Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1182/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 11 ust. 3, 24, 89 ust. 1, 255 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: organ, UP RP) decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 89 oraz art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410; dalej jako "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., po rozpoznaniu wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: spółka, skarżąca)

o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Maszyna do zagęszczania odpadów

w pojemniku" udzielonego na rzecz [...] sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w [...] (dalej uprawniony), oddalił wniosek spółki i orzekł o kosztach postępowania.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. W dniu [...] lipca 2008 r. wpłynął do organu wniosek spółki o unieważnienie patentu nr [...] udzielonego na wynalazek pt.: "Maszyna do zagęszczania odpadów w pojemniku" na rzecz [...] sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w [...]. Interes prawny, o którym mowa w art. 89 ust. 1 p.w.p., spółka wywiodła z faktu, że uprawniony z prawa ochronnego złożył w Sądzie Okręgowym w [...] pozew o zapłatę i zaniechanie naruszenia praw autorskich, czym ogranicza w istotny sposób jej działalność gospodarczą.

Zdaniem spółki, patent został udzielony z naruszeniem art. 24 p.w.p., ponieważ nie spełniał w dacie zgłoszenia wymogu nowości oraz z naruszeniem art. 11 ust. 3 p.w.p., ponieważ został udzielony na rzecz niewłaściwego podmiotu, zaś w dacie zgłoszenia zgłaszający nie miał podstawy prawnej do uzyskania patentu. Jako dowody na uzasadnienie wniosku spółka przedstawiła:

- pozew uprawnionego do Sądu Okręgowego w [...],

- akt notarialny z dnia [...] listopada 2001 r. str. 1 i str. 3 protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki "[...]",

oraz w nadesłanym w dniu [...] lipca 2013 r. uzupełnieniu wniosku dalsze dowody w postaci:

- umowy z dnia [...] czerwca 1998 r. zawartej pomiędzy uprawnionym a spółką,

- ustalenia podjęte na spotkaniu w dniu [...] czerwca 2000 r.,

- zdjęcie z wystawy [...] w Monachium w dniach [...] maja 2001 r.,

- stronę tytułową katalogu z tej wystawy oraz listę wystawców z wymienioną nazwą.

Uprawniony z patentu nie zgodził się z zarzutami spółki, oświadczając, "że żaden z nich nie został udowodniony ani nawet uprawdopodobniony. W ocenie uprawnionego, spółka nie przedstawiła żadnego rozwiązania, będącego tożsamym ze spornym wynalazkiem, mogącym świadczyć o braku nowości.

UP RP po rozpoznaniu wniosku spółki i przeanalizowaniu argumentów stron sporu, decyzją z dnia [...] września 2013 r. oddaliło wniosek i przyznało uprawnionemu zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał w szczególności, że zarzut z art. 11 ust. 3 p.w.p. nie należy do kategorii ustawowych warunków udzielenia ochrony i jako taki nie może stanowić skutecznej podstawy unieważnienia przedmiotowego patentu. Poza tym, jak podał organ, w trakcie postępowania spółka nie wykazał, że sporny patent został udzielony na rzecz podmiotu nieuprawnionego. UP RP stwierdził, że spółka nie przedstawiła w toku postępowania spornego żadnych dokumentów mogących podważyć nowość spornego rozwiązania. Wyjaśnił, że w żadnym z dowodów nie przedstawiono ani jednego rozwiązania posiadającego cechy techniczne budowy wskazane w zastrzeżeniach patentu [...], tzn. maszyny do zagęszczania odpadów znamiennej tym, że posiada wózek, do którego z jednej strony zamocowane jest ramię, połączone pod kątem z płytą prasującą, a z drugiej strony zamocowany jest siłownik hydrauliczny, który w dolnej części połączony jest z ruchomą płytą podporową, przy czym wózek osadzony jest przesuwnie w prowadnicach, a ruchoma płyta podporowa, połączona przegubowo z siłownikiem i osadzona na sworzniu tworzy układ dźwigni jednoramiennej.

Spółka zaskarżyła ww. decyzję organu do Sądu, formułując szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Wniosła o uchylenie tej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1642/14 uchylił decyzję UP RP, stwierdzając, że organ nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący naruszając w ten sposób art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organ nie odniósł się do złożonych przez spółkę wraz z pismem procesowym z dnia [...] lipca 2013 r. dokumentów, takich jak:

- umowa zawarta w dniu [...] czerwca 1998 r. między [...] Ltd. a uprawnionym,

- protokół zebrania z dnia [...] marca 2000 r. przedstawicieli spółki oraz uprawnionego,

- korespondencja spółki z dnia [...] kwietnia 2001 r.,

- inna korespondencja prowadzona przez spółkę,

- odpisu pozwu z dnia [...] grudnia 2001 r.,

- inne dokumenty, które w ocenie spółki potwierdzały zarzut braku nowości spornego wynalazku.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że przesłanki oddalenia wniosku o unieważnienie spornego patentu nie zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane, w konsekwencji czego nie miał możliwości zbadania, czy ocena dokonana przez organ jest prawidłowa. W ocenie Sądu, z uzasadnienia wydanej decyzji nie wynikało, aby organ dokonał dokładnej analizy wszystkich przedstawionych przez spółkę dowodów i w jasny i zrozumiały sposób wyjaśnił zasadność przesłanek, jakimi się kierował przy wydawaniu rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy UP RP został zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy, poprzez przeprowadzenie postępowania stosownie do zasad ogólnych zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego i odniesienie się do wszystkich argumentów podniesionych przez wnioskującą o unieważnienie prawa ochronnego na sporny patent spółkę.

Na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2015 r. strony podtrzymały zajęte wcześniej stanowiska. UP RP postanowił zobowiązać spółkę do przedłożenia, w terminie jednego miesiąca, materiałów dowodowych jednoznacznie wskazujących, że prasa Z4, o której mowa w opinii biegłego sądowego i szeregu innych dowodach w sprawie jest tożsama ze spornym rozwiązaniem i posiada cechy techniczne wskazane w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego spornego patentu.

W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. UP RP podał, że decydujące znaczenie dla unieważnienia patentu w trybie postępowania spornego miałyby ustalenia faktyczne wynikające z porównania przedmiotowego rozwiązania z dowodami przedstawionymi przez wnioskodawcę (spółkę), dokumentującymi ponad wszelką wątpliwość, że rozwiązanie nie było nowe w dacie jego zgłoszenia. UP RP stwierdził, że w niniejszej sprawie spółka nie wskazała takich dowodów. Uznał, że zestaw dowodów przedłożonych przez spółkę dotyczył historii współpracy, a następnie historii rozwoju konfliktu i nieporozumień finansowych między spółką, uprawnionym oraz M. O. w dziedzinie produkcji i dystrybucji maszyn do obróbki odpadów, także podzespołów tych maszyn. W ocenie UP RP, żaden z dokumentów, o których mówi spółka, nie potwierdza w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że urządzenie, o wskazanych w części znamiennej zastrzeżenia spornego wynalazku cechach technicznych budowy, było produkowane i sprzedawane przed datą zgłoszenia rozwiązania w Urzędzie Patentowym.

UP RP odniósł się szczegółowo do każdego z dowodów przedłożonych przez spółkę, opisując ich charakter przejawiający się zakresem i przedmiotem regulacji, wymieniając strony wspomniane w poszczególnych pismach stanowiących te dowody. UP RP wyjaśnił, że jego zadaniem, jako organu działającego w trybie spornym, jest ocena słuszności postawionego przez spółkę zarzutu braku nowości rozwiązania w oparciu o przedłożone przez nią dowody, uzasadniające słuszność postawionego zarzutu w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości. Takimi dowodami mogłyby być np. identyfikowalne rysunki dokumentacji technicznej z okresu przed datą zgłoszenia z widocznymi elementami konstrukcji wskazanymi jako cechy techniczne budowy spornego rozwiązania lub inne dowody dokumentujące posiadanie tych cech przez urządzenia wyprodukowane i wprowadzone do obrotu (sprzedawane) przed datą zgłoszenia spornego wynalazku, czyli przed [...] października 2001 r. Wobec powyższego UP RP kolejny raz podkreślił, że dowodów takich spółka nie przedstawiła.

Dodatkowo organ wskazał, że także opinia biegłego z dnia [...] czerwca 2015 r. nie mogła mieć wpływu na stanowisko UP RP. Zostały w niej omówione różne aspekty i formy ochrony z punktu widzenia prawa autorskiego i prawa własności przemysłowej, zagadnienia dotyczące wartości dokumentacji w świetle ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz pojęcie "używacza uprzedniego". Opinię podsumowuje stwierdzenie, że w analizowanym przypadku urządzenia, jako asortyment produkcji, stały się powszechnie stosowane (w rozumieniu prawnym) od dnia [...] kwietnia 2000 r. z uwagi na tożsamość celów, których realizacji miały służyć. Zdaniem organu, niewątpliwie wnikliwa analiza rozpatrywanych zagadnień, z punktu widzenia prawnego, dokonana przez biegłego sądowego, nie odnosi się do zagadnienia nowości spornego rozwiązania w rozumieniu ustawy p.w.p., a konkretnie art. 25 tej ustawy. "Nowość" w rozumieniu art. 25 p.w.p. wyraża się w zbiorze cech technicznych budowy ujawnionego w zgłoszeniu patentowym rozwiązania będącego urządzeniem, które pomagają inaczej niż znane i porównywalne konstrukcje realizować określony cel techniczny, któremu wynalazek ma służyć. Podstawowy zakres tych cech należy wskazać w zastrzeżeniu pierwszym (niezależnym). Cechy dodatkowe, stanowiące o wariantowości rozwiązania mogą być wskazane w zastrzeżeniach zależnych. Jak podkreślił organ, wspomniane wcześniej dokumenty będące dowodami w sprawie oraz opinia biegłego sądowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie odnoszą się w ogóle do cech technicznych budowy omawianego w nich asortymentu urządzeń, co do których toczy się cywilny spór między stronami. Nie dotyczą one, jak podał UP RP, sprawy spornej prowadzonej przed organem.

Nadto, zdaniem organu, braku nowości w dniu zgłoszenia spornego rozwiązania nie potwierdzają także w sposób jednoznaczny i bezsporny:

- kopia ksero szkicu urządzenia nazwanego "[...]" nie posiadająca tabliczki identyfikacyjnej, daty wykonania i podpisu autora,

- cennik z [...] listopada 1998 r., gdzie pozycję 16 stanowi "[...]",

- folder firmy [...], prezentujący ogólny widok ugniatarki do odpadów [...] bez widocznych cech technicznych budowy wskazanych w zastrzeżeniu spornego wynalazku. Folder także nie ma daty wykonania i daty dystrybucji.

W konkluzji UP RP podał, że decyzję o unieważnieniu patentu na chronione nim rozwiązanie może podjąć na wniosek strony posiadającej interes prawny. Uzasadnienie wniosku i przedstawienie dowodów dokumentujących słuszność postawionych zarzutów leży w obowiązku wnioskodawcy. UP RP analizuje i ocenia materiał dowodowy i stanowiska stron sporu poruszając się w granicach wniosku. Podstawą decyzji mogą być dowody jednoznacznie i bezspornie potwierdzające słuszność postawionych zarzutów. Zdaniem UP RP, w niniejszej sprawie wnioskująca o unieważnienie patentu [...] spółka nie przedstawiła takich dowodów. Nie wykazała ponad wszelką wątpliwość, że urządzenie posiadające cechy wskazane w części znamiennej zastrzeżenia spornego patentu [...] było znane, produkowane i sprzedawane (ujawnione do wiadomości powszechnej) przed datą zgłoszenia wynalazku, to znaczy przed [...] października 2001 r.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca spółka postawiła zarzuty naruszenia następujących przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 80 Kpa. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez zastosowanie przez organ dowolnej oceny dowodów, polegającej na zaniechaniu wszechstronnej i wnikliwej oceny zgłoszonych przez skarżącą dowodów nie tylko z osobna, ale również we wzajemnym powiązaniu, w sytuacji gdy taka ocena pozwala wnioskować, iż dowody te świadczą o braku nowości spornego wynalazku;

- art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i braku podjęcia wszystkich niezbędnych kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przez pominięcie okoliczności wynikających z oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów dokonanej we wzajemnym ich powiązaniu, 2013 r.: umowy zawartej w dniu [...] czerwca 1998 r. w [...] pomiędzy firmą [...] Ltd, [...], Wielka Brytania a uczestnikiem postępowania, w której zostały uregulowane kwestie praw własności przemysłowej w tym patentów; protokołu z zebrania w dniu [...] marca 2000 r. pomiędzy reprezentantami [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. (załącznik numer 2 do pisma); pisma [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. (załącznik numer 3); pism z dnia [...] kwietnia 2001 r. do J. K. (załącznik numer 4 i 5); pism z dnia [...] maja 2001 r. (załącznik numer 6) oraz z dnia [...] kwietnia 2013 r. (załącznik numer 7); (ii) złożonego na rozprawie w dniu [...] września 2013 r. odpisu pozwu z dnia [...] grudnia 2001 r.; (iii) pozwu z dnia [...] października 2007 r.; (iv) kopii szkicu urządzenia "[...]", cennika z dnia [...] listopada 1998 r. oraz folderu firmy [...] - co miało istotne znaczenie w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych odnoszących się do zarzutu braku nowości;

- art. 153 p.p.s.a., poprzez brak uwzględnienia oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2015 r. uchylającym decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1642/14);

- art. 7, art. 77 § 1 Kpa. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i braku podjęcia wszystkich niezbędnych kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przez pominięcie odpisu pozwu z dnia [...] października 2007 r. złożonego wraz z wnioskiem, co miało, w ocenie skarżącej, istotne znaczenie w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych odnoszących się do zarzutu braku nowości;

- art. 80 Kpa., poprzez zastosowanie przez organ dowolnej oceny dowodów, polegającej na przyjęciu, że złożony przez wnioskodawcę odpis pozwu do Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2001 r. nie wskazuje, że w asortymencie urządzeń, którego dotyczy znajduje się sporne rozwiązanie posiadające cechy techniczne budowy chronione spornym patentem [...];

- art. 80 Kpa., poprzez zastosowanie przez organ dowolnej oceny dowodów, polegającej na przyjęciu, że kopia szkicu urządzenia "[...]", cennik z dnia [...] listopada 1998 r. oraz folder firmy [...], nie mogą służyć jako dowody podważające nowość spornego wynalazku, w sytuacji, gdy dokumenty te we wzajemnym powiązaniu oraz w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, mogą potwierdzać okoliczność, iż wynalazek nie był nowy w dacie zgłoszenia;

- art. 100 § 1 Kpa. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez zaniechanie ponownego wezwania wnioskodawcy do wystąpienia w oznaczonym terminie do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie prawa do przedmiotowego patentu, a w konsekwencji uniemożliwienie rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego,

- art. 9 Kpa. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez brak informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, dotyczących postawionego przez skarżącą zarzutu o braku po stronie uprawnionego prawa do uzyskania prawa ochronnego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji UP RP z dnia [...] grudnia 2015 r., zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie i rozwinęła sformułowane wyżej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę UP RP wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W tym miejscu należy wskazać, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 1642/14), o czym była mowa powyżej. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jak wynika z uzasadnienia wskazanego rozstrzygnięcia Sąd uznał za słuszny zarzut skarżącego dotyczący naruszenia zasad postępowania poprzez pominięcie i nierozpoznanie wszystkich dowodów zgłoszonych w toku postępowania przed Kolegium Orzekającym, albowiem orzekając o oddaleniu wniosku organ nie odniósł się w żaden sposób do złożonych przez skarżącego wraz z pismem procesowym z dnia [...] lipca 2013 r. Sąd zalecił, że rozpoznając ponownie sprawę organ administracji przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kpa, odniesie się do wszystkich argumentów podniesionych przez wnioskującego o unieważnienie prawa ochronnego na sporny patent, dokona pogłębionej i kompleksowej analizy przedstawionego przez stronę materiału dowodowego by następnie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.

Przedmiotem rozpoznania jest skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP w przedmiocie odmowy unieważnienia patentu na wynalazek Pt "Maszyna do zagęszczania odpadów w pojemniku" udzielonego na rzecz [...] Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w [...][...], którą to decyzją oddalono wniosek skarżącego o unieważnienie złożony w związku z powyższą rejestracją.

W myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. sprawy o unieważnienie patentu rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 p.w.p. patent może być unieważniony w całości albo w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania patentu. W przedmiotowej sprawie organ słusznie uznał, że skarżący legitymuje się interesem prawnym w niniejszym postępowaniu, gdyż uprawniony z patentu złożył w Sądzie Okręgowym w [...] pozew o zapłatę i zaniechanie naruszania jego praw autorskich, czym ogranicza w znaczny sposób działalność gospodarczą wnioskodawcy. Reasumując należy uznać, że strony są realnymi konkurentami na rynku, a jak wskazał NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt II GSK 92/07 "Interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu ma "realny" konkurent uprawnionego z patentu, którego zamiar wytwarzania przedmiotów lub stosowania technologii opisanej w dokumencie patentowym wiąże się ściśle z zakresem prowadzonej przez niego działalności zarobkowej, czy zawodowej."

Wynalazek pt.: "Maszyna do zagęszczania odpadów w pojemniku" został zgłoszony do Urzędu Patentowego RP dnia [...] października 2001 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy Prawo własności przemysłowej. Przepisy tej ustawy będą zatem stanowiły podstawę prawną w zakresie oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu.

Z uwagi na kontradyktoryjność postępowania spornego o unieważnienie prawa ochronnego na wynalazek, to na stronach tego postępowania, tj. na wnioskodawcy - skarżącym i na uprawnionym, spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Z zasady kontradyktoryjności wynika, że to żądanie wnioskodawcy wyznacza granice sprawy. Rolą organu, tj. Urzędu Patentowego RP jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodów przedstawionych przez strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż na stronach postępowania spornego ciąży obowiązek aktywności w zakresie przedkładania dowodów, w szczególności na osobie, która wszczęła postępowanie. To strona wszczynająca spór określa, w jakim zakresie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do uzyskania prawa i przedkłada dowody na poparcie swojego stanowiska (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 320/05, Lex nr 193382, wyrok WSA w Warszawie z 20 listopada 2007 r., sygn. akt VISA/Wa 1167/07).

Z chwilą wejścia w życie przepisów p.w.p. postępowanie przed Urzędem Patentowym toczy się w trybie tych przepisów (art. 317 p.w.p.). Urząd Patentowy przy wydawaniu decyzji, miał zatem obowiązek stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile danej kwestii przepisy p.w.p. odmiennie nie regulowały (art. 252 p.w.p.).

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza m.in., że Urząd Patentowy RP jest obowiązany do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ma obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca obecnie skarżąca wskazała art. 24, art. 11 ust. 3 p.w.p. W ocenie skarżącej przedmiotowy wynalazek nie spełniał wymogu nowości i został udzielony na rzecz niewłaściwego podmiotu.

Przepis art. 24 p.w.p. określa przesłanki jakie powinien spełniać wynalazek podlegający opatentowaniu, a mianowicie:

• posiadać przymiot nowości,

• posiadać poziom wynalazczy (nieoczywistość rozwiązania),

• nadawać się do przemysłowego stosowania.

Z nowością mamy do czynienia wtedy, gdy dane rozwiązanie nie było wcześniej udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy przedmiotu dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub prezentację na wystawie publicznej. Podkreślenia wymaga, że rozwiązanie uważa się za nowe, jeżeli różni się chociażby nawet w nieistotny sposób od znanych dotychczas rozwiązań składających się na tzw. stan techniki (S. Sołtysiński, Prawo wynalazcze. Komentarz, Warszawa 1975, s. 46; A. Nowicka, Wynalazek (w:) Prawo własności przemysłowej, pod red. U. Promińskiej, Warszawa 2005, s. 61; A. Szewc (w:) A. Szewc; G. Jyż, Prawo własności przemysłowej, wyd. 2, Warszawa 2011, s. 73).

Ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości, dokonuje się na tle najbliższego stanu techniki, rozumianego jako jednej lub kilka publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. O poziomie wynalazczym (nieoczywistości) spornego rozwiązania świadczyć może m.in. osiągnięcie szczególnego, a nieoczekiwanego efektu.

Oceniając tą przesłankę należy zastosować sposób "problem-rozwiązanie". Ten sposób podejścia do oceny nieoczywistości, stosowany również w praktyce Europejskiego Urzędu Patentowego, obejmuje trzy etapy:

1) znalezienie najbliższego stanu techniki,

2) określenie problemu, który powinien zostać rozwiązany,

3) rozważenie, czy zastrzegany wynalazek, biorąc pod uwagę najbliższy stan techniki i rozwiązanie określonego problemu, mógł być oczywisty dla znawcy w danej dziedzinie (por. A. Pyrża, Poradnik wynalazcy, Warszawa 2008, s. 118; P. Kostański (w:) Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2010, s.182).

Przyjmuje się, że rozwiązanie może nadawać się do stosowania jeżeli jest rozwiązaniem zupełnym tzn. pozwalającym na osiągnięcie rezultatu bez potrzeby dokonywania rozwiązań dodatkowych, przekraczających zwyczajne zabiegi adaptacyjne. Braki w tym zakresie mogą wynikać bądź z niedopracowania samego rozwiązania bądź z wad dokumentacji. W tym drugim przypadku mówi się o potrzebie należytego ujawnienia wynalazku, bez czego patent nie może być udzielony. Urząd Patentowy bada zdolność patentową wynalazku w oparciu o złożoną przez zgłaszającego dokumentację tj. podanie oraz dokumentację wynalazku, na którą składają się: opis, zastrzeżenia patentowe, skrót opisu i w razie potrzeby rysunki. Dokumentacja wynalazku ma ujawniać jego istotę przez co należy rozumieć przedstawienie wszystkich potrzebnych danych, które pozwoliłyby znawcy dane rozwiązanie stosować. Bez takiego ujawnienia patent nie może być udzielony.

Wynalazkiem jest rozwiązanie problemu przy posłużeniu się zdatnymi do opanowania siłami przyrody dla osiągnięcia przyczynowo przewidywalnego rezultatu leżącego poza sferą intelektualnego oddziaływania człowieka. Technika jest sferą działalności człowieka, której bazą teoretyczną są stosowane nauki przyrodnicze wymagające weryfikacji eksperymentalnej. Poza sferą techniki pozostają obszary działalności ludzkiej, których bazą teoretyczną są takie nauki jak matematyka, lingwistyka, programowanie wymagające wyłącznie weryfikacji logicznej. Dla oceny rozwiązania należy rozłożyć je na elementy składowe wśród których są zarówno elementy techniczne jak i nietechniczne. Rozwiązanie jest patentowalnym wynalazkiem o ile w obszarze technicznym jest przynajmniej jeden nowy nieoczywisty element. Jeśli wkład wynalazczy leży wyłącznie w obszarze nietechnicznym rozwiązanie należy uznać za niepatentowalne.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że aby można było mówić o braku nowości rozwiązania skarżąca powinna wykazać, że przedmiotowy patent został ujawniony do publicznej wiadomości przed datą według której określa się pierwszeństwo do uzyskania patentu na dane rozwiązanie. Jednocześnie udostępnienie takie musiałoby być udostępnione przedmiotowo to znaczy w taki sposób, aby wystarczyło dla znawcy do stosowania danego rozwiązania. Nie jest istotne, czy rozwiązanie takie jest już stosowane wystarczy, że na podstawie znanych danych mogłoby być przez znawcę zastosowane na podstawie tylko rutynowej wiedzy i zwykłego doświadczenia.

Skarżąca przedstawiła szereg dowodów świadczących w jej ocenie o braku nowości przedmiotowego rozwiązania. Dokonując analizy powyższych dowodów Urząd Patentowy stanął na stanowisku, że skarżąca nie wykazała braku nowości przedmiotowego rozwiązania, gdyż analiza dowodów w porównaniu z przedmiotowym patentowym rozwiązaniem nie wykazała braku nowości tego rozwiązania.

Skarżąca wraz z pismem procesowym z dnia [...] lipca 2013 r. przedstawiła następujące dokumenty mające świadczyć o braku nowości przedmiotowego patentu:

- umowa zawarta w dniu [...] czerwca 1998 r. w [...] między [...] Ltd. a uczestnikiem postępowania,

- protokół zebrania z dnia [...] marca 2000 r. przedstawicieli [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o.,

- korespondencji [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r.,

- innej korespondencji prowadzonej przez [...] odpisu pozwu z dnia [...] grudnia 2001 r.,

- innych dokumentów, które w ocenie skarżącego potwierdzały zarzut braku nowości spornego wynalazku.

Analiza powyższych dokumentów doprowadziła skład orzekający to takich samych wniosków, jak wskazał Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji, otóż dokumenty te dotyczą historii współpracy i rozwoju konfliktu między stronami, żaden z nich nie potwierdza w sposób jednoznaczny i nie budzący najmniejszych wątpliwości, że przedmiotowe rozwiązanie patentowe [...] nie posiada przymiotu nowości.

W ocenie Sądu również przedstawiony katalog z wystawy [...], która odbyła się w dniach [...] maja 2001 r. w [...] oraz zdjęcie stanowiska wystawowego wnioskodawcy na tej wystawie nie świadczy o braku przymiotu nowości rozpatrywanego patentu. Katalog zawiera jedynie spis wystawców natomiast zdjęcie przedstawia kilka maszyn, w bardzo niewyraźnym ujęciu. Zdjęcie to nie jest opatrzone datą pewną. Jedynie na arkuszu zawierającym zdjęcie znajdują się data i nazwa urządzenia dopisane ręcznie, czego nie neguje skarżący.

Także przedstawiony na rozprawie w dniu [...] września 2013 r. cennik urządzeń produkowanych przez [...] - skarżącą wraz ze zdjęciami tych urządzeń nie jest dowodem na brak nowości przedmiotowego rozwiązania. Zdjęcia powyższe przedstawiają bowiem jedynie kontur urządzenia jego widok zewnętrzny, a zgodnie z utrwalonym orzecznictwem brak nowości musi dotyczyć całego rozwiązania. Do wykazania braku nowości przedmiotowego rozwiązania nie jest bowiem wystarczające wykazanie, że niektóre spośród elementów rozwiązania są znane ze stanu techniki, bowiem o nowości rozwiązania stanowią te jego cechy, które ujawniono i zastrzeżono w części znamiennej zastrzeżeń patentowych.

W tym miejscu Sąd zauważa, że w żadnym z dowodów skarżąca nie przedstawiła ani jednego rozwiązania posiadającego cechy techniczne budowy wskazane w zastrzeżeniach patentu [...], tzn. maszyny do zagęszczania odpadów znamiennej tym, że posiada wózek, do którego z jednej strony zamocowane jest ramię, połączone pod kątem z płytą prasującą, a z drugiej strony zamocowany jest siłownik hydrauliczny, który w dolnej części połączony jest z ruchomą płytą podporową, przy czym wózek osadzony jest przesuwnie w  prowadnicach, a ruchoma płyta podporowa, połączona przegubowo z siłownikiem i osadzona na sworzniu tworzy układ dźwigni jednoramiennej.

Wobec powyższego należy wskazać, że Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że skarżąca nie wykazała braku nowości przedmiotowego rozwiązania.

Na zakończenie Sąd wskazuje, że art. 11 ust. 3 p.w.p. nie należy do kategorii ustawowych warunków do udzielenia ochrony patentowej i jako taki nie może stanowić podstawy do jego unieważnienia. Na marginesie sprawy Sąd wskazuje, że wnioskodawca nie wykazał, że sporny patent został udzielony na rzecz podmiotu nieuprawnionego.

Zobowiązanie nałożone przez organ na skarżącego do wykazania tożsamości prasy [...] z przedmiotowym patentem nie świadczy samo w sobie o braku jego nowości.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.