Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2122/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Oddalono wniosek o zasądzenie kosztów
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 134 § 1, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 2, art. 156 §1 pkt 2, art. 105 §1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant: asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1533/19 w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2019 r. znak DOA.7110.512.2018.MMS w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. oddala skargę kasacyjną; II. oddala wniosek J. K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1533/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę P. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

P. C. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w. zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości oraz błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że na gruncie niniejszej sprawy nie doszło do wydania decyzji przez organ odwoławczy z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, z pominięciem materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy podczas gdy prawidłowa i wnikliwa ocena przez organ drugiej instancji z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy winna skutkować wydaniem decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 21 września 2018 r.,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 §1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 105 §1 i 2 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie skargi przez Sąd pierwszej instancji pomimo tego, że brak było podstaw do stwierdzenia przez organ odwoławczy nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 14 marca 2018 r., podczas gdy Sąd pierwszej instancji winien uwzględnić skargę i uchylić wadliwą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - z dnia 21 maja 2019 r.,

c) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieprawidłowe uzasadnienie wydanego w sprawie wyroku, polegające na zaniechaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pełnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia wyroku, tj. niewskazaniu, dlaczego podzielił on stanowisko organu drugiej instancji oraz braku ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi, w szczególności brak odniesienia się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przepisów prawa procesowego i nieuwzględnienia faktu, że wolą Państwa J. i L. K. było umorzenie postępowania, co potwierdza również okoliczność, że Państwo J. i L. K. nie odwołali się od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 14 marca 2018 r. o umorzeniu postępowania, ww. decyzji nie zaskarżyły również inne strony postępowania, co skutkowało wydaniem orzeczenia oddalającego skargę;

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem Sąd Wojewódzki zasadnie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2019 r., którą uchylono decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z 21 września 2918 r. i stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. z 14 marca 2018 r.

Wbrew zarzutom kasacyjnym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do ustalenia istotnych okoliczności sprawy oraz weryfikacji decyzji Prezydenta Miasta S. z 14 marca 2018 r. umarzającej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego decyzji Prezydenta Miasta S. z 21 stycznia 2016 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem i usługami.

Z zakwestionowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji z 14 marca 2018 r. wynikało, że organ potraktował pismo J. K. i L. K. złożone 13 marca 2018 r. jako wniosek o umorzenie postępowania, co prowadziło do stwierdzenia bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania i jego umorzenia na podstawie art. 105 k.p.a.

Tymczasem, jak trafnie zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, treść pisma z 13 marca 2018 r. nie pozwalała na zakwalifikowanie go jako wniosku o umorzenie postępowania.

Mianowicie sporządzone maszynowo pismo podpisane było przez obie strony i zawierało zwrot "proszę o zawieszenie postępowania", zaś dopisane ręcznie słowo "umorzenie" nad skreślonym słowem "zawieszenie" było podpisane przez jedną osobę (nazwiskiem "K.").

W takiej sytuacji wprowadzone zmiany we wniosku powinny być wyjaśnione w sposób jednoznaczny przez organ, czego nie uczyniono.

W rezultacie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w wydanej decyzji trafnie wskazał, że zmiana wniosku nie był skuteczna, skoro przy adnotacji zmieniającej treść pisma brak było podpisów obydwojga wnioskodawców, bądź osoby przez nich upoważnionej.

Zaznaczyć należy, że czynności wyjaśniające nie doprowadziły do ustalenia w Urzędzie Miasta okoliczności, w jakich doszło do modyfikacji spornego pisma. W rezultacie ocena skuteczności złożonego wniosku musiała opierać się na treści przedmiotowego dokumentu, z konkluzją jaką wywiódł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Błędnie w skardze kasacyjnej zakwestionowano ocenę materiału dowodowego zarzucając, że organ drugiej instancji oparł się wyłącznie na oświadczeniach J. K. i L. K., podczas gdy istotne w sprawie ustalenia wynikały z analizy wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach.

Całkowicie nieuprawniona jest zawarta w skardze kasacyjnej argumentacja wskazująca na to, iż pismo z 13 marca 2018 r. stanowi "bezspornie wniosek o umorzenie postępowania".

Podkreślić trzeba, że poprawka naniesiona we wniosku o zawieszenie postępowania nie mogła skutkować jego umorzeniem bez wyjaśnienia rzeczywistej intencji wnioskodawców. Daleko idące konsekwencje umorzenia postępowania nakazywały rzetelne sprawdzenie przez organ, czego konkretnie złożony wniosek dotyczył.

Nieprzeprowadzenie przez organ wymaganych czynności wyjaśniających spowodowało wadliwe ustalenie bezprzedmiotowości postępowania i jego umorzenie w trybie art. 105 § 2 k.p.a.

Ponadto słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, ze nawet gdyby pismo wnioskodawców dotyczyło umorzenia postępowania, to dla skuteczności tego wniosku niezbędne było zbadanie przez organ, czy nie sprzeciwiają się temu inne strony.

Jednak w rozpatrywanym przypadku, organ pośpiesznie wydał decyzję z 14 marca 2018 r. o umorzeniu postępowania, bez wyjaśnienia stanowiska stron, co niewątpliwie w efekcie rażąco naruszyło przepis art. 105 § 2 k.p.a.

W takim stanie sprawy nie miała znaczenia okoliczność niezaskarżenia przez wnioskodawców decyzji z 14 marca 2018 r. Zauważyć bowiem trzeba, że stwierdzenie nieważności decyzji następuje wskutek tkwiących w niej wad kwalifikowanych, a zatem okoliczności zaistniałe po dacie jej wydania nie mogą wpłynąć na ocenę co do przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z tych względów nie było podstaw do zakwestionowania przez Sąd Wojewódzki rozstrzygnięcia podjętego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd Wojewódzki przyjął w zaskarżonym wyroku prawidłowo, że stan faktyczny sprawy ustalony został zgodnie z wymogami obowiązującej procedury, co czyniło nieskutecznym zarzut kasacyjny odnoszący się do przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd Wojewódzki kierował się właściwym rozumieniem art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 i § 2 k.p.a., akceptując słusznie decyzję wydaną przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Zasadniczo nietrafnie zarzucono Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., aczkolwiek dostrzec należało brak odniesienia się przez Sąd Wojewódzki do niektórych zarzutów skargi, co jednak nie miało wpływu na wynik sprawy, z przyczyn omówionych wyżej.

W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Wniosek uczestników o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie mógł być uwzględniony, gdyż nie znajduje oparcia w przepisie art. 204 p.p.s.a.

-----------------------

5