Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 994/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części , w pozostałym zakresie skargę oddalono
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 3, art. 7
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 994/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr), Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2008r., sprawy ze skarg "S" Przedsiębiorstwo Budowlane Spółka jawna A.S. i M. S.- Wspólnicy, na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące od kwietnia do grudnia 2001r oraz za lata 2002 - 2005, I. uchyla decyzje o numerach [...] i [...] oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji II. w pozostałym zakresie skargi oddala III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 200zł ( dwieście złotych).


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia [...] o numerach[...] (podatek od nieruchomości za 2001 rok) oraz [...] (podatek od nieruchomości za 2002 rok) a także decyzjami z dnia [...] o numerach:[...] (podatek od nieruchomości za 2003 rok) oraz [...] (podatek od nieruchomości za 2004 rok) i [...] (podatek od nieruchomości za 2005 rok) Prezydent Miasta określił "S" Przedsiębiorstwu Budowlanemu [...] A. S., M. S. – W z siedzibą w K. (zwanej dalej stroną skarżącą) wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości odpowiednio za lata 2001-2005.

W uzasadnieniach organ pierwszej instancji podał, iż składane przez stronę skarżącą deklaracje i ich korekty odnośnie wysokości podatku od nieruchomości w wyżej wymienionych okresach były nieprawidłowe. Koniecznym było więc przeprowadzenie stosownych postępowań wyjaśniających. W ich efekcie odmiennie niż to zadeklarowała strona skarżąca, działki nr [...] oraz [...] obr. [...]\ zostały zakwalifikowane przez organ do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (co spowodowało zastosowanie wyższej stawki podatkowej). Ponadto organ podatkowy nie wyłączył od opodatkowania obu działek, argumentując, że znajdująca się na nich droga nie jest drogą publiczną, a prywatną. Te ostatnie zaś w opinii organu, podlegały działaniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku – o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 poz. 31 ze zm.).

W odwołaniach z dnia [...] października 2005 roku Spółka domagała się uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnych, wskazując na naruszenie art. 1 a) pkt. 3 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, która z gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyłącza te, które ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tejże działalności. Zdaniem strony skarżącej, znajdująca się na spornych działkach droga osiedlowa, uniemożliwiała tym samym prowadzenie na tym gruncie jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Wytyczona droga zapewniała mieszkańcom jedyny dostęp do drogi publicznej, a nadto po tejże drodze poprowadzone zostały media tj. woda, kanalizacja, prąd oraz gaz. Dodatkowo strona skarżąca podniosła, że przedstawione w decyzjach powierzchnie gruntów nie miały odzwierciedlenia w stanie rzeczywistym. W związku z tym strona skarżąca sporządziła własne zestawienia oraz wyliczenia – w jej przekonaniu prawidłowe.

Decyzjami z dnia [...] nr [...] (odnośnie podatku za 2001 rok), nr [...] (odnośnie podatku za 2002 rok), nr [...] (odnośnie podatku za 2003 rok), nr [...] (odnośnie podatku za 2004 rok) oraz nr [...] (odnośnie podatku za 2005 rok) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia, w pełni podzielając stanowiska organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniach podkreślono, że ewentualne "względy techniczne" w rozumieniu cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych to przyczyny natury obiektywnej (takie jak np. skażenie chemiczne), a nie subiektywnej, co ma miejsce w omawianych sprawach. Dalej sporne działki są drogą prywatną, a nie publiczną, co powoduje, że nie ma do nich zastosowania wyjątek z art. 2 pkt. 3 pkt 4 wskazanego aktu prawnego. W końcu, argumentowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podstawę powierzchni gruntów ustala się na podstawie danych, zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a tak właśnie uczynił organ pierwszoinstancyjny.

W skargach z dnia [...] maja 2006 roku strona skarżąca zażądała uchylenia decyzji organu odwoławczego w zakresie kwalifikacji działek nr [...] oraz [...] jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz wyliczenia powierzchni gruntów, a także zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W swojej argumentacji w całości powieliła dotychczasowe zarzuty i ich uzasadnienie. Podniosła również, że nie znajduje się w posiadaniu działki, po której przeprowadzono sporną drogę.

W odpowiedziach na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Tylko skargi odnośnie podatku za lata 2004-2005 zasługują na uwzględnienie, aczkolwiek nie z uwagi na wszystkie podniesione w nich zarzuty. Natomiast pozostałe skargi nie mogły zostać pozytywnie rozpatrzone.

Na wstępie zaznaczyć należy, że wszystkie rozstrzygnięcia organów administracyjnych kwestionowane były w zakresie trzech wspólnych okoliczności. Mianowicie: kwalifikacji działek nr [....] oraz [...] obr. [...] jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, ich wyłączenia (lub wcześniej zwolnienia) z opodatkowania z uwagi na znajdującą się na nich drogę osiedlową, a także przyjęcia innej niż organy powierzchni gruntów, stanowiących m.in. przedmiot opodatkowania.

Zaczynając więc od decyzji, dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2001-2003 w aspekcie podniesionych wyżej zarzutów, zaznaczyć należy, co następuje.

W brzmieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku – o podatkach i opłatach lokalnych w 2001 oraz 2002 roku w ogóle nie było art. 1 a) pkt 3, na mocy którego gruntami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą nie były, te, które ze względów technicznych nie były i nie mogły być wykorzystane do jej prowadzenia. Przepis ten został dodany dopiero na mocy ustawy z dnia 30 października 2002 roku o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200 poz. 1683) i zaczął obowiązywać od 1 stycznia 2003 roku. W związku z czym oczywistym jest, iż dla ustalenia rodzaju opodatkowanych gruntów we wcześniejszych okresach nie mógł zostać uwzględniony. Relewantny stał się jednak w stosunku do podatku za 2003 rok i lat późniejszych. Pomimo tego podnoszone przez stronę skarżącą argumenty okazały się i w tym względzie chybione. Zauważyć przecież należy, że strona skarżąca zajmowała się i zajmuje działalnością deweloperską, w ramach której, na posiadanych przez siebie gruntach, buduje lokale mieszkalne lub użytkowe i przenosi ich własność na osoby trzecie. Nieodłączną częścią tego rodzaju przedsięwzięć jest zapewnienie odbiorcom wspomnianych lokali odpowiedniej infrastruktury, w tym łączy wodno – kanalizacyjnych, prądu, itp., a także dostępu do drogi publicznej (w przeciwnym razie powodzenie inwestycji chociażby z punktu wiedzenia koniecznych pozwoleń administracyjnych nie byłoby możliwe). Dlatego przyjęcie obecnie, że działki, które zostały przeznaczone na taką drogę wewnętrzną oraz, przez które biegną media dla lokali sprzedawanych przez Spółkę, ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystane do prowadzonej działalności stanowi całkowite nieporozumienie. One zostały już bowiem, na mocy podjętej przez stronę skarżącą decyzji, przeznaczone w ramach prowadzonej działalności właśnie pod drogę osiedlową i pozostałą niezbędną dla budowanych lokali infrastrukturę. Fakt, iż obecnie nic innego na nich wybudować nie można, pozostaje bez znaczenia, gdyż mówiąc w uproszczeniu sporne grunty zostały już dobrowolnie w taki, a nie inny sposób gospodarczo rozdysponowane. Rację mają zatem organy twierdząc, iż brak możliwości odmiennego niż dotychczas wykorzystania omawianych działek nie podpada pod "względy techniczne" w rozumieniu art. 1 a) pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie jest to ani pierwotna okoliczność, istniejąca od samego początku, ani obiektywna przyczyna powstała później, która uniemożliwiałaby ich wykorzystanie, ale akt subiektywnej woli inwestora o konkretnym przeznaczeniu posiadanych przez siebie nieruchomości.

Jeśli natomiast chodzi o kwestię ewentualnego zwolnienia lub wyłączenia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości w latach 2001 – 2003 rozpatrywanych działek, to zaznaczyć należy, że w 2001 oraz 2002 roku na mocy art. 7 ust. 1 pkt. 3 rozważanej ustawy zwolnione od podatku były: budowle dróg publicznych oraz grunty zajęte pod te drogi, wraz z pasmami drogowymi. Dalszym odpowiednikiem przytoczonej normy w okresie od 1 stycznia 2003 roku, wprowadzonym już wspomnianą ustawą zmieniającą z 30 października 2002 roku, był art. 2 ust. 3 pkt. 4, który z opodatkowania wyłączał budowle dróg publicznych wraz z pasami drogowymi oraz zajęte pod nie grunty. Przepis ten znowelizowany został dopiero ustawą z dnia 14 listopada 2003 roku – o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200 poz. 1953 ze zm.), która weszła w życie z dniem 9 grudnia 2003 roku. W jej świetle opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały: pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługa ruchu. To brzmienie natomiast obowiązywało również w latach 2004 oraz 2005. Przytoczone zmiany wskazują więc literalnie, że w okresie między 2001 a grudniem 2003 roku zwolnione lub wyłączone od podatkowania były tylko drogi publiczne i przeznaczone pod nie grunty (tak też uzasadnienie wyroku WSA w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2007 roku I SA/Ol 582/06, LEX nr 217925; komentarz Lex – Polonica do art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Ponadto na mocy art. 6 ust. 4 powołanej ustawy w brzmieniu na 2003 rok obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Oznacza to, iż podatek od nieruchomości odnośnie grudnia 2003 roku ustalać należy na podstawie przepisów sprzed nowelizacji powyżej cytowaną ustawą z dnia 14 listopada 2003 roku. Tym samym zasadne jest twierdzenie, że w latach 2001-2003, aby skorzystać z rozpatrywanego przywileju podatkowego należało posiadać grunty (pasy drogowe) przeznaczone pod drogi publiczne. Nie mieściły się zaś w granicach zwolnienia te drogi o charakterze wewnętrznym, w tym również drogi osiedlowe. Skoro więc w niniejszych sprawach bezsporne jest, że na spornych gruntach znajduje się droga prywatna, to bezzasadne są również zarzuty skarżącej odnośnie obowiązku zwolnienia lub wyłączenia ich z opodatkowania w latach 2001 – 2003.

W końcu nietrafne okazały się argumenty strony skarżącej, dotyczące przyjęcia wadliwej powierzchni gruntów, stanowiących przedmiot opodatkowania. W tej płaszczyźnie w pełni podzielić należy przedstawione przez organ odwoławczy uzasadnienie. Ustalenie powierzchni gruntów winno zatem opierać się na danych z ewidencji gruntów i budynków, które to dodatkowo mają walor dokumentu urzędowego. Skarżąca zaś przedstawiając własne wyliczenia, w ogóle nie wskazała ani metody ani zasadności jej przyjęcia.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń strony skarżącej, iż nie jest w posiadaniu spornych gruntów to zauważyć należy, że z akt dotychczasowego postępowania wynika, że strona skarżąca jest właścicielem gruntu, po którym poprowadzono drogę osiedlową. Z dokumentów (a to aktów notarialnych, zawiadomień o zmianach w ewidencji gruntów) nie wynika, aby strona skarżąca przeniosła przysługujące jej prawa właścicielskie na inny podmiot. Fakt, że z drogi tej korzystają mieszkańcy osiedla (co w praktyce miało oznaczać, że strona skarżąca nie jest "w posiadaniu" tych gruntów) nie ma znaczenia dla sposobu opodatkowania. Żaden bowiem z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym na przestrzenia lat 2001-2005) nie przewidywał tego typu przesłanek uprawniających do zwolnienia lub wyłączenia z opodatkowania. Strona skarżąca nie wskazała przy tym również żadnego z przepisów.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ppsa - , skargi odnośnie lat 2001-2003 jako bezzasadne podlegały oddaleniu.

Podzielić natomiast należało stanowisko Spółki w zakresie lat 2004-2005, ale wyłącznie z uwagi na jedno z zarzucanych uchybień. Mianowicie w świetle powyższych rozważań i przytoczonych norm przyjąć należy, iż w okresie 2004-2005 wyłączeniu spod opodatkowania od podatku od nieruchomości na mocy art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlegały wszystkie pasy drogowe wraz z drogami. Dotychczasowy katalog został zatem poszerzony, albowiem oprócz dróg publicznych uwzględniono także drogi wewnętrzne (w tym m.in. osiedlowe) – vide uzasadnienie cytowanego powyżej wyroku WSA w Olsztynie. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organy podatkowe naruszyły omawianą regulacją poprzez jej błędną – zawężającą na niekorzyść podatnika – wykładnię.

Dlatego też z uwagi na art. 145 §1 pkt. 1 lit. a) ppsa decyzje organów za lata 2004-2005 należało uchylić. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy podatkowe winny uwzględnić powyższe uwagi.

Pozostałe zarzuty zaś z przyczyn takich samych jak w stosunku do decyzji za lata 2001-2003 nie mogły zostać pozytywnie rozpatrzone.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa.