Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 170/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1336
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Julia Bednarek po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2023 r. nr SKO Gd/6269/22 w przedmiocie kary za usunięcie drzew oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2023 r. sygn. akt SKO Gd/6268/22 w przedmiocie kary za usuniecie drzew, została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Pismem z dnia 26 lutego 2021 r. Urząd Miasta w Starogardzie Gdańskim zwrócił się do Starosty Starogardzkiego z prośbą o wszczęcie postepowania administracyjnego w związku z nielegalnym usunięciem drzew rosnących na terenie pasa drogowego drogi publicznej gminnej przy ul. [...] w S. na działce o numerze geodezyjnym [...] w obrębie [...]. Do pisma dołączono protokół z oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną.

Pismem z dnia 8 marca 2021 r. Starosta Starogardzki zawiadomił Prokuraturę Rejonową w Starogardzie Gdańskim o możliwości popełnienia przestępstwa.

Pismem z dnia 10 marca 2021 roku Starosta Starogardzki zwrócił się do Ochotniczej Straży Pożarnej w B. o udzielenie informacji dotyczących jej działań w zakresie wycinki drzew na przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi Ochotnicza Straż Pożarna w B. udzieliła informacji, że wykonała zlecenie polegająca na redukcji koron czterech sztuk drzew w stopniu nieznacznym wrastających w linię energetyczną.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2021 r. Starosta Starogardzki zawiadomił o wszczęciu postepowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie bez wymaganego zezwolenia 13 drzew z terenu nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] w mieście S. bez zgody i wiedzy właściciela.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2021 r. organ I instancji zawiadomił o zamiarze przeprowadzenia dowodu z oględzin w dniu 7 maja 2021 r. i przesłuchaniu świadków.

W dniu 7 maja 2021 r. przeprowadzone zostały oględziny w sprawie usunięcia drzew. W protokole stwierdzono, że na miejscu zastano pnie pociętych drzew w ilości siedmiu. Brak także jakichkolwiek pozostałości po pozostałych sześciu drzewach. Skarżący w protokole oświadczył, że w dniu 29 stycznia 2021 r. lub 30 stycznia 2021 r. zgłosił do państwowej straży pożarnej fakt wywrócenia się drzew i ich usunięcie. Ponadto skarżący podał, że drzewa te zostały zasadzone na jego nieruchomości zgodnie z informacja przekazaną mu przez poprzedniego właściciela działki, która stała się jego własnością. Organ dokonał również pomiaru średnicy drzew. W dniu 10 maja 2021 r. przeprowadzony został również dowód z zeznań.

Postanowieniem z dnia 17 maja 2021 r. Starosta Starogardzki zawiesił postępowanie administracyjne z powodu prowadzonego postępowania przez Prokuraturę Rejonową w Starogardzie Gdańskim. Prokuratura Rejonowa w Starogardzie Gdańskim pismem z dnia 7 czerwca 2021 r. poinformowała Starostę Starogardzkiego, że przedmiotem jej postępowania przygotowawczego nie jest samo wycięcie drzew bez zezwolenia, ale dotyczy uszkodzenia mienia wskutek wyrębu drzew w obszarze pasa drogowego oraz kradzieży drzewa wyrąbanego. Postanowieniem z dnia 25 października 2021 r. Prokuratura Rejonowa w Starogardzie Gdańskim umorzyła postępowanie.

Urząd Miasta Starogard Gdański przesłał wraz z pismem z dnia 6 lipca 2022 r. odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim utrzymujące w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w Starogardzie Gdańskim. Starosta Starogardzki w piśmie z dnia 11 lipca 2022 r. zwrócił się do Urzędu Miasta Starogard Gdański o przekazanie odpisów dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy, w szczególności opinii biegłych w zakresie wyceny wartości drzew i ściętego drewna. W tym samym dniu Starosta Starogardzki zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w Starogardzie Gdańskim z prośbą o przekazanie odpisów zeznań świadków. Urząd Miasta Starogard Gdański w odpowiedzi przesłał pismo z dnia 18 lipca 2022 r. do którego dołączył opinię z zakresu ustalenia obwodów pni ściętych drzew mierzonych na wysokości 130 cm oraz odpis operatu szacunkowego wartości wyciętych drzew z nieruchomości nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] w S. Prokuratura Rejonowa w Starogardzie Gdańskim przesłała wraz pismem z dnia 18 sierpnia 2022 r. kserokopię materiałów z akt sprawy dot. wycięcia 13 sztuk drzew z terenu nieruchomości w obrębie ewidencyjnym nr [...] w S. bez zgody właściciela.

Starosta Starogardzki poinformował w piśmie z dnia 26 sierpnia 2022 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesieniu uwag.

W piśmie z dnia 15 września 2022 r. skarżący wskazał między innymi, że nie posiadał wiedzy, że drzewa których usunięcie zlecił nie były położone na terenie jego działki. Skarżący wskazał również, iż w związku z faktem, iż drzewa te w toku rozrostu coraz bardziej napierały na ogrodzenie, jak również na skutek negatywnego wpływu warunków atmosferycznych zagrażały one w znacznym stopniu ogólnemu bezpieczeństwu jak i możliwości zniszczenia nieruchomości skarżącego, a nadto ich wysokość powodowała możliwość powstania szkody w związku z dotykaniem linii średniego napięcia, więc podjęcie działań zmierzających do ich wycięcia było w ocenie skarżącego konieczne. W ocenie skarżącego, w niniejszej sytuacji zachodziły znamiona wskazane w art. 83f ustawy o ochronie przyrody wskazujące na wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów a konkretnie wyszczególnione w ust. 1 pkt 13 wskazujące na prowadzenia akcji ratowniczej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne właściwe służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia. Na koniec skarżący podał, że wycinki dokonał on nieświadomie błędnie, wskazał jednak, że jest gotów przelać kwotę wartości drewna na wskazany przez organ rachunek.

Decyzją z dnia 24 października 2022 r. Starosta Starogardzki nałożył na skarżącego karę pieniężną za usunięcie 13 drzew z terenu nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] w mieście S. (pas drogowy drogi publicznej) bez wymaganego zezwolenia oraz bez zgody właściciela nieruchomości w następującej wysokości:

- za drzewo gatunek jesion wyniosły o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody ustalonym na 96 cm w wysokości 4800,00 zł,

- za drzewo gatunek klon jawor o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody ustalonym na 82 cm w wysokości 4100,00 zł,

- za drzewo gatunek klon jawor o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody i karpy ustalonym na 84 cm w wysokości 6300,00 zł,

- za drzewo gatunek jesion wyniosły o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody i karpy ustalonym na 84 cm stanowiące wywrót w wysokości 3150,00 zł,

- za drzewo gatunek klon jawor o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody i karpy ustalonym na 99 cm w wysokości 7425,00 zł,

- za drzewo gatunek jesion wyniosły o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody i karpy ustalonym na 97 cm w wysokości 7275,00 zł,

- za drzewo gatunek jesion wyniosły o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody i karpy ustalonym na 94 cm w wysokości 7050,00 zł,

- za drzewo gatunek klon jawor o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody i karpy ustalonym na 172 cm w wysokości 15480,00 zł,

- za drzewo gatunek klon jawor o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody ustalonym na 82 cm w wysokości 4100,00 zł,

- za drzewo gatunek brzoza brodawkowata o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody ustalonym na 116 cm w wysokości 6960,00 zł,

- za drzewo gatunek brzoza brodawkowata o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody ustalonym na 99 cm w wysokości 4950,00 zł,

- za drzewo gatunek brzoza brodawkowata o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody ustalonym na 113 cm w wysokości 6780,00 zł,

- za drzewo gatunek brzoza brodawkowata o obwodzie pnia z uwagi na brak kłody ustalonym na 155 cm w wysokości 9300,00 zł, a łączna kwota administracyjnej kary pieniężnej wynosiła 87670,00 zł

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w opinii biegłego z dnia 31 lipca 2021 r. błędnie określono drzewa pod pozycją 2, 3, 5, 7, 8, 9 jako gatunek klon zwyczajny, bowiem w rzeczywistości rosły tam drzewa gatunek klon jawor. Również w protokole z dnia 7 maja 2021 r. błędnie określono te drzewa jako jesion wyniosły. W związku z rozbieżnościami w określeniu gatunków ww. drzew w zebranym materiale dowodowym Starosta Starogardzki wskazał, że w niniejszym postępowaniu ostatecznie oparto się na ustaleniach wynikających ze zdjęć przedmiotowych drzew w stanie ulistnionym wyraźnie widoczne na portalu mapowym google maps. Fakt ten nie ma znaczenia dla wysokości obliczonej kary, bowiem właściwości biologiczne obu gatunków drzew są bardzo podobne a stawka za usunięcie drzew wyszczególniona w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 roku w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów jest taka sama dla obu gatunków. Organ podał, że w przypadku drzew nr 1, 2, 9, 10, 11, 12, 13 zgodnie z art. 89 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody ustalenie obwodu usuniętych drzew było niemożliwe z powodu braku kłody, zatem zgodnie ze wskazanym przepisem obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej organ ustalił przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie.

Decyzją z dnia 19 grudnia 2023 r. nr SKO Gd/6269/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz wymierzyło skarżącemu administracyjną karę pieniężną za usunięcie siedmiu drzew z terenu działki ew. nr [...] obr. [...] położonej w S., bez zgody posiadacza nieruchomości w łącznej kwocie 45.090 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że w przedmiotowej sprawie doszło do usunięcia 13 sztuk drzew. Usunięcia tych drzew dokonał bez zgody właściciela (posiadacza) nieruchomości skarżący. Ustalono jednoznacznie, że drzewa rosły na terenie nieruchomości będącej własnością Gminy Miejskiej Starogard Gdański. Skarżący nie przedstawił dowodów na to, aby usunięcia drzew dokonała Państwowa Straż Pożarna w ramach interwencji, o której mowa w 83f ust. 1 pkt 14 ppkt "a" ustawy o ochronie przyrody. Organ jednak przychylił się do zrzutów skarżącego dotyczących sporządzonej w niniejszym postępowaniu opinii biegłego sądowego oraz zdjęć z portalu google maps w oparciu, o które organ m.in. przez porównanie drzew, ustalał obwody pni usuniętych przez skarżącego drzew. Organ przywołał kodeksową zasadę rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony, z której wynika, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te rozstrzygane są na korzyść strony. Jeżeli organ ma wątpliwości co do rzeczywistego celu usuwanych zadrzewień, to winien w myśl art. 81 a k.p.a. rozstrzygnąć te wątpliwości na korzyść strony. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości organ ustalił wymiary niezbędne do obliczenia wysokości kary dla siedmiu z usuniętych drzew.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Decyzji organu II instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia jak również błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 ust. 2, 3 oraz art. 89 ustawy o ochronie przyrody, a także naruszenie zasad postępowania administracyjnego tj. zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) oraz zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony (art. 7a KPA).

W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w całości jako bezprzedmiotowego, względnie uchylenie zakażonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w całości organowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że podstawową okolicznością, jaką musi ustalić organ administracji przed wymierzeniem kary pieniężnej będzie brak wyrażenia na to zgody przez posiadacza nieruchomości. Jak podaje skarżący pozostawał on w przekonaniu, że przedmiotowe drzewa nasadzone zostały w obrębie należącej do niego nieruchomości, zatem nie widział on przeszkód w ich usunięciu bez zawiadomienia właściciela sąsiadującej działki. Skarżący podtrzymuje, że to on był właścicielem usuniętych drzew, gdyż były zasadzone przez poprzedniego właściciela działki, która stała się jego własnością. Jak wskazuje organy w toku postępowania nie odniosły się do podnoszonej przez niego kwestii własności wyciętych drzew.

Dalej podaje on, że biegły sądowy błędnie określił drzewa wskazane pod pozycją 2, 3, 5, 7, 8, i 9 dlatego zgodnie z zasadą wskazaną w art. 7a KPA kara od drzew oznaczonych nr 2, 3, 5, 7, 8, i 9 nie powinna być naliczana. Ponadto od drzew o nr 1, 2, 9, 10, 11, 12 i 13, jak wskazało SKO ustalenie obwodu drzewa było niemożliwe z powodu braku kłody, w związku z tym przyjęto, iż obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustalono przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 %. W ocenie Skarżącego wskazanie to jest wadliwe, gdyż z uwagi na brak pnia nie tylko nie było możliwości ustalenia średnicy tego drzewa, ale nie można było również wskazać, czy drzewa te były obumarłe bądź nierokującego szansy na przeżycie, a w tym przypadku karę administracyjną pomniejsza się o 50 %.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuję:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2023 r. uchylająca w całości decyzję Starosty Starogardzkiego z dnia 24 października 2022 r. oraz wymierzająca M. K. administracyjną karę pieniężną za usunięcie siedmiu drzew z terenu działki ew. nr [...] obr. [...] położonej w S., bez zgody posiadacza nieruchomości w łącznej kwocie 45.090 zł.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1336) – dalej jako "ustawa" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330) – dalej jako "rozporządzenie". Stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości. Przepis art. 88 ust. 2 ustawy kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Przy czym zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy - czynności, o których mowa w art. 83-89, w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy - z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - wykonuje starosta.

W przedmiotowej sprawie jak wynika z akt sprawy skarżący w dniach 29 i 30 stycznia 2021 r. usunął bez zgody właściciela nieruchomości – Gminy Miejskiej Starogard Gdański – 13 drzew, gatunków: jesion wyniosły – 3 szt., klon-jawor - 6 szt., brzoza brodawkowata – 4 szt. Podnoszona w skardze okoliczność, iż skarżący nie miał świadomości, iż nieruchomość, z której usunął drzewa nie stanowi jego własności nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu skarżący taką świadomość winien posiadać. W szczególności przed usunięciem drzew skarżący dochowując należytej staranności, choćby na podstawie zbiorów geodezyjnych, winien sprawdzić przebieg granic własnej nieruchomości.

Wbrew stanowisku skargi w przedmiotowej sprawie nie zachodziły okoliczności 83f ust 1 pkt 13 ustawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje bowiem, że usuniecie przez skarżącego wzmiankowanych drzew miało miejsce w trakcie prowadzenia akcji ratowniczej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne właściwe służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia. Z zeznań strażaków Ochotniczej Straży Pożarnej w B. wynika jedynie, że skarżący zlecił usunięcie części z wymienionych drzew wprowadzając ich jednocześnie w błąd, iż posiada na to zezwolenie.

Odnosząc się do zarzutów skargi jeszcze raz podkreślić należy, iż oczywistym jest, że skarżący usunął przedmiotowe drzewa bez zgody właściciela nieruchomości Gminy Miejskiej Starogard Gdański. Skarżący nie przedstawił bowiem jakichkolwiek dowodów, iż zgodę taką posiadał. Także właściciel nieruchomości w toku całego postępowania nie przyznał, iż zezwolił na wycinkę drzew przez skarżącego.

W przedmiotowej sprawie jednym z dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia była opinia biegłego sądowego Jana Norek z dnia 31 lipca 2021 r.

Stosownie do art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – dalej jako K.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu wiadomości specjalne niewątpliwie były wymagane. Zauważyć jednak należy, że organ administracji publicznej nie jest związany opinią biegłego ani w zakresie ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej, ani w zakresie określania konsekwencji prawnych ustalonego stanu faktycznego (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 84). "Opinia biegłego jest dla organu tylko materiałem, który powinien mu pomóc w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej [...], ale musi on rozstrzygnąć tę kwestię sam, we własnym imieniu" - E. Iserzon [w:] Komentarz, 1970, s. 178. Zgodnie natomiast z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz jest to jedynie wyliczenie przykładowe, na co wskazuje użycie zwrotu "w szczególności". Z tych też powodów w ocenie Sądu okoliczność, iż biegły wadliwie określił gatunek części wyciętych drzew, a organ I instancji wadliwość tą sanował na podstawie innych dowodów nie pozwalała na uznanie, iż w niniejszej sprawie istniały wątpliwości, które winny być rozstrzygnięte na korzyść skarżącego. Jednakże nie może to skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, albowiem stosownie do art. 134 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – dalej jako p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził natomiast naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu prawidłowo dokonano wymiaru nałożonej na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 3, 4 i 6 ustawy oraz załącznika nr 1 rozporządzenia. Organy w sposób prawidłowy ustaliły stan i gatunek drzew przed ich usunięciem przez skarżącego. Natomiast w świetle przywołanych wyżej przepisów, wbrew stanowisku skarżącego okoliczność, iż skarżący wykarczował pnie i usunął kłody przedmiotowych drzew nie może stanowić konsekwencji dla niego korzystnych co do wymiaru nałożonej kary.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.