Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2413/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 247 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 16 sierpnia 2010 r. K. G. (dalej "Skarżący") zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy C. z lat 1999-2010, wydanych w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym oraz leśnym. Do wniosku załączył akt notarialny z dnia 15 kwietnia 1988 r. Repertorium akt Nr [...]. W piśmie z dnia 15 czerwca 2010 r. Skarżący sprecyzował, że decyzje, co do których wniósł o stwierdzenie nieważności, wydane zostały bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wyjaśnił, że nie odbiera decyzji podatkowych z powodu niezgodności powierzchni gruntów, w jego ocenie prawidłowa powierzchnia wyniosła 4,63 ha, podczas gdy w decyzji przyjęto 4,40 ha.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie ustalenia Skarżącemu wysokości łącznego zobowiązania za 2007 r., w kwocie 156 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, mogących stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2007 r.

Pismem skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy lub przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi. W związku z niesprecyzowaniem przez Skarżącego żądania w wyznaczonym terminie, pismo to zostało rozpoznane w trybie odwoławczym.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ, odnosząc się do rozbieżności w ustaleniu powierzchni gruntów stwierdził, że w części dotyczącej ustalenia wysokości podatku rolnego wykazano stanowiące własność Skarżącego użytki rolne 3,40 h, za podstawę opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto powierzchnię 1,2380 ha, natomiast grunty o powierzchni 0,23 ha sklasyfikowane jako nieużytki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Grunty te wykazano w decyzji w części "podatek od nieruchomości" jako zwolnione z tego podatku na podstawie art. 7 pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm.). W konsekwencji, suma powierzchni użytków rolnych i nieużytków stanowi powierzchnię 4, 63 ha. W dalszej kolejności organ podkreślił, że wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r. dokonano na podstawie danych z ewidencji gruntów, które to dane nie mogą być weryfikowane przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Skarżący, w ocenie organu, nie przedstawił dowodów, których wynikało, że dane zawarte w ewidencji są niezgodne ze stanem rzeczywistym.

W konsekwencji organ nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, mogących stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2007 r.

W skardze do tutejszego Sądu na powyższą decyzję Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa i w następstwie fałszowania dokumentów. W ocenie Skarżącego Wójt Gminy C. winien był wnieść z urzędu odwołania od wszystkich decyzji, gdyż Skarżący nie odbiera ich od 1999 r. wobec ich niezgodności z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Ustanowienie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wiąże się niewątpliwie z zasadą trwałości decyzji ostatecznej, wyrażoną w art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej jako O.p. Zgodnie z powołanym przepisem ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych. Wskazana zasada pełni ważną funkcję w zakresie ochrony praw nabytych przez stronę, jak również urzeczywistnia potrzebę stabilizacji porządku prawnego, nadając decyzjom ostatecznym walor trwałości i domniemania prawidłowości. W konsekwencji wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Wyłomem w powyższej zasadzie są właśnie tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych. Stwierdzenie nieważności decyzji, możliwe jest jedynie w wypadku uznania, że decyzja zawiera jakąkolwiek z wad kwalifikowanych wymienionych enumeratywnie w art. 247 O.p.

Z omówionej regulacji wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową umożliwiającą usunięcie z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, dotkniętych najpoważniejszymi wadami, których katalog został ściśle określony przez ustawodawcę. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem, którego celem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy podatkowej, lecz ustalenie czy decyzja ostateczna jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 O.p.

Odnosząc się do podniesionych przez Skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzutów należy wskazać, że wśród przeważających poglądów przyjmowanych w doktrynie i orzecznictwie wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce w sytuacji, gdy w systemie obowiązującego prawa brak jest przepisu upoważniającego organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej w drodze decyzji (wyrok NSA z dnia 27 maja 1988 r., sygn. akt IV SA 23-28/88, Gospodarka i Administracja Państwowa 1989, nr 6, z glosą H. Starczewskiego). Braku podstawy prawnej do wydania decyzji nie należy utożsamiać z brakiem powołania podstawy prawnej w decyzji. Pierwsza z tych przesłanek powoduje nieważność decyzji, druga jedynie przesądza o wadliwości rozstrzygnięcia (naruszenie art. 210 o.p.).

Z kolei rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter tego naruszenia powoduje przy tym, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt III SA 2293/03, Monitor Podatkowy 2004/11/3; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 907/00, powołany w: Ordynacja podatkowa. Komentarz; S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 635).

Sąd podziela również utrwalony w orzecznictwie pogląd, w myśl którego o oczywistym naruszeniu prawa można mówić tylko w odniesieniu do przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową. Tak więc rażące naruszenie prawa nie zachodzi wówczas, gdy nie istnieje oczywista sprzeczność między treścią przepisu, a rozstrzygnięciem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2475/04; LEX nr 173255). Natomiast rozbieżność orzecznictwa sądowego sama przez się nie wyklucza możliwości, iż jeden ze sprzecznych ze sobą poglądów wyrażonych w tym orzecznictwie jest na tyle wadliwy, iż jego przyjęcie przez organ podatkowy stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 o.p. O wykluczeniu rażącego naruszenia prawa można mówić wyłącznie wówczas, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda daje się uzasadnić z jednakową mocą (wyrok WSA z 14 października 2004 r., I SA/Wr 3191/02, POP 2005, z. 1, poz. 3).

Nawiązując do zarzutu dotyczącego niewłaściwego zastosowania przez organ przepisów prawa należy wskazać, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dane tam zawarte mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p. Natomiast kwestionowanie danych zawartych w ewidencji odbywa się w odrębnym postępowaniu od postępowania podatkowego. Dopóki podatnik nie wystąpi do właściwego organu o zmianę zapisów w ewidencji i dopóki to nie nastąpi, dopóty nie można skutecznie zarzucić organom podatkowym a w konsekwencji i Sądowi błędnych ustaleń co do przedmiotu i podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Jeżeli istnieją rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a danymi ewidencji gruntów, to na podatniku ciąży obowiązek doprowadzenia do zgodności ze stanem faktycznym. Dla celów wymiaru podatku rolnego i leśnego, zapisy w niej zawarte mają znaczenie drugorzędne tylko w sytuacji, gdy ewidencja pewnej kategorii gruntów nie uwzględnia, a wówczas determinantem wymiaru podatku od nieruchomości jest wystąpienie zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego, co w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca.

W wyroku NSA z dnia 29 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 842/05, niepubl., stwierdza się, że w świetle art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Bardzo zbliżony pogląd wyrażono w wyrokach: NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 1332/05, niepubl. oraz WSA w Warszawie z dnia 28 października 2004 r., sygn. akt III SA 3016/03, niepubl.

Z załączonego do akt sprawy zawiadomienia o zmianie z dnia 19 czerwca 1998 r. wynika, że skarżący był właścicielem użytków sklasyfikowanych jako: R IVa o powierzchni 0,38 ha, R IVb o powierzchni 1,06 ha, R V o powierzchni 0,95 ha, R VI o powierzchni 1,12 ha, R V o powierzchni 0,95 ha, R VI o powierzchni 1,12 ha, Ł V o powierzchni 0,13 ha, PS IV o powierzchni 0,9 ha, PS V o powierzchni 0,26 ha, PS VI o powierzchni 0.23 ha, PS Z VI o powierzchni 0,07 ha, LS IV o powierzchni 0,56 ha, LS V o powierzchni 1,26 ha, LS VI o powierzchni 0,02 ha, N o powierzchni 0,23 ha oraz R-B VI o powierzchni 0,11 ha. Za podstawę opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto powierzchnię 1,2380 ha, a podatkiem leśnym powierzchnię 1,840 ha. Z opodatkowania podatkiem rolnym wyłączono zatem grunt o powierzchni 0,23, który został sklasyfikowany w ewidencji jako nieużytek. W przedmiotowym wniosku o stwierdzenie nieważności Skarżący zarzucił istnienie różnicy w wysokości 0,023 ha oraz niedokonanie przez Sąd Rejonowy w W. podziału działki.

Należy jednak zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. dokonano na podstawie danych z ewidencji gruntów, które to dane nie mogą być weryfikowane przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że decyzja wydana w sprawie łącznego wymiaru podatku powinna zostać wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia jej nieważności. Z powyższych względów ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd po myśli art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.