Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1585/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 35
journal: Dz.U. 2022 poz 1191
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2024 r. sprawy ze skargi R. K. (K.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr SOIa.621.31.2023 w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej - k.p.a.), art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm. – dalej u.e.l.), orzekł o wymeldowaniu R. K. (dalej: strona, skarżący) z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w Z.

W uzasadnieniu wskazano m. in., że najemcą lokalu jest strona. Wymieniony, pomimo zameldowania w lokalu jw., nie zamieszkuje w nim. Fakt ten potwierdziły oględziny przeprowadzone w dniu 21 marca 2023 r. przez pracowników Urzędu. Strona nie zamieszkuje tam, ponieważ odbywa obecnie karę pozbawienia wolności. Z lokalu korzysta brat strony.

Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzuciła błędne ustalenia faktyczne i prawne. Wskazano na zamiar przebywania w spornym lokalu i brak dobrowolności jego opuszczenia. Czuje się dyskryminowana.

Wojewoda Śląski decyzją z dnia 2 sierpnia 2023 r., nr SOIa.621.31.2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał m. in., że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od wielu lat, co najmniej od [...] 2016 r. Wtedy to został osadzony w jednostce penitencjarnej. Z protokołu oględzin wynika, że w rzeczonym lokalu pozostały jedynie dokumenty należące do strony. Zamieszkuje tam inna osoba (brat), która opłaca wszelkie media. Zamieszkujący zmienił zamki w drzwiach i tylko on posiada klucze do mieszkania. Na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do członków rodziny). Innymi słowy, chodzi tu o te wszystkie sytuacje, gdy opuszczenie miejsca pobytu stałego jest wynikiem wykonania prawomocnych wyroków sądów powszechnych bądź orzeczeń właściwych organów administracji publicznej. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w tej sytuacji chęć ponownego zamieszkania w dotychczasowym miejscu zameldowania.

Strona złożyła skargę na ww. decyzję SKO. Zarzuciła błędne ustalenia faktyczne i prawne. Wskazano na zamiar przebywania w spornym lokalu i brak dobrowolności jego opuszczenia. Faktem jest, skarżący odbywa karę pozbawienia wolności. Do stycznia 2023 r. opłacał jednak należności za ww. lokal, w tym za prąd i gaz.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1634 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

W świetle art. 35 u.e.l. organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Jak wielokrotnie trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, postępowanie o wymeldowanie ma na celu doprowadzenie do zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy. Decyzja o zameldowaniu nie daje żadnych praw do lokalu ani też takich praw, jeśli strona jest w ich posiadaniu, nie pozbawia. Ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu faktycznego i miejsca pobytu oznaczonej osoby. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym skarżący faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową. Byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem (por. np. wyroki NSA z 28 lutego 2018 r., II OSK 1166/16, z 28 września 2016 r., II OSK 439/15).

Bezsporna okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności i jedynie deklaracje skarżącego o chęci powrotu, nie mogły podważyć ustaleń organów.

W ocenie Sądu organy I i II instancji prawidłowo ustaliły, że opuszczenie przez stronę lokalu jw. miało charakter dobrowolny, bowiem popełniając czyny zabronione musiała sobie zdawać sprawę, że zostanie osadzona długotrwale w zakładzie karnym ze wszelkimi tego konsekwencjami (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 października 2021 r., III SA/Kr 555/21). Na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 1739/19). W najbliższym czasie skarżący nie będzie miał żadnej możliwości zamieszkania w ww. lokalu, skoro w świetle uzyskanych informacji jego pobyt w warunkach izolacji ma trwać do 2036 r.

Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o niezerwaniu więzi z przedmiotowym lokalem, mimo że pisze w skardze m. in. o płaceniu rachunków za prąd i gaz. Nawet jeśli takie posiada, to sam przyznał, że płacił je do stycznia 2023 r. To oznacza, że następnie zaprzestał ich opłacania, co potwierdza, że w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji (17 kwietnia 2023 r.) nie miał już zamiaru dalszego regulowania należności (w tym publicznoprawnych) za lokal, w którym rzekomo chciał przebywać.

Co więcej, z protokołu oględzin wynika, że w rzeczonym lokalu pozostały jedynie dokumenty należące do strony. Zamieszkuje tam inna osoba (brat), która opłaca wszelkie media. Zamieszkujący zmienił zamki w drzwiach i tylko on posiada klucze do mieszkania.

Organy wykazały zatem obiektywny zamiar zorganizowania swojego centrum życiowego przez skarżącego w ww. okresie poza spornym lokalem. W przypadku, gdy strona ponownie tam zamieszka, organ będzie zobowiązany do dokonania meldunku.

Nie doszło do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 35 u.e.l., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.