Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1509/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1, art. 54 par. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1509/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 czerwca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Asesor: WSA Maja Chodacka (spr), Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008r., sprawy ze skargi A. M., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art.23 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Zakładu [...] w K prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego - A. M. na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r. wystawionych przez wierzyciela - Zakład [...] Oddział w K. Egzekucję administracyjną wszczęto [...] stycznia 2005r. doręczając odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego. Zawiadomieniami z dnia [...] czerwca 2007r. o nr [...], [...], [...] zajęto świadczenie z ubezpieczenia społecznego. Jak wynika z wyjaśnień Dyrektora Zakładu [...] O/K. z dnia [...].08.2007r. tytuły wykonawcze wymienione w tych zawiadomieniach zostały przenumerowane.

Skarżący nie został poinformowany o nadaniu tytułom innego oznaczenia.

Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2007r. wniósł skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, w której zarzucił brak doręczenia odpisów tytułów wykonawczych stanowiących podstawę zajęcia. Na tej podstawie Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wyjaśnienia sprawy.

Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Zakładu [...] w K., postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Skarżącemu.

W treści postanowienia wskazano, iż w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wskazał, iż złożył skargę na czynności egzekucyjne i na czas niezbędny do jej rozpoznania postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone. Skarżący przywołał przy tym art. 54 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarga ta jest oczywiście uzasadniona, a to z tej przyczyny, że Skarżącemu nigdy nie zostały doręczone odpisy tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzona jest egzekucja. Nadto podniesiono, iż postępowanie egzekucyjne w sprawie powinno być umorzone na podstawie art. 33 pkt 1, art. 35 oraz art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarżący wskazał, iż egzekwowany obowiązek nie istniał, a gdyby nawet istniał, to uległ przedawnieniu zanim doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Kontynuowanie czynności egzekucyjnych może wywołać niemożliwą do naprawienia szkodę u Skarżącego i z tej przyczyny Skarżący wniósł On jednocześnie o wstrzymanie dalszych czynności do czasu rozstrzygnięcia środka zaskarżenia.

Dyrektor Izby Skarbowej w przywołanym na wstępie postanowieniu, wydanym na skutek rozpoznania zażalenia stwierdził, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu na pewien czas biegu postępowania w związku z wystąpieniem określonych przeszkód w jego prowadzeniu. Stwierdzono, iż wydane postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 ustawy było prawidłowe. Przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem analizując treść zażalenia należało wziąć pod uwagę czy stan faktyczny sprawy odpowiada którejś z przesłanek z art. 56 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z ewentualnych stanów, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Podkreślono, iż organ egzekucyjny w sprawie jest także wierzycielem. Wskazano, iż podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie wymaga stanowiska wierzyciela.

Stwierdzono również, iż pismo Skarżącego z dnia [...] lipca 2007r. zostało rozpoznane w sposób dwutorowy: wniosek w sprawie zawieszenia - przez organ egzekucyjny tj. Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zakładu [...] w K. (art. 56 § 3 ustawy); natomiast skarga na czynność egzekucyjną przez organ nadzoru tj. Dyrektora Izby Skarbowej (art. 54 § 1 ustawy).

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uznał skargę za zasadną.

Argumenty zawarte w zażaleniu, a dotyczące dopuszczalności egzekucji, a co za tym przedawnienia zaległości nie mogą być badane w niniejszym postępowaniu, które dotyczy stwierdzenia braku merytorycznych przesłanek zawieszenia postępowania.

Powyższe stanowisko zgodne jest z zasadą utrwaloną w orzecznictwie sądowo-administracyjnym według której, stany faktyczne wskazane jako podstawa prawna dopuszczalności danego środka zaskarżenia, nie mogą być przedmiotem innych środków prawnych.

Zaznaczono iż, postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych zawartego w treści zażalenia prowadzone jest w odrębnym postępowaniu.

W skardze wniesionej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego Skarżący podniósł, iż Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznał skargę na czynności egzekucyjne w ten sposób, że "uznał tę skargę za zasadną". Rozstrzygnięciem tego rodzaju Skarżący winien być teoretycznie usatysfakcjonowany, bo pozornie wynika z niego, że przyznano Mu rację, tyle że sposób procesowej wypowiedzi Dyrektora Izby Skarbowej na temat złożonej skargi świadczy o tym, iż organ ten albo nie wie, jak należy rozpoznawać te środki zaskarżenia, albo nie wiedział jak rozpoznać tę konkretną skargę. Skarżący podkreślił, że instytucja zwykłego środka zaskarżenia (a taki charakter ma skarga) nie została pomyślana jako forma usatysfakcjonowania strony poprzez przyznanie jej racji, ale jako droga do usunięcia uchybień popełnionych w postępowaniu. Sposób rozstrzygnięcia skargi pozbawił Skarżącego możliwości zakwestionowania rozstrzygnięcia, bo skarga została uwzględniona, ale dla Skarżącego w sensie procesowym nic z tego nie wynikło. Postępowanie egzekucyjne w dalszym ciągu bowiem prowadzone jest na podstawie wadliwych tytułów wykonawczych.

Przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu załatwienia skargi (załatwienia -to znaczy albo oddalenia skargi, albo skorygowania uchybienia procesowego, do którego doszło w postępowaniu egzekucyjnym) zostały w art. 54 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oznaczone samodzielnie. Przepis ten tworzy podstawę zawieszenia postępowania niezależną od tych, które przewidziane są w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tymczasem Dyrektor Izby Skarbowej skierowany do niego wniosek o zawieszenie postępowania i mający podstawę w wadliwym działaniu organu, którego dotyczyła skarga (art. 54 § 6 ustawy) pozwolił rozpoznać temuż organowi w trybie przewidzianym w art. 56 ustawy. Zrezygnował zatem z własnej kompetencji, już nie tylko do uporządkowania błędów dostrzeżonych w postępowaniu, ale też do przerwania tego postępowania, dopóki te błędy nie zostaną usunięte.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...]. Wprawdzie w skardze stwierdzono, iż dotyczy ona postanowienia z dnia [...], ale nie ma wątpliwości, że skarga dotyczy przywołanego postanowienia, bowiem wskazano właściwy numer postanowienia oraz stwierdzono, że doręczone ono zostało Skarżącemu [...] października 2007r. (więc nie mogło nosić daty [...] listopada 2007r.). W zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięto w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - zwanej dalej ustawą.

W rozpoznawanej sprawie problem sprowadza się do oceny zasadności rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego na danym etapie postępowania. Przy tym Skarżący konsekwentnie podnosi, iż wnosił o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Należy wskazać, iż w art. 56 § 1 ustawy prawodawca wyliczył w kolejnych pięciu punktach przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Skarżący we wniosku o zawieszenie postępowania wskazał, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wyjaśnienia sprawy skargi na czynności egzekucyjne jest uzasadnione ze względu na okoliczność, iż dalsze postępowanie mogłoby narazić Skarżącego na rażącą i niepowetowaną szkodę.

W tak przyjętym stanie faktycznym, trafnie organ egzekucyjny uznał, iż nie wystąpiła któraś z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 56 § 1 ustawy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących niewłaściwego rozstrzygnięcia skargi na czynności egzekucyjne, które to rozstrzygnięcie, w ocenie Skarżącego, tylko pozornie jest dla Niego korzystne, Sąd wskazuje, iż przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie nie było postanowienie rozstrzygające w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, a postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się na konkretne rozstrzygnięcie organu administracji (por. art. 57 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (por. art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Skarżący niezadowolony z rozstrzygnięcia w zakresie skargi na czynności egzekucyjne miał prawo wniesienia przewidzianych prawem środków zaskarżenia, o czym został pouczony. Równocześnie należy stwierdzić, iż skoro postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania zostało wydane przed rozstrzygnięciem w zakresie skargi na czynności egzekucyjne (gdzie skargę uznano za uzasadnioną), nie może być mowy o bezprzedmiotowości tego postępowania.

Skarżący zarzucił także, że zażądał zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi, a podstawą dla tego żądania był art. 54 § 6 ustawy.

Zgodnie z art. 54 § 6 ustawy wniesienie skargi na czynności egzekucyjne nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Zatem przepis ten przewiduje odmienną od zawieszenia instytucję wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Instytucji tych nie należy utożsamiać. Ustawa nie przewiduje możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne na podstawie art. 54 § 6 ustawy.

Przy tym warto wskazać, iż w związku z zawarciem przez Skarżącego w treści zażalenia na postanowienie dotyczące odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego organ postanowieniem z dnia [...] nr [...] rozstrzygnął w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 17 § 1, art. 23 § 1, § 6, § 7 ustawy. Ze względów już wyżej przytoczonych Sąd nie jest uprawniony do orzekania co do trafności tego rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu.

W związku z powyższym nie jest także uzasadniony zarzut dotyczący rezygnacji przez Dyrektora Izby Skarbowej z kompetencji, poprzez zezwolenie na rozpoznanie wniosku Skarżącego w trybie art. 56 § 1 ustawy.

Skarżący złożył wniosek o zwieszenie postępowania egzekucyjnego, czemu nie przeczy, zarówno w treści zażalenia, jak i skargi.

Zatem zostało wszczęte na wniosek postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania. W takim przypadku zastosowanie znajdują przepisy Rozdziału 4 Działu I ustawy. Zgodnie z art. 56 § 3 ustawy to organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Oddziału Zakładu [...] jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń (art. 19 § 4 ustawy). Czyli organem egzekucyjnym w niniejszym postępowaniu był Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Zakładu [...] i to on wydał rozstrzygnięcie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jako organ pierwszej instancji.

W przypadku braku organu wyższego stopnia w stosunku do organów egzekucyjnych, o których mowa w art. 19, nadzór nad egzekucją należności pieniężnych sprawuje właściwy miejscowo dyrektor izby skarbowej (art. 23 § 2 ustawy). Zatem Dyrektor Izby Skarbowej był organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpatrując skargę na wymienione powyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i badając sprawę zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie stwierdziwszy naruszeń prawa materialnego i procesowego, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.