Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 34/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a, art. 161 par. 1 pkt 1, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35, art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2024 r. w sprawie ze skargi A. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie legalności budowy i użytkowania obiektu budowlanego 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie legalności budowy i użytkowania budynków usytuowanych na nieruchomościach położonych w Z. przy ul. [...]; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. M. pismem z dnia 31 stycznia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w załatwieniu sprawy legalności budowy i użytkowania budynków usytuowanych na nieruchomościach położonych w Z. pry ul. [...] (działka nr [...]) po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II OSK [...].

Skarżący wniósł o: 1) wydanie stosownego orzeczenia przez organ bez zbędnej zwłoki tj. uwzględnienie skargi w trybie autokontroli; 2) w przypadku niezałatwienia sprawy przez organ w trybie autokontroli - uwzględnienie skargi na bezczynność organu i zobowiązanie organu do załatwienia przedmiotowej sprawy w określonym przez sąd terminie; 3) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 4) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 5) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."); 6) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w wysokości 597 zł.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II OSK [...] uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt II SA/Po [...] z dnia 07 marca 2019 r. oraz postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia 05 listopada 2018 r. i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. znak: [...] z dnia 17 września 2018 r. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nakazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzorowi Budowlanemu w K. (dalej również jako: "PINB") wszcząć postępowanie w sprawie, dokonać kontroli budynków na działkach nr [...] i [...] w Z. oraz ustalić, czy przewody kominowe spełniają przepisy zawarte w rozdziale 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Akta sprawy zostały zwrócone PINB w K. w dniu 10 stycznia 2023 r. Z uwagi na to, że sprawa jest bardzo dobrze znana organowi (podanie skarżącego wpłynęło do organu w dniu 04 lipca 2018 r.) powinna zostać załatwiona bez zbędnej zwłoki. Dopiero pismem znak: [...] r. z dnia 07 lutego 2023 r. organ zawiadomił formalnie o wszczęciu postępowania. Przez ponad rok od zwrotu akt organ sprawy nie załatwił (nie wydał jakiejkolwiek decyzji) i dlatego też skarżący wniósł kolejne ponaglenie (wpływ do organu w dniu 24 stycznia 2024 r.). Ponaglenie to było poprzedzone ponagleniem z dnia 10 marca 2023 r. i oświadczeniem skarżącego z dnia 08 maja 2023 r. W dniu 31 stycznia 2024 r. doręczono pełnomocnikowi zawiadomienie znak: [...] ([...]) z dnia 29 stycznia 2024 r. do którego dołączono postanowienie znak: [...] ([...]) z dnia 17 listopada 2023 r. Zawiadomienie to tak bardzo zbulwersowało skarżącego, że postanowił wnieść niniejszą skargę, gdyż w piśmie powyższym wskazano, że w "związku z brakiem zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji odnotowano brak skutecznego doręczenia Panu ww. rozstrzygnięcia, należy ponowić korespondencję i w załączeniu przekazać postanowienie z dnia 17 listopada 2023 r. [...] zmieniające postanowienie z dnia 4 maja 2023 r. znak: [...]". Skarżący zakwestionował powyższe twierdzenie, podnosząc, że brak tzw. "zwrotki" nie oznacza braku doręczenia, a w tej sytuacji organ winien złożyć u operatora pocztowego reklamację. W ocenie skarżącego organ (PINB) w ogóle nie nadał postanowienia z dnia 17 listopada 2023 r. do skarżącego, a z nie dopuszczalną należy uznać sytuację, w której przez tak długi okres czasu nie można było załatwić - w ocenie skarżącego bardzo prostej sprawy - typowej dla spraw, którymi z mocy prawa ma zajmować się fachowy, wyspecjalizowany organ jakim jest (a właściwie powinien być) PINB w K..

Odnosząc się do żądania przyznania sumy pieniężnej skarżący wskazał, że jej przyznanie nie ma charakteru odszkodowawczego i nie ma służyć wyrównaniu szkody. Skarżący doznał w związku z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Należy bowiem zauważyć, że skarżący zmuszony był do wniesienia ponagleń i ponoszenia kosztów pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym oraz jest zmuszony znosić bierność organu w załatwieniu sprawy. Zdaniem skarżącego, skoro organ już poprzednio zapewnił stronom przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, to jest oczywistym, że postępowanie wyjaśniające zostało zakończone. A zatem podana przyczyna zwłoki nie była żadnym usprawiedliwieniem. Tym razem skarżący postanowił nie czekać dłużej, a wnieść skargę na bezczynność i przewlekłość Wojewody [...].

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając powyższe stanowisko organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, wyjaśniając, że w przedmiotowej sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 13 października 2022 r., sygn. akt II OSK [...] uchylający zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Po [...], uchylający zaskarżone postanowienie WINB w P. z dnia 5 listopada 2018r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie PINB K. z dnia 17 września 2018 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie żądania dotyczącego: 1) nieruchomości położonej przy ul. [...] w Z., dz. nr [...], 2) nieruchomości położonej przy ul. [...], dz. nr [...] w Z..

Organ mając na uwadze wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 22 lutego 2023 r. zgodnie z wcześniejszym zawiadomieniem przeprowadził kontrole. W konsekwencji prowadzonego postępowania wyjaśniającego PINB wydał w dniu 04 maja 2023 r. postanowienie zobowiązujące właścicielkę nieruchomości A. K. do wstrzymania użytkowania budynku gospodarczego zaadaptowanego na pomieszczenie kotłowni, na nieruchomości w Z. przy ul. [...], na działce nr [...], oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 lipca 2023 r. stosownych dokumentów. W dniu 24 lipca 2023 r. (wpływ do organu w dniu 28 lipca 2023 r.) A. K. zwróciła się do tutejszego organu z prośbą cytat o wydłużenie terminu załatwienia spraw zawartych w postanowieniu do dnia 31 października 2023 r. .

W dniu 21 sierpnia 2023 r. PINB przedłużył termin przedłożenia przez zobowiązaną wymaganych dokumentów do dnia 31 października 2023 r.

W dniu 25 października 2023 r. (wpływ do organu w dniu 27 października 2023 r.) A. K. zwróciła się do PINB o wydłużenie terminu załatwienia spraw do dnia 31 grudnia 2023 r., a PINB postanowieniem z dnia 06 listopada 2023 r. wezwał A. K. do przedłożenia dokumentów i udzielenia informacji dotyczących obiektu kotłowni. Odrębnym pismem z dnia 08 listopada 2023 r. tutejszy organ zwrócił się do Burmistrza Z. o przekazanie informacji, czy A. K. występowała do Burmistrza z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej m.in. zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego - adaptację na kotłownię, zlokalizowanej na nieruchomości położonej przy ul. [...] w Z., na działce nr [...] oraz o informację czy przed Burmistrzem Z. toczy się postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji.

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2023 r. PINB przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2023 r., przy czym pismem z dnia 29 grudnia 2023 r. A. K. ponownie wystąpiła do tutejszego organu o przedłużenie terminu przedłożenia dokumentów o których mowa w postanowieniu z dnia 4 maja 2023 r. do dnia 31 stycznia 2024 r. W dniu 25 stycznia 2024 r. PINB wezwał A. K. do przedłożenia dokumentów wynikających z ww. postanowienia.

A. K. pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. poinformowała PINB, że w związku ze zmianą systemu ogrzewania z ogrzewania paliwem stałym na ogrzewanie gazowe rezygnuję z procedury legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego. Pismem z dnia 31 stycznia 2024 r. PINB zawiadomił strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

A. M. pismem z dnia 24 stycznia 2024 r. wniósł ponaglenie, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia 09 lutego 2024 r. uznał ponaglenie za uzasadnione, przy czym, zdaniem tego organu PINB w K. podejmował działania zmierzające do załatwienia sprawy, wskazując jednakże, że w sprawie doszło do naruszenia art. 36 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako: "K.p.a.").

Zdaniem PINB w okolicznościach niniejszej sprawy, w zakreślonych ramach czasowych, podjęto czynności, dla których postępowanie jest prowadzone. Przy ocenie postępowania organu wywołanej niniejszą skargą należy mieć na uwadze przedmiot postępowania, a także okoliczności związane z aktywnością stron postępowania, które korzystały z praw w ramach procedury legalizacyjnej. Zdaniem organu nie można zarzucić jemu celowego i rażącego przedłużania czasu prowadzonego postępowania. Do momentu wydania postanowienia na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, organ zawiadamiał o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. W późniejszym czasie organ uważał za uzasadnione, aby poinformować wszystkie strony o decyzji wydłużenia terminu na dostarczenie wskazanych dokumentów tylko poprzez doręczenie tego postanowienia. Dopiero w styczniu, gdy badał, czy istnieje dalsza podstawa do uwzględnienia wniosku inwestorów o kolejne wydłużenie terminu wykonania nakazanych obowiązków oraz sprawdzał, czy zostały one wykonane, i gdy okazało się, że strona nie jest zainteresowana już legalizacją, wobec ustalenia, że zajdą przesłanki do orzeczenia nakazu przywrócenie poprzedniego, legalnego sposobu użytkowania obiektu, organ zawiadomił w trybie art. 36 K.p.a. o kolejnym terminie załatwienia sprawy. Tym samym, ustalanie bezskuteczności postępowania umożliwiającego dokonanie legalizacji samowoli budowlanej polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego oznacza powrót do postępowania głównego. Dlatego zdaniem organu, dopiero od tego momentu sprawa podlegała rozstrzygnięciu w formie stosownej decyzji administracyjnej i był on w stanie właściwie stosować przepisy o terminach załatwienia sprawy i dopełnić czynności określonych w art. 36 K.p.a. Natomiast wszystkim wcześniejszym czynnościom organu nie można przypisać zarzutu niedochowania należytej staranności w zorganizowaniu postępowania administracyjnego, względnie zarzutu przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Okoliczności sprawy wskazują, że sprawa o takim charakterze nie mogła zostać załatwiona w terminie niezwłocznym- jak życzyłby sobie tego skarżący. Wszystkie czynności podejmowane były w odpowiednich odstępach czasu i były faktycznie niezbędne dla kolejnych ustaleń.

Końcowo PINB wskazał, że w dniu 23 lutego 2024 r. została wydana decyzja zobowiązująca właścicielkę nieruchomości do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia kotłowni jako pomieszczenia gospodarczego w budynku zlokalizowanym, na nieruchomości w Z. przy ul. [...], na działce nr [...]. Zatem nie istniała, a tym bardziej nie istniej obecnie, potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej również jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do treści art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

Z cytowanych unormowań wynika, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest uczynienie tego "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego – zasadniczo w terminie jednego miesiąca, względnie dwóch miesięcy.

Kwestią która nie budzi wątpliwości pozostaje, że Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II OSK [...] uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt II SA/Po [...] z dnia 07 marca 2019 r. oraz postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia 05 listopada 2018 r. i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. znak: [...] z dnia 17 września 2018 r. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nakazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzorowi Budowlanemu w K. wszcząć postępowanie w sprawie, dokonać kontroli budynków na działkach nr [...] i [...] w Z. oraz ustalić, czy przewody kominowe spełniają przepisy zawarte w rozdziale 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Akta sprawy zostały zwrócone PINB w K. w dniu 10 stycznia 2023 r. i tego też dnia rozpoczął swój bieg termin załatwienia sprawy.

W dniu 23 lutego 2024 r. (a więc jeszcze przed rozpoznaniem skargi) została wydana decyzja zobowiązująca właścicielkę nieruchomości do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia kotłowni jako pomieszczenia gospodarczego w budynku zlokalizowanym, na nieruchomości w Z. przy ul. [...], na działce nr [...].

Rozpoznając przedmiotową skargę Sąd stwierdził zatem, że była ona zasadna w dniu jej wniesienia, niemniej jednak w chwili orzekania przez Sąd stan bezczynności ustał, skoro decyzją z dnia 23 lutego 2024 r. PINB wydał decyzję.

Dlatego też, ponieważ bezczynność PINB ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe - w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności - należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał jednak na uwadze, że skargę w niniejszej sprawie złożono skargę na "przewlekłość" i "bezczynność" Wojewody, którą poprzedzano ponagleniem. Konsekwentnie obowiązkiem Sądu było rozstrzygnięcie, czy Wojewoda dopuściło się w niniejszej sprawie bezczynności lub przewlekłości w rozpoznaniu sprawy.

Co warte podkreślenia, tak zakreślony zakres przedmiotowy postępowania powoduje, że Sąd nie był uprawniony do wypowiedzenia się, co do okoliczności związanych z doręczeniem (czy też brakiem doręczenia) skarżącego zawiadomienia z dnia 17 listopada 2023 r.

Sąd zauważa, że bezczynność oznacza nie załatwienie sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57), co potwierdza definicja legalna wprowadzona do K.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.). Analiza akt sprawy wskazuje, że tak rozumiana bezczynność miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ pismem z dnia 07 marca 2023 r. zawiadomił strony o nowym terminie załatwienia sprawy – w dniu 06 kwietnia 2023 r., co powtórzył w piśmie z dnia 05 kwietnia 2023 r. wyznaczając, jako nowy termin załatwienia sprawy dzień 08 maja 2023 r. Od tego momentu organ nie informował stron o nowym terminie załatwienia sprawy, co spowodowało stan, w którym o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy można było czerpać wiedzę jedynie na podstawie postanowień zmieniających postanowienie z dnia 04 maja 2023 r. Tymczasem wymóg określony w art. 36 § 1 K.p.a. jest terminem bezwzględnym i wymaga każdorazowego informowania stron o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy oraz o nowym terminie jej zakończenia. Samo wydania postanowienia zmieniającego nałożony na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację samowoli budowlanej nie spełnia powyższego warunku. Dopiero w piśmie z dnia 31 stycznia 2024 r. PINB powiadomił strony o nowym terminie załatwienia sprawy, co oznacza, że od dnia 08 maja 2023 r. do dnia 31 stycznia 2024 r. pozostawał w bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.

Przewlekłością pozostaje natomiast, w świetle art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. stan, w którym postępowanie administracyjne toczy się dłużej niż dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W powyższym zakresie Sąd zauważa, że prowadzenie postępowania pomiędzy datą zwrotu akt po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, aż do momentu wydania decyzji o nałożeniu obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia kotłowni nie stanowiło postępowania, w którym Wojewoda działał w sposób opieszały, niesprawny i nieskuteczny, a sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Brak rozpoznania sprawy wynikał z przedłużenia terminu przedłożenia przez inwestora dokumentacji umożliwiającej legalizację samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, przy czym – co należy podkreślić – organy nadzoru budowlanego mają swobodę w wyznaczeniu powyższego terminu. Innymi słowy, wydłużenie terminu przedłużenia dokumentacji w ramach postępowania legalizacyjnego nie wyczerpywało przesłanki przewlekłego prowadzenia postępowania.

Równocześnie Sąd był zobowiązany rozstrzygnąć, czy bezczynność lub przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd zauważa, że oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, Sąd, biorąc pod uwagę charakter sprawy oraz długość prowadzonego postępowania uznał, że choć bezczynność i przewlekłość organu miała miejsce (pkt 2 wyroku), to nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku), o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił przede wszystkim fakt, że wydłużenie terminu załatwienia sprawy wynikało z wniosków inwestora, który wskazywał na trudności w zakresie przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację zabudowy. Mając na względzie pierwszeństwo procedury legalizacyjnej był to uzasadniony powód dla wydłużenie terminu załatwienia sprawy.

Mając na uwadze powyższe, jak i fakt, że jeszcze przed rozpatrzeniem skargi sprawa została załatwiona, Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania sumy pieniężnej. Zaakcentować należy, że nawet w przypadku stwierdzenia, że bezczynność organu miała postać kwalifikowaną (co jednak nie ma miejsca w badanej sprawie) ustawodawca nie zobligował Sądu do automatycznego przyznania każdemu skarżącemu sumy pieniężnej, a jedynie pozostawił uznaniu Sądu skorzystanie z takiego rozwiązania. Oceny zasadności przyznania Skarżącej sumy pieniężnej Sąd winien dokonywać - każdorazowo - w ramach sprawowanego wymiaru sprawiedliwości, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności badanej sprawy. Mając na uwadze cel, któremu służy przyznane Sądowi uprawnienie do przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. postanowiono o oddaleniu skargi w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 5 sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasadzoną od organu na rzecz skarżącego sumę kosztów postępowania składają się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100,- zł oraz 480,- zł z tytułu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika oraz 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika Sąd zastosował, zgodnie z wnioskiem, stawkę minimalną określoną w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).