Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 28/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono wniosek
Powołane przepisy: article: art.4, art.153,art.170,art.171,art.184 w zw. z art.197; art.15 § 2 , art.64 § 2 i 3 , art.58 § 1 i 2 , ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 16 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reforma rolna i osad
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.61 §3,art.65 § 1,art.105 § 1, art.22 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. D., jej następcy J. F. D. oraz jej syna Z. W. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] czerwca 1962 r. Nr [...], dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania gospodarstwa rolnego o pow. 23,8384 ha, zapisanego w księdze wieczystej S. tom II karta 12, stanowiącego własność S. D. postanawia: odrzucić wniosek Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 27 lutego 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. w sprawie z wniosku S. D., jej następcy J. F. D. oraz jej syna Z. W. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] czerwca 1962 r. Nr [...], o przejęciu na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni [...] ha (działki nr [...] o pow. [...] ha , [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha) zapisane w księdze wieczystej S. Tom II k.12 jako własność S. D. i wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. jako organu właściwego do rozpatrzenia tego wniosku.

Organ wskazał na następujący stan faktyczny w niniejszej sprawie:

Pismem z dnia 14 października 1992 r. S. D. reprezentowana przez adwokata P. M. zwróciła się do Wojewody P. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] czerwca 1962r. dotyczącej przejęcia na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń wyżej opisanego gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni [...] ha.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 1992 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] czerwca 1962 r. dotyczącej przejęcia na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń gospodarstwa rolnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1027/97, uchylił wyżej wskazane decyzje.

Następnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania S. D. podtrzymanego przez jej następcę J. E. D. od decyzji Wojewody W. z dnia [...]., znak: [...], odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] czerwca 1962 r. w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa opuszczonego gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, stanowiącego byłą własność S. D., uchylił zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że organem właściwym do rozstrzygania tego typu spraw, zgodnie z utrwaloną już linią orzeczniczą są samorządowe kolegia odwoławcze.

Rozpoznając przedmiotową sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] odmówiło stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] czerwca 1962 r., a następnie po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało ją w mocy, na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a.

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Po 904/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone decyzje wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w przedmiotowej sprawie, wskazując, że Kolegium nie zebrało materiału dowodowego z którego wynikałoby, że w postępowaniu brały udział wszystkie podmioty kwalifikujące się przymiotem strony postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie podjęło postępowania we własnym zakresie lecz decyzją z dnia [...] Nr [...], pomimo braku wskazań Sądu na taki tok postępowania, umorzyło postępowanie przed Kolegium, a następnie postanowieniem z dnia 31 grudnia 2007 r. przekazało wniosek strony wraz z aktami sprawy Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako organowi właściwemu do rozpoznania wniosku J. F. D. i Z. W. D..

Badając swoją właściwość w niniejszej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku J. F. D. i Z. W. D. o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] czerwca 1962 r.

Minister wskazał, że właściwość rzeczową organu administracyjnego do stwierdzenia nieważności decyzji ocenia się według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu kwestionowanej decyzji. W przypadku zmian w strukturze lub kompetencjach administracji publicznej ustala się organ, na który przeszła właściwość w tych sprawach.

Organ zauważył, że przejęcie przedmiotowej nieruchomości rolnej na własność Państwa nastąpiło na podstawie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198). Powołany art. 2 utracił moc w dniu 1 lipca 1982 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79), według której przy istnieniu przesłanek z art. 39 ust. 1 i 2 organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego mógł wydać decyzję pozbawieniu prawa użytkowania nieruchomości stanowiących własność Państwa lub orzec o ich zwrocie poprzedniemu właścicielowi.

Podniesiono, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U Nr 32, poz. 191), przestały istnieć dotychczasowe terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej i szczególnej, a ich kompetencje przejęły organy nowo utworzonych gmin oraz organy administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 3 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 198), sprawy z zakresu art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 11, poz. 79) przeszły do właściwości organów gminy jako zadania zlecone. Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. Nr 162, poz. 124), organem wyższego stopnia w indywidualnych sprawach administracyjnych, należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w przedmiotowej sprawie brak jest przepisu szczególnego, który wskazywałby wojewodę albo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ wyższego stopnia.

Dodatkowo Minister wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 lutego 2007 r. uchylił zaskarżone decyzje Kolegium z tego względu, że w toku postępowania nie zebrano kompletnego materiału dowodowego, co spowodowało, że w postępowaniu nie brały udziału podmioty posiadające przymiot strony postępowania. Dlatego też, w ocenie Ministra, niedopuszczalnym jest w takiej sytuacji, przy niezmienionym stanie prawnym, przekazanie sprawy według właściwości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. do rozpoznania Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., powołując się na orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazało, że skoro od dnia 27 maja 1990r. sprawy dotyczące decyzji o przyjęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo przeszły do właściwości administracji rządowej, a od 1992 r. – Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (następnie Agencji Nieruchomości Rolnych), to tym samym obecnie organu wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed tymi datami, należy poszukiwać przez ustalenie organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który byłby właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji. Organem tym w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych jest minister właściwy do spraw rolnictwa i rozwoju wsi.

Kolegium zauważyło, że w obowiązującym ustawodawstwie brak jest przepisów określających właściwość organów odnośnie do przejmowania nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. nr 17 poz.71), bowiem instytucja przejmowania w formie określonej przez wyżej powołaną ustawę już nie istnieje. Obecnie możliwość przejęcia nieruchomości rolnej przez państwo występuje tylko w formie ekwiwalentu zamiennego w postaci renty.

W związku z tym Kolegium stanęło na stanowisku iż, rozpatrując przedmiotową sprawę należy analogiczne odnieść się do sytuacji określającej właściwość organów na podstawie ustawy z dnia ustawy z dnia 13 lipca 1957r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym w brzemieniu nadanym nowelą z dnia 15 lipca 1961r. (Dz. U. Nr 32 poz. 161), a następnie dojść do wniosku, że do orzekania w przedmiotowej sprawie właściwy jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Analogicznie bowiem jeżeli od dnia 27 maja 1990 r. sprawy wydawania decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo przeszły do właściwości administracji rządowej, a od 1992 r. rozstrzygane są w drodze decyzji wydawanej przez Agencję Nieruchomości Rolnych, to organem wyższego stopnia, właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed tą datą w stosunku do organu, który byłby właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

wniosek należało odrzucić.

W niniejszej sprawie żądanie dotyczy rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – dalej zwana p.p.s.a.). Zgodnie z art. 15 § 2 P.p.s.a., do rozstrzygania tych sporów stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, które to postępowanie uregulowane jest w Dziale III w art. 45 – 172 tej ustawy. Według zaś art. 64 § 3 P.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Z przepisów tych wynika, że tak samo jak w przypadku skargi, merytoryczne rozpoznanie wniosku jest możliwe dopiero wtedy, gdy wniosek jest dopuszczalny (por. postanowienie NSA z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II OW 25/05, ONSA i wsa 2006/1/5). Dopuszczalność ta jest oceniana w świetle pozytywnego wymogu sformułowanego w art. 64 § 2 P.p.s.a. oraz braku negatywnych przesłanek dopuszczalności określonych w art. 58 § 1 i 2 P.p.s.a.

Badając dopuszczalność wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego należało ocenić, czy na ocenę o dopuszczalności wpływa prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Po 904/06. Przypomnieć trzeba, iż wyrokiem tym uchylono zaskarżone decyzje wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w przedmiotowej sprawie, wskazując, że Kolegium nie zebrało materiału dowodowego z którego wynikałoby, że w postępowaniu brały udział wszystkie podmioty legitymujące się przymiotem strony postępowania.

W tym momencie wskazać należy, że przyczyną, dla której w niniejszej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...], uchylił decyzję Wojewody W. z dnia [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji, było uznanie braku właściwości rzeczowej Wojewody W. do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P., z dnia [...] czerwca 1962 r., o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania nieruchomości rolnej. Podstawą przejęcia przedmiotowej nieruchomości była ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 16 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz.174) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 161).

W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w przedmiotowej sprawie brak jest przepisu szczególnego, który wskazywałby wojewodę jako organ wyższego stopnia, w związku z czym organ stwierdził, że Wojewoda W. nie był organem właściwym do przeprowadzenia postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie. do rozpatrzenia wniosku właściwe jest samorządowe kolegium odwoławcze.

Po przekazaniu akt sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P., Kolegium to decyzją z dnia [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] czerwca 1962 r. ze względu na niewystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kolegium decyzją z dnia [...], utrzymało w mocy powyższą decyzję.

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie wyżej wskazane decyzje, stwierdzając, ze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie zebrało materiału dowodowego, z którego by wynikał, że w postępowaniu brały udział podmioty kwalifikujące się przymiotem strony postępowania.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] umorzyło postępowanie przed Kolegium (pomimo braku takich wskazań przez Sąd pierwszej instancji), a następnie, postanowieniem z dnia [...], przekazało Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] czerwca 1962 r.

Jednakże należy zauważyć, że w obrocie prawnym, o czym już była wyżej mowa, pozostaje decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...], uchylająca decyzję Wojewody W. z dnia [...] i umarzająca postępowanie przed organem pierwszej instancji, na skutek uznania braku właściwości rzeczowej Wojewody W. (i jednocześnie wskazująca na właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego) do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P., z dnia [...] czerwca 1962 r., o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania w/w nieruchomości rolnej. Decyzja ta przy tym, zgodnie z treścią art. 16 § 1 kpa, korzysta z waloru ostateczności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. z chwilą wydania omawianej decyzji wówczas jej nie kwestionowało, nie wystąpiło także o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego co do właściwości organów lecz przyjęło sprawę dotyczącą załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P., z dnia [...] czerwca 1962 r. o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania w/w nieruchomości rolnej, do merytorycznego rozpatrzenia i następnie sprawę tę rozpoznało. Z kolei zaś, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. rozpoznając skargę na wyżej opisane decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wydając orzeczenie (prawomocne) nie zakwestionował właściwości Kolegium, co oznacza, że doszło do związania sądów i organów w kwestii właściwości.

W związku z tym należy dojść do przekonania, iż ocena prawna sądu administracyjnego, w zakresie właściwości organu, wyrażona w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji, wiąże w sprawie administracyjnej, której przedmiotem jest żądanie stwierdzenia nieważności decyzji.

Związanie organu oceną prawną sądu, w rozumieniu art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego zakończenia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego czyniąca pogląd nieaktualnym (patrz: wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, ONSA 2000/3/129; postanowienie NSA z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt I OW 95/06, niepublikowane). Przesądzający w tej mierze, i aktualny na gruncie obecnie obowiązującej ustawy proceduralnej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi, wydaje się argument sformułowany w uzasadnieniu przywołanego wyroku NSA z dnia 22 września 1999 r., który sprowadza się do rozumowania, iż skoro sąd administracyjny jest związany oceną prawną w sprawie, to tym bardziej jest nią związany każdy organ, który w sprawie był właściwy do orzekania.

Samo związanie organów oceną prawną, wynikające z art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest jednak niewystarczające dla przyjęcia niedopuszczalności wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Niezastosowanie się organu do oceny prawnej jest naruszeniem przepisu postępowania, które skutkuje, w razie wniesienia skargi, uchyleniem zaskarżonego aktu przez sąd (patrz: Andrzej Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: Komentarz, Kantor Zakamycze, Kraków 2006, s. 326).

Istota problemu polega na tym, że niezastosowanie się organu do oceny prawnej sądu administracyjnego rozstrzygającego o właściwości organów, jest równocześnie naruszeniem dyspozycji art. 170 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według tej dyspozycji, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 wskazanej ustawy, w odniesieniu do sądów i innych organów państwowych oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana (por. Bogusław Dauter, op. cit. s. 365 za J. Kunickim, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I CKN 169/98, OSP 2001/4/63).

Kwalifikowaną postać związania prawomocnym orzeczeniem przewiduje art. 171 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osadzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Powaga rzeczy osądzonej zachodzi z pewnością w odniesieniu do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygającego spór kompetencyjny (art. 171 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.) – por. Bogusław Dauter, op. cit. s. 171. Nie jest to jedyny przypadek, w którym Naczelny Sąd Administracyjny, do którego złożono wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, stwierdzi zaistnienie podstawy do odrzucenia wniosku z powodu prawomocnego osądzenia sprawy. Przedmiot rozstrzygania w sprawie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego o właściwość organu może być nadto przedmiotem rozstrzygania w sprawie ze skargi na postanowienie o przekazaniu podania do organu właściwego. Jeżeli sąd administracyjny wyda prawomocny wyrok w sprawie ze skargi na postanowienie o przekazaniu podania, to związanie orzeczeniem sądu w tym zakresie powodować będzie niedopuszczalność powstania w tej samej sprawie sporu kompetencyjnego w rozumieniu art. 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (patrz: postanowienie NSA z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt II OW 39/05, niepublikowane, treść dostępna na stronach: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nawiązując do powyższych uwag, odnoszących się do przedmiotu sprawy należy stwierdzić, iż również prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylający obie wyżej wskazane decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia nieruchomości rolnej na rzecz Skarbu Państwa, ma powagę rzeczy osądzonej, w rozumieniu art. 171 P.p.s.a., co do właściwości organu w tej sprawie. Związanie orzeczeniem sądu w tym zakresie powoduje niedopuszczalność powstania w tej samej sprawie sporu kompetencyjnego w rozumieniu art. 4 P.p.s.a., a co za tym idzie niedopuszczalność wniosku o rozstrzygnięcie takiego sporu (art. 61 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).

Z uwagi na powyższe, wydaje się zasadnym omówić przesłankę odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postaci tożsamości stron. Przepis art. 64 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera wyraźną wypowiedź, wskazującą na rozróżnienie w postępowaniu wnioskowym stron i organów. Podział ten umacnia brzmienie przepisów art. 4 wskazanej ustawy oraz art. 22 § 3 k.p.a. Unormowania te, jak również brak odesłania, w art. 15 § 2 oraz art. 64 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do przepisu art. 32 tej ustawy, wskazuje na brak podstaw prawnych do określania organów pozostających w sporze kompetencyjnym jako stron tego postępowania. Charakterystyczne jest użycie cudzysłowu przy określeniu organów pozostających w sporze kompetencyjnym jako stron sporu, przez Andrzeja Kabata (patrz: Andrzej Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, op. cit. s. 32). Przymiot strony w sprawie rozstrzyganej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, o sygn. akt III SA/Po 904/06 oraz w sprawie niniejszej ma S. D. (jej następcy prawni J. F. D. i Z. W. D.). Takie ujęcie wymogu tożsamości stron pozwala na konstatację, iż wniosek w niniejszej sprawie został złożony w warunkach sprawy prawomocnie osądzonej między tymi samymi stronami.

Pozostaje jeszcze do omówienia kwestia pozostawania w obrocie prawnym postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 31 grudnia 2007 r. o przekazaniu, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P., z dnia [...] czerwca 1962 r., Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Postanowienie to nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego i nie było przedmiotem oceny sądowej. Skoro jednak stanowisko sądu administracyjnego, co do właściwości rzeczowej w omawianej sprawie administracyjnej, zostało wyrażone w sprawie ze skargi na decyzję merytoryczną o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu nadzorczym (chociażby przez to, że Sąd nie kwestionował właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. do rozpoznania tej sprawy w postępowaniu nadzorczym z wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji), to orzeczenie sądu administracyjnego jest dla organów administracyjnych wiążące, niezależnie od postanowienia o przekazaniu tego wniosku innemu organowi. Relację wyroku sądu administracyjnego i postanowienia o przekazaniu podania należy bowiem ocenić tak samo jak relację postanowienia o przekazaniu podania i postanowienie sądu rozstrzygające spór kompetencyjny. Różnica między porównywanymi stanami faktyczno-prawnymi jest tylko taka, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygające spór kompetencyjny obala moc wiążącą wydanego już i ostatecznego postanowienia wydanego w trybie art. 65 § 1 K.p.a., a w sytuacji wydania postanowienia o przekazaniu podania po prawomocnej wypowiedzi sądu administracyjnego w kwestii właściwości, mamy do czynienia z postanowieniem wydanym z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. oraz art. 170 i art. 171 P.p.s.a., którego moc wiążąca ustępuje przed związaniem wynikającym z tych norm.

Wobec powyższego, na mocy art. 64 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.