Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 325/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 1.
journal: Dz.U. 2023 poz 2805
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędzia WSA Paweł Kowalski, Protokolant St. sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr 1001-IOD-4.4100.12.2023.22.U71.BRG w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2019 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 3 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Łodzi (dalej : organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi (dalej : NŁUS w Łodzi lub organ I instancji)

z dnia 14 lipca 2023 roku określającą wobec C. Sp. z o.o. (dalej : spółka lub skarżąca) zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. w wysokości 58.752,00 zł.

Zakwestionowane rozstrzygnięcie zapadło na podstawie następujących ustaleń faktycznych :

W wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej, wydanego 6 września 2021 r. przez NŁUS w Łodzi, w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r., stwierdzono szereg nieprawidłowości co do wywiązywania się przez sp. z o.o. C. z obowiązków nałożonych przepisami prawa podatkowego, zarówno w zakresie rozliczania przychodów, jak i kosztów uzyskania przychodów za wskazany okres.

Wszystkie nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w doręczonym spółce 9 marca 2022 r. protokole kontroli podatkowej, do którego podatnik złożył zastrzeżenia. Przedmiotowe zastrzeżenia nie zostały przez organ kontrolujący uwzględnione. Wobec faktu niezłożenia przez jednostkę korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości - postanowieniem z 17 sierpnia 2022 r. NŁUS w Łodzi wszczął wobec spółki postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2019, w wyniku którego 14 lipca 2023 r. wydał decyzję, którą określił spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. w kwocie 58.752,00 zł.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, organ

I instancji ustalił, że:

1. spółka C. w ewidencji sprzedaży ujęła 560 faktur VAT wystawionych na rzecz A. sp. z o.o. (o wartości netto 2.599.616,06 zł, podatek VAT należny: 597.799,65 zł) a w ewidencjach zakupu ujęła 222 faktury VAT wystawione na jej rzecz przez A. sp. z o.o. (o wartości netto 3.956.967,24 zł, podatek VAT naliczony: 909.789,30 zł);

2. dostawy do A. sp. z o.o. odbywały się z "Magazynu Towarów O. (MTol)";

3. towarami były głównie różne gatunki piwa;

4. W przypadku 135 faktur (spośród ww. 560) (na ogólną kwotę netto: 2.284.731,96 zł, VAT: 525.488,32 zł) wystawionych przez spółkę C. na rzecz spółki A.:

- w tym samym dniu wystawiono dokument WZ,

- data wystawienia faktury była również datą dostawy towarów,

- ten sam towar (który pierwotnie został sprzedany przez podatnika) został z powrotem (w tym samym dniu, w dniu następnym lub w ciągu kilku następnych dni) zakupiony przez jednostkę od spółki A. - co potwierdza 127 z 222 ww. faktur zakupu.

W większości przypadków jednej fakturze sprzedaży odpowiada jedna faktura zakupu otrzymana od A. sp. z o.o. W jednym przypadku trzem fakturom sprzedaży odpowiada jedna faktura zakupu. Pozostałe przypadki dotyczą dwóch faktur sprzedaży, którym odpowiada jedna faktura zakupu. Ceny jednostkowe (dla danego rodzaju piwa oraz określonej ilości) na fakturze zakupu są o jeden grosz wyższe niż ceny jednostkowe (tego samego rodzaju piwa oraz tej samej ilości) na dokumentach sprzedaży. Wystąpiły trzy przypadki, gdy różnica w cenie wynosiła 4 lub 8 groszy. Wszystkie marki piw wykazane na fakturach sprzedaży i zakupu należą do grupy piwowarskiej R. Polska. W większości przypadków towary przyjmowane były do magazynu przed otrzymaniem/wystawieniem faktury przez A. sp. z o.o. Należności były regulowane w drodze kompensat ze zobowiązaniami wobec spółki A.. Kompensata należności i zobowiązań wynikających z faktur wystawionych wzajemnie przez jednostkę i spółkę A. następowała w miesiącu następnym po miesiącu, w którym były wystawiane faktury sprzedaży.

W dniu 1 stycznia 2018 r. pomiędzy jednostką a spółką A. została zawarta (na czas nieokreślony) "Umowa o współpracy (świadczenie usług wzajemnych)", na mocy której C. sp. z o.o. otrzymywała wynagrodzenie targetowe wynoszące do 3 % obrotu po przekroczeniu przez nią przedziału zakupowego towarów (z grupy R.) nabytych od A. sp. z o.o. W okresie objętym postępowaniem podatkowym spółka C. otrzymała od A. sp. z o.o. faktury korygujące, określone jako "rabat retrospektywny". Z kolei spółka C. w okresie styczeń 2019 r. - kwiecień 2020 r., wystawiła na rzecz spółki A. faktury tytułem "prowizja od zakupu towarów".

W dniu 8 stycznia 2018 r. A. sp. z o.o. zawarła z R. sp. z o.o. z siedzibą w W., umowę o współpracy (na czas nieokreślony od 1 stycznia 2018 r.) i na jej podstawie otrzymywała od R. sp. z o.o. wynagrodzenie za wykonanie określonych w umowie usług. Wynagrodzenie spółki A. wynosiło łącznie 5 % obrotu (1% za usługi podstawowe,2% za usługi "ekspozycja podłogowa", 2% za usługi "ekspozycja lodówkowa") i było uzależnione od wartości zakupów netto produktów R. dokonanych przez A. sp. z o.o. w danym okresie rozliczeniowym (kwartale) w celu dalszej odsprzedaży konsumentom w placówkach handlowych.

W dniu 29 marca 2019 r. pomiędzy podatnikiem a R. sp. z o.o. została zawarła (na czas nieoznaczony od 1 kwietnia 2019 r.) umowa dystrybucyjna nr 2019.04. C. sp. z o.o. była oficjalnym dystrybutorem towarów oferowanych przez R. sp. z o.o. i na podstawie ww. umowy dystrybucyjnej otrzymywała od R. sp. z o.o. rabaty podstawowe, które R. uwzględniała na fakturach sprzedaży. Dodatkowo C. sp. z o. o. otrzymywała od R. rabaty retrospektywne za wykonanie planu zakupowego oraz planu sprzedażowego. Wysokość rabatów retrospektywnych uzyskiwanych od R. sp. z o.o. wynosiła 3 % obrotu produktami w puszkach i butelkach (dotyczy rabatów: Resale Obrót, RES/EXF Zadania).

J. Z. (do 29 maja 2019 r. prezes zarządu A. sp. z o.o.) zapytany w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 4 kwietnia 2023 r. o przyczyny działania polegającego na zakupie piwa marek należących do koncernu R. od C. i natychmiastowej odsprzedaży zakupionego towaru do spółki C. z marżą wynoszącą 1 grosz na sztuce towaru, odpowiedział w piśmie z 21 kwietnia 2023 r., że "Spółka A. nabywała produkty od Firmy C., część z nich została odsprzedawana, gdyż magazyny placówek były za małe."

Na pytanie: "Która ze stron transakcji (A. sp. z o.o. czy C. sp. z o.o.) wyszła z inicjatywą zwrotnej sprzedaży piwa do C. sp. z o.o.", odpisał: "A. sp. z o.o. z uwagi na niską sprzedaż produktów na swoich placówkach do określonego targetu w umowie z Firmą R. i ograniczonego magazynu na placówkach." Zdaniem ww. kontrahenci z wyprzedzeniem ustalali transakcje zwrotnej sprzedaży towaru. Odpowiadając na pytanie: "Gdzie fizycznie znajdował się towar będący przedmiotem zakupu i odsprzedaży?", J. Z. napisał: "Towary znajdowały się na sklepach Spółki i na magazynie firmy C.."

Zdaniem organu I instancji, jakkolwiek ww. potwierdził fakt (pisząc: "raczej tak"), że podobne praktyki - w których A. dokonywała zwrotnej odsprzedaży zakupionego wcześniej od tego samego podmiotu towaru - były stosowane również wobec innych niż C. jednostek, to jednak już nie potrafił wskazać konkretnych sytuacji ani podmiotów, wobec których rzekomo ten proceder miał być wykonywany. Co, daniem organu, dowodzi, że takie praktyki były stosowane tylko wobec spółki C..

Przesłuchany 23 czerwca 2021 r. w charakterze świadka M. N. (do 28 lipca 2021 r. prezes zarządu C. sp. z o.o. ), zapytany o powód działania polegającego na sprzedaży do spółki A. określonych ilości i gatunków piw i nabywania ich powrotnie w tym samy dniu (lub w dniach następnych) od spółki A., zeznał: "zysk, ponieważ warunki handlowe moje i A. pozwalają żeby te produkty pozyskać taniej bo zarówno A., jak i C. mają rabaty od R.. Gdyby to było nieopłacalne to byśmy tego nie robili." "A. miała retro rabat w wysokości 3% i towar o tyle był tańszy. Dodatkowo niejednokrotnie A. przysługiwały promocje np. 20+1 gratis, które nie były dostępne dla C.."

Zdaniem M. N., "nie było takiej potrzeby", by w związku ze wskazanymi transakcjami dochodziło do przemieszczania towarów pomiędzy magazynami C. a A. oraz pomiędzy magazynami A. a C.: "Towar nie był przemieszczany z magazynu C. do A. i z powrotem."

Zeznanie w powyższym zakresie zostało podtrzymane w trakcie przesłuchania (przeprowadzonego na wiosek pełnomocnika) w charakterze świadka, które miało miejsce 14 grudnia 2023 r. W trakcie tegoż przesłuchania ww. potwierdził również, że: " W przypadku innych kontrahentów nie stosowano odkupienia towaru."

Wobec powyższego, organ I instancji stwierdził, że :

- transakcje, które zawierały między sobą C. sp. z o.o. oraz A. sp. z o.o. (w zakresie 135 faktur sprzedaży i 127 faktur zakupu) sprowadzały się jedynie do formalnego wykorzystania "fakturowego" obiegu transakcji w celu uzyskania korzystnych rabatów (dodatkowego wynagrodzenia) od producenta towaru.

Do wniosku takiego przede wszystkim prowadzi fakt, że towar po jego sprzedaży był

w dniu następnym (ewentualnie w ciągu kilku następnych dni) powtórnie nabywany

w tej samej ilości oraz te same partie. Ponadto towar nawet nie opuszczał magazynu

pierwotnego sprzedawcy czyli spółki C.. Obie spółki wystawiały sobie wzajemne faktury VAT, które miały dokumentować dostawy towaru w postaci piwa, ale w rzeczywistości ta dostawa nie miała w ogóle miejsca;

- działanie takie było świadome i z góry zaplanowane;

- C. sp. z o.o. oraz A. sp. z o.o. świadomie stworzyły model oszustwa podatkowego polegający na ukształtowaniu wzajemnych transakcji w taki sposób, aby wygenerować większe obroty towarem w postaci piwa, co bezpośrednio przekładało się na realizację planów zakupowych (po stronie spółki A.) i planów sprzedażowych (po stronie C.), wynikających z umów jakie oba podmioty zawarły z R. sp. z o.o. Konsekwencją takiego działania było otrzymanie od R. sp. z o.o. rabatów retrospektywnych oraz wynagrodzenia, które było ustalane na podstawie obrotu towarami w postaci piwa.

Powyższe doprowadziło organy do wniosku, że :

- faktury VAT wystawione przez C. sp. z o.o. na rzecz A. sp. z o.o. (135 sztuk) oraz faktury VAT wystawione przez A. sp. z o.o. na rzecz C. sp. z o.o. (127 sztuk) nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tym samym nie mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu dochodu podlegającego opodatkowaniu;

- przychody w kwocie 2.284.731,96 zł (wynikające ze 135 faktur) dotyczące rzekomej sprzedaży piwa na rzecz A. sp. z o.o. nie stanowią przychodów podatkowych, a koszty w kwocie 2.271.213,86 zł (wykazane na koncie 73501 "koszt wł Mag Tow. i opak Orz" - z tytułu kosztu własnego sprzedaży towarów), dotyczące faktur wystawionych na rzecz A sp. z o.o. (które w rzeczywistości nie dokumentują faktycznych zdarzeń gospodarczych), nie stanowią kosztu uzyskania przychodów spółki z o. o. C.

NŁUS w Łodzi postanowieniem z 16 czerwca 2023 r. odmówił przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z zeznań świadka – M.N., co wynika z faktu, że w aktach sprawy znajdował się już protokół przesłuchania ww. z 23 czerwca 2021 r. Przedmiotowy protokół został spisany w toku kontroli podatkowej prowadzonej przez NŁUS w Łodzi wobec spółki A., właśnie w zakresie transakcji, których również dotyczy sporna i niniejsza decyzja. W toku tegoż przesłuchania M. N. m.in. szczegółowo opisał przebieg transakcji (dot. zakupu i sprzedaży piwa) dokonywanych pomiędzy C., a spółą A., w tym także złożył zeznania dotyczące transportu i magazynowania tworu oraz podał powody, dla których były zawierane te transakcje;

Nadto, w aktach sprawy były również szczegółowe wyjaśnienia złożone przez M. N. do czynności sprawdzających przeprowadzonych w toku kontroli podatkowej, pisemne wyjaśnienia spółki z o.o. A. oraz J. Z., dotyczące przebiegu badanych transakcji.

DIAS przesłuchał M. N. 14 grudnia 2023 r. Jednak ani ta okoliczność, ani złożone przez przesłuchanego po raz kolejny zeznania, nie wpłynęły- w ocenie organu II instancji - na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie.

Za bezzasadne uznano dywagacje na temat, kto mógł rozporządzać towarem. Organy podatkowe, choć nie zakwestionowały ważności umów zawartych pomiędzy podmiotami, to jednak w świetle fikcyjności zawieranych transakcji podważyły ich cel. Wskazano również, że z wydaniem towaru przez dostawcę łączy się istotny skutek dokonania sprzedaży towarów, polegający m.in. na przejściu na odbiorcę korzyści i ciężarów związanych z towarem oraz ryzyka przypadkowej utraty lub uszkodzenia towaru. Chwilą decydującą o przejściu na odbiorcę korzyści i ciężarów związanych z towarem oraz ryzyka przypadkowej utraty lub uszkodzenia towaru jest - co do zasady - wydatnie towaru, które w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Od powyższego rozstrzygnięcia spółka wywiodła skargę zaskarżając zapadłą decyzję w części, tj. w zakresie zakwestionowania przez organ podatkowy transakcji dostaw oraz nabycia towarów zawartych pomiędzy C. Sp. z o.o.,

a spółką A. Sp. z o.o. i stwierdzenia, że skarżąca w 2019 r. dokonała zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o ogólną kwotę 2.324.771,51 zł oraz zawyżenia przychodów podlegających opodatkowaniu o łączną wartość 2.284.731,96 zł

i określenia w tym zakresie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku.

Przedmiotową skargą zarzucono naruszenie:

I . przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2805) - dalej ustawa o CIT, poprzez uznanie, że przychody spółki z o. o. C. w kwocie 2.284.731,96 zł dotyczące sprzedaży piwa na rzecz A. sp. z o.o. nie stanowią przychodów podatkowych,

- art. 15 ust. 1 ustawy o CIT poprzez uznanie, że koszty w kwocie 2.271.213,86 zł

z tytułu kosztu własnego sprzedaży towarów.

II. przepisów prawa procesowego, tj.:

- art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383) – dalej O.p., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, która w niniejszej sprawne przybrała cechy oceny dowolnej, a w szczególności w zakresie:

• dezawuowania zeznań świadka M. N., w szczególności co do wskazywanej przez niego okoliczności, że A. nie wyzbywała się władztwa nad zakupionym towarem poprzez stwierdzenie, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pomimo, iż okoliczność ta istocie stanowiła dla organów podatkowych podstawę do zakwestionowania transakcji dokonywanych pomiędzy skarżącą, a A. sp. z o.o., a nadto poprzez skwitowanie składanych przez świadka w powyższym zakresie zeznań, że: " Trudno oczekiwać od przesłuchiwanego innej odpowiedzi zakresie pytania dotyczącego władztwa ekonomicznego nad towarem. Wiadomym bowiem jest, że udzielenie odpowiedzi odmiennej byłoby przyznaniem się do fikcyjności transakcji.

• sprzeczności w zakresie dokonywanych przez organ podatkowy ustaleń wyrażających się z jednej strony w niekwestionowaniu ważności umów zawieranych pomiędzy skarżącą, a spółką A. sp. z o.o., a z drugiej strony wskazywaniu na fikcyjność zawieranych pomiędzy spółkami transakcji;

• dokonywania oceny zakwestionowanych transakcji w oderwaniu od całościowej współpracy przedmiotowych spółek, w tym w oderwaniu od transakcji niekwestionowanych przez organy podatkowe pomimo tego, że fakt odsprzedaży przez A. części towaru innym podmiotom niż skarżącej, wprost przeczy forsowanej przez organy podatkowe tezie (nawet jeśli okoliczność ta obecnie stała się nieistotna), że A. wyzbywała się władztwa nad zakupionym od C. sp. z o.o. towarem;

• bezzasadnego przyjęcia, że faktury VAT wystawione przez C. sp. z o.o. na rzecz A. sp. z o.o. (135 sztuk) oraz faktury VAT wystawione przez A. sp. z o.o. na rzecz C. sp. z o.o. (127 sztuk) nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, bowiem w ocenie organu podatkowego nigdy nie następowała dostawa towarów w rozumieniu przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 1570), a C. sp. z o.o. nie dokonała na rzecz A. sp. z o.o. transakcji handlowej rozumianej jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel pomimo tego, że fakt przeniesienia owego władztwa wynika zarówno z zeznań M. N., jak i pisemnych wyjaśnień J. Z., a także z całościowej analizy transakcji dokonywanych pomiędzy obiema spółkami (także tymi niekwestionowanymi przez organy podatkowe)

• w konsekwencji także rażące naruszenie art. 121 O.p. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych;

• art. 193 § 4 O.p. poprzez uznanie za nierzetelne ksiąg podatkowych podatnika w części dotyczącej zapisów dokonywanych na podstawie faktur wystawianych przez C. sp. z o. o. na rzecz A. sp. z o. o. oraz faktur wystawionych przez A. sp. z o.o. na rzecz C. sp. z o.o.

W konkluzji postawionych zarzutów skarżąca wniosła uchylenie zakwestionowanej decyzji w zaskarżonej części, uchylenie w części decyzji NUS w Łodzi z dnia 14 lipca 2023 roku na podstawie art. 135 p.p.s.a i zasądzenie od organu podatkowego na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na powyższa skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe stanęły na stanowisku,

że zakwestionowane wydatki, udokumentowane 222 fakturami wystawionymi przez spółkę A. dotyczącymi sprzedaży piwa, którego producentem była grupa piwowarska R. nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów jak również, że przychód udokumentowany 135 fakturami sprzedaży tego samego towaru wystawionymi przez skarżącą na rzecz spółki A. nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o CIT.

Zdaniem sądu następujące okoliczności wskazane w zaskarżonej decyzji świadczą niezbicie o zasadności powyższego stanowiska organów podatkowych.

W dniu 29 marca 2019 r. z mocą obowiązującą od 1 kwietnia 2019 r. spółka skarżąca zawarła umowę dystrybucyjną z R. Sp. z o.o., na mocy której jako oficjalny dystrybutor towarów spółki R. otrzymywała rabaty podstawowe oraz tzw. rabaty retrospektywne za wykonanie planu zakupów i sprzedaży towarów firmy R.

W dniu 8 stycznia 2018 r. spółka A. zawarła ze spółką R. umowę o współpracy, na mocy której otrzymywała wynagrodzenie za usługi świadczone na rzecz producenta. Wynagrodzenie to było uzależnione od wartości zakupów produktów R. dokonanych w danym kwartale w celu dalszej odsprzedaży.

W dniu 1 stycznia 2018 r. spółka skarżąca i spółka A. zawarły umowę o współpracy, na mocy której spółka skarżąca otrzymywała wynagrodzenie do 3% obrotu po przekroczeniu określonego progu zakupów w spółce A.. W roku 2019

z tytułu powyższej umowy spółka skarżąca otrzymała od spółka A. tzw. rabat retrospektywny w kwocie netto 81014,72 zł oraz wystawiła na rzecz A. Sp. z o.o. 4 faktury na kwotę 15.835,11 zł tytułem prowizji od zakupu towarów.

W obliczu zapisów powyższych kontraktów, zwłaszcza dotyczących uzyskiwanych korzyści tytułem rabatów, w interesie spółki skarżącej (jak również spółki A.) leżało zwiększanie obrotów towarami spółki R. Jednak owo zwiększenie obrotów miało w roku 2019 w zakresie objętym zaskarżoną decyzją charakter jedynie dokumentacyjny (fakturowy), w ślad za którym nie szedł rzeczywisty obrót towarami firmy R..

Powyższe przekonanie organów podatkowych uzasadnia szereg okoliczności.

I tak ten sam towar (głównie różne gatunki piwa) pierwotnie sprzedany przez spółkę skarżącą na rzecz spółki A. tego samego dnia lub dzień albo kilka dni później był kupowany z powrotem przez spółkę skarżącą od spółki A. za cenę jednostkową o 1 grosz wyższą. W trzech przypadkach różnica ceny wynosiła 4-8 groszy. Z jednym wyjątkiem, jednej fakturze sprzedaży odpowiadała jedna faktura zakupu. Wyjątek dotyczył trzech faktur sprzedaży, którym towarzyszyła jedna faktura zakupu.

Należności między stronami były regulowane w formie kompensat ze zobowiązaniami strony przeciwnej. Towar, którego dotyczyły zakwestionowane faktury nie opuszczał magazyny spółki skarżącej.

Kontrahenci z wyprzedzeniem ustalali transakcje zwrotnej sprzedaży towaru.

Jak trafnie zauważyły organy, prezesi obu firm podali, że w przypadku innych kontrahentów nie stosowano odkupienia towarów.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT zdanie pierwsze, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Tak więc by uznać określony wydatek za koszt podatkowy muszą być spełnione następujące przesłanki:

- koszt musi być faktycznie poniesiony;

- jego poniesienie następuje w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów;

- nie znajduje się w katalogu wydatków nieuznawanych za koszt, wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Z kolei co do zasady, przychodem są otrzymane pieniądze, wartości pieniężne i inne świadczenia wymienione w ustawie (art. 12 ust.1 punkt 1 ustawy o CIT).

Mając na uwadze okoliczności przytoczone powyżej, wynikające z ustalonego prawidłowo przez organy stanu faktycznego, za całkowicie uzasadnione uznać należy wnioski organów co do braku rzeczywistego charakteru zakwestionowanych transakcji. Rację ma organ II instancji wywodząc w zaskarżonej decyzji, że w rzeczywistości dostawy w ogóle nie miały miejsca, a celem świadomego i z góry zaplanowanego działania obu stron było sztuczne wygenerowanie zawyżonego obrotu, dzięki któremu uzyskiwano dodatkowe wynagrodzenie oraz rabaty producenta.

O ile trudno zgodzić się z formułą przyjętą w zaskarżonej decyzji, iż postępując w ten sposób spółka skarżąca i jej kontrahent gospodarczy dopuściły się oszustwa podatkowego, o tyle bez wątpienia pokrzywdzonym ich działaniami stał się producent towaru.

W wymiarze podatkowym wystarczające dla potrzeb niniejszych rozważań i zaskarżonej decyzji jest poprzestanie na wniosku, że faktury przedstawione przez spółkę skarżącą na okoliczność wielkości osiągniętego przychodu i poniesionych kosztów jego uzyskania, nie stanowią dowodów działalności gospodarczej i nie mogą być podstawą do określenia rzeczywistej wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za rok 2019.

Zgodnie z powołanym wyżej art. 15 ust.1 punkt 1 ustawy o CIT, kosztem podatkowym jest jedynie taki wydatek, który został poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Tymczasem wydatki wykazane na spornych fakturach nie miały takiego charakteru, zmierzając do obejścia umów zawartych z producentem towaru a nie do osiągnięcia przychodu.

Dlatego zasadnie zostały wyeliminowane z kosztów uzyskania przychodu spółki skarżącej za rok 2019.

Podobnie trafnie organy odmówiły uznania za przychód środków uzyskanych z tytułu wskazanych wyżej transakcji sprzedaży, gdyż nie stanowiły one przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, lecz praktyki pozorującej sprzedaż, która nie miała charakteru rzeczywistego.

Zdaniem sądu I instancji nie ma racji strona skarżąca wywodząc w skardze, że stanowisko organu II instancji przedstawione w zaskarżonej decyzji jest wewnętrznie sprzeczne. Wbrew argumentacji skargi nie ma sprzeczności między deklarowaną przez organy podatkowe ważnością umowy o współpracy ze spółką A. oraz umowy dystrybucyjnej z R. i zakwestionowaniem podatkowych skutków spornych transakcji.

W warunkach obowiązującej swobody gospodarczej strony umów mogą dowolnie ujmować swe prawa i obowiązki, byleby ich uprawnienia i zobowiązania nie wykraczały poza ramy działalności gospodarczej i miały charakter rzeczywisty. Jeśli zaś, jak w rozpoznawanej sprawie, ramy zawartych umów mają stanowić jedynie swoistą osłonę procederu zmierzającego do sztucznego zwiększenia obrotu celem uzyskania nienależnych korzyści, to proceder taki nie może stać się podstawą określenia zobowiązań podatkowych mimo, że umowy wiążące strony pozostają ważne.

W gruncie rzeczy trudno też ustalić znaczenie akcentowanego w skardze władztwa ekonomicznego nad towarem wywodzonego szeroko z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w sytuacji gdy, jak zasadnie wywiodły organy podatkowe, towar ten nie podlegał normalnemu (rzeczywistemu) obrotowi gospodarczemu, a sprawa dotyczy podatku dochodowego a nie podatku VAT.

W związku z zarzutem nieuprawnionej oceny dowodu w postaci zeznań świadka M. N. podkreślić należy, że ocena dowodów dokonana przez organy podatkowe ma charakter autonomiczny i zdaniem sądu I instancji nie wykracza poza granice zasady swobodnej oceny, o której mowa w art. 191 O.p. W świetle przytoczonych wyżej okoliczności, organ był uprawniony do odmowy uwzględnienia zeznań wymienionego świadka.

W ocenie sądu, brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przez organy art. 121 O.p. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady zaufania do organów państwa w prowadzonym postępowaniu podatkowym.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.

ARz.