Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 174/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. U. i M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 grudnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatu P. decyzją z dnia 17 sierpnia 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 K.p.a., art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z art. 129 ust. 1 i 5, art. 130, art. 132 ust. 1 a i 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ustalił odszkodowanie na rzecz A. B. w wysokości 4768 zł oraz na rzecz J. M. w kwocie 4768 zł za nieruchomość o pow. 0,0301 ha położoną w [...], gmina [...] oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr [...] dla której Sąd Rejonowy dla [...] w K. Zamiejscowy Wydział V Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...], która z mocy prawa przeszła na własność Powiatu P. Do wypłaty odszkodowania zobowiązany został Starosta P. W uzasadnieniu organ wskazał, że nieruchomość o pow. 0,0301 ha położona w [...] gmina [...], oznaczona ewidencyjnie jako działka nr [...] stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność J. M. s. W. i W. została uprzednio faktycznie zajęta pod drogę publiczną i od tej pory jest w ten sposób użytkowana, stanowiąc część drogi powiatowej nr [...], relacji [...]. Operatem pomiarowym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] października 2012 r., na działce nr [...] o powierzchni 0,0301 ha, zostały wyznaczone punkty graniczne. Wynika z tego, iż cała działka nr [...] została zajęta pod pas drogi powiatowej. Z dniem 1 stycznia 1999 r. działka nr [...] przeszła z mocy prawa na własność Powiatu P. na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. był J. M., który zmarł 21 lutego 2003 r. a prawo do spadku po nim nabyli A. B. w 1/2 cz. oraz J. M. w 1/2 cz. Następnie umową o dział spadku i zniesienie współwłasności z [...] listopada 2005 r. dokonano działu spadku po J. M., w ten sposób, iż przedmiotową nieruchomość w całości nabyła A. B. Obecnie prawo własności do przedmiotowej nieruchomości ujawniono w księdze wieczystej nr [...] na podstawie umowy sprzedaży warunkowej z [...] lutego 2007 r. oraz umowy przeniesienia własności z [...] kwietnia 2007 r. na rzecz M. B. oraz K. U. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Zgodnie z przepisami ustawy za utratę własności należy się odszkodowanie, ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. W myśl art. 130 i 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie ustala się według wartości rynkowej nieruchomości na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego. Operatem szacunkowym sporządzonym w dniu [...] grudnia 2015 r. ustalono wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości na kwotę 9536 zł, którą rozdzielono, proporcjonalnie do udziałów określonych w postanowieniu Sądu Rejonowego dla [...] w K. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] października 2003 r. stwierdzającym nabycie spadku po J. M.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli K. U. i M. B. podnosząc, że jest ona niesprawiedliwa, gdyż przyznaje odszkodowanie osobie, która już w momencie wywłaszczenia nie była już właścicielem działki.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 6 grudnia 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące rozpatrzenia odwołania K. U. oraz M. B. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Właścicielom takich nieruchomości przysługuje odszkodowanie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na ich wniosek złożony do dnia 31 grudnia 2005 r. Z przepisu art. 73 wynika ponadto, że ustalenie i wypłata odszkodowania następuje przy spełnieniu następujących przesłanek: dana nieruchomość musi być zajęta pod pas drogi publicznej, nieruchomość taka nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego, z wnioskiem o ustalenie odszkodowania występuje właściciel nieruchomości w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Przy czym wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczeń organu I instancji przysługuje tylko stronie w rozumieniu art. 28 K.p.a., a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub, gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonymi w tej materii poglądami doktryny postępowania administracyjnego, uprawnienie do złożenia odwołania przysługuje także podmiotowi, niebędącemu stroną, którego interes prawny w obaleniu decyzji organu I instancji wynika z przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków. W kontekście powyższego na uwagę zasługuje stanowisko jakie odnośnie konstrukcji postępowania o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 oraz charakteru roszczenia realizowanego w tym trybie, prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jak zauważył bowiem w wyroku z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1797/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie organy rozpatrujące wniosek są związane treścią wniosku i działają na podstawie przepisów prawa, w tym ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, z których wynika, iż każdy właściciel nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. ma prawo ubiegać się o odszkodowanie za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną. Organy nie mogą zakładać apriori, iż dany współwłaściciel działa w imieniu pozostałych współwłaścicieli, gdy z treści wniosku wynika, iż działa tylko we własnym imieniu i brak jest stosownych pełnomocnictw. Przenosząc to na grunt art. 28 K.p.a. stwierdzić należy, że sprawa każdego współwłaściciela jest odrębną i tylko mogącą być połączoną do wspólnego rozpoznania, na mocy art. 62 K.p.a. Inaczej mówiąc każdy ze współwłaścicieli ma interes prawny tylko w postępowaniu wszczętym swoim własnym wnioskiem, natomiast nie jest stroną postępowania, w rozumieniu art. 28 K.p.a., w postępowaniu z wnioskiem innego współwłaściciela tej nieruchomości. Powyższe oznacza, że skoro, zaskarżona decyzja Starosty P. z dnia 17 sierpnia 2016 r. dotyczy praw i obowiązków A. B. oraz J. M., zaś w żaden, sposób nie odnosi się do praw i obowiązków odwołujących i nie kształtuje ich sytuacji prawnej, zaś w aktach sprawy brak jest złożonego przez te osoby wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość to należy uznać, iż omawiane odwołanie złożyły osoby niebędące stronami postępowania nią objętego, a co za tym idzie w konsekwencji należało umorzyć postępowanie odwoławcze w tym zakresie.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M. B. i K. U. podnosząc, że jest ona niesłuszna i się z nią nie zgadzają.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji organu w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Zdaniem organu II instancji, skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o ustalenie odszkodowania na rzecz innych niż skarżący osób, za nieruchomość w części przejętą pod drogę.

Postępowanie odwoławcze zostało umorzone na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten dopuszcza umorzenie postępowania odwoławczego w przypadku jego bezprzedmiotowości. Ogólnie z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 K.p.a., tj. podmiot, przedmiot lub podstawa prawna, która umożliwia załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Uwzględniając natomiast, że postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości - organ II instancji nie może wszczynać postępowania z urzędu. Organ, do którego wniesiono odwołanie obowiązany jest zweryfikować, czy podanie pochodzi od uprawnionego podmiotu tj. podmiotu, któremu przysługuje status strony postępowania. Skutecznie inicjować postępowanie odwoławcze może bowiem jedynie strona tego postępowania. Stwierdzenie braku spełnienia przesłanki podmiotowej może skutkować także wydaniem orzeczenia na podstawie art. 134 K.p.a., tj. postanowienia o niedopuszczalności odwołania. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się jednakże, iż zastosowanie art. 134 K.p.a. z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ze złożonego odwołania wynika w sposób oczywisty, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że wnoszący je nie jest stroną postępowania. W orzecznictwie sądowym i literaturze przedmiotu utrwalił się pogląd, zgodnie z którym, odwołanie wniesione przez podmiot, który twierdzi, iż zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, powinno być rozpoznane przez organ odwoławczy. W przypadku stwierdzenia w toku badania dopuszczalności tego odwołania, że podmiot ten nie ma jednak interesu prawnego w sprawie, organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. W sytuacji więc, gdy zachodzi konieczność zbadania interesu prawnego odwołującego, obowiązkiem organu jest zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania rozpoznawczego, a w przypadku negatywnego wyniku weryfikacji, tj. w razie stwierdzenia braku legitymacji (interesu prawnego) po stronie podmiotu składającego odwołanie – obowiązkiem organu jest umorzenie postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 942/05).

Pojęcie interesu prawnego, użyte w przepisie art. 28 K.p.a., rozumiane w bezpośrednim znaczeniu oznacza interes oparty na prawie lub przez prawo chroniony. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne prawa lub obowiązki (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 17 maja 2016 r. II OSK 2148/14 interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym.

Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność. Interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia owego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.

Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć wskazaniem przepisów prawa powszechnie obowiązującego, których zastosowanie mogłoby wpłynąć na jego sytuację prawną i mającą związek z toczącym się postępowaniem administracyjnym (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83).

Skarżący złożyli odwołanie w postępowaniu zakończonym decyzją ustalającą odszkodowanie za nieruchomość częściowo przejętą pod drogę na podstawie 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm) na rzecz A. B. i J. M. – osób które na datę 1 stycznia 1999 r. były właścicielami działki nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji skarżących jako strony traktował, a przynajmniej doręczył im decyzję od której złożyli odwołanie. Organ II instancji nie był jednak związany stanowiskiem organu I instancji, co do kręgu stron tego postępowania. Organ ten ponownie rozpoznając sprawę, ustala wszelkie niezbędne do jej rozstrzygnięcia elementy, między innymi weryfikuje w sensie pozytywnym i negatywnym podmiotowy zakres postępowania tj. ustala jakim podmiotom przysługuje przymiot strony. Ustalenie, iż podmiot składający odwołanie w istocie przymiotu strony nie ma – brak po jego stronie interesu prawnego tj. wywodzonego z prawa materialnego uprawnienia lub obowiązku mającego związek z rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej, winien w oparciu o wyżej przytoczone przepisy postępowanie odwoławcze umorzyć.

Skarżący nie wskazali jaki to interes prawny mają w sprawie zakończonej decyzją ustalającej odszkodowanie za nieruchomość częściowo przejętą pod drogę na rzecz A. B. i J. M. Na rozprawie w dniu 9 maja 2016 r. oświadczyli, iż to im, jako aktualnym właścicielom działki [...] (nabyli ją w 2007 r.) odszkodowanie powinno być wypłacone oraz, że ich zdaniem wywłaszczenie nastąpiło w 2015 r., bo wtedy została wydana decyzja o przejęciu własności części nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wydaje się zatem, iż skarżący swój interes prawny upatrują w przepisie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm). Stosownie do ust. 1 cyt. przepisu nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie takie wypłaca: 1) gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, 2) Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg. (art. 73 ust. 2 cyt. ustawy). W myśl natomiast art. 73 ust. 3. Tej ustawy podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. Z kolei przepis art. 73 ust 4 przesądzał, iż odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2016 r. I OSK 1037/14 -z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wynika, że z dniem 31 grudnia 1998 r. dotychczasowy właściciel lub współwłaściciele tracą przysługujące im prawo własności. Także w wyroku z dnia 2 lutego 2009 r. I OSK 260/08 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzja o jakiej mowa w art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ma jedynie charakter deklaratoryjny. Fakt, że dopiero na podstawie tej decyzji właściciel, czyli Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, może skutecznie żądać ujawnienia swojego prawa nie powoduje jeszcze, że automatyzm skutku, czyli nabycia przez te uprawnione podmioty z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, nie nastąpił.

Poglądy wyrażone w wyżej przytoczonych orzeczeniach w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, a poglądy te w orzecznictwie mają charakter powszechny i jednolity. Utrata własności nieruchomości zajętych w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogi publiczne następowała z mocy prawa, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek aktów prawnych. Z dniem tym, nowym właścicielem tych części nieruchomości (z reguły bowiem zajęte pod drogi bez wcześniejszych aktów wywłaszczających na ten cel, były fragmenty nieruchomości) stawał się Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Dotychczasowy właściciel zaś z datą tą własność tracił, uzyskując w zamian prawo do odszkodowania, które jednakże było uzależnione od złożenia stosownego wniosku, przy czym roszczenie o odszkodowanie wygasało jeżeli wniosek nie został złożony do 31 grudnia 2005 r. (art. 73 ust 4 ustawy). W orzecznictwie utarł się także jednolity pogląd, iż uprawniony do odszkodowania jest jedynie ten podmiot, który wniosek złożył nawet jeżeli do odszkodowania uprawnionych jest więcej jeden podmiot. Dotyczyło to sytuacji, kiedy nieruchomość przejęta pod drogi była przedmiotem współwłasności. Przytoczyć tu można wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2015 r. I OSK 2535/14 który wskazał, iż 1. odszkodowanie związane jest z wartością nieruchomości, jak też wartością udziału we współwłasności nieruchomości każdego z właścicieli. Oznacza to, że w sprawie wszczynanej na wniosek, każdy ze współwłaścicieli występuje samodzielnie o wypłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi w prawie własności nieruchomości, zajętej pod drogi publiczne, spełniającej przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. 2. Prawidłowa wykładnia art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną winna być taka, że wniosek każdego ze współwłaścicieli wszczyna odrębną sprawę o odszkodowanie. Oczywiście wnioski takie mogą być rozpoznane łącznie na mocy art. 62 k.p.a. 3. Każdy ze współwłaścicieli ma interes prawny tylko w postępowaniu wszczętym swoim własnym wnioskiem.

Zdaniem sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę z uwagi na fakt, iż odjęcie własności następowało z mocy prawa w konkretnej dacie to podmiotem któremu przysługiwało odszkodowanie był ten podmiot, któremu własność odjęto. Późniejsza decyzja wojewody stwierdzająca fakt przejęcia własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, jak mowa o tym wyżej, miała jedynie charakter deklaratoryjny. Wbrew stanowisku skarżących nie stanowiła aktu o charakterze wywłaszczeniowym, ale jedynie stwierdzała, iż akt taki nastąpił w dacie 31 grudnia 1998 r.

Fakt nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego własności części nieruchomości zajętej pod drogę, zdaniem sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę determinował, iż część ta nie mogła być przedmiotem obrotu (zbycia jej), choćby dotychczasowy właściciel zbywał nieruchomość o powierzchni która nie uwzględniała faktu utraty przez niego prawa własności do fragmentu nieruchomości zajętego pod drogę i co którego formalnie (w zapisach ksiąg wieczystych) był nadal właścicielem. Brak możliwość zbycia nieruchomości zajętej pod drogę wynika z faktu, że zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o drogach publicznych nieruchomości zajęte pod drogi publiczne nie mogą być przedmiotem obrotu. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest świadomy, że w tym przedmiocie występuje także podgląd odmienny wyrażony choćby przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2015 r. I OSK 1487/13, ale i w orzeczeniach aprobujących to stanowisko (tj. nieruchomości także we fragmencie zajętym pod drogę po 31 grudnia 1998 r. mogła być zbyta a z żądaniem przyznania odszkodowania mógł wystąpić nabywca) zastrzega się, iż datą do której nabywca nieruchomości zajętej pod drogę publiczną może wystąpić o odszkodowanie jest data uzyskania przymiotu ostateczności decyzji wojewody stwierdzającej fakt przejęcia nieruchomości (vide; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2015 r. I OSK 1487/13). Jak mowa o tym wyżej sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę poglądu tego nie podziela – nie ma on jednak znaczenia z przyczyn o których mowa poniżej. Na marginesie za poglądem, iż nieruchomość nabyta pod drogę przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nie może być przedmiotem obrotu – zbycia jej przez dotychczasowego właściciela, który w księdze wieczystej formalnie figuruje jako właściciel całej nieruchomości – także fragmentu co do której prawo utracił, przemawia to że uznać by należało, iż nabywca w dobrej wierze uzyskuje własność także tego fragmentu nieruchomości (zajętego pod drogę) - a zatem własność traci Skarb Państwa czy jednostka samorządu terytorialnego. Tym samym należało by uznać, że zbycie nieruchomości przez dotychczasowego właściciele niweczy wywołane z mocy prawa ustawą z dnia 13 października 1998 r. skutki. Prawnie też nie broni się koncepcja, iż co prawda dotychczasowy właściciel zbywa nieruchomość także w jej fragmencie zajętej pod drogę co do której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego własność z mocy prawa nabyła własność, ale faktycznie własność z powrotem (na jakiej podstawie prawnej ?) przechodzi na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego – bo tylko wtedy przysługiwało by nowym właścicielom odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę.

Powracając do omówienia sprawy będącej przedmiotem rozpoznania sądu, wskazać należy, iż jedynymi uprawnionymi do złożenia skutecznego wniosku o odszkodowanie byli poprzedni właściciele przedmiotowej nieruchomości. Skarżącym żadne przepisy prawa materialnego nie dawały takiej możliwości. Nieruchomość nabyli w 2007 r. a zatem po dacie, w której możliwość zgłoszenia roszczenia (wniosku o zapłatę odszkodowania) wygasła a decyzja wojewody [...] o stwierdzeniu nabycia przez Skarb Państwa części działki [...] uzyskała przymiot ostateczności z dniem 13 lutego 2016 r. Z kolei decyzja o ustaleniu odszkodowania dla A. B. i J. M. wydana została w I instancji 17 sierpnia 2016 r. W postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji skarżący nie mieli możliwości zanegowania praw do odszkodowania na rzecz A. B. i J. M. i w miejsce ich roszczeń zgłosić swoje. Jak mowa o tym wyżej możliwość ustalenia i wypłacenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę uzależniana jest od złożenia wniosku przez osobę zainteresowaną nie później niż do dnia 31 grudnia 2005 r. a aprobując pogląd, że do zgłoszenia roszczenia o zapłatę odszkodowania jest także nabywca nieruchomości zajętej pod drogę (którego to poglądu nie podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę) datą do której może to uczynić jest data uzyskania przymiotu ostateczności decyzji stwierdzającej fakt nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego – oczywiści musiało mieć to miejsce przed 31 grudnia 2005.

Skarżący zaś nabyli nieruchomość w 2007 r. a przymiot ostateczności decyzja o stwierdzeniu nabycia własności fragmentu nieruchomości przejętej na własność przez Skarb Państwa uzyskała w roku 2016. Skarżący nie mają interesu prawnego a jedynie interes faktyczny w sprawie ustalenia odszkodowania dla A. B. i J. M., ponieważ nie istnieje norma prawna, która mogła by w tym postępowaniu wpłynąć na ich prawa lub obowiązki.

Zdaniem sądu fakt uzyskania prawa do odszkodowania przez A. B. i J. M. w kontekście zbycia nieruchomości na rzecz skarżących aktualnie może mieć jedynie wymiar cywilnoprawny – w sytuacji jeżeli cena jaką skarżący uiścili za nabyty grunt dotyczyła także tej powierzchni która już do nich nie należała, gdyż od dnia 31 grudnia 1998 r. była już własnością Skarbu Państwa. Nie wpływa to jednak w żaden sposób na kwestię ich interesu prawnego w niniejszej sprawie. Ewentualne roszczenia cywilnoprawne nie mają bowiem związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym.

Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w sentencji.