Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 679/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. S., J. P. i M. S. - wspólników s.c. "T." z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz nieokazanie wykresówek 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w P. z dnia [...] października 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. S., J. P. i M. S. - wspólników s.c. "T." z siedzibą w W. kwotę 1543 (jeden tysiąc pięćset czterdzieści trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "T." s.c. J. S., J. P. i M. S., zwanych dalej skarżącymi karę pieniężną w łącznej wysokości 8.200 zł w tym: kwotę 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek i kwotę 200 zł za nie okazanie 1 wykresówki.

Podstawę faktyczną decyzji stanowiły wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2005 r. na drodze krajowej nr [...] w K. Kontrolowanym pojazdem [...] o nr rej. [...], będącym własnością J. P. był przewożony towar - artykuły spożywcze z G. do W. Podczas tej kontroli kierowca W. S. okazał do kontroli m.in.; wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawiony na rzecz "T." S.c. J. S., J. P. i M. S., [...] W. ul. F. " (dalej jako "T."), zaświadczenie o zatrudnieniu jako kierowcy w "V. s.c.- J. P., J. S., [...], O. ul. S.", dokument zwrotu towaru do firmy "V." w O. przez R. Sp. z o.o. z G. W toku postępowania administracyjnego zostały złożone ponadto następujące dokumenty ; zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawione na rzecz "V. s.c.-J. P., J.S., [...] W. ul. F." ( dalej jako "V."), umowa spółki zawarta w 1988 r. pomiędzy J. P. i J. S. pod nazwą "V.", umowa spółki cywilnej z dnia [...] czerwca 1995 r. zawarta pomiędzy J. P., J. S., M. S. i T. P. pod nazwą "T.", zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej J. S., J. P. i M. S. oraz umowa zlecenia z dnia [...] czerwca 2005 r. zawarta pomiędzy . S. i "V." s.c J. P. , J. S. z siedzibą w O. dotycząca rozwiezienia do wskazanych hurtowni wyrobów "V." i "T." w dniach od [...] do [...] czerwca 2005 r. i w dniach od [...] do [...] czerwca 2005 r.

Podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088), lp. 1.11.11 ust. 1 lit b, lp. 1.1.1 załącznika o ustawy o transporcie drogowym. Ponadto powołano w decyzji przepisy art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985 r. - dalej jako rozporządzenie Rady EWG Nr 3821/85), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców ( Dz. U. Nr 92, poz. 879).

Powołując się na definicję niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne -, zawartą w przepisie art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, że pojazd nie był kierowany przez pracownika kontrolowanej firmy. Konsekwencją tego jest konieczność posiadania odpowiedniej licencji, której w toku postępowania administracyjnego nie przedłożono oraz posiadania wymaganej ilości wykresówek.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wnosili o umorzenie postępowania i wskazywali, iż nie było uzasadnionych postaw prawnych do nałożenia kary pieniężnej na spółkę "T."(spółkę trzyosobową), która nie wykonywała transportu drogowego. Natomiast przyznano, iż przewóz był wykonywany przez spółkę "V. s.c." z siedzibą w O. (spółkę dwuosobową). Jednakże, zdaniem skarżących, organ przyjął dowolną interpretację ustawowego sformułowania "przewóz na potrzeby własne" bezpodstawnie zakładając, iż dla ich wykonywania niezbędne jest, aby prowadzący pojazd pozostawał z jego właścicielem w stosunku pracy. Skarżący wyjaśnili, iż przedmiotowy przewóz był przewozem niezarobkowym, wykonywanym na potrzeby własne, związanym z transportem własnych towarów zwróconych przez klienta z powodu przeterminowania.

Na skutek rozpoznania tego odwołania strony Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Głównego Inspektora działanie organu pierwszej instancji było zgodne z prawem.

W uzasadnieniu podkreślono, że zarzuty skarżącego są niezasadne. Zdaniem organu, skoro towar był transportowany do siedziby sprzedającego czyli "V." s.c. z siedzibą w O., zatem zostały spełnione wszystkie warunki przewidziane w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Natomiast kierowcę W. S. nie można uznać za pracownika "T." s.c. gdyż umowy zlecenia wynika, iż został on zatrudniony na czas określony przez przedsiębiorcę "V." s.c. Powołując się na przepis art. 2 kodeksu pracy organ wskazał, że pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. W tej sytuacji uznano za słuszne stanowisko organu I instancji, iż w dniu [...] czerwca 2005 r. to skarżąca spółka "T." wykonywała transport drogowy i powinna posiadać wymaganą licencję a także wyposażyć kierowcę we wszystkie niezbędne dokumenty, w tym wykresówki.

W skardze do Sądu, wnosząc o uchylenie decyzji J. S., J. P. i M. S. wspólnicy spółki cywilnej "T." z siedzibą w W. podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zarzucili naruszenie przepisów art. 4 pkt 4, art. 5, art. 8 ust. 3 pkt 7, art. 87 ust. 2 i ust. 3 , art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Zdaniem skarżących okoliczność, że przedmiotowy przewóz był wykonywany przez spółkę cywilną "V." , nie zaś spółkę cywilną "T." wynika z dokumentu stanowiącego zwrot towaru. Nie została również wyjaśniona ujawniona w toku postępowania administracyjnego rozbieżność istniejąca pomiędzy nazwą przedsiębiorcy, do którego należy towar a nazwą przedsiębiorcy, któremu wydano zaświadczenie na przewóz na potrzeby własne okazane podczas kontroli. Wadliwe jest także stanowisko organu w przedmiocie konieczności posiadania licencji bowiem nie wynika to z logicznej interpretacji ustawy o transporcie drogowym. W opinii skarżących, stosownie do zasad wykładni systemowej błędne było odwoływanie się do przepisów kodeksu pracy w przypadku pojęcia pracownika skoro ustawa o transporcie drogowym nie zawiera odniesienia do tych przepisów. Ponadto w ustawie o transporcie drogowym używa w różnych miejscach sformułowań dla określenia czynności wykonywanych przez kierowcę , w szczególności;

- w art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 8 ust. 3 pkt 7, art. 32 a, art. 32 b ust. 5 pkt 2, art. 39b ust. 1, art. 39e ust.1 pkt 3 i 6 ustawy o transporcie drogowym, gdzie mówi się o kierowcach zatrudnionych przez przedsiębiorcę,

- w art. 15 ust. 1 lit e, art. 22 ust.3 pkt 5, art. 39e ust.1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, używających pojęcia czasu "pracy" kierowcy,

- w art. 35 a ust. 1 pkt 4 i 5 , art. 39 d ust. 1 , art. 39e ust. 1 pkt 4 ustawa mówi o "pracy" kierowcy i na stanowisku kierowcy.

Dlatego też, w ocenie skarżących, nie ma podstaw do przyjmowania, że wszędzie tam gdzie użyte jest słowo "pracownik" lub "praca" chodzi wyłącznie o stosunek pracy. Ponadto w ustawie o transporcie drogowy nie ma definicji pojęcia "pracownik" co prowadzi do wniosku, iż określenie "pracownik" i "zatrudniony używane są zamiennie i mogą oznaczać osoby wykonujące osobiście czynności na podstawie dowolnego stosunku pracy. Niezasadne było również nałożenie kary pieniężnej za brak wykresówki bowiem z przedstawionych przez stronę dowodów wynikało, że kierowca w tym dniu nie prowadził pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego nie podzielił zarzutów strony i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.

Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne.

W niniejszej sprawie organy przyjęły, iż kontrolowany przewóz był wykonywany przez podmiot pod nazwą "T." spółkę cywilną składającą się z trzech osób fizycznych - przedsiębiorców J. S., J. P. oraz M. S. Jednocześnie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ustaleń tych dokonano na podstawie okazanego w trakcie kontroli wypisu z zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne wystawionego na spółkę cywilną "T." J. S., J. P., M. S.. Jednakże, w ocenie Sądu, pozostałe dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego i przedstawione przez skarżących nie zostały poddane właściwej analizie przez organ z punktu widzenia kryteriów odpowiedzialności przedsiębiorcy za brak licencji, jakie wprowadza ustawa o transporcie drogowym. Przede wszystkim organ nie uwzględnił faktu, iż kierowca w dniu kontroli czyli [...] czerwca 2005 r. wykonywał przewóz zlecony przez dwuosobową spółkę cywilną "V." z siedzibą w O., co wynika z treści umowy zlecenia z dnia [...] czerwca 2005 r. Jednocześnie w toku postępowania administracyjnego zostało przedstawione aktualne zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne dla "V." s.c. J. P. , J.S.. Niewątpliwie także przewożony towar był własnością dwuosobowej firmy "V.", o czym świadczy dokument zwrotu towaru wystawiony przez R. Sp. z o.o. z G.. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wyjaśnienia powodów, dla których wyżej wymienione dokumenty spółki "V." nie miały znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy i ostatecznego ustalenia strony postępowania administracyjnego. Organ przyjął, iż w momencie kontroli kierowca wykonywał usługę transportową - przewoził towar zakupiony przez firmę R. Sp. z o.o. z siedzibą w G., zaś towar ten był przewożony przez "ukaranego przedsiębiorcę" czyli spółkę "T.". Jednakże organ nie wskazał jednoznacznie, kto jego zdaniem był zleceniodawcą tej usługi transportowej. W ocenie Sądu, w przedstawionym stanie faktycznym uznanie spółki "T." przedsiębiorców J. S., J. P. i M. S. za wykonujących transport drogowy bez licencji jedynie na podstawie okazanego podczas kontroli wypisu zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, z pominięciem innych dokumentów zgromadzonych w sprawie było przedwczesne.

Dlatego też rozpatrzenie sprawy niniejszej z punktu widzenia kryteriów zastosowanych przez organ było niewystarczające. Co prawda Sąd podziela stanowisko organu, iż termin "pracownik" użyty w przepisie art. 4 pkt 4 lit a) ustawy o transporcie drogowym należy interpretować zgodnie z art. 2 kodeksu pracy czyli stosować uznane reguły wykładni systemowej lecz z drugiej strony, zdaniem Sądu, nie została poddana właściwej analizie szczególna sytuacja faktyczna jaka zaistniała w sprawie.

Biorąc po uwagę przesłankę uznania spornego przewozu za transport drogowy stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu na żadnym etapie postępowania ta okoliczność nie została należycie udowodniona w stosunku do skarżących, wspólników spółki cywilnej "T." J. S., J. P. i M.S., tworzących wspólnie jedno przedsiębiorstwo. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie w toku postępowania administracyjnego zarówno spółka "V.", jak i "T." posiadają oddzielny numer Regon oraz NIP. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 29 k.p.a. stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne (tutaj wspólnicy) lecz w wypadku spółek cywilnych decyduje także kwestia przedmiotowa, o której mowa w art. 551 k.c. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego też w sytuacji, gdy w obrocie gospodarczym funkcjonują różne przedsiębiorstwa w formie spółek cywilnych, składające się z osób fizycznych, posiadające odmienne nazwy lecz podobny skład osobowy kwestia ta musi być uwzględniana przez organ w drodze wskazania imion i nazwisk wszystkich wspólników oraz nazwy firmy spółki, pod którą wspólnicy prowadzą działalność gospodarczą.

Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zebrany w toku postępowania zawiera nie dające się usunąć, wyżej wskazane braki, świadczące o tym, że zostały naruszone przepisy art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Zasadnicza w sprawie kwestia spełnienia przesłanek ustawowych prowadzących do ukarania skarżących działających pod szyldem "T." nie zbadana wystarczająco wnikliwie.

W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia wyżej przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wymaga to ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku z uwzględnieniem zarzutów i wyjaśnień skarżącej oraz złożonych przez nią dokumentów.

Wskazane wyżej okoliczności powodują konieczność uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Na zasadzie art.152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a.