Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 134/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 162
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 134/22 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Michał Niedźwiedź, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 23 marca 2023 r., sprawy ze skargi E.Z., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, z 2 listopada 2021r. nr SKO.Pod/4140/882/2021, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, , , skargę oddala., ,


UZASADNIENIE

Postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 lipca 2021 roku nr PD-02-2.3221.1.001123.2021.24 orzeczono w sprawie zaliczenia wpłaty E. Z. z dnia 5 lipca 2021 roku w wysokości 534,60 złotych we wskazany w jego treści sposób.

Przesyłka listowa zawierająca przedmiotowe postanowienie została doręczona E. Z. ( dalej powoływana jako Strona lub Skarżąca) w dniu 2 sierpnia 2021 roku. Doręczenie nastąpiło do rąk osoby uprawnionej do obioru, córki strony postępowania - (w aktach sprawy karta 6 potwierdzenie odbioru ).

W dniu 11 sierpnia 2021 roku E. Z. złożyła zażalenie na przedmiotowe postanowienie.

W dniu 1 września 2021 roku E. Z. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia wskazując, iż w dniu 2 sierpnia 2021 roku przesyłka listowa zwierająca została odebrana przez jej córkę. Strona wskazała, że 6 sierpnia 2021 roku wróciła z Sanatorium i w terminie 7 dni od dnia powrotu złożyła zażalenie. W treści wniosku Strona zwróciła się także o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 lutego 2021 roku, nr PD-02-2.3221.1.000473..2021.20 doręczone jej osobiście w dniu 12 marca 2021 roku. E. Z. nie podała żadnych okoliczności pozwalających uzasadnić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na to postanowienie (z dnia 24 lutego 2021 roku, nr PD-02-2.3221.1.000473..2021.20).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 2 listopada 2021 r. nr SKO.pod/4140/882/2021 odmówiło przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2021 roku nr PD-01-2.3221.1.001123.2021.24.

W uzasadnieniu postanowienia SKO powołało się na art. 236 § 1 O.p., zgodnie z którym na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Stosownie zaś do treści art. 236 § 2 pkt 1 O.p. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie.

Zgodnie ze stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia przepisem art. 228 w zw. z art. 239 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia (§ 1 pkt 2), a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne (§ 2). Utrwalone w orzecznictwie sądowym rozumienie tej normy prawnej wskazuje, że ma ona charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (wyroki NSA: z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12; z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12; z 10 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2338/13).

W ocenie Kolegium brzmienie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nie pozostawia wątpliwości, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia powinno nastąpić w przypadku ustalenia, że skarżący przekroczył termin określony w art. 236 § 2 pkt 1 O.p. Zgodnie natomiast z art. 162 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Z powyższego przepisu wynika, że Kolegium przywróci termin do dopełnienia czynności, dla której termin był określony, gdy kumulatywnie spełnione zostaną cztery przesłanki, tj., gdy podatnik:

1. złoży wniosek o przywrócenie terminu z podaniem przyczyn naruszenia terminu,

2. uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy,

3. wniesie prośbę (podanie, wniosek) o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,

4. równocześnie (jednocześnie) z wniesieniem wniosku dopełni czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.

Zdaniem Kolegium w rozpatrywanej sprawie przesłanki wskazane w punktach 2, 3 i 4 art. 162 o.p nie zostały spełnione.

W odniesieniu do przesłanki uprawdopodobnienia (przedstawi wiarygodne okoliczności), że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Strony, wskazano iż w piśmiennictwie przyjmuje się, że winę należy pojmować w sposób obiektywny, wymagając od strony staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt III CRN 448/71). Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby niedbalstwa (por. wyrok

Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1579/20). Jako przyczynę uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej wskazuje się np. nagłą chorobę, jeżeli było to schorzenie uniemożliwiające dokonanie tej czynności samodzielnie oraz gdy jednocześnie nie można było przy dokonaniu tej czynności wyręczyć się innymi osobami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1920/20).

W rozpatrywanej przez Kolegium sprawie domagając się przywrócenia terminu do złożenia zażalenia Strona wskazała, że w dniu 6 sierpnia 2021 roku wróciła z sanatorium. Tak więc już tego dnia mogła złożyć zażalenie, zachowując termin do jego złożenia.

Ponadto, co zwrócono uwagę , że Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w dniu 1 września 2021 roku, więc po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu którą wskazała we wniosku. Ponadto równocześnie (jednocześnie) z wniesieniem wniosku nie dopełnia czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, bowiem zażalenie złożyła jak wyżej wskazano w dniu 11 sierpnia 2021 roku.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się E. Z. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła całkowity brak merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy, niedbałość urzędników wynikająca z nadawania coraz to nowych numerów do jednej sprawy, powodując ogromny chaos i bałagan. Urzędnicy nadając nową numerację nie powołują się na poprzednią, nie informują o zmianie sygnatur. Co więcej nie zostało uwzględnione przywrócenie terminu, co było w całości udokumentowane, a przyczyna była od Skarżącej niezależna i poparta pełną dokumentacją medyczną.

W ocenie Skarżącej niekompetencja urzędników jest tak daleko idąca, że pomylili kwestie wniosku z dnia 31.08.2021, w odniesieniu do pisma Urzędu Miasta Krakowa z dnia 24.02.2021 r. Dodatkowo, permanentnie mylą daty oraz numerację.

Ponadto podniosła, że w piśmie z dn.31.08.2021 r. wyraźnie wnosiła o uznanie odwołania, gdyż tytuł zapłaty który uiściła był bardzo precyzyjny, co w treści odpowiedzi przyznali sami urzędnicy prowadzący sprawę.

Pomimo tego, dowolnie zaksięgowali moją płatność nie zwracając uwagi na brak jej zgody i żądanie uznania wpłaty zgodnie z tytułem jaki zamieściła na przelewie.

Biorąc powyższe pod uwagę zwróciła się do Sądu o dokładne przeanalizowanie sprawy dotyczącej błędnego zaksięgowania kwot.

Jednocześnie poinformowała, iż wszelkie wymagalności, a także windykacja została z urzędu wstrzymana przez Pana Prezydenta Miasta Krakowa z uwagi na konieczność precyzyjnych wyjaśnień co do prawidłowości naliczonego podatku, który w jej ocenie, a także ze stanem faktycznym został zawyżony.

Postanowieniem z 18 stycznia 2022 r. nr SKO.Pod./4140/882/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie sprostowało oczywisty błąd pisarski w treści postanowienia SKO z 2 listopada 2021 r. wpisując w miejsce numeru postanowienia PD-01-2.3221.1.001123.2021.24 prawidłowy numer postanowienia PD-02-2.3221.1.001123.2021.24.

Ponadto organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy zauważyć należy, że istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół uchybienia terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 lipca 2021 r. nr PD-02-2.3221.1.001123.2021.24 w sprawie zaliczenia wpłaty E. Z. z dnia 5 lipca 2021 roku w wysokości 534,60 złotych. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie podało, że przedmiotem rozpatrzenia był wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2021 r.

W ocenie Sądu wykazany błąd należy uznać jako oczywistą omyłkę pisarską nie mającą wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia albowiem wszystkie dane postanowienia łącznie z jej numerem ( po sprostowaniu ) i kwotą zarachowania (534,60 zł) w powiązaniu z pismami strony wskazuje , że przedmiotem rozstrzygnięcia był wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 lipca 2021 r. nr PD-02-2.3221.1.001123.2021.24. Błąd ten można usprawiedliwić tym , że pomimo , iż z treści postanowienia wynika jednoznacznie, iż jest ona z dnia "2021- 07-07" (pogrubiona czcionka) to w prawym górnym roku postanowienia jest adnotacja "Kraków, 2021-07-12"

Zgodnie z przepisami prawa, w razie uchybienia terminu podlega on przywróceniu na wniosek zainteresowanej osoby, jeżeli uprawdopodobni ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu złoży w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz ze złożeniem wniosku dopełni czynności, dla której określony był termin. Z treści powołanych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie wszystkich wskazanych w nich przesłanek. Niespełnienie którejkolwiek z nich - nawet przy zaistnieniu pozostałych - czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym.

W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do uchybienia terminowi do złożenia zażalenia. Jak słusznie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie termin do złożenia zażalenia wynosi 7 dni od dat doręczenia postanowienia. W niniejszej sprawie postanowienie doręczono skutecznie w dniu 2 sierpnia 2021 r., zatem termin do złożenia zażalenia upływał w dniu 9 sierpnia 2021r.. Skarżąca złożyła natomiast zażalenie w dniu 11 sierpnia 2021 r. ( data nadania przesyłki) czyli dwa dniu po upływie ustawowego terminu.

Skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia z 31 sierpnia 2021 r. ( data nadania przesyłki 1 września 2021 r. ) przedłożyła stosowną dokumentację ( Karta Informacyjna - Sanatoryjny NFZ), z której wynika , że w okresie od 17 lipca 2021 r. do 5 sierpnia 2021 r. przebywała w sanatorium. Z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wynika, że Skarżąca z sanatorium wróciła w dniu 6 sierpnia 2021 r. a więc 3 dni przed upływem 7- dniowego terminu do złożenia zażalenia.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Powyższe oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.

Przywrócenie terminu będzie uznane za niezawinione, jeśli doszło do niego na skutek przeszkód nie do przezwyciężenia. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt II GSK 3387/17).

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Nadto zauważyć należy, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GZ 599/17. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I FSK 689/21).

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że okoliczności na które, powołuje się Skarżąca nie usprawiedliwiają uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Fakt , że córka Skarżącej dostarczyła korespondencję dopiero w dniu 10 sierpnia 2021r. , z uwagi na jej urlop, nie jest okolicznością usprawiedliwiającą niedochowanie terminu. Sam bowiem fakt przebywania osoby uprawnionej do odbioru korespondencji Skarżącej na urlopie, nie jest okolicznością nadzwyczajną, nie do przezwyciężenia , uniemożliwiająca dostarczenia przesyłki. Wręcz przeciwnie jest to okoliczność typowa, a osoba przebywająca na urlopie, ma z reguły większe możliwości doręczenia przesyłki niż osoba pracująca, tym bardziej, że Skarżąca nie sygnalizowała również żadnych nadzwyczajnych przeszkód uniemożliwiających dostarczenie przesyłki.

Ponadto podkreślić należy, że Skarżąca powinna tak zorganizować sobie system odbioru przesyłek w czasie swej nieobecności w miejscu zamieszkania, aby nie dopuścić do uchybienia terminu.

Kolejna przesłanka sprowadza się do złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, tj. w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Wniosek powinien spełniać wymogi określone w art. 166 o.p., którym powinny odpowiadać podania. Datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu może być dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi. Dotyczy to przypadków, kiedy strona, dokonując czynności, działała w subiektywnym przeświadczeniu, iż robi to w terminie (wyrok NSA w Gdańsku z 24.03.1999 r, I SA/Gd 1664/98, LEX nr 38681).

Dodatkowo należy zauważyć, że zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest wymogiem formalnym rozpatrzenia tego wniosku. Zgodnie z art. 162 § 3 O.p., przywrócenie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Wobec złożenia wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem terminowi, nie podlega on merytorycznemu rozpoznaniu i w tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy strona ponosi, czy też nie winę za uchybienie terminowi i zbędne jest ustalanie istnienia tej przesłanki.

W niniejszy sprawie niewątpliwie doszło również do uchybienia 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.

Jak sama Skarżąca podaje, postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 lipca 2021 roku otrzymała w dniu 10 sierpnia 2021 r, a zatem wniosek o przywrócenie terminu powinna złożyć najpóźniej 17 sierpnia 2021 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero w dniu 1 września 2021. A zatem po upływie ustawowego terminu.

Odnośnie podniesionych zarzutów dotyczących postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 lipca 2021 roku nr PD-02-2.3221.1.001123.2021.24 zauważyć należy, że na etapie rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia nie mogą być one rozpatrzone. Zarzuty te dotyczą bowiem prawidłowości wydanego postanowienia podczas gdy przedmiotem niniejszej sprawy jest tylko i wyłącznie kwestia uchybienia terminu.

Również nie może mieć wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia okoliczność , że w trakcie jego wydania doszło do oczywistej pomyłki pisarskiej. Organ może bowiem, z urzędu prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez siebie decyzji (lub postanowieniu).

Sprostowanie oczywistej omyłki nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji (postanowienia) albowiem może dotyczyć różnego rodzaju drobne błędy pisarskie, przeoczenia. W niniejszej sprawie mieliśmy właśnie z taką sytuacja która dotyczył oczywistej omyłki pisarskiej spowodowanej błędem w edycji tekstu .

Jednocześnie podkreślić należy, że oczywiste omyłki, zgodnie z art. 215 § lO.p., można sprostować w drodze postanowienia - nawet po wniesieniu przez stronę odwołania, w którym powyższe omyłki są przedmiotem zarzutów (wyrok NSA w Krakowie z 28.10.1999 r.. I SA/Kr 1206/98. LEX nr 39772). Zatem fakt sprostowania postanowienia z 2 listopada 2021 r. po złożeniu skargi również nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę

-----------------------

Sygn. akt I SA/Kr 134/22

1