Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 70/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania R. T. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w sprawie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 127 § 1 i 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.).

2. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że w dniu [...] czerwca 2015 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Prokuratora Rejonowego [...] w [...] o wszczęcie postępowania w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami wobec R. T. w związku z rozpoznaniem przez biegłych lekarzy psychiatrów sporządzających opinię na potrzeby innego postępowania uzależnienia od alkoholu.

Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. organ I instancji zawiadomił R.T. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, i poinformował o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego; pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. R. T. ponownie został poinformowany o treści art. 10 kpa i uprawnieniach wynikających z tego przepisu.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...], Prezydent [...] skierował R. T. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy, w uzasadnieniu wskazując, iż z dokumentów nadesłanych z Prokuratury Rejonowej [...] wynika, iż opinie biegłych psychiatrów stanowią wiarygodną ocenę stanu zdrowia i wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia R. T., mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów.

Od decyzji tej R. T. wniósł odwołanie.

3. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że z akt sprawy wynika, że postępowanie zostało wszczęte przez organ I instancji z urzędu, na skutek informacji pochodzącej od Prokuratora Prokuratury Rejonowej, iż R. T. poddano badaniu przez biegłych lekarzy psychiatrów, którzy w wydanej opinii rozpoznali uzależnienie od alkoholu oraz zaburzenia adaptacyjno depresyjno — lękowe. W aktach sprawy znajduje się opinia sądowo-psychiatryczna z dnia [...] stycznia 2015 r. uzupełniona opinią z dnia [...] marca 2015 r. wydana w postępowaniu karnym, prowadzonym przeciwko R. T. w sprawie gróźb karalnych, naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza policji, znieważenia funkcjonariusza policji. Z opinii tej wynika, że od ok. 17 roku życia R. T. leczy się psychiatrycznie, jak podał — z powodu zaburzeń depresyjnych, drażliwości, zaburzeń snu, a w 2000 r. był dwukrotnie hospitalizowany psychiatrycznie w Instytucie Psychiatrii i Neurologii [...]. Z historii choroby z tego szpitala wynika, iż u pacjenta odnotowano stany nagłego pobudzenia z agresją, okresy obniżonego nastroju, skargi o charakterze neurastenicznym, nadużywanie alkoholu i leków z grupy benzodiazepin. W opinii wskazano również, iż od dnia 12 grudnia 2013 r. R. T. jest pod opieką Poradni Zdrowia Psychicznego przy Instytucie Psychiatrii i Neurologii - zgłosił się tam po pobycie w więzieniu, z powodu lęku, zaburzeń snu, zmiennych myśli samobójczych, rozpoznano epizod depresji umiarkowany, zlecono lek przeciwdepresyjny i nasenny. Do 3 kwietnia 2014 r. R. T. był jeszcze na trzech wizytach, skarżył się na obniżenie nastroju, poczucie bezradności i lęki związane z sytuacją życiową. Kolejna wizyta miała miejsce w dniu 1 grudnia 2014 r., podczas której pacjent podał, że od wakacji nie przyjmował leków, od ok. 1,5 mies. ma zaburzenia koncentracji, snu, jest drażliwy, czuje lęk, zaniedbuje bliskich i obowiązki, stwierdzono obniżenie nastroju i myśli rezygnacyjne. Biegli stwierdzili, iż u R. T. okresowo występują zaburzenia adaptacyjne związane z sytuacją życiową, oraz że okresowo pije alkohol w sposób wskazujący na uzależnienie. Z opinii tej wynika również, że nie stwierdzono objawów choroby psychicznej ani upośledzenia umysłowego. Rozpoznano zaburzenia adaptacyjne depresyjno - lękowe, uzależnienie od alkoholu.

Według organu I instancji, opinia sądowo — psychiatryczna oraz opinia uzupełniająca, stanowią wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia strony i stan zdrowia może powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Organ II instancji stwierdził, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera należytego uzasadnienia, jednakże sama niepełność uzasadnienia i jego braki nie mogą być podstawą od uchylenia zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie jest prawidłowe a materiał dowodowy kompletny. W ocenie organu II instancji, niezależnie od lakoniczności uzasadnienia decyzji organu I instancji, decyzja o skierowaniu R. T. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy została podjęta zasadnie.

Organ wskazał, że o ile sama skłonność do nadużywania alkoholu i uzależnienie od alkoholu, nie mogą stanowić podstawy do skierowania strony na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, to jednak stwierdzone u badanego zaburzenia adaptacyjne depresyjno - lękowe już tak. Zidentyfikowanie takich zaburzeń, może mieć w ocenie organu wpływ na kierowanie pojazdem i na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Jak wynika z opinii sądowo psychiatrycznej i opinii uzupełniającej, R. T. od kilkunastu lat leczy się psychiatrycznie, ma zaburzenia depresyjne i myśli rezygnacyjne, stwierdzono obniżenie nastroju, drażliwość i lęki. Ponadto, analiza stanu zdrowia pacjenta i analiza jego dotychczasowego przebiegu leczenia, doprowadziła biegłych lekarzy psychiatrów do rozpoznania u pacjenta zaburzeń adaptacyjno depresyjno — lękowych.

Informacje te bezspornie nasuwają uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia R. T. Dotyczą one takiego rodzaju aspektów stanu zdrowia iż mogą mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Zaburzenia depresyjne, stany lękowe mogą bowiem wpływać na reakcje kierowcy na drodze oraz szybkość i trafność podejmowanych decyzji w trakcie jazdy. Przywołane okoliczności z dużą dozą prawdopodobieństwa mogą wskazywać na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem.

Organ stwierdził również, że informacje o stanie zdrowia R. T. pochodzą od lekarzy psychiatrów, a zatem należy uznać je za wiarygodne.

4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożył R. T.; zarzucając naruszenie:

1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne stwierdzenie, że w przypadku odwołującego istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia takiego rodzaju i takim natężeniu, że uzasadniają skierowanie na badania, podczas gdy istnieje ważne orzeczenie uprawnionego lekarza stwierdzające brak przeciwskazań do kierowania pojazdami,

2) przepisów postępowania:

a) art. 7 w zw. z art. 75 § 1 kpa poprzez nie przeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego i dowolne uznanie, bez posiadania wiadomości specjalnych, iż zaburzenia adaptacyjne depresyjno – lękowe mogą mieć wpływ na kierowanie pojazdem,

b) art. 8 kpa poprzez wywiedzenie o zaburzeniach zdrowia psychicznego mogących stanowić zagrożenie w przypadku kierowania pojazdami w oparciu o opinie wydane na potrzeby innego, nie związanego z ruchem drogowym postępowania, przy jednoczesnym nie uznaniu za wystarczające pozytywne wyniki badań przeprowadzonych przez uprawnionego do badań kierowców lekarza, co podważa zaufanie do organów władzy publicznej,

c) art. 6 w zw. z art. 75 § 1 kpa poprzez nie uwzględnienie dowodu z aktualnego do dnia 10 sierpnia 2017 r. orzeczenia WOMP w [...],

d) poprzez nie rozważenie zarzutu naruszenia art. 50 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego –

- wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko.

II. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.

7. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r. w sprawie skierowania R. T. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa.

8. Podstawą zaskarżonej decyzji był art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 155 z późn. zm.), zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Wskazać należy, że stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie to przeprowadza się na podstawie skierowania stosownie do art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, wydanego przez starostę w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli u kierowcy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W myśl art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o skierowaniu na badania z urzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych, zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 pkt 2b tej ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Z przepisów tych wynika, że starosta, któremu ustawodawca powierzył wydawanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, w celu zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jest zobowiązany skierować osobę, posiadającą już takie uprawnienia, na kontrolne badanie lekarskie, jeżeli organ ten poweźmie wiarygodną informację co do stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego takiej osoby wywołującą uzasadnione zastrzeżenia co do jej sprawności niezbędnej do kierowania pojazdami. Powyższe stanowi konsekwencję zapisu art. 3 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, ustanawiającego generalną zasadę, że kierującym pojazdem może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżący posiada prawo jazdy kat. B, zaś Prokuratur Prokuratury Rejonowej [...] w [...] złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami z uwagi na fakt, że w trakcie nadzorowanego przez Prokuraturę postępowania przygotowawczego sygn. akt [...] R. T. poddano badaniu przez biegłych lekarzy psychiatrów, którzy w wydanej opinii rozpoznali uzależnienie od alkoholu. Ponadto z opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz opinii sądowo-psychiatrycznej uzupełniającej z dnia [...] stycznia 2015 r. wynika, że w wyniku badania sądowo-psychiatrycznego R. T. rozpoznano u niego zaburzenia adaptacyjne depresyjno-lękowe oraz uzależnienie od alkoholu.

Podkreślić należy, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest wykazywanie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, gdyż w tym zakresie wypowiedzą się dopiero lekarze specjaliści, lecz jedynie ma ona zostać oparta na uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, mogących świadczyć o takich przeciwwskazaniach.

W ocenie Sądu organy zasadnie zatem uznały, że wniosek Prokuratury informujący o opinii biegłych psychiatrów, może wywoływać uzasadnione wątpliwości, czy skarżący, posiadając uprawnienie do kierowania pojazdami, nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. W związku z tym, istnieją podstawy do skierowania skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Zarzuty podniesione przez skarżącego w skardze, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podkreślić raz jeszcze należy, że postępowanie w sprawie skierowania na badania lekarskie zostało wszczęte przede wszystkim ze względu na to, że organ I instancji uzyskał wiarygodną informację, że skarżący jest chory i posiada prawo jazdy kat. B. W takiej sytuacji organ I instancji miał z urzędu obowiązek podjąć działania przepisane prawem, tj. skierować skarżącego na badania lekarskie, które rozstrzygną o jego zdolności do kierowania pojazdami. Jednocześnie wskazać należy, że skierowanie na badania lekarskie nie stanowi cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, ani nie przesądza, że kierowca jest niezdolny do prowadzenia samochodu.

11. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym wskazanych w skardze, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

12. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.