Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1631/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Prezydent W. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody dla przedsięwzięcia, polegającego na realizacji instalacji do naziemnego magazynowania kopanych surowców energetycznych tj. zbiorników na olej o pojemności przekraczającej 3 m3 oraz realizacji garaży lub parkingów samochodowych dla nie mniej niż 300 samochodów osobowych w ramach inwestycji polegającej na budowie budynku wielofunkcyjnego biurowo-hotelowo-apartamentowego o wysokości 54 kondygnacji naziemnych z garażami podziemnymi, niezbędną infrastrukturą techniczną oraz elementami zagospodarowania terenu i zielenią na działce ew. nr [...] z obr. [...] w m. W. (wjazdy i przyłącza będą realizowane na działkach ew. nr [...],[...],[...],[...],[...] z obr. [...]) - zwana dalej również "decyzją środowiskową".

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie "S." wskazując, że planowana inwestycja będzie niekorzystnie oddziaływać na klimat W., a ponadto narusza zapisy planistyczne oraz znacząco negatywnie wpływa na obszar Natura 2000.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy były przepisy K.p.a. oraz ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ocenach".

Wskazano, że w sprawie zastosowanie miało również rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), dalej jako "rozp. RM". Z § 3 ust. 1 pkt 37 i 53 rozp. RM wynika, że sporządzenia raportu

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać następujące rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: instalacje do naziemnego magazynowania kopalnych surowców energetycznych, niewymienionych w pkt 35, lub do naziemnego magazynowania gazu, z wyłączeniem zbiorników na gaz płynny o pojemności nieprzekraczającej 10 m3 oraz zbiorników na olej o pojemności nieprzekraczającej 3 m3; i garaże lub parkingi samochodowe, lub zespoły parkingów, dla nie mniej niż 100 samochodów ciężarowych lub 300 samochodów osobowych.

Inwestor wystąpił, o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 37 i 53 rozp. RM, zaś organ administracji uznał za konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. Do wniosku o wydanie decyzji załączono wymagane prawem dokumenty w tym Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (uzupełniany następnie zgodnie z zaleceniem organów administracyjnych) - dalej zwany "Raportem".

Po weryfikacji Raportu, Kolegium stwierdziło, że zawiera on wymagane prawem elementy, jest spójny i rzetelny. W szczególności wynika z niego, że:

- planowany sposób realizacji fundamentowania i odwodnienia wykopu budowlanego nie stanowi zagrożenia dla komponentów przyrodniczych terenów sąsiednich, ponieważ zasięg oddziaływania nie wykroczy poza teren należący do inwestora (str. 35);

- planowana inwestycja nie wpłynie w stopniu odczuwalnym na pogorszenie warunków wiatrowych i przewietrzalności w bliskich i dalekich rejonach W. zarówno po stronie zabudowanej zachodniej, jak i po stronie wschodniej w korycie W. w rejonie korytarza powietrznego (z punktu widzenia skali makro); zaś w skali mikro oddziaływanie przedmiotowego obiektu na okoliczny zabudowany teren po zachodniej jego stronie oraz na obszar po stronie wschodniej w korycie W. spowoduje w tym konkretnym przypadku korzystne zmiany (str. 36);

- z przeprowadzonej analizy aerodynamicznej oddziaływania planowanej inwestycji wynika, że wpływ budynku na pogorszenie warunków wiatrowych w rejonie korytarza powietrznego wzdłuż W. i w dalszych rejonach W. w skali makro będzie bardzo mały i w efekcie nie pogorszy w stopniu odczuwalnym przewietrzalności i komfortu mieszkańców; natomiast w skali mikro stwierdza, że w granicach cienia

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

aerodynamicznego nastąpi poprawa warunków wiatrowych, które wpłyną na polepszenie przewietrza In ości i komfortu mieszkańców okolicznych obszarów dzięki zwiększeniu intensywności strumienia powietrza, który będzie doładowywany przez strumienie opływające planowany obiekt (str. 38-39).

planowane odwodnienie nie będzie powodować szkodliwego oddziaływania na roślinność; przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 "D." oraz na samą rzekę W. (str. 96);

planowany obiekt nie będzie mieć negatywnego wpływu na: przepływ powietrza w obrębie miasta i na obszar Natura 2000 przy zachowaniu warunków opisanych w rozdziale 6 Raportu (str. 103);

eksploatacja inwestycji nie pogorszy stanu jakości środowiska i nie spowoduje przekraczania dopuszczalnych norm w środowisku; przedsięwzięcie nie będzie miało praktycznie negatywnego wpływu na swobodny przepływ powietrza i obszar Natura 2000 "D." PLB [...] oraz krajobraz (str. 110).

Dalej wskazano, jakie elementy powinna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 82 ustawy o ocenach). Ponadto, że do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinna być załączona charakterystyka przedsięwzięcia. Przywołano treść art. 85 ustawy o ocenach stanowiący o konieczności uzasadnienia rozstrzygnięcia, oraz o obowiązkowych jego elementach w sytuacji gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Kolegium zarówno decyzja, jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierają wymagane prawem elementy, w tym wskazane w w/w przepisach.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że decyzję w pierwszej instancji wydano zgodnie z prawem i brak było podstaw do jej uchylenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że nie znajdują one uzasadnienia wobec materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Z Raportu bowiem wynika, że planowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na swobodny przepływ powietrza. Ponadto twierdzenie Stowarzyszenia, że planowana inwestycja będzie niekorzystnie oddziaływać na klimat W. pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w tym także ze stanowiskiem organów uzgadniających środowiskowe uwarunkowania realizacji

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

planowanego przesięwzięcia. Przywołane przez Stowarzyszenie opracowanie (praca naukowa prof. H. L. i A. M.), nie zostało napisane na potrzeby prowadzonego postępowania, zatem nie uwzględnia parametrów planowanego przedsięwzięcia. Nie można więc na jego podstawie oceniać wpływu konkretnego przedsięwzięcia na przepływ powietrza, zwłaszcza w sytuacji, gdy ów wpływ był przedmiotem specjalnie na potrzeby konkretnego postępowania prowadzonych analiz. Dalej wskazano, że w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej organ nie jest związany zapisami Studium. Uwzględnia jedynie zapisy planu miejscowego, o ile ten obowiązuje. Ostatecznie wskazano, że zgromadzony w aktach materiał dowodowy, w tym Raport, nie potwierdzają stanowiska Stowarzyszenia, jakoby planowane przedsięwzięcie znacząco negatywnie wpływało na obszar Natura 2000.

W skardze na powyższą decyzję Stowarzyszenie "S." wniosło o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, zarzucając im naruszenie prawa, w szczególności dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. Urz. UE wyd. spec. 15/t.1 s.98 ze zm.), dalej zwana "dyrektywą 79/409/EWG" oraz art. 6 (3) dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE wyd. spec. 15/t.2 s.102 ze zm.) dalej zwana "dyrektywą 92/43/EWG".

W uzasadnieniu skargi wskazano, że działka na której planowane jest przedsięwzięcie graniczy z obszarem Natura 2000 "D." PLB [...], a nie jak napisano w piśmie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków leży poza granicami obszaru Natura 2000.

Wskazano, że decyzję środowiskową wydano z pominięciem jednej procedury środowiskowej - przeprowadzono wyłącznie procedurę w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z ustawy o ocenach a zaniechano tej związanej z dyrektywą habitatową (potoczna nazwa dyrektywy 92/43/EWG). Zauważono, że obie procedury przeprowadzane są na podstawie tego samego materiału dowodowego, ale podlegają różnym ocenom w kontekście dopuszczalności realizacji przedsięwzięcia. Procedurę z ustawy o ocenach przeprowadza się metodą wielokryterialnego porównywania wariantów w celu wybrania najlepszej lokalizacji i realizacji przedsięwzięcia z uwzględnieniem

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

uwarunkowań środowiskowych, a także społecznych i ekonomicznych. Natomiast procedura z dyrektywy 92/43/EWG nie podlega na wyborze najlepszego wariantu tylko jest procedurą orzekania o dopuszczalności inwestycji - przedsięwzięcie będzie takie, gdy nie wywiera istotnego negatywnego wpływu na obszar Natura 2000 lub gdy wpływ taki wywiera ale przy braku rozwiązań alternatywnych istnieje konieczność realizacji np. z uwagi na nadrzędny interes społeczny; w sytuacji realizacji inwestycji powodującej negatywny wpływ konieczne jest przeprowadzenie kompensacji przyrodniczej.

Dalej wskazano, że w Raporcie i inwentaryzacji awifauny nie wyklucza się negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000. Szczególnie ważnym (w ocenie Stowarzyszenia) dokumentem, który powinien służyć do przeprowadzenia oceny habitatowej jest inwentaryzacja awifauny. Cytując fragmenty inwentaryzacji zarzucono wywodom autora niespójność wręcz niewiarygodność. Zauważono, że wybudowanie na granicy obszaru wysokiego obiektu dla którego w ocenie autora Raportu "problematyczne jest ustalenie potencjalnego wpływu na migrujące ptaki", wiązać się będzie ze szkodami o charakterze nieodwracalnym. Realizacja inwestycji spowoduje śmierć ptaków, zaś późniejsze badania porealizacyjne, do których zobowiązał inwestora Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie będą miały znaczenia.

Zarzucono, że zakwestionowanie dowodu w postaci pracy naukowej prof. H. L. i A. M. "Współczesne problemy klimatu W." naruszyło prawo do rzetelnego rozpatrzenia odwołania. Zauważono, że wskazana praca naukowa dotyczy generalnie problemów związanych z warunkami aerosanitarnymi W. Opracowanie to, sporządzone w 2003 r., jest diagnozą warunków klimatycznych W. i przedstawia charakterystykę jakościową i ilościową systemów przewietrzania W. oraz sytuację meteorologiczne zagrażające życiu i zdrowiu mieszkańców. Na podstawie wyników badań określa sposób postępowania w zakresie decyzji planistycznych w kontekście ich wpływu na środowisko w tym na klimat, w celu utrzymania materialnych podstaw egzystencji człowieka. W opracowaniu znajdują się stwierdzenia dotyczące doliny W.: podstawowy system zewnętrzny przewietrzania miasta – D., główny kanał przewietrzający W. z kierunków S i SSE. Na str. 37 opracowania stwierdzono, że jeżeli mieszkańcy W. mają żyć zdrowo, bezpiecznie

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

i wygodnie, to kanały nawietrzające miasto w obu tych systemach (lokalnym i zewnętrznym) muszą zostać niezabudowane, mimo nawet najambitniejszych planów urbanistycznych.

Na koniec Skarżące Stowarzyszenie stwierdziło, że postanowienia Studium dotyczące terenów zieleni miejskiej, do których zalicza się teren zainwestowania, muszą być przestrzegane. W obowiązującym Studium dla terenów zieleni urządzonej ZP-1 ustalono ochronę i utrzymanie funkcji oraz zakaz zmniejszania powierzchni terenu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Pismem z dnia 15 grudnia 2011 r. zgłosił udział w postępowaniu T. M. wskazując, że ostateczna decyzja środowiskowa Prezydent W. z dnia [...] marca 2011 r., decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. została przeniesiona na jego rzecz.

Na rozprawie z dnia 4 stycznia 2012 r. Sąd dopuścił do udziału w postępowaniu T. M. - zwanego dalej "inwestorem", który wniósł o oddalenie skargi, wskazując (w piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2011 r.), że:

- w ramach postępowania przed organem pierwszej instancji została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym uzyskano wszelkie konieczne opinie i uzgodnienia; dlatego też zarzut naruszenia art. 6 (3) dyrektywy 92/43/EWG jest nietrafny;

Stowarzyszenie w zasadzie kwestionuje prawidłowość wniosków, jakie wyciągnęły organy z treści Raportu co do oddziaływania na obszar Natura 2000, jednakże podawane argumenty są niezasadne i nie znajdują uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym;

Stowarzyszenie nie przedstawiło żadnego dowodu kwestionującego wiarygodność Raportu, dowodem takim nie może być opracowanie prof. H. L. i A. M. gdyż jest to dokument o charakterze ogólnym;

na potrzeby przedmiotowej inwestycji wykonano inwentaryzację awifauny; obszar objęty inwestycją nie jest parkiem miejskim, znajduje się poza [...] Obszarem Chronionego Krajobrazu oraz położony jest poza obszarem Natura 2000 "D." PLB [...], jednakże ze względu na bliskie sąsiedztwo tego obszaru, inwentaryzacją objęto również obszar doliny W. na odcinku 150 m

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

w górę i w dół rzeki od terenu planowanej inwestycji (obszar inwenta ryzowany sięgał 250 m w głąb koryta rzeki);

* z Raportu wynika, że w najbliższym sąsiedztwie działek na których realizowana będzie inwestycja oraz na obszarze Natura 2000 PLB [...] bezpośrednio sąsiadującym z planowaną inwestycją, nie występują siedliska dogodne dla osiedlania się i przystępowania do lęgów gatunków ptaków, dla których ochrony utworzono obszar Natura 2000 PLB [...];

* wieloletnie obserwacje autora inwentaryzacji nie wskazują by obszar pod inwestycję był miejscem znacznej koncentracji ptaków wędrownych czy zimujących; procent ptaków zagrożonych rozbiciem o przyszłą budowlę, wykorzystujących dolinę W. podczas wędrówek, jest niższy niż 0,2 %;

* Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgadniający warunki realizacji inwestycji nałożył obowiązek zastosowania odpowiednich rozwiązań oraz sporządzenia analizy porealizacyjnej;

* wskazano, że organ odmawia wydania decyzji środowiskowej (na podstawie art. 81 ust. 2 ustawy o ocenach) nie w sytuacji, gdy przedsięwzięcie oddziałuje na środowisko lecz wtedy, gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, o ile zachodzą przesłanki z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 tj. ze zm.) dalej jako "up";

* dla inwestycji przeprowadzono analizę aerodynamiczną z której wynika, że straty energii generowane przez planowany obiekt o wysokości 200 m wyniosą w skali makro 1,77 %, co oznacza, iż tylko w takim stopniu pogorszą się warunki wiatrowe w bliskich i dalekich regionach W.;

* w skali mikro warunki wiatrowe się poprawią - na dowód czego przedstawiono symulację komputerową sporządzoną z wykorzystaniem normy wiatrowej PN-EN 1991-1-4:2008 z załącznikiem krajowym NA, w oparciu o posiadaną wiedzę eksperta, z uwzględnieniem warunków lokalnych;

* zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy o ocenach decyzję środowiskową wydaje się po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami miejscowego planu, jeżeli plan taki został uchwalony, zatem studium nie może stanowić podstawy odmowy dopuszczenia inwestycji.

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

Ponadto na rozprawie Stowarzyszenie oświadczyło, że dysponuje znacznie dokładniejszymi danymi dotyczącymi śmiertelności ptaków gdy chodzi o obiekt mniej niebezpieczny (P.), są to badania znacznie dokładniejsze niż wykorzystane w Raporcie. Pełnomocnik uczestnika postępowania zwrócił uwagę, iż wtoku postępowania Stowarzyszenie nie kwestionowało postanowień Raportu.

Po zamknięciu rozprawy wpłynęły dwa załączniki do protokołu rozprawy, pierwszy złożony przez Skarżące Stowarzyszenie oraz drugi złożony przez uczestnika postępowania T. M.

Stowarzyszenie przywołało wyroki sądów administracyjnych (o sygn. akt IV SA/Wa 4276/01, II OSK 1116/05).

Natomiast uczestnik postępowania wywodził, że Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zawartości Raportu, lecz może go oceniać tylko pod kątem poprawności formalnej. Ponadto Sąd nie może szukać powiązań w zakresie materiałów naukowych dotyczących np. innej inwestycji nawet na tym samym obszarze (w tej sprawie sporządzono uprzednio Raport dla podobnej, lecz nie takiej samej inwestycji). Wskazano na wagę dokonanej w niniejszej sprawie analizy i oceny Raportu przez wyspecjalizowany organ, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (postanowienie uzgadniające z dnia [...] października 2010 r.). Zauważono, że organy administracji zapewniły realizację zasady przezorności w szczególności poprzez nałożenie obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej. Wskazano, na bezpodstawność obaw Strony Skarżącej z uwagi na skutek wynikający z art. 93 ust. 4 ustawy o ocenach. Na koniec wskazano, że M. F. (autor inwentaryzacji) jest osobą kompetentną, posiada stopień doktora, i pracuje jako adiunkt w Instytucie Biologii Uniwersytetu P. w S. Jest ponadto autorem wielu opracowań i monografii z zakresu ochrony środowiska, w tym obejmujących również problematykę ochrony środowiska obszarów Natura 2000.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, swobody, co do jego oceny, oraz uzasadnienia orzeczenia (art. 7, 77 §. 1 art. 80 i 107 § 3 K.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

W toku postępowania uczestniczące na prawach strony Stowarzyszenie "S." wskazywało, jako istotne dwie kwestie, które mają w jego ocenie istotne znaczenie z punktu widzenia oceny oddiząłwyania planowanego przedsięwzięcia:

- lokalizacja obiektu w jednym z klinów napowietrzających W., co zdaniem Stowarzyszenia będzie miało wpływ na pogorszenie warunków

środowiska w mieście,

- potencjalne oddziaływanie na obszar Natura 2000 "D."

należący do specjalnych obszarów ochrony ptaków.

Wnikliwe rozważenie tych kwestii, jako podnoszonych w toku postępowania, było obowiązkiem organu orzekającego, co do meritum w sprawie (tu organu odwoławczego). Celem bowiem postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko jest ocena wpływu przedsięwzięcia na środowisko jak również możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy o ocenach), natomiast konkretne warunki służące realizacji tego celu (sposób zapobiegania i zmniejszania) są określane w decyzji środowiskowej w związku z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 lit b oraz ust. 2 ustawy o ocenach. Jednym z istotnych materiałów dowodowych na podstawie, których wydaje się orzeczenia jest Raport (art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o ocenach). Dokument ten podlega jednak analizie tak jak każdy dowód w spawie, zgodnie z zasada swobodnej oceny dowodów, a więc mając na uwadze zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego.

Wskazane wyżej domniemane zagrożenia wiążą się w istocie ze znacznym gabarytem planowanego budynku (54 kondygnacje). Przedmiotowe przedsięwzięcie podlega wprawdzie procedurze ocen oddziaływania na środowisko z uwagi na to, iż jego częścią są instalacje do naziemnego magazynowania kopalnych surowców energetycznych o pojemności przekraczającej 3 m3 oraz garaże dla nie mniej niż 300 samochodów. Mając na uwadze, iż wspomniane obiekty są realizowane właśnie, jako integralna część składową większego obiektu - budynku biurowo-hotelowo-apartamentowego, trafnie dokonując oceny oddziaływania na środowisko podjęto próbę całościowej analizy wpływu inwestycji a więc zarówno elementów z uwagi, na które zamierzenie podlega procedurze ocen jak i nierozłącznie z nimi związanych (oddziaływanie skumulowane), czemu dał wyraz sam wnioskodawca w samym tytule Raportu.

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do formułowanych zarzutów, dotyczących kwestii nawietrzenia Miasta w wyniku realizacji obiektu o tak znacznej kubaturze (a więc również znacznej powierzchni ścian stanowiącej przeszkodę dla swobodnego przepływu powietrza, w korytarzu W.) należy wskazać, iż w Raporcie podjęto próbę analizy tego problemu - patrz pkt 5. "Opis oddziaływania przedsięwzięcia na swobodny przepływ powietrza (analiza aerodynamiczna)". Powołując się na przeprowadzone analizy skonkludowano, iż wpływ tego budynku na pogorszenie warunków wiatrowych w rejonie korytarza powietrznego wzdłuż W. i w dalszych rejonach W. w skali makro będzie bardzo mały i w efekcie nie pogorszy przewietrzalności i komfortu mieszkańców. Z kolei w skali makro, w granicach cienia aerodynamicznego, nastąpi poprawa warunków wiatrowych, które wpłyną na polepszenie przewietrzalności i komfortu mieszkańców okolicznych obszarów (ostania teza w Raporcie została wyróżniona - str. 38 i 39). Należy jednak odnotować, iż konkluzja, co do bardzo małego wpływu obiektu na pogorszenie warunków wiatrowych w skali makro nie została w zasadzie uzasadniona. Na podstawie symulacji oceniono, iż średnioroczne straty energii generowane przez obiekt o planowanej wysokości 200 m. wyniosą 1,77 % (str. 36). Brak jednocześnie w Raporcie informacji, jaki jest ogólnie stan jakości środowiska, gdy chodzi o czystość powietrza chociażby z punktu widzenia dotrzymywania normatywnie określonych standardów jakości na terenie aglomeracji [...] oraz jakiejkolwiek próby oszacowania jak zakładany, oznaczalny wpływ obiektu (blisko 2%) będzie skutkował, gdy chodzi o dotrzymywanie wymaganych norm środowiskowych w stolicy. Kwestia ta ma istotne z znaczenie z punktu widzenia przedmiotu procedury ocen, skoro prawodawca wskazuje, iż powinna być analizowana w raporcie (art. 66 ust. 1 pkt 7 lit a in fine, i pkt 8 lit a ustawy o ocenach). Dopiero tego rodzaju ocena może stanowić podstawę do formowania określonych konkluzji, co do znacznego bądź niewielkiego wpływu przedsięwzięcia.

Brak stosowej analizy, pozwalającej na sformułowanie zawartej w Raporcie konkluzji, powinien zostać dostrzeżony prze organ odwoławczy wobec podnoszonych w toku postępowania zarzutów, jakoby z innych opracowań wynikały przeciwne wnioski - patrz przywoływana w odwołaniu opracowanie prof. H. L. i A. M. Trafnie wskazano w skardze, iż istotnym argumentem przemawiającym przeciwko uznaniu go za dowód istotny w sprawie, nie może być wyłącznie okoliczność, iż nie

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

zostało sprowadzone na potrzeby określonego postępowania. Organ jest obowiązany do oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadami wiedzy, przy czym brak jest w procedurze ocen oddziaływania na środowisko zasady formalizmu dowodowego (np. większa moc dowodowa Raportu czy obowiązek domniemania prawidłowości zawartych w nim końcowych konkluzji, na wzór zasad dotyczących dokumentów urzędowych - art. 76 K.p.a.).

Należy zauważyć, iż materiał, którym dysponował organ orzekając w sprawie i formułując na jego podstawie wnioski, poza wskazanymi wątpliwościami, co do wskazania podstaw konkluzji, nie pozwalał na ocenę, czy osoby je sporządzające dysponowały stosowną wiedzą w danej dziedzinie. Wynika z niego, iż sporządzony został przez podmiot gospodarczy zajmujący się prowadzeniem działalności w danej dziedzinie (konkluzje można wywieść z jego nazwy). Brak jednak bardziej szczegółowych informacji o części jego autorów, co do ich kwalifikacji, kierunku wykształcenia, stopni, tytułów zawodowych lub naukowych. Z treści Raportu wynika, iż sporządził go zespół w składzie A. M., A. J., R. O., R. J., M. F. W przypadku R. J. wskazano, iż ma on stopień dr inż., a w przypadku A. M. oraz R. O. wskazano, iż byli oni biegłymi z listy Wojewody [...], przy czym nie wskazano, w jakim zakresie dysponowali uprawnieniami, a mogły być one nadawane w zakresie postępowania wodnoprawnego, ochrony przyrody, sporządzanie ocen oddziaływania na środowisko (patrz pkt 10 wniosku o nadanie uprawnień - zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lutego 2000 roku w sprawie biegłych z listy wojewody (Dz.U. Nr 15, poz. 199).

Wskazane okoliczności tj. brak szerszych danych o autorach Raportu nie dyskwalifikują tego dokumentu (a contrario art. 66 ust. 1 pkt 19 ustawy o ocenach nie jest to obligatoryjnie wymagane), jednak w ramach zasady swobodnej oceny dowodów nie pozwalają mu przypisywać z założenia wagi większej niż twierdzenia formułowane przez strony postępowania. Szczególnego waloru nie ma sporządzona na zlecenie wnioskodawcy dokumentacja, nawet, gdy stanowi osobne edytorsko opracowanie, wykonane przez wyspecjalizowany podmiot gospodarczy. Nadal w istocie jest to wyłącznie twierdzenia strony postępowania potwierdzane przez osoby o konkretnych kwalifikacjach - autorów opracowania sporządzonego w ramach działalności komercyjnej określonej firmy. W takiej sytuacji rolą organu administracji

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

było dokonanie oceny materiału dowodowego w pierwszym rzędzie z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 K.p.a.),a następnie wskazanie, jakimi kryteriami kierowano się dając wiarę jednym dowodom a uznając za niewiarygodne przeciwne (zasada uzasadnienia decyzji i przekonywania stron - art. 107 § 3 w zw. z art. 140 oraz art. 11 K.p.a.).

Powyższemu wymaganiu nie uczyniono zadość kwitując formułowane przez uczestnika postępowania uwagi stwierdzeniami o braku przydatności innych powoływanych opracowań. Organ administracji winien był wskazać albo zakres tego odrębnego opracowania, wyjaśniając, dlaczego np. ogólnikowy charakter konkretnych konkluzji wyłącza ich przydatności w ramach danego postępowania bądź, iż materiał ocen istotnych w sprawie nie zawiera, lub o ile doszedłby do wniosku, iż konstatacje w obu dokumentach są różne, wyjaśnić, jakimi przesłankami kierował się dając wiarę twierdzeniom jednych osób a kwestionując inne (zasada uzasadniania - 107 § 3 K.p.a. oraz przekonywania art. 11 K.p.a.).

Nie można także uznać za należycie wyjaśnioną kwestii oddziaływania przedsięwzięcia w kontekście jego skutków dla migracji ptaków objętych ochrona w ramach obszarów sieci Natura 2000 (pkt 6 Raportu). Obszar Natura 2000 "D." stanowi obszar specjalnej ochrony ptaków, ustanowiony z uwagi na potrzebę ochrony pewnych gniazdujących na jego terenie gatunków. Skoro wobec cech przedsięwzięcia (lokalizacja w sąsiedztwie, znaczna powierzchnia ścian oraz efekt odbicie na szklanych taflach) uznano go, jako potencjalnie groźny z punktu widzenia wędrówek ptaków, konieczne było szczegółowe przeanalizowanie jego oddziaływania dla wyjaśnienia, czy nie dojdzie do naruszania zakazów wynikających z art. 33 up. co byłoby dopuszczalne jedynie przy spełnieniu warunków wskazanych w art. 34 tej ustawy. Obowiązek poddania analizie tych kwestii wynika z art. 66 ust. 1 pkt 7 lit a, pkt 8 lit a w zw. z ust. 2 ustawy o ocenach. W Raporcie odzwierciadlono metodykę prowadzenia oceny - obserwacje, wskazując na pewne niedostatki, co do danych możliwych do wykorzystania w ramach szacunków (str. 40) - co postaje w zgodzie z art. 66 ust. 1 pkt 17 ustawy o ocenach. Jednak w sformułowanej konkluzji wyrażono wyłącznie pogląd, co do zagrożeń związanych z istnieniem budynku w okresie jesiennych migracji (str. 41 Raportu). Wskazano, iż potencjalne zagrożenia zabiciem ptaków szacować należy na 0,2% ptaków. Jednocześnie

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

z treści tego dokumentu nie wynika z powołaniem na własną wiedze ekspercką czy stosowne źródła, iż to właśnie okres jesiennych wędrówek ma wyłącznie istotne znaczenie z punktu widzenia oceny zagrożenia. W tym świetle należy wskazać, iż zasadniczo w treści Raportu nie ma podstaw dla sformułowania konkluzji o braku znaczącego oddziaływania obiektu z punktu widzenia celów ochrony obszaru Natura 2000 (wymóg z art. 66 ust. 2 ustawy o ocenach), w kontekście zagrożeń związanych z przemieszczaniem ptaków.

Natomiast nie mogły odnieść zamierzonych skutków zarzuty skarżącego Stowarzyszenia jakoby treść Raportu, we wskazanym zakresie mogła rodzić wątpliwości z uwagi na brak stosownych kwalifikacji jego autora. Zarzuty w tym zakresie zostały sformułowane dopiero na etapie wniesienia skargi, stąd obowiązku bardziej szczegółowego wyjaśniania tej kwestii nie miał organ administracji (wskazanym brak obowiązku ex legę opisywania kwalifikacji autorów Raportu). Przed Sądem nie wykazano także jednoznacznie, aby określona osoba – M. F. (wg twierdzeń stron mająca stopień dr) - nie dysponowała wiedzą czy doświadczeniem w danym zakresie, a jedynie domysły Strony skarżącej są niewystarczające. Z drugiej strony wyłącznie fakt zatrudnienia określonej osoby w Instytucie Biologii Uniwersytetu P. w S. (patrz pismo inwestora - załącznik do protokołu) nie przesądza, iż ma ona kwalifikacje w zakresie szczególnej problematyki - prowadzenia metodycznej obserwacji i szacunków ptaków. Nie można oczywiście także wykluczyć, iż wobec przebiegu kariery zawodowej czy faktycznie wykowanych czynności, np. zdobytej praktyki dana osoba dysponuje stosownymi kwalifikacjami. Wobec podniesionych zastrzeżeń kwestie te wyjaśni organ administracji ponownie rozpoznając sprawę.

Nie mogą zmienić oceny Sądu, iż wskazane wyżej kwestie nie zostały wystarczająco wyjaśnione argumenty podnoszone przez Inwestora, z następujących względów:

- trafnie wskazano, iż ustalenia Raportu w kwestiach merytorycznych można podważyć w zasadzie jedynie przez przedłożenie kontrdowodu w postaci wykazania innym dokumentem, sporządzonym przez osobę dysponującą stosowna wiedzą, iż określone analizy są wadliwe; ograniczenie to jednak odnosi się wyłącznie do treści o charakterze stricte specjalistycznym nie zaś, jak w rozpoznawanej sprawie, sytuacji, gdy określona istotna problematyka nie

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

została przeanalizowana (wpływ oznaczalnego zmniejszenia nawietrzenia jednym z głównych klinów na stan jakości powietrza w Mieście) lub nie wykazano podstaw do sformułowania określonej konkluzji (brak znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000, wobec wyłącznego wniosku w Raporcie o braku dużego zagrożenia w okresie jesiennych migracji),

- stosowna analiza treści dokumentu wskazanego przez Inwestora w piśmie przedłożonym, jako załącznik do protokołu (tj. opracowania pn. "Współczesne problemy klimatu W.") musi być dokona przez organ orzekający w sprawie, co powinno znaleźć adekwatne odzwierciedlenie w treści uzasadnienia orzeczenia; skoro (jak wskazano wcześniej) nie uczyniono temu zadość przedwczesne byłoby formułowanie obecnie ocen w tym zakresie przez Sąd (zasada rozpoznania sprawy w dwu instancjach administracyjnych poprzedzająca sądową kontrolę legalności orzeczenia); w tym świetle wywody Inwestora w kontekście treści wskazanego dokumentu i jego znaczenia są przedwczesne (patrz zał. do protokołu złożony przez inwestora k. 59-63),

- bez znaczenia jest kwestia zobowiązania inwestora do sporządzenia oceny porealizacyjnej w kontekście potrzeby wnikliwego rozważenia przewidywanego wpływu przedsięwzięcia przed jego realizacją (zgodnie ze stanem aktualnej wiedzy), pierwszeństwo bowiem w świetle zasady przezorności należy przyznać zapobieganiu przed usuwaniem ewentualnych skutków wadliwych rozstrzygnięć,

- sam fakt uzgodnienia na etapie procedur ocen oddziaływania na środowisko przez organy wyspecjalizowane nie przesądza, iż realizacja przedsięwzięcia jest dopuszczalna, prawidłowość rozstrzygnięć w przedmiocie uzgodnienia nie podlega aktualnie kontroli w trybie instancyjnym ani w ramach sądowej kontroli legalności orzeczeń administracyjnych.

Nie zasadne są z kolei zarzuty skargi, gdzie wywodzi się, iż orzekający w przedmiocie decyzji środowiskowej organ administracji był związany warunkami Studium. Ustalenia te stanowią wyłącznie wiążące wytyczne w ramach procedury sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego, a ograniczenia z niego wynikające nie mogą być podstawą dla kształtowania praw stron w ramach rozstrzygnięć indywidualnych. Brak jest analogii do stanów faktycznych przywołanych

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

w orzeczeniach których sygnatury zamieszczono w piśmie Skarżącego (k. 54-55 pismo po rozprawie). We wskazanych sprawach, w ramach wcześniejszych reguł, na etapie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dokonywano oceny zgodności zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji, o ile dokument ten przewidywał ograniczenia w zagospodarowaniu związane z funkcjonowaniem klinów napowietrzających musiało być to uwzględnione na etapie wydania konkretnego rodzaju rozstrzygnięcia indywidualnego.

Jednocześnie należy jednak odnotować, iż oceny i analizy sporządzone przez osoby o określonych kwalifikacjach na etapie przyjmowania Studium mogą być, jak każdy dowód w sprawie (art. 75 § 1 zd. 1 in fine K.p.a.), podstawą dla formułowania konkluzji, co do kwestii istotnych także w prawie indywidualnej o ile było to przedmiotem analizy i nie nastąpiła jej dezaktualizacja, z uwagi istotne zmiany stanu faktycznego.

Nie są trafne także pozostałe zarzuty:

- merytoryczne uwagi, co do wykonanych szacunków, gdy chodzi o śmiertelność ptaków, na obecnym etapie są nazbyt ogólnikowe, aby mogły stanowić przesłankę podważenia ustaleń zawartych w Raporcie; o ile Strona dysponowałaby wynikami badań, na podstawie których wykonane dotąd obliczenia mogłyby zostać uznane za nieprawidłowe, winna je przedłożyć w toku postępowania administracyjnego, a rolą organu administracji będzie ich ocena z punktu widzenia znaczenia w sprawie,

- gdy chodzi o naruszenie przepisów dyrektyw, zarzuty co do zasady nie mogły być uznane za trafne z uwagi na fakt, iż regulacje tych aktów, jako wymagające implementacji do porządku prawnego stanowionego na poziomie państwa członkowskiego, nie są bezpośrednio podstawą orzekania przez organy administracji, a więc nie mogą zostać naruszone; jedynie zasadą wynikającą z regulacji traktatowych jest stosowanie właściwej wykładani prawa stanowionego na szczeblu państwa członkowskiego, tak, aby zapewnić skuteczność dyrektyw,

- o ile, w ramach procedury ocen oddziaływania na środowisko prowadzonej z uwagi na rodzaj przedsięwzięcia, zostanie uwzględniona, co do meritum także kwestia oceny wpływu przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 (patrz

Sygn. akt IV SA/Wa 1631/11

tak zakres raportu art. 66 ust. 2 ustawy o ocenach), w polskim systemie prawnym nie jest wymagane przeprowadzanie dwu odrębnych procedur ocen.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Orzekając w punkcie 3 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ppsa w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 1 ppsa zasądzono na rzecz Stowarzyszenie koszty postępowania sądowego, na które składa się wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł.

Orzekając ponownie w sprawie organ administracji uwzględni ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania (w tym potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego), zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.