Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 892/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2025-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji i umorzono postępowanie (art. 145 § 3 ustawy - PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 27 czerwca 2024 r. nr SKO.421.324.2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Nowa Wieś Lęborska z dnia 8 maja 2024 r. nr 5211.000238.05.2024 i umarza postępowanie administracyjne, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącej H. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z 23 stycznia 2024 r. H. K. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona", "Skarżąca") wystąpiła do Wójta Gminy Nowa Wieś Lęborska (dalej: "Wójt", "organ pierwszej instancji") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem S. K.

Decyzją z 8 maja 2024 r. Wójt, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia

28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) - dalej: "u.ś.r.", odmówił Stronie przyznania wnioskowanego świadczenia.

Zdaniem organu pierwszej instancji rozmiar opieki sprawowanej przez Wnioskodawczynię nad mężem nie jest na tyle duży, aby uniemożliwiał jej podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej w jakimkolwiek wymiarze, przez co w sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki.

W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 27 czerwca 2024 r. utrzymało ją w mocy.

Zdaniem Kolegium czynności wykonywane przez Stronę zajmują stosunkowo niewiele czasu i z całą pewnością nie kolidują z podjęciem zatrudnienia, chociażby na część etatu (co potwierdził pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy). Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skoro Wnioskodawczyni podjęła studia zaoczne ponad 60 km od domu i nie koliduje to jej z opieką nad mężem, to z całą pewnością jest

w stanie podjąć również zatrudnienie, przynajmniej na część etatu. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że deklarowany przez Stronę zakres opieki nie wymaga od niej rezygnacji z zatrudnienia, ani niepodejmowania pracy zarobkowej.

W skardze na decyzję organu odwoławczego H. K., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie przez Skarżącą pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W oparciu o tak sformułowany zarzut wniesiono o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie Stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniesiono również o skierowanie sprawy do rozpoznania

w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazano, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Istotą opieki, o której mowa

w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. W ocenie strony skarżącej nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez Skarżącą mężowi nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej

i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zaznaczono, że w sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.

Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został

w skardze podniesiony.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 27 czerwca 2024 r. utrzymująca

w mocy decyzję Wójta Gminy Nowa Wieś Lęborska z 8 maja 2024 r. odmawiającą H. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem S. K.

W sentencjach ww. rozstrzygnięć jako ich materialnoprawną podstawę organy obu instancji wskazały ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

(Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.). W końcowej części uzasadnienia decyzji z 8 maja

2024 r. Wójt podał: "w rozpatrywanej sprawie wzięto pod uwagę przepisy ustawy

o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2023 r.". Z kolei Kolegium na s. 2. decyzji z 27 czerwca 2024 r. podało: "Stosownie do treści art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 17 ustawy o świadczeniu rodzinnym w brzmieniu dotychczasowym". Organy nie uzasadniły jednak w żaden sposób, dlaczego w ich ocenie należy stosować przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do

31 grudnia 2023 r.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Od dnia 1 stycznia 2024 r., na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia

7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.) - dalej: "u.ś.w.", art. 17 ust. 1 u.ś.r. otrzymał następujące brzmienie: świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka,

4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego

- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem

o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka

w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zmiana, jaka nastąpiła w wyniku nowelizacji ww. przepisu względem poprzedniego stanu prawnego oznacza, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli niepełnosprawny członek rodziny jest osobą, która ukończyła 18 rok życia. Osoby te od

1 stycznia 2024 r. zostały objęte nową formą wsparcia ze strony Państwa w postaci świadczenia wspierającego, którego celem jest udzielanie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób.

Zdaniem Sądu, przepisy u.ś.r. dotyczące przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej mocą przepisów u.ś.w., czyli przed 1 stycznia 2024 r., należało stosować wobec tych osób, które najpóźniej do dnia 31 grudnia 2023 r. złożyły wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i jednocześnie przed tą datą nabyły prawo do wnioskowanego świadczenia. Tylko w przypadku tych osób można mówić o potrzebie stosowania starych regulacji z powodu nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pod ich rządami. Oba wskazane warunki przełamujące zasadę działania nowego prawa powinny zaistnieć łącznie, co oznacza, że organ nie można poprzestawać na stwierdzeniu powstania prawa do świadczenia w dacie przed 31 grudnia 2023 r. Ten wniosek opiera się na początkowym zdaniu art. 63 ust. 1 u.ś.w., gdzie ustawodawca wyraźnie wyodrębnił kategorie spraw o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy w brzmieniu dotychczasowym, czyli kategorie spraw ukształtowanych dotychczasową treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r. obejmującą opiekę nad osobami dorosłymi.

A contrario, sprawą o świadczenie pielęgnacyjne w brzmieniu dotychczasowych przepisów, czyli z elementem wykonywania opieki nad dorosłymi osobami niepełnosprawnymi, nie jest sprawa zainicjowana w dacie obowiązywania nowego brzmienia art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kontekst czasowy wynikający ze zmiany prawa dokonanej 1 stycznia 2024 r. powoduje,

że jest to sprawa administracyjna, na którą w warstwie normatywnej składają się nowe unormowania u.ś.r. Innymi słowy: art. 63 ust. 1 u.ś.w., jako przepis znajdujący się

w rozdziale 7 tej ustawy o tytule: "Przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy", porządkuje stosowanie przepisów wobec spraw wszczętych, ale pod rządami starego prawa, tj. sprawy o przyznanie m.in. świadczenia pielęgnacyjnego w kształcie formowanym brzmieniem sprzed dokonanej nowelizacji. Tego przepisu nie można już stosować wobec spraw zainicjowanych po dniu wejścia życie zmian skutkujących przeniesieniem publicznego wsparcia dorosłych osób niepełnosprawnych do systemu świadczeń wspierających. Względem wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożonych po 1 stycznia 2024 r., zgodnie z zasadą lex proscipit non rescipit ("prawo patrzy naprzód, nie wstecz") znajduje zastosowanie reguła działania nowego prawa, a więc wymóg zachowania określonych w nim warunków związanych z kategorią wiekową osób wymagających opieki z powodu niepełnosprawności.

Ponieważ sytuacja niepełnosprawnych osób dorosłych nie pozostała poza obszarem regulacji prawnych, osoby te uzyskały systemowe wsparcie w nowej instytucji świadczenia wspierającego. W tej sytuacji ani organy administracji publicznej, ani sądy administracyjne nie mogą powoływać się na ważne racje natury aksjologicznej, przemawiające za swoistym "rozciągnięciem" dotychczasowych unormowań materialnoprawnych na postępowania wszczęte po dniu 1 stycznia 2024 r.

Z przekazanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek H. K. z 23 stycznia 2024 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku

z opieką nad niepełnosprawnym mężem S. K. został złożony do organu pierwszej instancji w tym samym dniu. Do wniosku dołączono m.in. orzeczenie

o stopniu niepełnosprawności z 10 stycznia 2024 r., którym Powiatowy Zespół

ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Lęborku zaliczył S. K. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Z orzeczenia wynika m.in., że mąż Skarżącej urodził się w 1982 r., a zatem w dniu składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego miał ukończone 18 lat.

Nie ulega zatem wątpliwości, że składając w dniu 23 stycznia 2024 r. wniosek Skarżąca ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania zatrudnienia w związku z opieką nad osobą dorosłą. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dorosłego męża Strona złożyła pod rządami nowych rozwiązań prawnych. Datą wszczęcia postępowania w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, która wyznaczyła właściwy reżim prawny tej sprawy, jest data wpływu wniosku o przyznanie tego świadczenia do organu właściwego, w tym przypadku do Wójta.

Zatem, wbrew stanowisku orzekających w sprawie organów, sprawa zainicjowana wnioskiem Skarżącej z 23 stycznia 2024 r. nie była sprawą o świadczenie pielęgnacyjne, do której należało stosować przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. W tym przypadku nie zaistniały warunki umożliwiające stosowanie przepisów dotychczasowych. Z uwagi na datę złożenia wniosku organ pierwszej instancji miał obowiązek kierować się nowym brzmieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r., który nie pozwala rozpatrywać wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli wnioskodawca opiekuje się dorosłym niepełnosprawnym. W odniesieniu do Skarżącej zaistniały zatem podstawy do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a.", o odmowie wszczęcia postępowania.

Zgodnie z powołany wyżej artykułem gdy żądanie, o którym mowa w art. 61

(tj. żądanie wszczęcia postępowania - przyp. Sądu), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

W przytoczonej wyżej regulacji zawarto dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Pierwszą jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Odmowa wszczęcia postępowania na tej podstawie jest możliwa wówczas, gdy wnioskodawca nie posiada zdolności prawnej lub nie ma interesu prawnego w sprawie (nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.) oraz ustalenie tej kwestii jest oczywiste i nie wymaga złożonego procesu wykładni. Zatem odmowa wszczęcia postępowania powinna być ograniczona do przypadków, gdy brak przymiotu strony wynika z samego podania wnioskodawcy, bądź gdy ustalenie tego może być dokonane w drodze prostych czynności wyjaśniających organu administracji (zob. wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r. sygn. akt

II OSK 1060/15, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Drugą przesłanką jest istnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia i nie zawarł nawet przykładowego katalogu tego rodzaju przyczyn. Na tym tle w doktrynie został wypracowany pogląd, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Podkreśla się, że zastosowanie komentowanego przepisu może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku, tj. gdy nie trzeba prowadzić postępowania wyjaśniającego po to, aby stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania z przyczyn formalnych. Jako "inną uzasadnioną przyczynę" nakazującą odmowę wszczęcia postępowania wskazuje się ponadto brak w przepisach prawa podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania

w trybie administracyjnym (zob. A. Wróbel [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 394).

Należy również zwrócić uwagę na akcentowaną w piśmiennictwie kwestię,

że przepisy k.p.a. dotyczące wszczęcia postępowania (art. 61 i nast.) muszą być interpretowane w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 344).

Jak wyżej wskazano, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych,

tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania. Chodzi więc zasadniczo o sytuacje jednoznaczne, oczywiste, dostrzegalne prima facie, możliwe do zidentyfikowania już na etapie wstępnej analizy zgłoszonego żądania, niewymagające prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu administracji (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 1 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Gd 248/24).

Zdaniem Sądu postępowanie w przedmiocie wniosku Skarżącej z 23 stycznia

2024 r., z uwagi na opisane wyżej zmiany ustawowe, nie mogło zostać wszczęte, albowiem opieka nie jest sprawowana wobec osoby, która nie ukończyła 18. roku życia.

W rezultacie organ, do którego po 1 stycznia 2024 r. wpłynął wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad osobą dorosłą, może a limine stosować art. 61a § 1 k.p.a. motywując to zmianami ustawodawczymi, które od ww. daty całkowicie zniosły możliwość przyznania ww. świadczenia w związku z opieką nad osobą, która ukończyła 18 rok życia. W razie ustalenia, że wniosek o świadczenie został złożony po 1 stycznia 2024 r., art. 63 ust. 1 u.ś.w. nie znajdzie zastosowania, a tym samym organ powinien rozpatrzyć wniosek na gruncie przepisów obowiązujących w dniu orzekania,

tj. uwzględniając nowe brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. (zob. wyrok WSA w Gliwicach

z 14 marca 2024 r. sygn. II SA/Gl 1811/23).

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r.,

poz. 1964), zasądzając od Kolegium na rzecz strony skarżącej kwotę 240 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika.

Wprawdzie z powołanego przepisu rozporządzenia wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji minimalna stawka wynagrodzenia za czynności adwokata "w innej sprawie" wynosi 480 zł, należy jednak zauważyć, że art. 206 P.p.s.a. daje sądowi uprawnienie do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części - w uzasadnionych przypadkach. Ponieważ przepis ten dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 P.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (zob. postanowienie NSA z 10 lutego 2014 r. sygn. akt I FPS 3/13). Sąd stosuje ten przepis z urzędu według własnej oceny okoliczności sprawy.

Należy zauważyć, że w art. 206 P.p.s.a. jedynie przykładowo wskazano okoliczności uzasadniające miarkowanie kosztów postępowania w postaci uwzględnienia przez sąd skargi w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Określanie wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika powinno następować każdorazowo z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy, nakładu pracy pełnomocnika oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do jej prowadzenia, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych

w sprawie, w tym wkładu pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie zwalania od tego określenie w rozporządzeniu minimalnych stawek wynagrodzenia pełnomocnika.

Art. 206 P.p.s.a., jako przepis zawarty w akcie o randze ustawy, ma bowiem pierwszeństwo przed regulacjami rozporządzenia.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć,

że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Skarżąca złożyła samodzielnie (jako nieprofesjonalista Strona mogła nie wiedzieć o zmianie przepisów). Pełnomocnik zgłosił swój udział w postępowaniu pismem z 8 lutego 2024 r., a jego aktywność procesowa ograniczyła się do przygotowania odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i skargi do sądu administracyjnego, przy czym ani w odwołaniu ani

w skardze nie zwrócono uwagi na zmianę przepisów u.ś.r., jaka miała miejsce z dniem

1 stycznia 2024 r. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie stanowi przy tym w istocie powielenie treści szeregu innych skarg wnoszonych w ostatnich latach do tutejszego Sądu, bez zindywidualizowania sytuacji Skarżącej. Należy również zauważyć, że Sąd orzekał

w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.), bowiem wniosek w tej sprawie złożono w skardze (k. 2v akt sądowych). Tym samym pełnomocnik nie musiał stawić się w sądzie na rozprawę.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że znikomy nakład pracy pełnomocnika Skarżącej w niniejszej sprawie uzasadniał odstąpienie od zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w całości (art. 206 P.p.s.a.).[pic]