Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 912/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego J. G. kwotę 368 (trzysta sześćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. Nr [...] z dnia [...] października 1960 r. zatwierdzającego projekt wymiany gruntów położonych we wsi L., pow. [...], w części dotyczącej gruntów będących własnością F. G. — ojca odwołującego się, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż po ponad czterdziestu latach od zakończenia postępowania wymiennego J. G. — syn F. G., który przejął własność i posiadanie tego gospodarstwa dopiero w 1986 roku w trybie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym rolników, wystąpił z formalnym wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w B. z dnia [...] października 1960 r., zatwierdzającego projekt wymiany gruntów położonych we wsi L., w części dotyczącej gruntów należących do jego ojca. W uzasadnieniu wniosku J. G. podał między innymi, iż nie zgadza się z treścią wyjaśnień, które Wojewoda [...] udzielał mu na wcześniejsze jego pisma dotyczące stanu prawnego gospodarstwa rolnego jego ojca – F. G. Jednocześnie wnioskodawca zarzucił, że wymiana gruntów położonych we wsi L., zakończona orzeczeniem PPRN w B. w 1960 r. została przeprowadzona niezgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa, ponieważ za grunty, o powierzchni 7.98 ha, wydzielono dla jego ojca grunty, tylko o pow. 0.60 ha.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1960 r. Nr [...] zatwierdzającego projekt wymiany gruntów położonych we wsi L., w części dotyczących gruntów wydzielonych dla F. G.

Z decyzją Wojewody [...] nie zgodził się J. G. i wniósł od niej odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, żądając uchylenia decyzji organu I instancji oraz spowodowania zwrotu gruntów rolnych, o pow. 7.38 ha, za które ojciec

nie otrzymał ekwiwalentu lub wypłacenie na rzecz spadkobierców odszkodowania.

W wyniku rozpoznania niniejszego odwołania Minister wskazał, iż, z akt sprawy nadesłanych przez [...] Urząd Wojewódzki w O., wynika, iż projekt wymiany gruntów położonych we wsi L., pow. [...] został zatwierdzony orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. Nr [...] z dnia [...] października 1960 r. Wymianą objęto między innymi grunty p. F. G. oznaczone jako działki nr nr [...], [...], [...], [...], o powierzchni 7.98 ha oraz grunty jego nieżyjącego ojca — I. G., o pow. 8.00 ha. Grunty te stanowiły w czasie wymiany praktycznie jedno gospodarstwo rolne, prowadzone przez F. G. W wyniku wymiany gruntów dla F. G., w zamian za jego grunty, o pow. 7.98 ha, wydzielono mu, na uzgodnionych z nim zasadach, niezabudowaną działkę nr [...], o pow. 0.60 ha. Natomiast, za grunty I. G., wydzielono, na warunkach również uzgodnionych z F. G., grunty zamienne, o powierzchni 8.00 ha, składające się z 5-ciu tych samych działek, które posiadał przed wymianą, w tym z działki siedliskowej, na której znajdowały się ich zabudowania. Podstawą to tak przeprowadzonej wymiany była wola wyrażona przez F. G. w kwestionariuszu życzeń uczestników. Organ podniósł, iż z akt postępowania wynika, iż F. G. otrzymał przedmiotowe orzeczenie PPRN w B. dnia [...] grudnia1960 r. i w ustawowym terminie 14 dni nie odwołał się od tego orzeczenia. Jak wynika z akt sprawy F. G. nie złożył wówczas odwołania od przedmiotowego orzeczenia, co oznaczało zaakceptowanie przez niego zarówno stanu faktycznego i prawnego wydzielonego w wyniku wymiany gruntów. Stan taki został ujawniony zarówno w ewidencji gruntów jak i w księgach wieczystych jeszcze w latach 60-tych.

Jednocześnie organ podniósł, że nabycie gruntów zamiennych w wyniku wymiany jest nabyciem pierwotnym i nie może być kwestionowane przez osoby nie będące uczestnikiem postępowania wymiennego. W świetle przytoczonych faktów i ustaleń wynika, że postępowanie wymienne w odniesieniu do gruntów gospodarstwa rolnego stanowiącego własność jednej rodziny, w rozumieniu przepisów dekretu z dnia 6.09.1946 roku. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i Wolnego Miasta Gdańska ( Dz. U. z 1946 r. Nr 49, poz. 279 z późn. zm. )" a mianowicie I. G. i jego syna F. G., przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, tj. z dekretem z dnia

16.08.1949 r. o wymianie gruntów ( Dz. U. z 1949 r, Nr 48, poz. 367). Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że J. G., przejmując— dobrowolnie własność i posiadanie gospodarstwa rolnego w 1986 roku w trybie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym rolników, a więc na warunkach uwzględniających już stan prawny nieruchomości wchodzących w skład tego gospodarstwa obowiązujący w dacie jego przejęcia, nie może obecnie skutecznie kwestionować rozstrzygnięć organów administracji, które stan ten ukształtowały w okresie poprzedzającym. Nie był on bowiem uczestnikiem kwestionowanego postępowania wymiennego.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2007r. Minister dokonał uzupełnienia decyzji na żądanie skarżącego. Wskazując, iż następcy prawni gruntów należących w czasie wymiany do F. G. nie występowali do organów administracji publicznej z zastrzeżeniami na przedmiotową wymianę gruntów. Jednocześnie organ przywołał treść postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1982r., z treści którego wynika, iż wchodzący w skład spadku po F. G. udział w gospodarstwie rolnych położonym we wsi L., na podstawie testamentu nabyła żona F. G. oraz jego dzieci J. D., M. G. i H. K.

Skargę na przedmiotową decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł J. G., zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a , poprzez utrzymanie w mocy odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1960r. oraz art. 6,7,8 k.p.a poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji Konstytucyjnej zasady praworządności, słusznego interesu obywateli oraz zaufania obywateli do organów Państwa. W konsekwencji wniósł o uchylenie decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy, losy rodziny oraz okoliczności przeprowadzenia postępowania wymiennego. Wskazał, iż wbrew stanowisku prezentowanemu przez organ, na podstawie dekretu z dnia 16 sierpnia 1949 r. o wymianie gruntów (Dz.U.49.48.367 ze zm.) w brzmieniu ustalonym na dzień [...] października 1960 r., przeprowadzono wymianę gruntów, w ramach, której jego ojciec orzeczeniem z dnia [...] października1960 r. NR [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. w sprawie wymiany gruntów we wsi L. , potwierdzonym orzeczeniem z dnia [...].12.1960 r. Sądu Powiatowego Wydziału Ksiąg Wieczystych w O. w zamian za przekazane do K. gospodarstwo o pow.

7.98 ha otrzymał jedynie działkę robotniczą Nr [...] o powierzchni 0.60 ha — bez zabudowań. Pozostała część gospodarstwa rolnego o powierzchni 7.38 ha pozostała w gestii Skarbu Państwa.

W tym samym czasie zostało także zwrócone na podstawie oddzielnego orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].10.1960 r. w sprawie wymiany gruntów Wsi L. sygn. [...] gospodarstwo rolne o pow. 8.00 ha I. G. dziadka skarżącego, który już w tym czasie nie żył (I. G. zmarł w dniu [...] lutego 1959 r.), a ojciec skarżącego stał się właścicielem tego gospodarstwa dopiero w 1973 r. na podstawie aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] października 1973 r. (działki nar. nr [...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 8.00 ha, obręb L.). Minister w uzasadnieniu swojej decyzji (str. 4 wers. 4 — 11) powołując się na dekret z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na Obszarze Ziem Odzyskanych i Wolnego Miasta Gdańska (Dz.U.46.49.279 ze zm.) nie przywołując konkretnego artykułu tego dekretu bezzasadnie uznał, że gospodarstwa rolne ojca skarżącego, o pow. 7.98 ha bez zabudowań oraz jego dziadka I. G. o pow. 8.00 ha z zabudowaniami stanowiły własność jednej rodziny. Przeczą temu dwa oddzielne orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. w sprawie wymiany gruntów we wsi L. z dnia [...] października 1960 r., a mianowicie: w odniesieniu do ojca skarżącego — orzeczenie sygn. Nr [...] i w odniesieniu do jego dziadka -orzeczenie sygn. Nr [...], a ponadto żaden przepis powołanego wyżej dekretu nie dawał podstawy do twierdzenia, że w omawianym przypadku była to własność jednej rodziny, stąd ta część uzasadnienia decyzji Ministra została wywiedziona bez podstawy prawnej, co w konsekwencji przeczy temu, iżby postępowanie wymienne w odniesieniu do gruntów rolnych I. G. i jego syna F. G. przeprowadzone zostało zgodnie z ówcześnie obowiązującym dekretem o wymianie gruntów. Analizując opis zdarzeń przedstawiony powyżej skarżący stwierdza, że przeprowadzona w 1960 r. wymiana gruntów w odniesieniu do przekazanego do K. gospodarstwa rolnego o pow. 7.98 ha jego ojca została przeprowadzona z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 16 sierpnia 1949 r. o wymianie gruntów (Dz.U.49.48.367 ze zm.) ." gdyż stan prawny (dekret o wymianie gruntów) na podstawie, którego wydano orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1960 r. w brzmieniu ustalonym na dzień [...] października 1960 r. nie przewidywał

możliwości zawarcia ugody, a właśnie taką bezprawną ugodę zawarto z moim ojcem ("życzy sobie mieć 0.60 ha") (możliwość zawierania ugody wprowadzono dopiero w art. 1 ust. 1 pkt. 4 /art. 4a/ ustawy z dnia 29 czerwca 1962 r. zmieniającej dekret o wymianie gruntów (Dz.U.62.39.169), stąd zgodnie z obowiązującym wtedy prawem (dekret o wymianie gruntów w brzmieniu na dzień [...].10.1960 r.) uczestnik wymiany, którym niewątpliwie był jego ojciec winien otrzymać inne grunty o równej wartości w zamian za grunty dotychczas posiadane, dlatego też żądanie skarżącego wnioskowane w pkt. 2 odwołania z dnia 30.08.2005 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2005 r. było i jest zasadne

Jednocześnie skarżący wskazuje, iż po otrzymaniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi sygn. [...] działając na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. skierował w dniu 21.09.2006 r. do tegoż Ministra żądanie uzupełnienia, co do rozstrzygnięcia w w/w decyzji " w którym domagał się wyjaśnienia — czy projekt wymiany gruntów dotyczący jego ojca został opracowany zgodnie z wymogiem art.2 ust. 1 dekretu z dnia 16.08.1949 r. o wymianie gruntów w brzmieniu obowiązującym w dniu zatwierdzenia projektu ([...].10.1960 r.), a nadto żądał określenia podstawy prawnej użycia w uzasadnieniu decyzji Ministra sformułowania "Kwestionariusz życzeń uczestników wymiany". W tym samym żądaniu skarżący wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji Ministra zostały zawarte nie prawdziwe stwierdzenia, a mianowicie: str. 2 wers. 5 -6 ."p. J. G., który przejął własność i posiadanie tego gospodarstwa dopiero w 1986 r.", str. 4 wers. 12 — 13 "p. J. G. przejmując dobrowolnie własność i posiadanie gospodarstwa rolnego w 1986 r.". Odnosząc się do powyższego skarżący kategorycznie stwierdza, że Minister w odpowiedzi (postanowienie sygn. [...] z dnia [...].03.2007 r.) na podniesione w żądaniu zastrzeżenia nie zajął stanowiska, a jedynie uzupełnił uzasadnienie wydanej decyzji o informacje, które w ocenie skarżącego nie mają znaczenia dla rozpatrywanej sprawy oraz odbiegają od prawdy, bowiem w tym, uzupełniającym decyzję postanowieniu Minister powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...] z dnia [...].12.1982 r. pominął fakt, "że spadek po F. G. (s. I. i K.) zmarłym dnia [...] czerwca 1976 r. na podstawie ustawy nabyli jego żona M. G. w 5/20 częściach oraz jeo dzieci F. G., J. G., J. D., M. G., i H. K. po 3/20 części każdy z nich" (dowód: pismo Wojewody [...] skierowane do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi sygn. [...] z dnia [...].11.2006 r.- w aktach sprawy), dlatego też twierdzenie, iż skarżący nie może skutecznie kwestionować rozstrzygnięć organów administracji zostało wywiedzione bezzasadnie. Skarżący dodaje, że wraz z siostrami J. D., M. G. i H. D. jest uprawniony do spadku po ojcu F. G. w postaci gospodarstwa rolnego o pow. 7.38 ha niezwróconego po rozwiązaniu Kołchozów. Ponadto w postanowieniu Ministra ([...] z dnia [...].03.2007 r.) błędnie podano, że "Następcy prawni gruntów należących w czasie wymiany do F. G. nie występowali do organów administracji publicznej z zastrzeżeniami na przeprowadzoną wymianę gruntów", bowiem przeczą temu pisma z dnia 18.07.1991 r. i 26.02.1992 r. matki skarżącego M. G. kierowane do Urzędu Wojewódzkiego w O. i Wojewody [...], na które nie udzielono jakiejkolwiek odpowiedzi (dowód: zał. nr 6 i 7 do wniosku z dnia 26.01.2005 r. do Wojewody [...] znajdującego się w aktach sprawy).

Wobec powyższego powoływanie się przez organy w uzasadnieniach wydanych decyzji na bezsporny fakt, iż ojciec skarżącego nie zaskarżył rzeczonego orzeczenia Powiatowej Rady Narodowej w B. jest drugorzędne, ponieważ decydującym argumentem, jest to, że ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. (Dz.U.60.30.168) w brzmieniu obowiązującym na dzień [...].10.1960r. w art. 4 zobowiązywała organy administracji państwowej do działania na podstawie przepisów prawa i kierowania się interesem ludu pracującego i zadaniami budownictwa socjalistycznego, a nadto, w art. 7 zobowiązywała te organy do czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa. Wobec powyższego pierwotnym i kluczowym dla sprawy jest ustalenie, czy zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie z dekretem o wymianie gruntów tj. zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu [...] października 1960 r., a nie to, że orzeczenie nie zostało zaskarżone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153

poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2006r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1960 r. zatwierdzającego projekt wymiany gruntów położonych we wsi L., w części dotyczących gruntów wydzielonych dla F. G.

Dokonanie oceny zaskarżonej decyzji, co do jej zgodności z prawem, poddane jest więc specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma bowiem w prawie bardzo istotne znacznie. Przede wszystkim z tego powodu, że jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nakłada zatem na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, ale musi to być rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2004r. Sygn. akt OSK 992/04, wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994r. sygn. akt V SA 535/94, Wyrok NSA IV SA 905/2002 z dnia 27.10.2003 r. Wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. Wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r. ) przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne -skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. A zatem reasumując z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 Kpa powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i nie stwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, iż w ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy, nie przeprowadziły postępowania zgodnie z wymogami wynikającymi z brzmienia art. 156 kpa. Działanie w trybie nadzoru na podstawie art. 156 k.p.a wymaga od organu innego podejścia do sprawy niż w zwykłym postępowaniu administracyjnym, gdy organ ten orzeka w I instancji lub jako organ odwoławczy. Organ staje tu wobec kwestii czysto prawnych. W doktrynie stwierdza się bowiem, iż art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a zawierający pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności dotyczy dwóch rodzajów wadliwości decyzji, a mianowicie wadliwości polegającej na rażącym naruszeniu prawa oraz wadliwości polegającej na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Z treści zaskarżonych decyzji wynika zaś, iż w niniejsze sprawie organy, nie dokonały w ogóle oceny, czy kontrolowane w postępowaniu nieważnościowym orzeczenie, jest zgodne z przepisami prawa w oparciu o które zostało wydane, a mianowicie z przepisami dekretu z dnia 16 sierpnia 1949 r. o wymianie gruntów (Dz.U.49.48.367) w brzmieniu ustalonym na dzień [...] października 1960 r. Ograniczyły się jedynie do wskazania, iż w wyniku wymiany ojciec skarżącego w zamian za grunty o pow. 7.98 ha, otrzymał , niezabudowaną działkę nr [...], o pow. 0.60 ha, zgodnie z wyrażoną przez niego wolą potwierdzoną w kwestionariuszu życzeń uczestników wymiany. Organ nie ustalił jednak i nie zbadał, czy taki tryb postępowania był zgodny z w/w dekretem. Tymczasem jak słusznie podnosi strona skarżąca możliwość zawierania ugody wynikała dopiero z art. 4a dekretu, który to przepis wprowadzono po nowelizacji dekretu, ustawą z dnia 29 czerwca 1962 r. zmieniającej dekret o wymianie gruntów (Dz.U.62.39.169), a zatem już po wydaniu kontrolowanego orzeczenia.

Zważyć należy, iż skarżący zarówno we wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego, jak i w odwołaniu zgłaszał uwagi w tym tle. Tymczasem orzekające w

sprawie organy pominęły dokonanie oceny wyżej wymienionych zastrzeżeń , stanowiących przecież sedno wystąpienia skarżącego o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B.

Nie przesądzając o słuszności zastrzeżeń skarżącego, podnieć należy, że postawa organów unikającą rozpatrzenia kwestii zawartych we wnioskach skarżącego, oznacza ewidentne złamanie ogólnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego, ujętych w art. 7,8 i 11 k.p.a. Tymczasem wiążące w postępowaniu nadzorczym reguły ogólne procedury administracyjne nie są zaś jedynie postulatami, a obowiązującym prawem.

Na gruncie niniejszej sprawy mając na uwadze wywody organu odwoławczego wskazującego na brak interesu skarżącego w kwestionowaniu w postępowaniu nieważnościowym orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w z dnia [...] października 1960 r., z uwagi na to, iż nie był on uczestnikiem postępowania wymiennego, gospodarstwo przejął w 1986r. w trybie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnych rolników, zaś następcy prawni gruntów należących w czasie wymiany do F. G., do grona których jak wywodzi organ skarżący nie należy, nie kwestionowali warunków wymiany, wskazać należy, iż stanowisko organu w tym zakresie jest niejasne. Przede wszystkim podnieść wypada, iż jednym z podstawowych warunków wszczęcia postępowania nieważnościowego na wniosek podmiotu, jest uznanie przez organ, iż posiada on interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a w kwestionowaniu takiego orzeczenia. Wskazać przy tym należy, iż wbrew stanowisku organu zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mają skutki stwierdzenia nieważności decyzji /por. wyrok NSA z 12 stycznia 1994r.. sygn. akt IISA 2164/92 (ONSA 1995, Nr 1, poz. 32), i wyrok NSA z dnia 15 września 2000r. sygn. akt IV SA 2328/99/.

Obowiązkiem zatem organów orzekających w niniejszej sprawie było przede wszystkim ustalenie przed wydaniem decyzji, czy skarżący może skutecznie kwestionować w/w orzeczenie, jak również ustalenie stron postępowania nieważnościowego. W ocenie Sądu organy zaniechały tym obowiązkom. Z akt sprawy wynika bowiem np., iż F. G. pozostawił krąg spadkobierców,

którzy nie zostali powiadomieni przez organy o toczącym się postępowaniu , co stanowi naruszenie art. 10 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) orzekł jak w sentencji. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien dokonać oceny kontrolowanego w postępowaniu nieważnościowym orzeczenia zgodnie z art. 156 k.p.a (w kontekście przesłanek zarówno przesłanek pozytywnych, jak i negatywnych określonych w tym przepisie), po kątem jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa, jak również ustalić krąg stron postępowania, w tym przede wszystkim właściwie zbadać interes prawny skarżącego w kwestionowaniu w/w orzeczenia.