Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 231/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 6 lutego 2023 r. nr SKO/RŚ-423/17/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

M. G. (dalej jako strona lub skarżąca) zaskarżyła do tut. Sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy (dalej jako Kolegium lub organ odwoławczy) z dnia 6 lutego 2023r., nr SKO/RŚ-423/17/2023, utrzymującą

w mocy decyzję z dnia 30 listopada 2022r., nr ŚR 21.22.4241.1730.1.4.2022, wydaną przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Głogowa Zastępcę Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Głogowie (dalej jako MOPS lub organ I instancji) o odmowie przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na Z. M. (dalej jako matka strony, matka skarżącej, podopieczna).

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

W dniu 26 września 2022r. strona wniosła o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. We wniosku strona oświadczyła, że jest jedyną osobą z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji na rzecz wymagającej opieki matką, która taką opiekę może sprawować i faktycznie sprawuje. Do wniosku dołączono m.in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 kwietnia 2020r., które zalicza matkę strony do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 3 marca 2020r., a niepełnosprawność istnieje od – "nie da się ustalić". Dołączono ponadto orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 17 lipca 2020r., zaliczające matkę strony do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, oświadczenie z dnia 15 września 2022r. brata strony, z treści którego wynika, że nie jest on w stanie sprawować opieki nad matką, oświadczenie strony o zakresie czynności, które wykonuje w związku z opieką nad matką, zaświadczenie lekarskie

o stanie zdrowia matki strony wydane na potrzeby Zespołu do Spraw Orzekania

o Niepełnosprawności z dnia 28 lutego 2022r. Z treści załącznika nr 1 wniosku wynika, że matka strony posiada dwoje dzieci, tj.: syna, który pracuje i zamieszkuje w G. oraz wnioskodawczynię. Matka strony posiada także brata, który jest schorowany i sam wymaga opieki osób bliskich.

W ramach przeprowadzonego w dniu 17 października 2022r. wywiadu środowiskowego ustalono, że matka strony ma zdiagnozowaną chorobę oczu, AMD, wysiękową postać blizn obu oczu, która spowodowała utratę wzroku, schorzenie nie rokuje poprawy. Z tego powodu ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności na stałe. Ponadto choruje na cukrzycę, nadciśnienie, niedoczynność tarczycy, ma dolegliwości związane ze zwyrodnieniem kręgosłupa i łuszczycą. U podopiecznej występują również problemy ze słuchem. Z przeprowadzonego wywiadu wynika, że strona sprawuje opiekę nad matką całodobowo i bez pomocy innych osób. Do czynności wykonywanych podczas sprawowania opieki nad podopieczną należą: pobudka, pomoc w czynnościach higienicznych, prowadzenie do toalety, mierzenie ciśnienia i poziomu cukru, podawanie leków, przygotowywanie i podawanie posiłków, pomoc w ubieraniu się, masaże, pranie, sprzątanie, wyjścia na spacery (tylko przy asekuracji), odbywanie wizyt lekarskich, realizacja recept, robienie zakupów, załatwianie spraw urzędowych, układanie do snu, czuwanie nocne nad chorą. Matka strony nie jest w stanie samodzielnie wyjść z mieszkania a po mieszkaniu nauczyła się poruszać przy ścianie lub przy meblach.

Z oświadczenia strony z dnia 25 października 2022r. wynika, że strona zakończyła swoje zatrudnienie we wrześniu 2021r., umowa została rozwiązana na mocy porozumienia stron. Strona próbowała pogodzić zatrudnienie z opieką nad matką, lecz nie była w stanie. Zamieszkuje z podopieczną od maja 2020r., wcześniej opiekę dzieliła z synem, ale we wrześniu 2021r. jej syn podjął studia i zamieszkał

w Zielonej Górze w wyniku czego konieczna stała się rezygnacja z zatrudnienia na poczet sprawowanej opieki. W posiadaniu organu znajduje się wydana na wniosek strony decyzja Starosty o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej z dniem 14 września 2022r.

Organ I instancji decyzją z dnia 30 listopada 2022r., nr ŚR 21.22.4241.1730. 1.4.2022, odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 615 ze zm., dalej w skrócie u.ś.r.). W uzasadnieniu wskazano brak związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy nie podejmowaniem przez stronę zatrudnienia a wykonywaną przez nią opieką nad matką. MOPS nie kwestionował faktu, że matka strony ma utrudnione codzienne funkcjonowanie (z racji wieku i posiadanych chorób), jednakże zakres sprawowanej przez stronę opieki nad matką nie stanowi przeszkody do podjęcia pracy zarobkowej, gdyż czynności wykonywane przy matce mogłyby być wykonywane także gdyby pracowała. Zdaniem organu w sytuacji, gdy obowiązek alimentacyjny obciąża kilkoro osób, tak jak w niniejszej sprawie, nie ogranicza się on wyłącznie do osobistych starań, ale może przybrać formę świadczeń pieniężnych, np. w postaci opłacenia przez syna podopiecznej usług opiekuńczych (np. w celu zapewnienia opieki w czasie, kiedy strona będzie w pracy).

Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że warunki, jakie należy spełnić aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, w sposób precyzyjny i jednoznaczny, określa ustawa o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro nie jest dopuszczalne wydanie orzeczenia na podstawie przepisu, w stosunku do którego - w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13 - odpadło domniemanie zgodności z Konstytucją, to w niniejszej sprawie oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należało dokonać z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki.

Według Kolegium strona spełnia przesłankę wynikającą z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., a mianowicie należy do kręgu "innych osób, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny". Matka strony jest rozwiedziona, zaś drugą osobą zobowiązaną do alimentacji jej alimentacji jest jej syn.

Organ odwoławczy wskazał, że fakt znacznego stopnia niepełnosprawności podopiecznej nie budzi wątpliwości jak również to, że skarżąca, jako jej córka, jest zobowiązana do alimentacji wobec matki. Jednak przesłanka z art. 17 u.ś.r. dotycząca niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie została spełniona. Opieka nad rodzicem w wyniku choroby bądź wieku starczego jest rzeczą naturalną i obowiązkiem dziecka w stosunku do rodzica, jednak nie wystarcza to jeszcze, aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne.

W ocenie Kolegium, przedstawiony przez stronę zakres czynności opiekuńczych z rozpisaniem na godziny polega raczej na udzielaniu pomocy

i wsparcia osobie, której choroby mogą utrudniać, lecz nie uniemożliwiać samodzielnego funkcjonowania, natomiast pomoc ta nie wiąże się głównie

z wykonywaniem czynności, których osoba niepełnosprawna sama nie byłaby w stanie wykonać. Część takich czynności jak: pomoc w kąpieli (asekuracja przy wchodzeniu i wychodzeniu z wanny), podanie leków, smarowanie ciała maściami, ubieranie (strona nie udokumentowała medycznie, że jej matka ma ograniczenia związane z rękami), przygotowanie i podawanie posiłków, wyjście na spacer - jest tego rodzaju, że nie wymaga ciągłej obecności opiekuna (np. podanie leków, smarowanie maściami, pomoc w ubieraniu), natomiast kąpiel, czytanie matce książek, rozwiązywanie krzyżówek czy spacer połączony z zakupami - mogą być realizowane o każdej porze, a nie wyłącznie rano. Inne czynności opiekuńcze takie jak: zakupy, załatwianie spraw urzędowych, umawianie wizyt lekarskich, transport, do lekarza, realizacja recept, sprzątanie, pranie, etc. - zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się w każdym gospodarstwie domowym, również i w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują. Podkreślono, że osoby pracujące również prowadzą własne gospodarstwa domowe, robią zakupy, sprzątają mieszkanie czy też udają się do lekarzy, wykupują lekarstwa, opiekują się rodzicami, własnymi dziećmi. Zrobienie zakupów, posprzątanie mieszkania, przygotowanie posiłków (nawet według zaleceń diabetologa), realizacja recept czy też pomoc w czynnościach higienicznych, w żaden sposób nie wyklucza tych osób z aktywności zawodowej, społecznej czy też rodzinnej. Strona nie uwiarygodniła, aby jej matka z uwagi na stan zdrowia wymagała stałej jej obecności i pomocy. Kolegium dostrzegło osobiste zaangażowanie strony w opiekę nad matką, jednak uznało, że nie jest to jednak opieka całodobowa o charakterze niezbędnym, wykluczającym aktywność zawodową strony.

Oceniając natomiast spełnienie kolejnej przesłanki, dotyczącej rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia wskazano, że w okresie od 1 sierpnia 1996r. do 14 września 2021r. strona była zatrudniona w T. sp. z o.o. w wymiarze pełnego etatu, a stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron. Do dnia 13 września 2022r. strona posiadała status osoby bezrobotnej. Następnie złożyła do Starosty wniosek o pozbawienie jej statusu osoby bezrobotnej, który decyzją z dnia 15 września 2022r. orzekł o utracie z dniem 14 września 2022 r. tego statusu. Dnia 26 września 2022 r. wpłynął do MOPS wniosek strony o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ze świadectwa pracy strony wynika, że od 23 lipca 2021r. do 12 sierpnia 2021r., od 13 sierpnia 2021r. do 2 września 2021r. i od 3 września 2021r. do 14 września 2021r. przypadały okresy pobierania przez stronę zasiłku chorobowego, a dnia 14 września 2021r. rozwiązano stosunek pracy. Matka strony legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności od roku 2020. Strona nie udokumentowała medycznie, aby od czasu wydania jej matce orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności stan zdrowia jej matki uległ takiej zmianie aby uzasadnione było przez nią niepodejmowanie zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z zaświadczenia lekarskiego z 2022r. wynika, że schorzenia jej matki są przewlekłe i nie rokują poprawy, jednakże taki opis stanu zdrowia podopiecznej znajduje się we wcześniejszych opiniach i zaświadczeniach lekarskich z 2020r., a mimo to strona pozostawała w zatrudnieniu, godząc pracę z opieką nad matką.

W tej sytuacji Kolegium nie znalazło podstaw do przyjęcia, że rezygnacja strony z podjęcia zatrudnienia była dobrowolna i spowodowana jedynie koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

W skardze do tut. Sądu strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła organom naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą, w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością egzystencji.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, orzeczenie co do istoty sprawy i przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Uzasadniając skargę pełnomocnik strony skarżącej odniósł swoją argumentację do poglądów judykatury w przedmiocie rozumienia pojęć "stałej" i "długotrwałej" opieki.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 19 kwietnia 2023r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. oświadczenia syna skarżącej. Z dołączonego do wniosku oświadczenia syna skarżącej wynika, że przed październikiem 2021r. opieka sprawowana była wspólnie przez skarżącą i jej syna (wnuka podopiecznej), nie było zatem konieczności rezygnacji przez skarżącą

z zatrudnienia. W związku jednak z rozpoczęciem przez syna skarżącej studiów i jego wyjazdem do Zielonej Góry skarżąca nie była w stanie kontynuować podejmowanego zatrudnienia.

Według pełnomocnika skarżącej, organy administracyjne orzekły sprzecznie

z zebranym materiałem dowodowym. Organ I instancji w decyzji z dnia 30 listopada

2022r. wskazał bowiem, że opieka nad matką strony, zgodnie z opinią pracownika socjalnego, jest sprawowana całodobowo i kompleksowo, sumiennie i z pełnym zaangażowaniem. Bez tej opieki matka strony nie byłaby w stanie prawidłowo funkcjonować. Organy obu instancji pominęły jednak powyższe ustalenia i stwierdziły, że sprawowanie opieki całodobowej nie uniemożliwia podjęcia przez stronę zatrudnienia. W przekonaniu pełnomocnika strony oznacza to, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 1634, dalej u.p.p.s.a.), albowiem zarówno strona, jak i organ, wnosili o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie.

W myśl art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 u.p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).

Jak wskazuje na to przepis art. 133 § 1 u.p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Dokonując zatem kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnej sąd ocenia ją biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny, który istnieje w chwili wydania decyzji. Sąd administracyjny nie jest przeto uprawniony do rozpatrywania w związku

z wniesioną skargą okoliczności, które powstały po wydaniu zaskarżonej decyzji, gdyż jego funkcje kontrolne są odmienne od celów i zadań organu odwoławczego, który w postępowaniu w drugiej instancji ma obowiązek ponownego rozpatrzenia

i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Rozpoznając skargę w ramach kryteriów określonych powyższymi przepisami, Sąd uznał, że nie jest ona zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa procesowego ani materialnego.

Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z normami art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 80 k.p.a., a zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej interpretacji norm prawa materialnego.

Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. osobom zobowiązanym do alimentacji, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Na podkreślenie zasługuje konstatacja, że samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wystarcza dla określenia potrzeb osoby niepełnosprawnej w zakresie opieki, pielęgnacji czy wsparcia. Na użytek ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca przewidział bowiem specyficzny instrument badania i weryfikacji, czy zakres potrzeb osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia zarazem aktywność zarobkową i zawodową jej opiekuna. Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 4aa u.ś.r., jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2021r. poz. 2268 ze zm., dalej u.p.s.) w celu weryfikacji tych wątpliwości. Można dodać ponadto, iż stosownie do przepisu art. 23 ust. 4b u.ś.r., w przypadku, o którym mowa w ust. 4aa, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą wystąpić do ośrodka pomocy społecznej o udzielenie informacji o okolicznościach dotyczących sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, jeżeli okoliczności te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania przez ośrodek pomocy społecznej wniosku o udzielenie informacji.

Samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie przesądza jeszcze o tym, że dana osoba niepełnosprawna jest niesamodzielna w stopniu wymagającym stałej opieki i pomocy osób drugich.

Z kolei pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiało by się odbyć ze szkodą dla niej. Tymczasem, zakres opieki sprawowanej przez skarżącą oraz poszczególne czynności wykonywane w jej ramach, nie są na tyle angażujące, aby strona nie mogła podjąć choćby częściowego zatrudnienia.

Według ustaleń poczynionych przez organy wynika, że skarżąca zamieszkuje

z matką od maja 2020r., opiekę nad podopieczną dzieliła z synem do września 2021r., tj. do czasu podjęcia przez niego studiów i zmianą jego miejsca zamieszkania (Zielona Góra). Matka skarżącej posiada oprócz skarżącej jeszcze syna, który pracuje i zamieszkuje w Głogowie. Brat podopiecznej jest schorowany i sam wymaga opieki osób bliskich.

Z zeznań skarżącej wynika jednoznacznie, że jej matka nie wymaga zabiegów typowo pielęgnacyjnych, gdyż nie jest osobą stale leżącą, wymagającą leczenia odleżyn, karmienia, pomocy w zakresie specjalistycznej pielęgnacji (np. karmienie przez sondę, pielęgnacja przetok, itp.), podawania leków czy wymiany pielucho-majtek. Jest osobą chodzącą (przy asekuracji), sama spożywa przygotowane posiłki, nie potrzebuje pomocy w godzinach nocnych, samodzielnie korzysta z toalety. Świadczone przez skarżącą czynności, a mianowicie pomoc przy czynnościach higienicznych, przygotowywanie posiłków, ubrań, robienie zakupów, realizacja recept, sprzątanie, pranie, transport na wizyty lekarskie nie jest i nie musi być świadczona przez stronę w sposób ciągły i nieprzerwany, wymagający ciągłej jej obecności przy matce i wyłączający możliwość podjęcia zatrudnienia w takim wymiarze i zakresie, który uniemożliwiałby wykonywanie przez nią niezbędnych czynności opiekuńczych.

Podkreślić należy, że zakres czynności wykonywanych przez skarżącą w rzeczywistości nie odbiega od zwyczajnego prowadzenia gospodarstwa domowego przez osoby aktywne zarobkowo i zawodowo. Nie ulega bowiem wątpliwości, że powyższe czynności mogą być realizowane także przez osobę aktywną zawodowo, gdyż mają one charakter uniwersalny, skoro nie dotyczą tylko wąskiego grona osób, co do których istnieje konieczność zapewnienia opieki i pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Inne jeszcze czynności, tzw. porządku dziennego, mogą być wykonywane w czasie wolnym od pracy, w tym także przed udaniem się do pracy lub po powrocie z niej, jak np. pomoc przy czynnościach higienicznych, czy też przygotowanie posiłków. Ponadto, jak trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, gdy obowiązek alimentacyjny obciąża kilkoro osób, nie ogranicza się on wyłącznie do osobistych starań ale może przybrać formę świadczeń pieniężnych np. w postaci opłacenia przez syna podopiecznej usług opiekuńczych (np. zapewnienie opieki podczas pobytu skarżącej w pracy).

Wbrew argumentom zawartym w skardze, organ odwoławczy nie kwestionował, że matka strony ze względu na stan zdrowia wymaga stałej opieki, a jedynie podważył zakres tej opieki.

Wskazać w tym miejscu należy, że pomimo iż rolą organu nie jest interpretacja wyników badań osoby, w stosunku do której wydane zostało orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, to w niniejszej sprawie - wbrew zarzutom skargi - podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oparto na przesłance braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad matką, wynikającej zarówno z zakresu opieki, jak i możliwości rozplanowania czynności opiekuńczych na różne godziny i dni, które nie kolidowałyby z godzinami aktywności zawodowej. Skarżąca przy należytej organizacji czasu pracy może pogodzić pracę choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy ze sprawowaną opieką. Co więcej, ostatni stosunek pracy skarżącej został rozwiązany w dniu 14 września 2021r. za porozumieniem stron. Matka skarżącej legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności od 2020r. a skarżąca nie udokumentowała, aby od czasu wydania jej matce orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności stan zdrowia matki uległ takiej zmianie aby uzasadnione było niepodejmowanie przez nią zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z zaświadczenia lekarskiego z 2022r. wynika, że schorzenia jej matki są przewlekłe i nie rokują poprawy jednakże taki opis stanu zdrowia podopiecznej znajduje się we wcześniejszych opiniach i zaświadczeniach lekarskich z 2020r., a mimo to strona pozostawała w zatrudnieniu godząc pracę z opieką nad matką. Skarżąca zatem nie uwiarygodniła, że jej matka z uwagi na stan zdrowia wymagała stałej jej obecności i pomocy. Organy nie kwestionowały przy tym osobistego zaangażowania skarżącej w opiekę nad niepełnosprawną matką, nie jest to jednak opieka całodobowa o charakterze niezbędnym, wykluczającym aktywność zawodowa skarżącej. Potwierdza to brak istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem, a celem sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawną matką skarżącej.

Podsumowując powyższe rozważania należy zatem stwierdzić, że w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą względem swojej niepełnosprawnej matki nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia przynajmniej w niepełnym wymiarze czasowym. Nie zaistniał więc związek przyczynowy pomiędzy wykonywanymi czynnościami, a biernością zawodową skarżącej, niewywołaną ich realizacją. W związku z tym niespełniona została przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., co uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Na zakończenie rozważań wskazać trzeba, że Sąd odstąpił od przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z dokumentu, tj. oświadczenia syna skarżącej na okoliczności w nim wskazane, gdyż było to zbędne, jako że analogicznej treści oświadczenie znajduje się już w materiale dowodowym sprawy, z którym Sąd zapoznał się szczegółowo w toku badania zasadności skargi (oświadczenie strony skarżącej z dnia 22 października 2022 r.).

W takim stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego Sąd, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., zobligowany był do jej oddalenia w całości.