Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 54/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 145a § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 1 grudnia 2023 r. nr SKO 4121.45.2023 w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 7 listopada 2023 r. nr K.5430.1077.2023.JP; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego W. C. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi WC (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 1 grudnia 2023 r. nr SKO 4121.45.2023, wydana w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy kategorii B.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Decyzją z [...] listopada 2023 r. Starosta [...] (dalej: "Organ I instancji" lub "Starosta") na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r., poz. 622 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 755 z późn. zm.) orzekł o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, nr [...].

Argumentując rozstrzygniecie Organ wskazał, że w dniu 20 października 2023 r. WC złożył w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. B.

Organ podał, że w aktach kierowcy znajduje się wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] lipca 2023 r., sygn. akt [...] z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów [...] kategorii A1, A na okres 3 lat. Na podstawie ww. wyroku Starota [...] cofnął Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A na okres 3 lat, liczonych od 19 czerwca 2023 r. do 19 czerwca 2026 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta stwierdził, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W myśl art. 12 ust 2 ustawy o kierujących pojazdami przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B1 lub B – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A.

Od niniejszej decyzji Skarżący wniósł odwołanie po rozpoznaniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu (dalej: "SKO" lub "Organ II instancji") decyzją z 1 grudnia 2023 r., nr SKO 4121.45.2023 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji.

W pierwszej kolejności SKO wskazało, że kwestię trybu i zasad uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami, jak i nadzoru nad osobami posiadającymi tego rodzaju uprawnienia reguluje, co do zasady, ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r., poz. 622). Powołując treść art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy Kolegium podniosło, że właściwy organ nie może wydać lub zwrócić dokumentu prawa jazdy innych kategorii w okresie obowiązywania orzeczonego przez sąd karny zakazu prowadzenia pojazdów obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy określonej kategorii.

Dalej Organ podniósł, że wyrokiem sygn. akt [...] z [...] lipca 2023 r. Sąd Rejonowy w [...] uznał, WC za winnego popełnienia przestępstwa kierowania pojazdem mechanicznym (motocyklem) w stanie nietrzeźwości i skazał go na karę grzywny. Jednocześnie orzekł zakaz prowadzenia przez niego pojazdów mechanicznych kategorii A i A1 na okres 3 lat. Tym samym w ocenie Kolegium za słuszną i opartą na obowiązujących przepisach prawa należało uznać odmowę zwrotu Skarżącemu prawa jazdy, upoważniającego go do prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagana jest kategoria B prawa jazdy.

Od niniejszej decyzji Skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiódł skargę i wniósł o uchylenie decyzji obu organów, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 12 ust. 2 pkt. 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego zastosowanie i odmowę wydania (zwrotu) Skarżącemu prawa jazdy kategorii B, pomimo prawomocnego wyroku sądu karnego, na mocy którego na podstawie art. 42 § 2, Sąd Rejonowy Wydział Karny w [...] wyrokiem z [...] lipca 2023 r., sygn. akt [...], orzekł w stosunku do Skarżącego wyłącznie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla prowadzenia których wymagane jest prawo jazdy kategorii A i A1 w sytuacji gdy Organ winien odstąpić od zastosowania ww. przepisu ustawy, który pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP,

2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącego, art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji podważającej zaufanie do organów państwowych polegające na tym, że mimo treści wyroku Sądu Rejonowego Wydział Karny w [...] z [...] lipca 2023 r., sygn. akt [...] organ uniemożliwił Skarżącemu korzystanie z uprawnień zachowanych na mocy ww. wyroku poprzez odmowę wydania (zwrotu) prawa jazdy kategorii B, poprzez zastosowanie niekonstytucyjnego przepisu art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., który w sposób oczywisty narusza art. 2, art. 8, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP i w konsekwencji naruszenie prawa Skarżącego i pozbawienie go dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, wobec którego nie orzeczono środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów tej kategorii.

Nadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Przemyślu w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona z przyczyn w niej wywiedzionych.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 135 P.p.s.a.

Przedmiotem skargi uczyniono w tej sprawie decyzję SKO o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] o odmowie zwrotu prawa jazdy kategorii B. Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, jednak punktem sporu pomiędzy Stronami jest sposób rozumienia przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622 z późn. zm.; zwana dalej u.k.p.). Otóż zdaniem Organów wobec Skarżącego należało bez odstępstwa zastosować przepis art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1 w/w ustawy poprzez odmowę zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, co wyniknęło z faktu orzeczenia względem Skarżącego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A1 i A na okres 3 lat mocą wyroku Sądu Rejonowego w [...] o sygn. akt [...] z dnia [...] lipca 2023 r. Na podstawie tego wyroku Starosta [...] decyzją z [...] sierpnia 2023 r., cofnął WC uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A na okres trzech lat od dnia 19 czerwca 2023 r. do dnia 19 czerwca 2026 r. Następnie na mocy decyzji z dnia 7 listopada 2023 r. Starosta po rozpoznaniu wniosku Skarżącego orzekł o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, stwierdzając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 u.k.p., że w/w prawo jazdy nie może zostać zwrócone, bowiem Sąd mocą wyroku orzekł zakaz prowadzenia pojazdów kategorii A na okres trzech lat. W takiej sytuacji Organ zobowiązany do stosowania powyższych przepisów nie może zwrócić prawa jazdy kategorii B.

Skarga została uwzględniona, bowiem za zasadne Sąd uznał zarzuty podnoszące naruszenie przez Organy orzekające w tej sprawie przepisy prawa materialnego w postaci art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez ich zastosowanie i odmowę zwrotu prawa jazdy kategorii B. Organy nie mogły bowiem swych działań orzeczniczych oprzeć na regulacjach niezgodnych z Konstytucją RP – art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145a § 1 K.p.a.

WSA po przenalizowaniu stanu prawnego niniejszej sprawy zobowiązany był dostrzec, że Trybunał Konstytucyjny (dalej TK) wyrokiem z dnia 4 lipca 2023 r., o sygn. SK 23/21, uznał przepisy art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. za niezgodne z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim pozbawiano osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia.

TK wypowiadając się co do zgodności art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. z art. 2 Konstytucji RP i wynikającej z niej zasady ne bis in idem, wskazał, że zasada ta jest fundamentalną zasadą prawa karnego i elementem zasady państwa prawnego, stanowiąc jednocześnie jeden z elementów prawa do sądu przejawiający się w zapewnieniu rzetelnej i sprawiedliwej procedury sądowej. Wielokrotne karanie tej samej osoby za to samo zachowanie, stanowi naruszenie zasady proporcjonalności reakcji państwa na naruszenie obowiązku prawnego. Funkcją zasady ne bis in idem jest z jednej strony ochrona praw osoby przed nadużywaniem przez państwo ius puniendi, tj. ochrona osoby prawomocnie osądzonej w postępowaniu karnym przed ponownym postawieniem jej w stan oskarżenia w sprawie o ten sam czyn, z drugiej zaś ochrona powagi i trwałości prawomocnych orzeczeń sądowych.

Procedura weryfikacji, czy określone przepisy naruszają zasadę ne bis in idem z punktu widzenia zakazu dwukrotnego (wielokrotnego) pociągania do odpowiedzialności karnej za to samo zachowanie, powinna przebiegać dwuetapowo. Po pierwsze, należy ustalić, czy określone środki przewidziane przez ustawodawcę jako reakcja na określone zachowanie jednostki mają charakter sankcji. Po drugie, jeżeli dwa środki lub więcej środków mają taki charakter, konieczna jest weryfikacja, czy realizują one te same, czy odmienne cele. Realizacja identycznych celów przez różne środki o charakterze sankcji, winna co do zasady prowadzić do wniosku o naruszeniu zasady ne bis in idem wynikającej z art. 2 Konstytucji. Podstawowym kryterium odróżniania sankcji karnych i sankcji administracyjnych, jest zasadnicza (główna) funkcja, przesądzająca o istocie sankcji, która może oprócz tego realizować inne funkcje i cele. Trybunał za główną funkcję sankcji karnej uznaje represję, czyli odpłatę za popełniony czyn, natomiast w przypadku sankcji administracyjnej, jako główną funkcję wskazuje szeroko rozumianą prewencję. Stwierdzenie naruszenia zasady ne bis in idem, wymaga zatem ustalenia, czy za ten sam czyn dwukrotnie nakładana jest sankcja będąca w istocie sankcją karną. Orzekanie kary pozbawienia prawa do prowadzenia pojazdów określonej kategorii oraz sankcja administracyjna braku możliwości zwrotu zatrzymanego prawa jazdy co do innych kategorii, formalnie przynależne są do dwóch różnych reżimów prawnych. W istocie jednak obie te sankcje charakteryzują się podobnym stopniem dolegliwości, realizują ten sam cel - ochronę bezpieczeństwa w komunikacji i pełnią zbliżone funkcje - prewencyjną i represyjną. Ponadto sankcje te są tożsame, ponieważ odmowa wydania prawa jazdy albo zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, prowadzi do takiego samego skutku jak zakaz prowadzenia pojazdu, czyli pozbawienia możliwości legalnego kierowania określonymi pojazdami.

Mając na uwadze powyższe uwarunkowania natury systemowej Trybunał skonkludował, że art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zakresie, w jakim pozbawia osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia, jest niezgodny z zasadą ne bis in idem, wynikającą z art. 2 Konstytucji.

Odnosząc się do zgodności kontrolowanych przepisów z art. 45 Konstytucji RP, który stanowi, iż każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, TK zauważył, że z mocy zaskarżonych przepisów, osoba, wobec której sąd powszechny zawęził środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do kategorii B, nie będzie mogła zatem prowadzić, w okresie obowiązywania tego zakazu, nie tylko pojazdów objętych tą kategorią, lecz także innych w zakresie kategorii wskazanych w zaskarżonych przepisach. Brak prawa jazdy stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania określonym pojazdem, oznacza w praktyce niemożność legalnego kierowania nim - art. 3 ust. 1 u.k.p. Przewidziany w zaskarżonych przepisach zakaz wydania, zwrotu lub przywrócenia prawa jazdy osobie, wobec której orzeczony został prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonych kategorii, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, C1, C, D1 lub D, następuje na podstawie decyzji administracyjnej i ma charakter obligatoryjny. Organ administracji wydający decyzję na podstawie zaskarżonych przepisów, nie ma możliwości brania pod uwagę różnych okoliczności mogących wpływać na jej zakres. Wykluczone jest zatem uznanie administracyjne, a organ administracji, po stwierdzeniu orzeczenia przez sąd powszechny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagane jest prawo jazdy określonych kategorii, stosuje sankcję administracyjną wyznaczoną w art. 12 ust. 2 u.k.p.

Zarówno w art. 42 Kodeksu karnego jak i w art. 29 Kodeksu wykroczeń, ustawodawca pozostawił sądowi rozstrzygnięcie, czy wobec sprawcy, w konkretnym stanie faktycznym, należy orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów, czy też z uwagi na stwierdzone w konkretnej sprawie okoliczności, ograniczyć zakres tego zakazu. Sądy powszechne z takiej możliwości korzystają, wskazując że z uwagi na ratio legis art. 42 § 2 Kodeksu karnego w powiązaniu z okolicznościami sprawy, nie w każdej sprawie jest konieczne orzekanie zakazu w pełnym zakresie. W konkretnej zatem sprawie karnej, to sąd powszechny dokonuje oceny, w jakim zakresie należy orzec wobec sprawcy czynu zabronionego obligatoryjny albo fakultatywny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Orzekając środek karny zakazu prowadzenia pojazdu, sąd powszechny ma zatem obowiązek brać pod uwagę również zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zakaz prowadzenia pojazdu pełni zarówno funkcję prewencyjną, jak i represyjną. W ramach tej pierwszej chodzi o wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają jego bezpieczeństwu. Jednocześnie orzeczony środek karny zakazu prowadzenia pojazdu, zgodnie z zasadami wymiaru kary i środków karnych, nie może być nadmiernie dolegliwy dla sprawcy przestępstwa czy wykroczenia, a także dla jego rodziny. Według TK ustawodawca ustanawiając art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., rozszerzył orzekany przez sąd powszechny zakaz prowadzenia pojazdów, których dotyczy prawo jazdy kategorii B, C1, C, D1 lub D na prawo jazdy innych kategorii określonych w tej regulacji. W konsekwencji dochodzi do zaostrzenia wymierzonej przez sąd powszechny sankcji karnej, jaką jest środek karny zakazu prowadzenia pojazdów. Zaskarżone przepisy prowadzą zatem do sytuacji, w której niezależnie od treści orzeczenia sądu powszechnego wymierzającego sprawcy przestępstwa albo wykroczenia środek karny zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, sprawca z mocy zaskarżonych przepisów, pozbawiony będzie możliwości legalnego kierowania również innymi pojazdami.

Zakresowy charakter wyroku Trybunału, spowodował to, że jego skutkiem nie jest utrata mocy obowiązującej art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., ale wyeliminowanie treści normatywnej, która została wskazana w sentencji jako niekonstytucyjna.

Sąd ma pełną świadomość, że opisany wyrok TK odnosi się do niezgodności z Konstytucją art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Natomiast w przedmiotowej sprawie podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. (podobnie uznał WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 8 maja 2024 r. o sygn. II SA/Bd 125/24, LEX, CBOSA). W ocenie Sądu należy mieć na względzie, że w/w wyrok Trybunału dotyczy takiej samej sytuacji prawnej, w której organ administracji rozszerza orzeczony przez sąd powszechny środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii na inne kategorie. Słusznie w przytoczonym judykacie podkreśla się, że wprawdzie formalnie kontroli TK podlega akt prawny lub jego część tj. konkretny przepis, to faktycznie jednak przedmiotem kontroli są określone w danym akcie normy prawne zawarte w poszczególnych jednostkach redakcyjnych takiego aktu. Wprawdzie formalnie przepis tożsamy treściowo nie był przedmiotem orzekania przez TK, to jednak należy zauważyć, że powstały uzasadnione wątpliwości co do zgodności z Konstytucją normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Powyższe natomiast nie jest bez znaczenia dla Sądu kontrolującego daną sprawę. W takiej sytuacji zachodzi przypadek tzw. "oczywistej niekonstytucyjności" co oznacza, że porównywane przepisy, będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. z Konstytucją, dotyczą tej samej materii, co przepisy art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zakresie których TK stwierdził ich niekonstytucyjność (por. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2010, s. 266-268; M. Wiącek, Pytanie prawne do sądu do Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2011, s. 266-268). W takim przypadku oczywistość niezgodności przepisu art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. z Konstytucją RP oraz z wyrokiem TK stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy zastosowania tego przepisu. Zatem jeżeli nie budzi wątpliwości brak zgodności określonych przepisów ustawy z Konstytucją, a niezgodność w omawianej materii ma - tak jak w niniejszej sprawie - charakter oczywisty, zachodzi podstawa do odmowy zastosowania przez Sąd przepisów ustawy, bez potrzeby przedstawiania Trybunałowi pytania prawnego w tym zakresie.

Podobne stanowisko na temat konstytucyjności zastosowanych wobec strony przepisów u.k.p., było obecne w judykaturze sądów administracyjnych jeszcze orzeczeniem TK, czego dowodem jest wyrok NSA z 25 sierpnia 2021 r., sygn. II GSK 264/21, LEX nr 3252782. NSA w tym orzeczeniu podkreśla : Przepisy art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami w zakresie jakim stanowią podstawę do odmowy zwrotu dokumentu potwierdzającego prawo jazdy ponad uprawnienie objęte zakazem prowadzenia określonego rodzaju pojazdów mechanicznych naruszają zasadę proporcjonalności, gdyż wykonanie orzeczenia sądu karnego zakazu ograniczonego do określonego rodzaju pojazdów przez organ administracji zostaje rozszerzone do całkowitego pozbawienia pozostałych uprawnień, nieobjętych zakazem (zob. również wyrok WSA w Opolu z 17 lutego 2022 r., II SA/Op 576/21, LEX nr 3321176, wyrok WSA w Poznaniu z 2 marca 2022 r., III SA/Po 1425/21, LEX nr 3344051, wyrok WSA w Kielcach z 12 stycznia 2023 r., I SA/Ke 473/22, LEX nr 3478214, wyrok WSA w Łodzi z 5 kwietnia 2023 r., III SA/Łd 860/22, LEX nr 3563667, wyrok WSA w Poznaniu z 18 kwietnia 2023 r., III SA/Po 1117/22, LEX nr 3563130).

Z tych zasadniczych powodów, zgodnie z wnioskami skargi WSA, zobligowany był orzec, że SKO jak i Starosta działając w zgodzie z przepisami Konstytucji RP, nie mogli poprzez decyzję o odmowie zwrotu prawa jazdy pozbawić Strony, posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B, prawa do posługiwania się dokumentem potwierdzającym posiadanie uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia. Ich rozstrzygnięcia są obarczone wadliwością skutkującą wznowieniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 K.p.a., co Sąd zobligowany był uwzględnić na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. W świetle tej ostatniej regulacji Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Wobec powyższych argumentów świadczących o oczywistej nielegalności podstaw materialnoprawnych skontrolowanych decyzji WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Natomiast o kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.