Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 63/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 123, art. 187, art. 191, art. 200
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4a. art. 6 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 142 poz 1514
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Cezary Koziński Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2008 roku sprawy ze skargi U. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 201,- (dwieście jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. Wydział [...] z dnia [...] roku sygn. akt [....] U. K. nabyła w całości prawo do spadku w dniu 11 lutego 2007 roku po G. K.

W dniu 28 sierpnia 2007 roku U. K. złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym [...]zeznanie podatkowe SD-3, z którego wynika, że przedmiotem spadku po zmarłej jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Ł. przy ul. A [...] o powierzchni 28,32 m², o zadeklarowanej wartości 95.300 złotych.

Decyzją z dnia [....] roku Nr [....] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [....] ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po G. K. w wysokości 5009 złotych, odliczając od podstawy koszty pogrzebu w wysokości 5300 złotych oraz kwotę wolną dla I grupy podatkowej 9637 złotych. Decyzja została wydana na podstawie danych zawartych w zeznaniu podatkowym SD-3 i organ odstąpił od wyznaczania stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego – stosownie do treści art. 123 § 2 i art. 200 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

W odwołaniu U. K. zarzuciła, że opłata naliczona została w sposób niepoprzedzony należytym postępowaniem dowodowym i wyjaśniającym oraz że ze względu na obowiązujące stawki podatku dla I grupy nie powinna płacić podatku.

Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ powołał się na treść art. 4a ustawy zmieniającej ustawę o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 222, poz. 1629). Z przepisu wynika, że w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku podatnicy muszą poinformować właściwy urząd skarbowy o nabytym w drodze spadku majątku, w określonym terminie. Przekazanie danych musi nastąpić w ciągu miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku dziedziczenia od dnia uprawomocnienia się orzeczenia stwierdzającego nabycie spadku , poprzez złożenie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych SD-Z1. Organ stwierdził, że postanowienie stwierdzające nabycie spadku po zmarłej w dniu 11 lutego 2007 roku G. K wydane zostało w dniu [...] roku, a uprawomocniło się w dniu 9 lipca 2007 roku. Termin do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych upłynął w dniu 10 sierpnia 2007 roku, natomiast zeznanie podatkowe złożone zostało w dniu 28 sierpnia 2007 roku, a więc po upływie miesięcznego terminu.

W skardze z dnia [...] roku U. K. wniosła o uchylenie w całości powyższej decyzji. Wskazała, że organ podatkowy chcąc należycie przeprowadzić postępowanie powinien wyznaczyć stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie, czego nie uczynił. Skarżąca powołała się na zasady współżycia społecznego.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym zgodnie z treścią art. 145 § 1 punkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Oceniając treść zaskarżonej decyzji należy wskazać, że organy podatkowe naruszyły przepisy dotyczące gromadzenia i prowadzenia postępowania dowodowego. Prawidłowość zastosowania prawa materialnego jest przede wszystkim uzależniona od niewadliwych, zupełnych i wszechstronnych ustaleń faktycznych. Zasada ta ma właśnie istotne znaczenie w postępowaniu podatkowym oraz kontrolnym, w których to postępowaniach obowiązuje zasada prawdy materialnej wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 ze zm.). Jest ona urzeczywistniana poprzez przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Dopiero po zebraniu całego materiału dowodowego w zakresie istotnych okoliczności faktycznych, organ powinien dokonać oceny materiału przy uwzględnieniu zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji pod normy prawa materialnego. Analiza zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania administracyjnego doprowadza do wniosku, że organy nie wywiązały się z wyżej wskazanych obowiązków, gdyż nastąpiło szereg uchybień przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie przede wszystkim należy wskazać na naruszenie art. 187 Ordynacji podatkowej, który wskazuje, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten konkretyzuje i rozwija zasadę prawdy obiektywnej. Materiał dowodowy jest zupełny, jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, przeprowadzono wnioski dowodowe, a udowodniony stan faktyczny stanowi logiczną spójną całość. Z art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2004 roku Nr 142, poz. 1514) wynika, że zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych (...), jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2,a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Organ podatkowy I instancji załączył do akt administracyjnych sprawy odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla [....]w Ł. sygn. akt [....] z dnia [....] roku (k. [...]), z którego wynika, ze spadek po G. K. z domu M. na podstawie ustawy nabyła córka U. K. w całości. Na odpisie tego postanowienia sporządzono ołówkiem notatkę, że postanowienie jest prawomocne od dnia 9 lipca 2007 roku i termin do złożenia zgłoszenia do 10 sierpnia. Należy stwierdzić, że notatka sporządzona ołówkiem przez pracownika organu nie może stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym. Notatka ta nawet nie została podpisana. Organy podatkowe bez jakichkolwiek dowodów w sprawie ustaliły datę uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Stanowi to naruszenie zasad postępowania poprzez niewłaściwe zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie.

Na marginesie należy również wskazać, że w niniejszej sprawie organy podatkowe dokonały niewłaściwej interpretacji art. 200 z związku z art. 123 Ordynacji podatkowej, bowiem Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] odstąpił od wyznaczania stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Art. 200 § 2 Ordynacji podatkowej wskazuje, że organ podatkowy może odstąpić od wyznaczania stronie siedmiodniowego terminu, gdy w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja uwzględniająca wniosek strony. Natomiast w przedmiotowej sprawie skarżąca na etapie postępowania administracyjnego, jak i później sądowego, podnosiła, że w ogóle nie powinna płacić podatku. Dlatego też organy podatkowe niewłaściwie zastosowały powyższą regulację, bowiem ustaliły stronie zobowiązanie podatkowe w wysokości 5.009 złotych, czyli nie rozstrzygnęły sprawy zgodnie ze złożonym wnioskiem. Uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, aczkolwiek organy podatkowe niewłaściwie zastosowały przepis prawa.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 200 cytowanej ustawy orzeczono o kosztach postępowania.

D.T.