Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 201/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 16 § 1, 156 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska ( spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. M. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...][...] w [...]., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej budynku mieszkalnego przy ul. [...] [...] doprowadzenie przebudowanej części budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego - uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. znak [...].

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

2. W uzasadnieniu decyzji GINB podał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] [...] w B. pozwolenia na przebudowę dachu i wykonanie balkonu dla lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w B.

W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 76/10, GINB decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. Powodem kasacji decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezydenta Miasta [...] było rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, tekst jednolity ze zm.) w związku z art. 64 kpa.

W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomieniem z dnia 16 marca 2011 r. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową dachu i wykonaniem balkonu dla lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], a w dniu 5 maja 2011 r. przeprowadził oględziny przedmiotowego lokalu.

Jak wynika z pisma z dnia 30 maja 2011 r. PINB w [...], oględziny te (protokół z dnia 5 maja 2011 r.) potwierdziły realizację inwestycji wykonanej na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezydenta Miasta [...] udzielającej pozwolenia na przebudowę dachu i wykonanie balkonu dla przedmiotowego lokalu mieszkalnego, zgodnie z zatwierdzoną wówczas dokumentacją projektową.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. PINB w [...] zobowiązał, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, Wspólnotę Mieszkaniową budynku mieszkalnego przy ul. [...], m.in. do dostarczenia: Opinii osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane o prawidłowej realizacji zadania w lokalu nr [...] budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...], przy uwzględnieniu obliczeń wytrzymałościowych wraz z analizą przydatności do użytkowania.

Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, według którego obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego mogą dotyczyć tylko i wyłącznie czynności faktycznych, konkretnych robót budowlanych, nie mogą natomiast stanowić podstawy żądania dostarczenia ekspertyz i innych dokumentów. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdził nieważność decyzji PINB w [...] z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie zobowiązania Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Wspólnota Mieszkaniowa budynku mieszkalnego przy ul. [...] dostarczyła w dniu 28 czerwca 2011 r. opinię opracowaną przez inż. J. P. (rzeczoznawca budowlany w specjalności konstrukcyjno-budowlanej do projektowania i kierowania robotami - wpis do rejestru GINB poz. [...]). Z opinii tej, dotyczącej prawidłowej realizacji robot budowlanych związanych z wykonaniem balkonu lokalu nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego, wynika, że: wykonane roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z projektem i pozwoleniem na budową. Roboty były prowadzone zgodnie z zasadami technologii robot budowlanych. Obecnie w budynku nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa konstrukcji i użytkowania budynku.

Organ podkreślił, że ustalenia zawarte w tej opinii budowlanej nie były przez PINB w [...] kwestionowane.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. PINB w [...], w trybie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, stwierdził dostarczenie dokumentów wymaganych decyzją PINB w [...] z dnia [...] maja 2011 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. PINB w [...] umorzył, w trybie art. 105 § 1 kpa, postępowanie naprawcze, prowadzone w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w sprawie wykonania przedmiotowych robót budowlanych związanych z przebudowę dachu i wykonania balkonu dla lokalu mieszkalnego nr [...], wykonanych na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. skasowanej decyzją GINB z dnia [...] listopada 2010 r.

PINB w [...] przeprowadził w dniu 28 września 2011 r. oględziny pomieszczenia sypialni w lokalu nr 4 w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], z oględzin sporządzono protokół z dnia 28 września 2011 r.

PINB w [...] zawiadomieniem z dnia 18 października 2011 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego i występujących uszkodzeń w lokalu nr [...] budynku mieszkalnego przy ul. [...] [...], spowodowanych dokonaną przebudową dachu z adaptacją poddaszy nieużytkowych na użytkowe i budową tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku, stwarzając domniemane zagrożenie bezpieczeństwa dla użytkowników.

PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. wydanym na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] do dostarczenia opracowania w postaci opinii technicznej, sporządzonej przez osobę do , tego uprawnioną, określającej przyczynę występowania uszkodzeń w lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w [...] oraz sposobu naprawy z uwzględnieniem likwidacji mostka termicznego i zmiany systemu odwodnienia liniowego, z bezpośrednim odpływem wód opadowych na grunt. Wspólnota przedstawiła opinię uzupełniającą z dnia 8 listopada 2011 r. opracowaną przez rzeczoznawcę budowlanego inż. J. P., w której autor wskazał, że jednoznaczne ustalenie czy wykonany taras jest przyczyną przemarzania tej części stropu jest możliwe na podstawie dokumentacji wykonanej kamerą termowizyjną przy odpowiednich warunkach atmosferycznych. W celach porównawczych, badanie takie należy przeprowadzić w mieszkaniu nr [...] (sypialnia) wzdłuż wszystkich ścian zewnętrznych od strony południowej i wschodniej. Projekt budowlany tarasu przewidywał, na całej jego powierzchni, wykonanie izolacji termicznej ze styropianu i folii. Wg oświadczenia kierownika budowy (wpis do dziennika budowy) izolacja wykona została zgodnie z projektem a taras nie obejmuje naroża budynku. Spękania tynku na elewacji w tym i na gzymsie nie są spowodowane wykonaniem tarasu. Pęknięcia takie występują na całej powierzchni elewacji i są spowodowane między innymi naturalnym zużyciem, eksploatacją górniczą, itp. Zobowiązana pismem z dnia 12 stycznia 2012 r. zawiadomiła PINB w [...] o zmianie sposobu odprowadzenia wody z tarasu - z rynny do rury spustowej.

PINB w [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku mieszkalnego przy ul. [...], doprowadzenie przebudowanej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego przed jego przebudową poprzez wykonanie rozbiórki rozbudowanego obiektu, związanej z zabudową tarasu użytkowanego i zwiększenia powierzchni lokalu nr [...], w związku z podniesieniem dachu. Rozbiórkę i likwidację wykonanej przebudowy budynku, przywracając pierwotny stan tej części budynku należało wykonać w terminie niezwłocznym, bez naruszania pozostałej części zabudowy.

Pismem z dnia 22 maja 2015 r. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji PINB w [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 26 czerwca 2015 r. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] marca 2014 r., a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] marca 2014 r.

Odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł Zarząd Wspólnoty budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...].

3. W uzasadnieniu decyzji GINB przywołał art. 16 § 1 kpa i art. 156 § 1 kpa i przedstawił instytucję stwierdzenia nieważności, stwierdził, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] pozwolenia na przebudowę dachu i wykonanie balkonu dla lokalu mieszkalnego [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...]. Pozwolenie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdzającą nieważność tej decyzji. Jeśli stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, czy też je uchylono, po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych), powstaje stan, w którym wykonane roboty budowlane w całości lub w części nie mają oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane, w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji

odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego, a polegający na tym, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym albo prawidłowo dokonanym zgłoszeniem (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2014 r. II OSK 2286/12).

Zgodnie ze stanowiskiem rzeczoznawcy budowlanego wyrażonym w opinii z dnia 26 czerwca 2011 r. i z dnia 8 listopada 2011 r. roboty budowlane związane z przebudową dachu i wykonaniem balkonu dla lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z projektem budowlanym.

PINB w [...] zawiadomieniem z dnia 18 października 2011 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego i występujących uszkodzeń w lokalu nr [...] (zlokalizowanym pod lokalem nr [...]) budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. PINB w [...] nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku mieszkalnego przy ul. [...], doprowadzenie przebudowanej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego przed jego przebudową poprzez wykonanie rozbiórki rozbudowanego obiektu, związanej z zabudową tarasu użytkowanego i zwiększenia powierzchni lokalu nr [...], w związku z podniesieniem dachu. Rozbiórkę i likwidację wykonanej przebudowy budynku, przywracając pierwotny stan tej części budynku należało wykonać w terminie niezwłocznym, bez naruszania pozostałej części zabudowy. Kontrolowana decyzja PINB w [...] z dnia [...] marca 2014 r. została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Orzekając w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1, organ musi stwierdzić, dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego, że nie ma możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodności z prawem. Nakazy wymienione w treści art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Przykładem takiej sytuacji może być sytuacja kiedy obiekt budowlany nie spełnia określonych warunków lub norm, a w toku postępowania administracyjnego ustalono, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób niż przez rozebranie wykonanego obiektu lub jego części. Nieprawidłowości występujące w lokalu nr [...], polegające na spękaniach, zaciekach, przemarzaniu nadproża, ścian czy stropu można usunąć poprzez wykonanie docieplenia i prawidłowe odprowadzenie wody. Likwidacja nieprawidłowości w lokalu nr [...] jest możliwa poprzez nakazanie określonych czynności, a w przypadku ich niewykonania egzekwowanie tych czynności w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81 c ust. 4 Prawa budowlanego). W ocenie organu odwoławczego nieuprawnione było stanowisko PINB w [...], co do braku możliwości nakazania dokonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu nr [...] do stanu zgodnego z prawem, a więc podjęcia decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Należy wskazać, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2014 r. PINB w [...] sam wskazuje, że wykonanie pewnych robót budowlanych pozwoli na doprowadzenie lokalu nr [...] do odpowiedniego stanu. Jak wynika z uzasadnienia decyzji PINB w [...], przesłanką uzasadniającą wydanie nakazu rozbiórki był nie zły stan techniczny tarasu i lokalu nr [...], lecz stwierdzony zły stan techniczny lokalu nr [...]. Odnosząc się do tej kwestii wyjaśnić należy, że wpływ wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...] na stan lokalu mieszkalnego nr [...] , o ile nie wywołuje skutków, określonych w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, pozostaje poza zainteresowaniem organów nadzoru budowlanego. Organy te nie mogą nałożyć na inwestora obowiązku usunięcia szkód powstałych w lokalu sąsiednim, gdyż kwestia ta ma charakter cywilnoprawny, a roszczenia w tym zakresie mogą być kierowane do sądu powszechnego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 09.04.2014r" sygn. akt II SA/Gd 9/14).

We wniosku o stwierdzenie nieważności Wnioskodawcy wskazują na przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] jest obarczona wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. Argumentacja w tej kwestii jest nietrafna, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji (powinno być postanowienia) [...] WINB w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Wbrew twierdzeniom Skarżących sprawy te nie są tożsame w znaczeniu, o jakim mowa w art 156 § 1 pkt 3 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że tożsamość sprawy zachodzi w przypadku, gdy wprowadzonym postępowaniu występują te same podmioty, ten sam przedmiot i ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym, w stosunku do postępowania już zakończonego decyzją ostateczną.

GINB stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2014 r., nakazująca Wspólnocie Mieszkaniowej budynku mieszkalnego przy ul. [...] doprowadzenie przebudowanej części budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego, nie jest dotkniętą wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, co zarzucają skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności. Natomiast jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Tym samym decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. należy uchylić i stwierdzić nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. jako rażąco naruszającą art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł P. M., i zarzucając decyzji rażące naruszenie prawa wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

II. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn.

zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.

7. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej budynku mieszkalnego przy ul. [...] doprowadzenie przebudowanej części budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

8. Z akt sprawy wynika, że GINB uchylił decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. jako rażąco naruszającą art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - jednakże nie uzasadnił przyczyn takiego rozstrzygnięcia.

Wskazać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, a ponieważ przesłanki stwierdzenia nieważności zostały wymienione wyczerpująco w art. 156 § 1 kpa, powinny być interpretowane dosłownie, a nie rozszerzająco. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa, i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Nie jest rażącym naruszeniem prawa rozstrzygnięcie wynikające z odmiennej interpretacji przepisu, nawet jeżeli później zostanie ono uznane za nieprawidłowe. Rażącym naruszeniem prawa nie jest również błąd w wykładni przepisu, który, nawet przy zastosowaniu wszelkich zasad poprawnej interpretacji, może być interpretowany odmiennie. Rażącym naruszeniem prawa jest przekroczenie prawa, czyli naruszenie w sposób oczywisty i jednoznaczny przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Jeśli zastosowanie przepisu prawa wymaga interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego - nie ma rażącego naruszenia prawa.

Z akt sprawy wynika, że podstawą materialnoprawną decyzji PINB w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej doprowadzenie przebudowanej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] do stanu poprzedniego przed jego przebudową poprzez wykonanie rozbiórki rozbudowanego obiektu, związanej z zabudową tarasu użytkowego i zwiększenia powierzchni lokalu nr [...] w związku z podniesieniem dachu był art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Nie budzi wątpliwości, że PINB w [...] słusznie zastosował procedurę naprawczą, ponieważ roboty budowlane wykonane w przedmiotowym obiekcie zawierały się w istniejącej substancji budowlanej, a nie polegały na nadbudowie bądź rozbudowie obiektu budowlanego o nową część. Orzekając w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, organ musi stwierdzić, dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego, że nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodności z prawem, a stan zgodności z prawem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oznacza nie tylko zgodność z przepisami technicznymi, lecz także wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oznacza to, że nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem może również obejmować wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r. II OSK 2367/13 zauważa, że nie można wykluczyć, iż organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze uregulowane art. 51 pr. bud., po ustaleniu, że inwestor nie miał i nadal nie ma wymaganego ustawą prawa do terenu na cele budowlane, skorzysta z uprawnienia określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i wyda stosownie do ustalonego stanu faktycznego rozstrzygnięcie, którym może być decyzja nakazująca rozbiórkę. W takim przypadku podstawę rozstrzygnięcia stanowiłoby ustalenie, iż inwestor nie dysponuje i nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane. Wobec tego, jest dopuszczalne odpowiednie stosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 pr. bud., polegające na bezpośrednim wydaniu decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego w sytuacji, w której obiekt, wymagający zgłoszenia wraz z oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych został już wybudowany i jednocześnie jest pewne, iż inwestor takiego prawa nie może uzyskać, a co za tym idzie, nie będzie mógł w postępowaniu naprawczym przedłożyć wymaganego oświadczenia. Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności.

Organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w sprawie samowolnych robót budowlanych w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane obowiązane są badać zgodność wykonanych robót z przepisami oraz prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ustalenie tego prawa należy do organu nadzoru budowlanego, ponieważ w postępowaniu naprawczym organy nie mają prawa żądać od inwestora oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o pozwoleniu na przebudowę dachu i wykonaniu balkonu dla lokalu nr [...] - decyzją GINB z dnia [...] listopada 2010 r.

Brak tytułu prawnego do nieruchomości, na której zrealizowano inwestycję, nie może stanowić wyłącznej podstawy do uruchomienia postępowania naprawczego. Okolicznością uprawniającą PINB w [...] do wydania decyzji nakazującej przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego był stan techniczny lokalu nr [...] znajdującego się bezpośrednio pod przedmiotowym tarasem. W protokole oględzin napisano, że "w pomieszczeniu sypialni stwierdzono ślady zawilgocenia części sufitu przyokiennego, który jest notorycznie zalewany z nieprawidłowo wykonanego odprowadzenia wód opadowych ze zrealizowanego tarasu dla lokalu nr [...]. Na elewacji ściany balkonowej stwierdzono spękania tynku z rozwarstwieniem, zwłaszcza gzymsu. Zgodnie z oświadczeniem właściciela w okresie zimowym następuje oszronienie odcinka nadprożowego, gdzie występuje mostek termiczny, świadczący o braku odpowiedniej izolacji i docieplenia tej części stropu."

Zauważyć należy, że zakres robót jakie musiałyby zostać wykonane, aby przywrócić właściwy stan techniczny tej części obiektu przekraczają uprawnienia organów nadzoru, które nie mogą nakładać obowiązków wykonania robót budowlanych mających charakter inwestycyjny, a wobec powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie tylko nie doszło do błędnego zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ale to właśnie ten przepis umożliwi legalizację i naprawienie zaistniałej sytuacji.

9. Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie miał na uwadze powyższe.

10. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.