Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1169/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 3d
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014r. sprawy ze skargi H. S. prowadzącego Niepubliczne Przedszkole "P." w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2014r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części określającej wysokość dotacji przypadającej do zwrotu na kwotę [...] zł ([...] złote [...] groszy); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz H.S. prowadzącego Niepubliczne Przedszkole "P." w P. kwotę 5117 zł (pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], Prezydent Miasta P. ustalił H. S. - prowadzącemu w P. Niepubliczne Przedszkole "P." kwotę dotacji podlegającej zwrotowi w wysokości [...] zł.

Dotacja została udzielona na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i uchwały Nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] października 2009 r. w kwocie [...] zł i była przekazywana na rachunek Niepublicznego Przedszkola "P." w P. w okresie od stycznia do grudnia 2012 r.

W wyniku kontroli ustalono, iż środki przeznaczone na:

1. zajęcia dodatkowe dzieci [...] zł,

2. amortyzację powierzchni użytkowej [...] zł,

3. odsetki od kredytu na budynek Przedszkola [...] zł,

4. zakup paliwa [...] zł,

5. eksploatację samochodu [...] zł,

6. dowóz zaopatrzenia [...] zł;

7. umowę z konserwatorem [...] zł,

8. usługi księgowe [...] zł

zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, co w oparciu o przepis art. 252 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o finansach publicznych skutkuje ich zwrotem do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania H. S. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2014 r. postanowiło w decyzji z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...], uchylić zaskarżoną decyzję w części określającej wysokość dotacji przypadającej do zwrotu, tj. w części posiadającej brzmienie: "w wysokości [...] zł" i w tym zakresie orzekło: "w wysokości [...] zł".

W uzasadnieniu SKO w P. wskazało, iż uznało za zasadne odwołanie H. S. w zakresie wydatków na usługi księgowe w wysokości [...] zł. Pozostałe zakwestionowane wydatki były poniesione niezgodnie z przeznaczeniem udzielonej Przedszkolu dotacji i tak:

ad. zajęć dodatkowych – były finansowane z czesnego przez rodziców i opiekunów dzieci, co wynika z umowy pomiędzy Przedszkolem a jego klientami,

ad. amortyzacji powierzchni użytkowej i odsetek od kredytu na budynek Przedszkola – stanowią koszty związane z wydatkami inwestycyjnymi, majątkowymi,

ad. zakupu paliwa i eksploatacji samochodu - nie służą celowi jakim jest kształcenie dzieci w wieku przedszkolnym,

ad. dowozu zaopatrzenia i umowy z konserwatorem – stanowią wynagrodzenie osób nie pełniących funkcji wychowawczej, opiekuńczej ani w zakresie kształcenia.

Organ podkreślił, iż dotacja może zostać przeznaczona wyłącznie na dofinansowanie zadań przedszkola wymienionych w ustawie o systemie oświaty a w myśl art. 90 ust. 3d tej ustawy możliwość wykorzystania dotacji jest ograniczona do zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.

W skardze z dnia [...] kwietnia 2014 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. S. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2014 r. w części – tj. w zakresie ustalenia dotacji podlegającej zwrotowi w wysokości [...] zł. Zarzucił organowi naruszenie art. 8, 9, 11, 75 § 1, 77 § 1 i 3 oraz 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego a także art. 124 ust. 3 i 236 ust. 2 ustawy o finansach publicznych i art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty - poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na zakwalifikowaniu zakwestionowanych wydatków przedszkola jako nie mających związku z kształceniem, wychowaniem i opieką - w tym profilaktyką społeczną i jako nie mających charakteru wydatków bieżących.

Skarżący uznał natomiast stanowisko organu co do obowiązku zwrotu części dotacji w łącznej wysokości [...] zł – tj. w zakresie wydatków na amortyzację powierzchni użytkowej – [...] zł. oraz odsetek od kredytu na budynek Przedszkola – [...] zł.

W uzasadnieniu skargi H. S. wyjaśnił, iż w toku postępowania nie ujawnił się żaden dowód wskazujący na pobieranie przez przedszkole opłat dodatkowych od rodziców lub opiekunów za zajęcia o charakterze dodatkowym oraz za wyżywienie. Wskazał także na konieczność utrzymywania pomieszczeń, zabawek i innych sprzętów o charakterze edukacyjnym w stanie umożliwiającym realizację funkcji placówki a temu wydatki na zaopatrzenie i konserwatora. Podkreślił, iż przedszkole realizuje swoje cele w dwóch oddalonych od siebie budynkach a zatem utrzymywanie pomiędzy nimi komunikacji, do czego wykorzystywany był samochód, służy realizacji zadań przedszkola.

W odpowiedzi na skargę organ zajął dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych W oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy stosują środki określone w ustawie.

Regulacje te określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając argumenty przedstawione w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że są one trafne, co w konsekwencji prowadziło do uznania skargi za zasadną.

Sąd zwraca uwagę, iż zarzuty skargi dotyczyły wyłącznie kwoty [....] zł.

Skarżący uznał bowiem stanowisko organu co do obowiązku zwrotu części dotacji w łącznej wysokości [....] zł – tj. w zakresie wydatków na amortyzację powierzchni użytkowej - [...] zł. oraz odsetek od kredytu na budynek Przedszkola - [...] zł. W tym zakresie zatem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2014 r. nie została zaskarżona i nie podlegała ocenie Sądu.

Uchylenie przez Sąd decyzji organu II instancji w całej ustalonej do zwrotu tą decyzją części ([...] zł.) podyktowane było zatem tylko i wyłącznie względami technicznymi. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2014 r. jest rozbudowana w swej treści i jej częściowe uchylanie (po uwzględnieniu skargi w zakresie [...] zł. w ocenie Sądu tworzyłoby orzeczenie mało czytelne.

Rolą organu będzie, po ponownym rozpoznaniu sprawy z uwzględnieniem zawartych niżej wskazówek, sformułowanie treść decyzji w sposób czytelny i jednoznaczny. Ustalenie do zwrotu części dotacji w łącznej wysokości [...] zł – tj. w zakresie wydatków na amortyzację powierzchni użytkowej – [...] zł. oraz odsetek od kredytu na budynek Przedszkola – [...] zł. – zostało przez Stronę uznane i nie będzie podlegało ponownej ocenie organu.

Przechodząc do uznania skargi za zasadną Sąd podkreśla, iż zgodnie z poglądem wyrażonym w piśmiennictwie (m.in. Mateusz Pilich, Komentarz do art.80 ustawy o systemie oświaty), podzielanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, w ramach "dofinansowania realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki" mieści się praktycznie cała podstawowa działalność szkoły lub placówki. Z subwencji oświatowej mogą być zatem finansowane wszystkie potrzeby związane z funkcjonowaniem tych jednostek w sferze zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, z tym ograniczeniem, że dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki.

W rozpoznawanej sprawie dotacja była wykorzystywana przez przedszkole a zatem placówkę, której zadania w równej mierze dotyczą kształcenia, wychowania i opieki - przy czym opieka ta ma bardzo szeroki zakres – w tym wyżywienie dzieci, dbanie o ich czystość, odpoczynek, potrzeby emocjonalne. Zgodnie z art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty ostatecznym "beneficjentem" dotacji ma być właśnie przedszkolak, wobec którego przedszkole realizuje funkcje kształcenia, wychowania i opieki.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, iż ocena przez organ celu i charakteru zakwestionowanych wydatków, związanych z zajęciami dodatkowymi, zakupem paliwa, eksploatacją samochodu oraz dowozem zaopatrzenia i umową z konserwatorem – nie była prawidłowa.

Sformułowania umów pomiędzy przedszkolem a rodzicami czy opiekunami dzieci nie mogą przesądzać o rzeczywistym źródle pokrywania wydatków na zajęcia dodatkowe. W rozpoznawanej sprawie organy poprzestały na argumencie, iż zajęć dodatkowych były finansowane z czesnego przez rodziców i opiekunów dzieci, bo to wynikało z treści tych umów. Zdaniem Sądu intencją zapisu w umowie, choć niefortunnie wyrażoną, było zapewnienie rodziców, iż poza ustalonym czesnym nie będą ponosić innych kosztów pobytu dziecka w placówce niezależnie od większej niż podstawowa oferty zajęć. Postępowanie kontrolne nie potwierdziło żadnymi dokumentami, iż wydatki na zajęcia dodatkowe pokrywane były przez rodziców.

Jest bezsporne, iż przedszkole funkcjonuje w dwóch odległych od siebie o ok. 1,5 km budynkach. Kuchnia znajduje się tylko w jednym z nich. Wykorzystywanie samochodu ( a więc ponoszenie wydatków na paliwo, eksploatację samochodu i dowóz zaopatrzenia) dla przewożenia posiłków, dowożenie opiekunów i pomocy dydaktycznych wpisuje się w realizację zadań placówki w zakresie kształcenia a zwłaszcza opieki nad dziećmi w wieku przedszkolnym.

Bieżąca konserwacja pomieszczeń, pomocy dydaktycznych i zabawek jest, zdaniem Sądu, konieczna i wpisuje się w prawidłową realizację zadań dydaktycznych i opiekuńczych przedszkola skierowanych do małego dziecka pomimo, iż osoby prace te wykonujące nie pełnią osobiście funkcji wychowawczych, opiekuńczych ani w zakresie kształcenia.

Przyjęcie w rozpoznawanej sprawie szerszej wykładni pojęcia przeznaczenia dotacji na "dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej" ma także uzasadnienie w tym, iż z dniem 1 stycznia 2014 r. nastąpiła zmiana brzmienia przepisu art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty i obecnie dotacje mogą być wykorzystane na pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących "każdy wydatek poniesiony na cele działalności ".

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.