Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2282/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32
journal: Dz.U. 2018 poz 2038
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. referent Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi C. S.A. z siedzibą w O. na decyzję Rzecznika Finansowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr 1[...], Rzecznik Finansowy (dalej: "organ", "Rzecznik") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2038, z późn. zm., dalej: "ustawa o Rzeczniku Finansowym") - po rozpoznaniu wniosku C. S.A. z siedzibą w O. (dalej: "skarżąca", "Spółka") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, utrzymał w mocy własną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Rzecznik przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy, wskazując na sygnatury spraw rozpatrywanych, w których wynik postępowania wyjaśniającego był podstawą do wymierzenia skarżącej kary administracyjnej.

I. Sprawa o sygn. akt: [...]

W dniu 4 stycznia 2016 r. do Rzecznika wpłynęło pismo A. O. z 16 grudnia 2015 r. w sprawie związanej z wykonaniem umowy nr [...] o limit pożyczkowy, zawartej w dniu [...] lutego 2012 r. z C. S.A.

Pismem z 11 lutego 2016 r. Rzecznik wystąpił do Spółki o szczegółowe odniesienie się do sprawy oraz o przekazanie kopii wnioskowanych dokumentów.

W piśmie z 19 kwietnia 2016 r. A. O. przekazała Rzecznikowi kopię pisma reklamacyjnego z 5 kwietnia 2015 r. oraz kopię odpowiedzi Spółki z 13 kwietnia 2016 r.

Z uwagi na brak odpowiedzi na pismo Rzecznika z 11 lutego 2016 r., organ - pismem z 16 sierpnia 2016 r. - zwrócił się do Spółki z ponagleniem w niniejszej sprawie.

W dniu 15 września 2016 r. wpłynęło do Rzecznika wyjaśnienie Spółki (pismo z 9 września 2016 r.), w którym wskazała, że powodem braku odpowiedzi było zagubienie pisma Rzecznika. Podniesiono również, że Spółka nie działała z zamiarem nieudzielenia odpowiedzi a zaistniała okoliczność była wynikiem niedochowania należytej staranności.

Uznając, że dotychczasowe wyjaśnienia Spółki nie są wystarczające dla dokonania analizy okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, Rzecznik skierował do Spółki kolejne pismo - z 21 października 2016 r. W związku z brakiem odpowiedzi, organ ponownie wystąpił z ponagleniem.

W piśmie z 7 listopada 2017 r. Spółka podniosła, że powodem braku odpowiedzi na pismo Rzecznika z 21 października 2016 r. było zgubienie pisma organu wśród pism wpływających do Spółki. Wskazała, że Spółka nie działała z zamiarem nieudzielenia odpowiedzi na wystąpienie Rzecznika, zaś zaistniała okoliczność była wynikiem niedochowania należytej staranności. Oświadczyła, że sytuacja ta miała charakter incydentalny. Spółka co do zasady terminowo odpowiada na pisma organów oraz pożyczkobiorców. Sprawa A. O. na tym tle jest wyjątkiem.

II. Sprawa o sygn. akt: [...]

W dniu 24 czerwca 2016 r. do Rzecznika wpłynął wniosek A. T. (z dnia 20 czerwca 2016 r.) w sprawie spłaty pożyczki odnawialnej nr [...], udzielonej przez skarżącą Spółkę.

Pismem z 10 października 2016 r. Rzecznik zwrócił się do Spółki w z prośbą m.in. o szczegółowe odniesienie się do sprawy oraz o przekazanie kopii wnioskowanych dokumentów.

Na powyższe pismo Rzecznika, Spółka udzieliła odpowiedzi w piśmie z 3 listopada 2016 r. (wpływ do organu w dniu 14 listopada 2016 r.).

Pismem z 30 marca 2017 r. organ wystąpił o doprecyzowanie stanowiska przez Spółkę (doręczenie pisma skarżącej nastąpiło w dniu 3 kwietnia 2017 r.).

Wobec braku odpowiedzi, Rzecznik - pismem z 9 października 2017 r. - zwrócił się do Spółki z ponagleniem (doręczenie pisma Spółce nastąpiło w dniu 19 października 2016 r.). Datę doręczenia pisma organu potwierdziła także Spółka w piśmie z 8 listopada 2016 r.

III. Sprawa o sygn. akt: [...]

W piśmie z 2 czerwca 2017 r. Rzecznik zwrócił się do Spółki z wnioskiem o przekazanie - w terminie 14 dni od otrzymania pisma - m.in. wszystkich aktualnych wzorców umów kredytu konsumenckiego.

Skarżąca, w piśmie z 19 czerwca 2017 r., wniosła o przedłużenie o 21 dni terminu do przekazania organowi dokumentów określonych w pkt 1-3 pisma z 2 czerwca 2017 r. Spółka wskazała że powyższe uzasadnione jest faktem, iż z początkiem miesiąca czerwca 2017 r. rozpoczął się intensywny okres urlopowy i w związku z nieobecnością osób do których należy nadzór nad prawidłowym wykonaniem obowiązków związanych z czynnościami skompletowania oraz przygotowania wskazanej dokumentacji do wysyłki, Spółka nie może w terminie wykonać tych czynności.

W piśmie z 4 lipca 2017 r. Rzecznik wskazał m.in., że żaden przepis ustawy o Rzeczniku Finansowym nie przewiduje uprawnienia organu do wydłużenia terminów, w których Spółka zobowiązana jest przekazać żądane dokumenty, w związku z czym nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie prośby Spółki.

W dniu 24 lipca 2017 r. do organu wpłynęła odpowiedź skarżącej wraz z załącznikami na pismo Rzecznika z 2 czerwca 2017 r. Spółka przekazała: 1) aktualne wzorce umów kredytu konsumenckiego, dokumenty i formularze stosowane przy zawieraniu i wykonywaniu tych umów; 2) kopie 10 zanonimizowanych przykładowych umów zawartych w okresie od 1 marca 2017 r. do 1 maja 2017 r. wraz z wszelkimi dokumentami mającymi do nich zastosowanie; 3) kopie 10 zanonimizowanych wypełnionych formularzy zawierających informacje, o których mowa w art. 13 ustawy o kredycie konsumenckim, odnoszących się do umów wskazanych w pkt 2.

IV. Sprawa o sygn. akt [...]

Po przeanalizowaniu postępowania wyjaśniającego w zakresie trzech wyżej wymienionych spraw Rzecznik powziął podejrzenie o możliwości naruszenia przez Spółkę obowiązków wskazanych w ustawie o Rzeczniku Finansowym. W piśmie z 15 listopada 2017 r. skierowanym do Spółki, podniósł, że ocena korespondencji i odpowiedzi Spółki na pisma i wnioski kierowane przez Rzecznika wskazuje, że w sprawach o sygnaturach: [...],[...] oraz [...] - skarżąca naruszyła terminy określone odpowiednio w art. 30 oraz 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Wobec powyższego organ ponownie wystąpił o zajęcie stanowiska i wyjaśnienie przyczyn takiego działania Spółki.

Następnie, wobec braku odpowiedzi ze strony skarżącej, Rzecznik - pismem z 8 października 2018 r. - zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, pouczając o przysługujących prawach oraz wyznaczając 7 - dniowy termin na wypowiedzenie się co do przedstawionych okoliczności, dowodów i materiałów w sprawie oraz na zgłoszenie wniosków, dowodów, informacji mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

Pismem z 19 października 2018 r. Spółka wskazała, że wbrew temu co twierdzi Rzecznik, w jej działaniu nie występują nieprawidłowości. Stwierdziła, że w sprawach dotyczących A. O. i A. T. doszło do uchybienia terminom, jednakże Spółka prowadziła korespondencję z Rzecznikiem i w ostateczności odpowiedziała na wszystkie pytania.

Pismem z dnia 9 listopada 2018 r. Rzecznik wezwał skarżącą do złożenia informacji o wysokości przychodu osiągniętego przez Spółkę w roku 2017. Jednocześnie poinformował, że znane są mu z urzędu informacje o wysokości średniej rocznej sumy aktywów uzyskanej przez Spółkę w 2017 r., obejmujących wyłącznie wierzytelności z tytułu umów, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 993), która wynosi 58 816 154,42 zł. Ponadto, Rzecznik ponownie pouczył Spółkę o treści art. 10 k.p.a.

Stanowisko w sprawie skarżąca przedstawiła w piśmie z 5 grudnia 2018 r., załączając Sprawozdanie Roczne Spółki za rok 2017 oraz uchwały Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia z dnia [...] czerwca 2018 r.

Decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...], Rzecznik Finansowy nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. Organ podniósł, że Spółka nie udzieliła w terminie 30 - dniowym odpowiedzi na pisma Rzecznika w sprawach o sygn. [...],[...],[...] oraz nie przekazała w terminie 14 - dniowym aktualnych wzorów umów kredytu konsumenckiego w sprawie o sygn. [...], czyli naruszyła obowiązki wynikające z art. 30 i 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Rzecznik wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 tej ustawy na podmiot rynku finansowego, który narusza obowiązki nałożone w art. 4 ust. 1, art. 6-10, art. 30 i art. 31, Rzecznik może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 100 000 zł. Wymiar kary następuje z uwzględnieniem art. 32 ust. 1 ustawy o Rzeczniku Finansowym.

Pismem z 1 lutego 2019 r. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca wskazała, że uchybienia dotyczące dotrzymywania terminów na złożenie odpowiedzi na pisma Rzecznika, we wskazanych w niniejszej decyzji sprawach, nie miały charakteru umyślnego oraz nie wpłynęły negatywnie na interesy konsumentów.

Decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], Rzecznik Finansowy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Rzecznik wskazał, że zgodnie z art. 30 ustawy o Rzeczniku Finansowym podmiot rynku finansowego przekazuje, na wniosek Rzecznika, wzorzec umowy o świadczenie usług, którym posługuje się w swojej działalności, oraz inne dokumenty i formularze stosowane przy zawieraniu i wykonywaniu tych umów, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Ponadto, zgodnie z art. 31 tej ustawy, podmiot rynku finansowego, który otrzymał wniosek Rzecznika w sprawach objętych zakresem jego działalności, jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku oraz przekazać żądane dokumenty. Naruszenie powyższych przepisów skutkuje możliwością nałożenia przez Rzecznika, w drodze decyzji, kary pieniężnej do wysokości 100 000 zł. Przy czym, przy ustalaniu tej kary uwzględnia się stopień naruszenia przepisów, okoliczności tego naruszenia oraz możliwości finansowe podmiotu, który dokonał naruszenia (art. 32 ust. 2 ustawy o Rzeczniku Finansowym).

Organ wyjaśnił, że przestrzeganie terminów wskazanych w art. 30 i 31 ww. ustawy jest obowiązkiem podmiotów rynku finansowego, ponieważ realizuje podstawowe cele wskazane w uzasadnieniu do niniejszej ustawy, w tym cel podwyższenia poziomu usług finansowych - poprzez jednoznaczne ustawowe wskazanie trybu i terminów rozpatrywania przez podmioty rynku finansowego reklamacji klientów, w ramach procedur skargowych.

Rzecznik wskazał, że mając powyższe na uwadze nie sposób zgodzić się z argumentacją skarżącej jakoby naruszenia, których się dopuściła, nie wpłynęły negatywnie na interesy konsumentów.

Organ podkreślił, że opóźnienia w odpowiedziach Spółki, wynosiły:

– w sprawie o sygn. akt [...] - prawie 7 miesięcy (211 dni) - przy obowiązku zachowania 30-dniowego terminu wynikającego z art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym,

– w sprawie o sygn. akt [...] - ponad 7 miesięcy (219 dni) - przy obowiązku zachowania 30-dniowego terminu wynikającego z art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym,

– w sprawie o sygn. akt [...] - ponad miesiąc (48 dni) - przy obowiązku zachowania 14-dniowego terminu wynikającego z art. 30 ustawy o Rzeczniku Finansowym.

Z kolei w sprawie o sygn. akt [...] skarżąca nie udzieliła w ogóle odpowiedzi na pismo Rzecznika z 15 listopada 2017 r.

W ocenie organu, powyższe przekroczenia terminu miały charakter poważny i wielomiesięczny, co niewątpliwie wpływa na stopień naruszenia przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym.

Organ podniósł, że stan faktyczny w sprawie ustalono w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczy wyłącznie wymiaru orzeczonej kary, a wszystkie jego zarzuty koncentrują się na niewspółmierności kary co do sytuacji finansowej Spółki. Strona nie kwestionuje zasadności rozstrzygnięcia i powyżej wskazanych okoliczności faktycznych. Organ wyjaśnił, że przy ustalaniu wysokości kary nałożonej na Spółkę wziął również pod uwagę, że zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2017 Spółka zanotowała stratę w kwocie - 7 227 055,80 zł (zgodnie z załącznikiem do pisma Spółki z dnia 5 grudnia 2018 r.). Wskazał jednak, że decydującym punktem odniesienia przy ocenie wysokości nałożonej na skarżącą kary jest przychód Spółki za rok 2017 -110 918 622,33 zł. Podniósł również, że jak wskazuje się w orzecznictwie kara pieniężna nie może wpłynąć na pogorszenie sytuacji finansowej i płynność finansową przedsiębiorcy. Jej wysokość powinna pozostawać we właściwej proporcji do uzyskanego przychodu. Kara ta ma stanowić realną, odczuwalną dolegliwość dla ukaranego podmiotu, ale stanowić także wyraźne ostrzeżenie na przyszłość. Tak więc, w ocenie Rzecznika, nałożenie kary w tej wysokości stanowi niewielką część przychodu osiągniętego przez spółkę. Z drugiej strony kara nie może mieć charakteru symbolicznego, ale powinna stanowić jej realną i odczuwalną dolegliwość, by mogła spełnić funkcję prewencji ogólnej kary. W innym przypadku stanowiłoby to zachętę dla innych podmiotów rynku finansowego do nieprzestrzegania przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym.

Ponadto Rzecznik nie podzielił stanowiska skarżącej w kwestii nieumyślności jej działania. W ocenie Rzecznika nie sposób twierdzić, że Spółka jako profesjonalista nie mogła przewidzieć możliwości naruszenia. Jest ona obowiązana bowiem do posiadania wiedzy na temat uregulowań prawnych związanych z profilem prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej (usługi finansowe), w tym ustawy o Rzeczniku Finansowym. Stąd, zachowanie Spółki było świadomym naruszeniem przepisów art. 30 i 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym.

Rzecznik stwierdził, że nałożenie kary pieniężnej na Spółę w wysokości 20 000 zł jest uzasadnione. Powyższej kwoty nie można uznać za zbyt wygórowaną. Mieści się ona w granicach możliwości finansowych Spółki. Jak sama skarżąca wskazuje stanowi ona 20% maksymalnej wysokości kary.

Skargę na decyzję Rzecznika z [...] kwietnia 2019 r. wniosła Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym, poprzez nieuwzględnienie stopnia naruszenia przepisów, okoliczności tego naruszenia oraz możliwości finansowych podmiotu, który dokonał naruszenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym, która określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków nałożonych w art. 4 ust. 1, art. 6-10, art. 30 i art. 31 tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 1 Rzecznik Finansowy za naruszenie ww. przepisów może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 100 000 zł.

Jak wskazano w projekcie do uzasadnienie tej ustawy, "jej celem jest podwyższenie poziomu ochrony osób korzystających z usług finansowych poprzez jednoznaczne przesądzenie ustawowe co do trybu i terminów rozpatrywania przez podmioty rynku finansowego reklamacji składanych przez ich klientów - w ramach procedur skargowych. Podniesiono, że dotychczas w systemie prawa polskiego nie istniała precyzyjna regulacja kwestii składania i przebiegu procedur reklamacyjnych, szczególne w kontekście terminów, w sektorze rynku finansowego. Oznaczało to, że konsument nie miał pewności, w jakim terminie zostanie rozpatrzona jego reklamacja. Do słowniczka pojęć wprowadzona została definicja reklamacji, a także podmiotu rynku finansowego. Podniesiono, że niezbędnym czynnikiem dla prawidłowego funkcjonowania wprowadzanych przepisów jest umieszczenie w regulacji stosownej sankcji."

W art. 25 tej ustawy uregulowano zadania Rzecznika Finansowego (w miejsce Rzecznika Ubezpieczonych), do których należy podejmowania działań w zakresie ochrony klientów podmiotu rynku finansowego, których interesy reprezentuje, w szczególności: 1) rozpatrywanie wniosków w indywidualnych sprawach, wniesionych na skutek nieuwzględnienia roszczeń klienta przez podmiot rynku finansowego w trybie rozpatrywania reklamacji; 2) rozpatrywanie wniosków dotyczących niewykonania czynności wynikających z reklamacji rozpatrzonej zgodnie z wolą klienta w terminie, o którym mowa w art. 9 pkt 4 ustawy; (...).

Analiza treści przepisów ustawy wskazuje, że Rzecznik Finansowy może podjąć działania w imieniu klienta podmiotu rynku finansowego w sytuacji nieuwzględnienia jego roszczeń przez podmiot rynku finansowego w trybie rozpatrywania reklamacji. Zatem, wniosek (skargę/zażalenie) do Rzecznika można skierować po wyczerpaniu drogi reklamacyjnej przed podmiotem rynku finansowego. Do Rzecznika można także zwrócić się w sytuacji, gdy podmiot rynku finansowego nie udzielił w obowiązującym go terminie odpowiedzi na reklamację albo też nie wykonał czynności wynikających z reklamacji uwzględnionej zgodnie z wolą klienta, jak również wtedy, gdy podmiot ten nie dopełnił innych obowiązków wynikających z ustawy o rozpatrywaniu reklamacji (np. nie zamieścił w umowie informacji dotyczących procedury składania i rozpatrywania reklamacji czy nie przekazał wymaganych informacji w odpowiedzi na reklamację).

Stosownie do art. 30 ustawy o Rzeczniku Finansowym podmiot rynku finansowego przekazuje, na wniosek Rzecznika, wzorzec umowy o świadczenie usług, którym posługuje się w swojej działalności, oraz inne dokumenty i formularze stosowane przy zawieraniu i wykonywaniu tych umów, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Zgodnie natomiast z art. 31 tej ustawy, podmiot rynku finansowego, który otrzymał wniosek Rzecznika w sprawach objętych zakresem jego działalności, jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku oraz przekazać żądane dokumenty.

Naruszenie powyższych przepisów skutkuje możliwością nałożenia przez Rzecznika, w drodze decyzji, kary pieniężnej do wysokości 100 000 zł. Przy czym, przy ustalaniu tej kary uwzględnia się stopień naruszenia przepisów, okoliczności tego naruszenia oraz możliwości finansowe podmiotu, który dokonał naruszenia (art. 32 ust. 2 ustawy o Rzeczniku Finansowym).

Kara pieniężna z tytułu nieprzestrzegania wymagań wskazanych w ustawie stanowi sankcję administracyjną. Za sankcję typu administracyjnego uznaje się bowiem wszelkie konsekwencje związane z faktem niezrealizowania czy też nieprawidłowego zrealizowania określonego obowiązku, które to konsekwencje powinien wyciągać organ zobowiązany do czuwania nad wykonywaniem danego obowiązku (zob. H. Nowicki, Sankcje administracyjne, [w:] System prawa administracyjnego pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, t. 7 Prawo administracyjne materialne, Warszawa 2012 r., s. 635).

W przedmiotowej sprawie, nie ulega wątpliwości, że Spółka nie zastosowała się do określonych obowiązków administracyjnych wynikających z ustawy o Rzeczniku Finansowym. Przestrzeganie bowiem terminów wskazanych w art. 30 i 31 ww. ustawy jest obowiązkiem podmiotów rynku finansowego, natomiast dzięki ich realizacji wykonywane są podstawowe cele ustawowe.

Zdaniem Sądu, Rzecznik dysponował materiałem wystarczającym do stwierdzenia, że Spółka nie dochowała terminów ustawowych, co następnie prowadziło do możliwości zastosowania przepisów w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej.

I tak w sprawie oznaczonej przez Rzecznika sygn. akt [...] (dotyczącej klientki A. O.) a związanej z umową zawartą ze skarżącą o limit pożyczkowy, Rzecznik po raz pierwszy zwrócił się do Spółki o wyjaśnienia - pismem z 11 lutego 2016 r. Wobec braku odpowiedzi (okres ponad 6 miesięcy), organ - pismem z 16 sierpnia 2016 r. - skierował ponaglenie w sprawie. W odpowiedzi z 9 września 2016 r. Spółka, usprawiedliwiając swoje działanie, wskazała na okoliczność zagubienia pisma Rzecznika z 11 lutego 2016 r. Uznając, że wyjaśnienia skarżącej w niniejszej w sprawie są niewystarczające, pismem z 21 października 2016 r. (doręczonym Spółce 24 października 2016 r.), organ skierował zapytanie ponownie. Wobec milczenia skarżącej przez ponad 10 miesięcy, Rzecznik - pismem z 19 września 2017 r. (doręczonym w dniu 25 września 2017 r.) - zwrócił się do Spółki o wyjaśnienie w sprawie. W piśmie z 7 listopada 2017 r. Spółka podniosła, że i tym razem przyczyną braku odpowiedzi było zagubienie pisma Rzecznika z 26 października 2016 r., co do zasady Spółka odpowiada terminowo, a sprawa klientki A. O. jest wyjątkiem.

W konsekwencji należy podzielić stanowisko Rzecznika, że przy obowiązku zachowania 30-dniowego terminu z art. 31 ustawy, opóźnienia Spółki (już przy pierwszym wystąpieniu organu) wyraźnie wskazywały na naruszenie tego przepisu.

Z kolei, w sprawie o sygn. akt [...] dotyczącej klienta Spółki A. T. w przedmiocie spłaty pożyczki odnawialnej, Rzecznik wystąpił do skarżącej pismem z 10 października 2016 r. Następnie - kolejnym z 30 marca 2017 r. (doręczonym 3 kwietnia 2017 r.) - wnosząc o doprecyzowanie odpowiedzi Spółki udzielonej pismem z 3 listopada 2016 r. Dalej, organ wystosował kolejne ponaglenie - pismem z 9 października 2017 r. (doręczone Spółce 19 października 2017 r.). Stanowisko spółka zajęła w piśmie z 8 listopada 2017 r.

Wobec powyższego prawidłowo organ podniósł, że przekroczenie ustawowego terminu w niniejszej sprawie wynosiło ponad 7 miesięcy, co także jest naruszeniem ww. przepisu.

Dalej, materiał dokumentacyjny wskazuje, że również w sprawie o sygn. akt [...] Spółka nie dochowała terminu ustawowego (14 - dniowego). Sprawa dotyczyła wniosku Rzecznika o przekazanie wszystkich aktualnych wzorców umów kredytu konsumenckiego. Pismo organu z 2 czerwca 2017 r. (w tej materii) zostało doręczone Spółce w dniu 6 czerwca 2017 r. W piśmie z 19 czerwca 2017 r. Spółka wniosła o przedłużenie terminu na przesłanie żądanych dokumentów, powołując się na okres urlopowy pracowników. O braku możliwości uwzględnienie tego wniosku Rzecznik poinformował skarżącą w piśmie z 4 lipca 2017 r. W dniu 4 sierpnia 2017 r. wpłynęło do organu pismo Spółki z 24 lipca 2017 r. wraz z załącznikami na pismo Rzecznika z 2 czerwca 2017 r.

Co istotne w sprawie, skarżąca nie zareagowała także na pismo organu z 15 listopada 2017 r., w którym Rzecznik poinformował Spółkę o ustaleniach i ich skutkach, prosząc ponownie o wyjaśnienie zaistniałych okoliczności. Do dnia wszczęcia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary, Spółka na ww. pismo nie odpowiedziała.

W tym miejscu należy podnieść, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnym, prowadzącym działalność gospodarczą, tym bardziej od takiego podmiotu oczekuje się wypełniania spoczywających na nim obowiązków z mocy prawa. Tłumaczenie organu, że nie mogła wykonać ustawowych obowiązków albowiem zagubiła pismo organu (sytuacja taka miała miejsce dwukrotnie) wśród nadchodzącej korespondencji albo, że w Spółce panuje sezon urlopowy, nie przystoi powadze prowadzonej działalności. Skarżąca jest podmiotem rynku finansowego, powinna więc tak zorganizować działalność aby w sytuacji jak w przedmiotowej sprawie realizacja ustawowych obowiązków przebiegała bez zakłóceń.

Zdaniem Sądu należy uznać, że Rzecznik - rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku postępowania wyjaśniającego, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, że stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Podkreślić należy, że wymiar kary jest ściśle uzależniony od ustaleń faktycznych związanych z naruszeniem przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym. Stan faktyczny sprawy, w ocenie Sądu wyczerpywał dostatecznie dyspozycję wskazanych wyżej norm ustawowych.

Organ także prawidłowo wymierzył karę w wysokości 20 000 zł z uwzględnieniem przesłanek określonych w art. 32 ust. 2 ustawy o Rzeczniku Finansowym, w szczególności stopnia i okoliczności naruszenia oraz możliwości finansowych skarżącej. Zdaniem Sądu, Rzecznik w zaskarżonej decyzji dokładnie wyjaśnił jakie okoliczności wziął pod uwagę przy ustalaniu wymiaru kary pieniężnej i jakie elementy przesądziły o jej wysokości. Organ podkreślił, że na ustalenie wysokości kary pieniężnej miało wpływ postępowanie wyjaśniające, które wykazało naruszenie art. 30 i 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym (czego nie kwestionuje skarżąca) oraz okoliczności tego naruszenia (w jednej ze spraw nawet sama skarżąca wskazała, że niezachowanie terminów jest wynikiem niedochowania należytej staranności).

W tych okolicznościach, organ I instancji, z czym zgodził organ odwoławczy, nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 20 000 zł, w sytuacji gdy maksymalna kara pieniężna wynosi 100 000 zł. Rzecznik stwierdził, że przy ustalaniu wysokości kary nałożonej na Spółkę miał na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2017 Spółka zanotowała stratę w kwocie - 7 227 055,80 zł, jednakże decydującym czynnikiem przy ocenie wysokości nałożonej na skarżącą kary był przychód Spółki za 2017 r. w wysokości 110 918,622,33 zł.

Trudno zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że Rzecznik nie uwzględnił wszystkich okoliczności przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej.

W konsekwencji, w ocenie Sądu, tak ustalony wymiar kary nie przekracza granic uznania administracyjnego, w jakich wydawana jest zaskarżona decyzja.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez Rzecznika przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego Sąd nie podzielił podnoszonych zarzutów skargi Spółki.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.