Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 117/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 10 par 1, art. 134
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 listopada 2022 r. nr 475/OPON/2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2022 r., znak: WI-II.7840.3.20.2022.MJ Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a."), stwierdził niedopuszczalność odwołania [...] siedzibą w W. od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze, garażem podziemnym i zagospodarowaniem terenu na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...],

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r. Prezydent [...] zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla wskazanej inwestycji.

Pismem z dnia 1 września 2022 r. Prezydent [...] zawiadomił spółkę [...] o uznaniu jej za stronę przedmiotowego postępowania oraz przekazał poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji ostatecznej. Pismem z dnia 23 września 2022 r. [...]., wniosła odwołanie od tej decyzji.

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2022 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził niedopuszczalność odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z treści art. 134 k.p.a. wynikają dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania. Jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Drugiej, ujętej w sformułowaniu "niedopuszczalność odwołania", należy przypisać cechę ogólnej. Na tle przepisu art. 134 k.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - podmiotowe i przedmiotowe. Do podmiotowych przyczyn zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1661/06). Przyczyny przedmiotowe obejmują m. in. przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną a stanowi np. czynność materialno-techniczną, niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych przewidzianych przepisami prawa (por. wyr. WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 598/13). Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych tj. niedopuszczalności odwołania nakłada na organ odwoławczy obowiązek jej stwierdzenia w formie postanowienia.

Organ wskazał, że odwołująca się spółka nie została uznana za stronę w postępowaniu I instancji. Podmioty, którym nie doręczono decyzji organu I instancji, mogą wnieść odwołanie w terminie otwartym dla podmiotu, któremu jako ostatniemu doręczono decyzję pierwszoinstancyjną. Późniejsze wniesienie odwołania winno być uznane za niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Niedopuszczalność w takim przypadku wynika z tego, iż podmiot, któremu nie doręczono decyzji (a więc nie biegnie mu termin do wniesienia odwołania), wnosi od tej decyzji odwołanie w czasie, w którym uprawnienie takie nie przysługuje już żadnemu z podmiotów, którym decyzję doręczono. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że ostatnie doręczenie decyzji Nr 140/AB/2022 z dnia 22 lipca 2022 r. stronie postępowania nastąpiło 17 sierpnia 2022 r. (fikcja doręczenia na podstawie art. 44 k.p.a.) Zgodnie z art. 129 k.p.a., termin do wniesienia odwołania przez podmioty, którym nie dostarczono decyzji upłynął zatem z dniem 31 sierpnia 2022 r. Pismo stanowiące odwołanie [...]. zostało nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 23 września 2022 r., a więc z uchybieniem powyższego terminu. Niewątpliwie rozpatrzenie takiego odwołania jest niedopuszczalne, gdyż oznaczałoby to weryfikację w postępowaniu odwoławczym (w trybie zwykłym) decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 k.p.a.). Tymczasem decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w przewidzianym przez ustawodawcę trybie nadzwyczajnym.

Organ wskazał, iż niedopuszczalne jest włączenie przez organ z urzędu do kręgu stron postępowania nowych podmiotów w sytuacji, gdy postępowanie to zostało już zakończone, a decyzja uzyskała walor ostateczności. Przekazanie zatem przez Prezydenta [...] ostatecznej decyzji (w postaci potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii) skarżącej spółce pismem z dnia 1 września 2022 r. nie mogło zatem wywołać skutku prawnego w postaci uprawnienia [...] do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma wraz z kopią decyzji. Wzruszenie decyzji z dnia 22 lipca 2022 r. po dniu 31 sierpnia 2022 r. nie było już bowiem możliwe w trybie instancyjnym (odwoławczym).

Organ wskazał, iż uprawnienie [...] do występowania w sprawie w charakterze strony nie wynika w żaden sposób z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji. Na żadnym etapie postępowania, aż do wydania zaskarżonej decyzji i uzyskania przez nią waloru ostateczności, organ nie podejmował w stosunku do skarżącej żadnych czynności. Nie mamy zatem z całą pewnością do czynienia z sytuacją, w której Prezydent [...] wysłał po prostu jeden egzemplarz decyzji z opóźnieniem. Kwestia natomiast, czy skarżącej faktycznie przysługiwał status strony, z uwagi na posiadanie przez nią interesu prawnego, nie może być przedmiotem badania na obecnym etapie, w wybranym przez profesjonalnego pełnomocnika spółki trybie odwoławczym. Brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowić może przesłankę do wznowienia postępowania, stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka [...], zaskarżając je w całości i zarzucając organowi naruszenie:

- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 134 w zw. z 127 § 1 i 2 w zw. z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od decyzji organu I instancji, podczas gdy skarżąca posiadała interes prawny do występowania w charakterze strony w postępowaniu o wydanie tej dla decyzji, ponadto została uznana za stronę przedmiotowego postępowania przez organ I instancji poprzez przesłanie skarżącej ww. decyzji w dniu 1 września 2022 r. i w związku z tym skarżąca wniosła odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu 14 dni, w konsekwencji czego odwołanie skarżącej winno być rozpatrzone przez organ odwoławczy;

2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy w postaci zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w wyniku pominięcia dowodu w postaci umowy sprzedaży nieruchomości skarżącej oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka o nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...], sporządzonej w formie aktu notarialnego przez notariusza E. B. Repertorium [...] z dnia [...] maja 2022 r., co skutkowało błędnym przyjęciem, iż nieruchomość spółki nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, podczas gdy inwestycja bezpośrednio graniczy z nieruchomością spółki oraz oddziałuje na nią, w konsekwencji czego spółka powinna zostać uznana za stronę postępowania odwoławczego;

3) art. 80 k.p.a. po rzez dokonanie wybiórczego wartościowania dowodów zgromadzonych w toku postępowania, a w konsekwencji pominięcie oraz dokonanie błędnej oceny dowodu w postaci umowy sprzedaży, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż nieruchomość spółki nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, podczas gdy inwestycja bezpośrednio graniczy z nieruchomością spółki oraz oddziałuje na nią, w konsekwencji czego spółka powinna zostać uznana za stronę postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji;

4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wystarczającego uzasadnienia podjętych w toku postępowania dowodowego ustaleń, w szczególności dotyczących motywów braku uznania spółki za stronę postępowania, co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania;

5) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób, który nie budzi zaufania jego uczestników do organu administracji publicznej, w związku z tym, że organ II instancji nie uwzględnił dowodu w postaci umowy sprzedaży, nie uzasadniając swojego stanowiska w zakresie jego pominięcia w sposób uwzględniający dyrektywy zasady zaufania do organu administracji publicznej;

- prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.; dalej: "p.b.") poprzez niezastosowanie przepisu oraz uznanie, iż skarżąca nie powinna zostać uznana za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dla inwestycji, podczas gdy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji i z tego względu posiada status strony postępowania.

W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że [...] jest właścicielem nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka o nr [...] położonej przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w W., XIII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...]. Nieruchomość Spółki została nabyta przez spółkę w dniu 31 maja 2022 r. od [...] na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego przez notariusza E. B. Repertorium [...]. Poprzedni właściciele nie byli zawiadamiani ani o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji, ani o jego prowadzeniu czy też o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast od początku byli uznani za stronę przedmiotowego postępowania jako właściciele nieruchomości spółki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. Nieruchomość spółki od strony wschodniej graniczy bezpośrednio z nieruchomością inwestora, a inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomość spółki oraz na budynek znajdujący się na tej nieruchomości.

Organ I Instancji pominął spółkę i nie zapewnił jej czynnego udziału w postępowaniu do czasu wysłania decyzji. Organ w trakcie prowadzenia przedmiotowego postępowania uzyskał dostęp do umowy sprzedaży i w związku z tym uznał spółkę za stronę postępowania. Z tego względu w dniu 1 września 2022 r. organ, stosownie do art. 10 § 1 k.p.a., przesłał decyzję na adres spółki jako stronie postępowania. Decyzja organu I instancji została odebrana przez spółkę w placówce pocztowej w dniu 9 września 2022 r. w związku z czym termin na złożenie odwołania dla spółki kończył swój bieg 23 września 2022 r. Spółka w dniu 23 września 2022 r. złożyła odwołanie do Wojewody Mazowieckiego.

Niewątpliwym jest fakt, iż poprzedni właściciele, mimo niezawiadamiania ich o toczącym się postępowaniu, byli uznani przez organ za strony postępowania. Skarżąca nabyła nieruchomość spółki jeszcze w trakcie trwania przedmiotowego postępowania, z tego też względu, mając na uwadze dowód w postaci umowy sprzedaży, organ w dniu 1 września 2022 r. przesłał decyzję do spółki jako strony postępowania, która w następstwie powyższego wniosła odwołanie, zachowując ustawowy termin 14 dni. Niezależnie od powyższego, poprzedni właściciele, jak również spółka, posiadają interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, który to interes wywodzą z art. 28 ust. 2 p.b., jako że nieruchomość spółki znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Nieruchomość spółki znajduje się w bezpośredniej granicy z nieruchomością inwestora, co więcej, budynek posadowiony na nieruchomości spółki znajduje się na granicy działki ewidencyjnej i boczną bryłą dotyka granicy nieruchomości inwestora. Inwestycja ma polegać na realizacji budynku wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym, co świadczy o znacznej kubaturze planowanego budynku, co dodatkowo potwierdza fakt oddziaływania inwestycji na nieruchomość spółki. W wydanej przez Zarząd Dzielnicy [...] decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla nieruchomości inwestora, na podstawie której został złożony wniosek o wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji, organ ten wskazał, że dopuszcza się zabudowę zwartą z sąsiednim budynkiem przy ul. [...], tj. nieruchomością spółki, co niewątpliwie świadczy o oddziaływaniu inwestycji na nieruchomość spółki. Wysokość planowanej inwestycji, jak również usytuowanie na nieruchomości inwestora wpływa na nieruchomość spółki poprzez wprowadzenie ograniczeń odległościowych od granicy działki oraz inwestycji oraz konieczność dostosowania ewentualnej inwestycji na nieruchomości spółki do norm przesłaniania oraz nasłonecznienia z § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225).

W ocenie strony skarżącej, Wojewoda Mazowiecki bezpodstawnie wskazał, iż organ I instancji nie mógł przesłać decyzji do spółki. Bowiem w przypadku, gdy organ dowiedział się o zmianie własnościowej nieruchomości spółki (na podstawie umowy sprzedaży), to zasadnie uznał spółkę za stronę postępowania i wysłał do niej decyzję. W dacie złożenia odwołania przez spółkę decyzja nie była jeszcze ostateczna. Organ administracyjny stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. zobowiązany jest w trakcie całego postępowania administracyjnego czuwać nad tym, aby umożliwić czynny udział w postępowaniu dla wszystkich stron postępowania, także kiedy dojdzie do zmiany strony lub dezaktualizuje się interes prawny strony dotychczasowej. W świetle powyższego, dla statusu strony postępowania spółki bez znaczenia było to, że do czasu wydania decyzji spółka nie była zawiadamiana o toczącym się postępowaniu. Spółka cały czas posiadała interes prawny.

W skardze podniesiono, że umowa sprzedaży znajdowała się w aktach postępowania. Organ II Instancji w żaden sposób nie odniósł się do przedmiotowej umowy, a także nie podał przyczyny, dla której zaniechał analizy umowy. Tym samym organ II instancji naruszył zasadę prawdy obiektywnej wynikającą z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy w postaci zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w wyniku pominięcia dowodu w postaci przedmiotowej umowy sprzedaży oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wybiórczego wartościowania dowodów zgromadzonych w toku postępowania, a w konsekwencji pominięcie oraz dokonanie błędnej oceny dowodu w postaci umowy sprzedaży.

W ocenie skarżącej, argumentacja użyta przez organ II instancji jest niewystarczająca, a wykazanie motywów poszczególnych ustaleń, a zwłaszcza dotyczących braku interesu prawnego po stronie skarżącej wykazuje znaczące braki. Ponadto organ II instancji nie wykazał, który jego zdaniem powód w głównej mierze przesądził o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, bowiem najpierw organ wskazał, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, następnie, że spółka nie posiadała interesu prawnego w sprawie, a jeszcze następnie, że spółka powinna złożyć wniosek o wznowienie postępowania, a nie odwoływać się od decyzji organu I instancji, bowiem gdy organ bezpodstawnie pominął stronę postępowania, to podmiot ten może wnioskować o wznowienie postępowania zakończonego wydaną decyzją. Bez wątpienia zatem organ II Instancji nie spełnił wymogów określonych przez art. 107 § 3 k.p.a. w wyniku braku wystarczającego uzasadnienia podjętych w toku postępowania dowodowego ustaleń, w szczególności dotyczących motywów odmowy przyznania spółce statusu strony.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ewentualnie o jej oddalenie.

Organ wskazał, że odwołanie spółki było niedopuszczalne, gdyż zostało wniesione od decyzji ostatecznej, niezależnie od tego czy interes prawny spółce w tej sprawie przysługuje. Organ wskazał, że kopia dokumentu umowy rzeczywiście znajduje się w aktach organu I instancji, lecz nie została opatrzona pieczęcią urzędową z datą wpływu, ani poświadczona za zgodność z oryginałem. Budzi zatem wątpliwości czy dokument ten był w dyspozycji organu w toku rozpoznawania sprawy, czy został dołączony do akt już po jej zakończeniu. W przypadku wpływu tego dokumentu do akt jeszcze przed wydaniem decyzji spółka musiałaby zostać uwzględniona w rozdzielniku decyzji w miejsce poprzednich właścicieli, co jednak nie miało miejsca. Organ stwierdził, że z całości materiału dowodowego wynika, że spółka powinna była zostać uznana za stronę postępowania, jednak tryb, w jakim tego dokonano należy uznać za naruszenie procedury administracyjnej. Włączenie do kręgu stron nowych podmiotów już po jego zakończeniu i po uzyskaniu przez decyzję waloru ostateczności poprzez skierowanie do tych podmiotów zwykłego zawiadomienia godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Brak udziału spółki w postępowaniu może stanowić podstawę do jego wznowienia na mocy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2023, poz. 259 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa.

Na wstępie należy wskazać, że Sąd uznał, że wniosek organu o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jest nieuzasadniony. Z treści uzasadnienia odpowiedzi na skargę nie wynika, z jakich powodów procesowych organ sformułował taki wniosek. Spółka [...] wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 22 lipca 2022 r. i zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 listopada 2022 r. organ stwierdził jego niedopuszczalność. Spółka była stroną postępowania przed organem odwoławczym i doręczono jej zaskarżone postanowienie, zatem miała interes prawny we wniesieniu skargi na to postanowienie na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia tej skargi.

Zgodnie z art. 127 § 1 i art. 129 § 2 k.p.a. prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie stronie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W sytuacji, gdy do organu odwoławczego wpływa odwołanie, organ ten przed przeprowadzeniem postępowania odwoławczego dokonuje sprawdzenia pod względem formalnoprawnym, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Jeżeli organ ustali, że odwołanie jest niedopuszczalne, ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a. W tej sprawie organ stwierdził niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych, uznając, że zostało ono wniesione od decyzji ostatecznej.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że organ I instancji uznał za strony postępowania współwłaścicieli działki nr [...]: [...]i m.in. do tych osób wysłał decyzję z dnia [...] lipca 2022 r. Następnie organ ustalił, że nieruchomość tę nabyła spółka [...] i załączył do akt kopię wypisu z aktu notarialnego umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 31 maja 2022 r. Na tej podstawie organ I instancji skierował do spółki [...] pismo z dnia 1 września 2022 r., w którym wskazał, że w związku z uznaniem spółki za stronę postępowania doręcza jej potwierdzoną za zgodność z oryginałem decyzję o pozwoleniu na budowę. Pismo to wraz z decyzją zostało doręczone spółce w dniu 9 września 2022 r., a odwołanie wniesiono po upływie 14 dni od tego doręczenia, tj. w dniu 23 września 2022 r. Spółka [...] została uznana za stronę postępowania przez organ I instancji, wprawdzie już po wydaniu decyzji przez ten organ, lecz doręczono jej tę decyzję w dniu [...] września 2022 r. wraz z pouczeniem o odwołaniu i pismem informującym o uznaniu za stronę postępowania. W tej sytuacji procesowej nie można podzielić stanowiska organu II instancji, że wniesione przez spółkę odwołanie było niedopuszczalne. Wprawdzie – jak ustalił organ odwoławczy - termin na wniesienie odwołania przez pozostałe strony postępowania upłynął w dniu 31 sierpnia 2022 r., lecz skoro dodatkowo skarżąca spółka została również uznana przez organ I instancji za stronę postępowania i wysłano jej decyzję, to nie można uznać, że stała się ona ostateczna. W skardze trafnie podniesiono, że organ - stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. - zobowiązany jest w trakcie całego postępowania administracyjnego czuwać nad tym, aby umożliwić czynny udział w postępowaniu dla wszystkich stron postępowania, także wtedy, gdy dojdzie do zmiany strony lub dezaktualizuje się interes prawny strony dotychczasowej. W świetle powyższego, dla statusu strony postępowania spółki bez znaczenia było to, że do czasu wydania decyzji spółka nie była zawiadamiana o toczącym się postępowaniu. Sąd nie podziela w związku z tym stanowiska organu, że odwołanie zostało wniesione od decyzji ostatecznej i z tego powodu zachodziła podstawa do stwierdzenia jego niedopuszczalności. W związku z powyższym Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi naruszenia przez organ art. 134 w zw. z 127 § 1 i 2 w zw. z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz stwierdzenie niedopuszczalności odwołania spółki od decyzji organu I instancji.

W odniesieniu do zarzutu skargi naruszenia przez organ II instancji art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) poprzez uznanie, iż skarżąca nie powinna zostać uznana za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dla tej inwestycji, wskazać należy, iż stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie jest niezrozumiałe i sprzeczne. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że uprawnienie spółki do występowania w sprawie w charakterze strony nie wynika w żaden sposób z materiału dowodowego, a w odpowiedzi na skargę organ wprost stwierdza, że z całości materiału dowodowego wynika, że spółka powinna była zostać uznana za stronę postępowania, natomiast brak udziału spółki w tym postępowaniu może stanowić ewentualnie podstawę do jego wznowienia na wniosek spółki. Zatem w sytuacji, gdy organ II instancji uznaje, że spółka powinna być stroną postępowania i za taką stronę została uznana również przez organ I instancji i doręczono jej decyzję tego organu, to stwierdzenie niedopuszczalności odwołania spółki i odesłanie jej do nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania jest nieprawidłowe, gdyż w tej sytuacji procesowej spółce przysługiwało prawo do żądania rozpoznania sprawy przez organ II instancji w trybie zwykłym.

Zasadne są także zarzuty skargi naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy w postaci zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w wyniku pominięcia dowodu w postaci umowy sprzedaży nieruchomości skarżącej oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka o nr [...] położonej przy ul. [...] sporządzonej w formie aktu notarialnego przez notariusza E. B. [...] z dnia 31 maja 2022 r. Organ zakwestionował w uzasadnieniu postanowienia i w odpowiedzi na skargę walor dowodowy tej umowy, dołączonej do akt organu I instancji w formie kserokopii, bez daty wpływu do organu, lecz pominął fakt, że do akt postępowania odwoławczego na wezwanie organu pełnomocnik spółki przy piśmie z dnia 9 grudnia 2022 r. dołączył do wyciąg z tej umowy (aktu notarialnego) poświadczony za zgodność z oryginałem, potwierdzający prawo własności spółki do tej nieruchomości.

Trafnie również w skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wystarczającego uzasadnienia podjętych w toku postępowania dowodowego ustaleń, w szczególności dotyczących motywów braku uznania spółki za stronę postępowania, co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób, który nie budzi zaufania jego uczestników do organu administracji publicznej.

W sytuacji, gdy organ I instancji prawidłowo uznał spółkę za stronę postępowania i doręczył jej decyzję z pouczeniem o odwołaniu, a organ II instancji ostatecznie nie kwestionuje jej przymiotu strony w tym postępowaniu, to stwierdzenie niedopuszczalności odwołania spółki stanowi naruszenie zasady zaufania uczestnika postępowania do organów administracji publicznej.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w z. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ II instancji powinien rozpoznać odwołanie spółki [...] od decyzji Prezydenta W z dnia[...] lipca 2022 r.

Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.