Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 796/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 29 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2024 poz 725
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W. C., M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr SKO I 427/2/2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 11 grudnia 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz każdego ze skarżących kwoty po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W. C., M. S. i W. F. wnioskiem z dnia 18 maja 2023 r., skierowanym do Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia 2.11.2021 r., nr [...], wydanej w przedmiocie zatwierdzenia podziału działki ewidencyjnej o numerze [...], o powierzchni 0,1510 ha, położonej w obrębie R. w Gminie B., objętej księgą wieczystą KW [...], stanowiącej własność M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w G., ul. [...] (dalej w skrócie: "Spółka"), na działki o numerach: [...] o powierzchni 0,0321 ha, [...] o powierzchni 0,0385 ha i [...] o powierzchni 0,0415 ha i działka nr [...] o powierzchni 0,0379 ha. W uzasadnieniu wniosku podano, że przed Sądem Rejonowym w B. toczy się postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej z działki [...] w R. do drogi publicznej (ul. [...]), poprzez prywatną drogę wewnętrzną przebiegającą po częściach nieruchomości wnioskodawców (dz. [...] - własność U. i W. C.; dz. [...] - własność M. S.; dz. [...]- własność W. F.). Zdaniem wnioskodawców Spółka nie wystąpiła o pozwolenie na budowę drogi dojazdowej, dlatego dojazd do działki [...] odbywa się bez wymaganego pozwolenia. Akcentowali, że dopiero w dniu 19.04.2023 r. dowiedzieli się o decyzji Wójta Gminy B. z dnia 2.11.2021 r. i uważają, że powinni być jej stronami, bowiem podział działki [...] na 4 mniejsze powoduje naruszanie ich interesu prawnego i faktycznego, wynikającego z tytułu jeszcze większego ograniczenia swobody korzystania z własnych działek (dz.[...].[...],[...]), położonych w przebiegu potencjalnego szlaku komunikacyjnego z działki [...] do drogi publicznej (ul. [...]), poprzez zwiększenie natężenia ruchu pojazdów i konieczność dojazdu samochodów nie do 1 lecz do 4 działek oraz wzrost oddziaływania wszelkich uciążliwości powodowanych przez przejeżdżające pojazdy (hałas silników, wibracje spowodowane przemieszczaniem się, zanieczyszczenie powietrza spalinami i kurzem).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzją 11 grudnia 2023 r., nr[...] , na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia 02.11.2021 r., nr [...] (określanej dalej w skrócie jako: "decyzja z 2021 r."). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podało, że Spółka wnioskiem z dnia 30 września 2020 r., zgodnie z art 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwróciła się do Wójta Gminy B. o zatwierdzenie projektu podziału działki nr [...] położonej w R., która posiada dostęp do drogi publicznej poprzez ogólnodostępną drogę wewnętrzną o nazwie ulica [...] i jest zabudowana dwoma budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi w zabudowie bliźniaczej (ulica [...]), zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę i oddanych do użytkowania bez sprzeciwu organu nadzoru budowlanego, zgodnie zaświadczeniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 21.01.2021 r. Z decyzji Starosty B. nr [...] z dnia 13 lutego 2018 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych dostęp do drogi publicznej inwestor realizuje poprzez drogę prywatną na działce [...], której jest współwłaścicielem. Z projektu zagospodarowania terenu sporządzonym na mapie dla celów projektowych wynika, że po zakończeniu dojazdu przez działkę prywatną[...], do której inwestor posiada tytuł prawny, dalszy dojazd następuje przez działki oznaczone jako[...], [...], [...], [...], [...], na których urządzona jest funkcjonująca od wielu lat droga dojazdowa o nazwie ul. [...]. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Spółki na postanowienie Wójta Gminy B. z dnia 15.04.2021 r., nr [...], o odmowie podjęcia zawieszonego z urzędu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2021 r., nr[...] , umorzyło to postępowanie. Zdaniem Kolegium, w sprawie nie zaistniały żadne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podziałowego. Tym samym nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z 2021 r. w oparciu o przesłanki wyszczególnione w punktach art. 156 § 1 k.p.a., bowiem została ona wydana przez organ właściwy, przytoczono właściwe przepisy, została skierowana do strony, a jej rozstrzygnięcie nie zostało określone w innej decyzji, nadto, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu wówczas zagrożonego karą. Spółka wnioskując o podział wykazała, że na czas toczącego się przed Sądem Rejonowym w B. postępowania o ustanowienie drogi koniecznej sygn. akt[...] , legitymuje się prawem faktycznego dojazdu do działki nr [...], bowiem Sąd Rejonowy postanowił udzielić Spółce zezwolenia na przejazd i przechód do działki [...] Nadto, Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia [...] sygn. akt[...] oraz postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] udzielił dodatkowego zabezpieczenia, poprzez nakazanie uczestnikom postępowania o ustanowienie drogi koniecznej usunięcie wszelkich wzniesionych przez nich obiektów i ruchomości znajdujących się w obszarze projektu drogi koniecznej, sporządzonego przez biegłego sądowego i zakazanie wznoszenia wszelkich nowych obiektów w pasie planowania służebności wedle wariantu, jaki utrudniałyby dotychczasowe zabezpieczenie sądowe. Zdaniem Kolegium, dokonany podział spełnia wymogi zawarte w art. 95 ust 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 9 stycznia 2024 r., uzupełnionym w dniu 14 marca 2024 r., M. C. domagała się ponownego rozpatrzenia sprawy i stwierdzenia nieważności decyzji z 2021 r. W uzasadnieniu wniosku zaznaczyła, że ulica [...] nigdy nie była własnością Skarbu Państwa ani też drogą gminną. Jest to wąska uliczka obudowana z obu stron płotami z przewężeniami do 2,5 m oraz z 90-stopniowym zakrętem, bez możliwości mijania się pojazdów i należytej widoczności. Wójt Gminy B. znał te trudności i nie chciał się zgodzić na podział. W bezpośrednim sąsiedztwie działki Spółki o nr [...] wydzielono działkę drogową nr [...] posiadającą odpowiednie parametry aby stać się drogą gminną. Kwestionowana decyzja z 2021 r. spowodowała, to że wybudowane na działce nr [...] dwa bliźniacze domy zostały sprzedane bez drogi dojazdowej (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 1078/21).

Wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 12 stycznia 2024 r., uzupełnionym w dniu 14 marca 2024 r., W. C. podał, że działka o numerze [...] nie ma dostępu do drogi publicznej. Spółka nie ma też prawnego tytułu do korzystania z wewnętrznej prywatnej drogi jaką jest ul. [...] oraz powołał się na uzasadnienie wyroku NSA z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 1078/21. Wywiódł, że właściciele działek, po których przebiega ulica [...] są stronami każdego postępowania dotyczącego działki nr [...] (powstałej po scaleniu działek nr [...] i[...] ), czyli postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę na działkach nr [...] i [...] (po scaleniu działka nr [...]); postępowania o wznowienie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę na działce nr [...] (po scaleniu działek nr [...] i[...]); postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...] Przed Sądem Rejonowym w B. pod sygn. akt [...] toczy się jednocześnie postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej z działki nr [...] do drogi publicznej, dlatego decyzja z 2021 r. jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Po rozpatrzeniu wniosku M. C. i W. C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej decyzją z dnia 05 kwietnia 2024 r., nr SKO I 427/2/2024, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 11 grudnia 2023 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z 2021 r. Odnosząc się do przedłożonych dokumentów, w tym wyroku NSA z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 1078/21 Kolegium wyjaśniło, iż dotyczy on odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenie na budowę wydanej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, a nie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 2021 r., zatwierdzającej podział działki [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaznaczyło, że podzielona działka spełnia wymógł dostępu do drogi publicznej niezależnie od ustaleń planu miejscowego.

W skardze z dnia 15 maja 2024 r. W. C. i M. C. (dalej: "skarżący") zarzucili wydanym w sprawie decyzjom naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów postępowania procesowego, zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nie uwzględnienie złożonych dokumentów źródłowych (trzech pism Urzędu Gminy B. i opinii geodezyjnej) i nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, które uzasadnia wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa, w zakresie ustalenia rzeczywistego dostępu do drogi publicznej dla działki nr [...], w dniu wydania decyzji z 2021 r. Wobec powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie obu decyzji Kolegium i stwierdzenie nieważność decyzji z 2021 r. z powodu rażącego naruszenia prawa, oraz zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych. Organ I instancji wydając decyzję z 2021 r. doskonale znał sytuację faktyczną przedmiotowej sprawy, mimo to dokonał podziału chociaż nie zaistniała przesłanka zapewnienia dostępu do drogi publicznej zarówno w dniu jej wydania decyzji, jak również w dniu złożenia skargi. Można zgodzić się z taką interpretacją przepisu art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą nie ma wymogu, aby na dzień wydania decyzji taki faktyczny dostęp istniał, jednak tylko i wyłącznie w takiej sytuacji, kiedy sama decyzja rozstrzyga i tym samym gwarantuje, aby taki dostęp do drogi publicznej był zapewniony i to zarówno w sferze prawnej, jak i faktycznej. Innymi słowy, aby decyzja w tym zakresie była możliwa do egzekucji. Podsumowując poczynione w skardze rozważania, skarżący zaznaczyli, że Kolegium nie dokonało właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie rozstrzygnęło istoty sprawy. W przeciwnym razie doprowadziłoby to do stwierdzenia, że w decyzji z 2021 r. został naruszony art. 93 ust. 3 i ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a naruszenie to polega na braku zapewnienia faktycznego dostępu do drogi publicznej dla działki nr [...], czyli braku spełnienia przesłanki umożliwiającej wydanie decyzji o podziale nieruchomości, zatem miało miejsce rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący wywiedli, ze również fakt braku dostępu do drogi publicznej został potwierdzony w pismach Urzędu Gminy B. i opinii geodezyjnej. Spółka sama wystąpiła do Sądu Rejonowego w B. z wnioskiem o ustanowienie służebności drogi koniecznej do działki [...], szlakiem po ul. [...], w tym m. in. po działce budowlanej [...] stanowiącej współwłasność W. C., a także po działce [...] stanowiącej własność M. C.. Zabezpieczenia Sądu Rejonowego w B. zezwalają na tymczasowe korzystanie z istniejącego szlaku komunikacyjnego (na czas postępowania) tylko konkretnemu podmiotowi (Spółce M. Sp. z o.o. Sp.k.), a nie każdoczesnemu właścicielowi tych działek (postanowienia z dnia 21.09.2020 r. i z dnia 31.05.2021 r.), a ponadto - co jest bardzo istotne - uprawnienie to jest niezbywalne na rzecz innego podmiotu i nie ustanawia żadnych służebności na działkach stanowiących istniejący szlak drożny, a tym samym nie stanowi prawnego dostępu z działki inwestycyjnej do drogi publicznej tylko umożliwia realizację dostępu faktycznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych występuje ugruntowane stanowisko, iż dostępu do drogi publicznej nie można utożsamiać z dostępem faktycznym lecz musi to być dostęp prawny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1471/08, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2008r. sygn. akt II SA/Rz 801/07 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2005 r. sygn. IV SA/Wa 1505/05). Pojęcie "dostępu do drogi publicznej" zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p.), i należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 31 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 882/19 orzekł, że dostęp do drogi publicznej w rozumieniu art. 2 pkt 14 u.p.z.p. może odbywać się za pośrednictwem odpowiedniej służebności drogowej wykonywanej na działce będącej drogą wewnętrzną, która nie musi posiadać takiej infrastruktury, która definiuje drogę publiczną w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Za wystarczające należy bowiem uznać, że pas drogowy rzeczonej drogi jest obciążony ograniczonym prawem rzeczowym, jakim jest służebność przejazdu każdoczesnego właściciela działki władnącej. Podobnie w wyroku z dnia 12 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 9/10, Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, zgodnie z którym prawo do korzystania przez wnioskodawcę z drogi wewnętrznej powinno być potwierdzone w formie ustanowienia służebności gruntowej względnie pisemnej zgody właściciela drogi wewnętrznej. Do chwili obecnej działka [...] nie posiada żadnej z tych form dostępu do drogi publicznej (ani bezpośredniego, ani pośredniego) i z tego też powodu nie można z niej prawnie wydzielić działek. Zapewnienie dostępu do drogi publicznej wydzielanym w ramach podziału nieruchomości działkom gruntu nie jest możliwe, gdy nieruchomość podlegająca podziałowi nie posiada dostępu do drogi publicznej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2004 r. sygn. akt I SA 1723/02). Zdaniem skarżących, dopiero prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...] (wcześniej[...]) w sprawie o ustanowieniu służebności drogi koniecznej na działkach położonych przy ul. [...] zapewni działce nr [...] prawny dostęp do drogi publicznej. Ustanowiona służebność będzie ujawniona w księgach wieczystych, w dziale III - obciążenia, nieruchomości obciążonych (tych, które mają dostęp do drogi publicznej) oraz w dziale l - własność, nieruchomości władnącej (tej, która nie ma dostępu do drogi publicznej), oraz będzie miała charakter trwały, co oznacza że będzie przechodziła na następców prawnych zarówno nieruchomości obciążonych, jak i nieruchomości władnącej. Dopiero wówczas działka nr [...] uzyska trwały, faktyczny i prawny dostęp do drogi publicznej, o którym mowa w przepisach prawa regulujących zagadnienie "dostępu do drogi publicznej" i dopiero wtedy będzie mogła być podzielona zgodnie z przepisami prawa. Dodatkowo, opinia sporządzona przez radcę prawnego nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż nie jest opinią obiektywną lecz opinią prywatną, oraz nie wykazuje prawnego dostępu do drogi publicznej w oparciu o regulacje prawne, na co wskazuje opinia geodezyjna. W niniejszej sytuacji wbrew nakazowi wynikającemu z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ustanowiono w decyzji z 2021 r. dostępu do drogi publicznej, podczas gdy ustawodawca zabezpieczył tym zapisem tą bezwzględną konieczność.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej organ wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istotą postępowania administracyjnego poddanego kontroli Sądu była ocena okoliczności związanych z wydaniem decyzji z 2021 r., mocą której na wniosek Spółki dokonano zatwierdzenia podziału działki ewidencyjnej o numerze[...] , o powierzchni 0,1510 ha, położonej w obrębie R. w Gminie B., objętej księgą wieczystą KW [...], stanowiącej własność Spółki, na działki o numerach: [...] o powierzchni 0,0321 ha, [...]o powierzchni 0,0385 ha i [...] o powierzchni 0,0415 ha i działka nr [...] o powierzchni 0,0379 ha, chociaż przed Sądem Rejonowym w B. toczyło się postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej z działki [...] do drogi publicznej (ul. [...]), poprzez prywatną drogę wewnętrzną przebiegającą po częściach nieruchomości skarżących (działki o numerach ewidencyjnych [...]i[...]).

Należy zauważyć, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest instytucją procesową tworzącą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym, jak również przedmiotowym.

Zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury i piśmiennictwa prawniczego instytucja stwierdzenia nieważności jest kompromisem dwóch zasad - zasady praworządności oraz zasady trwałości decyzji administracyjnej. Z zasady trwałości decyzji administracyjnej wynika dążenie do sanacji wadliwości decyzji dla ochrony praw nabytych przez stronę, a z zasady praworządności dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwych. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, powinna ona być interpretowana ścieśniająco, a postępowanie prowadzone w tym trybie, nie może skutkować wzruszeniem ostatecznych decyzji administracyjnych w oparciu o wady, które nie są wadami kwalifikowanymi.

Pojęcie rażące naruszenie prawa nie otrzymało definicji legalnej. W procesie stosowania prawa zostało jednak ukształtowane na tyle czytelnie, że jego rozumienie nie powinno budzić wątpliwości. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) nie może być interpretowane w sposób rozszerzający, a następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować (wyroki NSA z dnia: 21 października 1992 r. sygn. akt V SA 86/92 i 436-466/92; 17 września 1997 r. sygn. akt III SA 1425/96; 9 marca 1999r. sygn. akt V SA 1970/98). Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Podkreśla się nadto, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana, a istnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. musi być oczywiste, "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań i zabiegów językowych (por. wyroki NSA z dnia: 9 września 1998 r. sygn. akt II SA 1249/97 i 6 lutego 2002 sygn. akt II OSK 490/05).

Sąd skłania się do poglądu prezentowanego w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym o czystej kasacyjnej formule rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego (albo tylko stwierdzenia naruszenia prawa), z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. "Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy." (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 8, Warszawa 2006, s. 745-746 oraz wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1433/07).

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zatem legitymację do żądania wszczęcia takiego postępowania ma podmiot, który wykaże, że wadliwa decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku i to niezależnie od tego czy strona ta uczestniczyła w postępowaniu zwykłym, czy też nie (por. wyroki NSA z dnia: 14 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 2821/16 i 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1923/18). W postępowaniu tym organ nie rozpatruje sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym, lecz rozstrzyga wyłącznie co do ważności decyzji.

W niniejsze sprawie decyzja z 2021 r., której stwierdzenia nieważności domagają się skarżący, dotyczy ich interesu prawnego, bowiem w wyniku dokonanego tą decyzją podziału nieruchomości, są właścicielami działek gruntu po których ustanowiono dostęp do drogi publicznej (ul. [...]).

Na mocy art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie zawęża rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w tym przepisie, do uregulowań materialnoprawnych i nie wyklucza przypisania decyzji wady nieważności w przypadku ujawnienia rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, jeżeli naruszenie to pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1399/05). W odniesieniu do przepisów postępowania administracyjnego za rażące ich naruszenie można uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6-11 k.p.a., w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania.

Skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 2021 r. zarzucili, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), polegającym na tym, że w dniu jej wydania, działka nr [...] nie miała wbrew takiemu obowiązkowi dostępu do drogi publicznej.

W świetle art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, a także z urzędu, jeżeli zachodzą okoliczności wskazane w ust. 3 pkt 1 i 2 powołanej regulacji. Materialnoprawną podstawą kwestionowanej przez skarżących decyzji z 2021 r. były postanowienia art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści jego ust. 1, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a z brzmienia ust. 2 tego przepisu wynika, że zgodność z ustaleniami planu dotyczy tu zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. W judykaturze przyjmuje się zgodnie, że postanowienie opiniujące projekt podziału nieruchomości, podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 i 5, stanowi część postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 1999 r. sygn. akt OPK 1/99, publ. ONSA z 1999 r., nr 3, poz. 84 oraz wyrok NSA z dnia 23 września 1998 r. sygn. akt I SA/Rz 899/98). Wymaga przy tym podkreślenia, że podział nieruchomości stanowi konsekwencję ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i powinien korelować z treścią tego aktu prawa miejscowego a samo rozgraniczenie nie może naruszać określonego tam przeznaczenia działek.

Konkluzja taka w pełni koresponduje z powołanym wyżej art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w świetle którego zgodność z miejscowym planem jest warunkiem sine qua non dopuszczalności podziału nieruchomości, jak również z ust. 4 tego przepisu stanowiącym, że wspomniana zgodność jest zasadniczym kryterium oceny w zakresie formułowania opinii wydawanej na podstawie ust. 5. Obowiązujące przepisy prawa umożliwiają tylko taki podział, który gwarantuje, że działki gruntu powstałe w jego wyniku będą mogły być zagospodarowane zgodnie z celem przewidzianym dla tych gruntów w planie.

Równocześnie trzeba zwrócić uwagę, że postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości składa się z dwóch etapów, przy czym w pierwszym z nich wójt, burmistrz lub prezydent miasta opiniuje, w formie postanowienia, zgodność proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego badając wstępny projekt podziału pod kątem zachowania przesłanki określonej w art. 93 ust. 1-2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, względnie - w przypadku braku miejscowego planu - w art. 94 ust. 1 a opinia taka wiąże następnie organ rozstrzygający w zakresie zatwierdzenia podziału (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Po 814/09 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2537/12).

Kluczowe znacznie dla oceny zgodności z miejscowym planem ma przy tym art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, będący niejako uzupełnieniem ust. 1 oraz 2 wskazanego przepisu i stanowiący, że podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej, przy czym za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną (przepisu tego nie stosuje się w odniesieniu do projektowanych do wydzielenia działek gruntu będących częścią nieruchomości, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 5 czyli mogących poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości - sytuacja taka nie występuje w rozpoznanym przypadku).

Zgodnie natomiast z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.

Nie budzi wątpliwości, że zaprezentowany wyżej przepis ustanawia bezwzględnie obowiązującą przesłankę negatywną wykluczającą dokonanie podziału nieruchomości, a polegającą na braku dostępu projektowanych do wydzielenia działek do drogi publicznej. Sformułowany w tym unormowaniu zakaz koresponduje z wymogami wskazanymi w art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż ma na celu zapobieżenie naruszeniom ładu przestrzennego ustalonego w miejscowym planie, do jakich niewątpliwie prowadziłoby powstawanie działek nieskomunikowanych z otoczeniem, które z uwagi na ten brak nie mogłyby zostać wykorzystane w sposób zgodny z przewidzianym w planie przeznaczeniem. Innymi słowy, podział nieruchomości jest możliwy tylko i wyłącznie wtedy, gdy planowane do wydzielenia działki będą miały do dostęp do drogi publicznej, przy czym ten warunek musi być zachowany przez wszystkie te działki (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia: 14 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2944/22 i 10 stycznia 2020r. sygn. akt I SA/Wa 2232/19).

W ocenie Sądu, pojęcie drogi publicznej należy postrzegać w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz. U. z 2024 r. poz. 320 (por. M. Durzyńska - "Podział Nieruchomości" - Część druga: geodezyjny Podział Nieruchomości, uwagi do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, publ. WKP 2021), zatem z uwzględnieniem definicji zawartej w art. 1 cytowanej ustawy, zgodnie z którą jest to droga, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych, zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne.

Tymczasem, w przedstawionych przez skarżących w toku postępowania pismach, w tym z dnia 10 czerwca 2022 r. wynika, że Gmina B. na wezwanie Sądu Rejonowego w B. wskazała, że nie jest chce być uczestnikiem postępowania w ustanowieniu służebności drogi koniecznej dla działki nr [...], bowiem ulica [...] posiada status drogi wewnętrznej i nie jest drogą gminną (publiczną), jak też żadna z działek po której przebiega nie stanowi własności Gminy B. (k. 182 akt administracyjnych). Tak więc należy uznać, że nie podano, czy ulica [...] stała się drogą gminną na mocy art. 103 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133 poz. 872), czy też później - na podstawie uchwały organu gminy, podjętej w trybie art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Równocześnie przyjdzie zaznaczyć, że z uwagi na treść art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych, to drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu i gminy.

Z powyżej przytoczonych przepisów wynika zatem, że istnieją dwa alternatywne tryby dokonywania podziału nieruchomości na mocy przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na pierwszy z nich składają się dwa etapy: uzyskanie opinii wójta o zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, o której mowa w art. 94 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a następnie wydanie przez wójta decyzji zatwierdzającej podział (art. 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się bowiem, że ewidencyjny podział nieruchomości pełni rolę służebną wobec planu miejscowego i musi być zgodny zarówno z częścią graficzną, jak i z częścią tekstową planu. Opiniując zgodność projektu podziału nieruchomości z postanowieniami zawartymi w planie miejscowym organ musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu określonego w planie. Ocena ta dotyczy całości nieruchomości, czyli każdej z działek, które miałyby powstać na skutek podziału. Plan miejscowy pełni tu rolę nadrzędną, więc to planowany podział nieruchomości musi spełnić wymogi tego planu, a nie odwrotnie. Z kolei drugim, szczególnym trybem podziału nieruchomości jest tryb uregulowany w art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przy czym określenie celów podziału nieruchomości w art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami oznacza, iż podział ten może służyć tylko wskazanym celom, co wyklucza dokonywanie w jego ramach wydzielenia działek gruntu także na inne cele. Co istotne, przewidziane w art. 95 wyjątki od zasady wyrażonej w art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a nie dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości dokonania podziału konkretnej nieruchomości zgodnie z ustaleniami planu miejscowego (por. E. Bończak-Kucharczyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 95).

W tym miejscu przyjdzie zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1521/12, gdzie trafnie dostrzeżono, że art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie konkretyzuje wszystkich sposobów bezpośredniego i pośredniego dostępu do drogi publicznej, lecz formułując warunek ewidencyjnego podziału nieruchomości określa, że: "za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej (...) albo ustanowienie służebności drogowych (...)". Posłużenie się przez ustawodawcę słowem "również" oznacza, że zachodzi podobieństwo wskazanych przypadków dostępu do drogi publicznej z innymi sytuacjami, które też tak są traktowane. Z przepisu tego nie wynika, aby wymienione w nim przypadki dostępu do drogi publicznej w postaci wydzielenia drogi wewnętrznej lub ustanowienia odpowiednich służebności drogowych, mogły być uznawane za równoważne tylko z takim przypadkiem dostępu bezpośredniego, gdy nieruchomość podlegająca podziałowi graniczy z drogą publiczną. Dostęp taki może bowiem następować za pośrednictwem drogi innego rodzaju jak np. drogą wewnętrzną, ale faktycznie i trwale istniejącą o odpowiedniej szerokości i ukształtowaniu umożliwiającą nieprzerwany i nieskrępowany dostęp ogółowi osób, nawet gdy jest to droga wydzielona z działek prywatnych, a zwłaszcza gdy pozostaje pod zarządem gminy. Również w doktrynie wskazuje się, że nieruchomość, która ma faktycznie zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez ogólnodostępną drogę wewnętrzną nie spełnia przesłanek braku dostępu do drogi publicznej (por. M. Gdesz, A. Trembecka "Regulowanie stanu prawnego nieruchomości pod drogi", Wydawnictwo Gall, 2011).

W niniejszej sprawie nie można uznać, aby wykazano, że wspomniana ulica [...] gwarantuje planowanym w podziale działkom dostęp do drogi publicznej, jaką jest ulica [...], nawet w pośredni sposób.

Z ustaleń przyjętych za podstawę orzekania, mających zresztą oparcie w materiale dowodowym, wynika, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją z dnia 13 lutego 2018 r. przewidywał dostęp terenu inwestycyjnego do drogi publicznej "poprzez drogę prywatną na działce nr [...]", której inwestor jest współwłaścicielem. Uwidocznione to zostało także na kopii mapy stanowiącej projekt zagospodarowania terenu, przy czym, czego już nie uwzględniono w części opisowej projektu, dalszego skomunikowania z drogą publiczną (ulica [...]), które przebiega po działkach nr [...], [...] , [...], stanowiących własność między innymi skarżących, a ponadto przez teren działki nr [...] (należącej do osób niebędących stronami) i działki nr [...] Ta ostatnia, co stwierdził Starosta B. w piśmie z dnia 6 lutego 2019 r., w ewidencji gruntów oznaczona jest jako należąca do "nieustalonego właściciela", a wcześniejszy wpis do ewidencji Skarbu Państwa wykreślono. Z kolei, z pisma Wójta Gminy B. z dnia 3 lipca 2018 r. wynika, że ulica [...] na tym odcinku nie figuruje w wykazie dróg gminnych.

Po pierwsze, nie potwierdzono w sposób nie budzący wątpliwości, aby była to droga o odpowiedniej szerokości i ukształtowaniu, umożliwiająca trwały, nieprzerwany i regularny dostęp ogółowi osób zainteresowanych. Jakkolwiek jest to negowane w treści wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 2021 r., to jednak jej obraz uwidoczniony na mapie ewidencyjnej nie wskazuje jednoznacznie, czy zapewnia regularny i bezpieczny dojazd, czy też raczej jest traktem, który nie umożliwia tego w sposób dostateczny. Nadto, zasadniczo nie wykazano jaki jest cel jej przeznaczenia w miejscowym planie. Jest to konieczne, bowiem o ile dla ulicy [...] przewidziano funkcję drogową czy obecnie, czy w przyszłości, to oznacza, że taka jej funkcja powinna być prawnie zagwarantowana. Aktualnie nie sposób wykluczyć, że w przyszłości z różnych przyczyn może zostać pozbawiona takiej funkcji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Po 543/22). Zgodnie bowiem ze stanowiskiem orzecznictwa oraz doktryny, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, użyty w tym przepisie zwrot "dostęp do drogi publicznej" oznacza prawnie gwarantowaną możliwość korzystania z takiej drogi (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lipca 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 244/23). Zatem należało odnieść się do ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy B. (uchwała Nr [...] Rady Gminy B. z dnia [...] ze zmianami), uchwały Nr [...] Rady Gminy B. z dnia[...]w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa R., jak również do później podjętej uchwały z dnia[...] . w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa R.

Tymczasem, jak wynika z pisma Urzędu Gminy B. z dnia 3 lipca 2018 r. Spółka nie wydzieliła drogi wewnętrznej na działce nr [...], jak też nie ma odpowiednich służebności, bowiem zawarte w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] sygn. akt [...] (dawnej[...]) zabezpieczenie jest tylko na czas trwania postępowania i zezwolono w nim tylko Spółce na przejazd i przechód do działki nr [...] istniejącym szlakiem (zwanym ulicą [...]), po działkach o nr:[...], [...], [...] , [...]i [...](z których nr [...] i nr [...] należą do skarżących).

Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Potwierdza to orzecznictwo Sądu Najwyższego stwierdzając, iż brak spełnienia warunku zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla wydzielanych nieruchomości gruntowych jest sprzeczny z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, czynność taka jest nieważna z mocy prawa" (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt IV CSK411/14). Sąd uznał w tej sprawie, że "reguła wynikająca z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter bezwzględnie obowiązujący i dotyczy każdego typu podziału nieruchomości, także sprzedaży kilku istniejących już działek". Powyższy pogląd potwierdzają również inne orzeczenia sądowe, m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2013r. sygn. akt IV CSK 571/12. Nie ma zatem racjonalnych powodów, dla których brak zapewnienia dostępu do drogi publicznej w decyzji podziałowej miałby nie zostać uznany za rażące naruszenie prawa, a co za tym idzie, skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji 2021 r.

Mając na względzie wszystkie powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że w sprawie doszło do rażącego naruszeniem prawa, które można by uznać za podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z 2021 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem w wyniku podziału wszystkie 4 nowowydzielone działki mają zapewniony dostęp do drogi publicznej tylko na rzecz Spółki i to tylko na czas trwania odrębnego postępowania prowadzonego z wniosku Spółki przez Sąd Rejonowy w B.. Przy czym zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że dojazd do działki nr [...] (dawniej część działki nr [...]) powinien być zapewniony od ulicy [...], po działce nr [...] Wyjaśnić w tym miejscu przyjdzie, że: dawna działka [...] stanowi po podziale działkę[...] ; dawna działka [...] stanowi po podziale działkę[...]; dawna działka [...] stanowi po podziale działkę[...]; dawna działka [...] stanowi po podziale działkę[...].

Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że skoro istota sprawy nie została wyjaśniona, to w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., należy uwzględnić skargę. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego, Sąd dokonał również analizy wydanych w sprawie decyzji przez pryzmat pozostałych podstaw stwierdzenia nieważności. Badana decyzja z 2021 r. została wydana przez organ właściwy zarówno rzeczowo, miejscowo, jak i instancyjnie (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Również nie można przyjąć, by została wydana bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W omawianej sprawie niewątpliwie istniał przepis prawa legitymujący organ pierwszej instancji do jej wydania (art. 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Sprawa podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] podzielona na cztery działki o nr [...] nie została wcześniej rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. Nie zachodzi zatem podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji przewidziana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzja ta nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, zatem odpada możliwość stwierdzenia jej nieważności ze względu na podstawę przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że stosownie do art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Podobne uwagi można odnieść do kwestii ewentualnego wywołania jej wykonaniem czynu zagrożonego karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a). Wreszcie nie zawiera wady skutkującej jej nieważnością z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.).

Powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.