Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 25/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par.1, art. 8 par.1, art. 75 par.1, art. 107 par.1, art. 80,
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 92a , art.92c ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 32 ust. 3
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Andrzej Mącznik, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi K.-T. sp. z o.o. w . na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 października 2023 r. nr BP.501.2015.2023.2250.LD5.472784 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (organ odwoławczy) decyzją z 20 października 2023 r. nr [...] uchylił decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (organ I instancji) z 11 lipca 2023 r. nr [...] o nałożeniu na K. sp. z o.o. w B. (dalej: "spółka") kary pieniężnej w wysokości [...] zł i nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Organ wskazał, że w toku kontroli drogowej, przeprowadzonej 23 listopada 2023 r. w Ł., stwierdzono, że kierujący, poprzez pewne niedozwolone czynności w tachografie w ciągniku ciężarowym marki [...] o nr rej. [...], spowodował zmianę wykonywanej czynności w urządzeniu rejestrującym, co skutkowało fałszowaniem zapisów drogomierza oraz nierejestrowania aktywności czasu pracy kierowcy, przebytej drogi i odpoczynków oraz niedopuszczalne spadki prędkości przedmiotowego pojazdu, którym kierował. W trakcie kontroli wykonano próby drogowe, w czasie których stwierdzono, że po uruchomieniu pojazdu kierowca pojazdu zalogował kartę w tachografie i skorzystał z opcji pozwalającej na wyłączenie tachografu poprzez wciśnięcie dwóch przycisków "OK" i "STRZAŁKA". W trakcie kontroli drogowej przesłuchano w charakterze świadka kierowcę G. Z., który zeznał, że podczas załadunku pojazdu i przemieszczania się po terenie kopalni, karta kierowcy była zalogowana w urządzeniu rejestrującym i w tym czasie korzystał z dwóch przycisków, tj. "OK" i "STRZAŁKA" na urządzeniu rejestrującym. Powodowało to, że zapis jazdy zmienił się na odpoczynek.

Następnie czynności sprawdzające, przeprowadzone w serwisie legalizacji tachografów w Ł. przy ul. [...], pozwoliły na ustalenie, że zostało wgrane niedozwolonego oprogramowania w tachografie, wpływające na zmianę aktywności kierowcy, co jest uruchamiane za pomocą kombinacji przycisków "OK" i "STRZAŁKA" na tachografie. Wyniki przeprowadzonych badań przez biegłego w zakresie tachografów analogowych i cyfrowych stwierdziły potwierdzenie manipulacji i ingerencji w tachograf, polegające na wgraniu nieautoryzowanej wkładki oprogramowania. Tachograf nie nosił zewnętrznych śladów przerobienia, natomiast takie ślady biegły stwierdził w wewnętrznej pamięci tachografu.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że organ I instancji nieprawidłowo zakwalifikował powyższe naruszenie na podstawie lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz.U. z 2022 r., poz. 180 ze zm.) dalej "u.t.d.", jako stan niezgodny z prawem. Pismem z 6 września 2023 r. zawiadomiono stronę, że możliwa jest zmiana kwalifikacji prawnej ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego dotyczącego przepisu lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d, który sankcjonuje podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu, na kwalifikację prawną określoną w lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony. W powyższym stanie faktycznym wykazano wgranie niedozwolonego oprogramowania, co oznacza przeróbkę jednego z elementów składowych tachografu oprogramowania. W niniejszym przypadku kombinacja przycisków, będących częścią składową tachografu, powodowała nierejestrowania aktywności na karcie i w pamięci urządzenia.

Z uwagi na powyższe okoliczności, niezasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.1.3 załącznika nr [...] do u.t.d., oraz zasadne jest nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.1.2 załącznika nr [...] do u.t.d.

Organ ustalił, że pojazd marki [...] o nr rej. [...] był wyposażony w tachograf cyfrowy, przy czym jego elementy składowe były przerobione, gdyż poprzez wciśnięcie dwóch przycisków "OK" i "STRZAŁKA" tachograf przestał rejestrować rzeczywistą aktywność kierowcy, tj. rejestrował odpoczynek, mimo że kierowca prowadził pojazd. Stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie danych pozyskanych z tachografu oraz karty kierowcy, zeznania kierowcy G. Z. przesłuchanego w charakterze świadka, i przeprowadzone w dniu kontroli funkcjonariuszy inspekcji transportu drogowego próby drogowe. Dowód ten został nagrany przez funkcjonariuszy inspekcji drogowej na płytę CD, która stanowi część akt niniejszej sprawy.

W protokole kontroli z 23 stycznia 2023 r. został skontrolowany okres czasu pracy kierowcy od 16 stycznia 2023 r. do 23 stycznia 2023 r. Protokół kontroli został podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę. Ponadto organ był uprawniony zlecić badania tachografu uprawnionemu warsztatowi, o czym stanowi art. 38 ust. 2 rozporządzenia [...], jeżeli uznał, że jest to potrzebne do stwierdzenia naruszenia deliktu administracyjnego określonego w Ip. 6.1.2 załącznika nr [...] do u.t.d.

Strona zarzuciła, że w protokole kontroli z 23 stycznia 2023 r. został wskazany "Serwis tachografów ul. [...]", natomiast w decyzji administracyjnej nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej został wskazany "serwis legalizacji tachografów w Ł. przy ul. [...]". Powyższą nieścisłość pomiędzy tymi dokumentami, dotyczącą siedziby uprawnionego warsztatu, który dokonał badania poprawności działania tachografu, dostrzegł również organ odwoławczy, jednakże nie ma ona istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnośnie powyższego organ I instancji stwierdził w zaskarżonej decyzji, że wykonane w uprawnionym warsztacie czynności sprawdzające wykluczyły awarię tachografu. W aktach rozpatrywanej sprawy nie ma dowodu w postaci karty księgi rejestrowej serwisu tachografów.

Okoliczność dotycząca ingerencji w oprogramowanie tachografu w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] została jednoznacznie udowodniona dowodem z opinii biegłego z zakresu badania tachografów analogowych i cyfrowych inż. P. C., przeprowadzonym w postępowaniu o wykroczenie wobec kierującego przez Prokuraturę Rejonową [...] sygn. akt [...]. Dowód ten potwierdzał w sposób niebudzący wątpliwości naruszenie lp. 6.1.2 załącznika nr [...] do u.t.d., a mianowicie, że została wgrana do przedmiotowego tachografu nielegalna nakładka oprogramowania, która umożliwiała kierowcy wyłączenie rejestracji przez tachograf takich elementów, jak prędkości i czasu pracy oraz ilości przejechanych elementów. Aktywacja tego oprogramowania odbywała się poprzez wpisanie ukrytego kodu PIN oraz potwierdzenie jego działania określoną sekwencją przycisków tachografu. Powyższe ustalenie stanu faktycznego wynika także z zeznań G. Z., protokołu kontroli drogowej z 23 stycznia 2023 r., dokumentacji filmowej z działania tachografu w pojeździe marki [...] o nr rej. [...], a także danych cyfrowych z tachografu oraz z karty kierowcy.

Wbrew temu, co twierdzi strona, okoliczność, że dowód z opinii biegłego z zakresu badania tachografów analogowych i cyfrowych został powołany przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł., a nie przez funkcjonariuszy Ł. WITD, nie mogła stanowić przeszkody do jego wykorzystania przez organ I instancji jako dowód w sprawie, co wynika z przepisów dotyczących postępowania z takimi dowodami. Zgodnie z art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W związku z tym nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że wskazany powyżej dowód z opinii biegłego został pozyskany w sposób sprzeczny z prawem. Podniesione w odwołaniu przez stronę zarzuty dotyczące opinii biegłego w zakresie braku wskazania w niej takich informacji, jak rok produkcji urządzenia rejestrującego, jak również tego, w jaki sposób i jakie oprogramowania zostały porównane z oprogramowaniem zmanipulowanym, nie mają znaczenia dla stwierdzenia manipulowania oprogramowaniem, co oznacza, że nie są one istotne dla stwierdzenia naruszenia Ip. 6.1.2 załącznika nr [...] do u.t.d.

W sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. To przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.

Na powyższą decyzję spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o uchylenie decyzji w całości zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w związku z lp. 6.1.3 załącznika nr [...] do u.t.d., jak i w związku z lp. 6.1.2 załącznika nr [...] do u.t.d., gdzie w obu przypadkach wskazano podstawę prawną niezgodną i nie mającą bytu w polskim systemie prawnym w zestawieniu z "rzekomymi" ustaleniami podczas kontroli drogowej w dniu 23 stycznia 2023 r., gdzie podstawa wszczęcia postępowania, uzasadnienie w protokole kontroli drogowej, a następnie w decyzji administracyjnej organu I instancji, jak i w decyzji organu odwoławczego, opisanego czynu nie jest zawarte w żadnym naruszeniu załącznika nr [...] do u.t.d., które dotyczy grupy naruszeń "naruszenia przepisów dotyczących o stosowaniu tachografów", a tym bardziej "naruszenia zasad i warunków wyposażenia pojazdu w tachograf".

Dokumentacja kontrolna zawiera rażące braki dotyczące m.in. braku Karty Księgi Rejestrowej serwisu tachografów, potwierdzającej ewentualne nieprawidłowości. Dokument taki jest sporządzany każdorazowo przez serwis tachografów. Oczywistym jest, że tachograf zainstalowany w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] do dnia kontroli miał wykonane dwa przeglądy tachografu, potwierdzone przez uprawniony warsztat 26 kwietnia 2021 r. oraz 29 września 2022 r., które nie stwierdziły żadnych nieprawidłowości. Przeglądy zostały zatwierdzone cechami legalizacyjnymi warsztatu, co potwierdzają dane techniczne zapisane w tachografie, jak i tabliczka znamionowa umieszczona na pojeździe.

Powołując art. 38 pkt 3 rozporządzenia [...] skarżąca wskazała, że podczas badania w serwisie tachografów nie została stwierdzona obecność urządzeń manipulacyjnych, co potwierdza również protokół przesłuchania pracownika serwisu tachografów. Podobne stwierdzenie zostało wskazane przez biegłego z zakresu badania tachografów analogowych i cyfrowych inż. P. C.. Biegły nie wskazał, że istnieje dowód na stwierdzenie naruszenia z lp. 6.1.2, jak i naruszenia lp. 6.1.3 załącznika nr [...] do u.t.d.

Spółka zarzuciła, że organ odwoławczy tylko w kilku zdaniach w uzasadnieniu decyzji administracyjnej odniósł się do ustaleń zawartych w protokole kontroli, opierając się na niezgodnych ze stanem faktycznym ustaleniach, a przede wszystkim na domysłach, które podczas kontroli nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami. Jednocześnie nie odniósł się do podniesionych w odwołaniu stwierdzeń. W protokole kontroli oraz w decyzji nr [...] podano nieprawdziwe dane, tj. kontrolujący w protokole kontroli wskazał "kontrolowany okres pracy kierowcy od 2023-01-16 do 2023-01-23", natomiast w decyzji administracyjnej wskazał, że "W dniu 15-01-2023 01:00:00 16-01-2023 01:00:00 [...] Z. G. [...] Przekroczona dopuszczalna średnia dzienna prędkość 204 km/h". Kontrolujący wpisał w protokole kontroli "Serwis tachografów ul. [...]", gdzie zgodnie z zapisem w decyzji zostało wpisane, że "Funkcjonariusz Policji wraz z inspektorem ITD podjęli decyzję o wykonaniu czynności kontrolnych w serwisie legalizacji tachografów w Ł. przy ul. [...], celem ustalenia stanu faktycznego". Następnie kontrolujący wpisał w protokole kontroli przeprowadzone na tachografie czynności, a w uzasadnieniu decyzji zostało wskazane, że wykonane próby drogowe nie potwierdziły manipulacji. Następnie w uzasadnieniu decyzji wpisano kolejne zapisy z kontroli, które nie stanowią żadnej wartości dowodowej.

Na sporządzonym w dniu kontroli (23 stycznia 2023 r. o godz. 10:34 UTC) wydruku z pamięci masowej urządzenia rejestrującego (tachografu) pojazdu o nr rej. [...] nie ma informacji o żadnych błędach, usterkach czy zdarzeniach w dniach, godzinach oraz przedziałach czasowych wskazanych przez kontrolującego, w których rzekomo ujawniono nieprawidłowości. Podobna sytuacja dotyczy wydruku sporządzonego z karty kierowcy G. Z. (23 stycznia 2023 r. o godz. 10:34 UTC), gdzie nie zostały zapisane żadne błędy, usterki czy zdarzenia (wydruki stanowią załączniki do akt sprawy).

Ponadto kontrolujący inspektor nie posiadał należytych kompetencji w zakresie tachografów cyfrowych, gdyż na dzień kontroli nie dysponował stosownym zaświadczeniem technika tachografów.

Wskazana opinia biegłego jest nierzetelna, w żaden sposób nie potwierdza stwierdzonego podczas kontroli drogowej naruszenia określonego jako lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. Powołany przepis należy rozumieć w taki sposób, że sankcjonuje on tylko i wyłącznie sytuacje, gdzie dochodzi do fizycznego podłączenia niedozwolonego przedmiotu lub urządzenia. Przedmiotowy tachograf marki Stoneridge Electronics posiadał zatwierdzony numer homologacji. Jego dane pochodzą z pamięci masowej urządzenia rejestrującego i nie zostały przedstawione przez biegłego w trakcie sporządzania opinii (raport odczytany z pamięci urządzenia stanowi załącznik nr 1 do skargi). Potwierdzają one jednoznacznie, że nie została wyczerpana przesłanka wypełniająca naruszenie określone pod lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Raport zdarzeń i usterek z tachografu sporządzony od dnia ostatniej legalizacji, tj. 29 września 2022 r. do dnia kontroli drogowej w dniu 23 stycznia 2023 r. wskazuje, że urządzenie rejestrujące działa prawidłowo (raport odczytany z pamięci urządzenia stanowi załącznik nr 2 do skargi). W związku z tym należy zakwestionować opinię biegłego, która została sporządzona w bardzo lakoniczny i nieprofesjonalny sposób. Nie jest wskazane jakiego oprogramowania i badań dotyczą twierdzenia opinii. Ponadto wyniki badań nie potwierdzają manipulacji, a tylko jej podejrzenie. Biegły nie wyjaśnił też, czym jest kod PIN, ani nie wskazał, jaką sekwencją przycisków tachografu następowała aktywacja oprogramowania. Ponadto w opinii nie zawarto informacji dotyczących roku produkcji urządzenia rejestrującego, wersji oprogramowania użytego do porównania, urządzenia rejestrującego porównanego do urządzenia przekazanego do sporządzenia opinii. Brak jest czasu i daty dokonania wskazanej "ingerencji" oraz dokumentacji fotograficznej potwierdzającej, że opinia została przeprowadzona zgodnie ze sztuką.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy administracji przyjęto za podstawę rozważań sądu.

Przedmiotem skargi jest decyzja, którą Główny Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie stwierdzone w czasie kontroli, które po analizie dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dało asumpt do stwierdzenia naruszenia z lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do u.t.d. Ze stanowiska skarżącej wynika, że jest to błędna kwalifikacja, a postępowanie dowodowe obarczone jest licznymi uchybieniami.

Zdaniem sądu, twierdzenia spółki nie zasługują na aprobatę.

Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 złotych do

40.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń, obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d.).

Zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.

W toku kontroli drogowej ustalono, że kierujący pojazdem fałszował zapisy drogomierza oraz nie rejestrował aktywności czasu pracy kierowcy. Nastąpiło to w ten sposób, że w trakcie jazdy, poprzez wciśnięcie kombinacji przycisków "ok" i "strzałka", tachograf wyłączył zapis jazdy i zastąpił zapisem odpoczynku. Okoliczności te potwierdził przesłuchany w dniu kontroli kierowca pojazdu G. Z. wyjaśniając, że po skorzystaniu z ww. przycisków zapis jazdy na urządzeniu rejestrującym zmieniał na odpoczynek. W ocenie kontrolujących, czynności takie zaszły poprzez korzystanie z niedozwolonego urządzenia, co znalazło potwierdzenie w opinii biegłego. Biegły wskazał, że w tachografie zostało zmienione fabryczne oprogramowanie, poprzez wgranie nieautoryzowanej nakładki oprogramowania. Zmienione oprogramowanie, poprzez określoną sekwencję przycisków, umożliwiało wyłączenie parametrów prędkości, czasu jazdy i ilości przejechanych kilometrów.

Zdaniem sądu, powyższe stanowi o wypełnieniu znamion naruszenia z lp. 6.1.2. załącznika nr [...] do u.t.d.: wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony. Kierowca w dniu 23 stycznia 2023 r. wykonywał przewóz drogowy pojazdem [...] nr rej. [...] wyposażonym w tachograf, który został przerobiony. Przerobienie to nastąpiło poprzez wymianę oryginalnego oprogramowania i wgranie nieautoryzowanej nakładki oprogramowania. Powyższych ustaleń dokonano w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Wymaga wyjaśnienia, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Oceniając postępowanie organu należy wskazać, że w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Jako dowód zaś należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Wnioski organu w powyższym zakresie zostały poczynione właśnie na podstawie opinii biegłego, której szereg ustaleń skarżąca podważa. Nie ma przy tym znaczenia, że opinia ta została sporządzona na zlecenie Naczelnika Wydziału Kryminalnego [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł.. Opinia biegłego jest bowiem jednym z dowodów w sprawie i organ administracji obowiązany jest poddać ją swej ocenie jak każdy taki dowód, gdyż to organ – nie zaś biegły – rozstrzyga sprawę. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, to bowiem organ ostatecznie rozstrzyga sprawę.

W ocenie sądu, opinia biegłego zawiera wszelkie elementy, które pozwalały uznać wartość dowodową poczynionych w niej wniosków. Uwzględnia ona precyzyjnie wskazany przedmiot badań - markę, typ, nr seryjny tachografu, wersję oprogramowania. Opisuje sekwencję czynności podejmowanych przez opiniującego. Następnie przedstawia wyniki tych czynności, wraz ze szczegółowymi wyjaśnieniami przesłanek, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Przy czym brak niektórych elementów wymienionych w skardze (np. informacji dotyczących roku produkcji urządzenia rejestrującego) nie pozbawia opinii logiczności i poprawności poczynionych w niej wniosków. Biegły wskazał i wyjaśnił przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Fachowe uzasadnienie wniosków końcowych umożliwiło ocenę mocy dowodowej opinii, jednoznacznie wskazującej na ingerencję w oprogramowanie tachografu. Zdaniem sądu, organ był w pełni uprawniony przyjąć wnioski przedmiotowej opinii. Biegły ustalił stan tachografu na podstawie swojej wiedzy teoretycznej i praktycznej. Z tych samych przyczyn brak jest podstaw, by kwestionować ustalenia opinii, a zarzuty skarżącej nie zdołały skutecznie ich podważyć.

Podsumowując należy stwierdzić, że opinia spełniła swój zasadniczy cel, mianowicie pozwoliła z całą stanowczością poprzeć ustalenia kontrolujących z dnia 23 stycznia 2023 r., że tachograf rejestruje fałszywe zapisy. Biegły ustalił, że nastąpiło to na skutek wgrania zmodyfikowanej wersji oprogramowania. To zaś stanowiło dla organu odwoławczego asumpt, że doszło do naruszenia z lp. 6.1.2. załącznika nr [...] do u.t.d.

Pozostałe zarzuty skargi również nie zasługują na uwzględnienie. Powoływana przez spółkę okoliczność, że tachograf posiadał homologację, miał wykonywane przeglądy, w tym ostatni 29 września 2022 r. jest bez znaczenia dla sprawy, skoro bezsprzecznie w niej ustalono, że 23 stycznia 2023 r. tachograf nie działał prawidłowo. Także twierdzenie spółki, że podczas badania w serwisie tachografów nie stwierdzono obecności urządzeń manipulacyjnych, nie może zostać uwzględnione samo w sobie, ponieważ późniejsze czynności dowodowe w sprawie potwierdziły ingerencję w tachograf. W tym kontekście znaczenia dowodowego nie mogły też uzyskać dokumenty z serwisu (księga rejestrowa), które miałyby potwierdzać przebieg czynności serwisowych. Przy czym na marginesie należy odnotować, że wymóg prowadzenie księgi rejestrowej wykonanych przez podmiot prowadzący warsztat czynności sprawdzenia tachografu cyfrowego przewidywał § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie wymagań niezbędnych do prowadzenia warsztatu w zakresie napraw, instalacji lub sprawdzania tachografów cyfrowych oraz zakresu i sposobu dokumentowania czynności przy wykonywaniu tych usług (Dz. U. z 2006 r., Nr 73, poz. 511). Rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 31 grudnia 2018 r., a obowiązki z niego wynikające umieszczono w ustawie o tachografach.

Poprawnych ustaleń w sprawie nie zmieniają również powołane w skardze rozbieżności pomiędzy protokołem kontroli a treścią decyzji, dotyczące kontrolowanego okresy pracy kierowcy i miejsca serwisu tachografów. Zawarte zaś w treści decyzji organu I instancji, ujawnione nieprawidłowości w zakresie czasu aktywności i prędkości pojazdu stanowiły część ustaleń tego organu. Również bezzasadne są zarzuty w zakresie braku błędów na wydrukach z urządzenia rejestrującego czy podważające kompetencje kontrolującego inspektora w zakresie tachografów cyfrowych. Należy podkreślić, że skarżąca nie może oczekiwać, że organ administracji publicznej, rozstrzygając sprawę, dokonywał będzie jedynie pobieżnej czy wybiórczej oceny materiału dowodowego, wskazującej tylko na korzystne dla strony wnioski. Organ, w zgodzie z zasadami k.p.a. dokonał bowiem kompleksowej oceny tego materiału, we wzajemnym powiązaniu zgromadzonych dowodów, które stanowiły podstawy faktyczne poczynionego wniosku o przerobieniu tachografu.

Zdaniem sądu, prawidłowe jest też stanowisko organu odwoławczego wskazujące, że w sprawie brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Stanowi on, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest zatem łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Okolicznościami, o których mowa w tym przepisie mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Co jednak istotne w sprawie, to przewoźnik jest zobowiązany do wykazania, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c ust. 1 u.d.t. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi podać konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami. Dowody te powinny być zaś dostarczone lub przynajmniej wskazane przez przedsiębiorcę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2021 r., II GSK 1473/18 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na spełnienie przesłanek wyłączenia jej odpowiedzialności. Przerobienie tachografu jest zdarzeniem, na które spółka, należycie kontrolując i nadzorując kierowców, a także sama działając w zgodzie z prawem, miała wpływ i mogła je przewidzieć.

Podsumowując, podniesionymi w skardze okolicznościami spółka nie podważyła prawidłowości ustaleń dokonanych w zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył zasad prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. Podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy – art. 77 § 1 k.p.a., oceniając go z zachowaniem zasady wyrażonej w art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji spełnia zaś wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.