Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 89/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Anetta Makowska–Hrycyk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2023 r. w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2023 r. nr 0201-IEE1.711.326.2022.2.MM w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. O. (dalej: skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej Dyrektor IAS, organ odwoławczy) z dnia 27 stycznia 2023 r. nr 0201-IEE1.711.326.2022.2.MM utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Wałbrzychu (dalej: ZUS, organ) z dnia 14 listopada 2022 r. nr 430200.71.245.2022.RED-P o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o dziewięć tytułów wykonawczych z 23 maja 2014 r.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt egzekucyjnych sprawy wynika, że w stosunku do skarżącego wierzyciel Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął w dniu 24 czerwca 2011 r. postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalających obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym i podstawę wymiaru składek jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą. W dniu 9 sierpnia 2011 r. wydał dwie decyzje: decyzję nr 323/2011 oraz decyzję nr 324/2011 ustalające z urzędu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 5 maja 2002 r. do 31 grudnia 2004 r. Następnie decyzją z 12 stycznia 2012 r. określił skarżącemu zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okresy od maja 2002 r. do grudnia 2004 r., na podstawie której w dniu 9 marca 2012 r. wystawił [...] tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], które doręczył skarżącemu w trybie zastępczym w dniu 5 kwietnia 2012 r. Tytuły te w dniu 27 czerwca 2012 r. przekazał organowi egzekucyjnemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Bystrzycy Kłodzkiej, który postanowieniem z 22 listopada 2012 r. wydanym na podstawie art. 59 § 3 w zw. z § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku skarżącego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu wskazał, że w trakcie postępowania ustalił, że brak jest informacji o jakichkolwiek źródłach przychodu skarżącego i rachunkach bankowych, a ostatni przychód z działalności gospodarczej skarżący osiągnął w 2004 r. Z ustaleń organu egzekucyjnego (potwierdzonych pisemną informacją z Komisariatu Policji w Bystrzycy Kłodzkiej) wynika, że skarżący od kilku lat przebywa w A. i nie jest znany termin jego powrotu do kraju, co uniemożliwia dalsze prowadzenie egzekucji. Organ egzekucyjny pouczył też, że wszczęcie ponownej egzekucji nastąpi w przypadku ujawnienia majątku lub źródeł dochodu skarżącego.

W dniu 11 lutego 2014 r. ZUS wystąpił w trybie art. 76 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE L 284, str. 1-42) o udzielenie informacji o adresie zamieszkania i majątku skarżącym na terenie W. W dniu 24 marca 2014 r. uzyskał od administracji [...] – instytucji wyznaczonej H. – [...] informację o adresie zamieszkania skarżącego, dochodach i majątku na terytorium W. Wierzyciel – ZUS – w oparciu o ww. decyzję ZUS z 12 stycznia 2012 r. ponownie wydał [...] tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okresy za okresy marzec – grudzień 2004 r. Następnie zwrócił się w trybie przepisów unijnych o koordynacji systemów zabezpieczenia o doręczenie skarżącemu ww. [...] tytułów wykonawczych wraz ze zwrotnym potwierdzeniem ich doręczenia. Doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych na terytorium W. nastąpiło w dniu 25 czerwca 2014 r.

W dniu 12 października 2022 r. organ doręczył skarżącemu na adres zamieszkania w Polsce zawiadomienia (nr [...],[...],[...]) z dnia 10 października 2022 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego należności objętych ww. tytułami wykonawczymi.

Pismami z 11 października 2022 r. bank zawiadomił organ o przeszkodzie w realizacji zajęcia – brak wolnych środków na rachunku bankowym.

Pismem z 17 października 2022 r. skarżący złożył do organu skargę na czynności egzekucyjne zajęcia wierzytelności wskazując, że zostały dokonane po upływie okresu przedawnienia należności.

Na wezwanie organu o sprecyzowanie wniosku skarżący w dniu 31 października 2022 r. wskazał, że wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ wszystkie sprawy objęte zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności uległy przedawnieniu.

Postanowieniem z 14 listopada 2022 r. wydanym na podstawie art. 59 § 4 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070; dalej: "nowelizacja u.p.e.a.") organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z 23 maja 2014 r. o nr od [...] do [...]. W uzasadnieniu wskazał, że należności objęte ww. tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu. Wyjaśnił, że stosuje się do nich 5-letnie przedawnienie licząc od dnia, w którym stały się wymagalne – stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.; dalej: u.s.u.s. Jeżeli bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. - jak w przypadku należności skarżącego – to zgodnie z przepisem art. 27 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011, nr 232, poz. 1378; dalej: ustawa o redukcji obowiązków) przedawnienie następuje po upływie 5 lat licząc od dnia 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami (tj. po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne) nastąpiłoby wcześniej. Organ wskazał ponadto, że w sprawie wystąpiły okoliczności, które spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia: 1) na podstawie art. 24 ust. 5f u.s.u.s. - wydanie dwóch decyzji ustalających z urzędu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, obie z dnia 9 sierpnia 2011 r. – co spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia składek od 24 czerwca 2011 r., tj. daty wszczęcia postępowania, do dnia 16 września 2011 r., tj. daty uprawomocnienia się tych decyzji; 2) na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. – wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 9 marca 2012 r. o nr [...]-[...],[...]-[...] i [...]-[...] obejmujących należności za okres od marca do grudnia 2004 r. i jego zakończenie postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bystrzycy Kłodzkiej z dnia 22 listopada 2012 r. na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. – co spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia od 5 kwietnia 2012 r., tj. daty doręczenia odpisu tytułów wykonawczych, do 22 listopada 2012 r., tj. daty wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Podkreślił też organ, że obecnie prowadzone postępowanie egzekucyjne również zawiesiło bieg terminu przedawnienia od dnia 25 czerwca 2014 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...]., do nadal.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 27 ustawy o redukcji obowiązków prze jego niezastosowanie w sytuacji gdy bieg terminu przedawnienia został zawieszony na okres od 5 kwietnia 2012 r. do 22 listopada 2012 r., zatem przedawnienia należności nastąpiło najpóźniej w dniu 22 listopada 2017 r., tj. po upływie 5 lat, a aktualnie toczące się postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte dopiero w 2022 r., tj. po upływie okresu przedawnienia.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor IAS utrzymał w mocy postępowanie organu uznając, podobnie jak ZUS, że zaległości skarżącego nie uległy przedawnieniu w związku z wystąpieniem okoliczności, które zawiesiły jego bieg. Wskazał, że do oceny przedawnienia należy stosować przepisy odnoszące się do składek za okres od marca do grudnia 2004 r. W tym zakresie powołał się na treść ustawy z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 241, poz. 2074: dalej: "nowelizacja us.u.s. z 2003 r."), która od 1 stycznia 2003 r. zmieniła brzemiennie art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zatem do należności za 2004 r. stosuje się nowy, wydłużony 10 –letni termin przedawnienia oraz wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu. Powołał się następnie na kolejną zmianę art. 24 ust. 4 u.s.u.s. wynikającą z art. 11 ust. 1 ustawy o redukcji, która skróciła okres przedawnienia z 10 do 5 lat począwszy od 1 stycznia 2012 r., a także na zasadę wyrażoną w jej art. 27. Zgodnie z tą zasadą do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym zastrzeżeniem, że liczy się go od 1 stycznia 2012 r., a nie od daty wymagalności należności. Wskazał też na wyjątek od tej zasady, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem wcześniejszego terminu. Następnie organ odwoławczy przedstawił okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia określone w art. 24 ust. 5f i ust. 5b u.s.u.s., tj.: 1) od wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej podlegania ubezpieczeniom społecznym i podstawę wymiaru składek do daty jej uprawomocnienia modyfikując te daty w stosunku do rozstrzygnięcia ZUS (od 24 czerwca 2011 r. do 30 września 2011 r.); 2) od wszczęcia postępowania egzekucyjnego poprzez doręczenie w trybie zastępczym tytułów wykonawczych do jej zakończenia przez wydanie postanowienia Naczelnika US o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (od 5 kwietnia 2012 r. do 22 listopada 2012 r.); 3) od doręczenia przez instytucję H. na terytorium W. ponownie wystawionych tytułów wykonawczych za okres marzec-grudzień 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone (od 25 czerwca 2014 r. i trwa nadal). Wyjaśnił też – powołując orzecznictwo sądów administracyjnych – początek biegu terminu zawieszenia w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że obecnie termin przedawnienia nie biegnie.

W skardze na to postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postepowania wg norm przepisanych. Zarzucił naruszenie: 1) art. 7, art. 77§ 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie odwoławczym na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; 2) art. 8 i art. 107 § 3 poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, a w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ przyjął, ze w niniejszej sprawie należy utrzymać w mocy decyzję organu I instancji i odmówić skarżącemu prawa do skorzystania z zarzutu przedawnienia; 3) prawa materialnego poprzez jego błędna wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 5b u.s.u.s., polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie zachodzi zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek z uwagi na doręczenie ponownie tytułów wykonawczych 25 czerwca 2014 r., mimo ze ponowne doręczenie tytułów wykonawczych było czynnością nieprawidłową i nie przerwało biegu przedawnienia terminu przedawnienia, a zatem od czasu umorzenia postępowania egzekucyjnego (2012 r.) nie były skutecznie podejmowane żadne czynności zmierzające do egzekucji należności aż do 10 października 2022 r.; 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo jej wad wskazanych powyżej. W uzasadnieniu zakwestionował ponowne wystawienie tytułów wykonawczych w 2014 r. ze względu na treść art. 26d u.p.e.a. zarzucając, że organ nie wyjaśnił skarżącemu podstaw prawnych ponownego wystawienia oraz doręczenia ich skarżącemu. Dalszą część uzasadnienia skarżący odniósł do umorzenia należności składkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że ponowne wystawienie tytułów wykonawczych oparte było na regulacji art. 61 § 1 u.p.e.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, co wynika z art. 151 p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia doprowadziła Sąd do przekonania, że nie narusza ono prawa, a skarga jest bezzasadna.

Istota sporu dotyczy przedawnienia należności składkowych za okres od marca do grudnia 2004 r. w konsekwencji dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Wedle organu odwoławczego w toku pierwotnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego skarżącemu zostały doręczone w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) w dniu 5 kwietnia 2012 r. tytuły wykonawcze obejmujące należności za okres marzec-grudzień 2004 r., postępowanie to zakończyło się postanowieniem o jego umorzeniu w dniu 22 listopada 2012 r., a następnie ponownie wszczęte wskutek ponownie wystawionych i doręczonych skarżącemu w dniu 25 czerwca 2014 r. na adres zamieszkania w W. za pośrednictwem [...] administracji (H.) tytułów wykonawczych za ww. okres i postępowanie to nadal trwa. W tej sytuacji zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego prowadzonego w Polsce wskutek zawiadomień z dnia 10 października 2022 r. doręczonych skarżącemu na adres zamieszkania w Polsce w dniu 12 października 2022 r. nastąpiło w toku ponownie wszczętego i niezakończonego postępowania egzekucyjnego obejmującego należności składkowe za okres od marca do grudnia 2004 r. Zdaniem Dyrektora IAS należności te nie uległy przedawnieniu. Do należności tych mocą nowelizacji u.s.u.s. z 2003 r. zastosowanie miał 10-letni okres przedawnienia liczony od daty ich wymagalności, a od 1 stycznia 2012 r. – 5-letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r. dla należności, które na ten dzień się nie przedawniły z zastrzeżeniem wskazanym w art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji obowiązków (jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z dotychczasowymi przepisami wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem wcześniejszego terminu). Ze względu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia ww. należności w oparciu o art. 24 ust. 5f i ust. 5b u.s.u.s. (od wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalających obowiązek i wymiar składek do prawomocności decyzji, od wszczęcia do zakończenia postępowania egzekucyjnego) – ostatnia okoliczność zawieszającą bieg terminu przedawnienia wystąpiła w dniu 25 czerwca 2014 r. (doręczenie skarżącemu na terytorium W. ponownie wystawionych tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 23 maja 2014 r.) – zawieszenie biegu terminu trwa i w konsekwencji przedawnienie tych należności nie nastąpiło. W rezultacie nie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 lipca 2020 r.

Wedle skarżącego zajęcie wierzytelności na rachunku bankowym skarżącego z 10 października 2022 r. nastąpiło po umorzeniu egzekucji i po upływie okresu przedawnienia ww. należności. Ponowne wystawienie tytułów wykonawczych w dniu 23 maja 2014 r. było bezskuteczne, ponieważ nastąpiło po przedawnieniu, a ponadto nie odpowiada przesłankom ponownego wystawienia tytułu wykonawczego, określonych w art. 26d u.p.e.a., a organ odwoławczy nie wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu podstawy prawnej ponownego wystawienia tych tytułów.

Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego był art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.

Kontroli sądowej wymaga ocena, czy przyjęta w sprawie podstawa prawna jest prawidłowa.

Brzmienie przepisu art. 59 u.p.e.a. od dnia 30 lipca 2020 r. zostało zmienione ustawą z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070, dalej: "nowelizacja u.p.e.a."). Do tego czasu przepis ten brzmiał:

"Postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach."

Zgodnie z art. 13 ust. 1 nowelizacji u.p.e.a. do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Akta egzekucyjne sprawy dowodzą, że wszczęcie postępowań egzekucyjnych dotyczących spornych należności nastąpiło przed 30 lipca 2020 r. i nie zostało do tej daty zakończone. W tym zakresie Sąd zauważa, że do czasu uregulowania w u.p.e.a. zagadnienia wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 26 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r – Dz.U. z 2020 r., poz. 1553, art. 1 pkt 6 lit. a), problem ten nastręczał trudności interpretacyjne. Sąd w składzie orzekającym także w odniesieniu do stanu prawnego sprzed 20 lutego 2021 r. podziela w pełni ocenę prawną, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest odmiennym pojęciem niż wszczęcie egzekucji administracyjnej. Zagadnienie to stanowczo przesądził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 marca 2011 r. o sygn. akt II UK 307/10 (dostępne w Bazie Orzeczeń, sn.pl/orzecznictwo; dalej: "Baza Orzeczeń SN"), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne wszczynane jest wcześniej niż sama egzekucja. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje w dniu doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym, a jeśli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym - w dniu wystawienia przezeń tytułu wykonawczego (art. 61 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą zaistnienia jednego z wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a. zdarzeń.

Z akt egzekucyjnych sprawy wynika, że należności składkowe za okresy marzec-grudzień 2004 r. zostały objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przez ZUS w dniu 9 marca 2012 r. (doręczonych skarżącemu w trybie zastępczym w dniu 5 kwietnia 2012 r.). Oznacza to, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych nastąpiło w dniu 27 marca 2012 r., tj. dacie przekazania tytułów wykonawczych Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Natomiast zakończyło się w dniu 22 listopada 2012 r. ze względu na umorzenie tego postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (w brzmieniu – Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) z powodu stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Następnie, wskutek uzyskania informacji o adresie zamieszkania i majątku skarżącego od administracji [...] (H.) ZUS ponownie wystawił w dniu 23 maja 2014 r. tytuły wykonawcze za ww. okres i za jej pośrednictwem doręczył te tytuły skarżącemu w dniu 25 czerwca 2014 r. Organ zastosował bowiem przepis art. 61 u.p.e.a., o którego treści skarżący został pouczony w postanowieniu z dnia 22 listopada 2012 r. umarzającym poprzednie postępowanie egzekucyjne. Wobec tego ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu wystawienia tych tytułów, a egzekucji – w dniu doręczenia ich skarżącemu.

W tym stanie rzeczy trzeba przyjąć, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sprawach objętych spornymi postępowaniami egzekucyjnymi nastąpiło w dacie wystawienia tytułów wykonawczych przez Dyrektora ZUS. Akta sprawy przekonują, że nastąpiło to przed 30 lipca 2020 r., a postępowanie egzekucyjne nie zakończyło się przed tą datą, zatem zastosowanie ma art. 59 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.

Z treści tego przepisu wynika, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.

Z kolei stosownie do treści art. 59 § 4 u.p.e.a., postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu.

Zagadnieniem spornym w sprawie jest stwierdzenie przez Dyrektora IAS, że na dzień wszczęcia ponownie prowadzonego postępowania egzekucyjnego należności objęte [...] tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu z powodu okoliczności, skutkujących zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, tj. prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia obowiązku opłacenia składek oraz prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organów bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek doręczenia stronie na czas liczony od doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych do dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego, a także – w okresie prowadzenia postępowania w sprawie wymiaru składek (od dnia wszczęcia tego postępowania do dnia uprawomocnienia się decyzji w sprawie) i w końcu - od dnia ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Przedmiotem postępowania egzekucyjnego są w sprawie objętej kontrolą sądową należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (składki ubezpieczenia społecznego), składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (składki ubezpieczenia zdrowotnego) oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wszystkie te należności niewątpliwie podlegają egzekucji administracyjnej z uwagi na treść art. 32 u.s.u.s., a także art. 2 u.p.e.a. w zw. z art. 24 ust. 2 u.s.u.s. - składki ubezpieczenia społecznego, art. 93 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz.U. z 2020 r., poz. 1398 (od 1 marca 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. – art. 3 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, Dz.U. z 2003 r., nr 45, poz. 391) – składki ubezpieczenia zdrowotnego, art. 107 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 (do 1 czerwca 2004 r. - art. 56 ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 56 ze zm.) – składki na Fundusz Pracy, art. 30 ust. 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, Dz.U. z 2020 r., poz. 7 (od 4 stycznia 1994 r. do 1 października 2006 r. - art. 19 ust. 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, Dz.U. z 2002 r., nr 9, poz. 85 ze zm.) – składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Z zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że ZUS wystawił tytuły wykonawcze obejmujące zaległości z tytułu składek na:

– na ubezpieczenie społeczne za okres: listopad i grudzień 2002 r.; maj oraz lipiec- grudzień 2003 r.; lata 2004-2014 i styczeń 2015 r.

– na ubezpieczenie zdrowotne za okres: listopad i grudzień 2002 r.; maj oraz lipiec-grudzień 2003 r.; lata 2004-2014 i styczeń 2015 r.

– na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: listopad i grudzień 2002 r.; maj oraz lipiec-grudzień 2003 r.; lata 2004-2010 i styczeń-kwiecień 2011 r.

Przedawnienie ww. należności uregulowane jest w kilku aktach prawnych.

Przedawnienie składki na ubezpieczenie społeczne było przedmiotem kilkukrotnych nowelizacji na przestrzeni lat obejmujących należności w sprawie. Od 1 stycznia 1999 r. przedawnienie regulował w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Od dnia 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074, ze zm.) ustawodawca zmienił treść tego przepisu stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa zmieniająca nie zawierała przepisów przejściowych odnośnie do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. W orzecznictwie przyjmuje się, a Sąd w składzie orzekającym pogląd ten podziela, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. - 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu (uchwały SN: z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II UZP 5/08, z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I UZP 4/08 – dostępne w Bazie Orzeczeń SN; a także wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1102/08 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony, termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (np. wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r. - CBOSA, sygn. akt II GSK 72/09, oraz wyrok SN w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II UK 313/10 – Baza Orzeczeń SN).

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od dnia 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców ustawodawca zmienił treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. skracając okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z treścią art. 27 tej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji obowiązków, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (por. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1656/12, dostępny: Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Katowicach; orzeczenia.katowice.sa.gov.pl, oraz liczne orzeczenia sądów administracyjnych).

Okoliczności, które mają wpływ na bieg terminu przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne także podlegały zmianom. Okoliczności te wymienia obecnie (stan prawny obowiązujący w sprawie) art. 24 u.s.u.s. Wśród nich - prowadzenie postępowania egzekucyjnego, zgodnie bowiem z ust. 5b bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei zgodnie z ust. 5f w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

W okresie od 1 stycznia 2003 r. do 1 lipca 2004 r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d (art. 24 ust. 4 u.s.u.s.), a zgodnie z wprowadzonym wówczas ust. 5b bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. W okresie od 1 lipca 2004 r. przepis ust. 5b przyjął brzmienie, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast począwszy od 20 lipca 2011 r. do art. 24 u.s.u.s. dodany został ust. 5f o treści: "W przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna."

Do składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych mają zastosowanie terminy przedawnienia odnoszące się do składek na ubezpieczenia społeczne. Wynika to z poszczególnych przepisów dotyczących ww. składek.

Co do składek na ubezpieczenie zdrowotne, to kwestię ich przedawnienia w okresie od dnia 1 kwietnia 2003 r. do przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne zastosowanie miał art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ (Dz. U. 2003 r., Nr 45 poz. 391 ze zm.). Przepis ten brzmiał identycznie, jak art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., nr 121 poz. 1264) przepis art. 33 ust. 2 ww. ustawy został zmieniony (z mocą obowiązującą od 1 lipca 2004 r.) stanowiąc, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustawodawca nie przewidział dla tej regulacji przepisów przejściowych, zatem do wszystkich nieprzedawnionych należności należało stosować nowe reguły przedawnienia. Przepisy te zostały uchylone w związku z wejściem w życie od 1 października 2004 r. ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz.U. z 2020 r., poz. 1398), która w art. 93 ust. 2 uregulowała przedawnienie składek na ubezpieczenie zdrowotne w takim samym brzmieniu (należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych).

W przypadku składek na Fundusz Pracy stosownie do treści art. 56 obowiązującej do 30 kwietnia 2004 r. ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.), obowiązującej od 1 maja 2004 r., składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne.

Przedawnienie składki na FGŚP wynika z kolei z art. 19 ust. 2 ustawy z 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm.) i art. 30 ust. 2 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy ( Dz.U. Nr 158, poz. 1121 ze zm.), które odsyłają do u.s.u.s. (w tym art. 24 ust. 4).

Organy ustaliły, że okolicznościami, które miały wpływ na bieg terminu przedawnienia poszczególnych należności było:

1) prowadzenie postępowania zakończonego decyzją ustalającą w sprawie składek; okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia: od wszczęcia postępowania w sprawie, tj. 24 czerwca 2011 r.) do prawomocności decyzji (30 września 2011 r.)

2) prowadzenie postępowania egzekucyjnego (po wydaniu decyzji), okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia: od doręczenia stronie tytułów wykonawczych (5 kwietnia 2012 r.) do umorzenia postępowania egzekucyjnego (22 listopada 2012 r.);

3) ponowne (po ustaleniu majątku skarżącego wskutek informacji pozyskanej od administracji [...] na podstawie przepisów rozporządzenia nr 987/2009) i niezakończone prowadzenie postępowania egzekucyjnego (od doręczenia ponownie wystawionych tytułów wykonawczych w dniu 25 czerwca 2014 r.)

Niewątpliwie w datach wymagalności przedmiotowych składek - przez co należy rozumieć termin ich zapłaty zgodnie z przepisami dotyczącymi każdego rodzaju składki - rozpoczął się bieg terminu ich przedawnienia. Oznacza to, że ustawowy termin przedawnienia poszczególnych składek za okres od marca do grudnia 2004 r. upływały po 10 latach od dat ich wymagalności, czyli za okresy od marca do listopada 2004 r. w odpowiednich miesiącach 2014 r., a za grudzień 2004 – w styczniu 2015 r.

W tym stanie rzeczy dla oceny, który termin przedawnienia stosuje się do tych należności – dotychczasowy 10-letni, czy skrócony od 1 stycznia 2012 r. 5-letni – znaczenie ma treść art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, zgodnie z którym, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Oznacza to, że termin przedawnienia w sprawie jest 10-letni, ponieważ bieg terminu przedawnienia ww. składek rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. i upływał w 2014 (najwcześniej upływał termin przedawnienia składek za marzec 2004 r. – w kwietniu 2014 r.) i 2015 r. Tymczasem 5-letni okres przedawnienia – zgodnie z regułą art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców – upływałby w 2017 r.

Wskazany ustawowy termin przedawnienia składek (10-letni) podlegał w sprawie zawieszeniom, co spowodowało przesunięcie terminu ich upływu przedawnienia.

Organy prawidłowo zidentyfikowały zdarzenia, które zawiesiły bieg terminu przedawnienia w sprawie.

Jak potwierdzają akta egzekucyjne sprawy, pismem z 24 czerwca 2011 r. ZUS zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej m.in. za okres objęty kontrolowaną sprawą, a następnie w dniu 9 sierpnia 2011 r. wydał decyzje nr 323/2011 i nr 324/2011 w tych sprawach. Decyzje to zostały doręczone w trybie zastępczym w dniu 30 sierpnia 2011 r. i nie jest kwestionowane, że stały się ostateczne i prawomocne w dniu 30 września 2011 r.

Zdarzenie to odpowiada treści art. 24 ust. 5f u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 20 lipca 2011 r. (jako dodanym ustawą z dnia 5 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2011 r., nr 138, poz. 808), zgodnie z którym w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy W przypadkach, o których mowa w ust. 1, okoliczności uzasadniające zawieszenie biegu terminu przedawnienia, określone w art. 24 ust. 5f i 6 u.s.u.s., w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, uwzględnia się również wtedy, gdy okoliczności te wystąpiły przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Oznacza to, że 10-letni bieg terminu przedawnienia został zawieszony na okres od 24 czerwca 2011 r. do 30 września 2011 r.(czyli ok. 3 miesięcy). W dacie wszczęcia ww. postępowania upłynęło 7 lat z 10-letniego terminu przedawnienia (dla składek dotyczących marca, kwietnia i maja 2004 r., dla pozostałych – odpowiednio mniej), a do upływu okresu przedawnienia pozostało ok. 3 lat.

Kolejne zdarzenie zawieszające bieg terminu przedawnienia to podjęcie przez ZUS pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności ze składek – zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Zgodnie z tym przepisem (dodanym od 1 stycznia 2012 r.) bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności w sprawie było doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczym w trybie zastępczym w dniu 5 kwietnia 2012 r. Okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia rozpoczął się więc w tej dacie, a zakończył w dniu prawomocnego zakończenia postępowania egzekucyjnego, co nastąpiło w dniu 22 listopada 2012 r. wskutek jego umorzenia przez organ egzekucyjny. Okres zawieszenia trwał ok. 5 miesięcy i w dacie wznowienia biegu terminu przedawnienia składek do upływu terminu przedawnienia pozostało ok. 2 lat 5 miesięcy.

Następnym zdarzeniem powodującym zawieszenie biegu terminu przedawnienia było doręczenie skarżącemu na podstawie rozporządzenia nr 987/2009 ponownie wystawionych tytułów wykonawczych, co nastąpiło w dniu 25 czerwca 2014 r., a postępowanie egzekucyjne, które zostało wszczęte w związku z zastosowaniem art. 61 u.p.e.a.w brzmieniu obowiązującym w 2014 r., nie zostało zakończone, co potwierdzają akta egzekucyjne sprawy. W postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w 2012 r. organ egzekucyjny wskazywał w uzasadnieniu, że egzekucja może zostać wszczęta ponownie w przypadku ujawnienia majątku lub źródeł dochodu. Zgodnie zaś z przepisem ww. art. 61 u.p.e.a. w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Akta egzekucyjne sprawy dowodzą jasno, ze w marcu 2014 r. wskutek pozyskania informacji od administracji [...] na podstawie rozporządzenia nr 987/2009 ujawniony został majątek skarżącego, co uzasadniało ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego i egzekucji. Doręczenie tytułów wykonawczych w dniu 25 czerwca 2014 r. – po upływie roku i 7 miesięcy od zakończenia poprzedniego okresu zawieszenia - nastąpiło zatem przed upływem 10-letniego terminu przedawnienia.

W tym stanie rzeczy słusznie organy uznały w sprawie, że należności składkowe za marzec-grudzień 2004 r. nie uległy przedawnieniu i brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Sąd nie uwzględnił argumentacji skarżącego odnośnie do nieskuteczności ponownie wystawionych tytułów wykonawczych. Dopiero od 20 lutego 2021 r. nie ma wątpliwości, że podstawą ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego umorzonego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., jest dotychczasowy tytuł wykonawczy.

Sąd dostrzega, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wady, na które wskazał skarżący, lecz nie są one tak istotne, by uzasadniały jego uchylenie, jak również pozwala na kontrolę legalności co do meritum sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sprawę Sąd rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, do czego upoważniał art. 119 pkt 3) p.p.s.a.