Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2073/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1, art. 207 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 10 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2019 r., IV SA/Wa 754/19 w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 13 grudnia 2018 r. nr DOOŚ-WDŚ/ZOO.420.88.2018.mko.4 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia od W. sp. z o.o. sp. k. w upadłości z siedzibą w W. na rzecz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2019 r., IV SA/Wa 754/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na skutek skargi Syndyka masy upadłości W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. (dalej: spółka) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 13 grudnia 2018 r., znak: DOOŚ-WDŚ/ZOO.420.88.2018.mko.4 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I) i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt II).

Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i ocen prawnych.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi (dalej: organ I instancji) decyzją z 28 kwietnia 2016 r., znak: WOOŚ-I.4210.32.2015.MŁ.47 – na skutek złożonego wniosku - określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych P.. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli: E.A. i S. oraz W.R., E.P, E.S., M.G., J.K. i, A.K. oraz H.P.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: organ) decyzją z 14 września 2016 r. znak: DOOŚ-OAII.4210.34.2016.pDG.3 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ uznał, że zarzuty odwołujących się (szczegółowo przedstawione i uzasadnione w odwołaniach) nie zasługiwały na uwzględnienie, wobec tego nie zaistniały podstawy do zmiany wydanego rozstrzygnięcia.

W skardze na ww. decyzję organu S. wniosło

o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 4, art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 20 maja 2016 r.

o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. poz. 961). Natomiast E. A. w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zarzuciła, że organ II instancji pomijając obowiązek stosowania przepisów art. 4 w związku z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w sposób błędny przyjął, iż z uwagi na zawiadomienie Starosty Powiatowego w K. z 24 maja 2016 r., o wszczęciu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę 11 elektrowni wiatrowych wraz z drogami wewnętrznymi, placami montażowymi, zjazdami z dróg i tymczasowymi utwardzeniami terenu na obrębie gmin K. oraz K., w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma zastosowanie art. 13 ust. 3 ww. ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Ponadto skarżąca podkreśliła, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi miał obowiązek dokonać właściwych "obwieszczeń" wynikających z treści art. 33, art. 39 w związku z art. 30 i art. 79 ww. ooś i opublikować w prasie o odpowiednim zasięgu do tego rodzaju dokumentu.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., wydanym pod sygn. akt IV SA/Wa 2890/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skarg S. oraz E.A., uchylił decyzję odwoławczą organu i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Rozpatrując ponownie odwołania od decyzji organu I instancji, organ uchylił decyzję organu I instancji i odmówił zgody na realizację przedsięwzięcia. Głównym motywem takiego rozstrzygnięcia stała się niezgodność decyzji organu I instancji

z prawem, spowodowana zmianą art. 15 ust. 3 ustawy z 20 maja 2016 r.

o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2019 poz. 654; dalej: ustawa o elektrowniach). Zgodnie z powyższym artykułem w brzmieniu obowiązującym na dzień rozpatrywania sprawy, jeżeli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy

o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4 tej ustawy. Jednym z tych wymogów jest m. in. odległość, w której może być lokalizowana i budowana elektrownia wiatrowa, od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, będąca równą lub większą od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). Organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że w rozpatrywanej sprawie minimalna odległość od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, wynosząca w przypadku niniejszej sprawy 2000 m. nie została zachowana

w przypadku żadnej z elektrowni wiatrowych będących przedmiotem inwestycji. Zatem organ miał podstawę do odmowy wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją skargę wniósł Syndyk masy upadłości spółki, w której wniósł o stwierdzenie jej nieważności alternatywnie o jej uchylenie.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. IV SA/Wa 754/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., bowiem organ pozbawił spółkę możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Podkreślono, że zawiadamiając strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się w sprawie (zawiadomienie z dnia 1 sierpnia 2018 r.) organ pominął spółkę co bezspornie naruszyło uprawnienia procesowe spółki (a następnie upadłej spółki), wynikające z art.10 k.p.a.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej także jako skarżący kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej opartej na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił wyrokowi:

1. art 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 74 ust.

3 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą ooś", poprzez błędne ustalenie, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zaniechał zawiadomienia Syndyka masy upadłości W. sp. z o.o. sp. k.

w upadłości o możliwości skorzystania przez Syndyka z uprawnień, o których mowa w art. 10 K.p.a., podczas gdy z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy dokonał zawiadomienia wszystkich stron postępowania w formie obwieszczenia na podstawie art. 74 ust 3 pkt 1 ustawy ooś w zw. z art. 49 § 1 K.p.a. - czego skutkiem było uchylenie decyzji organu odwoławczego,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a., poprzez uchylenie decyzji organu odwoławczego z uwagi na błędne ustalenie, że organ "pozbawił spółkę możliwości wypowiedzenia się w sprawie", podczas gdy powołana podstawa prawna z zakresu p.p.s.a. ma jedynie zastosowanie do sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 K.p.a.), czego Sąd nie wskazał, co tym bardziej w powiązaniu z art. 10 K.p.a. nie dawało Sądowi podstawy do zastosowania w sprawie uchylenia decyzji na podstawie przepisu opartego

o przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 10 § 1 K.p.a., poprzez błędne uznanie, że niezawiadomienie strony postępowania

o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie, przed wydaniem decyzji, stanowiło wystarczającą przesłankę do jej uchylenia, bez konieczności wykazania w uzasadnieniu, w jaki sposób to ewentualne naruszenie pozbawiało stronę możliwości wpłynięcia na rozstrzygnięcie w sprawie,

4. art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez pominięcie przy orzekaniu akt sprawy,

z których bezpośrednio wynika, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przed wydaniem uchylonej decyzji zawiadomił w trybie art. 10 § 1 K.p.a. wszystkie strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, oraz wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

W oparciu o przytoczone zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. organ wniósł o zasądzenie od syndyka masy upadłości W. sp. z.o.o. sp. k. w upadłości z siedzibą w W. na rzecz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że podmiotem właściwym do poniesienia kosztów postępowania jest W. sp. z o.o. sp. k. w upadłości z siedzibą w W., wniósł o zasądzenie od tej spółki na rzecz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto, organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ nie zgodził się z twierdzeniem Sądu

I instancji, że organ w postępowaniu odwoławczym nie dokonał zawiadomienia w stosunku do m.in. spółki o decyzjach i innych podejmowanych czynnościach na podstawie trybie art. art. 49 § 1 K.p.a. w związku z art. 74 ust.3a pkt 1 ustawy ooś, Skarżący kasacyjnie podkreślił, że przy piśmie z dnia 1 sierpnia 2018 r. poinformował strony postępowania w drodze obwieszczenia (w siedzibie organu, na stronie BIP oraz za pośrednictwem Wójtów w gminach: W., K. i K. oraz Prezydenta Miasta K., a także Regionalnego Dyrektora), powołując się m. in. na art. 10 § 1 k.p.a., o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego. Zdaniem organu, twierdzenie Sądu I instancji jakoby organ pominął w tym zawiadomieniu spółkę W. sp. z o.o. sp. k. w upadłości z siedzibą w W. jest sprzeczne z materiałem dowodowym bowiem jak wskazano Sąd nie wziął pod uwagę okoliczności, że ogłoszenie o ustanowieniu syndyka nastąpiło w dniu 31 października 2018 r. (ogłoszenie w MSiG 212/2018(5600), poz. 47729), czyli już po zawiadomieniu z dnia 1 sierpnia 2018 r. W ocenie skarżącego kasacyjnie, wobec tego, że zawiadomienia stron w sprawie możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie zostały dokonane w formie publicznego obwieszczenia w wymienionych wcześniej urzędach, w tym w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, to skutek ich dokonania nastąpił przed ogłoszeniem o ustanowieniu syndyka. Podkreślono, że zgodnie z art. 49 § 2 k.p.a. zawiadomienie uważa się za dokonane, po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Dlatego po ustanowieniu syndyka, który wstąpił do postępowania prowadzonego przed organem nie było obowiązku dokonywania kolejnego zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 K.p.a, Zdaniem organu taki obowiązek nie wynika, zarówno z przepisów K.p.a. jak i ustawy Prawo upadłościowe. Ponadto, skarżący kasacyjnie wskazał, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. upoważnia Sąd do uchylenia decyzji w przypadku stwierdzenia, że kontrolowany akt został wydany z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tymczasem w ocenie organu Sąd takiej okoliczności nie wykazał. Podkreślono, że skarżąca spółka uczestniczyła w postępowaniu od 2015 r., zatem nawet ewentualne naruszenie art. art. 10 § 1 K.p.a. musi wiązać się z negatywnymi konsekwencjami procesowymi dla strony, jakie miałby nastąpić w wyniku niedokonania czynności tam wymienionych, a w kontrolowanej sprawie Sąd nie zdołał tego wykazać.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, z późn. zm.) oraz naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 133 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie jednakże nie wszystkie zawarte w niej zarzuty były zasadne.

Zasadnie skarżący kasacyjnie podniósł w punkcie 3. skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji błędnie uznał, że niezawiadomienie spółki W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, stanowiło wystarczającą przesłankę do jej uchylenia bez konieczności wykazania w uzasadnieniu, w jaki sposób to ewentualne naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że aby skutecznie zarzucić organom administracji publicznej naruszenie pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. np. wyrok NSA z: 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05; 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1691/18; 12 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1022/17 i 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2908/17). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie taka sytuacji nie miała miejsca. Po pierwsze trzeba zaznaczyć, że Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie wyjaśnił w sposób prawidłowy – co czyni także zasadnym zarzut naruszenia art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - jak powyższe uchybienie organu (a niezawiadomienie strony w trybie art. 10 K.p.a. stanowi niewątpliwe uchybienie procesowe) miało wpływ na rozstrzygnięcie organu. Sąd I instancji wskazał tylko, że "naruszyło to uprawnienia procesowe spółki" jednakże nie wyjaśnił w sposób dostatecznie szczegółowy jakich czynności spółka nie mogła dokonać, ewentualnie jakich argumentów czy dokumentów spółka nie przedstawiła i czy (i w jakim stopniu) mogło to wpłynąć na rozstrzygnięcie organu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego samo niezawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzeniu się w sprawie bez wykazania wpływu na wynik sprawy nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślić także trzeba, że nie każde uchybienie przepisom postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi. Wynika to z przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na uwzględnienie zasługuje również zarzut skargi kasacyjnej zawarty w punkcie 2. skargi kasacyjnej, bowiem Sąd I instancji błędnie uznał, że uchybienie procesowe organu w postaci niezawiadomienia spółki w trybie art. 10 § 1 K.p.a. stanowiło podstawę do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Rację ma skarżący kasacyjnie, że Sąd w uzasadnianiu swojego rozstrzygnięcia błędnie powołał się na wskazaną wyżej podstawę prawną, gdyż przepis ten ma jedynie zastosowanie do sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Spółka jest wnioskodawcą w niniejszym postępowaniu i jak wynika z akt sprawy brała czynny udział w prowadzonym postępowaniu, poza podnoszoną w skardze okolicznością związaną z brakiem powiadomienia Syndyka o wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Okoliczność ta nie stanowi więc przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz odnosi się do naruszenia innych przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji podstawę do uwzględnienia skargi stanowiło wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jaki istotny wpływ powyższe naruszenia mogło mieć na wynik sprawy, co w konsekwencji dawałoby podstawę do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. II GSK 176/13). Dlatego, powyższa argumentacja przesądza o zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a.

Niezasadne natomiast okazały się zarzuty skargi kasacyjnej wskazane w punkcie 1. i 4. skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do tych zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że Sąd I instancji uwzględniając skargę nie zarzucił organowi, że ten zaniechał poinformowania Syndyka masy upadłościowej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (bo miał wiedzę, że Syndyk został ustanowiony dopiero w dniu 25 września 2018 r.), ale że w ogóle organ pominął spółkę w zawiadomieniu z dnia 1 sierpnia 2018 r. czym – jego zdaniem – naruszył prawa procesowe spółki. Tym samym nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że Sąd orzekając w oparciu o akta sprawy w kwestii skuteczności zawiadomienia spółki o możliwości zapoznania się z aktami sprawy pominął w swoim rozstrzygnięciu fakt, że w sprawie ustawiony był Syndyk masy upadłości. Twierdzenia organu są w tym zakresie nie zrozumiałe, bowiem Sąd orzekając w sprawie, w swoim uzasadnieniu wskazywał na tę okoliczność choćby dwukrotnie na stronie 7 uzasadnienia, w tym w wytycznych dla organu, a także odnosił się co do samej dopuszczalności wniesienia przez niego skargi. Wobec tego, zarzuty określone w punkcie 1. i 4. skargi kasacyjnej nie były zasadne.

W kwestii ustanowionego w sprawie Syndyka masy upadłości Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że w orzecznictwie sądów powszechnych wyrażono pogląd, zgodnie z którym w sprawie, w której działa syndyk na rzecz upadłego, świadczenie dochodzone przez syndyka lub przeciwko niemu podlega zasądzeniu na rzecz upadłego lub od upadłego (wyrok SN z 7 października 2004 r., IV CK 86/04, Biul. SN 2005 r., nr 2, poz. 15, wyrok SN z 21 lipca 2011 r., V CZ 37/11, LEX nr 898281). Sąd Najwyższy podkreślił, że w procesie, w którym Syndyk działa we własnym imieniu, ale na rzecz upadłego, upadły jest stroną w znaczeniu materialnym, a Syndyk masy upadłości jest stroną w ujęciu procesowym (formalnym).

Mając na względzie powyższe rozważania oraz fakt, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona choćby dlatego, że Sąd I instancji – z uwagi na uchybienie procesowe organu – odstąpił od merytorycznego skontrolowania zaskarżonej decyzji, a także nie odniósł się do zarzutów skargi wskazanych w punkach 1 i 3, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że należy uchylić zaskarżony wyrok w całości i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości postanowiono jak w pkt 2. wyroku na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że ze względu na okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej spółki w upadłości oraz podstawę uchylenia wyroku, przypadek jest szczególnie uzasadniony.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, ponownie rozpozna skargę skarżącego Syndyka masy upadłościowej spółki, szczegółowo odniesie się do zarzutów skargi uwzględniwszy art. 134 § 1 p.p.s.a. i wyda rozstrzygnięcie. Sąd uwzględni także fakt, że w sprawie ustanowiony został dla spółki Syndyk masy upadłościowej.

Sprawa – pomimo wniosku o rozpoznanie jej na rozprawie - skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), dalej: "ustawa COVID-19". Jak wynika natomiast z wyżej poczynionych rozważań biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Biorąc zatem pod uwagę, że strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie należało przyjąć, iż standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu, iż rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.