Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2479/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art 151,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 § 1 i § 2, art. 3 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 10 § 1, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3 ust. 3, art. 30 ust. 6 pkt 1,
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1268/21 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w I. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 lipca 2021 r., nr WIR.VIII.7840.1.97.2021.JB w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 16 lutego 2022 r., II SA/Bd 1268/21 oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w I.na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 26 lipca 2021 r., nr WIR.VIII.7840.1.97.2021.JB, którą wskazany organ po rozpatrzeniu odwołania skarżącej utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 16 kwietnia 2021 r., znak: AB.6743.357.2021, wnosząca na podstawie art. 30 ust. 5 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., sprzeciw wobec dokonanego przez skarżącą 8 kwietnia 2021 r. zgłoszenia montażu wagi najazdowej z prefabrykatów betonowych Helios 60/18 x 3 N na działce nr ew. [...] w miejscowości J., gmina [...].

[...] sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istoty wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 1 § 1 i § 2 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), dalej: p.u.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez niepełne przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu faktycznego i prawnego, niewzięcie pod uwagę całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nieustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń i zarzutów skarżącego, polegające na: a) przyjęciu przez Sąd I instancji, że waga najazdowa z prefabrykatów betonowych Helios 60/18 x 3 N na utwardzonym terenie - bez fundamentowania i stałego łączenia z terenem na działce nr ew. [...] w miejscowości J. stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 ust. 3 p.b., a więc podlegała ona obowiązkowi uzyskania pozwolenia na jej budowę, podczas gdy przedmiotowa waga najazdowa jest wagą w pełni przenośną, która w swojej budowie nie zawiera fundamentów i nie jest w żaden sposób stale połączona z terenem, a więc nie stanowiła ona obiektu budowlanego, części budowlanych urządzeń technicznych, ani fundamentów pod maszyny i urządzenia, jako odrębnych pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową i tym samym nie wymaga pozwolenia na budowę, a co skutkowało oddaleniem skargi; b) przyjęciu przez Sąd I instancji, że utwardzenie terenu - podbudowa pod wagę stanowiła fundament pod maszyny, podczas gdy fundament powinien być posadowiony głęboko poniżej strefy zamarzania, a więc na głębokości min. 1 m, natomiast płyty zostały niejako posadowione na wysokości powierzchni gruntu - co tym samym wyklucza uznanie ich za fundament pod nową wagę samochodową objętą zgłoszeniem montażu, a co skutkowało oddaleniem skargi; c) pominięciu przez Sąd I instancji, że waga samochodowa stanowiąca przedmiot rozbiórki w decyzji PINB.5121.11(2).2020 była wagą najazdową, bez fundamentowania i stałego łączenia z terenem, a elementy betonowe posadowione pod urządzeniem miały jedynie na celu utwardzenie terenu, nie stanowiły także części budowlanych urządzeń technicznych, ani fundamentów pod maszyny i urządzenia jako odrębnych pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, a więc też nie mogły pełnić funkcji fundamentów pod nową wagę samochodową objętą zgłoszeniem jej montażu, a co skutkowało oddaleniem skargi; d) pominięciu przez Sąd I instancji, że utwardzenie terenu przed wybudowaniem pierwszej wagi podlegającej nakazowi rozbiórki zostało wykonane za pomocą płyt MON, a przepisy p.b. nie wskazują z czego ma zostać wykonane utwardzenie terenu, a nadto, nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie zachowania powierzchni biologicznie czynnej - co też zostało przez skarżącą spełnione, a co świadczy o tym, że podbudowa ta nie stanowiła fundamentu pod wagę zarówno podlegającą rozbiórce, jak i również nową wagę samochodową, a co skutkowało oddaleniem skargi; e) pominięciu przez Sąd I instancji, że nowa waga samochodowa jest wagą bezfundamentową bez stałego łączenia, co przeczy temu, iż jej częścią miała być również objęta nakazem rozbiórki podbudowa pod wagę, którą organ uznał za jej część składową, a co skutkowało oddaleniem skargi; f) pominięciu przez Sąd I instancji, że grunt stanowiący przedmiot decyzji był przedmiotem postępowania o wyłączenie z produkcji rolnej;

2) art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. uznanie, że zamierzona waga samochodowa stanowi jeden obiekt budowlany, całość techniczno-użytkową, która to cecha jest elementem kwalifikacyjnym budowli i tym samym przyjęcie, że posadowienie płyt betonowych stanowiących utwardzenie terenu stanowi element tej budowli, podczas gdy płyty betonowe nie stanowiły części budowli, albowiem nowa waga samochodowa jest wagą bezfundamentową bez stałego łączenia, a więc płyty betonowe nie mogły stanowić jej fundamentu, a nadto zamierzona waga samochodowa jest w pełni przenośna, więc nie stanowi ona budowli w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 3 p.b.;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, pomimo że została ona wydana w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, zaś ani organ I instancji, ani Sąd I instancji nie działali w słusznym interesie skarżącej, albowiem nie wyjaśnili wyczerpująco okoliczności sprawy;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, pomimo niezebrania wyczerpującego materiału dowodowego istotnego do rozstrzygnięcia sprawy, a także brak wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, pomimo niezapewnienia skarżącej prawidłowego jej udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do twierdzeń organu oraz przesłuchania jej;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, pomimo błędnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym uznanie, że podbudowa pod wagę o wymiarach 27,80 m x 4 m wykonana z chudego betonu stanowi element wagi najazdowej podlegającej rozbiórce, jak również zamierzonej wagi samochodowej - stanowi jej fundament, w związku z czym montaż wagi samochodowej wymagał uzyskania przez skarżącą pozwolenia na budowę w sytuacji, kiedy materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazuje, iż zamierzona waga samochodowa miała być w pełni przenośna, bez fundamentowania i stałego łączenia z terenem, a więc nie jest budowlą, a także w sytuacji, kiedy podbudowa stanowiąca utwardzenie terenu nie mogła stanowić elementu wagi najazdowej, albowiem fundament powinien być posadowiony poniżej strefy zamarzania, a więc na głębokości min. 1 m, co wyklucza zakwalifikowanie tego utwardzenia terenu jako jej fundamentu;

7) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję naruszającą przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisy prawa materialnego; tym samym Sąd I instancji utrzymał w mocy decyzję organu, która naruszała szereg wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów materialnych oraz jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jak i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy;

8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, pomimo że ta nie zawierała pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego i nie wykazywała dowodów, na podstawie których została wydana, i bez wyjaśnienia stanu faktycznego;

9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, pomimo wydania jej z uchybieniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania;

10) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak dostatecznego odniesienia się do argumentacji skarżącego podniesionej w skardze do Sądu I instancji;

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, kiedy brak jest podstawy do jego uwzględnienia w niniejszej sprawie, albowiem waga najazdowa z prefabrykatów betonowych na utwardzonym terenie - bez fundamentowania i stałego łączenia z terenem na działce nr ew. [...] w J. nie wymagała uzyskania przez skarżącą pozwolenia na budowę;

2) art. 3 ust. 3 p.b. poprzez jego błędną interpretację przez organy I i II instancji i uznanie, że waga najazdowa z prefabrykatów betonowych na utwardzonym terenie - bez fundamentowania i stałego łączenia z terenem na działce nr ew. [...] w J. jest budowlą/częścią budowli w rozumieniu przepisów p.b., co - zdaniem organów - uzasadniało konieczność uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy zamierzona waga samochodowa jest wagą w pełni przenośną, bez fundamentowania i stałego łączenia z terenem, a nadto, zlokalizowana na działce nr ew. [...] w J. (dot. decyzji PINB.5121.11(2).2020) podbudowa pod wagę również nie stanowiła fundamentów pod wagę najazdową, a jedynie miała na celu utwardzenie terenu, a więc nie jest budowlą w rozumieniu przepisów p.b.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, uchylenie na podstawie art. 135 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, jak również zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącą na uzasadnionych podstawach.

Powołany przez skarżącą w podstawie kasacyjnej przepis art. 1 § 1-2 p.u.s.a. jest przepisem ustrojowym określajacym funkcje pełnione przez sądy administracyjne i brak jest wystarczających podstaw do wskazywania tego przepisu jako naruszonego przez Sąd I instancji, gdy dokonując kontroli zaskarżonej decyzji wydanej przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego, Sąd przeprowadził wymaganą kontrolę działania administracji, a przy tym jej wynik oparł na posłużeniu się kryterium legalności (zgodności działania organu administracji publicznej z prawem). Jakichkolwiek wątpliwości nie wzbudzała w sprawie równocześnie kwestia tego, że ww. sprawa pozostaje we właściwości Sądu I instancji, toteż brak jest podstawy do powoływania w skardze kasacyjnej jako naruszonego przepisu art. 3 § 1 p.u.s.a., zgodnie z którym sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przyjąć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku z 16 lutego 2022 r. pozbawione jest tego rodzaju wadliwości, ponieważ wynika z niego jednoznacznie, dlaczego Sąd I instancji uznał zaskarżoną decyzję z 26 lipca 2021 r. za zgodną z prawem, wraz z równoczesnym wyjaśnieniem w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a., powodów niepodzielenia stanowiska zajętego w sprawie przez skarżącą kwestionującą ocenę wskazującą na niespełnianie przez zaprojektowane roboty budowlane warunków umożliwiających przyjęcie zgłoszenia z 8 kwietnia 2021 r. Ocena prawna, jaka stanęła u podstaw stwierdzenia przez Sąd, że kontrolowana decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego odpowiada prawu, pozwala w wystarczający sposób określić, które kwestie związane z przyjętymi ustaleniami faktycznymi i materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia rzutowały i dlaczego na nietrafność zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącą. To, że nie podziela ona przesłanek, które nakazywały Sądowi I instancji wyrazić powyższą ocenę, nie oznacza, iż wyrok, w którym została ona zamieszczona, został wydany z naruszeniem przepisu art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Te zarzuty skargi kasacyjnej, które przypisywane Sądowi I instancji naruszenie przepisów wiążą z uchybieniem przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a., pozostają nieskuteczne, albowiem wskazane przepisy nie mogą być traktowane jako samodzielne podstawy kasacyjne. Przepisy te są uznawane za tzw. przepisy wynikowe, co oznacza, że ich naruszenie jest zawsze następstwem naruszenia przez sąd I instancji innych przepisów. Określają one wiążący sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez sąd w sytuacji, gdy odpowiednio organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania (innego niż naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego), jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też, gdy nie zachodzą warunki umożliwiające podważenie legalności zaskarżonego aktu, co powoduje, że skarga, nie mogąc być uwzględniona, podlega oddaleniu. Okoliczność, że strona wnosząca skargę kasacyjną nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji niedostrzegającym w działaniu organu administracji architektoniczno-budowlanej wadliwości, albowiem m.in. uważa, iż decyzja została wydana w oparciu o błędnie ustalony i oceniony stan faktyczny, a przy tym nie zawiera prawidłowego uzasadnienia wskazującego fakty, które organ uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł, sama w sobie jest bez znaczenia, jeżeli nie towarzyszy formułowanym zarzutom powiązanie ich z przepisami regulującymi materię poddaną kontroli Sądu, która miała zostać błędnie w wyroku rozważona.

Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącą, Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnego przyjęcia, że "zamierzona" waga samochodowa stanowi jeden obiekt budowlany z "płytami betonowymi", stanowiącymi utwardzenie terenu. Powyższy pogląd, jakkolwiek jest następstwem przeprowadzenia z udziałem strony postępowania wyjaśniającego, w którego ramach organ ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, to pozostaje bezpośrednią konsekwencją wniosków wyprowadzonych przez organ z materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej jego oceny (art. 80 k.p.a.), które podlegały w niniejszej sprawie konkretyzacji w świetle znaczenia normatywnego nadawanego przez organ przepisom prawa materialnego znajdującym w niej zastosowanie.

W złożonej skardze kasacyjnej skarżąca sprzeciwiła się możliwości uznania przez Sąd I instancji art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. za podstawę prawną wniesienia sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia robót budowlanych, wskazując, że stanowisko takie uchybia art. 3 ust. 3 p.b. wskutek dopuszczenia się przez Sąd błędnej wykładni ww. przepisu. Pomijając, że definicja budowli została przez ustawodawcę zamieszczona w art. 3 pkt 3 p.b., należy zauważyć, iż podjęta przez skarżącą polemika ze stanowiskiem Sądu odnośnie do tego, czy zgłoszenie dotyczy budowy obiektu budowlanego pozostającego budowlą w rozumieniu ww. przepisu, jak uznał Sąd, czy też założenie to należy zakwestionować, powinna mieć na uwadze rzeczywisty przedmiot zgłaszanego przedsięwzięcia, którego kwalifikacja prawna powinna być dokonywana z uwzględnieniem treści przepisów obowiązującego prawa i ogólnej wiedzy technicznej, nie może być ona natomiast formułowana w oparciu o przypisywaną zgłoszeniu dowolnie charakterystykę, nieznajdującą potwierdzenia w jego sposobie zaprojektowania i właściwościach techniczno-użytkowych.

Jeżeli odnieść to zastrzeżenie do uwarunkowań niniejszej sprawy, to niesporny charakter powinno mieć ustalenie, zgodnie z którym skarżąca zgłoszeniem robót budowlanych, nie mających stanowić budowy, objęła "montaż" wagi najazdowej z prefabrykatów betonowych "na utwardzonym terenie – bez fundamentowania i stałego łączenia z terenem". Z opisu technicznego zamieszczonego w dołączonym do zgłoszenia projekcie, jak i rysunków zawierających rzut i przekroje zaprojektowanego obiektu wynika tym niemniej, że na działce nr ew. [...] w J. została zaplanowana przez stronę budowa obiektu budowlanego stanowiącego betonową wagę najazdową dla samochodów, a nie montaż tego rodzaju urządzenia. Montaż w świetle art. 3 pkt 7 p.b. jest jedną z form robót budowlanych. Katalog robót budowlanych, których wykonanie podlega procedurze zgłoszeniowej i nie musi zostać poprzedzone wystąpieniem przez inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę, wymienia z kolei art. 29 ust. 3 p.b. Skuteczne zakwestionowanie sposobu rozpatrzenia przez Starostę Inowrocławskiego zgłoszenia wymagało stąd w sprawie określenia, która postać rodzajowa robót budowlanych wymienionych w ww. przepisie odpowiada, zdaniem skarżącej, wnioskowanemu przedsięwzięciu, co zostało przez stronę jednakże w całości w skardze kasacyjnej pominięte.

Waga samochodowa z punktu widzenia spełnianej funkcji ma za zadanie dokonywać ważenia pojazdów w ruchu, będąc przyrządem pomiarowym umożliwiającym wyznaczenie poprzez wbudowane czujniki tensometryczne obciążenia osi pojazdu oraz jego masy. Różna konstrukcja tego rodzaju urządzeń wynikająca z odmiennego sposobu ich wykonania umożliwia zasadniczo ich podział na wagi stacjonarne i przenośne, na co wskazuje § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345).

Wprawdzie uwagi skarżącej zamieszczone w skardze kasacyjnej wskazują na postrzeganie przez stronę przedmiotu zaprojektowanej inwestycji jako wagi najazdowej "w pełni przenośnej", tym niemniej, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie odpowiada to jej rzeczywistym cechom technicznym. Według zgłoszenia, zamiarem skarżącej było wykonanie betonowej wagi najazdowej o wymiarach 27,65 m x 3,20 m, przy czym elementy samej wagi z pominięciem najazdów miałyby wynosić 18,38 m x 3,00 m. Zaprojektowany obiekt, mieszcząc się w zakresie znaczeniowym wolno stojącego urządzenia technicznego, o którym mowa w art. 3 pkt 3 p.b., pozostaje budowlą. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wniesienia zgłoszenia za budowlę powinien być traktowany każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Nie zmienia powyższej oceny to, że platforma jezdna spoczywa na prefabrykowanych elementach betonowych. Techniczna możliwość rozłączenia tychże elementów, umożliwiająca ich demontaż i przeniesienie w inne miejsce, nie pozbawia spornego obiektu cech obiektu budowlanego (budowli). Uwzględnienia wymaga, że obiektami budowlanymi są również obiekty przewidziane do przeniesienia w inne miejsce, a także obiekty niepołączone trwale z gruntem (art. 3 pkt 5 p.b.), przy czym, jeżeli nie stanowią one wyłącznie eksponatów wystawowych, niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych (art. 29 ust. 2 pkt 22 p.b.), tego rodzaju tymczasowe obiekty budowlane nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę jedynie pod warunkiem, że są przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia przez zgłaszającego w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie późniejszym niż 180 dni (art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b.). W kontrolowanej sprawie przy ocenie sposobu połączenia wagi samochodowej z gruntem uwzględnienia przede wszystkim wymagało jednak to, że cecha trwałego związania spornego obiektu budowlanego z gruntem sprowadzać się powinna do rozważenia, czy posadowienie go jest na tyle trwałe, że zapewnia mu ono wymaganą stabilność. Nie chodzi zatem o możliwość rozłączenia obiektu niepowodującego jego uszkodzenia, ale o konieczność uwzględnienia takich czynników jak wielkość (ciężar) obiektu, jego szczególna konstrukcja, przeznaczenie i inne względy, które wymagają trwałego powiązania z podłożem.

W powyższym zakresie nie można z kolei nie dostrzec, że mechanizm ważący w świetle informacji ujawnionych w zgłoszeniu został zaprojektowany na podbudowie, której realizacja wiąże się z wykonaniem fundamentów dla spornej betonowej wagi najazdowej. Językowe znaczenie tego terminu nakazuje zasadniczo odnosić fundament do dolnej część budowli lub podstawy konstrukcji osadzonej w gruncie (por. Wielki słownik języka polskiego PWN, Tom 1, red. S. Dubisz, Warszawa 2023, s. 1001). W terminologii z zakresu budownictwa powszechnie przyjmuje się, że fundamentem jest ten element konstrukcyjny, pozostający częścią ustroju nośnego budowli lub budynku, który przekazuje ich obciążenie na podłoże gruntowe. Powinien on być dostosowany do warunków gruntowych występujących w miejscu budowy. W piśmiennictwie dotyczącym projektowania fundamentów pod urządzenia techniczne pojęcie to definiuje się podobnie, zwraca się jedynie uwagę na potrzebę uwzględnienia, iż tego rodzaju konstrukcje inżynierskie nie przenoszą wyłącznie obciążeń statycznych, toteż potrzebne jest w tym przypadku podejście poddające analizie zmienne w czasie obciążenia dynamiczne wynikające ze sposobu eksploatacji danego urządzenia (por. J. Lipiński, Fundamenty pod maszyny, Warszawa 1985, s. 13).

W tym kontekście zauważyć należy, że zaprojektowana waga najazdowa samochodowa została przeznaczona do pracy w ciężkich warunkach, posiadając nośność do 60 t. Obciążenia generowane przez stojący na platformie jezdnej pojazd przenoszone są na zagłębione w gruncie prefabrykowane bloki żelbetowe wykonane ze zbrojonego betonu klasy B-50, które pełnią funkcję fundamentów, czego wyrazem jest zresztą zastosowane na dołączonych do zgłoszenia rysunkach nazewnictwo wyróżniające jako elementy budowli dwa "fundamenty skrajne" i dwa "fundamenty środkowe". Z rysunków tych równocześnie wynika, że założenia projektowe przy realizacji tego rodzaju obiektu wskazują na potrzebę ułożenia ww. bloków na warstwie betonowej o grubości 10 cm wraz z równoczesną ich stabilizacją dodatkową warstwą betonu o grubości około 50 cm. W tych okolicznościach w pełni trafne było stwierdzenie przez Sąd I instancji, że przedstawione przez skarżącą organowi administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenie, z uwagi na konstrukcję zaprojektowanego obiektu i rodzaj koniecznych do jego zrealizowania czynności wykonawczych, nie obejmowało zamiaru przeprowadzenia prac montażowych, ale dotyczyło budowy budowli niezwolnionej z obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę.

Wymagane w tym miejscu jest równoczesne zwrócenie uwagi przez Naczelny Sąd Administracyjny na to, że dokonane w projekcie wyjaśnienie, iż w sprawie poddanej kontroli Sądu I instancji "występuje brak konieczności fundamentowania" nie było następstwem kierowania się przez skarżącego konstrukcją spornego obiektu, który nie wymaga przygotowania podłoża wraz z wykonaniem fundamentu, ale stanowiło wynik zamiaru wykorzystania przez skarżącą istniejącego utwardzenia terenu, którego rozbiórka nałożona na stronę decyzją PINB z 5 listopada 2020 r. znak PINB.5121.11(2).2020 nie została w całości zrealizowana. Argumentacja skargi kasacyjnej polemizująca z wyrażonym przez PINB stanowiskiem odnoszącym się do nielegalności utwardzenia terenu działki, który wynika z rozstrzygnięcia zamieszczonego w prawomocnej decyzji administracyjnej, musi zostać pominięta jako niedopuszczalna. Zgodność przywołanego działania skarżącej z prawem nie mogła zostać przez Sąd I instancji oceniona inaczej, niż w sposób przedstawiony przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 5-6). Zaniechanie rozebrania utwardzenia godzi w moc wiążącą decyzji organu nadzoru budowlanego i powinno prowadzić do wymuszenia wykonania ciążącego na skarżącej jako zobowiązanym obowiązku administracyjnoprawnego na drodze postępowania egzekucyjnego określonego przepisami ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505). Uczynienie częścią zgłaszanego przedsięwzięcia, bez której nie może zostać ono zrealizowane, elementu inwestycji, która jako samowola budowlana, powinna zostać rozebrana, pozwalało Sądowi I instancji w tych warunkach kwalifikować zgłaszaną budowę jako budowę naruszającą również "inne przepisy" w rozumieniu art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.