Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 16/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 148 par 2 w zw.  z art 149 par 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Wojewody z dnia 2 listopada 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz J. M. 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...] postanowieniem z 28 maja 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 149 § 3 i art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021r. poz. 735), po rozpatrzeniu wniosku J. M., odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją Nr [...], z 15 stycznia 2020 r., znak: [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji pn.: Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego "M4" z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodociągowo-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania oraz zewnętrzną infrastrukturą techniczną obejmującą: wewnętrzny układ komunikacyjny, miejsce na pojemniki do gromadzenia odpadów stałych, studnia i szczelny zbiornik fekalny okresowo wybieralny, na działce nr [...] w miejscowości S. - gm. P..

Na ww. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania wniosła zażalenie J. M..

Wojewoda postanowieniem z dnia 2 listopada 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r., poz. 735 ze zm.), dalej K.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020r. poz. 1333 ze zm.), dalej P.b. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ zacytował przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie: art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 144 K.p.a., art. 148 § 2 K.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 82 ust. 3 P.b.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie wniosku o wznowienie:

Do organu l instancji 10 lipca 2020 r. wpłynął wniosek z 8 lipca 2020 r. (data nadania 7 lipca 2020 r.) współwłaściciela sąsiedniej działki nr [...], o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] nr [...] z 15 stycznia 2020 r., znak: [...] Jako przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania wskazany został art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. tj., iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Postanowieniem z 29 września 2020 r., znak: [...], Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie. W ocenie organu l instancji wniosek z 8 lipca 2020 r. nie spełniał warunków skutecznego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż nie pochodził od strony postępowania.

Postanowienie to zostało uchylone, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji, postanowieniem Wojewody z 22 lutego 2021 r., znak: [...], ponieważ zostało ono wydane z naruszeniem 24 § 1 ust. 5 K.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku o wznowienie Starosta [...] postanowieniem z 28 maja 2021 r., znak: [...], odmówił wznowienia postępowania. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że strona nie dochowała terminu na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania.

W terminie wynikającym z art. 141 § 1 K.p.a. wnioskodawczyni wniosła zażalenie na powyższe postanowienie z 28 maja 2021 r., podważając zasadność oceny prawnej stanu sprawy stanowiącej podstawę orzeczenia organu l instancji, powołując się przy tym na stan zagrożenia epidemicznego, w tracie którego terminy administracyjne zostały wstrzymane. Jednocześnie wnioskodawczyni podniosła, że wadliwość wydanego pozwolenia na budowę potwierdzają wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. postępowania dotyczące omawianej inwestycji.

Powyższe zażalenie, na podstawie art. 133 K.p.a., organ l instancji przekazał do organu odwoławczego, wyjaśniając jednocześnie, że nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia swego rozstrzygnięcia w trybie art. 132 K.p.a.

W przypadku przesłanki do wznowienia postępowania z powodu, że wnioskodawca bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, skuteczność takiego wniosku jest podwójnie uwarunkowana: po pierwsze powinien dotyczyć decyzji (lub postanowienia) ostatecznej, po drugie wnioskodawca powinien dochować ustawowego terminu. Oba warunki muszą być spełnione łącznie. Brak spełnienia tych warunków odbiera prawo organowi administracji publicznej do wznowienia postępowania. Zatem organ odwoławczy w niniejszym postępowaniu ma obowiązek przede wszystkim zbadać spełnienie wymienionych warunków.

Dalej, w uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy przedstawił okoliczności określenia ostateczności decyzji i zasady badania przymiotu strony wnioskodawcy:

Starosta [...] decyzją nr [...] z 15 stycznia 2020 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji pn.: Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego "M4" z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodociągowo-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania oraz zewnętrzną infrastrukturą techniczną obejmującą: wewnętrzny układ komunikacyjny, miejsce na pojemniki do gromadzenia odpadów stałych, studnia i szczelny zbiornik fekalny okresowo wybieralny, na działce nr [...] w miejscowości S. - gm. P..

Od decyzji tej nie zostało wniesione odwołanie, więc 31 stycznia 2020 r. stała się ona ostateczna. Właściciel działki nr [...], który 31 marca 2020 r. zbył część udziałów wnioskodawczyni, nie brał udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją.

Zgodnie z zasadami postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - art. 145 § 1 ust. 4 K.p.a. Wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony (art. 147 K.p.a.). Zatem, w przypadku wskazania przez wnioskodawcę przesłanki określonej w art. 145 § 1 ust. 4 K.p.a. , postępowanie mające na celu stwierdzenie przymiotu strony wnioskodawcy jest zasadniczym, głównym tematem wznowionego postępowania. Zanim jednak organ przystąpi do analizy tego zagadnienia, niezbędne jest sprawdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania, czyli ustalenia czy wniosek dotyczy decyzji ostatecznej, a także czy z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiono nie później, niż miesiąc od daty, kiedy wnioskodawca dowiedział się o decyzji.

Dalej, w uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy przedstawił okoliczności określenia terminu przysługującego na wznowienie postępowania:

Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym zainteresowana strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 1 K.p.a.). Istotne jest, że ustawodawca określił, iż termin biegnie od daty uzyskania wiedzy o istnieniu decyzji, nie zaś od daty poznania jej treści.

Współwłaściciele działki nr [...] nie brali udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę na działce nr [...]. Zatem wnioskodawczyni, która nabyła udział w działce nr [...], tym samym nabyła prawa do wniesienia o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Termin na wniesienie podania w tej sprawie biegł od daty, w której uzyskała wiedzę o decyzji - najwcześniej od daty nabycia udziału w działce nr [...].

We wniosku o wznowienie z 8 lipca 2020 r. została zadeklarowana data 29 czerwca 2020 r., w której wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji z 15 stycznia 2020 r. Następnie wnioskodawczyni udzielając wyjaśnień zmieniła tę informację i powiadomiła, że o decyzji dowiedziała się 23 czerwca 2020 r. Jako dowód załączono wydruk maila, zawierającego skan decyzji w załączeniu.

Z dowodów w sprawie (k. 14 akt organu l instancji dotyczących wznowienia postępowania) czyli kopii dziennika budowy, wynika, że kierownik budowy potwierdził zamieszczenie tablicy informacyjnej, w widocznym miejscu na budowie, 21 lutego 2020 r. Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz.U.2018 r. poz. 963), tablica informacyjna zawiera między innymi: (1) określenie rodzaju robót budowlanych oraz adres prowadzenia tych robót; (2) numer pozwolenia na budowę albo numer zgłoszenia oraz nazwę, adres i numer telefonu właściwego organu nadzoru budowlanego. Tablicę informacyjną umieszcza się w miejscu widocznym od strony drogi publicznej lub dojazdu do takiej drogi, na wysokości umożliwiającej jej odczytanie (§ 13 ust. 1 pkt 3 powyższego rozporządzenia).

Na wezwanie Starosty [...] z 1 kwietnia 2021 r. inwestor do akt sprawy dołączył Operat szacunkowy, sporządzony 3 marca 2020 r., zawierający zdjęcia z wizji lokalnej dokonanej 18 lutego 2020 r. (k. 90 akt organu l instancji dotyczących wznowienia postępowania). Jedno ze zdjęć prezentuje tablicę informacyjną, na której można odczytać między innymi: numer udzielonego pozwolenia na budowę, numer ewidencyjny działki oraz nazwisko inwestora. Są to dane informujące o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, pozwalające na identyfikację decyzji, którą zostało udzielone to pozwolenie. Zdjęcia dokumentują umieszczenie tablicy informacyjnej na stabilnie ustawionej konstrukcji z palet przy wjeździe z drogi publicznej na działkę nr [...], objętą omawianą inwestycją. Jest to usytuowanie wynikające z ukształtowania terenu i konfiguracji działki. Jedno ze zdjęć prezentuje, że tablica ta została usytuowana naprzeciwko okien budynków na działce nr [...], w których znajdują się mieszkania, które 31 marca 2020 r. stały się własnością wnioskodawczyni, co potwierdza treść ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych lokali. Czytelność tej tablicy informacyjnej potwierdza również treść wniosku o udzielenie informacji publicznej z 22 kwietnia 2020 r., złożonego przez drugiego współwłaściciela działki nr [...], K. B. (którego kopia została załączona do akt sprawy organu l instancji). W swoim wniosku jego autor wprost powołał się na treść analizowanej tablicy informacyjnej. Podkreślić także należy, że umieszczenie tablicy informacyjnej ma na celu powiadomienie o inwestycji wszystkich. A zatem każdy potencjalnie zainteresowany winien zapoznać się z jej treścią. Tylko oczywiste przeszkody w odczytaniu treści tablicy informacyjnej, mogą usprawiedliwić niezapoznanie się z jej treścią. Takich okoliczności nie wskazano w treści odwołania.

Zatem data oświadczona przez wnioskodawczynię - 23-29 czerwca 2020 r. - jest datą, w której wnioskodawczyni poznała treść decyzji, o której istnieniu wiedziała wcześniej. Informacja o decyzji została jej podana jeszcze przed nabyciem nieruchomości na działce nr [...], zatem termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania dla wnioskodawczyni rozpoczął swój bieg 31 marca 2020 r. Zgodnie z ustawą z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020 r. poz. 374 ze zm.), w dniach od 31 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. wszystkie terminy dotyczące postępowań administracyjnych nie rozpoczęły się, a rozpoczęte uległy zawieszeniu na okres stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Termin ten realnie rozpoczynał swój bieg 24 maja 2020 r. i skończył się po miesiącu, 24 czerwca 2020 r. Oznacza to, że podanie z 8 lipca 2020 r. jest wniesione z uchybieniem terminu. Wnioski o wznowienie postępowania, złożone po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 K.p.a. nie mogą skutkować wznowieniem postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Ewentualne wznowienie postępowania w takich okolicznościach dotknięte byłoby wadą nieważności. Po upływie terminu na wniesienie przez stronę podania o wznowienie postępowania, organ administracji publicznej traci prawo do wznowienia i przeprowadzenia postępowania.

Bez znaczenia dla wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są postępowania prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M., o których wnioskodawczyni informuje, których tok jest przywołany jako argument za wznowieniem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Do oceny prawidłowości realizacji inwestycji jest właściwy inspektor nadzoru budowlanego.

Stwierdzając powyższe okoliczności organ odwoławczy ma obowiązek utrzymać w mocy prawidłowe rozstrzygnięcie organu l instancji, na mocy art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

J. M. wniosła na ww. postanowienie Wojewody z dnia 2 listopada 2021 r., znak: [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając je w całości.

Skarżąca zarzuciła:

- naruszenie przepisu postępowania, a to art. 148 § 2 K.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że umieszczenie na nieruchomości sąsiedniej względem nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności skarżącej, tablicy informacyjnej dla prowadzonej inwestycji, skutkowało rozpoczęciem dla skarżącej biegu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania,

- naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 86 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, mające wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu przesłuchania J. M. co do faktycznego terminu uzyskania informacji o decyzji administracyjnej z dnia 15 stycznia 2020 r. nr [...] znak: [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę, dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...], a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na dowolnych ustaleniach Wojewody, nie mających oparcia w rzeczywistym stanie faktycznym, iż skarżąca dowiedziała się o decyzji w dniu 31 marca 2021 r.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, uchylenie postanowienia organu I instancji w całości, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty wskazując, że rozstrzygnięcie organu opiera się na całkowicie błędnym przyjęciu, iż umieszczenie tablicy informacyjnej przez inwestora dla prowadzonej przez niego inwestycji, stanowi, jak można mniemać, swoisty odpowiednik publicznego obwieszczenia, o którym mowa w art. 49 K.p.a., skutkujący wiążącym założeniem prawnie relewantnego zawiadomienia skarżącej o decyzji administracyjnej. Tymczasem żadne przepisy prawa budowlanego, ani inne przepisy szczególne, nie przewidują takiego domniemania dla "umieszczenia" tablicy informacyjnej na placu budowy.

Domniemania takiego nie sposób wysnuć z przepisu § 13 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz.U. z 2018 r. poz. 963), na który powołuje się organ, bowiem przepis ten przewiduje jedynie obowiązek odpowiedniego umiejscowienia tablicy informacyjnej, natomiast w żaden sposób nie przesądza faktu jego dopełnienia, w szczególności, iż nie jest możliwa obiektywna weryfikacja spełnienia tego obowiązku na etapie postępowania wznowieniowego.

Skarżąca powołała stanowisko z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Kr [...] i podniosła, że na podstawie akt postępowania administracyjnego nie sposób ustalić, gdzie rzeczona tablica informacyjna miałaby się znajdować. Z zalegających w aktach sprawy zdjęć, zawartych w Operacie szacunkowym z dnia 3 marca 2020 r., wynika jedynie, że taka tablica miała zostać umieszczona na drewnianych paletach. Nie wiadomo, w którym miejscu prowadzonej inwestycji ta tablica miałaby zostać umieszczona i faktycznie mogłaby znajdować się na każdej nieruchomości, na której znajdowałyby się drewniane palety. Nie wiadomo również przez jaki okres czasu miałaby się tam znajdować. Fakt, iż z rzeczoną tablicą informacyjną miał zapoznać się K. B., który jest drugim współwłaścicielem nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną nr [...], nie oznacza automatycznie, iż z tą tablicą informacyjną zapoznała się skarżąca. Na marginesie skarżąca podniosła, że nie utrzymuje kontaktów z K. B. i ten nigdy nie informował jej o uzyskaniu jakichkolwiek informacji o wydaniu decyzji o pozwoleniach na budowę na działce ewidencyjnej [...] w S. gmina P..

Skarżąca zaświadczyła, że nigdy tej tablicy informacyjnej nie widziała, przez co nie mogła zapoznać się z jej treścią, zawierającą informacje o numerach pozwoleń na budowę na działce ewidencyjnej nr [...]. Co więcej, skarżąca podczas kilku rozmów z właścicielem sąsiedniej działki była zapewniana, że prace budowlane wykonywane są w oparciu o zgłoszenie budowy, bowiem mają to być niewielkie obiekty nie wymagające pozwolenia na budowę. Dopiero w momencie kiedy skarżąca nabrała podejrzeń, w oparciu o posiadaną wiedzę ogólną, nie mając bowiem wykształcenia kierunkowego, iż niemożliwym jest, aby wznoszone budynki mogły być wykonywane w oparciu o samo zgłoszenie budowy, podjęła starania, w celu uzyskania informacji, czy została wydana w tej kwestii stosowna decyzja o pozwoleniu na budowę. Taką informację skarżąca pozyskała z wiadomości email otrzymanej w dniu 23 czerwca 2020 r., do której dołączono skan rzeczonej decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym złożenie w dniu 10 lipca 2020 r. w siedzibie organu I instancji wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do jednej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy i bez zawiadamiania stron postępowania.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała bowiem, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem postanowienia Wojewody utrzymującego w mocy postanowienie Starosty [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę inwestycji pn.: Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego "M4" z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodociągowo-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania oraz zewnętrzną infrastrukturą techniczną obejmującą: wewnętrzny układ komunikacyjny, miejsce na pojemniki do gromadzenia odpadów stałych, studnia i szczelny zbiornik fekalny okresowo wybieralny, na działce nr [...] w miejscowości S. - gm. P..

Współwłaściciele działki nr [...] nie brali udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę na działce nr [...].

Wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez J. M., która nabyła udział w działce nr [...], tym samym nabyła prawa do wniesienia o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Termin na wniesienie podania w tej sprawie biegł od daty, w której uzyskała wiedzę o decyzji, a najwcześniej od daty nabycia udziału w działce nr [...], czyli 31 marca 2020 r.

Jako przesłankę do wznowienia wnioskodawczyni wskazała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca J. M. dochowała miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, liczonego od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji Starosty [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.

Na wstępie, przed oceną legalności zaskarżonego aktu i zasadności podniesionych w skardze zarzutów, Sąd wskazuje, że instytucja wznowienia postępowania służy umożliwieniu ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte jest jedną z wad wyczerpująco wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a.

Jedną z takich wad jest sytuacja kiedy strona, bez własnej winy, nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). To właśnie tę wadę powołała w złożonym wniosku skarżąca.

Treść żądania i wskazana podstawa wznowienia są wiążące dla organu. Przed wznowieniem postępowania i zbadaniem zasadności zgłoszonej przesłanki, organ administracji rozpoznający wniosek powinien ustalić zaistnienie w sprawie wymaganych przesłanek przedmiotowych i podmiotowych, mogących stanowić przeszkody do wznowienia, jak też terminowość złożenia podania, gdy wznowienie następuje na wniosek.

Wystąpienie negatywnych przesłanek, jak i uchybienie terminowi do zgłoszenia żądania w tej materii, tamuje bowiem drogę do prowadzenia tego postępowania. Stwierdzenie ich zaistnienia uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w doktrynie przyjmuje się, iż po złożeniu podania o wznowienie postępowania organ podejmuje określone czynności proceduralne mające na celu ustalenie wyżej opisanych okoliczności formalnych, niemniej jednak nie są one podejmowane w ramach postępowania administracyjnego. Nie są to czynności procesowe, lecz mają charakter wewnętrzny (por. wyrok NSA z 19 maja 2010 r., II OSK 893/09, a także B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 576; M. Jaśkowska /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 740). W toku tych czynności wstępnych organ bada, czy zachowano ustawowy termin do wniesienia podania, jak i przesłanki podmiotowe (np. legitymację wnioskodawcy, jego zdolność procesową) oraz przedmiotowe (wskazanie ustawowej podstawy wznowienia, istnienie sprawy administracyjnej, decyzji ostatecznej, właściwość organu), ewentualnie tamujące drogę do merytorycznego rozpatrzenia żądania, czyli uzasadniające odmowę wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2013 r., II OSK 324/12).

Jedną z podstawowych kwestii wymagających zbadania na tym etapie postępowania jest zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie, która to kwestia jest kluczowa w niniejszej sprawie.

Art. 148 K.p.a. dokonuje rozróżnienia daty początkowej terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w zależności od przesłanki wznowienia. Stosownie do art. 148 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona nie brała udziału w sprawie bez swej winy) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyklucza natomiast możliwość dokonania merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym. Przy czym podkreślenia wymaga, że ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W związku z tym strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Organ administracji może przyjąć oświadczenie złożone w tym względzie przez stronę, poparte w razie potrzeby i możliwości, innymi dowodami. Zachowanie powyższego terminu musi być zatem udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Jeżeli organ uzna to oświadczenie oraz inne dowody przedstawione przez stronę za niewystarczające lub niewiarygodne, to przeprowadza we własnym zakresie postępowanie dowodowe umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został zachowany przez stronę (por. wyrok NSA z 16 października 1998 r., III SA 2802/97).

Istnieje bogate orzecznictwo sądowe, które dotyczy kluczowego zwrotu "strona dowiedziała się o decyzji". Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2019 r., I OSK 2396/18, "Ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji (jak np. termin do wniesienia odwołania określony w art. 129 § 1 K.p.a., czy termin z art. 111 § 1 K.p.a. do żądania uzupełnienia decyzji), lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Artykuł 148 § 2 K.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona poznała dokładnie treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy". Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 5 marca 2014 r., I OSK 1941/12,: "Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Za dowiedzenie się o decyzji nie można uznać powzięcia wiadomości wyłącznie o dacie jej wydania, numerze i sprawie, której dotyczy. Informacje te nie mówią bowiem wszystkiego o tym, co stanowi o jej najważniejszym elemencie - o rozstrzygnięciu. Dowiedzenie się o rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym, jakiej sprawy dotyczyła decyzja, czy była to decyzja pozytywna bądź negatywna, czy też w inny sposób kończąca postępowanie. Wreszcie rozstrzygnięcie, jego treść, pozwala na subiektywną ocenę zasadności wniesienia podania o wznowienie postępowania decyzją tą zakończonego".

W efekcie powyższych interpretacji należy przyjąć, że strona dowiaduje się o decyzji, jeśli poweźmie informację o dacie jej wydania, numerze i sprawie, a także o jej przedmiocie, w taki sposób, że jest w stanie ocenić zasadność wniesienia podania o wznowienie postępowania tą decyzją zakończonego.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał zarzuty skargi za uzasadnione, a konkluzję organów za co najmniej przedwczesną. Organy, zarzucając skarżącej przekroczenie terminu, powołują się na okoliczność, że we wniosku o wznowienie z 8 lipca 2020 r. została zadeklarowana data 29 czerwca 2020 r., w której wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji z 15 stycznia 2020 r. Następnie wnioskodawczyni udzielając wyjaśnień zmieniła tę informację i powiadomiła, że o decyzji dowiedziała się 23 czerwca 2020 r. z maila zawierającego skan decyzji. Natomiast 21 lutego 2020 r. w widocznym miejscu na budowie zamieszczono tablicę informacyjną budowy, co potwierdził kierownik budowy. Zatem data oświadczona przez wnioskodawczynię – 23/29 czerwca 2020 r. - jest datą, w której wnioskodawczyni poznała treść decyzji, o której istnieniu wiedziała wcześniej. Informacja o decyzji została jej podana jeszcze przed nabyciem nieruchomości na działce nr [...], zatem termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania dla wnioskodawczyni rozpoczął swój bieg 31 marca 2020 r., ale z powodu COVID-19 (w dniach od 31 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. wszystkie terminy dotyczące postępowań administracyjnych nie rozpoczęły się, a rozpoczęte uległy zawieszeniu) termin ten realnie rozpoczynał swój bieg 24 maja 2020 r. i skończył się po miesiącu, 24 czerwca 2020 r. Zdaniem organu oznacza to, że podanie z 8 lipca 2020 r. jest wniesione z uchybieniem terminu, a po upływie terminu na wniesienie przez stronę podania o wznowienie postępowania, organ administracji publicznej traci prawo do wznowienia i przeprowadzenia postępowania.

Jednak, zdaniem Sądu - w okolicznościach niniejszej sprawy - przyjęcie, że skarżąca o decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę mogła się dowiedzieć z chwilą zamieszczenia tablicy informacyjnej budowy, ale dowiedziała się w istocie w dacie nabycia udziału w działce nr [...], czyli 31 marca 2020 r., nie jest niczym uzasadnione i nawet świadomość skarżącej, że budowa jest prowadzona nie jest równoznaczna z dowiedzeniem się o konkretnej decyzji, dacie jej wydania oraz jej rozstrzygnięciu.

W ocenie Sądu należało wyjaśnić te okoliczności poprzez wysłuchanie skarżącej na okoliczność tego, kiedy dowiedziała się o decyzji i dlaczego we wniosku o wznowienie z 8 lipca 2020 r. została zadeklarowana data dowiedzenia się o decyzji z 15 stycznia 2020 r. jako dzień 29 czerwca 2020 r. i dlaczego data ta została następnie zmieniona na dzień 23 czerwca 2020 r.

Organ winien też wziąć pod uwagę, że budowa była prowadzona w miejscowości S. - gm. P., zaś skarżąca wskazuje swój adres zamieszkania jako K..

Zdaniem Sądu dopiero wyjaśnienie tych okoliczności podczas wysłuchania skarżącej mogłoby upewnić organ albo co do tego kiedy i w jaki sposób i w jakich okolicznościach skarżąca dowiedziała się o decyzji.

Zaniechanie tego wysłuchania przy przyjęciu przez organ wersji niekorzystnej dla skarżącej prowadzi, w oparciu o art. 7 i 77 K.p.a., do uchylenia zaskarżonych postanowień. Zdaniem Sądu organ nie wykazał, że termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania dla skarżącej rozpoczął swój bieg 31 marca 2020 r. i kiedy w ogóle skarżąca dowiedziała się o wydanej decyzji.

Wykazanie zachowania terminów, o jakich mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. powinno sprowadzać się do przedstawienia takich dowodów, z których będzie niezbicie wynikało, z jednej strony: w jakim konkretnie dniu rozpoczął bieg termin do wniesienia podania o wznowienia postępowania, a z drugiej strony: że wskazana w podaniu data nie jest dowolna (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2017 r., II SA/Rz 44/17 ).

Sąd zwraca też uwagę, że w orzecznictwie aktualnie przeważa pogląd, że w wypadku przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., weryfikacja przymiotu strony może się odbywać dopiero w trakcie wznowionego postępowania. W myśl tego poglądu we wstępnej fazie postępowania nie bada się przesłanek wznowieniowych. Tym bardziej w sytuacji, gdy strona powołuje się na przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ustalenia w zakresie interesu prawnego wnioskodawcy i badanie jego legitymacji procesowej może być dokonywane dopiero we wznowionym postępowaniu, po jego formalnym wszczęciu postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. Za przyjęciem tego zapatrywania przemawia fakt, że kwestia posiadania przymiotu strony w postępowaniu przez podmiot wnoszący o wznowienie dotyka istoty sprawy w zakresie materialnoprawnych podstaw legitymacji co powoduje, iż powinna być zbadana w toku postępowania, z udziałem wszystkich stron, a nie na etapie wstępnej weryfikacji wniosku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ rozważy kwestię zachowania terminu przy założeniu, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Zaistnienie tej okoliczności nie jest uwarunkowane ewentualnymi obowiązkami jakie powinna podjąć strona aby uzyskać wiedzę o decyzji (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2019r. II OSK 2083/17, LEX nr 2695813).

Z wymienionych przyczyn, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit."c" oraz 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji.

O kosztach orzeczono w pkt II oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w/w ustawy, zasądzając na rzecz skarżącej 697 zł, w tym: 200 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego i 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.