Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 327/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64c
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Janowska Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. Zarząd Dróg Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 17 lipca 2024 r., nr 2801-IEE.7192.149.2024 w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 4 lipca 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. (dalej jako: "NUS", "organ egzekucyjny"), działając na postawie art. 64c §3 pkt 1 i §9 pkt 2 lit. c ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, ze zm.), dalej jako: "u.p.e.a.", obciążył Prezydenta Miasta K. Zarząd Dróg Miasta K. (dalej jako: "wierzyciel", "skarżący", "Prezydent") kosztami egzekucyjnymi w kwocie 109,80 zł.

Jak wynika z przekazanych tutejszemu sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy NUS prowadził wobec A. S. (dalej również jako: "zobowiązana") postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez Prezydenta tytułu wykonawczego z 13 lutego 2024 r. nr [...] (dalej jako: "tytuł wykonawczy z 13 lutego 2024 r.") obejmującego należność pieniężną z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty w Strefie Płatnego Parkowania w kwocie należności głównej 250,00 zł. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło 16 lutego 2024 r. w wyniku doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności - Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Olsztynie zawiadomienia z 16 lutego 2024 r. o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Odpis tytułu wykonawczego wraz z powyższym zawiadomieniem o zajęciu doręczono zobowiązanej 21 lutego 2024 r. Pismem z 28 lutego 2024 r. zobowiązana zgłosiła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej - błąd co do zobowiązanego oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia. W związku z powyższym NUS zawiesił postępowanie egzekucyjne. Jednocześnie pismem z 8 marca 2024 r. przekazał zarzuty Prezydentowi.

Postanowieniem z 7 maja 2024 r. wierzyciel uznał zarzut błędu co do zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej w części dotyczącej należności głównej, natomiast oddalił zarzut nieistnienia obowiązku w stosunku do powstałych kosztów upomnienia w sprawie egzekucji administracyjnej. Wskazał, że nie widzi podstaw do umorzenia postępowania w zakresie kosztów powstałych wskutek doręczenia upomnienia, tj. 16,00 zł, z uwagi na brak przedłożenia wiarygodnego wskazania użytkownika pojazdu na etapie postępowania upominawczego.

Następnie NUS postanowieniem z 3 lipca 2024 r. na podstawie art. 34 §4 pkt 3 lit. a u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne w całości. Jednocześnie opisanym na wstępie postanowieniem obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 109,80 zł.

Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej jako: "DIAS", "organ odwoławczy", "organ") postanowieniem z 17 lipca 2024 r. rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego utrzymał w mocy.

DIAS stwierdził, że NUS w prawidłowy sposób określił wysokość kosztów egzekucyjnych, które powstały w toku prowadzonego wobec zobowiązanej postępowania w łącznej kwocie 109,80 zł, na które to koszty, składają się: opłata manipulacyjna w łącznej kwocie 100,00 zł (naliczona zgodnie z art. 64 §1 u.p.e.a.) oraz wydatek egzekucyjny w kwocie 9,80 zł (naliczony zgodnie z art. 64b §1 pkt 15 u.p.e.a.) organ wskazał, że wpływ tytułu wykonawczego z 13 lutego 2024 r. do organu egzekucyjnego spowodował wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a tym samym powstał obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej. Następnie organ egzekucyjny doręczył zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dłużnikowi zajętej wierzytelności - Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., co z kolei spowodowało wszczęcie egzekucji administracyjnej i podwyższenie opłaty manipulacyjnej do kwoty 100,00 zł.

DIAS podał, że powstałe w toku prowadzonego postępowania koszty egzekucyjne nie mogą być egzekwowane z majątku A. S., bowiem w następstwie otrzymanego od wierzyciela zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (błąd co do osoby zobowiązanego) NUS umorzył postępowanie egzekucyjne. Organ podkreślił, że po zakończeniu postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie ma już podstaw do ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanej, możliwość taka istniała w toku postępowania egzekucyjnego i miała podstawę w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym. Wyjaśnił, że przepis art. 64c §3 pkt 1 u.p.e.a. nie pozostawia organowi egzekucyjnemu możliwości wyboru, czy wierzyciela obciążyć powstałymi kosztami egzekucyjnymi czy też nie. Zatem obciążenie A. S. kosztami egzekucyjnymi oraz brak obciążenia tymi kosztami wierzyciela, stanowiłoby złamanie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto zdaniem organu odwoławczego w okolicznościach sprawy nie zachodzą przesłanki z art. 64c §5 i §6 u.p.e.a.

Końcowo DIAS wyjaśnił, że umorzenie w części postępowania egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów dotyczy przypadków, gdy zarzut zostanie uznany w odniesieniu do jednej lub kilku należności pieniężnych objętych wielopozycyjnym tytułem wykonawczym, a oddalonym w odniesieniu do pozostałych należności pieniężnych objętych tym tytułem. Podkreślił, że Prezydent uznał zarzut błędu co do zobowiązanego w zakresie całej należności głównej jednopozycyjnego tytułu wykonawczego z 13 lutego 2024 r., konsekwencją czego było umorzenie postępowania egzekucyjnego. W takiej sytuacji nie można dochodzić kosztów egzekucyjnych (ani kosztów upomnienia) od zobowiązanej. Dodał też, że powyższe rozstrzygnięcie nie zostało zaskarżone przez wierzyciela, przez co stało się ostateczne. W postępowaniu dotyczącym kosztów egzekucyjnych nie można natomiast podnosić argumentów co do prawidłowości, czy też zakresu umorzonego postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie DIAS skarżący wniósł o uchylenie w całości rozstrzygnięć organów obu instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 17 §1 w związku z art. 64c §3, 9 i 10 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ egzekucyjny na podstawie art. 64cd §7 u.p.e.a. prawidłowo uznał, że kosztami egzekucyjnymi w kwocie 109,80 zł powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 lutego 2024 r. należy obciążyć wierzyciela,

- art. 7 w zw. z art. 77 §1 i 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z treści ww. przepisów poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej, niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem zasad proceduralnych, w tym w szczególności błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji spowodowało błędne przyjęcie, że kosztami egzekucyjnymi w kwocie 109,82 zł należy obciążyć wierzyciela a nie zobowiązaną.

Wierzyciel wskazał, że postanowieniem z 3 lipca 2024 r. NUS rzeczywiście umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 13 lutego 2024 r., jednakże wierzyciel nie miał możliwości zaskrzyć rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, jak sugeruje DIAS, bowiem w postanowieniu tym pouczono, że "Na niniejsze postanowienie nie przysługuje zażalenie".

Prezydent podniósł, że kierując tytuł wykonawczy z 13 lutego 2024 r. do organu egzekucyjnego nie dopuścił się żadnego działania lub zaniechania, które mogłyby doprowadzić do naruszenia przepisów prawa, dotyczących wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Ponadto tytuł wykonawczy skierowany do organu egzekucyjnego nie zawierał żadnych wad, które dotyczyłyby zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W związku z powyższym organ egzekucyjny powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej wyłącznie w stosunku do należności głównej opiewającej na kwotę łączną w wysokości 250,00 zł oraz wyegzekwować od niej koszty za doręczone w trybie zastępczym upomnienie z dnia 14 listopada 2023 r., w kwocie 16,00 zł przekazać je do wierzyciela, a także koszty egzekucyjne powstałe w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a nie obciążać nimi wierzyciela.

Odpowiadając na skargę DIAS podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie oraz wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 §1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytania, czy w realiach przedmiotowej sprawy DIAS, a wcześniej NUS miały prawo do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.

Zgodnie z art. 64c §2 u.p.e.a. koszty egzekucyjne, co do zasady, obciążają zobowiązanego.

Według art. 64c §3 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli: (1) nie mogą być wyegzekwowane od zobowiązanego; (2) spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji administracyjnej; (3) organ egzekucyjny nie przystąpił do egzekucji administracyjnej na podstawie art. 29 §2 pkt 1 i 3.

Jak wskazał jednocześnie organ odwoławczy w niniejszej sprawie na powstałe koszty egzekucyjne w rozumieniu art. 64c §1 u.p.e.a. w wysokości 109,80 zł - złożyły się: (-) opłata manipulacyjna w łącznej kwocie 100,00 zł (naliczona zgodnie z art. 64 §1 u.p.e.a.), (-) wydatek egzekucyjny w kwocie 9,80 zł, naliczony zgodnie z art. 64b §1 pkt 15 u.p.e.a.

Z przedłożonych sądowi akt sprawy wynika, że NUS prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku zobowiązanej w związku z nieuiszczeniem opłaty dodatkowej za postój w Strefie Płatnego Parkowania.

W zgłoszonych zarzutach A. S. podniosła i wykazała, że w dniu postoju, tj. 9 września 2023 r., za który nie została uiszczona ww. opłata dodatkowa wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego (pojazd został bowiem użyczony osobie trzeciej), podnosząc jednocześnie brak uprzedniego doręczenia jej upomnienia. W związku z tym Prezydent (jako wierzyciel) ostatecznym postanowieniem z 7 maja 2024 r. uznał zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w zakresie należności głównej, natomiast oddalił zarzut nieistnienia obowiązku w stosunku do powstałych kosztów upomnienia w sprawie egzekucji administracyjnej. Uwzględniając powyższe organ egzekucyjny wydanymi postanowieniami z 3 oraz 4 lipca 2024 r. odpowiednio umorzył postępowanie egzekucyjne, a następnie obciążył wierzyciela powstałymi kosztami egzekucyjnymi. W ocenie DIAS bowiem, skutkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest to, że koszty egzekucyjne nie mogły być wyegzekwowane od zobowiązanej. Z przyjętym rozstrzygnięciem nie zgodził się wierzyciel wskazując, że obciążenie go niniejszymi kosztami jest bezpodstawne, albowiem to nie on doprowadził do ich powstania ale A.S., która w stosownym terminie (na etapie postępowania upominawczego) nie zawiadomiła o użyczeniu pojazdu osobie trzeciej (zrobiła to dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego). Prezydent wskazał nadto, że wyżej wskazana nie wniosła zażalenia na postanowienie z 7 maja 2024. o uznaniu zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego w stosunku do należności głównej oraz ich oddaleniu co do nieistnienia obowiązku w stosunku do powstałych kosztów za doręczenie upomnienia w trybie zastępczym. Zauważył też, że na dzień wystawienia upomnienia, tj. 14 listopada 2023 r. oraz na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, tj. 13 lutego 2024 r. nie posiadał informacji o użyczeniu przedmiotowego pojazdu innej osobie przez zobowiązaną.

Uwzględniając ustalony w sprawie stan faktyczny oraz przywołane wcześniej przepisy prawa, w ocenie sądu słusznie przyjął DIAS, że zaaprobowanie przez wierzyciela zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (co potwierdza, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie istniał, a egzekucja została skierowana do niewłaściwej osoby) - stanowiło podstawę do umorzenia w całości postępowania egzekucyjnego w trybie art. 34 §4 u.p.e.a. a następnie do obciążania go kosztami postępowania egzekucyjnymi na podstawie art. 64c §3 pkt 1 u.p.e.a.

Skarżący przytaczając nie budzące wątpliwości ani zastrzeżeń organu odwoławczego okoliczności stanu faktycznego sprawy podnosi, że nie zachodziły podstawy do obciążenia go kosztami postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie spowodował on niezgodnego z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji administracyjnej (art. 64c § 3 pkt 2 u.p.e.a.). Jednakże, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – odmiennie od jego stanowiska – podstawą obciążenia skarżącego kosztami egzekucyjnymi był brak możliwości ich wyegzekwowania od zobowiązanej, co przewiduje wcześniej wskazany art. 64c §3 pkt 1 u.p.e.a.

Jak wskazuje się bowiem w literaturze, z wykładni językowej i systemowej art. 64c §3 pkt 1 u.p.e.a. wynika, że ma on zastosowanie do stanów faktycznych, w których koszty postępowania egzekucyjnego nie mogą być wyegzekwowane (ściągnięte – jego synonim) od zobowiązanego niezależnie od tego, czy wynika to z przyczyn faktycznych, czy prawnych (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 2 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 348/24) czy też, odnoszące się do analogicznej do obecnie obowiązującego art. 64c §3 pkt 1 u.p.e.a., tj. art. 64c §4 - wyrok WSA w Gdańsku z 31 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 361/22 zaaprobowany przez NSA w wyroku z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt I GSK 1546/22). A do powodów prawnych należy niewątpliwie zaliczyć umorzenie postępowania egzekucyjnego (co miało miejsce w tej sprawie), gdyż od jego daty organ egzekucyjny traci możliwość przymusowego egzekwowania kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego i jednocześnie zyskuje podstawy do obciążenia tymi kosztami wierzyciela (por. wyrok WSA w Opolu z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Op 55/21, czy też przywołane w nim wyroki NSA: z 8 marca 2006 r., sygn. akt II FSK 400/05; z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 3267/13). Przy czym zwrot normatywny "nie mogą być one ściągnięte" należy rozumieć jako nieściągnięte/niewyegzekwowane w ogóle (z przyczyn faktycznych czy prawnych). Ponieważ ustawodawca nie precyzuje przyczyn niemożności ściągnięcia kosztów od zobowiązanego, przyjmuje się, że art. 64c §4 u.p.e.a. (analogiczna wcześniej regulacja do obecnie obowiązującego art. 64c §3 pkt 1 u.p.e.a., który został wprowadzony na mocy art. 1 pkt 23 ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2019, poz. 1553) znajduje zastosowanie nie tylko wtedy, gdy w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nastąpi takie zubożenie zobowiązanego, że nie będzie on w stanie pokryć kosztów egzekucyjnych lub gdy wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych wiązałoby się z poniesieniem przewyższających je wydatków egzekucyjnych, ale także i wówczas, gdy ściągnięcie tych kosztów byłoby niemożliwe z innych przyczyn faktycznych lub prawnych (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023 – wraz z powołanym orzecznictwem wydanym na tle regulującego to zagadnienie we wcześniejszym stanie prawnym art. 64c §4 u.p.e.a.).

Uwzględniając powyższe słusznie przyjął organ odwoławczy, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na skutek uwzględnienia zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego doprowadziło do sytuacji, że A. S. nie była osobą zobowiązaną w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, a to nie może skutkować jej obciążeniem kosztami takiego upomnienia. Brak bowiem przymiotu zobowiązanego uniemożliwia obciążenie danej osoby kosztami egzekucyjnymi. O ile więc rację ma Prezydent, że elementem obligatoryjnym w świetle obowiązujących przepisów jest skuteczne doręczenie zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji (art. 3a. §2 pkt 2 u.p.e.a.), zaznaczając przy tym, że spełnił niniejszą przesłankę, to nie zwraca uwagi na literalną treść art. 15 §1 i §2 u.p.e.a., z którego jasno wynika, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, a koszty z tym związane (m.in. upomnienia) mogą dotyczyć jedynie osoby zobowiązanej (zdefiniowanej w art. 1a pkt 20 tej ustawy), a nie każdej osoby. Tymczasem jak wykazały organy egzekucyjne z taką osobą w przedmiotowej sprawie nie mieliśmy do czynienia, co potwierdził zresztą sam wierzyciel uznając zarzut A. S. (postanowienie z 7 maja 2024 r.) o wystąpieniu błędu co do zobowiązanego (pojazd został bowiem użyczony osobie trzeciej), a w następstwie tego organ egzekucyjny umarzając postępowanie egzekucyjne.

W kontekście przedmiotowej sprawy należy przywołać też pogląd (z którym tut. sąd się w pełni identyfikuje) prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok z 25 listopada 2005 r., sygn. akt FSK 2659/04) na tle analogicznej wcześniejszej regulacji przewidzianej w art. 64c §4 u.p.e.a. (na co zwrócono uwagę już wcześniej), że prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji unormowane i wykonywane jest w sposób zobiektywizowany, co między innymi oznacza, że takie pojęcia czy zdarzenia jak, np.: wina, przyczynienie się, wprowadzenie wierzyciela w błąd nie są w rozważanym obszarze prawnie znaczące, chyba, żeby konkretny przepis ustawy egzekucyjnej (wyraźnie i jednoznacznie) na nie się powoływał. Analizując w tym kontekście art. 64c §4 u.p.e.a sąd ten stwierdził, że przywołane okoliczności natury podmiotowej nie są uwzględnione w jego treści i nie mają dla niego żadnego znaczenia prawnego. Co istotne też wskazał (analogicznie do niniejszej sprawy), że wierzyciel dochodził nieobciążania go kosztami egzekucyjnymi w istocie rzeczy z tego podstawowego powodu, że uważał oraz argumentował, że określone postępowanie (zaniechania) zobowiązanego doprowadziły go do nieuzasadnionego, jak się dopiero później okazało, przekonania o istnieniu i wymagalności obowiązku, który mógł być egzekwowany na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył jednak, że okoliczności te nie są prawnie znaczące w obszarze unormowania interpretowanego art. 64c §4, a ponadto wskazał, że przedmiotem postępowania w rozpoznawanej przez niego sprawie miało być zgodne z prawem wyegzekwowanie opłaty za niezawarcie obowiązkowej ustawy ubezpieczenia nie zaś strata wierzyciela z tytułu kosztów egzekucyjnych, których, z powodu bezprzedmiotowości postępowania egzekucyjnego, w tymże postępowaniu, na podstawie wymienionego przepisu prawa, nie pokrywa zobowiązany ale wierzyciel. Sąd ten stwierdził również, że jeżeli wierzyciel ocenia, że został przez zobowiązanego wprowadzony w błąd co do istnienia i wymagalności obowiązku, który mógł być zgodnie z prawem przymusowo wykonany w postępowaniu egzekucyjnym oraz, że z tego powodu poniósł szkodę w postaci kosztów bezprzedmiotowego postępowania egzekucyjnego, to może dochodzić ochrony swoich usprawiedliwionych interesów w odszkodowawczym postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Przy czym wskazać należy, że pogląd zaprezentowany w powyższym wyroku znajduje w ocenie sądu zastosowanie w rozpoznawanej sprawie (niezależnie od tego, że zapadł on w odniesieniu do innej opłaty, czyli opłaty za niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia).

W związku z powyższym zasadnie Prezydent jako wierzyciel został obciążony pokryciem powstałych kosztów egzekucyjnych, ponieważ nie mogły być one wyegzekwowane od zobowiązanej. Zgodzić się należy również z DIAS, że po zakończeniu postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie ma już podstaw do ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanej, a możliwość taka istniała wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego i miała podstawę w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym. Powołany ponadto przez organy obu instancji przepis prawa nie pozostawia organowi egzekucyjnemu możliwości wyboru, czy wierzyciela obciążyć powstałymi kosztami egzekucyjnymi czy też nie. Słusznie zatem przyjęto, że w realiach niniejszej sprawy, obciążenie zobowiązanej kosztami egzekucyjnymi oraz brak obciążenia tymi kosztami skarżącego, stanowiłoby złamanie obowiązujących przepisów prawa. Bez znaczenia przy tym, uwzględniając opisany wcześniej wyrok NSA z 25 listopada 2005 r., sygn. akt FSK 2659/04 (zdaniem sądu) pozostają rozważania Prezydenta co do przyczynienia się zobowiązanej do wszczęcia postępowania egzekucyjnego poprzez niepoinformowanie w stosownym terminie właściwego organu o tym, że pojazd został użyczony osobie trzeciej. Sąd nie znalazł zatem podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 17 §1 w związku z art. 64c §3, 9 i 10 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ egzekucyjny na podstawie art. 64cd §7 ww. ustawy prawidłowo uznał, że kosztami egzekucyjnymi w kwocie 109,80 zł, powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 13 lutego 2024 r., przeciwko A. S. należy obciążyć wierzyciela. Jednocześnie wymaga zauważenia, że wbrew twierdzeniu skarżącego organ egzekucyjny w postanowieniu z 4 lipca 2024 r. w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych nie wskazał jako podstawy prawnej dokonanego rozstrzygnięcia art. 64cd §7 u.p.e.a. tylko art. 64c §3 pkt 1.

Zgodzić się należy też z twierdzeniem DIAS zawartym w odpowiedzi na skargę, że zarzucany słusznie przez Prezydenta w skardze błąd w ustaleniach faktycznych (że na postanowienie organu egzekucyjnego z 3 lipca 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie przysługiwało zażalenie, a tym samym, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie mógł podnieść argumentu braku zakwestionowania przez wierzyciela prawidłowości ww. rozstrzygnięcia) - pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Zauważyć też należy, że również Prezydent w skardze nie wykazał jaki miałoby to mieć negatywny wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Brak było także podstaw (uwzględniając dotychczasowe rozważania) do zakwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o zarzut, że postanowieniem z 7 maja 2024 r., mocą którego w oparciu o art. 34 §2 u.p.e.a. uznano zarzut błędu co do zobowiązanego wyłącznie w stosunku do należności głównej, tj. 250,00 zł oraz oddalono zarzut nieistnienia obowiązku w stosunku do powstałych kosztów za doręczenie upomnienia w trybie zastępczym, w kwocie 16,00 zł, skutkiem czego A. S. nadal pozostaje zobowiązaną do zapłaty ww. kosztów upomnienia. Wynikało to z faktu, że Prezydent uznał zarzut błędu co do osoby zobowiązanego odnośnie całej należności głównej (jednopozycyjnego tytułu wykonawczego z 13 lutego 2024 r.), a konsekwencją tego było umorzenie postępowania egzekucyjnego, stwierdzone postanowieniem NUS z 3 lipca 2024 r. To zaś powoduje, że nie można dochodzić kosztów egzekucyjnych (ani kosztów upomnienia) od A. S. Jak zauważył też w odpowiedzi na skargę DIAS, sytuacja umorzenia w części postępowania egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów dotyczy przypadków, gdy zarzut zostanie uznany w odniesieniu do jednej lub kilku należności pieniężnych objętych wielopozycyjnym tytułem wykonawczym, a oddalonym w odniesieniu do pozostałych należności pieniężnych nim objętych.

Konkludując, trudno jest przyjąć, że osobę, co do której ustalono, że nie była w ogóle zobowiązaną (wystąpił bowiem uznany przez wierzyciela błąd co do zobowiązanego - pojazd został bowiem użyczony osobie trzeciej) można obciążać jakimikolwiek kosztami (w tym kosztami upomnienia, jak chciałby tego skarżący). I pozostaje tu bez znaczenia podnoszona przez niego kwestia, że A. S. nie wniosła środka zaskarżenia od wskazanego wcześniej postanowienia z 7 maja 2024 r. o uznaniu zarzutu ww. błędu co do zobowiązanego w stosunku do należności głównej oraz oddalenia odnośnie nieistnienia obowiązku w stosunku do powstałych kosztów za doręczenie upomnienia w trybie zastępczym, a to zdaniem skarżącego miało świadczyć, że zgodziła się z uzasadnieniem wierzyciela, a tym samym z obciążeniem jej kosztami za prowadzone postępowanie, albowiem to jej działania przyczyniły się do ich powstania.

Sąd nie dopatrzył się również wskazanych w skardze zarzutów dotyczących naruszeń przepisów postępowania, tj. art. 7 w związku z art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. poprzez: (-) niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, (-) zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z treści ww. przepisów, (-) przekroczenie zasady prawdy obiektywnej, (-) niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem zasad proceduralnych, w tym w szczególności błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji spowodowało błędne przyjęcie, że kosztami egzekucyjnymi należy obciążyć wierzyciela a nie zobowiązaną. Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżący zarzutów tych praktycznie nie uzasadnił a nie jest rolą sądu doszukiwanie się motywów stawianych skardze zarzutów. Niemniej jednak uwzględniając dotychczasowe rozważania trudno uznać, że doszło w niniejszej sprawie do naruszenia ww. przepisów. DIAS ustalił bowiem istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w zgodzie z zebranym materiałem dowodowym i uwzględniając prawidłowo ustalony stan faktyczny. Wyjaśnił też przesłanki, jakimi się kierował wydając kwestionowane rozstrzygnięcie. Co istotne też uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia jest staranne i czyni zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Fakt ponadto, że organy obu instancji dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący, nie świadczy o dowolnej jego ocenie. W tym zakresie przedmiotem oceny organów podatkowych jest całokształt okoliczności faktycznych, które we wzajemnym powiązaniu dają podstawę do wyciągnięcia konkretnych wniosków. W ocenie sądu zatem zaskarżone postanowienie nie narusza wskazanych w skardze przepisów postępowania. Nie można bowiem uznać, że organy nie podjęły niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zgromadziły materiału dowodowego umożliwiającego dokonania końcowego rozstrzygnięcia. Dokonana zaś przez organy w niniejszej sprawie ocena dowodów nie nosi cech dowolności. Ponadto wnioski, które wywiodły uznać należy za logiczne, spójne i zgodne z doświadczeniem życiowym.

Sąd, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznając, że żaden z zarzutów skargi nie okazał się trafny, oddalił tę skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.