Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 90/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 6, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 par. 1 pkt 1, par. 1a, par. 2, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 25 września 2024 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska – Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2024 roku sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy K. do załatwienia wniosków A.S. z dnia 17 maja 2024 roku w terminie 14 (czternastu) dni od daty doręczenia organowi akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz A.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 25 czerwca 2024 r. A.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając naruszenie art. 4 ust 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p." poprzez przez nieudostępnienie wnioskowanych informacji pomimo upływu ustawowego terminu.

Skarżący wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy K. do rozpatrzenia wniosków w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 2 000 zł oraz wszelkich kosztów postępowania, w tym opłaty od skargi.

Z akt sprawy wynika, że 17 maja 2024 r. skarżący złożył do Wójta Gminy K. 14 wniosków o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. Jakie nakłady Gmina K. poniosła w ciągu dwóch ostatnich lat na drogę wewnętrzną urządzoną na dz. nr ew. gruntów [...] obręb W.;

2. Kiedy odbył się ostatni przegląd drogi urządzonej na dz. nr ew. gruntów [...] obręb W.;

3. Czy kiedykolwiek Gmina K. przeprowadzała przegląd drogi urządzonej na dz. nr ew. gruntów [...] obręb W.;

4. Ile objazdów drogi urządzone na dz. nr ew. gruntów [...] obręb W. przeprowadziła Gmina K.;

5. Jakie remonty dróg wewnętrznych w bieżącym roku i poprzednim wykonała Gmina K. i na jaką kwotę;

6. W jaki sposób Gmina K. utrzymuje drogi wewnętrzne będące drogami dojazdowymi do pól?;

7. Czy drogi wewnętrzne będące drogami dojazdowymi do pól w Gminie K. są oznakowane, jeśli tak to w jaki sposób?;

8. Kiedy droga wewnętrzna urządzona na dz. nr ew. gruntów [...] obręb W. miała przeprowadzone geodezyjne wznowienie granic;

9. Czy na drodze wewnętrznej urządzonej na dz. nr ew. gruntów [...] obręb W. znajdują się czytelne słupki graniczne wskazujące przebieg granicy pasa drogowego;

10. W jaki sposób Gmina K. dokonuje regulacji pasa drogowego drogi wewnętrznej dojazdowej do pól na dz. nr ew. gruntów [...] obręb W.;

11. Jaką nawierzchnię posiada droga wewnętrzna będąca drogą dojazdową do pól urządzonej na dz. nr ew. gruntów [...] obręb W. oraz czy przedmiotowa droga posiada rów odwadniający, jak również informację czy w okresie roztopów, okresie silnych opadów deszczu droga ta jest przejezdna i nie zalega na niej woda i błoto;

12. Jaki harmonogram objazdu dróg wewnętrznych będących drogami dojazdowymi do pól posiada Gmina K. z jaką częstotliwością takie objazdy są prowadzone;

13. Czy Gmina K. prowadzi remonty dróg wewnętrznych będących drogami dojazdowymi do pól i na czym taki remont polega.

14. :

a. czy pracownicy Gminy K. w okresie ostatnich 5 lat dokonywali oględzin dz. nr ew. gruntów [...] obręb W. - jeżeli tak to w jakiej dacie, jakie czynności zostały dokonane podczas oględzin;

b. czy pracownicy Gminy K. w okresie ostatnich 5 lat wykonywali obmiar oraz dokonywali pomiarów na dz. nr ew. gruntów [...] obręb W. - jeżeli tak to w jakiej dacie, jakie czynności przez jaką osobę zostały wykonane;

c. jakie nakłady uprzednio w okresie 10 lat na utrzymanie tejże drogi (dz. nr ew. gruntów [...] obręb W.) gmina poczyniła (remonty, koszenie, przeglądy), czy gmina wywiązywała się z obowiązku utrzymania tejże drogi w postaci przeglądów remontów, nadkładów, czy droga posiada rów odwodnieniowy, jeżeli nie posiada dlaczego gmina zaniechała budowy takiego rowu;

d. czy droga (dz. nr ew. gruntów [...] obręb W.) kiedykolwiek jakiekolwiek oznakowanie, czy są jakiekolwiek znaki zakazu, czy droga jest obecnie w jakikolwiek sposób oznakowana, że to jest droga gminna, czy rolnik mógł nie wiedzieć ze to jest droga gminna;

e. czy droga (dz. nr ew. gruntów [...] obręb W.) miała kiedykolwiek słupki graniczne i rapery, kiedy dokonywano przeglądów drogi, kiedy droga była koszona.

W odpowiedzi na ww. wniosek organ pismem z 29 maja 2024 r. stwierdził, że zakres oraz sposób zapisu żądanych informacji (układ pytań i wskazanie podmiotu) odpowiadają danym, o które skarżący występował w związku z toczącym się postępowaniem w Sądzie Rejonowym w Radomsku o sygnaturze akt II K 1091/23 wobec tego nie dotyczą one spraw publicznych, które w związku z toczącym się postępowaniem powinny być udostępniane szerszej grupie osób.

Pismem z 12 czerwca 2024 r. skarżący wniósł do organu ponaglenie na niezałatwianie sprawy w terminie

W odpowiedzi na ww. pismo organ wyjaśnił, że w sprawie nie ma zastosowania tryb ponagleniowy przewidziany w k.p.a. Organ natomiast zakwalifikował pismo jako wniosek w sprawie indywidualnej związanej z prowadzoną sprawą przed Sądem Rejonowym w Radomsku, w związku z tym nie ma do niej zastosowania tryb z u.d.i.p.

W ocenie skarżącego informacjom o które wystąpił nie można odmówić waloru informacji publicznej, a zatem jego wniosek jest w pełni zasadny. Skarżący nie zgodził się z argumentacją organu, że żądane informacje nie mają waloru informacji publicznej. Informacje na temat wykonywanych remontów, wykonanych prac lub wydatkowanych środków publicznych nie mogą zostać zakwalifikowane jako wnioski w indywidualnej sprawie skoro stanowią informację publiczną.

W ocenie skarżącego organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów u.d.i.p. i bezczynności w tym zakresie.

W odpowiedzi skargę organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że jest ona całkowicie bezzasadna.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że Gmina K. jest stroną pokrzywdzoną w sprawie indywidualnej związanej z prowadzoną przeciwko skarżącemu sprawą o sygnaturze akt II K 1091/23 przed Sądem Rejonowym w Radomsku, a dotyczącą naruszenia granic drogi wewnętrznej stanowiącej własność Gminy K. w związku z tym nie ma do niej zastosowania tryb z u.d.i.p. Informacje o które występuje skarżący związane są stricte ze wskazaną powyżej sprawą i były już artykułowane przez skarżącego w Sądzie i były przedmiotem oceny Sądu prowadzącego to postępowanie. W ocenie organu przepisy u.d.i.p. nie mogą stanowić podstawy do uzyskania informacji w sprawach indywidualnych niemających waloru informacji publicznej i nie są udostępniane w tym trybie. Skarżący zwracając się o udostępnienie informacji publicznej nie kierował się troską o sprawy publiczne, a interesem indywidualnym co znalazło wprost wyraz w treści tego pisma. Wnioski w sposób niebudzący wątpliwości wskazują, że celem wnioskodawcy było uzyskanie informacji w związku z toczącym się sporem sądowym. Skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej wobec tego wnioskowane informacje nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie koniecznym staje się wyjaśnienie, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania. W przypadku tego rodzaju sprawy sądowoadministracyjnej skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione przez ustawodawcę od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Stąd też sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie zarządzenia z 13 sierpnia 2024 r.

Następnie wskazać należy, że stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Wyjaśnić przy tym należy, że z bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.

Niniejsza sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Konkretyzacja tak kształtującego się konstytucyjnego prawa do informacji publicznej znajduje wyraz w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p.", regulującej zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. W myśl art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.

Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z 2020 r. poz. 568 i 2157 oraz z 2021 r. poz. 2445) oraz partie polityczne.

Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 oraz stosownie do art. 11 przez wyłożenie lub wywieszenie w miejscach ogólnie dostępnych, jak również przez zainstalowane w miejscach ogólnie dostępnych urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; udostępniania w "portalu danych" (pkt 4).

Podkreślić przy tym należy, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej czy też niezgodnej z wnioskiem, nie informuje w formie zwykłego pisma, że nie posiada żądanej informacji publicznej bądź, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, ewentualnie, że istnieje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy K. w sprawie udostępnienia informacji publicznej polegającej na udzieleniu odpowiedzi na pytania odnoszące się do kwestii związanych z drogami wewnętrznymi w Gminie K., a w szczególności dot. drogi wewnętrznej urządzonej na działce nr ewid. [...] obr. W..

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji.

W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym pozostaje, że Wójt Gminy K., a więc organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego realizującej zadania z zakresu administracji publicznej, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z jego brzmieniem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Ustawodawca w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. expressis verbis nie wymienił żadnych organów władzy publicznej. Niewątpliwie w pkt 1 utożsamia z pojęciem organów władzy publicznej wszystkie organy administracyjne funkcjonujące w istniejącym aparacie władzy, a także te podmioty, których w sensie organizacyjnym nie zalicza się do administracji, a które są powołane w drodze ustawy do organizacji i realizacji zadań publicznych (por. wyrok NSA z 6 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1918/07, CBOSA, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Powyższe oznacza, że wójt jako organ wykonawczy gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Następnie godzi się wyjaśnić, że wnioskowana informacja niewątpliwie stanowi informację publiczną. W ocenie składu pogląd ten jest zasadny albowiem wniosek skarżącego odnosi się do spraw o publicznym charakterze w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Wnioskowane informacje dotyczyły dróg wewnętrznych, których zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 320), powoływanej dalej jako: "u.d.p."

budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu. Nie budzi wątpliwości, że część dróg wewnętrznych, w tym w szczególności droga wewnętrzna będąca przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowi własność Gminy K., zatem jej zarządcą jest Wójt Gminy K.. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że dane na temat dróg będących w zarządzie organu będą stanowiły informację publiczną.

U.d.i.p. definiuje w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. W art. 6 ust. 1 u.d.i.p. sprecyzowano, jakiego rodzaju informacje stanowią w szczególności informacje publiczne. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. wyrok NSA z 11 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1060/05, CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił 17 maja 2024 r. do Wójta Gminy K. z 14 wnioskami, a każdy z nich składał się z odrębnego pytania, które dotyczyły de facto samej kwestii, tj. dróg wewnętrznych na terenie Gminy K. ze szczególnym uwzględnieniem drogi wewnętrznej urządzonej na działce nr ewid. [...] i związanych z nią różnego rodzaju kwestii. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał za stosowne objęcie wszystkich wniosków jednym postepowaniem.

Odnosząc się do wnioskowanych pytań organ wskazał, że zakres oraz sposób zapisu żądanych informacji (układ pytań i wskazanie podmiotu) odpowiadają danym, o które skarżący występował w związku z toczącym się postępowaniem w Sądzie Rejonowym w Radomsku o sygnaturze akt II K 1091/23 wobec tego nie dotyczą one spraw publicznych, które w związku z toczącym się postępowaniem powinny być udostępniane szerszej grupie osób.

Mając na względzie powyższą argumentację, Sąd stoi w przekonaniu, że pojęcia sprawy publicznej nie można wykładać słownikowo, jako sprawy "dotyczącej tylko ogółu", gdyż taka wykładnia nadmiernie zawężałaby prawo dostępu do informacji publicznej, czemu przeciwstawia się dominujące orzecznictwo i doktryna. Nie można kategorycznie zdefiniować pojęcia "sprawy publicznej" jako przeciwieństwa "sprawy prywatnej" z uwagi na to, że oba te sformułowania nie są jednoznaczne i ich bezwarunkowa kategoryzacja może budzić uzasadnione wątpliwości.

W ocenie Sądu tak sformułowana odpowiedź organu nie stanowi prawidłowej realizacji obowiązków nałożonych przez u.d.i.p. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że z treści złożonego wniosku nie wynika, aby skarżący zmierzał do uzyskania informacji w celu realizacji indywidualnych, partykularnych interesów, a organ nie wyjaśnił, w jaki sposób uzyskanie wnioskowanych informacji miałoby służyć skarżącemu w jego sprawie toczącej się przed sądem powszechnym. Samo wskazanie, że postępowanie toczące się przed sądem powszechnym dotyczy naruszenia granic drogi wewnętrznej stanowiącej własność Gminy K. nie pozwala stwierdzić, że organ wykazał w sposób przekonujący, że skarżący nadużywa obywatelskiego prawa do uzyskania informacji publicznej. Sama okoliczność, że skarżący pozostaje w sporze sądowym z organem nie skutkuje ograniczeniem jego konstytucyjnego uprawnienia do uzyskania informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP).

Godzi się w tym miejscu wyjaśnić, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że brak jest podstaw do utożsamiania treści pojęcia informacji publicznej, jako przedmiotu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, z kwestią prawidłowości korzystania z tego prawa. Przedmiot prawa dostępu do informacji publicznej, jakim jest informacja publiczna, określona w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP jako "informacja o działalności" podmiotów określonych w tym przepisie, a w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jako "każda informacja o sprawach publicznych", jest kategorią prawną podlegającą wykładni. Zarówno Konstytucja, jak i u.d.i.p. wiążą pojęcie informacji publicznej z aktywnością podmiotów wskazanych w tych aktach prawnych, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Wynika to z faktu, że zarówno działalność podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji, jak i sprawa, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., wtedy mogą być kwalifikowane jako informacja publiczna, gdy spełniają kryterium "publiczności". W doktrynie prawa administracyjnego pojęcie "publiczności" służące m.in. tak podstawowym celom jako definiowanie administracji publicznej, czy kategorii interesu publicznego, jest wiązane z działalnością państwa jako przejętego przez nie zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli, wynikających ze współżycia ludzi w społecznościach (zob. J. Boć, Pojęcie administracji, w: J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2004, s. 16; J. Supernat, Pojęcie administracji publicznej – "państwowe", "powszechnie pojemne i ponadczasowe" oraz "pozapaństwowe", w: J. Korczak (red.): Układ administracji publicznej, Warszawa 2020, s. 114). Ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; por. wyrok NSA z 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14, CBOSA). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną – określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, t. 4; por. wyrok NSA z 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10, CBOSA), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (zob. M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi. Granica pomiędzy sprawą "publiczną" a sprawą "prywatną" jest zatem jednocześnie jedną z granic pomiędzy informacją publiczną a informacją niepubliczną. Granica ta nie jest ostra, stąd jej ustalenie w konkretnych sprawach może być problematyczne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle wykładni art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wypracowano stanowiska ułatwiające kwalifikowanie określonej informacji jako publicznej, m.in. przyjęto, że nie ma znamion informacji publicznej informacja dotykająca bezpośrednio sfery ad personam (por. wyroki NSA: z 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10; z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3429/18; z 27 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2710/17; z 18 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2434/16; z 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1586/16; z 19 grudnia 2017 r., I sygn. akt OSK 1380/17, CBOSA) i wiążąca się z ujawnieniem prywatnych danych określonej osoby. Przyjęto również, że przymiot informacji publicznej bez wątpienia posiadają dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zatwierdzono lub podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw. Natomiast przymiotu informacji publicznej nie mają dokumenty prywatne, które podmiot kieruje do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 189/11, CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się także, że nie jest informacją publiczną wniosek w sprawie indywidualnej, stanowiący dokument prywatny (por. wyrok NSA z 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 180/02; wyrok NSA z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1797/10; postanowienie NSA z 29 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 2154/11, CBOSA), jak i inne pisma procesowe stron (por. wyrok NSA z 22 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2487/11, CBOSA).

W konsekwencji powyższych rozważań godzi się stwierdzić, że dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej jako informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy indywidualnej/własnej" ani cel lub motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej mają charakter subiektywny i mogą mieć znaczenie przy ocenie sposobu czynienia użytku przez wnioskodawcę z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego wiąże się z problematyką "używania" tego prawa, w tym również jego nadużywania. Zatem ewentualne zjawisko nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej może być brane pod uwagę nie na etapie dokonywania wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czyli na etapie odkodowywania normy prawnej wraz z jej percepcją dla ustalenia przedmiotowych granic prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, lecz na etapie późniejszym, tj. po stwierdzeniu, że wnioskowana informacja odpowiada ustawowemu pojęciu informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, a zatem na etapie oceny prawidłowości korzystania z publicznego prawa dostępu do takiej informacji. Dopiero sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa. Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyroki NSA: z 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12 oraz z 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7441/21, CBOSA). Odmowa ochrony nie prowadzi jednak do zakwestionowania przedmiotu określonego prawa, lecz jest związana z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej. Zatem w dalszym ciągu stanowi on wniosek o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i zasadach funkcjonowania tych podmiotów, majątku publicznym i ciężarach publicznych.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem ze swej istoty jest on skierowany na realizację tego prawa, a więc również interesu prawnego będącego jego istotnym elementem, który jest obiektywnym interesem indywidualnym, wobec czego ocena charakteru wnioskowanej informacji jako informacji publicznej nie może odbywać się przez pryzmat "sprawy własnej" wnioskodawcy (por. wyrok NSA z 20 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 2916/22, CBOSA).

Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że z treści u.d.i.p., w szczególności art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., nie wynika, aby cel prywatny mógł stanowić przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Odmowa zastosowania ww. przepisów wyłącznie w oparciu o ustalenie, że zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym, w rozpoznawanej sprawie z uwagi na toczące się postępowanie przed sądem powszechnym, stanowiłaby nieznaną kryterium ustawowemu odmowę ich stosowania. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot nie jest upoważniony do badania interesu prawnego, ani nawet faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. nie może być odmienna w zależności od tego kto będzie ubiegać się będzie o jej udostępnienie. Pogląd zgodnie z którym nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie prowadziłby do absurdalnego wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na realizację określonych zadań publicznych oraz interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla innych podmiotów za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy. Jeżeli zatem wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej, to nie może zostać pozbawiona tej cechy w sytuacji, gdy jej udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć dla celu prywatnego.

W konsekwencji godzi się wskazać, że okoliczność, że wnioskowane przez skarżącego informacje mogłyby być wykorzystane w celach prywatnych, nie oznacza, że informacja publiczna przestaje posiadać walor informacji publicznej i nie może być w związku z tym udostępniona. Odnosząc się natomiast do twierdzenia organu o tym, że skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej należy wyjaśnić, że nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (vide: J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, W-wa, 2005 r., s. 146–147 oraz por. wyroki NSA: z 16 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1992/14; z 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15; z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16, CBOSA). W polskim porządku prawnym, w którym konstytucyjne prawo podmiotowe dostępu do informacji publicznej ma charakter publicznego prawa podmiotowego o treści pozytywnej, przyjmuje się, że u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju państwa, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność, a nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej jest przy powoływaniu się na jawność życia publicznego jego wykorzystywanie po to, aby podejmować działania niezgodne z prawem (nie na podstawie i w granicach prawa), godzące w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, a także ukierunkowane na nieposzanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka bądź pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym (por. wyrok NSA z 22 września 2023 r., sygn. akt III OSK 5540/21, CBOSA).

Można zatem przyjąć, że w doktrynie prawniczej oraz w orzecznictwie konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście następującej motywacji i celów realizowanych przez osoby składające wnioski: 1) wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji); 2) wykorzystania dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych; 3) wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 1210/23 oraz wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Kr 481/19, CBOSA).

Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej oznacza zatem próbę korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia innego celu niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, kontroli przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Powyższe oznacza, że w sytuacji uznania przez organ, że motywem działania wnioskodawcy nie jest dbałość o interes publiczny, ale jeden z ww. opisanych celów, to wyjątkowo mogą zajść podstawy do stwierdzenia nadużycia prawa do informacji publicznej, o czym jednak organ zobowiązany będzie orzec w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Skierowanie w takim przypadku pisma do wnioskodawcy jest niewątpliwie niewystarczające. Zatem choć w takiej sytuacji informacja nie mogłaby być udostępniona, to pozostaje informacją publiczną, a podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej powinien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia.

Konkludując stwierdzić należy, że wymogi u.d.i.p. zostały naruszone i skarżony organ nie zakończył postępowania ani poprzez podjęcie stosownej czynności, tj. udostępnienia informacji ani wydanie w terminie decyzji o odmowie jej udostępnienia. Zatem skoro, jak wyżej wskazano, żądana informacja stanowi informację publiczną, a organ jest w jej posiadaniu, to winien jej udzielić. Jeśli natomiast uważa, że nie może udostępnić informacji, uznając wniosek za nadużycie prawa do informacji publicznej, to powinien wydać decyzję administracyjną. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Wobec nieuczynienia zadość temu obowiązkowi Sąd uznał, że skarżony organ dopuścił się bezczynności zobowiązał go na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do wydania aktu lub dokonania czynności, w terminie 14 dni (pkt 1 sentencji wyroku).

Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia żądanej informacji publicznej nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezczynność organu, choć ewidentna, związana była jedynie z błędną wykładnią przepisów u.d.i.p., co nie sposób uznać za rażące naruszenie prawa. W sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Organ nie zignorował bowiem wniosków skarżącego i był przekonany, że rozpoznaje je zgodnie z obowiązującym prawem i podejmuje działania (poinformowanie skarżącego o niemożności udostępnienia informacji publicznej z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej) przewidziane przepisami u.d.i.p. W postępowaniu organu nie można zatem dopatrzeć się złej woli, czy też próby negatywnego załatwienia wniosku strony. Działanie organu nie zmierzało do celowego pozbawienia wnioskodawcy konstytucyjnego prawa dostępu do informacji. Dlatego nie sposób uznać, że w sprawie wystąpiła bezczynność o charakterze rażąco naruszającym prawo. W związku z tym na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdzono, że bezczynność Wójta Gminy K. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji wyroku).

Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w szczególności mając na uwadze charakter bezczynności organu oraz fakultatywność orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zarówno przyznanie sumy pieniężnej stanowi uprawnienie dyskrecjonalne sądu, gdyż jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach wskazujących, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skorzystanie z tego środka jest uzasadnione m.in., gdy realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony porządku prawnego i sprawnego działania administracji publicznej. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20, CBOSA). Sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie, w której nie mamy do czynienia z umyślnym i opieszałym działaniem ze strony organu ukierunkowanym na zaniechanie rozpoznania wniosku, ale z uchybieniem odnoszącym się do błędnej wykładni przepisów. Ponadto poza nieprawidłową wykładnią analizowanych przepisów w działaniu organu nie doszło do innych naruszeń prawa.

Dodatkowo należy wyjaśnić, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie pełni funkcji odszkodowawczej i nie służy wyrównaniu ewentualnie poniesionej szkody. Suma ta nie jest również przyznawana z uwagi na trudności materialne strony postępowania. Jednocześnie w skardze nie uzasadniono w żaden sposób tych żądań. Skarżący nie wskazał, że z uwagi na postępowanie organu poniósł określoną – wymierną stratę, czy też doznał szkody z uwagi na opóźnienie w prawidłowej realizacji wniosku, a okoliczności takiej nie stanowi niepoparte żadnymi okolicznościami twierdzenie o wzroście cen usług. Tymczasem wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać wprost do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania.

W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że zastosowanie omawianego środka, tj. sumy pieniężnej z art. 149 § 2 p.p.s.a. nie jest uzasadnione z punktu widzenia ochrony interesu skarżącego i skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu (pkt 3 sentencji wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku). Zasądzona kwota obejmuje zwrot uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi w wysokości 100 zł.

MR