Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2299/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Agencji Wywiadu
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 132
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 155
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 4/19 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. B. na rzecz Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 4/19 oddalił skargę K.B. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Raportem z dnia [...] stycznia 2018 r. ppłk K.B. wystąpił o zwolnienie ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) z dniem 31 maja 2018 r.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1516, dalej: "ustawa o SKW"), Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego zwolnił funkcjonariusza ze służby. Funkcjonariusz nie zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem po upływie terminu rozkaz stał się ostateczny.

W dniu 5 czerwca 2018 r. funkcjonariusz złożył pisemną prośbę o zmianę rozkazu nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. podnosząc, że w dniu zwolnienia ze służby w SKW miał określone w przepisach odrębnych prawo do emerytury w pełnym wymiarze i w tej sytuacji powinien być zwolniony na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 oraz art. 92 ust 1 i 2 ww. ustawy.

W toku prowadzonej sprawy funkcjonariusz został poinformowany, że przytoczony przez niego przepis może być zastosowany w sytuacji, gdy zwolnienie ze służby następuje z urzędu, a nie na wniosek funkcjonariusza. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o SKW zostało uregulowane w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2006 r., nr 175, poz. 1294). Zgodnie z § 20 tego rozporządzenia, w przypadku przewidywanego zwolnienia (z urzędu) ze służby funkcjonariusza, który nabył prawo do emerytury w pełnym wymiarze, z rozkazem personalnym o zwolnieniu ze służby zapoznaje się funkcjonariusza co najmniej na trzy miesiące przed określonym w rozkazie terminem zwolnienia go ze służby.

Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018 r. odmówił zmiany rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. o zwolnieniu ppłk. K.B. ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego.

Na powyższą decyzję K.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę K.B. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że nie było podstaw do zastosowania wobec skarżącego przepisu innego niż art. 19 ust. 3 ustawy o SKW, iż funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 6 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Ponieważ skarżący wskazał inny, krótszy termin zwolnienia ze służby, został z niej zwolniony zgodnie ze swoim wnioskiem. Podstawa prawna zwolnienia, tj. art. 19 ust. 3 ustawy o SKW, została wyraźnie wskazana w treści rozkazu personalnego z dnia [...] lutego 2018 r. i mimo pouczenia, skarżący nie wykorzystał przysługujących mu środków zaskarżenia rozkazu. Sąd, analizując akta sprawy nie znalazł żadnych podstaw do uznania za prawdziwe twierdzeń skarżącego, jakoby istniała inna, niż wskazana podstawa prawna jego zwolnienia, albo aby został potraktowany niewłaściwie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył, że organ nie miał podstaw do ustalenia i twierdzenia, że celem skarżącego było skorzystanie z uprawnień emerytalnych, a co za tym idzie, organ nie mógł "z urzędu" zastosować jako podstawy zwolnienia ze służby art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o SKW. Przepis ten stanowi, że funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych. Brzmienie przepisu wyraźnie wskazuje na fakultatywność jego zastosowania oraz zależność tej możliwości (wyłącznie) od uznania organu. We wniosku i aktach skarżącego brak jakiejkolwiek wzmianki, iż zaistniała przesłanka zastosowania ostatnio wymienionego przepisu, tj. nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych. Skoro skarżący miał zamiar skorzystać z uprawnień emerytalnych, powinien wyraźnie ten zamiar wyartykułować w raporcie, ewentualnie – po wydaniu rozkazu personalnego - złożyć wniosek o jego ponowne rozpoznanie.

Sąd I instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie brak również podstaw do zastosowania art. 88 § 1 k.c. Zgodnie z powołanym przepisem uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie. W aktach sprawy brak jest jednak jakiegokolwiek oświadczenia skarżącego, które mogłoby zostać zakwalifikowane jako spełniające przesłanki z art. 88 § 1 k.c. Skarżący nigdy takiego oświadczenia nie złożył. Nadto podkreślenia wymaga brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia za prawdziwe twierdzenia skarżącego, że jego oświadczenie woli - raport z dnia 15.01.2018 r. został złożony pod wpływem błędu. Dołączona do skargi karta informacyjna leczenia w dziennym oddziale psychoterapii nie wskazuje, aby leczenie to, wszczęte 22.01.2018 r., miało wpływ na wcześniej złożony raport.

W niniejszej sprawie zupełnie gołosłowne było zawarte w skardze twierdzenie skarżącego o naruszeniu art. 65 § 1 k.c. poprzez wadliwą wykładnię oświadczenia woli złożonego przez skarżącego w piśmie z 5 czerwca 2018 r., a w szczególności poprzez nieuwzględnienie zawartego w tymże piśmie oświadczenia o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Mimo wnikliwej analizy powołanego pisma skarżącego Sąd nie dopatrzył się w nim odwołania oświadczenia o cofnięciu oświadczenia woli o rezygnacji ze służby w SKW, zawartego w raporcie z dnia [...] stycznia 2018 r.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł K.B., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego - art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - poprzez jego nie zastosowanie i pozostawienie w mocy decyzji organu podczas gdy słuszny interes strony wskazywał na zasadność uchylenia decyzji organu i pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego;

2. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2018.2096, z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a."), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że:

a. tryb postępowania przewidziany art. 155 k.p.a. jest trybem właściwym wyłącznie dla decyzji uznaniowych i nie ma on zastosowania do decyzji związanych podczas gdy istnieją przesłanki wzruszenia również takiej decyzji w związku z koniecznością zapewnienia spójności systemu prawnego, a to ochrony praw słusznie nabytych;

b. organ administracji - wobec braku wiedzy w dacie wydania ostatecznej decyzji o okolicznościach podnoszonych przez skarżącego - nie był zobowiązany do uwzględnienia ich w trakcie postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji podczas, gdy istotą postępowania w trybie art. 154 i 155 k.p.a. jest to że organ zobligowany jest do ustalenia czy obowiązujące w dacie wydania decyzji ostatecznej przepisy prawa dawałyby organowi możliwość innego załatwienia sprawy, gdyby organ znał przesłanki podnoszone przez stronę we wniosku o uchylenie bądź zmianę tej decyzji;

c. zaskarżona decyzja jest prawidłowa podczas gdy decyzja organu administracji wydana w trybie art. 155 k.p.a. w istocie stanowiła ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej już ostatecznym rozstrzygnięciem gdy tymczasem w postępowaniu tym organ administracji powinien zweryfikować czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieje interes społeczny lub słuszny interes strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji. Sąd rozpoznający sprawę - podobnie jak organ administracji - nie rozważył czy w istocie zostały spełnione przesłanki przewidziane art. 155 k.p.a., w konsekwencji czego pozostawił w obrocie prawnym wadliwą decyzję (w tym z sentencją nieznaną ustawie albowiem art. 155 k.p.a. daje podstawę do pozytywnego rozstrzygnięcia żądania strony względnie w razie stwierdzenia braku przesłanek do jego zastosowania organ winien stwierdzić bezprzedmiotowość postępowania - czego w niniejszej sprawie nie uczynił).

d. organ administracji w prowadzonym postępowaniu w trybie art. 155 k.p.a. jest stroną, która winna wyrazić zgodę na zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji.

- z ostrożności procesowej –

3. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. - poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie zachodzi nieważność postępowania pomimo, że skarżący nie został pouczony zgodnie z art. 9 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie na podstawie art. 185 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Pismem uzupełniającym skargę kasacyjną z dnia 26 sierpnia 2019 r. skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Kontrwywiadu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także przeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Jako bezzasadny ocenić zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego (...) - poprzez jego nie zastosowanie i pozostawienie w mocy decyzji organu podczas, gdy słuszny interes strony wskazywał na zasadność uchylenia decyzji organu i pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego.

Ponieważ strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała stanu faktycznego sprawy, należy przyjąć, że jest on niesporny.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12). Nawet jeżeliby przyjąć, że w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, to jednak z tym zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05; wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., II OSK 323/10). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w konstruowaniu danego zarzutu kasacyjnego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10). Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego i kontroli sądowej była zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 155 k.p.a. Ten zatem przepis wyznaczał przedmiot oraz podstawę prawną prowadzonego postępowania. Podstawy prawnej rozstrzygnięcia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie mógł stanowić, ani art. 2 Konstytucji RP, ani art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego (...).

Przepis art. 2 Konstytucji RP ustala konstytucyjną zasadę państwa prawa, jako jedną z zasad ustroju państwa. W zasadzie tej została wyrażona wola, aby państwem zarządzano zgodnie z prawem, by prawo stało ponad państwem, było wytyczną działania dla niego i dla społeczeństwa. A zatem jako norma ogólna powinna zostać przez skarżącego kasacyjnie powiązana ze skonkretyzowanym zarzutem naruszenia stosownego przepisu prawa, które to naruszenie z kolei powodowało właśnie naruszenie tej normy konstytucyjnej. Wskazanie w uzasadnieniu zarzutu skargi kasacyjnej tylko zasady ochrony praw słusznie nabytych, to za mało by skutecznie twierdzić o zaistnieniu naruszenia wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. Zwłaszcza, że z zasady tej wynika także zasada pewności prawa, a w konsekwencji stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. To właśnie art. 155 k.p.a. jest procesowym przepisem stojącym na straży zasady praw słusznie nabytych tj. dając możliwość jej uchylenia tylko za zgodą strony postępowania. Nadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że stosowanie przepisów Konstytucji RP może i powinno zasadniczo polegać na ich współstosowaniu z przepisami ustawowymi (zob. wyroki NSA z dnia: 1 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 293/05 i 14 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1738/09; por. B. Nita, Bezpośrednie stosowanie Konstytucji a rola sądów w ochronie konstytucyjności prawa, "Państwo i Prawo" 2002, nr 9, s. 36-39, 46; A. Jakubowski, Glosa do uchwały NSA z dnia 5 grudnia 2011 r., II OPS 1/11, "Samorząd Terytorialny" 2012, nr 3, s. 84-85).

Podkreślić należy, że przedmiotem postępowania administracyjnego podlegającego kontroli sądowej nie było przyznanie lub odebranie prawa do emerytury, lecz zastosowanie art. 155 k.p.a. do rozkazu personalnego z dnia [...] lutego 2018 r. o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na jego wniosek. W konsekwencji nie miał w tym postępowaniu zastosowania art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego (...). Nie mógł on także stanowić podstawy zwolnienia funkcjonariusza ze służby, gdyż następuje to na podstawie regulacji zawartych w ustawie o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. Zwrócić jedynie należy uwagę, że powołany przepis przyznaje prawo do emerytury funkcjonariuszom wymienionych służb, zwolnionym ze służby po co najmniej 15-letnim okresie jej pełnienia, z uwzględnieniem okresów równorzędnych, które wymienia art. 13 ust. 1 ustawy. Przy czym przyczyna zwolnienia nie ma znaczenia.

Jako bezpodstawne ocenić należy zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a.

Stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a więc nie mógł go naruszyć. Jednocześnie przypomnieć należy, że sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 155 k.p.a. i art. 9 k.p.a.) skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego – czego, wobec niewłaściwego sformułowania zarzutu naruszenia przez WSA w Warszawie przepisów p.p.s.a., które nie były stosowane, w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczynił. Tym samym zarzuty te nie poddają się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Ubocznie jedynie zauważyć należy, że wykładania art. 155 k.p.a. dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że w trybie z art. 155 k.p.a. (jak również i art. 154 k.p.a.) mogą być uchylane lub zmieniane tylko decyzje konstytutywne, a nie decyzje deklaratoryjne, jak również, że tryb wskazany w art. 154 k.p.a. i art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji uznaniowych, a nie decyzji związanych, które zostały wydane na podstawie przepisów niedających właściwemu organowi żadnego luzu decyzyjnego (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 18/09; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 3 sierpnia 2009r., sygn. akt II SA/Kr 531/09). Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. może zajść jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien luz decyzyjny. Tylko w obszarze tego luzu decyzyjnego wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Natomiast w przypadku, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, nie ma możliwości dokonania zmiany na podstawie art. 155 k.p.a. Nadto przedmiotem postępowania w trybie art. 155 k.p.a. nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem spełnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek. Brak spełnienia którejkolwiek z nich, wyklucza uwzględnienie wniosku i dokonanie zmiany decyzji. Wynika to bowiem z tego, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, LEX nr 320845). W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej, czy też zmieniać podstawy prawnej decyzji ostatecznej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest więc kolejną (trzecią) instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej, ale służy przeprowadzeniu weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy jest zgoda strony na zmianę decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego. Sąd I instancji prawidłowo i jasno wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego nie jest możliwa zmiana, bądź uchylenie decyzji w sprawie, która była przedmiotem tego postępowania.

Nadto sama treść raportu z dnia [...] stycznia 2018 r. nie budzi wątpliwości (ppłk K.B. wystąpił o zwolnienie ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego z dniem 31 maja 2018 r.), a sam skarżący nie składał żadnych wniosków lub pytań do organu, które wymagałyby odpowiedzi lub udzielenia informacji. zgodnie z art. 9 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.