Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2562/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 18 ust. 5
journal: Dz.U. 2008 nr 139 poz 883
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty  pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata  2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia NSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o. o. z siedzibą w R. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia ... maja 2014 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z dnia 29 maja 2014 r. nr P-9/135 wydanym w następstwie wniosku J. Sp. z o.o. w R. o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w par. 18 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, z późn. zm.).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przywołano m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Wnioskodawca, pomimo wezwania do złożenia uzupełnień, nie usunął w terminie (do dnia 29 stycznia 2014 r.) następujących braków:

1. braku dokumentu potwierdzającego tytuł prawny Wnioskodawcy do nieruchomości na której realizowana będzie operacja - oryginał lub kopia poświadczona za zgodność z oryginałem przez notariusza lub pracownika ARiMR. Z załączonych do wniosku dokumentów w ocenie organu wynika, że właścicielami wszystkich działek są A. i D. L. jako osoby fizyczne, a nie wnioskodawca. W przypadku, gdy nieruchomość, na której będzie realizowana operacja znajduje się w posiadaniu zależnym wnioskodawcy, dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do tej nieruchomości, jest umowa dzierżawy lub inna umowa potwierdzająca posiadanie zależne, lub inne dokumenty potwierdzające tytuł prawny.

2. braku kompletnych 3 zapytań ofertowych wraz z 3 ofertami i uzasadnieniem wyboru oferty. Dostarczane dokumenty - 3 zapytania ofertowe i odpowiadające oferty- powinny być z jednego okresu.

Ponadto, wykryto błędy i nieprawidłowości:

-w poprawionym postępowaniu ofertowym na zakup samochodu dostawczego oferta z firmy Wektor sp. z o.o. nie zawiera informacji o długości skrzyni załadunkowej 2,7 m - parametr zawarty w zapytaniu ofertowym;

-dokonano poprawy jednego zapytania ofertowego i jednej oferty na zakup centrum obróbczego. Dwa zapytania ofertowe wraz z ofertami z kwietnia 2013 r., natomiast dosłana jedna oferta i zapytanie ofertowe ze stycznia 2014 roku. Brak kompletu 3 ofert i 3 zapytań ofertowych z jednego okresu powoduje brak możliwości porównania i sprawdzenia cen za planowane do zakupu maszyny. Jedynym kryterium wyboru oferty jest 100% cena.

-oferta z firmy ... z dnia 09/05/2013 r. nie spełnia parametru wymaganego w zapytaniu ofertowym odnośnie długości stołu (wymagana długość 2800 mm)

3. Dane we wniosku o przyznanie pomocy są niepoprawne.

Wyżej opisane rozstrzygnięcie strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze jej autor zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę regulacji z § 18 ust, 1 poprzez jej nadinterpretację, której konsekwencją było uznanie, iż złożony wniosek o przyznanie pomocy finansowej nie spełnia warunków opisanych powołaną wyżej normą.

Odnosząc się pierwszego punktu uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano, że z pisma z dnia 04.12.2013, tj. drugiego pisma wzywającego do uzupełnienia dokumentów nie wynikało jednoznacznie, jakie dokumenty są wymagane w uzupełnieniu, ponieważ w piśmie wymienione były wszystkie dokumenty, które mogą świadczyć o własności nieruchomości, a o których jest mowa w Instrukcji wypełniania Wniosku o przyznanie pomocy. Umowa dzierżawy została wysłana do Agencji wraz z pierwszym uzupełnieniem, a strona uznała, że tym razem potrzebne są wydruki ksiąg wieczystych. Wraz z odwołaniem przesłano jeszcze raz umowę dzierżawy nieruchomości oraz pismo, które było wysłane wraz z pierwszym uzupełnieniem, w którym wyszczególniono wszystkie uzupełniane dokumenty.

W odniesieniu do drugiego punktu uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia skarżący podniósł, że z jego sformułowania można wywnioskować, że nie złożono do Agencji trzech zapytań ofertowych i trzech ofert. Skarżący stwierdził, że jest to niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż wysłał komplet 3 ofert z zapytaniami na samochody. Uwaga ARiMR w tym zakresie dotyczyła jedynie braku długości skrzyni w jednej ofercie z .... Przedmiotowa oferta nie była najlepszą, zatem wybrano ofertę ... Oferta na samochód ... zawiera szczegółowy symbol wersji samochodu, w którym zawiera się również długość skrzyni.

Przepisy Agencji nie nakazują składania zarówno zapytań, jak i ofert z jednej daty. Natomiast kwestie kwot do zapłaty określają dokumenty księgowe, faktury. Nie ma możliwości sterowania kwotami. Płaci się cenę tynkową, fakturowaną i taką rozlicza się z Agencją.

Jak wskazał skarżący, Firma ... przedstawiła ofertę na dokładnie taką samą frezarkę jak firma ..., tj. ... Parametry w ofertach są identyczne, jednak jedna oferta zawiera długość stołu 1300 mm, a druga maksymalną długość elementów obrabianych na stole 2800 mm. W zapytaniu ofertowym określona była długość elementów, a nie długość stołu, zatem oferta firmy ... spełnia parametry, o których mowa w zapytaniu.

Skarżący odniósł się także do punktu trzeciego uzasadnienia rozstrzygnięcia i wskazał, że niepoprawna jest jedynie kwota z pola numer 22, gdyż nie uwzględniała kosztów niekwalifikowanych z pola 22.2. Arkusz wniosku nie posiadał samosumowania i pomimo poprawnie wprowadzonych pozycji składowych, w polu numer 22 będącym sumą składowych, zabrakło kwoty poprawnie wykazanego podatku VAT. We wszystkich pozostałych punktach zarówno wniosek jak i kwoty planowanych kosztów operacji został wypełniony poprawnie.

Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi celem jej ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania 3.12 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" rozpatrywanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej : ustawa o wspieraniu) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883 ze zm. Dalej: Rozporządzenie).

Zgodnie z przepisami Rozporządzenia pomoc w ramach przedmiotowego działania jest przyznawana na wniosek. Proces wyłaniania projektu do finansowania ma charakter sformalizowany i podlega ściśle określonym regułom i aby projekt został poddany ocenie merytorycznej, wniosek musi spełniać wymogi formalne.

Stosownie do § 18 ust. 3 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw": "Jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera inne niż określone w ust. 1 i 2 nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej, do ich usunięcia w terminie 21 dni od dnia doręczenia". Przepis § 18 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia stanowi, iż "Jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości lub braków, o których mowa w ust. 3 : usunął w terminie nie wszystkie nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania". W myśl § 18 ust. 5 przedmiotowego Rozporządzenia: "Jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy."

Podkreślenia wymaga fakt, iż przygotowana i powszechnie dostępna na stronach internetowych Agencji Instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy ma na celu ułatwienie wnioskodawcom prawidłowe wypełnianie dokumentów aplikacyjnych. Określa ona wymagania w zakresie składanych dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania w sprawie przyznania pomocy. Należy zaznaczyć, iż składając wniosek o przyznanie pomocy wnioskodawca powinien posiadać wiedzę dotyczącą przepisów prawnych mających zastosowanie w procesie przyznawania pomocy, jak również wymagań opracowania dokumentacji aplikacyjnej. Jednocześnie wnioskodawca przystępujący do Programu jest zobligowany do stosowania się do zapisów tejże instrukcji jak również do wezwania Agencji celem złożenia informacji niezbędnych do dokonania oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek do udzielenia pomocy. Wnioskodawca winien wykazać, iż spełnia warunki przyznania pomocy oraz winien odpowiedzieć na uzasadnione wezwania do wyjaśnienia określonych wątpliwości. Istotne jest także, że zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami art. 21 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. i wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wnioskodawcy ubiegając się o wsparcie finansowe ze środków publicznych winni dochować należytej staranności w uzyskaniu i przedłożeniu właściwych dokumentów niezbędnych do oceny spełniania lub nie kryteriów przyznania pomocy ponosząc odpowiedzialność za ich poprawność zgodnie z określonymi przez organ wymaganiami.

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy uznać należy, iż kwestionowane skargą rozstrzygnięcie jest prawidłowe.

Wymóg dostarczenia organowi kompletnej i poprawnej dokumentacji z przeprowadzonego postępowania ofertowego wynika z § 17 ust. 2 pkt 22 Rozporządzenia: "Do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się: kopie co najmniej 3 zapytań dotyczących nabycia rzeczy lub usług skierowanych do różnych dostawców lub wykonawców (zapytań ofertowych) oraz kopie 3 ofert stanowiących odpowiedź na te zapytania wraz z uzasadnieniem wyboru oferty - w przypadku każdego zadania ujętego w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, którego koszt przekracza 50 tys. zł netto, dotyczącego inwestycji innej niż określona w pkt 21 Formularz wniosku o przyznanie pomocy wskazuje powyższe expressis verbis w pkt 22. instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" PROW na łata 2007-2013 wyczerpująco wyjaśnia w części VI. "Do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się" - II. Załączniki dotyczące prowadzonej działalności lub operacji" w pkt 22 (str. 41-43 Instrukcji) jakie dokumenty dotyczące postępowania ofertowego należy przedłożyć do wniosku.

Zgodnie z ww. Instrukcją, "Przedkładane oferty muszą odpowiadać treści zapytania ofertowego. Ponadto wskazane jest, by oferta zawierała inne dodatkowe informacje, jeżeli są wymagane, np. warunki płatności, możliwe do uzyskania upusty, wymagania dotyczące konserwacji, przeglądów i serwisowania urządzenia, kosztorys ofertowy itd. Oferta musi być opatrzona pieczątką firmową i podpisem oferenta oraz zawierać datę sporządzenia. (...). W przypadku, kiedy oferta zawiera datę ważności (jej obowiązywania) należy zwrócić uwagę, aby dołączana do wniosku oferta była ważna na dzień złożenia wniosku. Oferty nie zawierające daty ważności będą traktowane jako ważne bezterminowo.

Sąd podkreśla, że ARiMR dokonuje oceny racjonalności zaproponowanych kosztów poszczególnych zadań planowanej inwestycji poprzez porównanie kosztu zadania określonego ofertą oraz weryfikację, czy koszty te nie przekraczają wartości rynkowych. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, pomimo wezwania organu, Skarżąca nie przedłożyła dwóch pozostałych poprawnych zapytań ofertowych, dotyczących zakupu centrum obróbczego, skierowanych do oferentów oraz dwóch ofert, stanowiących odpowiedź na ww. zapytania. Jednocześnie, organ nie mógł uwzględnić wcześniej złożonych dokumentów, dotyczących postępowania przeprowadzonego w kwietniu 2013 r. ponieważ nie dotyczyły nowego postępowania ofertowego przeprowadzonego w styczniu 2014 r. 3 zapytania ofertowe i odpowiadające oferty powinny być z jednego okresu. Dodatkowo, oferty cenowe złożone w ramach pierwszego uzupełnienia miały określony okres ważności, np. 30 dni w przypadku oferty I.Sp. z o.o. z dnia 29.04.2013 r. (str. 110-115akt adm.), czy 90 dni dla oferty ... z dnia 09.05.2013 r. (str. 123 akt adm.), a więc nie ma możliwości porównania cen podanych na ofertach, wystawionych w tak dużych odstępach czasowych. Wybrana oferta firmy ... z dnia 13.01.2014 r. (str. 416-417 akt adm.) została wystawiona ok. 9 miesięcy później od pozostałych ofert.

W dokumentacji z ponownie przeprowadzonego postępowania ofertowego w zakresie zakupu samochodu dostawczego skarżąca przedłożyła m.in. ofertę firmy W. Sp. z o.o. z dnia 14.01.2014 r. (str. 420-421 akt adm.), która nie zawierała informacji o parametrze długości skrzyni (ok. 2,7 m), określonym w zapytaniu ofertowym, a więc ww. oferta nie odpowiadała zapytaniu ofertowemu w tym zakresie.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 lit. d) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L 25 z 28.1.2011 r.), kontrole administracyjne wniosków o wsparcie obejmują w szczególności weryfikacją: racjonalności zaproponowanych kosztów, którą ocenia się za pomocą odpowiedniego systemu oceny, takiego jak koszty referencyjne, porównanie różnych ofert lub komitet oceniający". Zgodnie z wykładnią ww. rozporządzenia Komisji, mechanizm pozyskiwania trzech ofert na zakup lub wykonanie zadania, ma na celu określenie wysokości i racjonalności kosztów, które mają być poniesione w związku z realizowaną operacją. Oznacza to, iż z jednej strony Wnioskodawca musi mieć możliwość realizacji zaplanowanego zadania lub też zakupu potrzebnego, wymaganego do realizacji operacji wyposażenia, z drugiej zaś, poprzez przeprowadzenie postępowania ofertowego, ma on obowiązek uwiarygodnić, że planowane do poniesienia koszty są racjonalne i nie przekraczają cen rynkowych.

Słusznie uznał organ, że w związku z błędnie przeprowadzonym postępowaniem ofertowym nie można zweryfikować poprawności wypełnienia zestawienia rzeczowo-finansowego operacji we wniosku o przyznanie pomocy oraz punktów finansowych wniosku i określić prawidłowo wnioskowanej kwoty pomocy oraz brak jest możliwości uzasadnienia racjonalności zaplanowanych do poniesienia kosztów. Proces weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy ma służyć m.in. ocenie spełnienia kryteriów przedmiotowych, podmiotowych, merytorycznych, formalnych oraz technicznych i ekonomicznych, z zachowaniem przez organ oceniający zasady praworządności. Postępowanie w sprawie przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" prowadzone było na wniosek o przyznanie pomocy, w którym Skarżący złożył oświadczenie o znajomości zasad przyznawania pomocy, co oznacza, że składając wniosek o przyznanie pomocy potwierdził, iż posiada wiedzę dotyczącą przepisów prawnych mających zastosowanie do przyznawania pomocy.

Skarżący został także poinformowany przez Organ o konsekwencjach braku złożenia poprawnych dokumentów - w drugim wezwaniu o uzupełnienie braków, czyli piśmie P-1/135 Oddział Regionalny ARiMR zawarł pouczenie, iż "W przypadku braku Uzupełnienia/złożenia poprawnych dokumentów/złożenia wyjaśnień w ww. terminie nastąpi Odmowa przyznania pomocy" (k. 216-222 akt adm.)

Wnioskodawca ubiegając się o wsparcie finansowe ze środków publicznych musi dochować należytej staranności w uzyskiwaniu i przedłożeniu właściwych dokumentów, niezbędnych do oceny spełniania kryteriów przyznawania pomocy oraz zachowania terminu na dokonanie określonych czynności.

W kontekście uchybień i braków we wniosku wskazać należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt V SA/Wa II GSK 1405/11, iż w przypadku, gdy chociaż jeden z braków pomimo otrzymania ponownego wezwania do ich usunięcia nie został przez wnioskodawcę usunięty, stanowi to podstawę do odmowy przyznania pomocy.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu ARiMR w oparciu o prawidłowo zastosowany § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-2013 zasadnie odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej, stąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.