Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 15/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: 58 par. 1 pkt 5a, art. 232
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. sp. z o. o. z siedzibą w Ś. na uchwałę Rady Miejskiej w Śremie z dnia 28 stycznia 2016 r. nr 170/XVII/2016 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. odrzucić skargę. II. zwrócić skarżącej Spółce uiszczony wpis od skargi w kwocie 300;- zł (słownie: trzysta złotych).


UZASADNIENIE

G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś. (dalej też jako skarżąca, strona, spółka lub G. sp. z o.o.), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Śremie z dnia 28 stycznia 2016 r. nr 170/XII/2016 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie obwodnicy na terenie miasta Śrem (opubl. Dz.Urz. Woj.Wlkp z 2016 r. poz. 1546, dalej w skrócie m.p.z.p. lub plan miejscowy), w części dotyczącej ustalenia 30% stawki, tj. § 17 m.p.z.p., o której to opłacie mowa w przepisie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 977 – dalej u.p.z.p.), wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie:

1) art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. poprzez ustalenie w zaskarżonej uchwale - w § 17 ww. uchwały, na podstawie przepisu art. 36 ust. 4 u.p.z.p. stawki procentowej w maksymalnym wymiarze 30% i braku uzasadnienia przyjęcia przez organ takiej stawki, pomimo obowiązku ważenia przez organ interesu publicznego i interesu prywatnego oraz kierowania się przy opracowywaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stosownymi analizami ekonomicznymi, środowiskowymi i społecznymi;

2) przepisu art. 32 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 36 ust. 4 u.p.z.p., poprzez ustalenie w zaskarżonej uchwale - w treści § 17 m.p.z.p., na podstawie przepisu art. 36 ust. 4 u.p.z.p. stawki procentowej w maksymalnym wymiarze 30% bez przeprowadzenia stosownych analiz, co narusza obowiązek organu ważenia interesu publicznego i interesu prywatnego i w konsekwencji przyczyniło się do ograniczenia sposobu wykonywania przez skarżących przysługującego im prawa własności.

Uzasadniając skargę wskazano, że skarżąca Spółka na podstawie umowy sprzedaży z dnia 09 grudnia 2020r., sporządzonej w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]), dokonała sprzedaży nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Śremie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] o powierzchni [...] ha, składającej się z działki o nr ewid. [...], obręb Śrem. Zgodnie zapisami m.p.z.p. nieruchomość przeznaczona była pod teren zabudowy usługowej.

W § 17 m.p.z.p. określona została 30% stawka opłaty planistycznej w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Do dnia 10 marca 2016 r. obowiązywały dla ww. nieruchomości ustalenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Śrem w rejonie ul. Gostyńskiej i Rolnej, zatwierdzonego uchwałą nr 231/XXII/2000 Rady Miejskiej w Śremie z dnia 24 marca 2000 r., w którym to planie obszar, na którym znajduje się nieruchomość skarżącej, oznaczona była jako tereny zieleni.

Zawiadomieniem z dnia 18 grudnia 2022 r. Burmistrz Śremu poinformował skarżącą, iż w oparciu o treść § 17 m.p.z.p. stawka opłaty planistycznej ustalona została na poziomie 30% i wynosi [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Aktualnie postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty planistycznej jest w toku.

Mając na uwadze powyższe okoliczności skarżąca stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie jej interes prawny został naruszony, albowiem w związku z podjęciem zaskarżonej uchwały Spółce zostanie wymierzona opłata planistyczna w maksymalnej wysokości, tj. 30% wzrostu wartości nieruchomości. Na dzień sprzedaży nieruchomości, w stosunku do której to nieruchomości prowadzone jest przez Burmistrza Śremu postępowanie administracyjne w zakresie ustalenia opłaty planistycznej, współwłaścicielami nieruchomości byli wspólnicy spółki cywilnej - M. K. i S. K. na zasadzie współwłasności łącznej. Działalność gospodarcza była prowadzona przez ww. przedsiębiorców pod firmą G. s.c. j M. K. & S. K. (NIP [...], [...]). Na podstawie uchwały nr [...] wspólników spółki G. s.c. M. K. & S. K., spółka ta przekształciła się w spółkę G. sp. z o.o.

Skarżąca zarzuciła, że w treści uchwały nie zawarto jakiegokolwiek uzasadnienia i nie przywołano żadnej merytorycznej argumentacji dla przyjęcia stawki w maksymalnej wysokości. Organ nie brał pod uwagę znaczących różnic zachodzących pomiędzy obszarami objętymi planem miejscowym, nie dokonał właściwej analizy ekonomicznej, a w konsekwencji nie dokonał wyważenia interesu publicznego z interesem prywatnym.

Podkreślono, że arbitralne ustalenie przez organ stawki opłaty planistycznej na poziomie 30% niewątpliwie ingeruje w prawo własności i wpływa na zachowania uczestników życia gospodarczego, zwłaszcza pobudzając lub hamując popyt i podaż na rynku nieruchomości. Powyższe potwierdza, iż przeprowadzenie stosownych analiz przez organ jest niezbędne w celu prawidłowego określenia stawki procentowej określającej wysokość opłaty planistycznej, bowiem stawka ta ma istotne znaczenia z punktu widzenia czynności podejmowanych przez uczestników rynku, w tym skarżącą.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Śremie wniosła o jej oddalenie.

W uzasadnieniu stanowiska Rada podniosła, że nie zgadza się z zarzutami co do ograniczenia sposobu wykonywania przysługującego skarżącej prawa własności poprzez ustalenie w zaskarżonej uchwale maksymalnej stawki opłaty planistycznej. Zdaniem Rady ustalenie spornej opłaty w maksymalnej, 30% wysokości, mieściło się w zakresie władztwa planistycznego gminy i podyktowane jest m.in. kosztem, jaki ponosi organ w związku ze sporządzeniem i uchwaleniem planu miejscowego. Podkreślono, że ustawodawca przesądził w art. 36 ust. 4 u.p.z.p. o istnieniu prawnego obowiązku wniesienia opłaty w okolicznościach wymienionych w tym przepisie, a gmina ma przyznany określony zakres swobody w orzekaniu o jej wysokości. Wobec tego bezpodstawny jest zarzut nadużycia uprawnień przez gminę. Nadto zasadność ustalenia stawki opłaty planistycznej na maksymalnym poziomie wynika z analizowanych danych dotyczących ponoszonych wydatków i szacowanych kosztów uchwalania planów miejscowych, a także wniosków płynących z kontroli NIK i opracowań naukowych (analizy stanu uwarunkowań prac planistycznych w gminach w poszczególnych latach - Polska Akademia Nauk Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego). W ocenie organu strona skarżąca musiała się liczyć z obowiązkiem poniesienia opłaty, skoro zbyła nieruchomość przed upływem terminu 5 lat, od kiedy plan miejscowy stał się obowiązujący. Ponadto to skarżąca składała wnioski, aby w projekcie zmiany studium oraz w projekcie m.p.z.p., dla terenu jej nieruchomości władze planistyczne gminy przyjęły przeznaczenie pod funkcję produkcyjno – usługową, bowiem do tej zmiany teren ten był przeznaczony pod zieleń, z zakazem lokalizacji wszelkiej zabudowy.

W piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2024 r., pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Podniesiono ponadto, że wątpliwe jest stanowisko organu, iż koszty poniesione w związku z przygotowaniem kilkunastu różnych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uzasadniały w każdym przypadku przyjęcie przez organ maksymalnej 30% stawki opłaty planistycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 3 §2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Jako przepis szczególny, mający zastosowanie w sprawie niniejszej, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., wskazać należy art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2015r. poz. 1515 – w wersji obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, dalej "u.s.g."), zgodnie z treścią którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Warunkiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podjętej przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest więc poprzedzenie jej bezskutecznym wezwaniem organu gminy, który wydał kwestionowaną uchwałę, do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. W rozpoznawanej sprawie warunek ten został spełniony, albowiem skarżąca wystąpiła z takim wezwaniem (zob. k. [...]-[...] akt sądowych).

Następnym etapem kontroli Sądu było zbadanie kwestii legitymacji skargowej strony skarżącej, w aspekcie powołanych przez stronę argumentów mających uzasadnić naruszenie jej interesu prawnego - art. 101 ust. 1 u.s.g. Dla skuteczności skargi wniesionej na podstawie powyższego przepisu konieczne jest wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego już w momencie podjęcia uchwały na sytuację skarżącego. W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Tylko więc takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowanym aktem może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które to naruszenie ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1033/07, [w:] CBOSA).

Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że w przypadku zaskarżenia uchwały organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. merytoryczna kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącemu mającemu tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej planem, natomiast uwzględnienie skargi powinno nastąpić wyłącznie w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2992/14, CBOSA). Z tego też powodu strona skarżąca musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną. Skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny i uprawnienie powinny wynikać z przepisów prawa materialnego, te bowiem przepisy są źródłem uprawnień i interesów prawnych (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r. sygn. akt I SA 1355/91, CBOSA).

Zatem skargę w oparciu o art. 101 ust. 1 u.s.g. może wnieść ten, kto wykaże, że jego indywidualny interes prawny znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Interes prawny osoby, która wnosi skargę w tym trybie wynikać niewątpliwie musi z przepisu prawa materialnego kształtującego sytuację prawną osoby skarżącej. Interes prawny takiej osoby uwidacznia się w tym, że osoba ta działa bezpośrednio, we własnym imieniu i posiada roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" posiada więc charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia, czy zachodzi związek między strefą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego w przypadku uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niewątpliwie wykazać może podmiot będący właścicielem działek znajdujących się w obszarze objętym miejscowym planem.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy należy podkreślić, że spółka G. sp. z o.o. w Ś. zaskarżyła uchwałę nr 170/XII/2016 Rady Miejskiej w Śremie z dnia 28 stycznia 2016r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie obwodnicy na terenie miasta Śrem, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności z powodu wskazanych w skardze naruszeń prawa. W skardze Spółka wskazała, że była właścicielką działki o numerze ewid. [...], objętej zaskarżonym planem. Skarżąca umową zawartą w dniu [...] grudnia 2020 r. sprzedała ww. nieruchomość. Burmistrz Miasta Śremu wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia skarżącej opłaty planistycznej w związku z tym, że Spółka sprzedała nieruchomość przed upływem 5-letniego terminu od uchwalenia planu. Skarżąca nie zgadza się z wysokością stawki opłaty planistycznej określonej w § 17 m.p.z.p. Uważa, że przy jej ustaleniu organ nie wyważył interesu publicznego z interesem prywatnym i ustalił ją w maksymalnej wysokości bez żadnego, racjonalnego uzasadnienia. Skutkiem powyższego przepisu jest to, że skarżąca będzie musiała uiścić opłatę planistyczną w jej ocenie w bardzo wysokiej kwocie.

Z powyższego wynika, że w dacie uchwalenia skarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skarżąca Spółka pozostawała właścicielką wskazanej nieruchomości, co legitymowało ją do skutecznego zaskarżenia tej uchwały w trybie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. Niesporne jednak pozostaje, że sytuacja faktyczna i prawna uległa zmianie. Skarżąca zbyła w dniu [...] grudnia 2020r. nieruchomość wpisaną w księdze wieczystej Kw nr [...] oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha jako teren zabudowy usługowej. Okoliczności te wynikają z oświadczenia samej skarżącej. Spółka nie wykazała również, że jest właścicielem innych nieruchomości, których dotyczyłby skarżony plan miejscowy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest ugruntowany pogląd, że w postępowaniu planistycznym interes prawny, znajdujący ochronę w przepisach Kodeksu cywilnego, ma niewątpliwie właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym planem (vide: wyrok NSA z 29 grudnia 1999 r. IV SA 1501/99, CBOSA), a także, że uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza interesu prawnego skarżącego w sytuacji, gdy kwestionuje on zmianę przeznaczenia działki, której nie jest właścicielem, ani też nie ma do niej innych praw (vide: wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSA i WSA z 2005 r. Nr 1, poz. 2).

Sąd orzekający podziela te stanowiska prezentowane w judykaturze, wedle których nabycie nieruchomości w okresie, gdy zaskarżona uchwała już obowiązuje, nie uniemożliwia następczo zaskarżenia jej w trybie art. 101 u.s.g. i wykazania, że postanowienia tej uchwały naruszają interes prawny strony skarżącej – nowego nabywcy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., II OSK 1192/09, oraz z 10 sierpnia 2011 r., II OSK 1093/11, CBOSA). Aktualny właściciel nieruchomości ma legitymację do wniesienia własnej skargi w trybie art. 101 u.s.g. na uchwałę rady gminy w przedmiocie uchwalenia (zmiany) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która weszła w życie przed nabyciem nieruchomości, jeśli dotychczasowy właściciel (dotychczasowi właściciele) nie skorzystał skutecznie z tego uprawnienia w stosunku do tej uchwały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2010 r., II OSK 186/10, CBOSA). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2012 r., II OSK 51/12 trafnie wskazano, że nowy właściciel nieruchomości wstępuje w prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym wynikające z uprawnień, o jakich mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., które posiadał poprzedni właściciel. Dotychczasowy właściciel wraz ze zbyciem nieruchomości traci na rzecz nowego właściciela, będącego jego następcą prawnym, niezrealizowane uprawnienie z art. 101 ust. 1 u.s.g. Z dniem zbycia nieruchomości legitymacja skargowa w zakresie uprawnień, z których zbywca nieruchomości nie skorzystał, przechodzi na nabywcę. To zaś oznacza, że aktualny właściciel nieruchomości posiada własną legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. na uchwałę rady gminy w przedmiocie uchwalenia (zmiany) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która weszła w życie przed nabyciem nieruchomości, jeśli dotychczasowy właściciel (lub właściciele) nie skorzystał z tego uprawnienia w stosunku do tej uchwały. Warunkiem ograniczającym jest tu tylko zaistnienie powagi rzeczy osądzonej, wynikającej ze skorzystania przez poprzedniego właściciela z uprawnienia do wniesienia skargi i merytorycznego skontrolowania uchwały przez sąd administracyjny (vide: wyrok NSA z 18.10.2012r., I OSK 1806/12, zob. też wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 748/14 CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie G. sp. z o.o., mimo zbycia nieruchomości kilka lat wcześniej z uwzględnieniem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czyli aktu prawa powszechnie obowiązującego, wywodzi obecnie swój interes prawny do zaskarżenia tej uchwały i żądania stwierdzenia jej nieważności w zakresie przepisu regulującego wysokość opłaty planistycznej. Tymczasem, w opinii Sądu, skarżąca z momentem sprzedaży nieruchomości utraciła interes prawny do zaskarżenia postanowień planu. Źródła interesu prawnego nie można bowiem upatrywać w okoliczności wszczęcia przez Burmistrza Śremu postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca ma jedynie interes faktyczny, a nie prawny do wywiedzenia przedmiotowej skargi.

Należy też wskazać, że zgodnie z przepisem art. 36 ust. 4 u.p.z.p. jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości.

Sąd podziela stanowisko prezentowane w judykaturze, że wspomniana opłata ani jej wysokość nie wynika zatem wprost z planu miejscowym lecz jest pochodną łącznie kilku zdarzeń, w szczególności wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem planu miejscowego (lub jego zmianą), a następnie zbycia tej nieruchomości przez jej właściciela. Ustalenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie odnosi się zatem do skutków prawnych wywołanych podjęciem uchwały w sprawie uchwalenia planu miejscowego, a jedynie do skutków faktycznych, za jakie należy uznać ewentualny wzrost wartości nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2017r. sygn. II OSK 1851/15, CBOSA).

Przy czym podkreślenia wymaga, iż roszczenie w tym zakresie organ gminy może zgłosić (wszcząć postępowanie administracyjne) tylko w zawitym terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy lub jego zmiana stały się obowiązujące (art. 37 ust. 3 i 4 u.p.z.p.). Nadto właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem planu miejscowego, przed jej zbyciem może żądać od wójta, burmistrza, prezydenta ustalenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4 (art. 37 ust. 7).

W ocenie Sądu nie było zatem przeszkód aby skarżąca, nosząc się z zamiarem zbycia nieruchomości, będąc jeszcze jej właścicielką, zaskarżyła kwestionowaną obecnie uchwałę w przedmiocie planu miejscowego - jako niezgodną z prawem. W związku z powyższym nie można podzielić zarzutów naruszenia art. 101 ust. 1 u.s.g., bowiem strona skarżąca nie zdołała wykazać, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny, ani tym bardziej, iż ów interes prawny został naruszony. Należy jeszcze raz podkreślić, że na obszarze przedmiotowego planu brak jest nieruchomości należących do strony skarżącej, a zatem nie została ona pozbawiona żadnego przysługującego jej prawa, ani nie ograniczono możliwości jego realizacji.

W ocenie Sądu, uwzględnienie odmiennej koncepcji strony skarżącej, mogłoby prowadzić do rażąco sprzecznej z konstytucyjnie zagwarantowaną ochroną prawa własności (art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP) ingerencji w jego istotę. Uznanie bowiem dopuszczalności skutecznego wniesienia przez byłego właściciela nieruchomości skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który jako powszechnie obowiązujący przepis prawa kształtuje pośrednio treść prawa własności nieruchomości objętych jego ustaleniami, mogłoby w konsekwencji skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały w sprawie planu miejscowego, czyli jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, bez woli i udziału właściciela. Stanowiłoby to nieprzewidzianą przepisami prawa ingerencję w prawo własności obecnego właściciela nieruchomości, naruszającej jego istotę.

Ponieważ dopiero wykazanie interesu prawnego lub uprawnienia i jego naruszenia można uznać za przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków, Sąd nie miał podstaw do dokonania oceny legalności zaskarżonego aktu.

W tej sytuacji skargę należało odrzucić stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. (pkt I. wyroku).

O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd postanowił z urzędu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ( pkt II. wyroku).