Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1864/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: 68 ust 1 pkt 1 i 2 , art. 73 ust. 1 pkt 4 , art. 92a ust. 1,. 92b ust. 1 , 92 c ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 7  art. 10 art. 77 § 1 ., art. 79 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E P od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 842/15 w sprawie ze skargi E P na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [..] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2 zasądza od E P na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę E P (dalej: Skarżąca), na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD), z dnia [...] kwietnia 2015r., wydanej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:

W dniu 5 sierpnia 2014 r. funkcjonariusze Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego we Wrocławiu, na drodze krajowej nr 8, w miejscowości Jeleniów, przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów marki Scania o nr rej. [...] z cysterną o nr [...], kierowanego przez J S, wykonującego transport drogowy towaru niebezpiecznego UN 3257.

W związku ze stwierdzonym naruszeniem, polegającym na używaniu przez kierowcę magnesu neodymowego, zakłócającego pracę tachografu zainstalowanego w ww. pojeździe, zawiadomiono Skarżącą o wszczęciu postępowania, w sprawie podejrzenia naruszenia warunków i zasad wykonywania przewozów drogowych.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego we Wrocławiu (dalej: WITD), nałożył karę pieniężną w kwocie 5.000 zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego, na wykresówce lub karcie kierowcy, wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp.6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 z późn. zm., dalej: u.t.d.).

WITD wskazał bowiem, iż w dniach 4 - 5 sierpnia 2014 r. wykonujący na rzecz Skarżącej przewóz drogowy, kierowca [...], realizował przejazd na trasie Płock - Kalisz-Ostrów Wielkopolski - Wrocław - Kłodzko - Jeleniów o długości ok. 410 km. Na karcie kierowcy oraz tachografie zarejestrowano jednak odległość wynoszącą tylko ok. 349,3 km. Kierowca zeznał, że wpływał na prace impulsatora tachografu poprzez przykładanie magnesu, na skutek czego urządzenie zamiast aktywności rejestrowało odpoczynek. W godzinach 2011 – 2103, w dniu 4 sierpnia 2014 r. nie rejestrował również aktywności na swojej karcie kierowcy.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości ustalenia i ich ocenę dokonaną przez WITD. Użycie magnesu zakłócającego pracę urządzenia rejestrującego wypełniło bowiem, w jego ocenie dyspozycję lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.. Podkreślił przy tym, iż przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność, za niezapewnienie właściwej organizacji pracy i brak należytego nadzoru nad podległymi pracownikami. Przedsiębiorca natomiast nie wykazał, aby ziściły się wobec niego określone w art. 92 b) i 93 c) u.t.d., przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary za stwierdzone naruszenia.

Po rozpoznaniu skargi wniesionej przez Skarżącą, Sąd I instancji wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016r. oddalił skargę.

Przypomniał, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie, przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Natomiast, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenia (WE) nr 561/2006 parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (t.j. Dz.U. UE L 2014.60.1), pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Przepis art. 15 ust. 8 ww. rozporządzenia stanowi natomiast, iż zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego, jak określono w załączniku IB. Przepisy te stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych.

Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego, na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5 000 złotych.

Podkreślił, iż przepis art. 92a ust. 1 ustawy, ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy, w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przedsiębiorcy. Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Przy czym ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania, w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 u.t.d. i przywołanego wyżej art. 92c ust. 1 u.t.d. - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz.

Uznał również, że okoliczności sprawy i przedstawione przez Skarżącą wyjaśnienia nie pozwalają na uznanie, że nie miała ona wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Przedsiębiorca ma możliwość bowiem reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego, między innymi poprzez własne akty staranności, w zakresie właściwej organizacji przedsiębiorstwa, w tym planowania przewozów, jak też bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, właściwych środków dyscyplinujących.

Wskazał, iż mając na uwadze obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika, przy uwzględnieniu kryterium odpowiednio wysokiej staranności.

Skarżąca natomiast nie wykazała wystąpienia okoliczności ujętych przepisem art. 92c ust. 1 u.t.d., nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie byłby w stanie przewidzieć.

Mając na uwadze, że okoliczności objęte hipotezą art. 92b i 92c u.t.d., powinien udowodnić przedsiębiorca uznał, że Skarżąca nie wykazała zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy, ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, jak też nie przedstawiła żadnych nadzwyczajnych, nieoczekiwanych okoliczności, które mogłyby odpowiedzialność tę wyłączyć. Zapoznanie kierowcy ze wszystkimi zasadami, jakie wiążą się z przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, czy przeprowadzenie szkoleń kierowców, nie gwarantuje bowiem jeszcze właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów. Również fakt ukarania kierowcy karą upomnienia, po stwierdzonym w toku kontroli naruszeniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, nie stanowi przesłanki, o której mowa w przytoczonym przepisie, zwalniającym od wymierzenia kary.

Tym samym uznał również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wyjaśnił, że w sprawie nie ma zastosowania art. 92b u.t.d., jak też prawidłowo ustalił okres pracy kierowcy na 29 dni, jako podlegający kontroli.

Sąd doszedł również do przekonania, że nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania wskazanych przez Skarżącą, to jest art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., co miałoby wpływ na przyjęcie, że stan faktyczny został ustalony błędnie. Prawidłowo ustalony stan faktyczny, doprowadził również do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Skarżąca, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2012 poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 92a ust 1, 6 u.t.d w związku z L.p.6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d , poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie do stanu faktycznego i prawnego, gdy w rzeczywistości winien mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 92 ust 1, 2 u.t.d., w związku l.p. 13.1 ewentualnie l.p. 13.7 zał. nr 1 do u.t.d., co skutkowało w konsekwencji niezasadnym wydaniem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na podmiot wykonujący transport drogowy.

2. art. 92b ust 1 u.t.d. i art. 92c ust 1 u.t.d., poprzez błędna wykładnię przez Sąd I instancji, a tym samym nie właściwym przyjęciu, że wskazane przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie, tym samym uznając, że Skarżąca w toku postępowania powinna udowodnić, że zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych w celu uwolnienia się od obiektywnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości niezależnie od przesłanek zwalniających podmiot wykonujący transport drogowy rzeczy, w związku z błędną kwalifikacją prawną, przez organ kontrolny wykroczenia popełnionego przez kierowcę, Skarżąca nie ponosi odpowiedzialności.

3. art. 11 umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że niniejsza umowa miała zastosowanie podczas wykonywanego transportu drogowego rzeczy (przewozu objętego kontrolą), podczas gdy w rzeczywistości wykonywany był transport drogowy rzeczy tylko na terenie UE, a więc umowa AETR nie miała zastosowania.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a w związku z art. 7, art 77 § 1, art.80, art.107 § 3k.p.a. polegające na oddaleniu skargi, a w konsekwencji nie uchyleniu decyzji organu II instancji, gdy Sąd winien poprzez kontrolę działalności administracji publicznej dokładnie wyjaśnić zaistniały stan faktyczny, w odniesieniu do stwierdzonego naruszenia, które to winno skutkować uznaniem pełnej odpowiedzialności kierowcy, tym samym wyłączając odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy, przy zastosowaniu właściwego l.p. załącznika 1 do u.t.d, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem Skarżącej w uzasadnieniu wyroku okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków Skarżącej,

2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 79 § 2 k.p.a. w związku z art. 68 ust 1 pkt 1 i 2 u.t.d. i art. 73 ust. 1 pkt 4 u.t.d., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przez Sąd I instancji, czy organ przesłuchując podczas kontroli drogowej kierowcę [...], zapewnił Skarżącej czynny udziału w tej czynności z zastosowaniem uprawnień wynikających z art. 79 § 2 k.p.a., podczas gdy czynności kontrolne poprzedzają dopiero etap postępowania administracyjnego, zmierzają dopiero do ustalenia, kto jest wykonawcą przewozu i stroną postępowania. Tym samym postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady czynnego udziału strony oraz prawdy obiektywnej (Skarżąca nie została powiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka - kierowcy).

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był skuteczny.

Zasadnicze zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie, do zakwestionowania odpowiedzialności Skarżącej, na podstawie art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d., bowiem zdaniem Skarżącej, w sprawie winien mieć zastosowanie art. 92 ust. 1 i 2 u.t.d. w zw. z lp. 13.1 ewentualnie 13.7 załącznika nr 1 u.t.d., co skutkowałoby odpowiedzialnością wyłącznie kierowcy pojazdu. W konsekwencji zdaniem Skarżącej nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 u.t.d., a Skarżąca jest zwolniona od wykazania, iż zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy. Wobec tak ukierunkowanego postępowania dowodowego, zdaniem Skarżącej, naruszono również art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a w związku z art. 7 k.p.a., art 77 § 1 k.p.a., art.80 k.p.a., art.107 § 3 k.p.a., bowiem nie wyjaśniono okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie odpowiedzialności Skarżącej. Zarzuty te zostały określone w punkcie I.1 do 2 i II.1.

Odnosząc się do tak sformułowanych, zarzutów skargi kasacyjnej, należy wskazać, że zgodnie z art. 92a. 1, 2 i 6 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych, za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 22 lit. a) u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego, to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wówczas obowiązującego w zakresie m.in art. 34, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 1985.370.8, dalej rozporządzenie nr 3821) jak również obowiązującego od dnia 29 lutego 2014r., rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz.UE. L Nr 60, str. 1).

Konsekwencją niedopełnienia powyższych warunków i obowiązków jest określona w I.p. 6.2.1. załącznika nr 3 u.t.d. sankcja, w postaci kary pieniężnej, za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego, na wykresówce lub karcie kierowcy, wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w wysokości 5.000 zł.

Zauważyć również należy, że przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (por. powołane w wyroku Sądu I instancji: wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 112/1, wyrok NSA z 11 marca 2015 sygn. akt II GSK 205/14, wyrok NSA z 30 lipca 2015 sygn. akt II GSK 1581/14, wyrok NSA z 12 marca 2015 sygn. akt II GSK 262/14 - dostępne na str. internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy, w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca, na nim spoczywa bowiem ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (tak NSA w wyroku z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10). Dlatego też, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przedsiębiorcy. Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Obalenie tego domniemania jest możliwe, gdy spełnione są przesłanki z art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 u.t.d., które to przepisy stanowią wyjątek od zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz.

Przepis art. 92b określa, w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku, przesłanki wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy takich jak: zapewnienie przez podmiot wykonujący przewóz właściwej organizacji pracy i dyscypliny pracy, jak i prawidłowe zasady wynagradzania).

Natomiast art. 92c określa przesłanki egzoneracyjne określone które nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Przepis ten stanowi, że:

1. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

a. okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

b. za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

c. od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W dyspozycji w/w przepisów nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych, w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy, usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie tych regulacji, bowiem tylko i wyłącznie z uznania przedsiębiorcy wynika właściwy dobór osób współpracujących. Stąd też w/w przepisy u.t.d. dotyczą wyłącznie zdarzeń nieoczekiwanych i nadzwyczajnych, a nie związanych z niewłaściwą organizacją pracy przedsiębiorstwa transportowego.

Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przedsiębiorca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny.

Natomiast Skarżąca nie wykazała, że zaszły w sprawie przesłanki, które zwolniłyby ją z odpowiedzialności, za naruszenie przez kierowcę przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca w skardze kasacyjnej ograniczyła się do twierdzenia, iż nie ponosi odpowiedzialności za zaistniała sytuację, bowiem odpowiedzialność tą ponosi tylko kierowca. Zauważyć przy tym należy, iż wbrew twierdzeniom Skarżącej art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie znalazł zastosowania w sprawie, lecz nie z tego powodu, iż pełną odpowiedzialność za naruszenie obowiązków ponosi kierowca, ale dlatego, iż Skarżąca nie wykazała przesłanek określonych w powyższych przepisach.

Przepisy u.t.d. przewidują, w art. 92 ust. 1 u.t.d., że kierujący wykonujący przewóz drogowy, za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze grzywny, w wysokości do 2000 zł. Niemniej z przepisu tego nie wynika, iż to kierowca jest wyłącznie odpowiedzialności za naruszenie obowiązków. Odpowiedzialność kierowcy, jak i przedsiębiorstwa przewozowego stanowią niezależne wobec siebie reżimy odpowiedzialności i ukaranie kierowcę mandatem nie wyklucza ustalenia w drodze administracyjnoprawnej odpowiedzialności przedsiębiorstwa (por. wyrok NSA z 29 maja 2015 r. sygn. akt II GSK 854/14, cbois.nsa.gov.pl).

Zauważyć należy, iż przesłanki wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy przez osoby wykonujące transport na rzecz i w imieniu tego przedsiębiorcy przed 1 stycznia 2012r., były uregulowane w art. 92a ust. 4 i 5 oraz w art. 93 ust. 7 u.t.d. Zgodnie z treścią art. 92a ust. 4 przedsiębiorca nie odpowiadał za stwierdzone w trakcie kontroli drogowej naruszenia określone w art. 92a ust. 1 (dotyczące posiadania wymaganych dokumentów, czasu pracy kierowców używania urządzeń rejestrujących), jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazywały, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Natomiast przepis art. 93 ust. 7 określał ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy, w razie spełnienia przesłanki braku możliwości przewidzenia przez ten podmiot zdarzeń lub okoliczności powodujących naruszenie przepisu.

W obecnym stanie prawnym, uwolnienie się przez przedsiębiorcę od odpowiedzialności jest trudniejsze, niż miało to miejsce przed nowelizacją u.t.d. Aktualnie bowiem warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. W konsekwencji wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje, przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest skutkiem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby, to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników.

W tym stanie rzeczy, powyższe zarzuty, zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania okazały się nie uzasadnione.

Nie uzasadniony okazał się również zarzut określony w punkcie II.2 to jest naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 79 § 2 k.p.a. w związku z art. 68 ust 1 pkt 1 i 2 u.t.d. i art. 73 ust. 1 pkt 4 u.t.d., polegający na niedostatecznym wyjaśnieniu przez Sąd I instancji, czy organ przesłuchując podczas kontroli drogowej kierowcę [...], zapewnił Skarżącej czynny udział w tej czynności z zastosowaniem uprawnień wynikających z art. 79 § 2 k.p.a.,

Zauważyć należy że art. 73 ust. 1 określa katalog uprawnień inspektora transportu drogowego, przysługujących mu w trakcie wykonywania czynności kontrolnych. Jest to katalog zamknięty nie podlegający rozszerzeniu. Regulacja ta zawiera szczegółowe zasady przeprowadzania dowodów w postępowaniu wyjaśniającym, które towarzyszy czynnościom kontrolnym inspektorów transportu drogowego. Natomiast w razie rozbieżności między przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, co do przeprowadzania dowodów, w toku czynności kontrolnych, prowadzonych przez inspektorów transportu drogowego, pierwszeństwo mają zapisy art. 73 ust. 1 u.t.d. Inspektor transportu drogowego, przeprowadzając kontrolę, zarówno drogową, jak i w siedzibie przedsiębiorcy, może w toku czynności kontrolnych przesłuchać w charakterze świadka kierowcę lub pasażerów. Przepis art. 73 ust. 1 pkt 1 u.t.d. jest regulacją szczególną wobec art. 79 k.p.a., której przyjęcie było uzasadnione wyjątkowym charakterem postępowania kontrolnego, przeprowadzonego przez inspektorów inspekcji transportu drogowego. Kontrola ta wymaga na ogół przesłuchania świadków w jej trakcie, co wyklucza zastosowanie art. 79 k.p.a. (wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2007 r., I OSK 1617/06, LEX nr 417773). Nadto, zgodnie z art. 73 ust. 1a w przypadku, gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas wykonywania tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej. Tym samym zarzut powyższy okazał się nie uzasadniony.

Za uzasadniony, choć nie mający wpływu na wynik sprawy uznać natomiast należy zarzut naruszenia art. 11 Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087), poprzez uznanie, iż umowa ta miała zastosowanie w sprawie, bowiem transport był wykonywany tylko na terenie UE, określony w punkcie I.3.

Niewątpliwie, jak wynika z zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd I instancji powołał się w uzasadnieniu wyroku na powyższa umowę wskazując, iż art. 11 tej umowy ma zastosowanie do przewozu objętego kontrolą. Niewątpliwie też transport dokonywany przez Skarżąca był wykonywany na terenie UE, do którego przepisy powyższej umowy mają zastosowania.

Jednakże, jak wskazuje uzasadnienie wyroku, Sąd I instancji nie uczynił art. 11 powyższej umowy, podstawą wydanego wyroku. Kontrolując bowiem zaskarżoną decyzję podstawą prawną wydanego wyroku uczynił m..in. przepisy u.t.d., rozporządzenia nr 561/2006, czy rozporządzenia nr 3821/85.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, o kosztach orzekając stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od Skarżącej na rzecz GITD zwrot kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie 900,0 zł.