Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 543/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Świadczenie socjalne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 1kt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 20 czerwca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 20 kwietnia 2023 r. nr [...]Wójt Gminy [...] (dalej: Wójt, organ I instancji) odmówił przyznania T. K. (dalej: skarżący, wnioskodawca) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad matką – A. K..

Uzasadniając swoje stanowisko Wójt wskazał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1b z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., 111 z późn.zm., dalej: u.ś.r., ustawa o świadczeniach rodzinnych), bowiem niepełnosprawność u jej matki istnieje dopiero od 45 - roku życia, a ponadto nie musiał on rezygnować z pracy w celu sprawowania opieki nad matką, bowiem ostatnie

i jedyne zatrudnienie skarżącego datuje się na okres od maja do października 2016 r.

Decyzją z 20 czerwca 2023 r. znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn.zm.) po rozpoznaniu odwołania skarżącego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że 23 marca 2023 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, wydanym przez lekarza orzecznika ZUS z 7 października 2009 r. nr [...]. W dalszej kolejności przywołał przepisy regulujące problematykę będącą przedmiotem niniejszej sprawy tj. art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, że z uwagi na fakt, że niepełnosprawność osoby niepełnosprawnej powstała w wieku 45 lat, zostaje wykluczona - w świetle art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych - możliwość przyznania w takiej sytuacji świadczenia pielęgnacyjnego osobie spełniającej warunki do jego uzyskania, o których mowa w ww. ustawie. Organ zauważył bowiem, iż

w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust.1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę na osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wskazał również, że orzecznictwie sądów administracyjnych wątpliwości te są rozstrzygane w kierunku uznania, że powyższy wyrok z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw spowodował, że przepis ten został pozbawiony niekonstytucyjnej treści normatywnej polegającej na niedopuszczalnym różnicowaniu sytuacji prawnej uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych w świetle kryterium wieku powstania niepełnosprawności osoby, nad którą uprawniony sprawuje opiekę. Innymi słowy brak jest przeciwwskazań do przyznania świadczenia w sytuacji powstania niepełnosprawności w wieku dorosłym.

Następnie Kolegium podniosło, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż skarżący mieszka z matką. W oświadczeniu z 6 kwietnia 2023 r, podał, że o godz.

7 rano pomaga matce się ubrać, o 8 idzie po zakupy, o godz. 11 gotuje obiad, o 13 wstawia pranie, o 14 sprząta mieszkanie, o 18 robi kolację, a o 19 zaprowadza matkę do łazienki i pomaga jej się umyć. Z kolei z oświadczenia matki wynika, że skarżący zaprowadza ją do łazienki 3 razy, rano pomaga jej się ubrać, umyć, robi śniadanie, podaje leki, mierzy ciśnienie, przygotowuje obiad, wieczorem zaś podaje leki i pomaga jej się umyć. W ocenie Kolegium zakres czynności, które skarżący wykonuje w związku z opieka nad matką nie koliduje z możliwością podjęcia zatrudnienia albowiem sprzątanie czy gotowanie nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności, gdyż są typowe czynności życia codziennego, które są wykonywane przez osoby na co dzień pracujące.

Organ odwoławczy wskazał, że istotną cechą osób, które występują o przyznanie przedmiotowego świadczenia jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja (niepodejmowanie) z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Podniesiono również, że skarżący należy do kręgu osób legitymowanych do ubiegania się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Podstawową jednak przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest nie podejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma bowiem stanowić substytut wynagrodzenia za pracę, którego nie może uzyskać osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zatem świadczenie to może przysługiwać jedynie osobom zdolnym do zatrudnienia, które realnie mogłyby i chciałyby podjąć zatrudnienie, jednak z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny nie mogą tego zatrudnienia podjąć.

Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją odwołującego z zatrudnienia lub niepodjęciem przez niego zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, bowiem jak wynika z akt zgromadzonych przez organ I instancji skarżący od 2013 r. pozostaje bierny zawodowo – z wyjątkiem 1,5 rocznego okresu prac interwencyjnych od maja 2016 r. do stycznia 2018 r. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że nie sposób uznać aby w tym przypadku konieczność sprawowania opieki nad matką była powodem niepodejmowania przez skarżącego zatrudnienia. Skoro skarżący od dłuższego czasu nie pracuje trudno ustalić utratę jakich dochodów świadczenie pielęgnacyjne miałoby w tym przypadku zrekompensować. Kolegium przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że na ocenę występowania w sprawie przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. ma wpływ dotychczasowa aktywność zawodowa wnioskodawcy, a także przedział czasowy pomiędzy rezygnacją z pracy, a podjęciem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Pismem z 12 lipca 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Kolegium, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez:

- pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy,

- błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że bierność zawodowa jest negatywną przesłanką uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego podczas, gdy jest ona wręcz jego pozytywną przesłanką uprawniającą do jego uzyskania bowiem tylko osoba nie podejmująca zarobkowania zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt. 4 ustawy może takie świadczenie uzyskać,

- błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że stan zdrowia matki pozwała jej na samodzielne funkcjonowanie podczas, gdy niezdolność do samodzielnej egzystencji matki wprost wynika z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 7 listopada 2009 roku, co oznacza, że nie jest możliwe zaspokajanie bez pomocy innych osób jej podstawowych potrzeb życiowych.

- brak uznania, że niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza, że chory jest całkowicie zależny od swoich opiekunów, a bez ich pomocy nie byłby w stanie przetrwać oraz, że opiekun takiej osoby nie jest w stanie podjąć pracy ani innych działań w celu zarobku;

- błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że faktyczne sprawowanie przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną matką nie jest wystarczające do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego,

- błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że "sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną" pozwala na podejmowanie zatrudnienia, podczas, gdy sytuacje życia codziennego wymagają przy osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji ciągłego przebywania i nie pozwalają na jej pozostawienie na kilka godzin m.in. z uwagi na ryzyko spowodowania uszczerbku na zdrowiu czy życiu tej osoby np. przewróceniu się przy braku możliwości samodzielnego podniesienia się, zaprószeniu ognia itp.

- błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że bierność zawodowa skarżącego nie jest spowodowana koniecznością opieki nad matką podczas, gdy sam organ wskazuje, że niezdolność do samodzielnej egzystencji matki wynika z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...]listopada 2009 roku,

- nie uznanie zapisów orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...]listopada 2009 roku, gdzie wprost wskazano na brak możliwości samodzielnej egzystencji matki,

a także zawartego tam wskazania, że matka wymaga stałej i długotrwałej opieki innej osoby, błędne uznanie, że skarżący jest bierny zawodowo z własnej woli podczas, gdy bierność zawodowa skarżącego wprost wynika z konieczności opieki nad matką;

a także naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez Stronę i realnych możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką w zakresie wymaganym jej stanem zdrowia, a przez to nieuprawnione uznanie, że same/jedyne oświadczenia złożone przez skarżącego

i jego matkę na temat czynności wykonywanych przez skarżącego, które w istocie zawierały jedynie zarys wykonywanych czynności (nie wspominając o kwestii godzin ich wykonywania, których oczywiście nie da się w sposób jednoznaczny i w odniesieniu do każdego dnia wskazać) stanowią samo w sobie przeszkodę w nabyciu przez Stronę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy

w sposób kolidujący ze słusznym interesem skarżącego;

- art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez nieuwzględnienie w poczet materiału dowodowego decyzji Wójta Gminy [...]nr z dnia 6 grudnia 2022 r. przyznającą siostrze skarżącego specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką, a w konsekwencji błędne uznanie, że stan zdrowia matki pozwala jej na samodzielne funkcjonowanie podczas gdy ustalenia tam zawarte stanowią odmiennie czego konsekwencją była wypłata zasiłku w związku z opieką, a co organy w niniejszej sprawie kwestionują mimo, że stan faktyczny sprawy jest taki sam i dotyczy opieki nad tą samą osobą;

- art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia, w tym nie uwzględnieniu orzeczenia lekarskiego wskazującego na brak możliwości samodzielnej egzystencji matki, a także zawartego tam wskazania, że matka wymaga stałej i długotrwałej opieki innej osoby,

- art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 3, ostatni akapit) osoby nie spokrewnionej ze skarżącym i uzasadnienie decyzji przesłankami nie występującymi w sytuacji skarżącego, a w konsekwencji skarżący nie może ponosić tego negatywnych konsekwencji, że dalsza część uzasadnienia decyzji (strony 4,5,6) również nie odnosi się do jego sytuacji.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął postawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu i na podstawie ustalonego przez organy stanu faktycznego.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd - jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej p.p.s.a.), nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną, z wyjątkiem skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń zarówno prawa materialnego jak i procesowego, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Z tego powodu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a w szczególności art. 17 u.ś.r., w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z powyższego wynika, że przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest faktyczna rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Treść art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jednoznacznie wskazuje, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. W związku

z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego, nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej,

w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Nie ma natomiast stanowić zastępczego źródła dochodu w przypadku, gdy choć wnioskodawca wykonuje ciążący na nim obowiązek opieki nad członkiem rodziny, to nie musiał z tego tytułu rezygnować z zatrudnienia (nie był aktywny zawodowo i brak aktywności zawodowej nie jest wynikiem konieczności sprawowania opieki). Celem ustawodawcy nie było i nie jest traktowanie świadczenia pielęgnacyjnego jako źródła dochodu dla osoby, która nie odnajdywała się i nie odnajduje w realiach rynku pracy z różnych przyczyn, lecz zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej niejakiego ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na cel sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą.

Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym małżonkiem, dzieckiem lub rodzicem, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku opieki nad tymi osobami, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Każdorazowo więc organy właściwe muszą zbadać, czy w odniesieniu do danego stanu faktycznego ziścił się ów związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok WSA w Poznaniu z 15 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 77/23). Zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21, wyraził pogląd, który skład orzekający w pełni akceptuje, że prawidłowo interpretowana hipoteza normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. obejmuje również konieczność poszukiwania związku - także czasowego - pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia), a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne było, że matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, co wynika wprost z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS [...]października 2009 r. nr [...], a skarżący należy do kręgu osób legitymowanych do ubiegania się o ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast kwestią sporną była ocena spełnienia przez skarżącego przesłanki niepodejmowania zatrudnienia, o której mowa

w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący opiekuje się matką od jej powrotu ze szpitala tj. od 21 marca 2023 r. ( karta informacyjna k. 4 akt administracyjnych). Do tego czasu opiekę nad matką sprawowała jego siostra, która z tego powodu miała przyznane prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego – ostatnio na okres od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r.

Z dniem 1 marca 2023 r. siostra skarżącego zrezygnowała z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i wniosła o jego uchylenie (decyzja Wójta z 1 marca 2023 r. znak: [...]akta administracyjne organu I instancji). Podczas rodzinnego wywiadu środowiskowego organ I instancji ustalił, że skarżący mieszka z matką. Rano

i wieczorem pomaga matce codziennej w toalecie, przygotowuje matce posiłki, robi zakupy, wstawia pranie, sprząta mieszkanie. Skarżący od 2013 r. zarejestrowany zarejestrowany był w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (zaświadczenie PUP [...]z 5 kwietnia 2023 r. k. 10 akt administracyjnych organu I instancji) Z wyjątkiem 1,5 rocznego okresu prac interwencyjnych od maja 2016 r. do stycznia 2018 r. nie odnotowano żadnej informacji na temat aktywności zawodowej skarżącego. Należy podkreślić, że sam skarżący ani

w odwołaniu, ani na etapie skargi, nie wskazywał nawet, że kiedykolwiek pracował. Wręcz przeciwnie podkreślał, że jego bierność zawodowa spowodowana jest koniecznością sprawowania opieki nad matką.

W tym miejscu wskazać należy, że sam fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej nie jest przeszkodą, aby przyznać osobie wnioskującej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 6 u.ś.r. zarejestrowanie

w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże może mieć wpływ na ocenę spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj. powiązania pomiędzy sprawowaniem opieki a niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Jednak mając na uwadze całokształt podniesionych wyżej okoliczności, w ocenie Sądu u trudno uznać, że skarżący obecnie nie podejmuje zatrudnienia lub pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad matką. Co prawda skarżący od 2013 r. tj. od 20 roku życia zarejestrowany jest w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, jednakże nie można przyjąć, że rejestracja ta miała na celu poszukiwanie pracy, bowiem posiadał on status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku przez okres 10 lat. Tracił ten status z powodu braku stawiennictwa

w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie. W realiach niniejszej sprawy uprawniony jest pogląd, że fakt rejestracji w urzędzie pracy nie był wyrazem gotowości do pracy skarżącego, lecz jedynie miał na celu pozyskanie uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego.

Sąd nie kwestionuje faktu, stanu zdrowia matki skarżącego i zakresu sprawowanej przez niego opieki - do czego jest zobowiązany zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359), jednak nie można dać wiary twierdzeniom skarżącego, że nie podejmuje zatrudnienia ze względu na konieczność opieki nad matką.

Skarżący mający obecnie 30 lat, nie posiadający problemów zdrowotnych całe swoje dotychczasowe życie, w tym w okresie kiedy opiekę nad matką sprawowała siostra, z wyjątkiem 1,5 rocznego okresu prac interwencyjnych od maja 2016 r. do stycznia 2018 r. - pozostawał bierny zawodowo. Jak sam skarżący wskazał

w oświadczeniu z 6 kwietnia 2023 r. (k. 7 akt administracyjnych organu I instancji) do marca 2023 r. – pobyt matki w szpitalu nie przebywał w domu rodzinnym. Matka mieszkała sama, była w pewnym stopniu samodzielna, a w codziennych czynnościach pomagała jej mająca dwójkę małoletnich dzieci - córka, dojeżdżająca z innej miejscowości.

Wobec powyższego nie sposób uznać, że skarżący zrezygnował z zatrudnienia

z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad matką i nie sposób uznawać, aby

w tym przypadku opieka nad matką była powodem niepodejmowania zatrudnienia. Nie zachodzi więc związek pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nad matką. Zasadnie zatem uznał organ odwoławczy uznał, że niepodejmowanie przez skarżącego zatrudnienia nie ma związku koniecznością sprawowania opieki nad matką. Skoro skarżący nie pracował i nie osiągał dochodów z tego tytułu, to trudno ustalić, utratę jakich dochodów świadczenie pielęgnacyjne miałoby w tym wypadku zrekompensować. Trudno również uznać, że skarżący chciałby podjąć aktywność zawodową z momentem podjęcia opieki nad matką, jeżeli takiej aktywności przez całe swoje dotychczasowe życie nie wykazywał.

Ocenę braku tego związku potwierdza również rozmiar opieki świadczonej nad matką. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów charakteryzujących zakres opieki nad matką wynika, że polega ona na przygotowaniu posiłków, podawaniu lekarstw, sprzątaniu, pomocy w zadbaniu o higienę osobistą, praniu (wywiad środowiskowy, oświadczenie skarżącego, oświadczenie matki ). Znaczna część tych czynności jakie wykonuje skarżący w związku z opieką nad matką wpisuje się

w normalne działania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Zdaniem Sądu są one charakterystyczne dla większości osób, które są aktywne zawodowo, prowadzą gospodarstwo domowe i mają pod opieką osoby wymagające wsparcia, a nie legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. Przygotowywanie posiłków, podawanie lekarstw, sprzątanie, robienie zakupów, pomoc przy zadbaniu o higienę osobistą, są czynnościami, które mogą być przy odpowiedniej organizacji wykonywane przed lub po pracy. Świadczy o tym charakter tych czynności i ich istota. Część z nich zresztą nie jest wykonywana codziennie – sprzątanie mieszkania czy pranie. Czynności te nie mogą więc zostać zakwalifikowane, jako uniemożliwiające podjęcie zatrudnienia chociaż częściowego w niepełnym wymiarze.

Materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie nie wykazał, by skarżący wykonywał przy matce takie czynności opiekuńcze, które absorbowałby go nieustannie

i wymagały ciągłej obecności przy niej w domu i nie pozwalały mu go opuszczać, zwłaszcza, że skarżący mieszka z matką. Zatem przyjąć należy, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy uznał, iż zakres tej opieki jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem aktywności zawodowej przez skarżącego. Nie zachodzi zatem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia

a koniecznością sprawowania opieki nad matką, który przemawiałby za przyznaniem skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.