Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 122/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 3, art. 57 par. 1, art. 73 par. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy WSA Anna Komorowska - Kaczkowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 września 2023 r., nr SKO.40.2135.2023.po w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 6 grudnia 2023 r. nadanym w placówce pocztowej 7 grudnia 2023 r. Skarżący wniósł skargę m.in na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr SKO.40.2135.2023.po w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. Skarga została przekazana przez organ Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu 10 stycznia 2024 r.

Jednocześnie jak wynika z akt sprawy, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr SKO.40.2135.2023.po w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r., mimo że opatrzona datą 25 września 2023 r. została przekazana przez organ do wysyłki dopiero 27 grudnia 2023 r. celem doręczenia jej skarżącemu jako stronie postępowania oraz jako podmiotowi reprezentującemu małoletnich synów i doręczona skarżącemu 17 stycznia 2024 r. Przed datą 17 stycznia 2024 r. decyzja w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r nie została doręczona żadnej ze stron postępowania (nie też została też na wcześniejszym etapie wysłana przez organ do stron postępowania).

Ponieważ przekazana przez organ skarga z 6 grudnia 2023 r., zawierała braki formalne, w wykonaniu zarządzenia Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I tut. Sądu z 10 stycznia 2024 r. K. G. (dalej jako: skarżący, strona) został wezwany pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako; "p.p.s.a.") do nadesłania w terminie w 7 dni od daty doręczenia wezwania dodatkowego egzemplarza (odpisu) skargi z 6 grudnia 2023 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 września 2023 r., wydaną w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r., celem jego doręczenia uczestnikowi postępowania.

Przesyłkę zawierającą odpis wyżej wskazanego wezwania, awizowano dwukrotnie: 17 i 25 stycznia 2024 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oraz z wydruku ze strony emonitoring.poczta-polska.pl. Przesyłka została wydana skarżącemu 1 lutego 2024 r. (k. 20 akt sądowych).

Skarżący pismem nadanym w placówce pocztowej 8 lutego 2024 r. nadesłał powyższy odpis skargi.

Z kolei organ w piśmie z 9 stycznia 2024 r. (odpowiedź na skargę) wniósł o odrzucenie skargi. Wyjaśnił, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, rozpoznająca odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta z 15 marca 2023 r. ustalającej K. G. oraz małoletnim K. G.1 i A. G. reprezentowanym przez przedstawiciela ustawowego ojca K. G., łączne zobowiązanie pieniężne na 2021 r. została przekazana do wysyłki 19 grudnia 2023 r., a zatem po złożeniu skargi. Organ wskazywał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie ustalającej K. G. oraz małoletnim K. G.1 i A. G. reprezentowanym przez przedstawiciela ustawowego ojca K. G., łączne zobowiązanie pieniężne na 2021 r. nie została doręczona skarżącemu przed wniesieniem skargi, oznacza to, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nastąpiło przedwcześnie, tj. przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi. Skargi wniesione przed rozpoczęciem terminu do ich wniesienia są, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych skargami wniesionymi przedwcześnie i podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne (postanowienia NSA z 19 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 662/22).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.

W związku powyższym, przy badaniu terminowości wniesienia skargi istotnego znaczenia nabiera kwestia doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia albo aktu. Od stwierdzenia, czy doszło do doręczenia zależy ocena skuteczności wniesienia skargi. Przywołany przepis początek biegu terminu, a w konsekwencji prawo do wniesienia skargi, ściśle wiąże z faktem prawidłowego doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia. Wniesienie skargi przed doręczeniem stronie rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi skutków prawnych (por. m.in. postanowienia NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 325/19; z 23 października 2020 r., sygn. akt II FSK 1601/18; z 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2477/20, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 212 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2023, poz. 2383 ze zm.) o wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego i jej obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą doręczenia, a wyjątkowo - ustnego ogłoszenia. Decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Przesądza o tym art. 212 O.p. stanowiący, że organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia. Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma zatem dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019 r., s. 662). Dopiero więc w dacie doręczenia decyzji stronie, wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Od daty doręczenia jakakolwiek zmiana decyzji pod względem treści lub formy może nastąpić tylko na zasadach i trybie przewidzianym przepisami postępowania podatkowego. Wyłącznie zatem doręczenie decyzji w myśl reguł przewidzianych w art. 144-154c O.p. może skutkować jej wejściem do obrotu prawnego, a przez to związaniem organu oraz strony postępowania treścią decyzji. Jedynie taka decyzja (za wyjątkiem wskazanej wprost w art. 212 O.p.), wywiera skutki prawne, materialne i procesowe oraz załatwia sprawę podatkową.

W konsekwencji nie jest możliwe skorzystanie z prawa do zaskarżenia decyzji, która nie została jeszcze wprowadzona do obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie należy podkreślić, że decyzja w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r., mimo że opatrzona datą 25 września 2023 r., została przekazana do wysyłki dopiero 27 grudnia 2023 r. celem doręczenia jej skarżącemu jako stronie postępowania oraz jako podmiotowi reprezentującemu małoletnich synów i doręczona skarżącemu 17 stycznia 2024 r. Natomiast skarżący sporządził skargę 6 grudnia 2023 r. i nadał ją w palcówce pocztowej 7 grudnia 2023 r. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja nie została doręczona przed datą 17 stycznia 2024 r. żadnej ze stron postępowania, nie została wyekspediowana przez organ i nie weszła do obrotu prawnego przed tą datą. Skarżącemu zostały natomiast doręczone decyzje dotyczące innych lat podatkowych, co wiadomo Sądowi z urzędu na podstawie wspólnych akt administracyjnych dotyczących m.in. ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego także za lata 2020 i 2022 przekazanych Sądowi przez Kolegium. Skarżący, mimo braku decyzji dotyczącej 2021 r., sporządził zbiorczą skargę, w tym dotyczącą 2021 r., mimo, że decyzja taka nie została wprowadzona jeszcze do obrotu prawnego. Na taką sytuację wskazywało już Kolegium w odpowiedzi na skargę, która została doręczona skarżącemu 1 lutego 2024 r., a zatem w terminie otwartym do wniesienia skargi na decyzję w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r.

W tym miejscu zadaniem Sądu należy podkreślić, że decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia, chociażby jednej ze stron postępowania - co jednak nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. W orzeczeniach sądów administracyjnych prezentowana jest linia orzecznicza, w której wskazuje się na niedopuszczalność wniosku lub środka odwoławczego, w sytuacji gdy zostały one wniesione przed datą doręczenia lub ogłoszenia aktu organu lub orzeczenia sądu (postanowienie NSA z 23 listopada 2017; sygn. akt I OSK 2364/17, wyrok NSA z 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 325/19, postanowienie WSA w Krakowie z 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1451/19, postanowienie WSA w Warszawie z 5 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1494/17).

Niezależenie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że przesłanką odrzucenia skargi jest również, nieuzupełnienie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a). W tej kwestii wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem - w myśl art. 47 § 1 ppsa, do pisma strony należy dołączyć jego odpisy po jednym odpisie dla każdej strony postępowania.

W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawę odrzucenia skargi stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie.

Z kolei art. 73 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym, jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2).

Stosownie natomiast do treści § 3 powołanego wyżej artykułu, w przypadku niepodjęcia pisma w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się zatem za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy (§ 4).

W rozpoznawanej sprawie przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dodatkowego egzemplarza (odpisu) skargi została dwukrotnie awizowana (w dniach: 17 i 25 stycznia 2024 r.).

Zgodnie z opisaną powyżej regulacją prawną, czternastodniowy termin do odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dodatkowego egzemplarza (odpisu) skargi z dnia 6 grudnia 2023 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 września 2023 r., wydaną w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2021 celem jego doręczenia uczestnikowi postępowania, rozpoczął swój bieg 18 stycznia 2024 r., tj. w dniu następnym po pozostawieniu w placówce pocztowej wskazanej przesyłki. Skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił więc 31 stycznia 2024 r., pomimo jej odebrania przez skarżącego 1 lutego 2024 r.

Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 942/12; z 5 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 40/13; z 27 września 2013 r., sygn. akt II OZ 810/13; wszystkie dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, art. 73 p.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 188/10). Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 ppsa, na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie obala doręczenia pisma w trybie art. 73 ppsa (por. B. Dauter [w] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 73, teza 2, LEX 2013).

W świetle powyższych ustaleń, nie ma wątpliwości, iż termin do uzupełnienia braków formalnych skargi (pomimo tego, że przesyłka, której 14-dniowy termin jej awizowania w placówce pocztowej upłynął z dniem 31 stycznia 2024 r. została wydana skarżącemu 1 lutego 2024 r.) - upłynął 7 lutego 2024 r.

Zatem ponieważ skarżący nadał przesyłkę zawierającą odpis skargi w dniu 8 lutego 2024 r., nastąpiło to już po upływie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności.

Mając na względzie powyższe okoliczności wskazane w treści niniejszego uzasadnienia, Sąd orzekł - na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. – o odrzuceniu skargi.