Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2240/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Asesor WSA - Iwona Kozłowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] w S. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 29 czerwca 2022 r. nr KWT.70.42.2022 w przedmiocie odmowy skrócenia okresu obowiązywania taryfy oraz odmowy zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez Zakład Gospodarki Komunalnej [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżący" lub "Strona", "Wnioskodawca", "Zakład") jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Organ", "Prezes") z dnia 29 czerwca 2022 roku - znak sprawy: KWT.70.42.2022, wydane w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej : "organ regulacyjny", "Dyrektor RZGW") z dnia 29 kwietnia 2022 r., znak WR.RZT.70.372.2021, w sprawie odmowy skrócenia okresu obwiązywania taryfy zatwierdzonej decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 13 sierpnia 2021 r. znak WR.RZT.70.296.2021 oraz odmowy zatwierdzenia przedłożonej wnioskiem z dnia 9 grudnia 2021 r. przez Zakład Gospodarki Komunalnej [...] w [...] taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na trenie gminy [...] na okres 3 lat.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 8 grudnia 2021 r. (data wpływu do organu regulacyjnego 9 grudnia 2021 r.) Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej [...] w [...] złożył wniosek o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy oraz o zatwierdzenie taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków dla gminy [...], na okres 3 lat.

Decyzją z dnia 29 kwietnia 2022 r., znak WR.RZT.70.372.2021, Dyrektor RZGW odmówił skrócenia okresu obowiązywania taryfy zatwierdzonej decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 13 sierpnia 2021 r., znak WR.RZTR.70.296.2021, oraz odmówił zatwierdzenia przedłożonej wnioskiem z dnia 9 grudnia 2021 r. przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej [...] w [...] taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy [...] na okres 3 lat.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na specjalny tryb skrócenia okresu obowiązywania taryfy, który w szczególnie uzasadnionych przypadkach umożliwia wprowadzenie nowej taryfy w trakcie obowiązywania trzyletniego okresu trwania taryfy zatwierdzonej już przez organ regulacyjny. Wskazano, że przez uzasadniony przypadek należy rozumieć w szczególności sytuację, w której wnioskodawca powołuje się na okoliczności powstałe w czasie obowiązywania taryfy o których nie miał i nie mógł mieć wiedzy w czasie składania wniosku taryfowego dotyczącego taryfy obecnie obowiązującej. Taką sytuację może stanowić w szczególności zmiana warunków ekonomicznych oraz wielkości usług i warunków ich świadczenia. Stwierdzano jednak, że nie każda zmiana warunków ekonomicznych będzie uzasadniała skrócenie taryfy i zmianę obowiązujących cen, np. nieznaczny wzrost jednej kategorii kosztów nie musi odbijać się na ostatecznej wysokości cen.

Wnioskodawca odwołał się od przedmiotowej decyzji, w wyniku czego decyzją z dnia 29 czerwca 2022 r. Prezes PGW WP utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu regulacyjnego, wskazując, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka warunkująca skrócenie okresu obowiązywania dotychczas obowiązującej taryfy.

Organ odwoławczy ponownie zwrócił uwagę na szczególny tryb procedowania wniosku o skrócenie okresu obowiązywania taryfy, wskazując na jego dwuetapowość wynikającą z konieczności badania w pierwszym etapie zasadności przesłanek skrócenia dotychczasowej taryfy, a w kolejnym etapie, w przypadku pozytywnej oceny choćby jednej z okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę, podjęcia czynności, o których mowa w art. 24c ust. 1 ustawy zzwoś. W analizowanej sprawie jako przesłankę przedmiotowego wniosku Zakład wskazał wzrost cen energii elektrycznej zaproponowanych przez dystrybutora energii wyłonionego w przetargu nieograniczonym na "dostawę energii elektrycznej na potrzeby oświetlenia drogowego i obiektów Gminy [...] oraz jednostek podległych w roku 2022", przeprowadzonego przez Gminę [...]. W ocenie organu odwoławczego udział kosztu energii elektrycznej wynoszący 17,36% wszystkich kosztów dotyczących zbiorowego zaopatrzenia w wodę i 19,65% całości kosztów dotyczących zbiorowego odprowadzania ścieków nie może stanowić, jak chce tego Wnioskodawca, wystarczającej przesłanki do uwzględnienia wniosku o skrócenie okresu obowiązywania taryfy. Istotną dla organu odwoławczego była okoliczność, że nie tylko wzrost cen energii elektrycznej wpłynął w sposób tak znaczący na zmianę cen wody i ścieków przedstawionych we wniosku taryfowym. Opisany przez Wnioskodawcę wzrost kosztów materiałów spowodowany koniecznością wymiany znacznej liczby wodomierzy nie może być jednak uznany za przypadek uzasadniający zmianę warunków ekonomicznych, albowiem jest to koszt zaplanowany w obowiązującej taryfie, co więcej nie jest to sytuacja niemożliwa do przewidzenia, skoro z obowiązujących przepisów wynika konieczność cyklicznej legalizacji urządzeń pomiarowych. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia przepisu art. 24j ustawy zzwoś za niezasadny.

Organ II instancji uznał także za niezasadny zarzut naruszenia przepisu art. 24f ust. 2 ustawy zzwoś, wskazując, że przepis ten nie ma zastosowania do procedury wszczynanej na wniosek o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy. Wynika to wprost z treści przywołanego wcześniej art. 24j zdanie 2 ustawy zzwoś, w którym przepis art. 24f ust. 2 ustawy nie został wymieniony.

Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem naruszenia przepisów prawa procesowego, wskazując, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jest kompletny, został w sposób wyczerpujący rozpatrzony, a organ regulacyjny zrealizował obowiązek wynikający z przepisu art. 79a § 1 kpa.

Strona skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 29 czerwca 2022 roku , wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów.

Decyzji zarzucono naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów, tj.:

1) art. 24c ust. 3 w związku z art. 24c ust. 1 w związku z art. 24f ust 2 ustawy z dnia 1 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2028) dalej jako u.z.z.w. - poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji gdy organ nie rozpoznał wniosku w terminie 45 dni, a od złożenia wniosku upłynęło 120 dni, wydanie zaskarżonej decyzji stało się niedopuszczalne bowiem taryfa weszła w życie z mocy prawa i wydanie decyzji w tej samej sprawie stało się bezprzedmiotowe bowiem art. 24f u.z.z.w. jest materialnym przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 122a § 1 k.p.a. Tym samym sprawy taryfowe są załatwiane milcząco i stosuje się do nich przepisy działu II rozdziału 8a k.p.a.,

2) art. 24j ust. 1 i 2 u.z.z.w. poprzez niezastosowanie pomimo tego, że zachodzą przesłanki skrócenia okresu obowiązywania taryfy, które wnioskodawca skutecznie wykazał poprzez udokumentowanie zmiany warunków ekonomicznych polegających na znacznym wzroście ceny energii elektrycznej w związku z rozstrzygnięciem przetargu na dostawę energii elektrycznej dla jednostek gminy [...] na rok 2022 r. i istotnego wpływu na koszty prowadzonego przedsiębiorstwa;

2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:

1) tj. naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy przez organ, w tym nie wyjaśnienie, czy zachodziły podstawy do skrócenia obowiązywania taryfy w związku z wykazanym wzrostem kosztów energii elektrycznej,

2) tj. naruszenie art. 8 KPA poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez nierówne traktowanie strony i podtrzymanie odmiennej decyzji organu przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie pomimo wcześniejszego rozpatrzenia wniosku taryfowego strony, który został zatwierdzony w dniu 12.08.2021, zaś wniosek niezaakceptowany decyzją z 29.04.2022 r. był w zasadzie zaktualizowaną wersją wcześniejszego wniosku za wyjątkiem wskazanej zmiany kosztów energii elektrycznej, jak również odmiennego stosowania przepisów ustawy szczególnej wobec strony w związku w tym samy stanie prawnym i faktycznym,

3) tj. naruszenie art. 107 § 2 i 3 w związku z art. 9 i 11 KPA poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 29 kwietnia 2022 r., w szczególności przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach (zatwierdzenia taryfy w 2021 i niezatwierdzenie w 2022),

4) naruszenie art. 79a § 1 w związku z art. 7, 9, 10 i 75 § 1 KPA - poprzez nieprawidłowe zastosowanie w związku z ustaleniem organu, iż to na wnioskodawcy, spoczywa ciężar udowodnienia, choć nie wskazał jakich niespełnionych przesłanek koniecznych do uzupełnienia jako niezbędnych do wydania decyzji zgodnej z żądaniem wnioskodawcy dotyczy, choć w ocenie wnioskodawcy wszystkie niezbędne informacje zostały przekazane organowi,

5) art. 80 KPA poprzez błędne przyjęcie, za organem I instancji, i nie zweryfikowanie okoliczności, iż wnioskodawca zarówno w momencie składania wniosku taryfowego jak i do momentu zatwierdzenia taryfy w dniu 12.08.2022 r. nie posiadał wiedzy na temat w jakim stopniu mogą wzrosnąć koszty energii elektrycznej i bezpośrednią przyczyną wystąpienia z wnioskiem o skrócenie obowiązywania taryfy.

W odpowiedzi na skargę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie. W ocenie organu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2028, dalej: ustawa, u.z.z.w.o.ś.), jak również ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z p.zm., dalej: k.p.a.) w myśl art. 27 c ust. 1 ustawy.

Z kolei akt wykonawczy do ustawy, tj. rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, reguluje szczegółowe sposoby określania taryf.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, należy podkreślić, że zgodnie z art. 27c ust. 1 u.z.z.w.o.ś. do postępowania przed organem regulacyjnym mają zastosowanie przepisy k.p.a. Oznacza to, że organ taki ma prawo do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., oraz jest zobowiązany w oparciu o art. 77 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Na wstępie należy przypomnieć, że po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw regulacja odnosząca się zarówno do określania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, jak również zatwierdzania tychże taryf, uległy istotnej modyfikacji.

Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 20 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na okres 3 lat. Taryfa ta zgodnie z regulacjami u.z.z.w.z.o.ś. powinna zostać zatwierdzona przez organ regulacyjny - właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej PGW WP. Mając na uwadze czasowy wymiar obowiązywania taryf, zgodnie z art. 24b ust. 2 u.z.z.w.z.o.ś. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne składa wniosek o zatwierdzenie taryfy w terminie 120 dni przed dniem upływu okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy.

Tym samym obecnie na gruncie regulacji u.z.z.w.z.o.ś. w brzmieniu wynikającym z ustawy nowelizacyjnej zasadą jest, że zatwierdzona taryfa obowiązuje przez okres 3-letni i nowa taryfa zatwierdzana jest w związku z następującym upływem okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy. Jak wskazano na to w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizacyjnej wydłużenie okresu obowiązywania taryf ma na celu w szczególności możliwość bilansowania dostępnych zasobów wodnych w okresie dłuższym niż 1 rok z uwagi na możliwość wystąpienia zjawisk ekstremalnych (np. suszy) oraz wyceny dostępności tego zasobu, a tym samym pewności tej wyceny dla odbiorców usług wodnych, a co za tym idzie odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Oznacza to, że skrócenie okresu obowiązywania aktualnej taryfy w celu wcześniejszego zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy na podstawie art. 24j u.z.z.w.z.o.ś. ma charakter wyjątku ustawowego od standardowego trybu zatwierdzania taryf wynikającego z regulacji właściwych przepisów u.z.z.w.z.o.ś., a w szczególności art. 24b ust. 2 u.z.z.w.z.o.ś. w zw. z art. 20 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. Wyjątek taki nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej, a jego granice winny być ściśle przestrzegane.

O tym, iż zatwierdzanie taryf w trybie art. 24j u.z.z.w.z.o.ś. ma charakter wyjątku ustawowego świadczy nie tylko poczynione wyżej zestawienie tego przepisu z całością regulacji u.z.z.w.z.o.ś. odnoszącą się do taryf oraz ich zatwierdzania, ale również samo brzmienie treści tego przepisu, wyraźnie wskazujące na to, że wynikający zeń szczególny tryb wcześniejszego zatwierdzenia nowej taryfy w miejsce obowiązującej może mieć miejsce tylko w uzasadnionych przypadkach.

Już z samej literalnej treści art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. wynika, że zastosowane w nim pojęcie "uzasadnionego przypadku" nie odnosi się do wykazania jego rzeczywistego zaistnienia w postępowaniu przed organem regulacyjnym, a do znaczenia takiego przypadku, tego czy usprawiedliwia on skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy w celu zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy. Odnieść przy tym należy się do znaczenia słowa "uzasadniony" w języku polskim. Wskazuje się, że uzasadniony w użyciu przymiotnikowym to "oparty na obiektywnych racjach, podstawach, słuszny, usprawiedliwiony". Za przypadek uzasadniony na gruncie regulacji art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. uznamy taki przypadek, którego istnienie zostało wykazane, ale koniecznie winny za nim przemawiać obiektywne racje w kontekście regulacji u.z.z.w.z.o.ś. dotyczącej taryf oraz ich zatwierdzania.

Z treści samego art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. wynika, że wskazany w nim uzasadniony przypadek odnoszony jest do samych okoliczności jakie mają stanowić podstawę dla jego stosowania a nie kwestii ich udowodnienia, skoro za uzasadniony przypadek mogą być w szczególności uznane zmiany warunków ekonomicznych oraz wielkości usług i warunków ich świadczenia. Zaznaczyć trzeba, że w powołanym przepisie wyraźnie dodano, że okoliczności te mają być udokumentowane, zatem wykazane. Mając na uwadze racjonalność ustawodawcy, gdyby pojęcie uzasadnionego przypadku w treści art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. miałoby być odnoszone wyłączenie do kwestii wykazania jego zaistnienia nie byłoby potrzeby wskazywania na to, że przedmiotowe zmiany stanowiące przykład takiego przypadku miałyby zostać udokumentowane.

Nieprawidłowe jest zatem stanowisko jakoby na gruncie regulacji art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. znaczenie miało jedynie to czy przedsiębiorstwo wodociągowokanalizacyjne wykaże istnienie wskazywanych przezeń okoliczności mających stanowić podstawę do stosowania wskazanego przepisu. Istotnym jest również ustalenie, czy okoliczności te obiektywnie uzasadniają skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, mając na uwadze, że powyższe stanowi wyjątek od zasady okresowego obowiązywania taryf. Strona skarżąca winna mieć na uwadze, że w kontekście regulacji u.z.z.w.z.o.ś. znaczenie ma pewność cen dla obiorców usług oraz fakt, iż organ regulacyjny winien mieć na uwadze również w toku postępowania prowadzonego, tak jak w niniejszej sprawie na podstawie art. 24j u.z.z.w.z.o.ś., zasadę ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem optymalizacji kosztów (art. 1 pkt 1 lit. c u.z.z.w.z.o.ś.). Tym samym ustalenia odnośnie tego czy w danej sprawie wystąpił przypadek uzasadniający skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy nie mogą sprowadzać się do powielenia argumentacji podniesionej w tym zakresie przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Argumentacja ta winna podlegać ocenie ze strony organu regulacyjnego w świetle stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego materiału dowodowego, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.

Należy tu podkreślić, że specyficzną cechą postępowania prowadzonego na podstawie art. 24j u.z.z.w.z.o.ś. jest jego swoista dwuetapowość. W pierwszym etapie organ regulacyjny ustala, czy okoliczności podnoszone przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne rzeczywiście stanowią o zajściu uzasadnionego przypadku stanowiącego o możliwości skrócenia okresu obowiązywania aktualnej taryfy i zatwierdzenia w jej miejsce nowej. Dopiero po takiej kwalifikacji okoliczności wskazywanych przez Stronę skarżącą możliwe jest dokonanie oceny, analizy i weryfikacji projektu nowej taryfy zgodnie z – co istotne - odpowiednio stosowanymi przepisami art. 24b-24e i art. 24f ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś.

Trzeba też podnieść, że z uwagi na charakter postępowania taryfowego - wbrew stanowisku przedstawianemu w skardze - aby możliwym było skrócenie obowiązywania aktualnej taryfy, wszystkie okoliczności wskazywane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jako uzasadniony przypadek muszą zostać tak zakwalifikowane przez organ regulacyjny. Nie można bowiem zapominać o tym, że wszystkie te okoliczności mają przecież przełożenie na koszty wskazywane w nowym projekcie taryfy a przez to również na wskazywane w niej nowe ceny i stawki w niniejszej sprawie - co istotne – wyższe, niż w aktualnie obowiązującej taryfie.

W realiach rozpoznawanej sprawy Prezes PGW WP nie uznał za uzasadnione okoliczności przemawiające za zmianą dotychczasowej taryfy we wnioskowanym zakresie: wzrostu kosztów inwestycji wynikających z wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych (np. wymiana wodomierzy) czy wzrostu cen energii elektrycznej. Zasadnie stwierdził, że nie stanowią one okoliczności nieprzewidywanych w trakcie określania aktualnej taryfy, której okres obowiązywania miałby ulec skróceniu zgodnie z wnioskiem Strony skarżącej. Organ stwierdził też, że koszt związany z zajęciem pasa drogowego miał charakter jednorazowy.

Wskazano wyraźnie, że mogące mieć miejsce w okresie obowiązywania taryfy koszty inwestycji wynikających z wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych - inwestycje ujęte w tymże planie oraz ich realizacja uwzględniane są na etapie projektowania taryfy (§ 7 ust. 1 pkt 2 oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia taryfowego). Podkreślić przy tym należy, że wskazany plan zgodnie z art. 24b ust. 6 pkt 2 u.z.z.w.z.o.ś. stanowi załącznik do uzasadnienia składanego wraz z wnioskiem taryfowym. Odnośnie wzrostu kosztów materiałów wodociągowych wskazano też, że powyższe uwzględnia się przy konstruowaniu taryfy (§ 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia taryfowego). Z kolei utrzymanie w sprawności sieci wiąże się z czynnościami cyklicznymi szacunkowo przewidywalnymi na etapie konstruowania taryfy.

Trzeba też stwierdzić, że prawidłowo uznano, iż niedoszacowanie przy planowaniu wzrostu kosztów lub ich pominięcie nie może stanowić podstawy do skrócenia taryfy. Uzasadniony przypadek należy odnosić zatem do okoliczności nieprzewidywalnych, czy niemożliwych do uwzględnienia na etapie konstruowania taryfy. Uznanie braku możliwości zakwalifikowania wszystkich wskazanych przez Stronę skarżącą okoliczności jako uzasadnionego przypadku według art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. powoduje konieczność odmowy skrócenia okresu obowiązywania taryfy oraz odmowy zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy we wnioskowanym kształcie.

Wbrew stanowisku skargi brak było przy tym podstaw, aby organy obu instancji na podstawie art. 24c ust. 3 u.z.z.w.z.o.ś. nałożyły w toku postępowania na Stronę skarżącą obowiązek przedłożenia we wskazanym terminie poprawionego projektu taryfy wskazując elementy projektu taryfy lub uzasadnienia wymagające poprawienia.

Stosownie do art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie przepisy art. 24b-24e i art. 24f ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. (a więc również wskazany art. 24c ust. 3 u.z.z.w.z.o.ś.) stosuje się odpowiednio. Należy zaznaczyć, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego "stosowanie odpowiednie" zawiera w sobie trzy możliwości (sposoby) działania w zależności od brzmienia samego przepisu, który zamierza się zastosować odpowiednio, oraz w zależności od ewentualnego wyniku takiego stosowania. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wskazuje, że w literaturze i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa oznacza bądź stosowanie odnośnych przepisów bez żadnych zmian do innego zakresu odniesienia, bądź stosowanie ich z pewnymi zmianami, bądź też niestosowanie tych przepisów do innego zakresu odniesienia. W świetle powyższego, stosowanie "odpowiednio" przepisów oznacza, że niektóre przepisy stosuje się bezpośrednio, niektóre modyfikuje się, zaś jeszcze innych nie stosuje się wcale.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że gdyby wolą ustawodawcy było zawarcie w decyzji odmawiającej skrócenia okresu obowiązywania taryfy obowiązków, o których wspomina skarżący, przepis art. 24j ust. 2 wymagałby stosowania odpowiednich przepisów "wprost". Trudno natomiast w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 24i u.z.z.w.z.o.ś. nałożyć na wnioskodawcę przedmiotowe obowiązki w sytuacji, w której wniosek o skrócenie taryfy jest fakultatywnym działaniem przedsiębiorstwa. W przypadku, gdy organ w postępowaniu o skrócenie okresu obowiązywania taryfy i zatwierdzenia nowej nie dostrzega przesłanek takiego rozstrzygnięcia, wówczas odmawia wnioskowanej modyfikacji. Z treści art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. wynika wyraźnie, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w trakcie obowiązywania dotychczasowej taryfy może złożyć do organu regulacyjnego wniosek o skrócenie okresu obowiązywania tej taryfy wraz z projektem nowej taryfy oraz uzasadnieniem. Tym samym to w kompetencji przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego leży to czy będzie ono wnosiło o skrócenie okresu obowiązywania aktualnej taryfy i przedłożenie do zatwierdzenia określonego przezeń projektu nowej taryfy. Organ regulacyjny ani Prezes PGW WP jako organ odwoławczy nie może jednak w tym trybie obligować przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego do modyfikacji jego wniosku czy zobowiązywać do jego ponowienia w zmodyfikowanej formie. To strona jest dysponentem takich ewentualnych przyszłych działań (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4209/21 ; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).

Sąd uznał ponadto – analizując zarzut skargi o uchybieniu załatwienia sprawy w terminie 45 dni, o jakim mowa w przepisach u.z.z.w.z.o.ś. – iż jest w on niezasadny. Twierdzenie, że taryfa weszła w życie z mocy prawa Strona skarżąca opiera o treść art. 24f ust. 2 ustawy oraz brak wydania decyzji , o której mowa w art. 24c ust. 2 lub ust. 3 ustawy w terminie, o którym mowa w art. 24 c ust.1 u.z.z.w.z.o.ś.

Trzeba bowiem podkreślić, że w przypadku sprawy dotyczącej skrócenia okresu obowiązywania taryfy, nie ma zastosowania przepis art. 24f ust. 2 u.z.z.w.z.o.ś., który stanowi, że jeżeli organ regulacyjny nie wyda decyzji, o której mowa w art. 24c ust. 2 lub 3, w terminie, o którym mowa w art. 24c ust. 1, taryfa wchodzi w życie po upływie 120 dni od dnia doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie. Wynika to bowiem wprost z treści przywołanego wcześniej art. 24j zdanie 2 ustawy, w którym przepis art. 24f ust.2 u.z.z.w.z.o.ś. nie został wymieniony.

W przypadku wniosku o skrócenie okresu obowiązywania taryfy nie ma zatem możliwości, by brak wydania decyzji merytorycznej przez organ regulacyjny w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku powodowało skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy i wejście w życie taryfy nowej po upływie 120 dni od doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu – i by możliwe było z tego względu umorzenie postępowania (patrz: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt III SAB/Gd 11/21; dostępny tamże).

Trzeba przy tym wspomnieć, iż odrębną kwestią jest sposób, w jaki liczony jest termin 45-dniowy na załatwienie sprawy, albowiem do procedowania wniosku o skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy stosuje się odpowiednio przepisy art. 24b- 24e i 24f ust.1 ustawy. Wobec tego z uwagi na treść art. 24 c ust.1 u.z.z.w.z.o.ś. 45-dniowy termin na załatwienie wniosku o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy rozpoczyna swój bieg od momentu początkowego wskazanego w ustawie, czyli od dnia otrzymania wniosku przez organ. W orzecznictwie podkreśla się – na gruncie spraw dotyczących zatwierdzenia taryfy, lecz aktualnych także w sprawach wniosków o skrócenie okresu jej obowiązywania - że nie oznacza to jednak, iż ostateczny termin załatwienia sprawy musi zrównywać się z początkowym terminem załatwienia sprawy. Wniosek strony powinien odpowiadać określonym prawem wymogom co zobowiązuje organ do badania , czy spełnia on wymogi formalne. W przypadku wystąpienia braków i ich usunięcia datą wszczęcia postępowania jest dzień złożenia wniosku, jednak początkowy termin na załatwienie sprawy należy liczyć od dnia złożenia kompletnego wniosku. Nadto należy mieć na uwadze okresy podlegające wyłączeniu na podstawie art. 35 § 5 k.p.a., ponieważ wyznaczony przez ustawodawcę czas dla dokonania danej czynności procesowej to czas efektywny, jakim powinien dysponować organ załatwiający sprawę (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2020 r. , sygn. akt I GSK 514/20 , LEX nr 3009380; dostępny tamże).

W ocenie Sądu Organ dokonał w sposób prawidłowy ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś uzasadnienie decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., nie doszło też do naruszeń w zakresie innych przepisów postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ ten w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia wystąpienia przesłanek zawartych w przepisach ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. , art. 80 i art. 107 k.p.a.

Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone rozstrzygnięcie odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to - zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Szereg okoliczności wskazywanych przez Stronę skarżącą nie mieści się w zakresie uzasadnionego przypadku stanowiącego podstawę dla skrócenia okresu obowiązywania aktualnej taryfy dla zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy. Stan faktyczny został wyjaśniony wyczerpująco w zakresie wymaganym dla załatwienia sprawy.

Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).

Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję (postanowienie), musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże).

Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji (postanowienia) może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy rozstrzygnięcia byłoby lub mogłoby być inne.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.