Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 105/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1, art. 5 ust. 5 i ust. 3,
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 6 ust. 3-6
journal: Dz.U. 2023 poz 100
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t. j.)
article: art. 20 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 504
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j.)
article: art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1-3, art. 5 ust. 1, ust. 3 i ust. 5,
journal: Dz.U. 2021 poz 2021
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (. j.)
article: art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1-3, art. 5 ust. 1 pmt 1 i pkt 2, art. 6 ust. 3-6,
journal: Dz.U. 2023 poz 1335
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2023 r., nr SKO.40.2914.2023.lo w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. M. (dalej także jako: "skarżąca", "strona", "wnioskodawczyni") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej również jako: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia 31 października 2023 r., nr SKO.40-2914.2023.lo utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy (dalej również jako: "organ pierwszej instancji") z dnia 26 czerwca 2023 r., nr DPŚiŚ.54100.35.2023.MO o odmowie przyznania skarżącej prawa do dodatku mieszkaniowego.

Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 28 marca 2023 r. skarżąca zwróciła się do organu pierwszej instancji o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku tym podała, że jest najemcą lokalu mieszkalnego położonego w N., przy ul. [...], o powierzchni 53,54 m2, w którym prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Do powyższego wniosku dołączyła: 1) oświadczenie własne, że zgodnie z intercyzą przedmałżeńską i separacją orzeczoną w grudniu 2015 r. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jedynym jej dochodem jest świadczenie emerytalne wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych; 2) deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres: grudzień 2022 r., styczeń i luty 2023 r. wynoszących łącznie 3 653,94 zł; 3) oświadczenie o braku zgody na przekazywanie ryczałtu z tytułu dodatki/mieszkaniowego zarządcy budynku lub innej osobie uprawnionej do pobierania należności; 4) zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 marca 2023 r. o wysokości pobieranej przez stronę emerytury za okres od 1 grudnia 2022 r. do 28 lutego 2022 r.

W piśmie z dnia 20 kwietnia 2023 r. Prezes Zarządu A. Sp. z o.o. wskazał, że umowa najmu lokalu mieszkalnego z J. M. i T. R. została zawarta w dniu 27 stycznia 2020 r. na czas nieokreślony. Zgodnie z zawartą umową lokal nie może zostać podzielony zarówno formalnie jak i fizycznie, a z należności powstałe za mieszkanie najemcy odpowiadają solidarnie. Ponadto podał, że powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 42,42 m2.

W oświadczeniu z dnia 15 maja 2023 skarżąca wskazała, że odpłatność za utrzymanie lokalu ponosi zgodnie z umowami: za energię elektryczną płaci 100 %, za czynsz płaci połowę, za wywóz śmieci na jedną osobę, opłaty za tv, internet, telefony płaci 100 %. Podała też, że od grudnia 2015 r. jest w separacji z T. R., a od dnia ślubu zawarła z ww. intercyzę przedmałżeńską, z tych powodów prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie.

W oświadczeniu z dnia 16 maja 2023 r. T. R. wskazał, że przed zawarciem związku małżeńskiego z J. M. zawarł umowę majątkową małżeńską o całkowitej rozdzielności małżeńskiej. Z kolei w grudniu 2015 r. wobec małżonków została orzeczona separacja. Stwierdził, że w związku z powyższym, jeżeli J. M. występuje z jakimiś wnioskami czy podaniami, są to czynności, które jego nie interesują i wniósł, aby go nie obciążać jej zobowiązaniami. W dniu 31 maja 2023 r. skarżąca zapoznała się z aktami sprawy i nie wniosła zastrzeżeń.

Decyzją z dnia 26 czerwca 2023 r. Burmistrz Nysy odmówił przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego.

W wyniku rozpoznania odwołania strony, opisaną we wstępie decyzją z dnia 31 października 2023 r., SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu prawnym decyzji własnej Kolegium jako podstawę materialnoprawną wskazało i przytoczyło: art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1-3, art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 5, art. 7 ust. 1, 1a i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1335 – dalej jako: "ustawa"). Zaakcentowało, że z treści tych przepisów wynika, iż o przyznaniu dodatku mieszkaniowego decyduje m.in. tytuł prawny do lokalu mieszkalnego oraz jego powierzchnia.

W uzasadnieniu faktyczny decyzji własnej Kolegium wyjaśniło, że J. M. i T. R. w dniu 27 stycznia 2020 r. zawarli z Gminą N., na rzecz której działa jako Zarządca - A. Sp. z o. o. umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w N., przy ul. [...] o powierzchni 53,54 m2, w tym powierzchnia pokoi i kuchni wynosząca 42,42 m2. Z treści wniosku o dodatek mieszkaniowy, złożonego przez stronę wynika, że w lokalu tym prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Kolegium stwierdziło, tak jak organ pierwszej instancji, że powierzchnia użytkowa ww. lokalu mieszkalnego przekracza powierzchnię normatywną określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy dla jednej osoby, tj. 35 m2, jak i dla dwóch osób tj. 40 m2, o więcej niż 30% powierzchnię normatywną. Także powierzchnia pokoi i kuchni wynosząca 42,42 m2, stanowiąca 79,23% powierzchni całego mieszkania, przekracza dopuszczalne 60% powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Zatem - jak stwierdziło Kolegium - brak jest podstaw do przyznania dodatku mieszkaniowego z tej przyczyny, że skarżąca nie spełnia warunku zajmowania lokalu mieszkalnego o powierzchni normatywnej określonej przepisami ustawy, pomimo spełnienia pozostałych warunków uprawniających uzyskanie dodatku mieszkaniowego, co skutkuje odmową jego przyznania. Dla przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego nie ma znaczenia fakt, iż wnioskodawczyni spełnia pozostałe warunki ustawowe uprawniające do otrzymania dodatku mieszkaniowego, tj. osiągania niskich dochodów oraz posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Podkreśliło, iż osoba która chce otrzymać dodatek mieszkaniowy musi spełniać kumulatywnie wszystkie warunki przewidziane ustawą, a to oznacza, że niespełnienie chociażby jednego z nich uniemożliwia organowi administracyjnemu przyznania dodatku mieszkaniowego. Dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem przyznawanym z uwagi na ogólnie trudną sytuację materialną, zdrowotną, czy rodzinną, jak też nie jest typowym świadczeniem z pomocy społecznej mającym wspomagać rodziny i osoby w uzyskiwaniu środków na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Istotnie, warunkiem uzyskania dodatku mieszkaniowego jest - oprócz tytułu do zajmowanego lokalu mieszkalnego - określony, stosunkowo niski dochód, jednakże winien zostać jeszcze spełniony warunek powierzchni lokalu mieszkalnego, która nie może przekraczać wskazanych w ustawie norm.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu strona, reprezentowana przez pełnomocnika - T. R., wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia, a także sposobu procedowania orzekającego w sprawie organu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła: "(...) 1) naruszenie prawa materialnego, co wpłynęło na wynik sprawy, 2) naruszenie przepisów procedury, co istotnie wpłynęło na wynik sprawy, 3) sprzeczności istotnych ustaleń Kolegium z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, iż skarżącej nie przysługuje dodatek mieszkaniowy a tym samym prawo otrzymania decyzji w kwestii dodatku energetyczny za pośrednictwem SKO w Opolu z braku podstaw prawnych do uznania rozdzielczości majątkowej z tytułu separacji (rozwodu) i intercyzy oraz braku znamion występowania dwóch odrębnych podmiotów prawa, 4) bezzasadne przyjęcie, że separacja prawna (rozwód) w Polsce nie polega na uchyleniu wspólnoty małżeńskiej, bowiem musiałaby wykluczyć obowiązki wzajemnej pomocy (art. 614 § 3 KRiO). Zatem w polskim prawie ustawodawczym separację (rozwód) nie regulują art. 611-616 KRiO, gdzie w tym stanie rzeczy J. M. i T. R. stanowią jeden podmiot prawa, a w wypadku śmierci jednej ze stron nie mają prawa do ustawowego dziedziczenie po zmarłym spadkodawcy, 5) odstąpienie od zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego obywateli, a co za tym idzie, przyjęcie, że wadliwa umowa naruszająca wszelkie normy prawne jest pełnoprawnym aktem uzasadniającym wolę ustawodawcy, zaś dodatek mieszkaniowy i energetyczny to nie jest forma pomocy przeznaczona na utrzymanie posiadanego lub wynajmowanego mieszkania lub domu jednorodzinnego przez osoby będące w trudnej sytuacji materialnej, gdzie tym samym jest pomijana kwestia eksmisji".

Na podstawie powyższych zarzutów skarżąca wniosła o: "(...) zobligowanie OPS N. do dostarczenia kompletnej dokumentacji akt zawierających: intercyzę, wyrok o separacji, wykaz meldunków od sierpnia 2012 r. do 27 stycznia 2020 r., odpisy orzeczeń orzekających eksmisję wobec J. M. i skierowań jej do lokali zamiennych"; "doręczenie opinii prawnej na okoliczność znaczenia czym jest: umowa majątkowa (intercyza), separacja (rozwód), wadliwa umowa, podmiot prawa, odrębne skierowanie przydziału, samodzielne gospodarstwo domowe"; "zmianę zaskarżonych decyzji w całości w przedmiocie dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego, za czym przemawia słuszny interes społeczny i słuszny interes strony"; "nakazanie OPS N. o doręczenie pełnej i kompletnej dokumentacji w przedmiocie: decyzji o dodatku mieszkaniowym i dodatku energetycznym wraz z aktualnym orzeczeniem o orzeczonej eksmisji wobec skarżącej oraz orzeczenia orzekającego separację, jak również skierowania do zajmowanego obecnie lokalu mieszkalnego"; "zasądzenie na rzecz pełnomocnika T. R. kosztów odwoławczych przepisanych ustawą".

W motywach skargi zakwestionowała w całości prawidłowość reakcji organu na wniosek strony skarżącej o dodatek mieszkaniowy, przytaczając rozwinięte argumenty przedstawione w petitum skargi. Zaprezentowała ocenę prawną podstawy działania organu podnosząc, że brak jest znamion wynikających z art. 51 k.c., art. 511 k.c., art. 52 § 2 i 3 k.r.i.o., które to zapisy nie mają oparcia w umowie przedmałżeńskiej (intercyza) ani w wyroku o separację (rozwód), albowiem wspomniane akty nie mają zastosowania w życiu codziennym, natomiast dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny nie jest formą pomocy Państwa dla osób, które nie są w stanie pokryć kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, ponieważ są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i rażąco naruszają zasady prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi.

Przy piśmie z dnia 11 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył do akt sprawy m.in. wyrok Sądu Rejonowego w N. [...] Wydział Cywilny z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt [...] ustalający sposób korzystania przez strony ze wspólnego mieszkania położnego w N. przy ul. [...] (k. 50-54 akt sądowych).

Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I SPP/Op 11/24 starszy referendarz sądowy w tut. Sądzie ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu oraz umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na pełnomocnika z urzędu został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Opolu adwokat B. K.

Na rozprawie sądowej ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącej popierał skargę oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego po uwzględnieniu treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt SK 78/21. Ponadto oświadczył, że koszty zastępstwa procesowego nie zostały poniesione przez stronę nawet w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, czyli badają zaskarżone akty pod względem zgodności z prawem, w tym decyzje administracyjne.

Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd uchyla zaskarżone orzeczenie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według zaś art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wykazała, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja administracyjna nie narusza prawa materialnego i procesowego w stopniu skutkującym jej uchyleniem.

Wyjaśnienie takiej oceny Sądu poprzedzić należy zwróceniem uwagi, że zasadnicze znaczenie dla każdego postępowania administracyjnego ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, co obejmuje przestrzeganie przepisów postępowania regulujących tryb dochodzenia organu do prawdy materialnej, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe zastosowanie prawa materialnego i ustalenie zakresu praw oraz obowiązków strony takiego postępowania. W sytuacji zatem sądowej kontroli decyzji w pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu przez Sąd kwestie dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W sprawie zarzut naruszenia prawa procesowego został wprost podniesiony w skardze. Skarżąca nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi przedstawionymi przez organ odwoławczy w decyzji (a w konsekwencji z materialnoprawnymi ich skutkami). Zarzuciła w skardze tym ustaleniom m.in. "sprzeczność (...) z treścią zebranego materiału dowodowego".

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Zdaniem Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo. Ustaleń faktycznych dokonano zasadniczo w oparciu o przedłożone przez samą skarżącą dokumenty. Dokumentu z dnia 20 kwietnia 2023 r. przedłożonego przez Prezes Zarządu A. Sp. z o.o. skarżąca nie kwestionowała. Ustalenia Kolegium nie budzą też wątpliwości Sądu. Zostały zaprezentowane w części historycznej uzasadnienia wyroku Sądu i nie jest zasadne ich w tym miejscu powielanie.

Odmienna ocena ustalonego stanu faktycznego, dokonana przez skarżącą, nie może świadczyć o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego.

Z kolei materialnoprawną podstawę, na której należało rozpatrywać wniosek skarżącej w przedmiocie dodatku mieszkaniowego stanowiły przepisy prawidłowo przywołanej przez Kolegium ustawy. Podkreślenia wymaga, że akt ten określa zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych. Określa normatywne kryteria, które muszą być spełnione, aby dodatek mieszkaniowy mógł zostać przyznany. Regulacja ta ma walor kompletności, co oznacza, że orzekanie w przedmiocie dodatku mieszkaniowego nie wymaga stosowania innych ustaw. Przewidziany w przepisach tej ustawy dodatek mieszkaniowy, jest świadczeniem pieniężnym, które ma pomóc najemcy lub właścicielowi mieszkania, gdy nie jest w stanie samodzielnie pokryć wydatków na jego utrzymanie. Określono w niej warunki i kryteria jakie muszą być spełnione aby wniosek o przyznanie tego świadczenia mógł być uwzględniony.

Kolegium prawidłowo wskazało, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje najemcom albo podnajemcom lokali mieszkalnych, zamieszkującym w tych lokalach. Zgodnie z art. 3 ust. 1-3 ustawy dodatek ten przysługuje również osobom, o którym mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie: 1) jednoosobowym - 40%; 2) wieloosobowym - 30% - przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i art. 7 ust. 6. Przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504, 1504, 2461). Za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658 i 852). Stosownie do art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni, określonej w art. 5 ust. 1 ustawy (normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego dla jednej osoby wynosi 35,00 m2), o więcej niż 30 %, albo o więcej niż 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Natomiast stosownie do ust. 3 tego artykułu normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240 i 852). Poszczególne kategorie wydatków mieszczących się w przyjętej definicji ustawowej zostały wyszczególnione w art. 6 ust. 3 - 6 ustawy.

Prawidłowym jest wniosek Kolegium, że z treści tych przepisów jednoznacznie wynika, że ustawodawca nie pozostawił uznaniu organów pomocy społecznej określenie tak prawa, jak i wysokości dodatku mieszkaniowego. Przysługujący dodatek i jego wysokość podlegają wyliczeniu arytmetycznemu zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy, zależnie od liczebności gospodarstwa domowego, wielkości powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, wysokości wydatków mieszkaniowych w miesiącu, w którym składany był wniosek i wysokości zadeklarowanych dochodów w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym wystąpiono z wnioskiem. Z przepisów ustawy wynika, że ustalając osoby uprawnione do przyznania dodatku mieszkaniowego należy ocenić czy ubiegająca się rodzina spełnia kryterium dochodowe oraz czy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego spełnia wymogi przewidziane w art. 5 ustawy.

Organ odwoławczy ma rację stwierdzając, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego skarżącej (53,54 m2) przekracza powierzchnię normatywną określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy dla jednej osoby, tj. 35 m2, jak i dla dwóch osób tj. 40,00 m2, o więcej niż 30% powierzchnię normatywną. Wyliczona dopuszczalna granica powierzchni dla gospodarstwa jednoosobowego, przy której przysługuje dodatek wynosi bowiem 45,5 m2 (35 m2 + 30 %) oraz dla gospodarstwa dwuosobowego wynosi 52 m2 (40 m2 + 30%). Także powierzchnia pokoi i kuchni lokalu wynosząca 42,42 m2, stanowiąca 79,23% powierzchni całego mieszkania, przekracza dopuszczalne 60% powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Zatem - jak słusznie twierdziło Kolegium i identycznie organ pierwszej instancji - brak było podstaw do przyznania dodatku mieszkaniowego z tej przyczyny, że skarżąca nie spełnia warunku zajmowania lokalu mieszkalnego o powierzchni normatywnej określonej przepisami ustawy, pomimo spełnienia pozostałych warunków uprawniających uzyskanie dodatku mieszkaniowego. Z brzmienia przepisu art. 5 ust. 1 ustawy: "(...) normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie może przekraczać" wynika, że norma ta ma charakter kategoryczny i organ rozpoznając sprawę nie ma luzu decyzyjnego, a rozstrzygnięcie nie ma charakteru uznaniowego. Oznacza to, że żadne inne względy nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie organu w szczególności podnoszone w skardze kwestie: intercyzy, separacji, meldunków, eksmisji i skierowań do lokali zamiennych.

Słuszne są rozważania organu odwoławczego, że dla sprawy prawnie obojętna jest okoliczność pozostawania małżonków w separacji orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w O. Wydział [...] Cywilny z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt [...]. Pozostaje ona bez wpływu na kwestię tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego.

Poza sporem jest, że umowa najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego została zawarta dnia 27 stycznia 2020 r. przez stronę skarżąca i jej współmałżonka. W § 2 pkt 4 umowy, najemcy oświadczyli, że przyjmują do wiadomości fakt, że lokal jest lokalem samodzielnym w budynku wielorodzinnym, w związku z czym nie ma możliwości jego podziału zarówno formalnego, jak i fizycznego. Z kolei w § 2 pkt 5 oświadczyli, że za zobowiązania wynikłe z tytułu umowy najmu odpowiadają solidarnie. Przy czym Sąd orzekając o separacji małżonków nie orzekł o sposobie korzystania przez strony ze wspólnego mieszkania. Oznacza to, że są oni równoprawnymi najemcami przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż dalsze trwanie małżeństwa po orzeczeniu separacji prawnie skutkuje tym, że jeżeli przepisy posługują się pojęciem małżeństwa, należy przyjąć, że odnosi się ono również do małżonków pozostających w separacji, chyba że ustawodawca wprowadził przepis szczególny wyłączający "małżonków pozostających w separacji", czego przedmiotowej regulacji nie uczynił. Kolegium prawidłowo wskazało, że kwestie wpływu separacji na uprawnienia małżonków do dodatku mieszkaniowego, z udziałem skarżącej, były wielokrotnie rozpatrywane przed tut. Sądem, który wyraził pogląd prawny, że orzeczenie o separacji pomiędzy małżonkami znosi jedynie skutki ustawowej wspólności majątkowej, nie stanowiąc wprost o sytuacji mieszkaniowej małżonków (por. wyroki WSA w Opolu: z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 218/17; z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 109/21 i sygn. akt II SA/Op 112/21 oraz NSA w wyroku z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2376/17).

Zasadnie zatem przyjął organ odwoławczy, że wobec przekroczenia normatywnej powierzchni lokalu mieszkalnego, nie zostały spełnione przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego. Wbrew zarzutom skargi dodatek mieszkaniowy nie jest bowiem formą pomocy społecznej i jego przyznanie jest uzależnione od spełnienia sformalizowanych przesłanek ustawowych. Podnoszona w skardze sytuacja rodzinna spowodowana separacją małżonków w okolicznościach przedmiotowej sprawy jest bez znaczenia. Ustawodawca nie pozostawił organowi żadnych możliwości swobodnej interpretacji przepisów ustawy przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego.

Na zakończenie należy podnieść, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy ani nie dokonuje oceny materiału dowodowego, lecz ocenia prawidłowość postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy administracji publicznej. Sąd administracyjny bada czy w trakcie postępowania administracyjnego: zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności, zostały one przez organ uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia, został zgromadzony kompletny materiał dowodowy, w jaki sposób zostały ocenione dowody i fakty. Powyższe w ocenie Sądu zostało prawidłowo zrealizowane w toku postępowania, co czyni zarzuty skargi nietrafionymi i nie zasługującymi na zaakceptowanie.

W wyniku dokonanej kontroli, Sąd doszedł zatem do wniosku, że w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze przepisów prawa, a zatem wszystkie podniesione w niej zarzuty, okazały się niezasadne. Wskazane w skardze przepisy k.c. i k.r.i.o. nie miały w sprawie zastosowania.

Sąd nie dostrzegł innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu przed wydaniem rozstrzygnięcia Kolegium zebrało, a następnie rozpatrzyło całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiło w obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta, jak wskazano także powyżej, nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. Natomiast sama argumentacja negująca niewadliwe i istotne ustalenia organów nie jest wystarczająca dla ich podważenia.

Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że nie orzekł o kosztach pełnomocnika z urzędu, gdyż zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Z treści art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że do czynności, o których mowa w § 1, należy w szczególności wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. W związku z powyższym orzeczenie w tym zakresie zostanie wydane odrębnym postanowieniem referendarza sądowego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.