rozmowy telefonicznej z pracownikiem socjalnym, a w przypadku osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu słuchu przy wykorzystaniu środków wspierających komunikowanie się, o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz.U. z 2017 r. poz. 1824), oraz,

2) dokumentów lub oświadczenia, o których mowa w art. 107 ust. 5b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a także ich kopii, w tym elektronicznych, uzyskanych od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc lub

3) informacji udostępnionych przez podmioty, o których mowa w art. 105 tej ustawy.

Należy podkreślić, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy jest zasadą, natomiast przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w formie przewidzianej w art. 15o ust. 1 ustawy covidowej jest wyjątkiem od tej zasady i jako taki przepis ten nie powinien być nadużywany. Zastosowanie tego przepisu jest uzasadnione tylko wówczas, gdy ze względów związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 przeprowadzenie wywiadu w formie wymaganej przez przepisy ustawy o pomocy społecznej napotyka obiektywne problemy. Z akt sprawy nie wynika, aby na przeszkodzie przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni stały powody związane z przeciwdziałaniem COVID-19, w szczególności aby którykolwiek z domowników pozostawał na kwarantannie. Działania skarżącego wskazywały na celowe unikanie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, w tym nawet w formie telefonicznej. Organ był wszak skłonny zgodzić się na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w formie telefonicznej. Jak wynika z akt, podczas osobistej wizyty małżonki skarżącego w siedzibie organu ustalono, że 15 grudnia 2021 r. w godz. 08:00 — 11:00, Państwo C. nawiążą z pracownikiem socjalnym kontakt telefoniczny korzystając z telefonu sąsiadki, celem ustalenia sytuacji i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w sposób zdalny. Z wiadomości pracownika socjalnego MOPR w Gdańsku, J. M. wynika, że propozycja nawiązania kontaktu telefonicznego była propozycją małżonki skarżącego. Do nawiązania kontaktu telefonicznego w umówionym terminie nie doszło, w związku z czym pracownik socjalny udał się na ponowną wizytę w środowisku, gdzie nikogo nie zastał. Z uwagi na zaistniałą sytuację, pracownik socjalny wskazał, że pozostawił w skrzynce na listy wiadomość z prośbą o nawiązanie kontaktu przez skarżącego proponując, że z uwagi na pandemię COVID-19, możliwe jest nawiązanie kontaktu telefonicznego dnia 17 grudnia 2021 r. lub 20 grudnia 2021 r. w godz. 08:00 - 10:30, bądź spotkanie w miejscu zamieszkania skarżącego przy zachowaniu bezpiecznej odległości dnia 17 grudnia 2021 r. Z żadnej z tych propozycji skarżący nie skorzystał. W ocenie Sądu organ dopełnił ze swojej strony obowiązku podjęcia działań w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, okazało się to jednak niemożliwe z przyczyn leżących po stronie skarżącego.

Sąd wskazuje również, że stan faktyczny niniejszej sprawy różni się od stanu faktycznego w sprawie III SA/Gd 921/23. W sprawie III SA/Gd 921/23, Sąd uchylając wydane w sprawie decyzje, uzasadnił, że stwierdzenie organów o braku współdziałania strony skarżącej było przedwczesne, bowiem z akt sprawy nie wynikało, aby strona kilkukrotnie miała nie wpuścić pracownika socjalnego do mieszkania w celu przeprowadzenia wywiadu, a ponadto organ zignorował wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie wywiadu przez telefon. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie miała miejsca. Próby nawiązania kontaktu ze skarżącym zostały w aktach sprawy udokumentowane, ponadto organ był skłonny przeprowadzić wywiad środowiskowy w formie telefonicznej, do czego jednak nie doszło z przyczyn leżących po stronie skarżącego.

W ocenie Sądu rozpatrując wniosek skarżącego organy należycie rozważyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i - mieszcząc się w granicach uznania administracyjnego – dokonały właściwej oceny postawy skarżącego, znajdując podstawę do zastosowania art 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i odmowy przyznania świadczenia.

Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.