Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1582/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 10-10a
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3407/12 w sprawie ze skargi T. P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 31 sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od T. P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na rzecz Ministra Finansów kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu I pierwszej instancji i przedstawiony przez ten sąd przebieg postępowania przed organami podatkowymi.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3407/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi T. sp. z. o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca spółka"), uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 31 sierpnia 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Za podstawę rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął następujące ustalenia i wnioski.

Skarżąca spółka wystąpiła we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z pytaniem, czy faktura korygująca, którą otrzyma od poprzedniego właściciela z powodu zmiany kwalifikacji transakcji opisanej w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, będzie uprawniała ją do odliczenia podatku VAT wykazanego na tej fakturze w myśl art. 86 i następnych ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "ustawa o VAT").

Sąd I instancji wskazał, że we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji prawa podatkowego skarżąca spółka podała następujący stan faktyczny. Na podstawie umowy zawartej 29 stycznia 2009 r. nabyła nieruchomość składającą się z pięciu działek, dla których prowadzone są trzy księgi wieczyste. W umowie przedwstępnej, zawartej w formie aktu notarialnego, na tych działkach nie ujawniono żadnych naniesień (tj. budynków, budowli). Jednakże w momencie podpisania umowy sprzedaży na gruntach znajdował się szereg budynków oraz budowli. Cena sprzedaży nieruchomości (wraz z budynkami i budowlami) została określona w jednej kwocie. Do budynków i budowli położonych na gruncie nie została przypisana żadna kwota, gdyż nie przedstawiały żadnej wartości ekonomicznej. W umowie przedwstępnej właściciel zobowiązał się do usunięcia z nieruchomości wszelkich ruchomości, urządzeń i elementów wyposażenia służących prowadzeniu działalności sportowej. Prace te miały zostać przeprowadzone do dnia fizycznego przekazania gruntu, a najpóźniej do dnia, w którym upłynął termin zawarcia umowy przenoszącej własność. Skarżąca spółka wyjaśniła, że do dnia zawarcia umowy przyrzeczonej rozbiórka nie została przeprowadzona. Nieruchomość nabyła z przeznaczeniem pod zabudowę, tj. wybudowanie centrum handlowego z lokalami pod wynajem. Sprzedaż udokumentowano fakturą VAT w całości kwalifikującą transakcję jako zwolnioną z opodatkowania (bez wykazania kwoty VAT). Jednakże, zdaniem skarżącej spółki, takie rozliczenie było nieprawidłowe i wymaga odpowiedniego skorygowania. Skarżąca spółka zaznaczyła, że w 2008 r. wszedł w życie plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym położona jest nieruchomość, zgodnie z którym przeznaczenie podstawowe opisywanego terenu, to "tereny rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, usługi". We wniosku skarżąca spółka argumentowała, że sprzedający jest obowiązany dokonać korekty faktury VAT dokumentującej transakcję, gdyż jej przedmiotem był grunt niezabudowany, przeznaczony pod zabudowę, którego dostawa, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, powinna była zostać opodatkowana. Według skarżącej spółki, w przypadku transakcji dotyczącej przedmiotowych nieruchomości należy przyjąć, że dotyczyła ona gruntu przeznaczonego pod zabudowę, a nie zabudowań znajdujących się na działkach. W jej ocenie, za takim stanowiskiem przemawiał zgodny zamiar stron, które w umowie przedwstępnej uzgodniły, że przedmiotem sprzedaży mają być określone działki. W umowie tej nie wymieniono natomiast znajdujących się na tych działkach obiektów budowlanych, ponieważ nie przedstawiały one jakiejkolwiek wartości i przeznaczone były do rozbiórki. Skarżąca spółka argumentowała, że z ekonomicznego punktu widzenia nabyła grunt przeznaczony pod zabudowę a nie grunt zabudowany. Znajdujące się bowiem na gruncie budynki i budowle nie miały żadnej ekonomicznej wartości, czego potwierdzeniem był fakt, że nie zapłacono za nie żadnej kwoty.

Minister Finansów, w wydanej interpretacji indywidualnej przyjął, że stanowisko skarżącej spółki było nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie kluczową kwestią jest odpowiednie zakwalifikowanie sprzedawanego gruntu. Podkreślił, że skarżąca spółka nie ma racji twierdząc, że skoro budynki i budowle posadowione na gruncie nie mają dla niej żadnej wartości, to należy je całkowicie pominąć, a grunt traktować jako niezabudowany, ale przeznaczony pod zabudowę. Zaznaczył, że pomimo tego, że budynki i budowle nie prezentują dla skarżącej spółki żadnej wartości ekonomicznej, to dopóki dany obiekt budowlany spełnia przesłanki do uznaniu go za budynek, czy też budowlę, teren, na którym jest on usytuowany, jest terenem zabudowanym. Dopiero na skutek podjętych prac rozbiórkowych przestanie on spełniać kryteria przewidziane dla budynku lub budowli, i wówczas taki staje się gruntem niezabudowanym. Według Ministra Finansów nie miało istotnego znaczenia to, że wartość przeznaczonego do rozbiórki budynku lub budowli mogła być znikoma i z punktu widzenia konsekwencji podatkowych w podatku od towarów i usług, przedmiotem sprzedaży w rozpatrywanej sprawie jest grunt zabudowany wraz z posadowionymi na nim budynkami i budowlami. Ponieważ – jak zaznaczył Minister Finansów – część sprzedawanych gruntów (2 działki) jest objęta zwolnieniem z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 a ustawy o VAT, to skarżącej spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem nieruchomości będących przedmiotem niniejszej interpretacji, ze względu na to, że transakcja ta podlegała zwolnieniu z podatku VAT, w związku z art. 88 ust. 3 a pkt 2 ustawy o VAT.

2. Skarga do sądu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca spółka, po wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, zarzuciła, że interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego wydano z naruszeniem art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT przez przyjęcie, że w przypadku wystawienia przez sprzedawcę korekty faktury VAT nie będzie jej przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem nieruchomości opisanej we wniosku o wydanie interpretacji. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 7 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 9 oraz art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT przez przyjęcie, że czynność przedstawiona we wniosku o wydanie interpretacji, polegająca na nabyciu działek zabudowanych budynkami oraz budowlami, które na dzień sprzedaży nie przedstawiały dla skarżącej żadnej wartości i które były przeznaczone do wyburzenia, stanowiła dostawę budynków i budowli zwolnionych od podatku od towarów i usług, podczas gdy dostawa ta powinna zostać zakwalifikowana jako podlegająca opodatkowaniu na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT dostawa gruntu niezabudowanego przeznaczonego pod zabudowę.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia sądu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając zaskarżoną interpretację, wskazał, na wstępie, że Minister Finansów, z uwagi na specyfikę i charakter postępowania w sprawie wydania interpretacji, nie posiada uprawnienia do kształtowania obowiązków ściśle związanych z innymi niż wnioskodawca podmiotami prawa. Tym samym – jak zaznaczył – brak było możliwości wykazywania przez skarżącą spółkę obowiązku korekty faktury sprzedaży nieruchomości po stronie podmiotu wystawiającego fakturę VAT. W rezultacie skarżąca spółka nie mogła wystąpić z pytaniem o poprawność działania swojego kontrahenta w zakresie wystawienia korekty faktury lub innych obowiązków ciążących na tym podmiocie. Z tych powodów- jak zaznaczył sąd I instancji, w świetle reguł obowiązujących przy wydawaniu interpretacji indywidualnych, należało przyjąć założenie, że podanym we wniosku stanie faktycznym brak było podstaw do zastosowania zwolnienia podmiotowo – przedmiotowego dotyczącego dostawy gruntu. W dalszych swoich wywodach sąd I instancji przyjął, że odpowiedź na zadane w wniosku o wydanie interpretacji pytanie uzależniona była od prawidłowego zakwalifikowania opisanej przez skarżącą spółkę dostawy jako transakcji polegającej na dostawie terenu niezabudowanego, przeznaczonego pod zabudowę (wówczas dostawa taka podlegałaby opodatkowaniu, zaś spółce przysługiwałoby prawo do odliczenia), albo jako transakcję dostawy budynków i budowli. Sąd I instancji stwierdził, że wprawdzie w momencie zawierania umowy sprzedaży na działkach znajdowały się zabudowania starego stadionu żużlowego, to jednak podziela stanowisko skarżącej spółki, że była to dostawa niezabudowanego gruntu, przeznaczonego pod zabudowę. Podkreślił, że za taką kwalifikacją przemawiał właściwy sens czynności dokonywanej przez strony i przesądzające znaczenie miał tutaj zamiar stron i cel czynności, który nie obejmował przeniesienia prawa do rozporządzania budynkami posadowionymi na przedmiotowych działkach. Sąd I instancji wskazał, że strony już na etapie umowy przedwstępnej wyraziły wolę dostawy działki nadającej się bez ograniczeń pod zabudowę, jak również to, że usytuowane na działce budynki i budowle nie miały znaczenia ekonomicznego ani gospodarczego dla skarżącej spółki, gdyż nie określono ich wartości. Ze względu na konieczność uprzedniego dokonania rozbiórki istniejących budynków, jak i dokonanie tejże rozbiórki przez skarżącą (wprawdzie po dostawie nieruchomości), sąd I instancji za zasadne uznał stanowisko, że skarżąca spółka, podpisując umowę sprzedaży, zawarła transakcję mającą na celu nie dostawę istniejących budynków, a dostawę niezabudowanego gruntu w celu wzniesienia nowej konstrukcji, tj. centrum handlowego. Drugorzędną – według sądu I instancji – było w sprawie to, czy prace demontażowe budynku przeznaczonego do rozbiórki rozpoczęły się przed dostawą, czy też po niej. Uzależnienie kwalifikacji transakcji od tego, czy rozbiórka formalnie rozpoczęła się przed dniem dostawy, czy też nie, dawałoby bowiem podatnikom możliwość swobodnego "dostosowywania" ich obowiązków podatkowych i prowadziłoby do opodatkowania transakcji bez uwzględnienia jej obiektywnych, ekonomicznych cech, a z uwzględnieniem (nietrudnych do osiągnięcia) wymogów formalnych. Zdaniem sądu I instancji, w przyjętym stanie faktycznym, nie budziło zastrzeżeń zawarte we wniosku stanowisko skarżącej spółki, że działka była elementem głównym dostawy, a istniejące budynki i budowle były wyłącznie dodatkiem, ponieważ od początku przewidziany był ich demontaż, przy czym dostawa działki miała na celu budowę nowego obiektu. W świetle powyższego Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżoną interpretacje wydano z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, tj. art. 7 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 9 oraz art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10 a ustawy o VAT.

4. Skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze kasacyjnej wniesionej przez Ministra Finansów powyższy wyrok zaskarżono w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 9 oraz art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10 a ustawy o VAT polegająca na przyjęciu, że opisana w stanie faktycznym transakcja nabycia działek zabudowanych budynkami i budowlami, z uwagi na fakt, że nie przedstawiały one dla wnioskodawcy żadnej wartości, stanowiła dostawę gruntu niezabudowanego przeznaczonego pod zabudowę, gdy tymczasem właściwa subsumpcja winna doprowadzić sąd do wniosku, że transakcja ta stanowiła dostawę budynków i budowli, które zwolnione są z podatku od towarów i usług, a w konsekwencji, otrzymana od właściciela faktura korygująca nie będzie uprawniała spółki do odliczenia podatku VAT na niej wykazanego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Finansów argumentował, że przy zakwalifikowanie gruntu jako niezabudowanego nie może być oderwane od kwestii faktycznych występujących w sprawie, tj. okoliczności, że w momencie zakupu nieruchomości istniały na niej opisane we wniosku budowle. Ta okoliczność czyniła bezprzedmiotowymi rozważania, czy nieruchomość była zabudowana, czy też nie, Minister Finansów podkreślił, że ocena dokonanej czynności powinna być przeprowadzona w oparciu o przedstawiony stan faktyczny, a nie determinowana treścią oświadczeń zawartych w jego opisie, czy też kwalifikacji transakcji dokonanej przez same strony. Zaznaczył, że nie kwestionował powiązania zawartej transakcji z zamiarem budowy przez skarżącą spółkę centrum handlowego, gdyż nie miało to związku z wydaną interpretacją. Wskazał, że klasyfikacji obiektu jako budynku nie zmieniało, że do nabytej przez skarżącą spółkę nieruchomości wydano decyzję o przeznaczeniu budynku do rozbiórki nie zmieniało klasyfikacji obiektu jako budynku. Co więcej, konsekwencją powyższej decyzji − przy braku znamion rozpoczęcia jej wykonywania – była konstatacja, że przedmiotem dostawy nadal będzie budynek wraz z gruntem, na którym jest położony.

5.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione.

W punkcie wyjścia trzeba odnotować, że w równolegle rozpoznanej sprawie o sygn. I FSK 1436/13 Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się już co do spornej w rozpoznawanej sprawie kwestii, tj. prawidłowości przyjętej przez sąd I instancji w analogicznym stanie faktycznym i prawnym kwalifikacji dokonanej przez skarżącą spółkę czynności. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r. (sygn. akt III SA/Wa 3279/12), którym uchylono wydaną na wniosek skarżącej spółki przez Ministra Finansów interpretację indywidualną z dnia 17 sierpnia 2012 r. i oddalił skargę. Dla uporządkowania należy wyjaśnić, że obie interpretacje indywidualne tj. interpretacja z dnia 17 sierpnia 2012 r. oraz objęta niniejszą sprawą interpretacja z dnia 31 sierpnia 2012 r. dotyczyły w istocie tego samego zdarzenia, tj. nabycia przez skarżącą spółkę w dniu 29 stycznia 2009 r. nieruchomości położonej w T., składającej się z pięciu działek, na których w dacie zawarcia umowy sprzedaży znajdował się szereg budynków oraz budowli, stanowiących kompleks byłego stadionu żużlowego.

W obu sprawach, tj. w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r. (sygn. akt III SA/Wa 3279/12) oraz w sprawie, w której wniesiono obecnie rozpoznawaną skargę kasacyjną zasadnicza konkluzja wyrażona przez sąd I instancji sprowadzała się do przyjęcia stanowiska, że kwalifikacja danej czynności w aspekcie opodatkowania podatkiem VAT winna być uzależniona jest od oceny skutków ekonomicznych tej czynności. Skoro – jak przyjęto w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – dla nabywcy budynki i budowle, znajdujące się na gruncie, nie przedstawiają żadnej wartości ekonomicznej, to należy uznać, że miała miejsce dostawa niezabudowanego gruntu przeznaczonego do zabudowy.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że o ile stanowisko, że kwalifikacja danej czynności w aspekcie opodatkowania podatkiem VAT powinna być uzależniona od oceny skutków ekonomicznych tej czynności, jest co do zasady trafne, to jednak nie sposób zaakceptować dalej idącego stanowiska zajętego przez sąd I instancji. W szczególności nie sposób zaakceptować wyrażonego w zaskarżonym wyroku poglądu, że ocena czynności w aspekcie jej skutków ekonomicznych powinna sprowadzać się do oceny elementów subiektywnych, występujących po stronie jednej ze stron danej dostawy, czy też usługi.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje (analogicznie jak w sprawie I FSK 1436/13), że skutki ekonomiczne czynności, czy też zdarzenia muszą mieć charakter obiektywny, odnoszący się do wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, być znane wszystkim, a nie tylko stronom czynności. Pewność stosowania prawa wymaga, aby konsekwencje podatkowe czynności były następstwem zobiektywizowanych skutków ekonomicznych zdarzenia, które są jasne i widoczne dla wszystkich, a nie tylko istnieją w świadomości lub intencjach stron dostawy lub usługi.

Dla przypomnienia trzeba wyjaśnić, że w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazuje się, że przy ocenie skutków podatkowych dokonywanych czynności istotne znaczenie mają kryteria ekonomiczne. Wynika to z harmonizacji podatku od towarów i usług na terytorium Unii Europejskiej, czego konsekwencją jest konieczność jednolitego rozumienia pojęć VAT na całym obszarze państw członkowskich, co wymaga – przy ich definiowaniu – szerszego uwzględniania kryteriów ekonomicznych, jako bardziej uniwersalnych, przy jednoczesnym wykorzystywaniu cywilistycznego unormowania danego terminu w prawie krajowym, jedynie w zakresie w jakim nie będzie ono pozostawało w sprzeczności dla ustalenia zakresu i znaczenia tego pojęcia z uwzględnieniem jego kontekstu oraz celu, jakiemu służy uregulowanie dyrektywy (ustawy), w którym zostało użyte. Zatem przy interpretacji pojęć użytych w ustawie o podatku od towarów i usług decydujące znaczenie ma walor i skutki ekonomiczne danej czynności opodatkowanej a nie jego definicja w krajowym prawie cywilnym, które przecież w każdym państwie członkowskim jest inne (zob. wyroki Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie C – 185/01 Auto Tease Holland B.V., Zb. Orz s. I-1317 oraz z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed, Zb.Orz. s. I-11079).

Przyjmując podany wyżej punkt widzenia trzeba w pełni zgodzić się i przyjąć za własne stanowisko, że kwestia opodatkowania danych czynności, czy też zdarzeń uzależniona jest przede wszystkim od ekonomicznych skutków, które są niejako autonomiczne od krajowego prawa cywilnego. Pozwala to na zapewnienie zasady powszechności opodatkowania oraz zapobiega naruszeniu zasady konkurencyjności podatku od wartości dodanej (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 8 lutego 1990 r. w sprawie C-320/88 Shipping and Forwarding Enterprise Safe BV, Zb. Orz. 1990, s. I-285; z dnia 4 października 1995 r w sprawie C-291/92 Armbrecht, Zb. Orz. 1995, s. I-2775; z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie C-111 Aktiebolaget NN, Zb. Orz. S. I-2697; z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie C-25/03 HE, Zb.Orz. s. I-3123). Jednakże należy podkreślić, że postulowane preferowanie oceny skutków podatkowych czynności według kryterium ekonomicznego służy przede wszystkim, jak wyżej wskazano, "oderwaniu się" od pojęć z zakresu prawa cywilnego, które w każdym kraju członkowskim jest inne z racji odmiennej historii, kultury, czy wreszcie języka.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje (analogicznie jak w sprawie I FSK 1436/11), że analiza czynności opisanej we wniosku o udzielenie interpretacji prowadzić powinna do wniosku, że doszło do dostawy gruntu wraz z istniejącymi budynkami i budowlami. Obiektywnym skutkiem ekonomicznym i gospodarczym tego zdarzenia było bowiem nabycie przez skarżącą spółkę prawa do rozporządzania zabudowanym gruntem. Ten skutek ma charakter obiektywny i widoczny dla wszystkich uczestników obrotu gospodarczego. W zakresie skutków tej czynności na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług nie ma żadnego znaczenia cel ekonomiczny nabycia tej działki istniejący po stronie kupującego. To czy nabywca w przyszłości, po dokonaniu dostawy zamierza zburzyć budynki oraz budowle i wznieść nowy budynek, jest bez znaczenia dla kwalifikacji tej czynności w aspekcie tej daniny publicznoprawnej.

Co się natomiast tyczy powołanego przez sąd I instancji oraz przez skarżącą spółkę dla poparcia swych twierdzeń orzecznictwa zarówno Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz sądów administracyjnych, należy odnotować, że orzeczenia sądowe są aktami stosowania prawa i zapadają na gruncie konkretnego stanu faktycznego. Odnosi się to również do wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który jest powołany do wykładni prawa unijnego, ale dokonuje owej interpretacji zawsze w kontekście konkretnych ustaleń faktycznych, przedstawionych przez sąd krajowy występujący z pytaniem prejudycjalnym. Trzeba w związku z tym wyraźnie podkreślić, że przywoływany przez skarżącą spółkę wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV, Zb. Orz 2009, s. I-11079-11098 zapadł w odmiennym niż w niniejszej sprawie stanie faktycznym. W przyjętym w podanym wyżej wyroku stanie faktycznym zbywca zobowiązał się do wykonania prac rozbiórkowych budynków oraz do dostawy gruntu, jednakże rozbiórka rozpoczęła się jeszcze przed wydaniem gruntu. W oparciu o ten stan faktyczny Trybunał uznał, że transakcje dostawy i rozbiórki stanowią w świetle podatku VAT transakcję jednolitą mającą na celu jako całość dostawę nie tyle istniejącego budynku i gruntu, na którym stoi, co niezabudowanej działki, niezależnie od stanu zaawansowania robót rozbiórkowych starego budynku w momencie rzeczywistej dostawy działki. Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w swych pisemnych motywach dostrzegł różnice w stanie faktycznym, występującym w tych sprawach, to jednak przyjął, że moment rozpoczęcia rozbiórki nie ma żadnego znaczenia. Stanowisko to jest w ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego błędne. W przypadku dostawy zabudowanego gruntu, to czy nabywca zamierza w przyszłości dokonać rozbiórki nie ma żadnego znaczenia dla klasyfikacji tej czynności w aspekcie przepisów prawa o podatku od towarów i usług. Również przywoływany przez skarżącą spółkę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., I FSK 1375/11 (baza CBOSA) zapadł w oparciu o inny stan faktyczny niż w rozpoznawanej sprawie. Wspomniany wyrok dotyczył sytuacji faktycznej, w której przedmiotem dostawy był grunt, na którym stał stary budynek sprzed 1945 r., w stosunku do której wydano decyzje o nakazie rozbiórki. Także inny niż w obecnie rozpoznawanej sprawie był stan faktyczny przyjęty w powołanym w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2012r., III SA/Wa 3099/11 (baza CBOSA). Przedmiotem dostawy był grunt, na którym wprawdzie stały budynki, jednakże rozebrano je w okresie pomiędzy zawarciem umowy przedwstępnej i umowy przyrzeczonej. Wyrok ten uprawomocnił się wobec oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA wyrokiem z dnia 22 października 2013 r., I FSK 1663/12 (CBOSA).

Reasumując, zarzuty skargi kasacyjnej są w tej sprawie w pełni uzasadnione. Trafnie w niej podniesiono, że sąd I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, wskazanych w podstawie kasacyjnej. Analogicznie jak w sprawie I FSK 136/13 Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że nie można dostawy zabudowanych gruntów traktować jako czynności opodatkowanej, tj. wyłączonej od zwolnienia przedmiotowego z art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy o VAT tylko z tych względów, że nabywca zamierza w przyszłości wyburzyć budynki oraz budowle i wznieść na tym terenie nowy budynek.

Mając na uwadze wszystkie podniesione dotychczas okoliczności, wobec usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, tj. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na zaskarżoną interpretację indywidualną. Ponieważ na tle niekwestionowanego w sprawie stanu faktycznego (podanego we wniosku o wydanie interpretację i przyjętego przez sąd I instancji) zarzuty naruszenia prawa materialnego podniesione w skardze nie były uzasadnione, sąd I instancji nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonej interpretacji. Zgodnie z art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny władny jest merytorycznie rozpoznać sprawę, orzekając na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku.

O kosztach postępowania sądowego, na które składają się koszty postępowania kasacyjnego oraz koszty postępowania przed sądem I instancji, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 200 oraz art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na sumę kosztów składają się uiszczony przez Ministra Finansów wpis stosunkowy od skargi kasacyjnej, a także wynagrodzenie pełnomocnika. Wysokość tego wynagrodzenia określono w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a), § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).