Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1581/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 194ust 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1987
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędzia WSA Alina Balicka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego P. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją nr [...], z [...] sierpnia 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana P. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...] P. K., z siedzibą pod adresem: ul. [...], [...] [...], od decyzji [...] z [...] marca 2016 r. znak: [...], wymierzającej karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadaną decyzją [...] z [...] września 2015 r., znak: [...] na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania i zbierania odpadów stwierdzonego podczas kontroli przedsiębiorcy zakończonej w dniu [...] stycznia 2016 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach wymierzyć Panu P. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: [...] P. K., z siedzibą pod adresem: ul. [...], [...] [...], administracyjną karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, za zbieranie odpadów bez zezwolenia.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

[...] decyzją z [...] marca 2016 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4, art. 194 ust. 3 ustawy z dnia [...] grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1987 ze zm.), dalej "ustawy o odpadach" wymierzył P. K., administracyjną karę pieniężną w wysokości: 5 000 zł, za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadaną decyzją [...] z 30 września 2015 r., znak: [...] na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania i zbierania odpadów stwierdzonego podczas kontroli przedsiębiorcy zakończonej w dniu [...] stycznia 2016 r.

Od powyższej decyzji odwołała się Strona, wnosząc o obniżenie wysokości wymierzonej kary na najniższy wymiar kary, tj. 1000 zł, uzasadniając powyższe podjęciem natychmiastowych działań mających na celu usunięcie stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości, o czym organ I instancji został poinformowany niezwłocznie. Ponadto Strona podniosła, że jej sytuacja finansowa nie pozwala na zapłacenie tak wysokiej kary.

[...] w toku postępowania odwoławczego ustalił, ze w dniach od [...] grudnia 2015 r. do [...] stycznia 2016 r. [...], przeprowadził kontrolę działalności gospodarczej pod nazwą: [...] P. K. W trakcie kontroli dokonano następujących ustaleń:

1. głównym przedmiotem działalności prowadzonej przez kontrolującego jest demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji;

2. kontrolowany posiada uregulowany stan formalno-prawny, tj. decyzję [...] z [...] września 2015 r., znak: [...] na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania i zbierania odpadów na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...];

3. zgodnie z ww. decyzją [...] z [...] września 2015 r. działalność może być prowadzona wyłącznie na terenie stacji demontażu pojazdów, tj. na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...];

4. kontrolowany bez wymaganego zezwolenia zbierał odpady o kodzie [...], a także inne odpady pochodzące z demontażu pojazdów, przy ul. [..] w [...], gm. [...].

Ustalenia z kontroli udokumentowano protokołem nr [...], sygn. [...], który Strona podpisała, nie wnosząc żadnych uwag ani zastrzeżeń.

W związku ze stwierdzonymi naruszeniami [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadaną decyzją [...] z [...] września 2015 r.

[...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że ustawa z dnia [...] kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017, poz. 935) wprowadziła zmiany w dotychczas obowiązującym k.p.a. Na mocy art. 16 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym "do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a - 96n ustawy zmienianej w art 1", Główny Inspektor Ochrony Środowiska zobligowany był do rozpatrzenia odwołania strony w trybie przepisów dotychczasowych ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

Ponadto ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 1592), wprowadziła zmiany w dotychczas obowiązującej ustawie o odpadach, zmieniając brzmienie art. 194, tj. przepisu materialnego, na podstawie którego wymierzane były dotychczas administracyjne kary pieniężne w przypadku stwierdzenia naruszeń dotyczących gospodarki odpadami, poprzez dodanie ust. 4: "administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41. Kara wynosi nie mniej niż 10 000 zł i nie może przekroczyć 1000 000 zł",

oraz ust. 6: "wysokość kary, o której mowa w ust. 4, oblicza się, uwzględniając ilość i właściwości odpadów, w sposób określony w załączniku nr 6 do ustawy". Jednocześnie ustawodawca zmienił brzmienie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach, wprowadzając w miejsce administracyjnej kary pieniężnej za zbieranie i przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia nowy rodzaj czynu zagrożonego administracyjną karą pieniężną. Reasumując, podstawa wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez zezwolenia w wyniku przedmiotowej nowelizacji została przeniesiona w ustawie o odpadach z art. 194 ust. 1 pkt 4 do art. 194 ust. 4.

Jak wynika z ustawy o odpadach przed nowelizacją administracyjna kara pieniężna była określana zgodnie z art. 194 ust. 3 ustawy o odpadach w wysokości nie mniej niż 1000 zł i nie mogła przekroczyć 1 000 000 zł. Karę tę wymierzało się także uwzględniając czynniki określone w art. 199 ustawy o odpadach. Analizując wprowadzone zmiany niewątpliwie zauważyć można, iż w wyniku nowelizacji wysokość administracyjnej kary pieniężnej za zbieranie i przetwarzanie odpadów bez zezwolenia na zbieranie uległa zaostrzeniu, gdyż najniższa kara, która mogłaby być wymierzona za to naruszenie przed nowelizacją to 1000 zł, a obecnie zgodnie z art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach jest to 10 000 zł.

Zatem dotychczas obowiązujący art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach w

stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy jest względniejszy dla odwołującego. Z tego powodu organ odwoławczy uznał, że w takiej sytuacji należy zastosować przepisy dotychczasowe, które stanowiły podstawę do wydawania decyzji przez organ I instancji.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca w nowelizacji dokonanej ustawą z dnia [...] lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, nie przewidział regulacji intertemporalnych w zakresie stosowania przepisu art. 194 w dotychczasowym brzmieniu. Choć więc w obowiązującej doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się zasadniczo, że milczenie ustawodawcy w tym względzie oznacza założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, to wskazać należy, iż nie jest to podejście jedyne, a w szczególności w zakresie administracyjnych kar pieniężnych. W nauce prawa administracyjnego jeszcze przed wprowadzeniem art. 189c k.p.a. postulowano bowiem niekiedy inkorporację zasad intertemporalnych znanych z prawa karnego w odniesieniu do sankcji administracyjnych. [...] powołując się na znaczny dotychczasowy dorobek sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego uznał, iż można postawić tezę, że art. 189c k.p.a. stanowi odbicie reguł już w odniesieniu do administracyjnych kar pieniężnych w dużej mierze utrwalonych. Stosowanie więc do przepisu w brzmieniu znowelizowanym zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa przy braku przepisu przejściowego, który expressis verbis zobowiązywałby do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji stosować stare prawo, nie jest oczywiste w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie za zastosowaniem zasady lex mitior retro agit, a więc sankcji względniejszej dla Strony może przemawiać także art. 139 k.p.a. [...] nie znalazł bowiem podstaw do odstąpienia od stosowania jednej z fundamentalnych zasad prawa procesowego, stanowiącej doniosłą gwarancję dla składającego odwołanie, że korzystając z możliwości złożenia odwołania, nie pogorszy swojej sytuacji prawnej. W aktualnym stanie faktycznym w ocenie organu II instancji nie doszło do wydania decyzji przez organ I instancji z rażącym naruszeniem prawa bądź rażącym naruszeniem interesu społecznego.

Biorąc zatem po uwagę fakt, że przepis, na podstawie którego organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję, jest z powyższych powodów względniejszy dla Strony,

organ odwoławczy rozpatrzył niniejszą sprawę w oparciu o przepisy art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] września 2018 r. w dacie wydania skarżonej decyzji.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że po rozpatrzeniu akt sprawy uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana nieprawidłowo, zatem należało ją uchylić w całości i orzec w zakresie przedmiotu wymierzenia kary, tj. za zbieranie odpadów o kodzie [...] bez zezwolenia. Strona zbierała odpady w miejscu, do którego nie posiadała uregulowanego stanu formalno-prawnego. Powyższe oznacza, że Strona prowadziła zbieranie odpadów bez zezwolenia, czego nie sposób uznać za naruszenie warunków posiadanej decyzji [...] z [...] września 2015 r. Należy bowiem wskazać, że administracyjna kara pieniężna przewidziana w art. 194 ust. 1 pkt4 ustawy o odpadach w zakresie naruszenia warunków decyzji dotyczy gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadaną decyzją, a zatem dotyczy odpadów, które zostały ujęte w przedmiotowej decyzji i którymi gospodarowano w granicach działki nr [...] przy ul. [...] w [...]. Natomiast w przypadku wykroczenia poza zakres przedmiotowy decyzji i gospodarowania odpadami poza wskazanym miejscem prowadzenia działalności w decyzji administracyjnej, w ocenie organu odwoławczego stanowi to gospodarowanie odpadami bez decyzji. Organ odwoławczy, nie mając wątpliwości co do materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji oraz przeprowadzonego przez niego postępowania, postanowił orzec, jak na wstępie decyzji.

Strona nie zakwestionowała ustaleń z kontroli wskazanych w podpisanym przez Stronę protokole kontroli Nr [...], sygn. akt. [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., w którym to udokumentowano zbieranie odpadów na innej działce niż wskazano w decyzji [...] z [...] września 2015 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że działalność prowadzona przez Stronę polegająca na gromadzeniu odpadów przed transportem oraz magazynowaniu odpadów (tymczasowe przetrzymywanie odpadów), odpowiada definicji zbierania odpadów zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach, co obligowało ją do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów, o którym mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach.

Strona uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie

wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania i zbierania odpadów wydane decyzją [...] z [...] września 2015 r., w którym zostały określone warunki gospodarowania odpadami. Niemniej jednak należy wyjaśnić, że ww. zezwolenie obejmowało teren zlokalizowany, na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]; a nie jak stwierdzono podczas kontroli, przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Zatem Strona prowadząc zbieranie odpadów na terenie przy ul. [...] w [...], gm. [...], uchybiła obowiązkom przewidzianym w art. 41 ustawy o odpadach, który stanowi o konieczności uzyskania zezwolenia w przypadku działalności polegającej na zbieraniu odpadów.

Wobec powyższego organ I instancji mimo prawidłowo zebranego materiału dowodowego oraz stwierdzonego w ww. protokole kontroli naruszenia niewłaściwie określił przedmiot naruszenia w zaskarżonej decyzji stwierdzając, że Strona dopuściła się do naruszenia warunków posiadanego zezwolenia.

Biorąc pod uwagę stan prawny w momencie orzekania, organ odwoławczy oparł decyzję administracyjną na treści art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach, zgodnie z którym administracyjna kara pieniężna musi mieścić się w granicach od 1000 zł do 1 000 000 zł. Między tymi granicami organ wymierzający karę może poruszać się swobodnie, ale z uwzględnieniem okoliczności, jakie ustawodawca w art. 199 ustawy o odpadach nakazuje mu uwzględnić, tj.:

1. rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko:

- prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia na terenie, który nie był przystosowany technicznie do zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów wytworzonych w procesie demontażu pojazdów,

2. okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności:

- naruszenie w postaci zbierania odpadów bez zezwolenia trwało od [...] 2015 r. i zgodnie z deklaracją Strony miało ustać z końcem [...] 2016 r.

- naruszenie zostało stwierdzone po raz pierwszy,

- Strona prowadziła profesjonalną działalność i powinna postępować w myśl obowiązujących przepisów (na podstawie posiadanej decyzji [...], określającej warunki prowadzenia stacji demontażu pojazdów, wydanej na konkretną lokalizację),

3. skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia:

- magazynowanie odpadów niebezpiecznych o kodzie [...] oraz odpadów z demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji na nieutwardzonym terenie,

- na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...] stwierdzono obecność olejów samochodowych, co potwierdzone zostało badaniami prób gleby (sprawozdanie nr [...])

Z powyższych względów w ocenie organu odwoławczego, kara w wysokości 5 000 zł jest uzasadniona okolicznościami spraw i nie jest wygórowana, biorąc pod uwagę określony ustawowo limit.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] z [...] sierpnia 2021 r. wniósł P. K. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. rażące naruszenie przepisów proceduralnych polegające na:

1. naruszeniu zasad ogólnych Kodeku postępowania administracyjnego, w tym: art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sposób ewidentnie podważający zaufanie uczestnika postępowania (Skarżącego) do władzy publicznej, z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zasady praworządności, wywołując po stronie Skarżącego stan niepewności tak co do sytuacji faktycznej, jak i prawnej przez:

a. wydanie orzeczenia po niemalże 5 latach od złożenia odwołania,

b. dopuszczenia się rażącej bezczynności, a zarazem, wobec nie podejmowania żadnych czynności w toku postępowania, także rażącej przewlekłości tego postępowania,

c. wydanie orzeczenia w odniesieniu do innego niż organ I instancji deliktu administracyjnego tj. w oparciu o inną niż ustalona przez organ I instancji w dacie wszczynania postępowania podstawę prawną i inną przesłankę stanowiąca podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej;

2. naruszenie art. 35 k.p.a. w zw. z art. 36 k.p.a. poprzez:

a. wydanie orzeczenia bez żadnej uzasadnionej okolicznościami sprawy przyczyny po niemalże 5 latach od złożenia odwołania,

b. nieinformowanie Skarżącego w toku 5-o letniego postępowania o przyczynie zwłoki w rozpatrzeniu sprawy, jak również nie kierowanie zawiadomień w trybie art. 36

k.p.a. informujących o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy i jego przyczynie,

c. nie przeprowadzenie w ciągu blisko 5 lat żadnych dodatkowych czynności, jak również nie zlecenie z urzędu przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego organowi I instancji w trybie art. 136 k.p.a., co świadczy o rażącej bezczynności organu i nieuzasadnionej żadnymi racjonalnymi okolicznościami przewlekłości postępowania w sprawie i wyczerpuje znamiona art. 37 § 1 k.p.a.;

3. naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ dowolnej i niezgodnej ze stanem faktycznym oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez:

- nie polegające na prawdzie i niezgodne ze stanem faktycznym sprawy zawarcie przez organ w konkluzji uzasadnienia zaskarżonej decyzji ustaleń, z których wynika, że cyt.: "na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...] stwierdzono obecność olejów samochodowych, co potwierdzone zostało badaniami prób gleby (sprawozdanie nr [...]). Z powyższych względów w ocenie organu odwoławczego, kara w wysokości 5.000 zł jest uzasadniona okolicznościami sprawy (vide: pkt. 3 uzasadnienia decyzji: skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia) - w sytuacji, gdy na nieruchomości tej nie były przeprowadzane - wbrew twierdzeniu organu - badania prób gleby i nie stwierdzono na niej obecności olejów, a ustalenia stanu faktycznego sprawy, które stanowiły podstawę stwierdzenia przez [...] wystąpienie deliktu administracyjnego, dotyczyły w istocie innej nieruchomości (dz. nr [...] przy ul. [...] w [...]), a w konsekwencji w/w ustalenia organu II instancji są sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i z jej stanem faktycznym (vide: Protokół [...], znak: [...] z kontroli przeprowadzonej w okresie od [...]. do [...] i ustalenia w nim zawarte),

4. naruszenie wskazanej w art. 15 k.p.a. zasady II-instancyjności postępowania administracyjnego i wyrażonego w art. 127 § 1 k.p.a. prawa strony do wniesienia odwołania od wydanej w I instancji decyzji do organu II instancji przez:

- wydanie orzeczenia w innej niż tocząca się przed organem I instancji sprawie (określonej podmiotowo, przedmiotowo i wydanej w oparciu o ustawowo wskazaną przesłankę, która stanowiła podstawę wydania orzeczenia pierwszoinstancyjnego) tj.

w oparciu o inny delikt administracyjny - inną, samodzielną przesłankę ustawową wskazaną w art. 194 ustawy z dnia 12 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 202, poz. 779), zwanej dalej "ustawą o odpadach", niż uczynił to [...] tj. w oparciu o art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach pomimo, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczyło przesłanki z art. 194 ust. 5 tejże ustawy (co wynika zarówno z treści osnowy rozstrzygnięcia, jak i uzasadnienia decyzji organu I instancji), a w konsekwencji nie rozpatrzenie przez organ II instancji odwołania od przedmiotowej w sprawie decyzji organu I instancji wydanej w oparciu o art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach i w odniesieniu do wskazanego w tym przepisie deliktu administracyjnego i przez to naruszenie prawa strony (tu Skarżącego) do dwukrotnego rozpatrzenia tej samej sprawy administracyjnej.

II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na:

1. błędnym zastosowaniu art. 194 ustawy o odpadach i wydaniu orzeczenia w odniesieniu do innego deliktu administracyjnego niż wskazany w decyzji, od której organ odwoławczy rozpatrywał odwołanie (por. decyzję organu I i II instancji), co skutkowało wydaniem decyzji w innej, niż wszczęta z urzędu przez [...] sprawie;

2. wydanie decyzji z naruszeniem art. 68 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021, poz. 1540), zwanej dalej "Ordynacją podatkową" w zw. z art. 202 ustawy o odpadach przez uchybienie 3-letniemu terminowi na doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie Skarżącego, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek do uiszczenia kary, co skutkuje przedawnieniem prawa do wydania decyzji nakładającej karę administracyjną w tej sprawie, w związku z wydaniem przez organ II instancji decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a zatem decyzji, którą organ ten, po niemalże 5 latach, uchylił w całości decyzję organu I instancji i jakkolwiek w to miejsce orzekł merytorycznie wydając "nową decyzję", jednakże w odniesieniu do innego deliktu administracyjnego niż ten, który był przedmiotem orzeczenia pierwszoinstancyjnego.

[...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 r. poz. 2167 ) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) dalej jako P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W ramach oceny, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 P.p.s.a.) Oznacza, to że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym orzeczeniem, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenie prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na jego treść.

Stosownie do art. 189c k.p.a., jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. Przepis ten reguluje zagadnienie intertemporalne, czyli przypadek kolizji ustawy obowiązującej w czasie wydawania decyzji z ustawą obowiązującą w czasie naruszenia prawa. Przepis ten nakazuje stosowanie ustawy nowej, czyli ustawy obowiązującej w czasie wydawania decyzji. Od tego nakazu przepis ten przewiduje wyjątek, a mianowicie stosowanie ustawy poprzednio obowiązującej, jeżeli jest ona względniejsza dla strony, tj. sprawcy naruszenia prawa.

Organ w zaskarżonej decyzji wykazał, że w dacie orzekania przez organ II instancji przepis art. 194 ustawy o odpadach został zmieniony ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1592), która weszła w życie w dniu 5 września 2018 r. Jednakże zmiana wprowadzona tą ustawą nie tylko nie zniosła obowiązku organów do wymierzania kar pieniężnych między innymi za zbieranie i przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, ale dodatkowo

zmieniła sposób obliczania wymiaru kar. Organ wykazał, że ustawa obowiązująca uprzednio przewidywała potencjalnie niższe konsekwencje finansowe dla strony, wobec czego organ odwoławczy, stosowanie do art. 189c k.p.a., zobligowany był do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy na podstawie dotychczasowych przepisów ustawy o odpadach, jako względniejszej dla strony.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że P. K, prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: [...] P. K., z siedzibą pod adresem: ul. [...] [...], [...] [...]. Działalność gospodarcza prowadzona jest w zakresie wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania i zbierania odpadów na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...]. W toku przeprowadzonej kontroli [...] P. K., ul. [...] [...], [...] [...] ustalono, że głównym przedmiotem działalności prowadzonej przez kontrolującego jest demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji. Kontrolowany posiada uregulowany stan formalno-prawny, tj. decyzję [...] z dnia [...] września 2015 r. Zgodnie z ww. decyzją [...] z dnia [...] września 2015 r. działalność może być prowadzona wyłącznie na terenie stacji demontażu pojazdów, tj. na terenie i działki nr [...] przy ul. [...] w [...]. W toku kontroli ustalono, że kontrolowany bez wymaganego zezwolenia zbierał odpady o kodzie [...], a także inne odpady pochodzące z demontażu pojazdów, przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Zatem zgodzić się należy z organem odwoławczym, że skarżący prowadząc zbieranie odpadów na terenie przy ul. [...] w [...], gm. [...], uchybił obowiązkom przewidzianym w art. 41 ustawy o odpadach, który stanowi o konieczności uzyskania zezwolenia w przypadku działalności polegającej na zbieraniu odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach.

Zgodnie z art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia lub gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, zezwoleniem na przetwarzanie odpadów lub zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 41.

Natomiast zgodnie z art. 199 ustawy o odpadach przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska uwzględnia rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wymienił przesłanki, którymi kierował się wymierzając skarżącemu karę w wysokości 5000 zł za zbieranie odpadów o kodzie [...] a także innych odpadów pochodzących z demontażu pojazdów, przy ul. [...] w [...], gm. [...] bez wymaganego zezwolenia. Jedna z przesłanek, na którą powołał się organ odwoławczy, uzasadniając skutki naruszenia i wielkość zagrożenia to stwierdzenie obecności olejów samochodowych na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...], co potwierdzone zostało badaniami prób gleby (sprawozdanie nr [...]).

Z protokołu kontroli Nr [...], sygn. akt. [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. wynika, że w toku prowadzonych czynności sprawdzających dokonano wizji posesji nr [...] przy ul. [...] w [...], gmina [...]. Pierwsze czynności sprawdzające zostały przeprowadzone z udziałem przedstawiciela Policji z [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. W toku czynności pobrano do analiz fizykochemicznych 2 próby gruntu zanieczyszczonego substancjami ropopochodnymi oraz wykonano dokumentację zdjęciową terenu posesji. Dalej z protokołu wynika, że w toku kontroli przekazano skarżącemu wyniki badań próbek gleby - sprawozdanie z badań nr [...]. W protokole stwierdzono również, że załącznik do protokołu w postaci sprawozdania z badań nr [...] stanowi integralną część protokołu. Mimo tego zapisu w protokole, w aktach administracyjnych brak załącznika do protokołu w postaci sprawozdania z badań nr [...], co powoduje brak możliwości sądowej kontroli treści sprawozdania w zakresie wyników fizykochemicznych pobranych próbek gruntu i z jakiego terenu faktycznie próbki były pobrane. Ma to o tyle znaczenie, że zaskarżona decyzja dotyczy sankcji w postaci administracyjnej kary pieniężnej za delikt administracyjny w postaci zbierania przez skarżącego odpadów o kodzie [...], a także innych odpadów pochodzących z demontażu pojazdów, przy ul. [...] w [...], gm. [...] bez wymaganego zezwolenia. Z zaskarżonej decyzji wynika, że jedną z przesłanek mających wpływ na wysokość wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej ma

okoliczność stwierdzenia obecności olejów samochodowych na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...]. W skardze skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji, że ustalenia organu II instancji są sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i z jej stanem faktycznym, gdyż na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] przy ul. [...] w [...] nie były przeprowadzane badania prób gleby i nie stwierdzono na niej obecności olejów. Z kolei [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko w tym względzie i nie wskazał, że jest to oczywista omyłka jak mogłoby się wydawać. Skoro organ nie sprostował tego jako oczywistej omyłki, to należy uznać, że zanieczyszczenie innej nieruchomości niż działka nr [...] przy ul. [...] w [...], gmina [...] nie powinno mieć wpływu na wysokość kary wymierzonej skarżącemu w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego, zasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ dowolnej i niezgodnej ze stanem faktycznym oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponownie prowadząc postępowanie odwoławcze organ ustali i udokumentuje z jakiej faktycznie działki zostały pobrane próbki gleby do badań fizykochemicznych w dniu [...] grudnia 2015 r. i jakie są wyniki tych badań.

Faktem jest w sprawie, że postępowanie odwoławcze trwało od [...] kwietnia 2016 r. (data wpływu odwołania do organu odwoławczego) do [...] sierpnia 2021 r. (data wydania decyzji), czyli ponad 5 lat. Niewątpliwie przekroczony został w sprawie miesięczny termin na załatwienie odwołania wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. Jednakże okoliczność tę skarżący mógł podnosić skutecznie w toku postępowania ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu w rozpatrzeniu odwołania. W przedmiotowej sprawie zarzut ten pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie organu.

Wbrew zarzutowi skargi, organy obu instancji rozpoznały sprawę w ramach tego samego przedmiotu, opisanego jako zbieranie odpadów o kodzie [...] a także innych odpadów pochodzących z demontażu pojazdów, przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Organ odwoławczy zakwalifikował jedynie ten delikt w ramach art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] września 2018 r. w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, jako zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41. Natomiast organ I instancji delikt ten zakwalifikował jako gospodarowanie odpadania niezgodnie z posiadanym zezwoleniem.

Sąd nie podziela również zarzutu skargi dotyczącego naruszenia zaskarżoną decyzją art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 202 ustawy o odpadach.

Stosownie do treści art. 202 ustawy o odpadach w sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Według art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W przedmiotowej sprawie okres 3 letni do doręczenia stronie decyzji wymierzającej jej karę należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym doszło do stwierdzenia przez organ naruszeń. Protokół kontroli, w którym dokonano ustaleń dotyczących nieprawidłowości w zakresie zbierania odpadów przez skarżącego został podpisany [...] stycznia 2016 r., tak więc decyzja wymierzająca karę administracyjną mogła zostać wydana i doręczona stronie do końca 2019 r. Decyzja organu I instancji wymierzająca karę administracyjną została doręczona skarżącemu [...] marca 2016 r., a więc przed upływem 3 lat od momentu stwierdzenia naruszenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że wydanie i skuteczne doręczenie podatnikowi przed upływem okresu przedawnienia decyzji organu I instancji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, skutkuje powstaniem zobowiązania (m.in. wyroki NSA: z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3470/16, z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 109/16). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie prowadzi do wymierzenia nowej administracyjnej kary pieniężnej. Decyzja organu odwoławczego uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i ponownie ustaliła wysokość administracyjnej kary pieniężnej w tej samej wysokości, w jakiej ustalił organ I instancji. Przyczyną uchylenia była konieczność skorygowania kwalifikacji prawnej deliktu administracyjnego będącego podstawą kary.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 200 § 1 ww. ustawy.