Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 645/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 5, art. 11 ust. 1, art. 65 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: par. 2 pkt 2, par. 3 ust. 1 i 3, par. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 87 poz 825
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 125 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.),, sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 26 listopada 2009r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania w podatku akcyzowym I) Uchyla zaskarżoną decyzję, II) Określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, III) Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej 100 zł ( sto złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc sierpień 2004r. w kwocie 4.745 zł.

Z akt administracyjnych wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził kontrolę podatkową w Spółce A w zakresie wywiązywania się z obowiązków podatkowych w zakresie podatku akcyzowego od dnia 01.01.2004r. do dnia 31.12.2004r. Kontrolowana Spółka zajmowała się sprzedażą detaliczną i hurtową paliw stałych, ciekłych, gazowych oraz produktów pochodnych, a także sprzedażą detaliczną olejów opałowych dla potrzeb gospodarstw domowych. Kontrolą objęto działalność Spółki związaną z prowadzoną sprzedażą oleju opałowego.

Organ I instancji stwierdził, że w okresie objętym kontrolą podatkową Spółka dokonywała sprzedaży oleju opałowego z przeznaczeniem na cele grzewcze osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym, prowadzącym oraz nieprowadzącym działalności gospodarczej. Sprzedaż oleju opałowego do celów uwarunkowanych prowadzoną działalnością gospodarczą potwierdzana była fakturą VAT, której treść zawierała oświadczenie nabywcy o przeznaczeniu nabywanego wyrobu na cele opałowe, bądź w przypadku braku takiego oświadczenia na fakturze było ono sporządzane na odrębnym dokumencie dołączanym do faktury. Według przedstawionej dokumentacji handlowej w kontrolowanym okresie wystawiono 1074 faktury potwierdzające sprzedaż oleju na cele związane z prowadzoną przez nabywców działalnością gospodarczą. Czynności sprawdzające podjęte wobec 28 losowo wybranych kontrahentów nabywających olej opałowy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej potwierdziły fakt dokonywania przez nich w kontrolowanej Spółce zakupów udokumentowanych okazanymi przez Spółkę fakturami.

Sprzedaż oleju opałowego na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, dokonywana na podstawie paragonów drukowanych przez kasę fiskalną oraz dołączanych do nich oświadczeń nabywców o przeznaczeniu nabywanego towaru na cele opałowe, stanowiła około 29% ogółu całej sprzedaży. Organ stwierdził, że żadne z 1308 przedstawionych przez Spółkę oświadczeń nie spełniało wszystkich warunków określonych w § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, obowiązującego w momencie faktycznej sprzedaży wyrobów akcyzowych.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania podatkowego, w następstwie uchylenia decyzji organu I instancji z dnia "[...]" decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", w stosunku do Spółki, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia "[...]" określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2004r. w kwocie 1 821,00 zł. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 4, art. 6 ust. 1 , art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 62, art. 64, art. 65 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 ze zm.), § 1, § 2 ust. 1 pkt 1, § 3 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz § 4 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. nr 87, poz. 825 ze zm.).

Zdaniem organu, z zebranego materiału dowodowego wynika, że niektóre z oświadczeń przedstawionych przez kontrolowaną Spółkę nie odzwierciedlają rzeczywistych okoliczności transakcji sprzedaży, a tym samym sprzedający nie jest w stanie poprawnie udokumentować faktycznej sprzedaży oleju opałowego na cele opałowe. W odniesieniu do miesiąca sierpnia 2004 roku powyższy stan rzeczy odnosi się do przypadków sprzedaży na rzecz: M.C. (1000 litrów oleju opałowego, udokumentowanej oświadczeniem z dnia 7.08.004r.), B.G. (1000 litrów oleju opałowego, udokumentowanej oświadczeniem z dnia 7.08.2004r.),. B.Ł. (1000 litrów oleju opałowego, udokumentowanej oświadczeniem z dnia 12.08.2004r.), P.B. (1026 litrów oleju opałowego, udokumentowanej oświadczeniem z dnia 24.08.2004r.), T.K. (1000 litrów oleju opałowego, udokumentowanej oświadczeniem z dnia 27.08.2004r.) B.G., B.Ł., P.B., T.K. przesłuchani w charakterze świadków zaprzeczyli, że dokonywali zakupu oleju opałowego oraz zaprzeczyli autentyczności podpisów widniejących na przedmiotowych oświadczeniach. M.C. potwierdził fakt, że w tym dniu mógł kupować olej opalowy i potwierdził, że złożył swój podpis na tym oświadczeniu, ale z całą pewnością nie w takiej ilości, bowiem jego zbiornik na paliwo miał jedynie 750 l pojemności. Organ przyjął, że pomimo iż M.C. nie zakwestionował autentyczności podpisu widniejącego na oświadczeniu z dnia 7.08.2004r. i nie wykluczył prawdopodobieństwa zakupu w tym dniu pewnej ilości oleju, za pewnik, że o ile transakcja ta w ogóle miała miejsce, to ilość oleju stanowiącego jej przedmiot daleka była od ilości uwidocznionej w dokumentach handlowych sprzedającego. Przeprowadzone postępowanie podatkowe nie dostarczyło żadnego dowodu umożliwiającego bezsporne potwierdzenie samej transakcji sprzedaży, ani tym bardziej ewentualnej ilości oleju opalowego, która wówczas sprzedana.

Ponadto organ wyjaśnił, że pomimo niedostarczenia przez Spółkę dowodów zapłaty kwot akcyzy wynikających z faktur i z faktur korygujących, przy określeniu kwoty należnej akcyzy zastosowano procedurę postępowania z § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków dokonywania rozliczeń podatku akcyzowego. Dokonując obniżenia akcyzy należnej z tytułu sprzedaży lub zużycia oleju opałowego do celów innych niż opałowe o kwotę akcyzy zawartej w cenie zapłaconej przy nabyciu tegoż oleju wzięto przede wszystkim pod uwagę jednofazowy charakter podatku akcyzowego oraz brak jakichkolwiek obiekcji, co do faktu, iż stanowiący przedmiot postępowania olej opałowy pochodzi z legalnego źródła. Ustalenia dokonane w toku kontroli podatkowej w Spółce potwierdziły bowiem bezsprzecznie, że w okresie objętym kontrolą jedynym dostawcą oleju opałowego była Spółka B, który sprzedając olej opałowy na cele opałowe zobowiązany był do pobierania od nabywcy należnego podatku akcyzowego.

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie domagając się jej uchylenia. Decyzji zarzuciła:

- błędną wykładnię art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust.4 , art. 6 ust. 1 i ust. 3,art. 10 ust.2 , art. 11ust.1 , art. 62, art. 64 , art. 65 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym poprzez błędne przyznanie Spółce statusu podatnika podatku akcyzowego. Organ uznał bowiem, że brak oświadczeń u sprzedawcy wyrobu akcyzowego oraz posiadanie nieczytelnych, niepodpisanych lub niepotwierdzonych przez nabywców oświadczeń, skutkuje zastosowaniem podwyższonej stawki podatkowej w akcyzie, podczas gdy Spółka nie była w ogóle zobowiązana do odbierania tych świadczeń.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółkę, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlega sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju, przy czym ust. 4 stanowi, iż czynności, o których mowa w ust. 1-3 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz norm określonych przepisami prawa. Minister Finansów, korzystając z ustawowego upoważnienia, rozporządzeniem z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego obniżył stawkę podatku akcyzowego dla oleju opałowego i jednocześnie określił obligatoryjne przesłanki warunkujące możliwości jego zastosowania. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 oraz § 3 ust. 1 powyższego rozporządzenia, dla sprzedawanych w kraju olejów opałowych, z których 50 lub więcej objętościowo destyluje w 350°C, w przypadku, gdy dotyczą oleju opałowego zabarwionego na czerwono i oznaczonego znacznikiem, przeznaczonego na cele opałowe, stawka akcyzy określona w poz. 2 lit a załącznika nr 1 do rozporządzenia wynosi 197zł/1000 litrów. Warunek niezbędny dla zastosowania stawki akcyzy w podanej powyżej wysokości sprecyzowany został w § 4 rozporządzenia i sprowadza się do uzyskania od nabywcy wyrobów oświadczenia o ich przeznaczeniu na cele uprawniające do stosowania tej stawki. Przytoczony warunek powinien być spełniony w przypadku sprzedaży oleju opałowego osobom fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarczej, przy czym oświadczenie to powinno być dołączone do kopii paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, a w przypadku braku takiej możliwości sprzedawca jest zobowiązany wpisać na oświadczeniu numer i datę wystawienia dokumentu potwierdzającego sprzedaż. Oświadczenie powinno zawierać co najmniej: 1. imię i nazwisko nabywcy, PESEL i NIP, 2. adres zamieszkania nabywcy, 3. określenie ilości nabywanego oleju opałowego, 4. określenie ilości posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu), gdzie znajdują się urządzenia, jeżeli jest ono inne niż adres zamieszkania nabywcy, 5. wskazanie rodzaju i typu urządzeń grzewczych, 6. datę i miejsce wystawienia oświadczenia oraz podpis składającego oświadczenie.

Zgodnie z § 3 ust. 3 powyższego rozporządzenia, jeżeli olej opałowy sprzedawany w kraju jest przeznaczony na inne cele niż opałowe, lub nie odpowiada pozostałym warunkom wskazanym w tym rozporządzeniu, zastosowanie mają stawki określone w poz. 1 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenie, tj. 1141zł/ 1000 litrów. Taki sam skutek wywiera zgodnie z § 4 ust. 5 w/w rozporządzenia niezłożenie przedmiotowego oświadczenia przez nabywcę. A zatem niezłożenie przez nabywcę oświadczenia lub podanie w oświadczeniu niekompletnych, a także nieprawdziwych informacji, tj. niespełnienie wymogów formalnych określonych w § 4 ust. 2 rozporządzenie, stanowi podstawę do zakwestionowania sprzedaży oleju opałowego ze stawką akcyzy właściwą dla oleju opałowego przeznaczonego na cele opałowe.

Zdaniem organu odwoławczego, Spółka sprzedając olej opałowy nie dochowała należytej staranności podczas sporządzania dokumentów sprzedaży oraz podczas przyjmowania od faktycznych nabywców oświadczeń o przeznaczeniu zakupionego oleju na cele opałowe. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy potwierdził jednoznacznie niewłaściwe udokumentowanie sprzedaży oleju opalowego na wskazanych nabywców. Organ odwoławczy zaaprobował ustalenia organu I instancji, że B.G., B.Ł., P.B., T.K. nie dokonywali zakupu oleju opałowego, które były wykazywane w zakwestionowanych oświadczeniach. Również Dyrektor Izby Celnej zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że przeprowadzone postępowanie podatkowe nie dostarczyło żadnego dowodu umożliwiającego bezsporne potwierdzenie transakcji sprzedaży oleju opałowego dla M.C.

Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że zastosowanie obniżonej stawki akcyzy wobec oleju opałowego stanowiącego przedmiot transakcji było niezasadne. Tym samym w stosunku do w/w ilości oleju opałowego sprzedający miał obowiązek zastosowania stawki akcyzy określonej w poz. 1 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia, tj. 1 141zł/ 1000 litrów.

Ponadto organ wyjaśnił, że definicję podatnika podatku akcyzowego zawiera

art. 11 ustawy o podatku akcyzowym. W oparciu o powyższy przepis stwierdzić można, że podatnikami podatku akcyzowego są m.in. osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu, a także podmioty nabywające lub posiadające wyroby akcyzowe, jeżeli od wyrobów tych nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Stosownie do zapisu art. 4 ust. 1 pkt 3 jedną z czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą jest m.in. sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem obrotu była sprzedaż oleju opałowego. Natomiast podmiot dokonujący sprzedaży oleju opałowego przeznaczonego na cele opałowe, do którego na wcześniejszym etapie został zapłacony podatek akcyzowy przy zastosowaniu stawki obniżonej, jest podatnikiem, o którym mowa w art. 11 ustawy, na którym ciąży obowiązek pobierania oświadczeń o przeznaczeniu wyrobów składanych przez nabywców tych wyrobów. W sytuacji, gdy przedmiotem obrotu są wyroby akcyzowe objęte obniżoną stawką akcyzy pod pewnymi warunkami, zachowanie odmienne niż wskazane w przepisie (np. sprzedaż oleju opałowego bez uzyskania od nabywcy stosownego oświadczenia) powoduje, że podmiot nabywający wyroby akcyzowe opodatkowane niższą stawką akcyzy staje przed obowiązkiem zapłaty akcyzy w związku z tym, iż zadeklarowany przez niego sposób wykorzystania nabytych wyrobów nie miał w rzeczywistości miejsca.

Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę domagając się jej uchylenia i decyzji jej poprzedzającej oraz przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, bądź stwierdzenia nieważności obu decyzji. Strona skarżąca zarzuciła:

- niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 2 pkt 10 i ust.4 art. 6 ust. 1 i 3, art. 11 ust. 1, art. 65 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym poprzez przyjęcie, że na sprzedawcy w przypadku posiadania niepotwierdzonych przez nabywców oświadczeń ciąży obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym;

- błędną wykładnię § 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego poprzez przyjęcie, że brak oświadczeń u sprzedawcy wyrobu akcyzowego oraz posiadanie nieczytelnych lub oświadczeń niepotwierdzonych przez nabywców automatycznie skutkuje zastosowaniem podwyższonej stawki podatkowej w akcyzie, podczas gdy strona skarżąca nie była w ogóle zobowiązana do odbierania tych oświadczeń;

- niezastosowanie art. 4 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym poprzez pominięcie zasady jednofazowości, co doprowadziło do podwójnego opodatkowania tego samego towaru;

- naruszenie art. 122, art. 187 oraz art. 191 O.p. poprzez przyjęcie, że sprzedany przez skarżącego w badanym okresie olej opałowy w ilości wskazanej w oświadczeniach zakwestionowanych przez organy podatkowe z uwagi na brak potwierdzenia przez świadków ilości zakupionego oleju lub brak złożonych na oświadczeniach podpisów, przeznaczony został na cele inne niż opałowe, co nastąpiło na skutek przeprowadzenia przez te organy dowolne sprzecznej z art. 122,187 i art. 191 O.p. oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. .

Strona skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu decyzji bezpodstawnie przyjęto, iż z powodu niepotwierdzenia zakupu oleju opałowego przez nabywcę wskazanego w oświadczeniu (w związku z niepotwierdzeniem w oświadczeniach autentyczności podpisu) należy uznać, że sprzedawany przez Spółkę olej opałowy został zużyty niezgodnie z przeznaczeniem.

Ponadto Spółka stwierdziła, że nie można być podatnikiem podatku akcyzowego w oparciu o posiadanie wadliwego oświadczenia. Przepisy prawa uzależniają określenie akcyzy jedynie od posiadania oleju opałowego niespełniającego parametrów właściwych dla tego towaru, jego sprzedaży na cele napędowe, bądź jego sprzedaż przy użyciu odmierzaczy paliw ciekłych na stacjach paliw. Zakres przedmiotowy i obowiązek odbierania oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego na cele grzewcze nie wiąże się ze Spółką. Bowiem Spółka w okresie objętym postępowaniem nie miała obowiązku legitymowania nabywców oleju opałowego. Skarżąca Spółka podniosła ponadto, że podobna sprawa jest przedmiotem toczącego się postępowanie przed NSA w Warszawie sygn. akt I FSK 817/07, ktory na podstawie art. 193 Konstytucji RP zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, czy przepis § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. nr 221, poz. 2196 ze zm.) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz czy przepis § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. nr 87, poz. 825 ze zm.) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W konsekwencji skarżąca Spółka wniosła o zawieszenie postępowanie w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów.

W rozpatrywanej sprawie Spółka dokonywała sprzedaży oleju opałowego z przeznaczeniem na cele grzewcze osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym, prowadzącym oraz nieprowadzącym działalności gospodarczej. Olej opałowy, którego sprzedażą zajmowała się Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zgodnie z

art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym oraz załącznikiem nr 1 do tej ustawy, jest wyrobem akcyzowym. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 11 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, sprzedaż wyrobów akcyzowych na terenie kraju, dokonywana przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Stawka akcyzy na oleje silnikowe i opałowe została określona w art. 65 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym i w badanym okresie, tj. w sierpniu 2004r., wynosiła 2000 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu. Na podstawie ust. 2 tego przepisu, Minister Finansów wydał w dniu 22 kwietnia 2004r. rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, przewidując m.in. obniżone stawki dla sprzedaży oleju opałowego przeznaczonego na cele opałowe, ich zastosowanie uzależnił jednak od pewnych warunków. Zgodnie bowiem z § 2 pk 2 i § 3 ust. 1 tego rozporządzenia podatnik sprzedający m.in. oleje opałowe przeznaczone na cele opałowe, z których 30% lub więcej objętościowo destyluje przy 350°C lub których gęstość w temperaturze 15°C jest niższa od 890 kg/m3, w przypadku gdy są zabarwione na czerwono i oznaczone znacznikiem (poz. 2 lit. a załącznika nr 1 do rozporządzenia, stawka wynosiła 197/1000 litrów) jest obowiązany w przypadku tej sprzedaży:

1) osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą - do uzyskania od nabywcy oświadczenia o przeznaczeniu nabywanych wyrobów, uprawniającym do stosowania stawek wymienionych w poz. 2 lit. a załącznika nr 1 do rozporządzenia; oświadczenie może być złożone w wystawianej fakturze VAT, a jeżeli jest składane odrębnie, powinno zawierać dane dotyczące nabywcy, datę złożenia tego oświadczenia oraz powinno być dołączone do kopii faktury VAT;

2) osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej - do uzyskania od nabywcy oświadczenia stwierdzającego, iż nabywane wyroby są przeznaczone na cele opałowe; oświadczenie to powinno być dołączone do kopii paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, a w przypadku braku takiej możliwości sprzedawca jest obowiązany wpisać na oświadczeniu numer i datę wystawienia dokumentu, potwierdzającego tę sprzedaż.

W § 4 ust. 2 rozporządzenia określono szczegółowe dane przedmiotowego oświadczenia. Powinno ono zatem zawierać co najmniej:

1) imię i nazwisko nabywcy, PESEL i NIP;

2) adres zamieszkania nabywcy;

3) określenie ilości nabywanego oleju opałowego;

4) określenie ilości posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu), gdzie znajdują się urządzenia, jeżeli jest ono inne niż adres wymieniony w pkt 2;

5) wskazanie rodzaju i typu urządzeń grzewczych;

6) datę i miejsce wystawienia oświadczenia oraz podpis składającego oświadczenie.

Celem wprowadzenia obowiązku uzyskiwania oświadczeń, o których mowa w § 4 przedmiotowego rozporządzenia było umożliwienie kontroli nad obrotem olejami opałowymi, które mogły być wykorzystywane do innych celów niż opałowe. Wymóg uzyskiwania oświadczeń jest bowiem jednym ze sposobów takiej kontroli, pozwalającym jednocześnie dokonać weryfikacji wykorzystania oleju. Dysponując danymi nabywcy organy podatkowe mogą stwierdzić, czy olej nabyty na cele opałowe został faktycznie wykorzystany na te cele. Przy czym oświadczenia te muszą być prawidłowe zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. I tak, fikcyjne dane nabywcy uniemożliwiają jego identyfikację, a tym samym ustalenie, czy olej opałowy został wykorzystany na cele opałowe.

Podkreślić przy tym należy, że przepis § 4 przedmiotowego rozporządzenia jest w swej treści jednoznaczny: to na sprzedawcy oleju opałowego ciąży obowiązek prowadzenia i przechowywania dokumentacji związanej ze sprzedażą oleju opałowego dla celów grzewczych. Podatnik sprzedający wyrób akcyzowy w postaci oleju opałowego jest zatem obowiązany do uzyskania od nabywcy prawidłowego pod względem formalnym i materialnym oświadczenia o przeznaczeniu nabywanego wyrobu. Brak któregokolwiek z tych elementów oświadczenia, a przede wszystkim brak podmiotu je składającego, skutkuje tym, że oświadczenie takie nie istnieje. Nie budzą zastrzeżeń ustalenia faktyczne odnośnie zakwestionowania oświadczeń rzekomo złożonych przez B.G., B.Ł., P.B., T.K. Przesłuchani w charakterze świadków zaprzeczyli oni, że dokonywali zakupu oleju opałowego oraz zaprzeczyli autentyczności podpisów widniejących na przedmiotowych oświadczeniach. Za dowolne natomiast należy uznać stanowisko organów podatkowych, że przeprowadzone postępowanie podatkowe nie dostarczyło żadnego dowodu umożliwiającego potwierdzenie transakcji sprzedaży oleju opalowego M.C. Dowodem, że sprzedaż miała miejsce są: oświadczenie z dnia 7.08 2004r. podpisane przez M.C. i zeznania świadka M.C. M.C. potwierdził bowiem to, że w tym dniu mógł kupić olej opalowy i potwierdził, że złożył swój podpis na tym oświadczeniu. Natomiast zakwestionował ilość zakupionego paliwa., bowiem jego zbiornik na paliwo miał jedynie 750 l pojemności, a skarżąca wykazywała sprzedaż 1000l oleju opalowego. W związku z tym za uzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art. 122, art. 187 oraz art. 191 O.p. poprzez przyjęcie, że w dniu 7.08. 2004r. skarżąca nie dokonała sprzedaży M.C. oleju opałowego. Sporna może być tylko ilość sprzedanego oleju opalowego.

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania podatkowego w pozostałym zakresie.

Skoro zatem uzyskanie takiego oświadczenia stanowi warunek zawarcia umowy zbycia towaru akcyzowego przy zastosowaniu preferencyjnych stawek podatkowych, a przeprowadzone u strony skarżącej postępowanie kontrolne, zdaniem Sądu, bezsprzecznie wykazało, że Spółka nie dochowała należytej staranności podczas sporządzania dokumentów sprzedaży i w związku z czym doszło do podważenia faktu sprzedaży oleju opałowego czterem nabywcom, organ podatkowy w tym zakresie dokonał prawidłowej wykładni § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia i uznał, że podatnik nie spełnił wymogów stawianych tym przepisem. Natomiast zgodnie z § 3 ust. 3 powyższego rozporządzenia, jeżeli sprzedawany olej opałowy jest przeznaczony na inne cele niż opałowe, lub nie spełnia pozostałych warunków wskazanych w tym rozporządzeniu, zastosowanie mają stawki określone w poz. 1 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenie, tj. 1141zł/ 1000 litrów. Taki sam skutek spowoduje również niezłożenie przedmiotowego oświadczenia przez nabywcę (§ 4 ust. 5 przedmiotowego rozporządzenia).

Za bezzasadny Sąd uznał zarzut Spółki odnośnie niezastosowania art. 4 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym poprzez pominięcie zasady jednofazowości tego podatku, co doprowadziło do podwójnego opodatkowania tego samego towaru. Z art. 4 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym wynika zasada jednokrotności opodatkowania akcyzą. Zasada jednofazowości opodatkowania akcyzą jest cechą odróżniającą ten podatek od innych podatków pośrednich i oznacza, że akcyza powinna być płacona na pierwszym szczeblu obrotu, który jest dokonywany poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy w przypadku wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a do takich wyrobów należą oleje opałowe. Należy zauważyć, że określając kwotę należnej akcyzy Naczelnik Urzędu Celnego zastosował procedurę postępowania uregulowaną w § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków dokonywania rozliczeń podatku akcyzowego (Dz.U. nr 85, poz. 799 ze zm.), chociaż ze znajdujących się w posiadaniu Spółki faktur zakupu oleju opałowego nie wynikały informacje na temat kwoty podatku akcyzowego, zawartej w cenie sprzedaży towarów wykazanych w tych fakturach. Zgodnie z treścią tego przepisu, podatnicy sprzedający lub zużywający do innych celów niż opałowe oleje, o których mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, mogą obniżyć należną z tego tytułu akcyzę o kwotę akcyzy zapłaconej przy nabyciu lub imporcie tych wyrobów na cele opałowe. Ponieważ ustalenia dokonane w toku kontroli podatkowej prowadzonej w Spółce potwierdziły, że w okresie objętym kontrolą jednym dostawcą oleju opałowego była Spółka B, który sprzedając olej opałowy na cele opałowe zobowiązany był do pobrania od nabywcy należnego podatku akcyzowego, organ podczas wyliczenia kwoty akcyzy zawartej w cenie zapłaconej przy nabyciu oleju opałowego na cele opałowe, pomniejszającej akcyzę należną z tytułu sprzedaży lub zużycia oleju opałowego do celów innych niż deklarowane w trakcie zakupu, zastosował stawkę obniżoną w wysokości 197 zł i 202 za 1 000 litrów. Tym samym nie można uznać, że podczas wydawania decyzji została pominięta zasada jednofazowości tego podatku.

Brak jest również podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów skargi. Jak bowiem wynika z okoliczności rozpoznawanej sprawy, organ podatkowy działał w granicach i na podstawie prawa, i z zachowaniem wymogów wynikających w szczególności z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dokonał niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych odnośnie czterech nabywców. Podjęte działania i dokonane ustalenia potwierdziły bowiem fakt, że w zakwestionowanych przypadkach olej przeznaczony został na cele inne niż opałowe. Dokumentacja została bowiem sfałszowana w tym celu, aby uniknąć zapłaty podatku akcyzowego w wyższej wysokości. Uzyskanie od nabywcy niewadliwego oświadczenia o przeznaczeniu oleju na cele opałowe umożliwia bowiem skontrolowanie, czy nabywca rzeczywiście przeznaczył zakupiony olej na cele opałowe. W sytuacji, gdy Spółka przedstawiła sfałszowane oświadczenia, to nie mogła w przypadku sprzedaży tego oleju zastosować stawkę obniżoną. W konsekwencji organy podatkowe miały prawo obciążyć Spółkę stawką określoną w poz. 1 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenie, tj. 1141zł/ 1000 litrów. Ta stawka jest i tak niższa niż w art. 65 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym (w tym okresie, tj. w sierpniu 2004r., wynosiła 2000 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu)

Skarżąca Spółka wniosła o zawieszenie postępowanie w sprawie, gdyż w sprawie sygn. akt I FSK 817/07, NSA w Warszawie na podstawie art. 193 Konstytucji RP zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, czy przepis § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. nr 221, poz. 2196 ze zm.) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz czy przepis § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. nr 87, poz. 825 ze zm.) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Regulacja powyższego przepisu dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jednakże zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej. Celowość zawieszenia postępowania powinna być z kolei analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym toczącym się postępowaniu (patrz M. Niezgódka-Medek [w:]

B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 302). W celu uniknięcia rozbieżności w orzecznictwie, jak również uniknięcia sytuacji, w której nie można byłoby wyeliminować z obrotu prawnego orzeczenia wydanego w oparciu o niekonstytucyjny przepis, sądy powinny korzystać z możliwości, jakie daje im art. 125

§ 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednakże w przypadku, gdy istnieją instrumenty prawne umożliwiające stronie eliminację rozstrzygnięć wydanych w oparciu o niezgodne z Konstytucją przepisy (np. wniosek o wznowienie postępowania) zawieszenie postępowania wydaje się być niecelowe, albowiem równie istotne jest to, aby sprawa została rozpoznana bez nieuzasadnionej zwłoki (postanowienie NSA z dnia 28 marca 2006r., I FZ 99/06, Lex

nr 193472).

W przypadku zakwestionowania przepisu § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. nr 87, poz. 825 ze zm.) przez Trybunał Konstytucyjny, czyli przepisu prawa materialnego, który był stosowany przez organy podatkowe, istnieje możliwość wznowienia postępowania podatkowego. Na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Skoro zatem strona skarżąca ma możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w przypadku gdyby Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego wydano zaskarżony akt, to tym samym jej interes prawny pozostaje zabezpieczony, gdyż strona skarżąca posiada instrument prawny służący eliminacji z obrotu prawnego aktu wydanego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu. Z uwagi na powyższe okoliczności oraz na fakt, że Sąd ma obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zawieszenie postępowania w tej sprawie nie było celowe. W związku z tym Sąd odmówił zawieszenia postępowania w sprawie. Z uwagi na stwierdzone uchybienia zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ jest związany stanowiskiem Sądu w przedmiocie oceny dowodów odnośnie zaistnienia transakcji sprzedaży oleju opałowego dla M.C. Ta wadliwa ocena materiału dowodowego ma wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2, 206, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy. Ze względu na to, że sąd tylko częściowo uwzględnił zarzuty skargi, to z uwzględnieniem treści art. 206 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego organu 100zl tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego. W toku postępowania sądowego skarżąca Spółka poniosła koszty postępowania sądowego w wysokości 206 zł.