Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1164/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Asesor WSA Teresa Randak (sprawozdawca ), Protokolant Marta Lewicka, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy K. określił "A" Sp. z o.o. wysokość zobowiązania podatku od nieruchomości za okres od dnia [...] 2004 r. do [...] 2004 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji, organ podatkowy wskazał, że Spółka w/w okresie prowadziła działalność gospodarczą na nieruchomości położonej na terenie gminy K., której przedmiotem było zaopatrzenie ludności w wodę oraz oczyszczanie ścieków komunalnych. Przyjmując za podstawę wyliczenia stawkę przyjętą przez Radę Gminy K. uchwałą Nr [...] w dniu [...] 2003 r. organ podatkowy określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości od budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uzasadniając prawnie podjęte rozstrzygnięcie, organ podniósł, że zgodnie z treścią art. 2, art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 5 i 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r., z późn. zm. ) Spółka będąc dzierżawcą nieruchomości miała obowiązek – bez wezwania – złożyć w terminie prawidłową deklarację i odprowadzić na rzecz gminy należny podatek. Wskazano także, iż deklaracja przedłożona przez Spółkę nie obejmowała okresu dzierżawy nieruchomości za okres wskazany w decyzji, a także na fakt nie uregulowania do dnia wydania decyzji należnego podatku.

Od decyzji organu pierwszej instancji Spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że Spółka jako uczestnik przetargu publicznego organizowanego przez gminę na świadczenie usług w zakresie zaopatrzenia w wodę i oczyszczania ścieków komunalnych związana była specyfikacją istotnych warunków zamówienia, a ta obejmowała jedno kryterium tj. roczny koszt wykonania przedmiotu zamówienia, przy czym z założeń do załączonych tabel kalkulacyjnych wynikało, że koszt ten nie obejmował podatku od nieruchomości. Pominięcie przez oferenta tj. gminę K. podatku od nieruchomości w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, zdaniem odwołującej, przesądziło o tym, że przyszły dzierżawca nie był zobowiązany do uiszczania tego podatku. Za takim stanowiskiem przemawiało też stanowisko Rady Gminy, która w miesiącu lipcu podjęła uchwałę o dopłatach dla odbiorców taryfowych w kwocie uwzględniającej ten podatek. Zdaniem odwołującej podatek ten należny był gminie od dnia [...] 2004 r., Spółka zwróciła także uwagę, że podatek za poprzedni okres winien być uwzględniony w [...] roku 2003 r. zgodnie z protokołem kompensacyjnym, zawierającym wzajemne rozliczenia stron umowy. Spółka zanegowała zasadność określenia podatku za okres od [...] do [...] 2004 r., a więc za okres kiedy nie były ustanowione dopłaty, a ponadto zakwestionowała przyjętą wartość budowli, podnosząc, że jedyną znaną jej wartością była wartość zgłoszona do ubezpieczenia. Spółka podniosła także, że w jej ocenie wartość tych budowli była znacznie zawyżona, a w takiej sytuacji organ zobowiązany był do powołania biegłego, zgodnie z treścią art. 4 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dodatkowo, spółka wskazała, że zawarta umowa nie była typową umową dzierżawy, gdyż nie posiadała ona prawa przejęcia przedmiotu umowy do ewidencji środków trwałych i rozliczania odpisów amortyzacyjnych.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r.) decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania podniósł, że:

1) w odniesieniu do określania obowiązków podatkowych podmiotów jedynym aktem prawnym jest, zgodnie z treścią art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ustawa, a w przypadku podatku od nieruchomości ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Organ podkreślił, że ani ustawa o zamówieniach publicznych, ani umowa cywilnoprawna łącząca strony nie może stanowić podstawy tych obowiązków, z tych też względów argumenty strony dotyczące specyfikacji istotnych warunków zamówienia, a także treści umowy nie mogą być uznane za zasadne,

2) strona będąc dzierżawcą nieruchomości stała się podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

3) obowiązek podatkowy ciążący na stronie powstał, stosownie do treści art. 6 ust. 1 i 4 ustawy, od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym powstała okoliczność uzasadniająca jego powstanie tj. z dniem [...] 2004 r., ustał zaś z chwilą rozwiązania umowy dzierżawy tj. z dniem [...] 2004 r.,

4) stawka podatku dla budowli, którą zastosował organ zgodna była z uchwałą Rady Gminy K. z dnia [...] 2003 r. nr [...] i wynosiła [...] % wartości budowli. Uznając, że wartość budowli była niesporna i wynosiła [...] organ odwoławczy podkreślił, że dokonywane odpisy amortyzacyjne przez gminę przesądziły o tym, że w sprawie nie miał zastosowania art. 4 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a więc na organie pierwszej instancji nie ciążył obowiązek powołania biegłego do oszacowania wartości tej budowli,

5) organ zobowiązany był do określenia wysokości zobowiązania rocznego, gdyż zgodnie z art. 6 wyżej wymienionej ustawy podatek od nieruchomości rozliczany jest w cyklu rocznym, a decyzja organu jest decyzją deklaratoryjną, a więc potwierdzającą wysokość zobowiązania należnego z mocy prawa, a nie decyzją konstytutywną. W przypadku zapłaty części podatku – a więc w sytuacji jaka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie – podatnik zobowiązany jest do uregulowania różnicy pomiędzy podatkiem zapłaconym, a należnym wynikającym z decyzji organu pierwszej instancji.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze, skarżąca Spółka podniosła tożsame argumenty co w odwołaniu, wskazując dodatkowo na trzy kwestie:

1) na okres którym objęto decyzję, zwłaszcza na moment powstania obowiązku podatkowego, wskazując, że został on określony na dzień [...] 2004 r.,

2) na bezzasadność twierdzenia organu podatkowego, że wartość dzierżawionych budowli jest niesporna,

3) na okoliczność, iż także poprzedni użytkownik sieci, którym była osoba fizyczna nie uiszczał podatku od nieruchomości.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu.

W piśmie procesowym z dnia [...] 2005 r. skarżąca polemizując ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartym w odpowiedzi na skargę, podniosła że zarówno ogłaszającym przetarg, jak i wydającym decyzję był ten sam organ tj. Wójt Gminy K., który nie uwzględniając podatku od nieruchomości w specyfikacji istotnych warunków zamówienia przesądził, że podatek ten nie mógł być elementem kosztów. Zmiana stanowiska Wójta w tej sprawie nastąpiła dopiero w miesiącu [...] , a więc po trzech miesiącach obowiązywania umowy. Zdaniem skarżącej, podatnicy nie powinni być obciążani błędami popełnionymi przez organy podatkowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.

Skarga zasadna nie jest.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.

W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać jej uchylenie.

Spór dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy organy podatkowe zasadnie przyjęły, dzierżawione od gminy budowle podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości za 2004 r.

Odpowiedź na tak postawione pytanie należy, zdaniem Sądu, poprzedzić analizą treści dwóch przepisów tj. art. 1 a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z treści pierwszego ze wskazanych przepisów wynika, że "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (...)" Działalnością gospodarczą zgodnie z art. 1 a ust. 1 pkt 4 ustawy jest działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że Spółka z o.o. "A" z siedzibą w R. prowadziła działalność gospodarczą m.in. w przedmiocie poboru i uzdatniania wody oraz działalności usługowej w zakresie rozprowadzania wody oraz odprowadzenia ścieków. Przedmiot ten wynika z załączonego do akt sprawy odpisu Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 29 lipca 2005 r. Bezspornym też jest fakt wygrania przetargu na świadczenie tych usług zorganizowanego przez Gminę K. i zawarcie umowy o świadczenie usług w dniu [...] 2004 r. na okres od dnia [...] 2004 r. do dnia [...] 2009 r.

W tym miejscu zasadne jest, zdaniem Sądu, wskazanie na brzmienie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby prawne będące "posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność (...) jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem". Zatem z treści zacytowanego przepisu wynika, że osoba prawna, która posiada nieruchomość lub budowlę stanowiącą własność gminy na podstawie zawartej z gminą umowy podlega obowiązkowi podatkowemu. Odnosząc to uregulowanie do ustalonego wcześniej i bezspornego stanu faktycznego sprawy, zauważyć należy, że zarzut skargi dotyczący bezzasadności określenia skarżącej podatku od nieruchomości – za okres, kiedy ta ostatnia dzierżawiła budowle Gminy K. – zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności podniesione przez skarżącą, a dotyczące specyfikacji istotnych warunków zamówienia, nie stanowią o przesłankach obowiązku podatkowego, a zatem nie mają wpływu zarówno na jego istnienie, jak i wysokość. Materia ta stanowić bowiem może o nienależytym wykonaniu umowy, a roszczenia z niej wynikające mogą być dochodzone bądź w trybie ustawy o zamówieniach publicznych bądź w trybie przepisów kodeksu cywilnego. W żadnej jednak mierze specyfikacja istotnych warunków zamówienia nie ma wpływu na obowiązek podatkowy. Skoro zatem obowiązek podatkowy wynika z regulacji ustawowych, to wypełnienie ustawowej przesłanki rodzi po stronie zobowiązanego obowiązek podatkowy i jak słusznie podniosło Kolegium w uzasadnieniu decyzji, decyzja podatkowa określająca to zobowiązanie nie kształtowała nowego prawa, określała tylko prawidłową wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r., a więc była decyzją deklaratoryjną potwierdzającą obowiązek prawny Spółki wynikający z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego określenia podatku za niewłaściwy okres, tj. od dnia [...] 2004 r. Sąd zauważa, że faktycznie w petitum decyzji organu pierwszej instancji wskazano okres od dnia [...] 2004 r. do dnia [...] 2004 r. Badając jednak ten zarzut należy zauważyć, że zobowiązanie zostało określone w sposób prawidłowy tj. za okres siedmiu miesięcy ( taki okres obejmuje miesiące [...] – [...] ), co wynika zarówno z wyliczenia, jak i wysokości zobowiązania podatkowego. Organ pierwszej instancji określając to zobowiązanie, jako podstawę wyliczenia przyjął wartość budowli, a następnie wysokość stawki od budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak uzyskaną wartość podzielił przez 12 miesięcy, a następnie pomnożył przez okres 7 miesięcy. Bezspornym zatem jest, że określona kwota podatku w wysokości [...] zł. obejmowała okres siedmiu miesięcy, a zatem zarzut dotyczący przyjęcia niewłaściwego okresu do określenia zobowiązania jest niezasadny – jakkolwiek organ, na co wcześniej zwrócono uwagę, wskazał niewłaściwy okres w petitum decyzji. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie pomyłka ta nie miała wpływu na określenie należnego podatku, z tego też względu błąd ten należy zaliczyć do kategorii zwykłej omyłki, a skoro tak uznać go za naruszenie nieistotne, a w konsekwencji nie mające wpływu na wynik rozpatrywanej sprawy. Za takim stanowiskiem przemawia treść art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym powstały okoliczności uzasadniające jego powstanie. W rozpatrywanej sprawie okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego było zawarcie w dniu [...] 2004 r. umowy dzierżawy. Następnym miesiącem, był miesiąc [...], a zatem obowiązek podatkowy powstał z dniem [...] 2004 r.

Za nietrafny i pozbawiony podstaw prawnych należy uznać zarzut dotyczący kwestionowania wartości dzierżawionego majątku. Należy bowiem zauważyć, że to skarżąca w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2004 r. wskazała wartość przyjętą także przez organ do określenia wysokości należnego podatku. W deklaracji tej w części D.3 Budowle, skarżąca wykazała wartość budowli [...], a jej opodatkowanie w wysokości [...]% wykazując należny podatek w wysokości [...] zł. Wysokość tego podatku obejmowała miesiące [...] – [...] 2004 r. Deklaracja ta została przekazana do Urzędu Gminy w K. pismem z dnia [...] 2004 r. Nie sposób nie wyrazić spostrzeżenia – porównując datę złożenia deklaracji ([...] 2004 r. ) i datę wydania decyzji ([...]r. ), że zarzut ten został sformułowany głównie dla potrzeb toczącego się postępowania administracyjno – sądowego.

Za nie zasługujący należy uznać pogląd wyrażony w skardze o nieprawidłowym uwzględnieniu przez organ pierwszej instancji, okresu od miesiąca [...] do [...] 2004 r. z tego względu, gdyż podatek za ten okres został uregulowany przez skarżącą. Istotne znaczenie dla tego zagadnienia ma treść art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego w przypadku gdy:

1) podatnik pomimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku,

2) nie złożył deklaracji,

3) wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca złożyła deklarację, uwzględniając w niej okres trzech miesięcy, od miesiąca [...] do miesiąca [...] zamiast – jak to wcześniej wykazano – od miesiąca [...] do miesiąca [...] 2004 r. zatem zaniżyła należny podatek za okres czterech miesięcy. Takim działaniem skarżąca wypełniła przesłankę określoną w/w pkt 3, a zatem organ podatkowy uprawniony był do określenia jej wysokości zobowiązania podatkowego. Należy przy tym zauważyć, że organ na podstawie wskazanego przepisu nie określa zaległości podatkowej – jak zdaje się sugerować skarżąca – a wysokość zobowiązania podatkowego, a więc należnej z mocy prawa daniny publicznej, określonej w art. 5 Ordynacji podatkowej. Słusznie zatem Kolegium zarówno w uzasadnieniu decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę zauważyło, że treść art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej upoważnia organ do określenia wysokości należnego zobowiązania podatkowego. W przypadku uregulowania zatem części tego zobowiązania – a więc w sytuacji jaka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie – zobowiązany winien uregulować różnicę wynikającą z wysokości zobowiązania określonego decyzją, a wysokością uregulowaną.

W sumie, Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, nie mógł postawić organowi odwoławczemu zarzutu naruszenia prawa i to takiego, które mogłoby mieć wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby stanowić podstawę uwzględnienia skargi, na co wcześniej już zwracano uwagę.

W tym stanie rzeczy orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.).