Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1230/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19
journal: Dz.U. 2003 nr 164 poz 1587
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania  przestrzennego
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie : WSA Monika Niedźwiedź (spr.) WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant : starszy referent sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2023 r. sprawy ze skargi L[...] spółki komandytowej z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 lipca 2023 r., znak: SKO.OŚ/4170/387/2022 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Obecnie zaskarżoną do WSA w Krakowie decyzją z 18 lipca 2023 r., nr SKO.OŚ/4170/387/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa (PMK) z 30 września 2022 r., nr [...], nakazującą L. Spółce komandytowej z siedzibą w K. (skarżący, skarżąca spółka, strona, zobowiązany) usunięcie z terenu działki o nr.: [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] położonej w K. przy ul. M. w K. (sporna działka) odpadów pochodzenia budowlanego rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 1705 03, kod: 17 05 04 oraz zmieszanych z tą ziemią odpadów w postaci gruzu betonowego i ceglanego, tj.: odpadów rodzaju: odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod: 170101 i gruz ceglany, kod: 170102, widocznych w nasypie utworzonym na tej działce, składowanych w formie rozplanowanego nasypu po powierzchni ww. działki; w ilości: nie mniejszej niż 657,00 m3, tj. w takiej ilości, aby teren przedmiotowej działki po usunięciu odpadów uzyskał poziom pierwotny. Obowiązek powinien zostać wykonany poprzez załadunek składowanych odpadów, na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach - z którym to podmiotem, skarżąca spółka winna zawrzeć stosowną umowę. Czynności objęte powyższym nakazem należy zakończyć w terminie do 180 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Podstawę prawna decyzji SKO stanowiły: art. 26 ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. jedn.: Dz.U.2022.699 dalej jako u.o.), rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2020.10) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775, dalej jako "k.p.a."),

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Opisaną na wstępie decyzją PMK orzekł, jak wskazano powyżej. W uzasadnieniu decyzji w szczególności wskazano, że wszczęcie przedmiotowego postępowania poprzedzone zostało czynnościami podjętymi w związku z pismem z 13.04.2017 r. Straży Miejskiej Miasta [...], informującym o nawożeniu mas ziemnych przy ul. M. w K. , w treści którego wskazano, że ziemię nawożą pojazdy należące do firmy N. Sp. z o.o. oraz w związku z pismem z 13.07.2017 r., właściciela jednej z okolicznych działek, w którym wniesiono o interwencję, ponieważ właściciele działek sąsiednich nawozili i nadał nawożą gruz wszelkiego rodzaju wraz z ziemią w wyniku czego podnieśli poziom działek sąsiednich o jakieś 1,5- 2m wysokości.

W toku ww. czynności, w tym podczas rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami przedmiotowego terenu, przeprowadzonymi w dniach: 10.08.2017r., 16.07.2018r., 08.08.2018r., 09.10.2018r.,06.05.2019r., jak również na podstawie ekspertyzy w formie operatu pomiarowego (geodezyjnego), określającego kubaturę odpadów (w tym mas ziemnych i gruzu i ich położenie na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...], [...] obr. [...] jedn. ewiden. [...] położonych przy ul. M. w K. (dalej jako ekspertyza i działki o nr.: [...],[...],[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), PMK ustalił, że :

- Pomiędzy ul. M. i znajdującą się tam stacją paliw i obiektami [...], a obwodnicą T. oraz wałem rzeki S. znajduje się niezabudowany teren. Teren ten po wybudowaniu stacji paliw pozostawał w obniżeniu względem zabudowanych działek. W 2017 r. na przedmiotowy teren N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przywiozła ziemię pochodzącą z realizowanych przez siebie budów (inwestycji). Przywóz ziemi poprzedzony został ustną zgodą od M. L. i P. K. - osób podających się za właścicieli działek tam położonych. Przemieszczona ziemia została następnie rozciągnięta po działkach o nr.: [...],[...] i [...] przez co powstał tam nasyp. Utworzony nasyp dowiązał się poziomem do działek zabudowanych stacją paliw i obiektami [...], w tym do działki o nr. [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]. Różnica poziomów pomiędzy nadsypanymi działkami, a terenem nienadsypanym, uwidoczniła się od strony działki o nr. [...] oraz od strony działki nr [...]. Od strony działki [...] skarpa powstałego nasypu wynosiła do 2 m, a od strony działki nr [...] do około 1 m.

- Stan przedmiotowego terenu ulegał zmianie polegającej na powiększeniu nasypu tam się znajdującego, tj. opisanego powyżej. W 2018 r. nasyp rozciągał się dodatkowo po działkach o nr.: [...],[...],[...],[...],[...], [...]. Powiększony nasyp powstał ziemi przemieszczonej przez nieustalone podmioty i dorównał się poziomem do działek nadsypanych w 2017 r. Skarpy utworzonego nasypu uwidoczniły różnicę poziomów pomiędzy terenem nadsypanym, a nienadsypanym. Ich wysokość była zmienna i wynosiła: od strony wału rzeki S. do około l m, od strony drogi leżącej po zachodniej stronie ww. działek do około 2 m miejscami.

- Zgodnie natomiast z danymi zawartymi w ww. ekspertyzie utworzony nasyp rozciąga się ponadto na działkach o nr.: [...],[...],[...],[...] i [...]. Również na tych działkach nasyp powstał z ziemi przemieszczonej przez nieustalone podmioty. Wysokość warstw nasypów na ww. działkach jest zmienna i wynosi do około 3 m.

- Dodatkowo, cyklicznie na ww. nasypie pojawiały się pryzmy gruzu betonowego, ceglanego, również przemieszczone tam przez nieznane podmioty, które były usuwane, w tym przez N. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością poprzez rozciąganie odpadów po powiększonym nasypie, lub ich wywóz. Organ podkreślił, ze w aktach sprawy znajdują się wydruki ortofotomap przedstawiające stan ww. terenu na przestrzeni lat jak i dokumentacja fotograficzna obrazująca stan ww. działek.

W toku postępowania ustalono ponadto:

W 2017r. tj. w dacie powstania nasypu przedmiotowy teren nie podlegał ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działki, na które przemieszczona zastała ziemia i ziemia zmieszana z gruzem stanowiły użytki rolne, o klasach podanych w poniższym pkt 3.

Obecnie teren działek objętych ww. postępowaniem podlega ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" (dalej m.p.z.p.). Zgodnie z zapisami tego planu: działki o nr.: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] w przeważającej części znajdują się na terenie, który na rysunku planu oznaczono symbolem U.2 (teren zabudowy usługowej), a wschodnie ich obrzeża znajdują się na terenach, który na rysunku planu zostały oznaczone symbolem KDD.30 (tereny dróg publicznych klasy dojazdowej), działka o nr. [...] w przeważającej części znajduje się na terenie, który na rysunku planu oznaczono symbolem Rp.2 (tereny rolnicze), a południowo-wschodnia część ww. działki znajduje się na terenie, który na rysunku planu oznaczono symbolem U.2 (teren zabudowy usługowej), działka o nr. [...] w przeważającej części znajduje się na terenie, który na rysunku planu oznaczono symbolem KDD.30 (tereny dróg publicznych klasy dojazdowej), a południowa część ww. działki znajduje się na terenie, który na rysunku planu oznaczono symbolem U.2 (teren zabudowy usługowej), działki o nr: [...],[...],[...] oraz [...] znajdują się na terenach, który na rysunku planu oznaczono symbolem Rp.2 (tereny rolnicze).Działki o nr.: [...],[...] stanowią użytek o symbolu Rlllb, [...], [...] stanowią użytek o symbolu RH, [...], [...], [...] stanowią użytek o symbolu: RH, Rllla, [...], [...], [...], [...], [...] stanowią użytek o symbolu: RH, Rllla, RH Ib i ich inne niż rolnicze wykorzystanie wymaga uzyskania decyzji o wyłączeniu z produkcji rolnej - na podstawie przepisów ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Decyzje takie nie zostały wydane.

A. K., L. M. oraz A. D. jako współwłaściciele działek o nr.: [...],[...] nie wyrażali zgody na przemieszczenie ziemi czy też gruzu betonowego, ceglanego na działki wyszczególnione powyżej.

Dla działek o nr.: [...], [...] i [...] obr. [...] (aktualnie [...], [...] i [...]) położonych w rejonie ul. M. w K. prowadzono postępowanie Nr AU-02- 7.6730.2.582.2015.KCZ, wszczęte w dniu 13.04.2015 r., na wniosek P. K. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku handlowo-usługowego wraz z miejscami postojowymi i drogami wewnętrznymi oraz wjazdem na działkach nr [...],[...] i [...] obr. [...] przy ul. M. w K. ", zakończone decyzją Nr [...] z dnia 20.02.2017r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy.

Do Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta Krakowa w dniu 13.05.2022 r. wpłynęło zgłoszenie P. K. dotyczące zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego o powierzchni do 35 m2; teren inwestycji: działki nr: [...], [...] obr. [...] , ul. M. w K. . Wobec przedmiotowego zgłoszenia Prezydent Miasta Krakowa wniósł sprzeciw w drodze decyzji z 20.05.2022 r., co oznacza. Do organu w tym samym dniu wpłynęło zgłoszenie J. Spółki Komandytowej, dotyczące zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego o powierzchni do 35 m2; teren inwestycji: działka nr [...] obr. [...], ul. M. w K. . Wobec przedmiotowego zgłoszenia Prezydent Miasta Krakowa wniósł sprzeciw w drodze decyzji z 20.05.2022 r.

W odniesieniu do działek o nr.: [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] nie wydano żadnej decyzji z zakresu przepisów prawa budowalnego, która uprawniałaby do rozpoczęcia prac budowlanych na przedmiotowym terenie.

N. Spółka z o.o., J. Spółka komandytowa, L. Spółka komandytowa nie legitymują się zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie (zagospodarowanie) ww. rodzajów odpadów lub jakichkolwiek inną decyzją wymaganą przepisem art. 41 ustawy o odpadach.

Wskazano, że zgodnie z art. 62 k.p.a. w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Zatem niniejsza decyzja dotyczy odpadów składowanych na działce o nr. [...]. Kwestia usunięcia odpadów składowanych na pozostałych działkach tj. o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] została rozstrzygnięta w odrębnych decyzjach administracyjnych.

Wobec powyższego PMK wskazał, że na działkę o nr. [...] została przywieziona przez nieznane podmioty - w dużych ilościach - ziemia z inwestycji realizowanych poza terenem tych działek, powodując tym ich nadsypanie (podniesienie) poziomu rzędnych. Dodatkowo na działce rozciągano gruz betonowy i ceglany, który cyklicznie podrzucany był tam przez nieznane podmioty. Zatem w przedmiotowym przypadku do ziemi mają zastosowanie przepisy ustawy o odpadach.

Organ przywołał w uzasadnieniu decyzji przepisy prawne uzasadniające podjęte rozstrzygnięcie w sprawie zarówno przepisy ustawy o odpadach jak i rozporządzenia Ministra Klimatu z 2.01.2020 r. w sprawie katalogu odpadów, klasyfikujące ziemię do odpadów z grupy 17, o rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 05 04, odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów kod 170101, gryz ceglany kod 170102.

W związku powyższym organ I instancji uznał, że zebrany w sprawie materiał dowody w oczywisty sposób wskazuje, że przywiezienie ziemi na teren ww. działki o nr [...] i tam ich pozostawienie w formie nasypów, nie jest utwardzeniem działek. W odniesieniu do ww. działki nie uzyskano żadnej decyzji wydanej na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub prawa budowlanego. Zatem przywiezienie ziemi na ww. działkę wykracza poza ramy normy prawnej określonej ww. rozporządzeniami w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku oraz w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami. Ponadto w dacie powstania nasypów działka ta nie stanowiła terenów budowalnych, a jedynie użytki rolne. Dodatkowo na działania polegające na wykorzystaniu ziemi do utwardzania terenu działek przedmiotowa Spółka nie uzyskała zezwolenia na przetwarzania odpadów, wymaganych przepisem art. 41 ustawy o odpadach.

W świetle przedstawionego powyżej stanu prawnego i faktycznego, organ uznał, że ziemia przywieziona z zewnątrz na teren ww. działki i tam pozostawiona w formie nasypu podlega składowaniu w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, bowiem działki o nr [...] nie są miejscem przeznaczonym do składowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być jedynie - zgodnie z przepisami ustawy o odpadach - składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisowo zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane i innych szczególnych przepisów. Podkreślono, że działka o nr [...] nie została również wyznaczona jako miejsce magazynowania ziemi oraz gruzu, to jest odpadów wytworzonych poza terenem ww. działek.

Organ wskazał, że wytwórca opadów przemieszczonych na działkę o nr [...] nie został ustalony przez organ i nie został również wskazany przez stronę skarżącą. Organ postanowił o dopuszczeniu dowodu z zeznań świadka. Pozyskano zeznania dwóch świadków, które nie wniosły jednak nowych wyjaśnień do sprawy. Zatem w świetle obecnie obowiązującego przepisu art. 3 ust. 1 pkt. 19 ustawy o odpadach organ wskazał., że należy domniemywać, że posiadaczem odpadów w postaci mas ziemnych i gruzu betonowego i ceglanego zalegających na ww. działce o nr [...] jest właściciel tej działki tj. strona skarżąca.

Mając powyższe na uwadze, w szczególności wobec wykazanych powyżej ustaleń przeprowadzonego postępowania dowodowego w postępowaniu, nakazano posiadaczowi odpadów stronie skarżącej nakaz usunięcia odpadów jak w decyzji.

W odwołaniu przedstawiono następujące zarzuty:

1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 ust. § l w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 oraz 86 k.p.a. poprzez bezzasadne odstąpienie przez organ I instancji od ustalenia faktycznego posiadacza odpadów, w tym w szczególności brak przeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania świadka T. R., brak przesłuchania stron postępowania, brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej po dn. 3 lutego 2021 (tj. po złożeniu wniosku dowodowego przez niżej wskazaną stronę postępowania) oraz brak przeprowadzenia dowodu z opinii geologa w postaci badania geotechnicznego gruntu poprzez dokonanie odwiertów oraz ew. odkrywek geologicznych w celu określenia poszczególnych warstw gruntu oraz ustalenia czasu powstania tych warstw na przedmiotowych działkach, pomimo wniosku strony postępowania i w konsekwencji naruszenie:

2. art. 3 ust. 1 pkt 19 in fine w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nakazanie usunięcia odpadów Stronie odwołującej się, w sytuacji w której strona odwołująca nie jest posiadaczem przedmiotowych odpadów, a więc domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 in fine nie znajduje zastosowania;

3. art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 oraz 2 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie odwołującej się czynnego udziału w postępowaniu dowodowym w zakresie przeprowadzenia kluczowego w tym postępowaniu dowodu tj. dowodu z operatu pomiarowego z listopada 2020 r., z uwagi na odwołanie pierwotnego terminu sporządzenia pomiarów do ww. operatu z uwagi na niekorzystne warunki meteorologiczne (4 listopada 2022 r.) oraz brak poinformowania strony odwołującej się o nowym terminie przeprowadzenia ww. dowodu;

4. art. 7 w zw. z art. 77 ust. 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez oparcie przedmiotowej decyzji na operacie pomiarowym z listopada 2020 r., który w części został sporządzony przez inną osobę (w aktach sprawy brak jest informacji czy posiadała ona właściwe uprawnienia zawodowe), a niżeli osobę biegłego wskazaną w postanowienie Organu I instancji z dn. 14 października 2020 r., oraz na uzupełnieniu ekspertyzy z dn. 21 marca 2022 r., które w całości zostało podpisana przez osobę niebędącą biegłym w niniejszej sprawie, co w konsekwencji spowodowało, iż dowód ten nie może stanowić dowodu z opinii biegłego;

5. art. 80 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na podstawie niewiarygodnego i znacznie zawyżającego kubaturę odpadów operatu pomiarowego z listopada 2020 r,

6. art. 81 § 1 k.p.a. poprzez nakazanie stronie odwołującej się usunięcia odpadów w wysokości wskazanej w operacie pomiarowym tj. 657 m3, podczas gdy z treści ww. operatu wprost wynika, iż dokładność pomiaru wysokościowego to +/- 3 cm, a więc organ winien rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść strony:

7.art. 107 § 1 ust. 5 k.p.a. poprzez zakresowe wskazanie ilości odpadów do usunięcia oraz brak wskazania w rozstrzygnięciu decyzji "stanu pierwotnego" nieruchomości, a w konsekwencji brak możliwości wykonania mniejszej decyzji przez Stronę odwołującą się;

8.art. 62 k.p.a. poprzez prowadzenie jednego postępowania dla wielu spraw administracyjnych, pomimo braku spełnienia przesłanki "tego samego stanu faktycznego" oraz "tej samej podstawy prawnej".

W uzasadnieniu swojej decyzji (opisanej na wstępie) SKO przyjęło ustalenia organu I instancji za własne i w pełni podzieliło stanowisko oraz argumentację PMK.

Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie posiadaczem zgromadzonych na spornej działce odpadów jest strona skarżaca, będąca właścicielem nieruchomości. Obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, chyba że władający powierzchnią ziemi wykaże, że odpadem włada inny podmiot. Domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. W konsekwencji oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Odwołujący uznany za posiadacza odpadów nie wykazał w sposób skuteczny, że inny podmiot jest posiadaczem odpadów. W zakresie obalenia domniemania nie jest wystarczające samo wskazanie innego podmiotu jako posiadacza odpadów, ale też wykazanie, że odpady pozostawił na nieruchomości w sposób nielegalny.

Wobec powyższego, działając zgodnie z art. 26 ustawy o odpadach organ I instancji zasadnie skierował do spółki nakaz usunięcia odpadów.

Organ I instancji w decyzji określił również sposób usunięcia odpadów wskazując, iż obowiązek winien być wykonany poprzez załadunek składowanych odpadów, na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach - z którym to podmiotem Spółka, winna zawrzeć stosowną umowę w terminie do 180 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Odnosząc się od zarzutów odwołania dotyczących naruszeń procesowych należy wskazać, iż organ I instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie wyjaśniające w sprawie, oparł się na ustaleniach ekspertyzy biegłych powołanych w sprawie, strony były informowane o możliwościach zapoznania się z materiałami sprawy przez cały czas trwania postępowania stąd nie można uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja wydawana w trybie art. 26 u.o. jest decyzją związaną, w sytuacji stwierdzenia zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym obowiązkiem organu jest nakazanie posiadaczowi ich usunięcie.

Kolegium wskazało, że organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. W szczególności dokonał wszechstronnej oceny okoliczności przedmiotowego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 15 k.p.a., poprzez brak rozważenia przez organ II instancji zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, co doprowadziło do nierozpatrzenia przez Organ II instancji całokształtu przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. oraz 86 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji, w której Organ ten, z uwagi na naruszenie zasad gromadzenia dowodów tj. bezzasadnego odstąpienie przez Organ I instancji od ustalenia posiadacza odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 in principia ustawy o odpadach, w tym w szczególności brak przeprowadzenia przez Organ dowodu z przesłuchania T. R., brak przesłuchania stron postępowania, brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej po dn. 3 lutego 2021 (tj. po złożeniu wniosku dowodowego przez stronę postępowania) oraz brak przeprowadzenia dowodu z opinii geologa w postaci badania geotechnicznego gruntu poprzez dokonanie odwiertów oraz ew. odkrywek geologicznych w celu określenia poszczególnych warstw gruntu oraz ustalenia czasu powstania tych warstw na przedmiotowych działkach, pomimo wniosku Strony postępowania - J. sp.k. z siedzibą w Krakowie,

- art. 80 k.p.a., poprzez oparcie zaskarżonej decyzji przez Organ II instancji (analogicznie do rozstrzygnięcia Organu I instancji) na podstawie niewiarygodnego i znacznie zawyżającego kubaturę odpadów operatu pomiarowego z listopada 2020 r,

- art. 138 § 1 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 oraz § 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji, gdy Skarżący został pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu dowodowym dot. przeprowadzenia kluczowego dowodu tj. dowodu z operatu pomiarowego z listopada 2020 r., z uwagi na odwołanie pierwotnego terminu sporządzenia pomiarów do ww. operatu ze względu na niekorzystne warunki meteorologiczne (4 listopada 2022 r.), a ponadto brak poinformowania Skarżącego o nowym terminie przeprowadzenia ww. dowodu; 4. 5. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez oparcie zaskarżonej decyzji przez Organ II instancji (za Organem I instancji) na operacie pomiarowym z listopada 2020 r., który w części nie został sporządzony przez biegłego wskazanego w postanowieniu Organu I instancji z dn. 14 października 2020 r., ale przez inną osobę (w aktach sprawy brak jest informacji czy osoba ta posiadała właściwe uprawnienia zawodowe), a także na uzupełnieniu do ww. ekspertyzy z dn. 21 marca 2022 r., które w całości zostało sporządzone przez osobę niebędącą biegłym w niniejszej sprawie, co w konsekwencji przemawia za tym, iż dowód ten nie stanowi dowodu z opinii biegłego.

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji, gdy Organ ten nakazał Skarżącemu usunięcia odpadów w wysokości wskazanej w operacie pomiarowym tj. nie mniejszej niż 657,00 m

podczas gdy z treści ww. operatu wprost wynika, iż dokładność pomiaru wysokościowego to +/- 3 cm, a więc Organ winien rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść Skarżącego,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji, gdy Organ I instancji wskazał ilości odpadów do usunięcia jedynie w sposób nieprecyzyjny tj. zakresowy, a dodatkowo nie wskazał w rozstrzygnięciu swojej decyzji "stanu pierwotnego" nieruchomości, a w konsekwencji brak jest możliwości wykonania niniejszej decyzji przez Skarżącego.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 pkt 19 in fine w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie decyzji Organu I instancji nakazującej usunięcia odpadów Skarżącemu, w sytuacji w której Skarżący nie jest posiadaczem przedmiotowych odpadów, a więc domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 in fine nie powinno znaleźć zastosowania.

W związku z powyższym, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej, jak i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Na wstępie zauważyć należy, że jedynie niezanieczyszczona gleba i inne materiały występujące w stanie naturalnym, wydobyte w trakcie robót budowlanych, nie zaliczają się do odpadów, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Masy ziemne i gruz budowlany przywożone na nieruchomość w celu np. jego niwelacji, wyrównania bądź utwardzenia – pochodzące od innych wytwórców odpadów należy traktować jako odpady. Pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową i stanowiły przedmiot umowy sprzedaży. Zagospodarowanie takich odpadów musi odbywać się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 ze zmianami ) oraz Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796).

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć zapadłych w kontrolowanej sprawie stanowiły przepisy ustawy o odpadach. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów. Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach może nastąpić tylko przez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, przy czym ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Wprowadzenie domniemania prawnego nie zwalnia jednak organów z podejmowania wszelkich czynności zmierzających do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów (zob. wyrok NSA z dnia 24 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 7129/21).

Zgodnie zaś z art. 26 ust. 1 posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). Jak stanowi z kolei art. 26 ust. 3a tej ustawy decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie. Decyzja nakazująca usunięcie odpadów powinna zaś zawierać elementy wymienione w art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach, tj. określać termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów i sposób usunięcia.

Mając powyższe na uwadze, wbrew zarzutom skargi, organy nie były zobligowane do sprawdzania, czy przypadkiem odpady nie zostały nawiezione przez inne podmioty.

Wskazać dalej należy, iż legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. Gromadzenie odpadów bez zezwolenia i ich nieusunięcie obliguje organ do wszczęcia postępowania wieńczącego decyzją, o której mowa w art. 26 ust 2 ustawy.

Stwierdzenie przez organ nielegalnego składowania odpadów tj. składowania odpadów bez zezwolenia w terenie nieprzeznczonym do tego typu działalności i ustalenie podmiotu, który jest ich posiadaczem tych odpadów, skutkować zawsze winno nakazaniem usunięcia odpadów kierowanym właśnie do ich (odpadów) posiadacza. Decyzja o nakazie usunięcia odpadów wydawana jest w ramach związania administracyjnego tj. sytuacji, kiedy ustalenia określonego stanu faktycznego implikują wydanie decyzji o określonej treści. Tak też postąpiły organy obu instancji w niniejszym postępowaniu.

W świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym oględzin przeprowadzonych na działce skarżącej oraz sporządzonej opinii biegłego, nie budzi wątpliwości Sądu, że organy orzekające w przedmiotowym postępowaniu zobligowane były do nałożenia na skarżącą obowiązku usunięcia odpadów ze wskazanej nieruchomości, albowiem ziściły się przesłanki przewidziane w art. 26 ust. 2 ustawy. Wydana zaś w tym przedmiocie decyzja, aktualnie zaskarżona do sądu, jest klarowna i zawiera wszystkie niezbędne elementy konieczne do jej wykonania, tj. rodzaj odpadów oraz termin i sposób ich usunięcia.

W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji Kolegium wykazano przyczyny przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Dokonało analizy stanu faktycznego w powiązaniu z wykładnią prawną i nadal argumentację zawartą w uzasadnieniu. W szczególności podkreślono, że w świetle przedstawionego stanu prawnego i faktycznego, zasadnie organ I instancji uznał, że działka nr [...] nie jest miejscem przeznaczonym do składowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być jedynie - zgodnie z przepisami ustawy o odpadach - składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisowo zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane i innych szczególnych przepisów. Nadto odnosząc się do zarzutów postępowania dowodowego Kolegium wskazało, że oparło się na dowodach zebranych w prawidłowy sposób przez organ I instancji, strona zaś brała czynny udział w postępowaniu prowadzonym na etapie postępowania I instancyjnego.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu braku udziału w czynnościach biegłego z uwagi na odwołanie pierwotnego terminu oględzin i brak powiadomienia skarżącej o nowym terminie (18 listopada 2020 r.) zarzut ten pozostaje bez wpływu na wynik sprawy ponieważ strona miała możliwość z zapoznaniem się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem skarżonej decyzji (zawiadomienie organu I instancji z dnia 5 lipca 2022 r. k. 661 i 673, tom 4 administracyjnych akt sprawy).

Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia skarżącej opinii biegłego wskazać należy, że opinia taka stanowi jako dowód część akt administracyjnych sprawy, nie podlega odrębnemu doręczeniu stronie, zatem zarzut ten nie jest skuteczny.

Z kolei odnosząc się do zarzutu, że opinia została sporządzona nie tylko przez Panią M. L., ale także R. W., zaś uzupełnienie opinii z dnia 21 marca 2022 r. zostało sporządzone wyłącznie przez R. W. stwierdzić należy, że także i te zarzuty nie mają wpływu na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy sporządzenie opinii powierzono firmie G. prowadzonej przez R. W., którego podpis znajduje się na opinii. Drugą osobą, która brała udział w opracowaniu opinii jest mgr inż. M. L., geodeta uprawniony nr [...], która reprezentowała firmę G. R. W. (k. 307, t.2 administracyjnych akt sprawy). Sama zaś opinii jest spójna, kompleksowa, dokładnie opisuje przedmiot opinii, zastosowane metody pomiarowe. W ocenie Sądu brak podstaw do zakwestionowania mocy dowodowej tej opinii. Nie podważa także prawidłowości rozstrzygnięcia organów obu instancji szacunkowy charakter ustaleń opinii (margines błędu +/- 3 cmł). Pozwala on z dużą dokładnością określić ilość nawiezionych odpadów. Na marginesie zauważyć należy, że w decyzji wydawanej na podstawie art. 26 u.o. organ nie jest zobowiązany do określenia ilości odpadów (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1769/18).Zaznaczyć należy, że biegły ustosunkował się do zarzutów do operatu (k. 594, tom 4 administracyjnych akt sprawy).

Odnosząc się do zarzutów, że organy nie uwzględniły wniosków dowodowych, a to wniosku o przesłuchanie T. R. oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geologa w postaci badania geotechnicznego gruntu stwierdzić należy, co następuje. Przesłuchanie świadka T. R. byłoby istotne wówczas, gdyby miało dotyczyć wskazania konkretnej osoby, która była posiadaczem odpadów (zatem wniosek dowodowy powinien opiewać na przesłuchanie T. R. na okoliczność, że X.Y., a nie skarżąca był posiadaczem odpadów. W przeciwnym razie – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - nie ma on wpływu na wynik sprawy. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także brak przeprowadzenia dowodu w postaci opinii geologa w postaci badania geotechnicznego. Dowód taki, wobec zalegającej w sprawie opinii biegłych wskazującej na ilość nawiezionych odpadów jest wystarczający dla celów niniejszego postępowania. Na marginesie odnotować należy, że o przeprowadzenie tych dowodów wnioskował inny podmiot, niż skarżąca.

Ponadto słuchani w sprawie inni świadkowie wskazani przez J. sp. z o.o. (J. D., J. K.) nie wniósł istotnych informacji, w szczególności w kwestii posiadacza odpadów (k. 477-478, 501-503, tom 3 administracyjnych akt sprawy).

Kwestią bezsporną jest fakt, że skarżąca jest właścicielką przedmiotowej działki, która nie jest przeznaczona do składowania i magazynowania odpadów, a także fakt, że na jej teren nawiezione zostały masy ziemi i gruzu.

Bezzasadne są zarzuty skarżącej, która sprzeciwiała się uznaniu, że nawieziona ziemia stanowi odpad. Otóż zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach przepisów ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Tak więc, a contrario masa ziemna jest traktowana jak odpad, gdy materiał został przetworzony lub wykorzystany do innych celów lub gdzie indziej, np. nastąpiło usunięcie lub przemieszczanie, przetransportowanie mas ziemnych w związku z realizacja jakiejś inwestycji, czy w sytuacji zdeponowania ziemi w innym miejscu niż miejsce wydobycia (zob. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt IIOSK,2936/14). Zgodnie z tezą wyroku Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 227/20, gleba wydobyta w trakcie robót budowlanych i niewykorzystana na cel budowlany na terenie, z którego została wydobyta, jest odpadem.

Z powyższymi przepisami koresponduje również treść załącznika do Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, gdzie ziemia została zakwalifikowana do grupy 17 o rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503, kod: 170504.

Wobec tego zatem, że ziemia użyta do uformowania nasypu na działce skarżącej pochodziła z innego miejsca, w świetle ustawy jest traktowana jako odpad.

Nie miała również racji skarżąca, która sprzeciwiała się nałożeniu na nią obowiązku usunięcia odpadów w sytuacji, gdy nie zostało ustalone, kto faktycznie nawiózł te odpady, czy kto jest ich właścicielem. Kwestia własności nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia. Jak wskazano bowiem powyżej, obowiązki wynikające z art. 26 ustawy o odpadach są nakładane na posiadacza odpadów, a nie ich właściciela. Jak natomiast wynika z cyt. powyżej art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy domniemywa się, że posiadaczem odpadów jest władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się te odpady. Powyższe domniemanie zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości -wytwórcy odpadów (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 czerwca 2018 r. II SA/Kr 362/18). Oznacza to, że powyższe domniemanie może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Pogląd ten jest w orzecznictwie utrwalony (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2018 r. II SA/Kr 1548/17, WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2017 r. II SA/Gd 626/17, WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2017 r. IV SA/Wa 3167/16). Od odpowiedzialności wynikającej z cyt. ustawy posiadacz odpadów nie może się natomiast uwolnić na tej podstawie, że nie jest ich właścicielem.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji podjął próbę ustalenia, kto nawiózł przedmiotowe odpady. Przesłuchał w tym celu dwóch świadków, jednak ich zeznania okazały się bezowocne. Wobec tego, że również skarżąca nie obaliła domniemania, że to ona jest posiadaczką odpadów, była adekwatnym adresatem nałożonego przez organy obowiązku.

Oddaleniu podlegają również zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 i art. 85 k.p.a. Zdaniem Sądu, organ I instancji przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe. Po czterokrotnych oględzinach połączonych z rozprawą administracyjną, powołał w sprawie biegłego geodetę, który sporządził operat, zasadnie uznany przez organy za wiarygodny. Został on sporządzony przez osobę do tego uprawnioną i w sposób szczegółowy określa ukształtowanie terenu oraz ilość nawiezionych odpadów. Zdaniem Sądu nie ma żadnych powodów, aby powyższej opinii biegłego odmówić wiarygodności, a próba zdyskredytowania wynikających z niej ustaleń, była gołosłowna. W toku postępowania administracyjnego skarżąca nie wskazała bowiem na żadne konkretne wady, czy uchybienia w ekspertyzie. Nie wykazała także inicjatywy dowodowej i nie przedstawiła żadnego przeciwstawnego dowodu. W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. organy dokonują ustaleń faktycznych nie tylko z urzędu ale także na wniosek strony, zwłaszcza w sytuacji gdy to strona kwestionuje zasadnicze elementy stanu faktycznego czyli opinię biegłego. To stronie, która kwestionuje dowód z opinii powinno zależeć na przedstawieniu takich dowodów i argumentacji, aby wykaz swoje racje (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 7725/21). Choć to na organie spoczywa obowiązek dokonania ustaleń faktycznych, trudno oczekiwać, że organ będzie zlecał przeprowadzenie dodatkowych opinii, tylko na tej podstawie, że uzyskana ekspertyza jest niekorzystana dla strony, a ta złożyła wniosek o sporządzenie opinii uzupełniającej.

Skarżąca zarzuciła także, że nie została poinformowana przez organ odwoławczy o prawie do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. W orzecznictwie konsekwentnie podnosi się, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2157/20). A zatem dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym (w tym poprzez uniemożliwienie dostępu do części dokumentacji) koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 691/23).

Skarżąca powyższego wpływu nie wykazała. Z akt sprawy wynika natomiast, że materiał dowodowy w sprawie był gromadzony przez organ I instancji, na tym etapie postępowania skarżąca również miała możliwość zapoznania się z kwestionowaną opinią biegłego, co uczyniła, biorąc pod uwagę, że podjęła polemikę z treścią ekspertyzy. W tej sytuacji ciężko uznać, że brak zawiadomienia skarżącej o możliwości zapoznania się materiałem dowodowym przez organ odwoławczy – który nie przeprowadzał w sprawie żadnych nowych dowodów – miał wpływ na wynik postępowania.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, uzasadniające nałożenie na skarżącą spornego obowiązku. Fakt, że wykonanie decyzji wiąże się z wysokimi kosztami za wywiezienie odpadów, które zostały nawiezione przez nieustalone osoby, nie uprawnia organów do odstąpienia od wdrożenia ustawowego trybu. Jak wyjaśniono powyżej, obowiązki osoby władającej nieruchomością, na której znajdują się odpady mają charakter obiektywny i abstrakcyjny, oderwany od osobistej odpowiedzialności tej osoby za nawiezienie odpadów. Z drugiej strony, decyzja wydawana w trybie art. 26 ust. 2 ma charakter związany, co oznacza, że w razie spełnienia przesłanek zawartych w tym przepisie – co niewątpliwie miało miejsce w przedmiotowej sprawie – organy są jednoznacznie zobowiązane do nakazania usunięcia odpadów, bez jakiegokolwiek marginesu uznaniowości w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.