Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 152/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie dotyczącego rozmieszczenia sieci telekomunikacyjnej I. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania decyzji; II. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie dopuścił się przewlekłości w zakresie rozpoznania wniosku o wydanie nakazu rozbiórki fragmentu linii telekomunikacyjnej; III. stwierdza, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. przyznaje skarżącemu sumę pieniężną w wysokości 2000 zł (słownie: dwa tysięce złotych), oddalając w tym zakresie żądanie skargi dalej idące; V. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącego W. L. kwotę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowsko-ziemskiego w Krakowie (dalej: PINB) postępowania dot. sieci telekomunikacyjnej przebiegającej przez działki nr [...] i [...] w B., gmina I. i wniósł o:

1. zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia, kiedy wyrok stanie się prawomocny,

2. stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 15.000 zł,

4. zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący przedstawił przebieg postępowania, zainicjowanego jego wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2014 r. Jego zdaniem organ dopuścił się rażącej przewlekłości, nie wykonywał zaleceń organu odwoławczego wynikającego z licznych rozstrzygnięć, a jego ustalenia nie znajdują pokrycia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, a z ostrożności procesowej o stwierdzenie, że przewlekłość nie była rażąca oraz o oddalenie wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej.

W uzasadnieniu wskazał, że podejmował działania niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, tj. uzupełnianie dokumentów, czy przesłuchanie strony w dniu 13 maja 2024 r., w wyniku czego wydał decyzję kończącą postępowanie w sprawie w dniu 3 lipca 2024 r., odmawiającą nałożenia obowiązku rozbiórki. Organ argumentował, że w sprawie zgromadzono obszerny materiał dowodowy, a podejmowane działania nie były pozorne, lecz konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ponadto organ wskazał, że aktualnie rozpatrywana jest duża liczba postępowań administracyjnych, wobec czego w pierwszej kolejności rozpatrywane są sprawy, w których występuje udokumentowany stan zagrożenia. Wskazano też na skomplikowany charakter tych spraw oraz braki kadrowe, a także na fakt, że skarżący był informowany o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

Odnosząc się natomiast do żądania zasądzenia sumy pieniężnej organ wskazał, że skarżący nie wykazał poniesionego uszczerbku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej określanej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

W myśl art. 52 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W przypadku skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania - jak przewiduje art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które - stosownie do art. 37 § 3 K.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca dopełniła tego wymogu, kierując do organu ponaglenie w dniu 29 czerwca 2024 r., tj. dzień przed wniesieniem skargi.

Na wstępie należy wskazać, że w dniu 3 lipca 2014 r., a zatem 3 dni po wniesieniu skargi, wydana została decyzja nr [...] odmawiająca nałożenia wykonania żądanej przez skarżącego rozbiórki fragmentu sieci telekomunikacyjnej.

Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanie przez organ decyzji w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wyłącza możliwość zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, oraz możliwość zobowiązania organu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy administracyjnej w dniu orzekania. Jednakże, jeżeli na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadził postępowanie, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W takiej sytuacji sąd, rozstrzygając sprawę, uwzględnia stan istniejący w chwili wniesienia skargi. Jednocześnie w takim przypadku, w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. wyroki NSA z dnia 12 lipca 2019 r., I OSK 3711/18; z dnia 29 września 2019 r., I OSK 776/20, z dnia 24 października 2019 r., I OSK 2966/17; z dnia 21 maja 2020 r., I OSK 2353/19).

Wobec tego, że na dzień orzekania przewlekłość ustała, gdyż wydane zostało procesowe rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku skarżącego o wydanie nakazu rozbiórki, zasadne było umorzenie postępowania w przedmiocie zobowiązania organu do wydania decyzji o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tym zakresie postępowanie sądowe było bowiem bezprzedmiotowe.

Powyższe ustalenie nie przekreślało jednak konieczności oceny przewlekłości postępowania, a analiza akt prowadziła do wniosku, że zarzut w tym zakresie był uzasadniony.

Zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przepis art. 36 § 1 K.p.a. stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

W niniejszej sprawie powyższe terminy zostały w drastyczny sposób przekroczone, o czym świadczy następująca chronologia zdarzeń:

1. W dniu 23 kwietnia 2014 r. złożył do PINB wniosek o przeprowadzenie kontroli legalności budowy sieci telekomunikacyjnej na jego działkach w szczególności, czy inwestor uzyskał pozwolenie na budowę oraz czy zgłosił odbiór sieci do eksploatacji;

2. W dniu 30 września 2014 r. PINB wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 31 grudnia 2014 r.;

3. Zawiadomieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. PINB poinformował skarżącego, że prawdopodobnie sieć telekomunikacyjna została przełożona ale nie udało się odszukać dokumentów jednoznacznie potwierdzających legalność przedmiotowej linii i nie znaleziono podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego;

4. W dniu 26 czerwca 2015 r. skarżący złożył wniosek o wydanie nakazu rozbiórki fragmentu podziemnej linii telekomunikacyjnej, która zdaniem skarżącego nielegalnie zastąpiła w latach 90-tych linię napowietrzną;

5. Pismem z dnia 14 lipca 2015 r. PINB podtrzymał stanowisko o braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego;

6. Pismem z dnia 10.08.2017 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej również; "MWINB") zobowiązał PINB do niezwłocznej ponownej weryfikacji skargi z dnia 26 czerwca 2015 r., jej załatwienia w sposób i formie prawem przewidzianej do dnia 11 sierpnia 2017 r., wskazując m.in., że brak dokumentacji potwierdzającej legalność spornej linii implikuje konieczność jej rozbiórki;

7. Pismem z dnia 7 września 2017 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności sieci;

8. Decyzją z dnia 22 listopada 2017 r. nr 271/2017 umorzono postępowanie twierdząc, że nie udało się odnaleźć dokumentacji budowlanej dot. sieci;

9. Decyzją MWINB z dnia 31 sierpnia 2018 r. uchylono powyższą decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem zasad, wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 kpa, a akta postępowania są niekompletne. Akta zostały przekazane do organu I instancji w dniu 8 listopada 2018 r.;

10. W odpowiedzi na ponaglenie, postanowieniem z dnia 5 lutego 2020 r. nr 31/2020 MWINB stwierdził, że organ I instancji dopuścił się bezczynności i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 5 marca 2020 r.;

11. Decyzją PINB z dnia 26 lutego 2020 r. nr 31/2020 odmówiono nałożenia obowiązku rozbiórki;

12. Decyzją MWINB z dnia 14 grudnia 2020 r. nr 611/2020 uchylono powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji nie uzupełnił materiału dowodowego i do akt dołączył wyłącznie niewyraźne i nieczytelne wydruki ortofotomap. Organ I instancji mógł rozważyć zwrócenie się do Centralnego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego o udostępnienie zdjęć lotniczych bądź pozyskanie ze Starostwa Powiatowego w K. map zasadniczych. Wbrew twierdzeniu organu I instancji, przedłożona przez przedstawiciela O. S.A. dokumentacja techniczna z 1987 r. nie pozwala na bezsprzeczne ustalenia w jakim okresie został zrealizowany przedmiotowy odcinek sieci telekomunikacyjnej, a organ nie podjął próby ustalenia, czy budowa przedmiotowej sieci miała miejsce przed 1 stycznia 1995 r., co ma zasadnicze znaczenie dla stosowania właściwych przepisów. Akta zostały przekazane do organu I instancji w dniu 19 lutego 2021 r.;

13. W odpowiedzi na kolejne ponaglenie, PINB w dniu 14 lipca 2021 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania i wyznaczył termin zakończenia sprawy do dnia 31 grudnia 2021 r., a w dniu 21 lipca 2021 r. MWINB uznając ponaglenie za zasadne wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2021 r.;

14. Decyzją z dnia 20 stycznia 2022 r. nr 26/2022 PINB ponownie umorzył postępowanie;

15. Decyzją z dnia 8 września 2022 r. MWINB uchylił powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu zarzucił, że organ nie zastosował się do wcześniejszych wskazań i nie ustalił daty powstania obiektu. PINB, poza pozyskaniem zdjęć lotniczych, na których sieć napowietrzna jest niewyraźna i nieczytelna, przez ponad 11 miesięcy nie przeprowadził innych istotnych czynności wyjaśniających, a następnie wydał kolejną oczywiście wadliwą decyzję. Akta zostały przekazane do organu I instancji w dniu 5 grudnia 2022 r.;

16. Pismem z dnia 5 stycznia 2023 r. skarżący został poinformowany, że postępowanie jest kontynuowane;

17. W dniu 24 kwietnia 2023 r. skarżący złożył ponaglenie, które zostało przekazane do MWINB w dniu 24 kwietnia 2023 r.;

18. W dniu 14 czerwca 2023 r. wyznaczono termin zakończenia sprawy do dnia 31 grudnia 2023 r.;

19. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2023 r. MWINB stwierdził, że PINB dopuścił się bezczynności;

20. Pismem z dnia 4 stycznia 2024 r. poinformowano skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy;

21. Postanowieniem z dnia 27 marca 2024 r. PINB wyznaczył termin zakończenia sprawy do 30 czerwca 2024 r.

22. Decyzją z dnia 3 lipca 2024 r. PINB odmówił nałożenia obowiązku rozbiórki.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd nie miał wątpliwości, że zarzut przewlekłości postępowania w przedmiotowej sprawie jest zasadny.

Z akt sprawy wynika, że skarżący kwestionuje legalność robót budowlanych przeprowadzonych przez O. S.A., polegających na umieszczeniu na jego działkach linii telekomunikacyjnej wraz z słupami.

Pierwszy wniosek o przeprowadzenie kontroli skarżący złożył w dniu 23 kwietnia 2014 r., a w dniu 26 czerwca 2015 r. skarżący sprecyzował swoje żądanie, wnosząc o wydanie nakazu rozbiórki.

Od samego początku PINB ewidentnie unikał wydania rozstrzygnięcia. Początkowo utrzymywał, że nie ma w ogóle podstaw do wszczęcia postępowania, a gdy pod wpływem organu odwoławczego zmuszony był wszcząć formalnie postępowanie, jego aktywność nadal pozostała szczątkowa. Akta sprawy świadczą o tym, że wyłącznie ponaglenia składane przez skarżącego – których było aż cztery – oraz rozstrzygnięcia nadzorcze skłaniały PINB do podejmowania jakichkolwiek działań. Pomimo jednak stanowczych zarzutów organu odwoławczego, który wskazywał, że postępowanie wyjaśniające jest zdawkowe, akta sprawy są niekompletne, a także jasnych wskazań co do koniecznych do podjęcia kroków – PINB nadal pozostawał bierny. Choć organ odwoławczy wyraźnie stwierdził, że brak dokumentacji budowlanej dot. spornej sieci nie przemawia za odmową rozbiórki sieci, że należy ustalić bezspornie datę jej powstania – PINB konsekwentnie utrzymywał swoją bierną postawę, opornie podejmując jakiekolwiek działania. Gdy sugerowane przez MWINB zdjęcia lotnicze okazały się nieczytelne, nie podjął żadnych dalszych czynności, które pozwoliłyby na dokonanie koniecznych ustaleń.

Wprawdzie w trakcie postępowania wydawane były decyzje, za każdym razem naznaczone one były jednak tymi samymi błędami proceduralnymi, co świadczy o tym, że PINB lekceważył zalecenia organu odwoławczego, nie prowadził postępowania dowodowego we wskazywanych kierunkach i uparcie powielał w kolejnych uzasadnieniach konkluzje, które wcześniej oceniane były jako wadliwe. W efekcie – pomimo wydawanych rozstrzygnięć – postępowanie administracyjne nie posuwało się naprzód.

Organ bronił się, że czas trwania niniejszego postępowania wynika z obszerności zebranego materiału dowodowego. W opinii Sądu argument ten nie zasługuje na uwzględnienie. Przeczy mu już sama objętość akt (1 segregator dokumentów gromadzonych od 2014 r.), jak i wyraźne zarzuty podnoszone przez organ odwoławczy, który wprost wskazywał na niedostateczny materiał dowodowy.

W odpowiedzi na skargę podnoszono też, że w sprawie przedłużano termin zakończenia sprawy. Zgodnie z art. 245 kpa istnieje taka możliwość. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności załatwienia wniosku w terminie określonym w art. 244 właściwy organ obowiązany jest w tym terminie zawiadomić wnioskodawcę o czynnościach podjętych w celu rozpatrzenia wniosku oraz o przewidywanym terminie załatwienia wniosku.

W przedmiotowej sprawie nie doszło jednak do skutecznego przedłużenia terminu załatwienia sprawy. Organ wystosowywał bowiem do strony zawiadomienia w tym przedmiocie po upływie terminów do załatwienia sprawy wynikających z przepisów, bądź z poprzednich przedłużeń, czynił to nieregularnie, dając tym samym wyraz braku jakiejkolwiek staranności. Nie podawał też wystarczającego uzasadnienia dla przedłużenia, a jego dalszy brak aktywności w kierunku rozstrzygnięcia sprawy świadczy ewidentnie, że dodatkowego czasu organ nie wykorzystywał w celu gromadzenia materiału dowodowego, lecz odwlekał wydanie rozstrzygnięcia, lekceważąc przepisy kpa oraz prawa strony. Ostatecznie do wydania decyzji doszło dopiero w dniu 3 lipca 2024 r.

Analizując kwestię zasadności zarzutu bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa należy wskazać, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być zatem znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować dolegliwe dla strony skutki.

W ocenie Sądu taka kwalifikowana jako rażące naruszenie prawa sytuacja wystąpiła w sprawie. Przekroczenie terminu do rozpoznania wniosku skarżącego jest bardzo duże i przekracza nie tylko normy ustawowe ale również terminy wskazywane kilkakrotnie przez organ wyższego rzędu rozpoznający ponaglenie. O rażącym uchybieniu procedury świadczy również fakt, że PINB nie wykonywał zaleceń organu nadrzędnego, który wyraźnie wskazywał mu konieczne kierunki ustaleń oraz podkreślał, że brak dokumentacji budowlanej nie może świadczyć o legalności przeprowadzanych prac. Pomimo tego, PINB notorycznie powtarzał ten wniosek w kolejno uchylanych decyzjach.

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na zasadzie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a w pkt II i III wyroku.

Te same argumenty, które były powodem uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przemawiają za przyznaniem od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o czym orzeczono w pkt IV wyroku. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r. i w drugim półroczu 2023 r. (M.P. z 2024 r. poz. 137), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2023 r. wyniosło 6.246,13 zł. Oznacza to, że górna granica sumy pieniężnej jaką sąd może przyznać w niniejszej sprawie, wynosi obecnie 31.230,65 zł.

W orzecznictwie NSA wskazuje się, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu orzekającego i powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście istotne jest też dyscyplinowanie organu (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 111/19, z 11 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 879/17). W ocenie Sądu przyznanie sumy pieniężnej lepiej spełni rolę oddziałującą na organ niż grzywna. W tym ostatnim przypadku dochodziłoby bowiem jedynie do przesunięcia środków finansowych z dyspozycji organu ponownie do budżetu państwa. Tymczasem świadczenie pieniężne spowoduje ten skutek, że środki będą wypłacone skarżącemu, co nie powinno zostać niezauważone, a przez to jest szansa na prawidłowe działanie organu w przyszłości.

Zdaniem Sądu za odpowiednią do całokształtu okoliczności sprawy, należy uznać sumę pieniężną w wysokości 2000 zł. Kwota ta częściowo zrekompensuje skarżącemu naruszone zaufanie do organów administracji publicznej, a jej wysokość ma szansę spełnić rolę prewencyjną, choć drugiej strony - nie jest zdaniem Sądu wygórowana.

W opinii organu wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej winien być oddalony, bowiem skarżący nie wykazał poniesionego uszczerbku w związku z przewlekłym działaniem organu. Otóż sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie należy mylić z odszkodowaniem. Jak wskazano powyżej, przyznanie przez sąd sumy pieniężnej ma na celu zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 403/24). Zasądzenie sumy pieniężnej nie wymaga zatem szczegółowego wykazania konkretnej wysokości poniesionej szkody.

O kosztach orzeczono w pkt. V wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.