Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 598/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 91 ust 1 i 3
journal: Dz.U. 2023 poz 742
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś, asesor WSA Paweł Konicki, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki W. z dnia 4 grudnia 2023 r. nr 2/OR/1030/2023 w przedmiocie przyznania stypendium rektora I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Politechniki W. na rzecz K. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] (dalej: "Odwoławcza Komisja Stypendialna PW", "organ odwoławczy"), decyzją z [...] grudnia 2023 r. nr [...], działając na podstawie z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 86 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 3 oraz art. 91 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 742 z późn. zm., dalej także: "ustawa") oraz na podstawie § 24 ust. 4 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2023/2024, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Politechniki W. z dnia [...] września 2023 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2023/2024 (dalej: "Regulamin"), po rozpatrzeniu odwołania K.S. (dalej także: "student", "skarżący") – orzekła o utrzymaniu w mocy decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki [...] (dalej: "Wydziałowa Komisja Stypendialna", "organ I instancji") z [...] listopada 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania stypendium rektora.

Do wydania decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] doszło

w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.

Decyzją z [...] listopada 2023 r. nr [...] Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki [...] odmówiła K.S., studentowi tego Wydziału, przyznania stypendium rektora. Jako przyczynę odmowy wskazano niespełnienie warunków uzyskania stypendium rektora, określonych w § 24 ust. 4 Regulaminu.

We wniesionym w terminie odwołaniu od ww. decyzji K.S. wskazał na naruszenie przepisów prawa, tj.:

1) art. 6 k.p.a. oraz art. 93 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., przez oparcie rozstrzygnięcia na regulacji aktu prawa wewnętrznego - § 24 ust. 4 Regulaminu;

2) art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, przez błędne uznanie, że poza kompetencją komisji stypendialnej pozostaje możliwość rozdysponowania stypendium rektora więcej niż 8% studentów na określonym kierunku studiów.

Rozpatrując odwołanie, Odwoławcza Komisja Stypendialna PW

w uzasadnieniu wspomnianej na wstępie decyzji z 4 grudnia 2023 r. w pierwszej kolejności przywołała treść art. 91 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Jednocześnie podkreśliła, że szczegółowe kryteria i tryb przyznawania pomocy materialnej, m.in. w formie stypendium rektora, zostały określone w Regulaminie, przyjętym w porozumieniu z Samorządem Studentów podstawie art. 95 ust. 1 i 2 ww. ustawy. W myśl § 24 ust. 4 Regulaminu, stypendia rektora przyznawane są studentom w liczbie nie większej niż 8% liczby wszystkich studentów,

z wykluczeniem studentów wymienionych w § 25 ust. 1, każdego kierunku studiów prowadzonego w podstawowej jednostce organizacyjnej uczelni.

Organ odwoławczy wskazał, że Wydziałowa Komisja Stypendialna odmówiła przyznania K.S. stypendium rektora, gdyż student ten uzyskał średnią ważoną ocen - 4,35, za którą przyznano 4,46 pkt, podczas gdy minimalna liczba punktów uprawniająca studenta do uzyskania stypendium rektora na kierunku Informatyka, studiów stacjonarnych II stopnia wyniosła 5,50. K.S.

z liczbą punktów - 4,46 znalazł się w grupie poza 8% studentów Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych, studiów stacjonarnych II stopnia na kierunku Informatyka, uprawnionych do otrzymania stypendium rektora.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, w którym student podniósł, że art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, przewiduje przyznanie stypendium rektora nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów, Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] stwierdziła, że decyzja w sprawie odmowy przyznania stypendium rektora została wydana zgodnie z ww. przepisem ustawy. Zdaniem organu odwoławczego, przepis art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ogranicza liczbę studentów, którym można przyznać stypendium rektora na określonym kierunku studiów, do nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. W tej sytuacji, przyjęty w § 24 ust. 4 Regulaminu pułap 8% wszystkich studentów każdego kierunku studiów jest zgodny z wyżej wymienionym przepisem ustawy. Wskazany w art. 91 ust. 3 Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, górny pułap 10% liczby studentów na określonym kierunku uprawnionych do otrzymania stypendium rektora nie wyklucza ustalenia przez rektora PW innego - niższego współczynnika w celu ustalenia liczby studentów uprawnionych do tego świadczenia (por. wyrok WSA w Gdańsku [pic]z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt SA/Gd 569/20, LEGALIS 2556914).

[pic] Ustosunkowując się natomiast do zarzutu odwołania, w którym student wskazał na błędne uznanie, że poza kompetencją komisji stypendialnej pozostaje [pic]możliwość rozdysponowania stypendium rektora więcej niż 8% studentów na określonym kierunku studiów, organ odwoławczy wyjaśnił, że Wydziałowa Komisja Stypendialna kierowała się przepisami art. w 91 ust. 3 ustawy oraz § 24 ust. 4 Regulaminu. Organ I instancji działał zatem w granicach określonych przez postanowienia Regulaminu, do [pic]którego wydania obliguje rektora uczelni

w porozumieniu z samorządem studentów art. 95 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.

Mając powyższe na uwadze, Odwoławcza Komisja Stypendialna nie stwierdziła nieprawidłowości [pic]w postępowaniu organu I instancji w sprawie przyznania stypendium rektora, a wniosek K.S. [pic]został rozpatrzony zgodnie

z kryteriami tworzenia list rankingowych, obowiązującymi na Wydziale Elektroniki

i [pic]Technik Informacyjnych Politechniki [...] oraz zasadami przyznawania stypendium rektora określonych w Regulaminie.

Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się K. S., wnosząc skargę do tutejszego Sądu.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa:

1. powodujących nieważność decyzji, a mianowicie:

art. 86 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z art. 95 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, w związku z § 7 ust. 1, ust. 2 ust. 1 Regulaminu, przez udział w składzie orzekającym organu administracji osoby niepowołanej do pełnienia urzędu na stanowisku członka Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...], co powoduje przypadek nienależytej obsady kolegialnego organu administracji, a ponadto sprawia, że większość członków organu nie stanowili prawidłowo powołani studenci, co wyczerpuje przesłankę nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., ze względu na naruszenie przepisów o właściwości:

2. mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 6 k.p.a. oraz art. 93 ust. 2 in fine Konstytucji RP przez oparcie rozstrzygnięcia na regulacji aktu prawa wewnętrznego - § 24 ust. 4 Regulaminu;

2) art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce dozwala ustalić w akcie prawa uczelnianego inny - niższy współczynnik w celu wyznaczenia liczby studentów uprawnionych do stypendium rektora;

3) art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce przez błędne uznanie, że poza kompetencją komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej pozostaje możność rozdysponowania stypendium rektora więcej niż 8% studentów na określonym kierunku studiów;

4) art. 95 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce przez błędną wykładnię, zgodnie z którą powołany przepis stanowił podstawę do ustalenia § 24 ust. 4 Regulaminu w zakresie, w jakim zakazuje on przyznać stypendium rektora więcej niż 8% studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w podstawowej jednostce organizacyjnej uczelni;

5) art. 7 k.p.a. przez złamanie zasady domniemania pozytywnego rozstrzygnięcia decyzji uznaniowej, które polegało na nieuzasadnionym ograniczeniu maksymalnego pułapu studentów, którym przyznaje się stypendium rektora, z 10% do 8% studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w podstawowej jednostce organizacyjnej uczelni.

Z uwagi na podniesione zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi student wskazał, że w drodze decyzji Rektora Politechniki [...] z [...] października 2023 r. nr [...], w skład Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] powołany został m.in. student K.W. Tymczasem, jak wynika z oznaczenia organu odwoławczego, przedmiotową decyzję wydano w składzie, w którym pod nr 7 wymieniony został student K.W.. Osoba taka nie została powołana na członka Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...], a okoliczność ta powoduje przypadek nienależytej obsady kolegialnego organu administracji. Co więcej, w tej sytuacji większość składu komisji nie stanowili prawidłowo powołani studenci, co jest niezgodne z art. 86 ust. 3 zdanie drugie Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.

Dalej student podkreślił, że organ I instancji uplasował skarżącego na 31 miejscu na liście rankingowej z dnia 9 listopada 2023 r. utworzonej na kierunku Informatyka, II stopień. Liczebność grupy wyniosła 338 studentów, a liczba przyznanych stypendiów była równa 27 (tj. nie więcej niż 8% z grupy właśnie 338 studentów). Student nie znalazł się więc wśród grupy nie więcej niż 8% studentów, którym uczelnia może przyznać stypendium rektora zgodnie z § 24 ust. 4 Regulaminu. Skarżący zwraca jednak uwagę, że art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce wskazuje, że stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. W tej sytuacji przyjęty w § 24 ust. 4 Regulaminu pułap 8% wszystkich studentów każdego kierunku studiów nie jest zgodny z ustawą.

Skarżący uważa, że skoro przepisy prawa powszechnego w inny sposób normują maksymalny pułap studentów, którym przyznaje się stypendium rektora, to odmowa przyznania takiego stypendium wyłącznie na podstawie przepisu prawa wewnętrznego, którego treść jest odmienna od treści przepisu ustawowego, nie pozwala na uznanie, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, który przyjął, że przepis art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce nie wyklucza ustalenia innego - niższego współczynnika w celu ustalenia liczby studentów uprawnionych do tego świadczenia. Jego zdaniem, ewentualne przyznanie mniejszej liczby stypendiów jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach. Dla przykładu taka sytuacja zachodzi, gdy liczba wnioskujących na danym kierunku będzie mniejsza niż 10%.

W ocenie Skarżącego, gdyby organy prawidłowo zakreśliły swoje materialne kompetencje na gruncie art. 91 ust. 3 ustawy, to limit przyznań stypendiów na liście rankingowej dla studentów studiów II stopnia na kierunku Informatyka wyniósłby 33 (zaokrąglone w dół 10% z grupy 338 studentów), a skarżący zajmując 31 miejsce uzyskałby wnioskowane świadczenie.

W piśmie z dnia 22 marca 2024 r. skarżący uzupełnił argumentację w zakresie podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 95 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 91 ust. 1

w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w związku z § 24 ust. 1 i ust. 2 Regulaminu przez utworzenie dwóch oddzielnych list rankingowych na kierunku Informatyka (stopień II) osobno dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, pomimo że zgodnie z § 24 ust. 2 Regulaminu na kierunku Informatyka (stopień II) powinna powstać wyłącznie jedna lista rankingowa, co ma bezpośredni wpływ na zastosowanie zasady konkursowości (§ 24 ust. 1 Regulaminu), a w konsekwencji również ocenę osiągnięcia wyróżniających wyników w nauce (art. 91 ust. 1 ustawy).

W tym względzie Skarżący wskazuje, że jak wynika z list rankingowych, na kierunku o nazwie Informatyka (stopień II) powstały dwie listy rankingowe: osobno dla studiujących w formie stacjonarnej i niestacjonarnej (listy o nazwie: (1) Informatyka, II stopień oraz (2) Informatyka, II stopień. Działanie to stanowiło naruszenie § 24 ust. 2 Regulaminu, albowiem dla studentów kierunku o nazwie Informatyka (stopień II) powinna powstać wyłącznie jedna lista rankingowa.

Jednocześnie skarżący podnosi, że przedmiotowe studia (w formie stacjonarnej i niestacjonarnej) to tożsamy kierunek studiów, albowiem stosownie do art. 53 ust. 10 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, uczelnia, która utworzyła studia na określonym kierunku, poziomie i profilu albo uzyskała pozwolenie na ich utworzenie, nie może utworzyć ani ubiegać się o pozwolenie na utworzenie studiów na kierunku, poziomie i profilu o tej samej nazwie (...). Z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby minister wyraził zgodę w trybie art. 53 ust. 3 ustawy na utworzenie

w Politechnice [...] dwóch kierunków studiów o nazwie Informatyka.

Uchybienie to - według skarżącego - miało istotny wpływ na wynik sprawy

z punktu widzenia zasady konkursowości (§ 24 ust. 1 Regulaminu). Postanowienie to wymaga bowiem, aby osoby z wyższą pozycją na liście rankingowej (z większą liczbą punktów) otrzymały stypendium zawsze wtedy, gdy co najmniej jednej osobie

z niższą pozycją również to stypendium przyznano. W tym kontekście wskazuje, że spośród studentów kierunku o nazwie Informatyka (stopień II) minimalna liczba punktów uprawniająca do uzyskania stypendium rektora wyniosła 4,35 pkt (Informatyka, II stopień, nr albumu: 329136), a zatem skarżący, uzyskując 4,46 pkt (Informatyka, II stopień, nr albumu: 304112), powinienem to świadczenie uzyskać.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego udziału w składzie Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] osoby niepowołanej do pełnienia urzędu na stanowisku jej członka, pełnomocnik organu odwoławczego wskazał, że w sentencji zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2023 r. nr [...] nastąpiła oczywista omyłka pisarska. Zgodnie z § 1 pkt 11 decyzji nr [...] Rektora Politechniki [...] z dnia [...] października 2023 r. w skład Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] został powołany K.W., natomiast z treści zaskarżonej decyzji wynika, że w składzie komisji znalazł się K.W. Jest to jednak oczywista omyłka pisarska, która nie powinna skutkować stwierdzeniem nieważności orzeczenia organu odwoławczego. Istotne jest również to, że w protokole z posiedzenia Odwoławczej Komisji Stypendialnej nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. widnieje prawidłowe nazwisko członka komisji, tj. W.

Organ odwoławczy za chybiony uznał także zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten pozwala ustalić w akcie prawa uczelnianego inny - niższy współczynnik w celu wyznaczenia liczby studentów uprawnionych do stypendium rektora. W odpowiedzi na skargę przywołano bowiem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który w wyroku

z dnia 25 lutego 2021 r. (sygn. akt: III SA/Gd 569/20; LEX nr 3150455) orzekł, iż ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w art. 91 ust. 2 przewiduje jedynie górny pułap 10% liczby studentów na danym kierunku, którzy mogą uzyskać stypendium rektora. Nie wyklucza to ustalenia przez rektora innego - niższego współczynnika w celu ustalenia ilości uprawnionych do tego świadczenia studentów.

Ustosunkowując się zaś do zarzutu naruszenia przepisów art. 93 ust. 2 Konstytucji RP przez oparcie rozstrzygnięcia na regulacji aktu prawa wewnętrznego - § 24 ust. 4 Regulaminu, pełnomocnik organu odwoławczego przywołał treść art. 95 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym, regulamin świadczeń dla studentów określa m.in. szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 (...) oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 (...). Na podstawie art. 95 ust. 2 ustawy, regulamin świadczeń dla studentów ustala rektor w porozumieniu z samorządem studentów. W związku z powyższym wewnętrzny akt prawny jakim jest Regulamin, zdaniem organu odwoławczego, został wydany zgodnie z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i na jego podstawie przyznawane są studentom Politechniki [...]stypendia,

w tym stypendium rektora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634

z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymane nią w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa, a skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z [...] grudnia 2023 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki [...] z [...] listopada 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania studentowi – K.S. stypendium rektora.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, student może ubiegać się o stypendiów rektora. W myśl art. 86 ust. 2 cyt. ustawy, przyznanie przedmiotowego świadczenia oraz odmowa jego przyznania następują

w drodze decyzji administracyjnej. Jednocześnie ust. 3 ww. artykułu stanowi, że na wniosek samorządu studenckiego świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, są przyznawane przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną. Większość członków komisji stanowią studenci. Decyzję podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji.

Stosownie do treści art. 91 ust. 1 Prawa szkolnictwie wyższym i nauce, stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym.

Przepis art. 95 ust. 1 przywołanej ustawy przewiduje natomiast, że to regulamin świadczeń dla studentów określa:

1) wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania;

2) szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4;

3) sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta;

4) tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.

Z klei według art. 95 ust. 2 ww. ustawy, regulamin świadczeń dla studentów ustala rektor w porozumieniu z samorządem studenckim. W nowo utworzonej uczelni regulamin ustala na okres roku rektor.

W świetle przywołanych uregulowań ustawowych, w kontrolowanym przypadku szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, w tym stypendium rektora, określa Regulamin świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2023/2024, stanowiący załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Politechniki [...] z dnia [...] września 2023 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...]na rok akademicki 2023/2024 (Rozdział VII).

Jak wynika z akt sprawy i niekwestionowanych ustaleń organów, K.S., będąc studentem studiów stacjonarnych II stopnia na kierunku Informatyka, złożył w dniu 16 października 2023 r. wniosek o przyznanie stypendium rektora. Odmowa przyznania przedmiotowego świadczenia nastąpiła wyłącznie z tego powodu, że student uzyskał średnią ważoną ocen - 4,35, za którą przyznano 4,46 pkt, podczas gdy minimalna liczba punktów uprawniająca studenta do uzyskania stypendium rektora na kierunku Informatyka, studiów stacjonarnych II stopnia, wyniosła 5,50. Organy orzekające w oparciu o sporządzoną listę rankingową (w aktach administracyjnych) stwierdziły, że K.S. z liczbą punktów - 4,46 znalazł się w grupie poza 8% studentów Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych, studiów stacjonarnych II stopnia na kierunku Informatyka Politechniki [...], uprawnionych do otrzymania stypendium rektora tej uczelni.

Mając na uwadze zarzuty podniesione w skardze, Sąd zobowiązany jest

w pierwszej kolejności wyjaśnić, że nie podzielił argumentacji skarżącego dotyczącej nieprawidłowego składu orzekającego Odwoławczej Komisji Stypendialnej PW.

Zgodnie z decyzją nr [...] Rektora Politechniki [...] z dnia 19 października 2023 r. w sprawie powołania Odwoławczej Komisji Stypendialnej na rok akademicki 2023/2024, w skład tego organu powołany został m.in. student – K.W. (§ 1 pkt 11 decyzji). Jak natomiast słusznie sygnalizuje skarżący, w petitum zaskarżonej do tutejszego Sądu decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] (pkt 7) jako członek organu odwoławczego, który brał udział w wydaniu tej decyzji, wskazany został student – K.W.

Jednakże zdaniem Sądu, powyższe niewątpliwie stanowi oczywistą omyłkę pisarską. Trzeba bowiem zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się lista obecności na posiedzeniu Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w dniu [...] grudnia 2023 r.,

a więc z daty podjęcia zaskarżonej decyzji, z której jednoznacznie wynika, że udział

w tym posiedzeniu i tym samym w podjęciu rzeczonej decyzji brał student – K.W. Fakt ten potwierdza podpis złożony na rzeczonej liście przez ww. studenta. Oznacza to, że w istocie rzeczy w składzie organu odwoławczego znalazła się osoba powołana wskazaną wyżej decyzją nr [...] Rektora [...] z dnia [...] października 2023 r. Porównanie nazwisk osób znajdujących się na liście obecności na posiedzeniu Odwoławczej Komisji Stypendialnej w dniu [...] grudnia 2023 r. z listą osób powołanych decyzją nr [...] Rektora [...] z dnia [...] października 2023 r.

w skład tego organu, pozwala na jednoznaczne wykluczenie, by w pracach tej Komisji mogła brać udział osoba nieuprawniona, tj. K.W.. Bez cienia wątpliwości uznać zatem należy, że w podjęciu zaskarżonej decyzji wziął udział jej prawidłowo powołany członek, tj. student – K.W, zaś w osnowie tego orzeczenia jedynie omyłkowo przekręcono nazwisko ww. osoby, wpisując "W".

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, nie ma również racji skarżący zarzucając naruszenie art. 86 ust. 3 zdanie drugie Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, który stanowi, że większość członków komisji stanowią studenci.

Dokonując analizy i porównania listy obecności członków Odwoławczej Komisji Stypendialnej PW na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2023 r. oraz składu organu odwoławczego wskazanego w petitum zaskarżonej decyzji, stwierdzić przyjdzie, że warunek określony w art. 86 ust. 3 ustawy został spełniony. Zarówno bowiem ze wspomnianej listy obecności, jak i zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy obradował w składzie 7 członków, przy czym czworo z nich to studenci uczelni (A.B, D.D., M.K. i K.W.). Tym samym, większość składu członków Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] podejmującego zaskarżoną decyzję stanowili studenci Politechniki [...].

Sąd nie podzielił także tych zarzutów skargi, w których podnoszona jest wadliwość postanowień § 24 ust. 4 Regulaminu, a w konsekwencji zarzut oparcia decyzji organów na normie aktu wewnętrznego uczelni, sprzecznego z art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niezastosowania wprost ww. przepisu rangi ustawowej.

Ten ostatni przepis przewiduje, że stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Natomiast w § 24 ust. 4 Regulaminu przyjęto, że stypendia rektora przyznawane są w liczbie nie większej niż 8% liczby wszystkich studentów każdego kierunku studiów prowadzonego

w podstawowej jednostce organizacyjnej uczelni, przy czym w zdaniu drugim zastrzeżono, że zasada ta nie obowiązuje studentów wymienionych w § 25 ust. 1 Regulaminu (tegoroczni maturzyści).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił stanowisko wyrażone m.in. w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 25 lutego 2021 r. (sygn. akt: III SA/Gd 569/20; LEX nr 3150455), w którym Sąd ten przyjął, że przepis art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce nie wyklucza ustalenia przez rektora innego - niższego współczynnika w celu ustalenia ilości uprawnionych do tego świadczenia studentów.

Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że przepis art. 91 ust. 3 ww. ustawy wyraźnie określa li tylko górną granicę liczby studentów, którym może być przyznane stypendium rektora. Ustawodawca nieprzypadkowo posłużył się tu wskazaniem "nie więcej niż". Oznacza to, że ustawodawca pozostawił w tym względzie znaczną swobodę władzom uczelni do ustalenia limitu przyznawanych świadczeń w zakresie stypendium rektora. Gdyby zaś wolą ustawodawcy było wiążące określenie limitu liczby studentów, którym przyznaje się to stypendium na poziomie 10%, niewątpliwie dyspozycja omawianego przepisu ustawy byłaby jednoznaczna i wskazywała, że przedmiotowe stypendium "przyznaje się 10% studentów" na określonym kierunku studiów.

Wbrew argumentacji skargi, takiemu rozumieniu treści art. 91 ust. 3 Prawa

o szkolnictwie wyższym i nauce nie przeczy rozwiązanie przyjęte w zdaniu drugim tego artykułu, zgodnie z którym, jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi. Takie unormowanie dowodzi, że celem ustawodawcy było jedynie zagwarantowanie, by przy mniejszej niż 10 liczbie studentów na danym kierunku studiów, przynajmniej jedna z tych osób mogła uzyskać stypendium rektora. Przepis ten będzie miał jednak tożsame zastosowanie również wtedy, gdy zgodnie z Regulaminem stypendium przyznawane jest nie więcej niż 8% studentów. Także i w tym przypadku, w razie gdyby liczba studentów na danym kierunku studiów była mniejsza niż 10, świadczenie to może być przyznane jednemu studentowi.

Sąd czuje się w obowiązku wyjaśnić, że powyższy pogląd w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może być też poczytywany za naruszenie art. 70 ust. 4 Konstytucji RP. Przepis ten rzeczywiście stanowi, że władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. W tym celu tworzą

i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów

i studentów. Warunki udzielania pomocy określa ustawa.

Niemniej, po pierwsze trzeba ponownie zauważyć, że mająca tu zastosowanie ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w przywołanym wyżej art. 91 ust. 3 w żadnym razie nie obliguje władz uczelni do przyznania stypendium rektora liczbie 10% studentów każdego kierunku studiów, ale przewiduje jedynie górny pułap tej liczby studentów, wskazując, że nie może to być "więcej niż 10%".

Po drugie, nie sposób przyjąć, ażeby ustalony w § 24 ust. 4 Regulaminu limit 8% mógł być kwalifikowany jako istotne naruszenie wynikającej z Konstytucji RP zasady proporcjonalności – zwanej także zakazem nadmiernej ingerencji, przez którą rozumieć należy konieczność zachowania odpowiedniej proporcji pomiędzy środkiem, jakim jest ograniczenie danego prawa lub wolności, a celem, rozumianym jako szeroko pojęty interes publiczny.

W ocenie tutejszego Sądu, skarga zasługuje natomiast na uwzględnienie

z innych powodów.

Przed przystąpieniem do ich wyjaśnienia konieczne jest jednak przypomnienie, że zasady wyrażone w art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 107

§ 3 k.p.a. ustanawiają obowiązek organu administracji publicznej każdego stopnia działania praworządnego i zmierzającego do ustalenia prawdy obiektywnej, w sposób budujący zaufanie obywateli do władzy publicznej. Jednocześnie w związku z art. 15 k.p.a. przedmiotem kontroli, jaką powinien prowadzić w postępowaniu odwoławczym organ drugiej instancji, objęte musi być to, czy organ pierwszej instancji powyższym zasadom nie uchybił. Organ odwoławczy zobowiązany jest przy tym ponownie rozpoznać sprawę w jej całokształcie. Jeżeli natomiast organ odwoławczy takiej kontroli nie przeprowadził należycie, to sam narusza ww. zasady ogólne prawa administracyjnego, w tym zasadę dwuinstancyjności.

Powyższe zasady mają istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, gdzie skarżący sygnalizuje naruszenie dyspozycji art. 91 ust. 3 Prawa

o szkolnictwie wyższym i nauce, a także samej treści § 24 ust. 4 Regulaminu, zaś organy nie przedstawiły jasnych ustaleń i nie odniosły się do tego, czy dokonana przez nie kwalifikacja studentów do przyznania stypendium rektora została przeprowadzona z uwzględnieniem warunku określonego w tych przepisach,

a mianowicie wymogu jednolitej klasyfikacji wszystkich studentów danego kierunku studiów.

Po raz kolejny przywołując brzmienie art. 91 ust. 3 ww. ustawy, należy podkreślić, że zgodnie z zamieszczoną tam normą prawną, stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów.

Również z § 24 ust. 4 Regulaminu wynika, że stypendia rektora przyznawane są w liczbie nie większej niż 8% liczby wszystkich studentów każdego kierunku studiów.

Już w prawomocnym wyroku z dnia 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2169/21, WSA w Warszawie wskazał zatem, że z przepisu art. 91 ust. 3 ustawy oraz art. 24 ust. 4 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...]na rok akademicki 2020/2021 (stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] września 2020 r.) wynika, że punktem odniesienia dla ustalenia 8% liczby studentów kwalifikujących się do przyznania stypendium, powinna być liczba wszystkich studentów danego kierunku studiów prowadzonych na Wydziale. Jak podkreślił Sąd I instancji, chodzi tu więc o kierunek studiów, a nie o stopień studiów albo nawet rok studiów.

Wynika z tego, że limit 8% studentów odnosi się do wszystkich studentów danego kierunku, a nie np. wyłącznie do studentów studiów II stopnia na tym kierunku bądź słuchaczy studiów stacjonarnych albo niestacjonarnych.

W przywołanym wyżej wyroku WSA w Warszawie trafnie zauważył, że interpretacji tej nie podważa przepis § 24 ust. 2 Regulaminu, który także w mającym obecnie zastosowanie brzmieniu stanowi, że listy rankingowe tworzone są oddzielnie na każdym kierunku i stopniu studiów.

Tutejszy Sąd w pełni podziela to stanowisko, że jeżeli stypendia mają być przyznane nie więcej niż 8% liczby wszystkich studentów danego kierunku studiów, to do tej puli studentów powinni być kwalifikowani wszyscy studenci, którzy uzyskali odpowiednią liczbę punktów w rankingu niezależnie od tego, czy był to ranking studentów I czy II stopnia danego kierunku. Podobnie, nie może mieć znaczenia to, czy chodzi o studia stacjonarne czy też niestacjonarne na danym kierunku. Inaczej mówiąc, o zakwalifikowaniu do puli stypendystów decydują punkty uzyskane

w rankingu, niezależnie od tego, czy są to punkty uzyskane z rankingu studentów

I czy II stopnia studiów i niezależnie od trybu studiów - stacjonarne/niestacjonarne.

Powyższe oznacza, że gdyby organy obu instancji dokonywały ustalenia liczby 8% studentów kwalifikujących się do przyznania stypendium odrębnie dla każdego stopnia studiów (I i II), bądź trybu tych studiów (stacjonarne, niestacjonarne), to naruszyłyby w ten sposób przepisy art. 91 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym

i nauce oraz § 24 ust. 4 Regulaminu.

Kluczowe znaczenie w sprawie ma wobec tego ustalenie, czy określając liczbę studentów, którzy uzyskali najwyższą liczbę punktów i tym samym zostały zaliczone do 8% osób kwalifikujących się do uzyskania stypendium rektora, organy obu instancji sporządziły jedną listę wszystkich studentów na danym kierunku studiów – Informatyka, czy też kwalifikacja ta odbywała się odrębnie dla studiów I i II stopnia,

a dodatkowo jeszcze w zależności od trybu prowadzenia studiów (stacjonarne albo niestacjonarne).

Na taką właśnie niedopuszczalną praktykę organów orzekających w sprawie wskazał skarżący w piśmie procesowym z 22 marca 2024 r. oraz na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 4 czerwca 2024 r. Skarżący wyjaśnił bowiem, że według jego wiedzy, Wydziałowa Komisja Stypendialna sporządziła trzy odrębne listy rankingowe studentów kierunku Informatyka, tj. dwie odrębne listy dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych II stopnia oraz dodatkowo oddzielną listę dla studentów studiów stacjonarnych I stopnia.

Wątpliwości w powyższym zakresie nie rozwiewa lista rankingowa studentów znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy, stanowiąca załącznik nr 1 do protokołu z posiedzenia Wydziałowej Komisji Stypendialnej [...] w dniu [...] listopada 2023 r. Przeciwnie, na ostatniej stronie tego dokumentu mowa jest o przyznaniu stypendiów rektora "na podstawie zatwierdzonych przez OKS ostatecznych list rankingowych", co sugeruje większą ich liczbę. Poza tym, już treść samego wniosku

i odwołania skarżącego zdaje się wskazywać, że tego rodzaju kwalifikacja studentów odbywa się z rozróżnieniem na stopień studiów oraz tryb ich realizacji.

Nie bez racji skarżący podnosi, że takie działanie organów mogłoby mieć decydujące znaczenie dla wyniku sprawy. Oczywistym jest bowiem, że w sytuacji gdy sporządzone zostały odrębne listy uwzględniające podział studentów ze względu na stopień i tryb prowadzenia studiów na kierunku Informatyka, a przy tym różne były progi punktacji, w oparciu o które dokonywano kwalifikacji studentów w każdej z tych grup, to przy uwzględnieniu jednej listy dla wszystkich studentów na danym kierunku studiów, skarżący mógłby znaleźć się w puli 8% osób z najlepszym wynikiem, kwalifikującym go do uzyskania stypendium rektora.

Z uwagi na fakt, że tej kluczowej okoliczności nie wyjaśniono ani w decyzji organu I instancji, ani też w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Odwoławczej Komisji Stypendialnej, niezbędne było uchylenie obydwu orzeczeń organów administracji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Przy ponownym badaniu sprawy organy zobowiązane będą uwzględnić ocenę prawną i wskazania zawarte

w niniejszym uzasadnieniu i w pierwszej kolejności wyjaśnią, w jaki sposób opracowana została lista bądź listy rankingowe na kierunku Informatyka. Następnie organy powinny dokonać powtórnej oceny wniosku studenta o przyznanie stypendium rektora na kierunku Informatyka, według kryteriów określonych w Prawie o szkolnictwie wyższym oraz obowiązującym Regulaminie, tj. z uwzględnieniem zasady, że powinno być ono przyznane nie więcej niż 8% studentów na tym kierunku studiów.

Warto w tym miejscu odnotować, że uzasadnienie decyzji stanowi istotną gwarancję realizacji podstawowych zasad postępowania administracyjnego: zasady zaufania (art. 8 § 1 i 2 k.p.a.) i zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i 78 Konstytucji RP).

Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od Politechniki [...] na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi.