Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 408/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 1 art. 27
journal: Dz.U. 2023 poz 2298
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na  rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Asesor WSA Katarzyna Borońska, Dominik Dymitruk, Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 31 sierpnia 2023 r. Nr 9001-2023-000892 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2022 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. D. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: DOR ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr 9001-2023-000892 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Trzebnicy (dalej: KBP ARiMR, organ I instancji) z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr 0020-2023-003622 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2022 r.

Ww. decyzją organ: - umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, w części dotyczącej powierzchni wycofanej w dniu 15 czerwca 2022 r.; - przyznał: 1) płatność ONW typ specyficzny strefa I w wysokości 1.850,86 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 864,57 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 2) płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I w wysokości 0,54 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2 026,31 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.

Z akt sprawy wynika, że strona 31 maja 2022 r. złożyła wniosek o płatność, deklarując: działki rolne dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi z ograniczeniami (ONW) o łącznej powierzchni [...] ha, w tym: do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) zadeklarował powierzchnię [...] ha, a do płatności ONW typ z ograniczeniami naturalnymi strefa I powierzchnię [...] ha.

W dniu 15 czerwca 2023 r. skarżący złożył zmianę do wniosku, w której dokonał zmiany zadeklarowanej powierzchni do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) na powierzchnię [...] ha.

W dniu 13 lipca 2023 r. strona złożyła kolejną zmianę do wniosku, która nie miała wpływu na wnioskowaną płatność.

Organ I instancji uwzględnił zmianę wniosku z dnia 15 czerwca 2022 r.

W dniach 13 lipca – 23 sierpnia 2022 r. została przeprowadzona kontrola metodą inspekcji terenowej zakończona raportem z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...]. W wyniku kontroli stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w złożonym wniosku o przyznanie płatności a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli.

Organ I instancji w wydanej decyzji uwzględniając wyniki kontroli stwierdził:

1. W zakresie płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych), że powierzchnia zadeklarowana wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie postępowania została ustalona na poziomie [...] ha. Ujawnione zostały nieprawidłowości na działkach rolnych: - [...],[...] – gdzie kontrola stwierdziła brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR14). Wykluczeniu podlegały całe powierzchnie działek rolnych.

Ponadto w wyniku kontroli administracyjnej ustalono, że powierzchnia do płatności ONW typ specyficzny strefa I na działce rolnej [...] uległa redukcji o [...] ha, ponieważ powierzchnia deklarowana przekracza powierzchnię maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO. Łącznie z płatności organ wykluczył powierzchnię [...] ha, co stanowiło przedeklarowanie o 21,23%. Wyjaśnił organ, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność j stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony.

Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) wyniosła [...] ha. A kwota płatności wyniosła 1.850,86 zł.

2. w zakresie płatności ONW typ z ograniczeniami naturalnymi strefa I stwierdził, że powierzchnia zadeklarowana po uwzględnieniu zmiany do wniosku złożonej w dopuszczalnym terminie, wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie postępowania została ustalona na poziomie [...] ha. Stwierdził organ rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli. Nieprawidłowości zostały ujawnione na działkach rolnych: - [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] - kontrola stwierdziła brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR14). Wykluczeniu podlegały całe powierzchnie działek rolnych; - [...] - stwierdzono, że cała działka nie jest gruntem rolnym, kontrolerzy stwierdzili zabudowania (kod DR33). Wykluczeniu podlegał cały areał działki rolnej; - [...],[...],[...] i [...] - kontrola stwierdziła powierzchnię mniejszą od powierzchni deklarowanej.

Ponadto w wyniku kontroli administracyjnej uznał, że powierzchnia do płatności ONW typ z ograniczeniami naturalnymi strefa I na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] uległa redukcji, odpowiednio o: [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha oraz [...] ha, ponieważ powierzchnie deklarowane przekraczają powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO.

Łącznie z płatności organ wykluczył powierzchnię [...] ha, co stanowiło przedeklarowanie o 66,65%. Wyjaśnił organ, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony.

Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do płatności ONW typ z ograniczeniami naturalnymi strefa I wyniosła [...] ha. Kwota płatności wyniosła 0,54 zł.

W wyniku złożonego odwołania, organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję KBP ARiMR. W uzasadnieniu decyzji organ omówił obowiązujące przepisy unijne i krajowe oraz przeanalizował okoliczności faktyczne sprawy i materiał dowodowy, w tym raport z kontroli, dołączoną dokumentację fotograficzną, szkice działek rolnych, ortofotomapy. Stwierdził DOR ARiMR, że w sprawie uprawnione było dokonanie weryfikacji danych zawartych we wniosku strony zarówno w drodze kontroli administracyjnej wniosku jak i kontroli na miejscu w gospodarstwie. Wyjaśnił organ II instancji, że dokonał analizy raportu z czynności kontrolnych, szkiców i fotografii wykonanych podczas wizytacji terenowej, ortofotomapy datowanej na 15 września 2021 r., 1 października 2021 r., a także ortofotomay dostępnej na Google Earth z czerwca 2021 r. oraz lipca 2023 r. W wyniku przeprowadzonej analizy DOR uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń kontroli, a obszar wyłączonych z płatności powierzchni został określony prawidłowo. Argumentował organ odwoławczy, że analiza materiału zebranego w sprawie , w tym poszycia terenu wskazuje, że sporne działki w 2022 roku, nie były użytkowane rolniczo - całe powierzchnie działek rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i części działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] - i za 2022 r. płatności obszarowe do ich powierzchni nie mogą zostać przyznane.

Wskazał organ odwoławczy, że zasadnie z płatności zostały wyłączone powierzchnie działek rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], ponieważ na ich powierzchniach nie stwierdzono w roku bieżącym przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych, przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, co potwierdza dokumentacja (na ww. działkach stwierdzono wysoką roślinność trawiastą oraz nadmiernie wysuszone chwasty, głównie nawłoci). W przypadku działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] wykluczeniu podlegały obszary zadrzewione i zakrzaczone oraz tereny nie spełniające minimalnych warunków dobrej kultury rolnej. Działka [...] była zabudowana. Działki [...],[...],[...],[...] i [...] miały powierzchnię mniejszą od zadeklarowanej

DOR ARiMR stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa, co skutkowało przyznaniem płatności ONW w oparciu o powierzchnię stwierdzoną.

W skardze do WSA na powyższą decyzję DO ARiMR strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Zarzuciła strona naruszenie: - art. 27 ust. 1 pkt 1-4 oraz ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1234 z późn. Zm.) w związku z art. 136, art. 81 a kpa, art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz w zw. z art. 7 kpa, art. 8 kpa i art, 9 kpa poprzez nieprawidłowe i niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego w tym brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rolnictwa na okoliczność braku przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR14) mimo podnoszonych wątpliwości i zakwestionowania wyników kontroli i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego; - naruszenie § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, odnoszące się do kryterium spełniania warunki określonych w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.) poprzez błędne uznanie że nie spełniono warunków do przyznania płatności; - naruszenie art. 29 ust. 1 pkt. ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz naruszenie przepisu art. 64 ust. 2 pkt. c) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Europy (UE) nr 1306/2013 poprzez nieprawidłowe zastosowanie sankcji.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w trakcie kontroli jaki i po kontroli nie zapoznano strony z materiałem zdjęciowym, ani nie wskazano, aby taki materiał zdjęciowy został wykonany i został włączony do materiału dowodowego. Według strony organ nie rozpoznał w sposób wszechstronny i wyczerpujący materiału dowodowego i dokonał jego oceny w sposób dowolny. Konsekwencją powyższego było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, a tym samym poniesienie przez stronę konsekwencji finansowych z tytułu zastosowania kodu DR14. Ponadto wskazuje, że w przypadku zastosowanego kodu DR14 (na działce rolnej nie wykonano w danym roku żadnego zabiegu przeciwdziałającego rozprzestrzenianiu się chwastów) kontrola powinna odbyć się dopiero po 31 lipca, natomiast zastosowanie kodu DR14 dla kontroli zrealizowanej przed 31 lipca będzie traktowane jako błąd. Skarżący powołał się na instrukcję realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przez ARiMR (wersja 1.0 Warszawa 2019).

W odpowiedzi na skargę DOR ARiMR nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że decyzja DOR ARiMR oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika BP ARiMR nie naruszają prawa.

Spór w sprawie dotyczy zasadności zakwestionowania przez organy powierzchni gruntów zgłoszonych przez stronę do płatności oraz spełnienia warunków uprawniających do płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), co skutkowało przyznaniem płatności w zmniejszonej wielkości.

Organy stwierdziły, że: - powierzchnia zadeklarowana do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo-turystycznych) wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie postępowania [...] ha; - powierzchnia zadeklarowana do płatności ONW typ z ograniczeniami naturalnymi strefa I wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie postępowania [...] ha.

Zdaniem strony organy nie przeprowadziły w sprawie prawidłowego postępowania i nie wykazały, że strona nie dopełniła wymogów uprawniających do płatności, w szczególności że nie wykonała na działkach wykluczonych z płatności w przewidzianym terminie żadnego zabiegu przeciwdziałającego rozprzestrzenianiu się chwastów.

W zaistniałym sporze Sąd jako uzasadnione ocenił stanowisko organów.

Ramy prawne w sprawie wyznaczają następujące przepisy unijne i krajowe:

- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, (Dz.U.UE.L.2013.347.608 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1307/2013),

- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1306/2013),

- rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31, dalej: rozporządzenie nr 809/2014),

- rozporządzenie delegowane Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 z dnia 2014.06.20, dalej: rozporządzenie nr 640/2014);

- ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.Dz.U. 2023, poz. 2298 ze zm., dalej: ustawa o PROW)

- rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U< z 2015 r., poz. 364 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie warunków i trybu przyznawania płatności);

- ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) w zakresie wskazanym w art. 27 ustawy o PROW.

Na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";

2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami,

zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystany do ubiegania się o tę płatność.

Płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych:

1) na których jest:

a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013, o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną";

b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013;

2) położonych na obszarach ONW (ust. 2).

Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia ONW, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO), o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie do § 3 ust. 4 i ust. 6 rozporządzenia ONW PRO W 2014 - 2020 płatność ONW jest przyznawana w wysokości 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha, 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha oraz 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha, a w przypadku rolników realizujących 5-letnie zobowiązanie płatność ONW jest przyznawana w wysokości 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 50 ha, 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha, 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha.

Zgodnie z § 4 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020 kwotę płatności ONW oblicza się, biorąc pod uwagę użytki rolne położone na obszarach ONW, dla których obowiązują stawki podstawowe - w kolejności od najwyższej do najniższej.

W świetle zaś brzmienia art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, działalność rolnicza w oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję; lub prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy. Z kolei użytki rolne, na których prowadzona jest działalność rolnicza zdefiniowane, przez art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, oznaczają każdy obszar zajęty przez grunty orne, trwałe użytki zielone, pastwiska trwałe lub uprawy trwałe określone w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.

Dalej wskazać należy na przepisy normujące kwestie trwałych użytków zielonych (TUZ), ponieważ strona na działkach rolnych [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] wykluczonych z płatności z zastosowaniem kodu DR14 - brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów - zadeklarowała trwałe użytki zielone (TUZ).

Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013, trwały użytek zielony (TUZ) jest to grunt wykorzystywany do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat i który nie był zaorany przez okres co najmniej pięciu lat. Trwały użytek zielony może obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, a także inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które służą do wytwarzania paszy dla zwierząt, pod warunkiem, że zachowano przewagę traw i innych zielnych roślin pastewnych. Państwa członkowskie mogą również zadecydować o uznaniu za trwałe użytki zielone: 2 (i) gruntów nadających się do wypasu i stanowiących część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu lub gruntów nadających się do wypasu; lub 2 (ii) gruntów nadających się do w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne nie są roślinnością dominującą lub nie występują na obszarach wypasu.

A zgodnie z art. ust. 1 lit. 1 ww. rozporządzenia trawy lub inne zielne rośliny pastewne oznaczają wszystkie rośliny zielne, rosnące tradycyjnie na naturalnych pastwiskach lub zazwyczaj zawarte w mieszankach nasion przeznaczonych do zasiewania pastwisk lub łąk w państwie członkowskim, niezależnie od tego czy są wykorzystywane do wypasania zwierząt.

W świetle powyższego odnośnie zakwestionowanych działek rolnych [...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...] uznanie ich za kwalifikujące się hektary, do których przyznawane są płatności, uwarunkowane było ich całorocznym rolniczym użytkowaniem i utrzymywaniem w dobrej kulturze rolnej (art. 32 ust. 2 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013), w tym niezbędne było przeprowadzenie na nich co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego, mającego na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności.

Jak wynika z art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 1307/2013, za użytek rolny uważa się każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Dany obszar można uznać za użytek rolny jedynie wówczas, gdy jest na nim prowadzona działalność rolnicza. Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c) ww. rozporządzenia, działalność rolnicza oznacza:

(i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;

(ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub

(iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.

A zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich - grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.

W tym miejscu przypomnieć należy zasady weryfikacji prawidłowości złożonych wniosków i spełnienia warunków uprawniających do płatności. Zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli ("system zintegrowany"). A zgodnie z ust. 2 ww. system ma zastosowanie m.in. do systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013.

Na podstawie art. 68 ust. 1 System zintegrowany obejmuje m.in. system identyfikacji działek rolnych. Zgodnie z art. 70 ust. 1 System identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi.

A jak stanowi art. 17 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014 w z góry ustalonych formularzach przekazanych beneficjentowi określa się maksymalny kwalifikujący się obszar na działkę referencyjną zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014 oraz obszar zatwierdzony w poprzednim roku według działek rolnych do celów systemu płatności podstawowej, systemu jednolitej płatności obszarowej lub obszarowych środków rozwoju obszarów wiejskich.

Art. 5 ust. 1 i ust. 2 lit.a rozporządzenia nr 640/2014 stanowi, że 1. System identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.

Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie.

2. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie:

a) określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;

Dalej wyjaśnić należy, że zasadniczą formą kontroli dokonywanej przez organ w związku z oceną uprawnień do płatności jest kontrola administracyjna. Zgodnie z art. 74 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu.

A zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Niezbędne jest także wskazanie, że postępowanie w sprawie płatności jest szczególnym postępowaniem, w którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego doznają istotnych modyfikacji. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy PROW 1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. 2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Tym samym, co nie budzi wątpliwości w praktyce organów, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, w postepowaniu w sprawie płatności odmiennie od treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ograniczony został obowiązek działania organów z urzędu. (por. np. wyroki NSA: z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1884/14 i z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II GSK 195/16). Oznacza to, że obowiązek udowodnienia spełniania warunków do przyznania płatności spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie.

Organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1367/18, LEX nr 2725693).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy, w ocenie Sądu postepowanie organów i wydane decyzje odpowiadają prawu.

W sprawie, co wynika z akt została przeprowadzona zarówno kontrola administracyjna, jak i kontrola na miejscu w okresie od 13 lipca do 23 sierpnia 2022 r., z przerwą 15 lipca 2022 r. .

Weryfikując zadeklarowane we wniosku powierzchnie działek organy prawidłowo uwzględniły materiał dowodowy obejmujący zarówno dane pochodzące z systemu LPIS, ortofotomap z 15 września 2021 r., 1 października 2021 r. ortofotomapy dostępnej na Google Earth z czerwca 2021 r. oraz lipca 2023 r. , jak również z przeprowadzonych kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu. Organy uwzględniły raport z czynności kontrolnych oraz szkice i fotografie wykonane podczas wizytacji terenowej. Wbrew twierdzeniom strony kontrole terenowe przeprowadzane są przez osoby działające na podstawie imiennych upoważnień, posiadające wymaganą wiedzę i przygotowanie do wykonywania czynności kontrolnych. Kontrolerzy dysponują wiedzą i doświadczeniem, pozwalającym na ocenę stanu roślinności, która występuje na kontrolowanych działkach rolnych.

W sprawie sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz ich wyniki zawarte zostały w raporcie pokontrolnym nr [...], do którego dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą stan zgłoszonych do płatności upraw na zadeklarowanych działkach rolnych (płyta CD). Raport z czynności kontrolnych zawierający właściwe pouczenia został przesłany do strony 5 października 2022 r., która nie zgłosiła do niego uwag ani zastrzeżeń. Strona nie uczestniczyła również w kontroli, pomimo powiadomienia. W treści raportu zawarte były informacje odnośnie zgromadzonego w trakcie kontroli materiału dowodowego, w raporcie wskazano również, że załączniki do raportu powstałe w procesie kontroli (np.: szkice z kontroli, dokumentacja fotograficzna – 417 zdjęć) są przechowywane wraz z oryginałem raportu z kontroli w ARiMR i są do wglądu we właściwych dla obsługi wniosku Biurach Powiatowych. Ponadto w treści raportu odnośnie każdej skontrolowanej działki rolnej w rubryce nr 8 (str. od 3-1 do 3-26) podano numery fotografii.

Nie są tym samym uzasadnione zarzuty skargi dotyczące uniemożliwienia stronie udziału w postepowaniu. Jak już Sąd wskazywał w ramach postepowania dotyczącego płatności, to strona winna wykazać się aktywnością i podejmować czynności, jeżeli nie zgadza się ze stanowiskiem organu.

Nie kwestionuje Sąd ustaleń i oceny organów w zakresie stwierdzenia, że na powierzchni działek rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w bieżącym sezonie wegetacyjnym nie przeprowadzono zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR14), co dokumentują fotografie wykonane podczas kontroli. Kontrolowane powierzchnie w granicach tych działek porośnięte są niepożądaną roślinnością - wysoką roślinnością trawiastą oraz nadmiernie wysuszonymi chwastami (głównie nawłoci). Wbrew twierdzeniom strony kontrola ww. działek został przeprowadzona prawidłowo. Czynności kontrolne w gospodarstwa strony rozpoczęły się w dniu 13 lipca 2022 r., a zakończyły się w dniu 23 sierpnia 2022 r. A jak wynika z sekcji XII Ustalenia końcowe, pole 03. Uwagi inspektorów terenowych (str. 4 raportu) kontrola wykonania zabiegu przeciwdziałającego rozprzestrzenianiu się chwastów na działkach z deklaracją TUZ, została przeprowadzona w dniach 22- 23 sierpnia 2022 r., czyli po 31 lipca. Co jest zgodne z przepisami, ponieważ jak już Sąd wskazywał w przypadku TUZ, grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do 31 lipca roku.

Strona nie zakwestionowała również w sposób skuteczny ustaleń i oceny organów w odnośnie braku przeprowadzenia wymaganego zabiegu agrotechnicznego na wykluczonych działkach. Mając na uwadze omówioną specyfikę postępowania w sprawie płatności, to strona powinna wskazać/przeprowadzić konkretne dowody potwierdzające jej stanowisko. A w sprawie strona ogranicza się jedynie do negowania twierdzeń organu i domaga się powołania biegłego, natomiast nie przedstawia żadnych dowodów na okoliczność że dany zabieg agrotechniczny przeprowadziła. Jak również w żaden sposób nie podważyła słuszności ustaleń organów i ich oceny. Powyższe czyni niezasadnym argument strony o konieczności powołania biegłego.

Podobnie nie znajduje Sąd podstaw do podważenia stanowiska organów odnośnie pozostałych działek zgłoszonych do płatności. Stanowisko organów ma potwierdzenie w ustaleniach z kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, jak również nie zostało podważone przez stronę. Zasadnie postąpił organ w odniesieniu do działek [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] i wykluczył obszary zadrzewione i zakrzaczone oraz tereny nie spełniające minimalnych warunków dobrej kultury rolnej. Słusznie wykluczona została także działka [...] obarczona kodem nieprawidłowości DR33, który oznacza, że cała działka rolna nie jest gruntem rolnym, na działce kontrolerzy stwierdzili zabudowania. W przypadku działek rolnych [...],[...],[...],[...], oraz W, kontrola stwierdziła powierzchnię mniejszą od deklarowanej. Działka rolna [...] uległa redukcji o [...] ha ponieważ powierzchnie deklarowane przekraczają powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO. Ponadto, co wykazała kontrola administracyjna powierzchnia na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] winna ulec redukcji odpowiednio o: [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha oraz [...] ha, bowiem powierzchnie deklarowane przekraczają powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO.

Wobec niestwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w tym wskazywanych w skardze, Sąd uznał, że decyzja DOR ARiMR i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.