Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1206/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28, art. 31, art. 156
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr SKO.415/62/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – skargę oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...] (dalej: "Stowarzyszenie") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium") z 14 kwietnia 2023 r. nr SKO.415/62/2023 wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: "k.p.a.").

Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy Prezydent Miasta [...] decyzją z 20 grudnia 2021 r. nr AR.6730.71.45.2021.AS71 ustalił warunki zabudowy dla inwestycji pn. "Dwadzieścia cztery budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej oraz szesnaście budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z ciągiem pieszo-jezdnym i parkingiem" na działkach nr [...], [...], [...] i części działek nr [...], [...], obr. [...] położonych w [...] przy ul. [...].

Pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. Stowarzyszenie, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 i 7, art. 157 § 1 i § 2, art. 17 ust. 1, art. 221 § 1, art. 31 § 1, § 2, § 3, art. 235 § 1, art. 233 k.p.a., zwróciło się do SKO w Rzeszowie o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji, poprzez wszczęcie postępowania i dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w nim na prawach strony.

Po rozpoznaniu wniosku SKO w Rzeszowie postanowieniem z 20 stycznia

2023 r. nr SKO.415/576/2022, działając na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., odmówiło wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z 20 grudnia 2021 r. nr AR.6730.71.45.2021.AS71.

Organ stwierdził, że Stowarzyszenie, żądając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie wskazało okoliczności, które mogą uzasadniać stanowisko, że za wszczęciem takiego postępowania na jego wniosek przemawia interes społeczny. Kolegium zauważyło, że Stowarzyszenie podniosło we wniosku zarzuty mające świadczyć o wadliwości kwestionowanej decyzji, które jednak nie uzasadniają zaistnienia interesu społecznego, a tym samym organ zobligowany był do odmowy wszczęcia z urzędu postępowania.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 31 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania spowodowaną błędnym ustaleniem przez organ, że nie wykazało okoliczności uzasadniających stanowisko, że za wszczęciem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta przemawia interes społeczny. Strona wskazała także na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niedopuszczalną arbitralność w ocenie zgromadzonych dowodów, brak uwzględnienia całości materiału dowodowego, zlekceważenia argumentów zawartych we wniosku i niezasadne uznanie przez organ, że nie została zrealizowana przesłanka wykazania przez Stowarzyszenie interesu społecznego.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z 14 kwietnia 2023 r. SKO w Rzeszowie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Kolegium powołując się na art. 31 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. wyjaśniło, że organizacja społeczna może występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania; jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej; przemawia za tym interes społeczny.

W prowadzonym postępowaniu ustalono, że wnioskodawca spełnia przesłanki w zakresie faktu, że postępowanie administracyjne nie dotyczyło praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania i działanie jest uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej. Jednak za aktywnością Stowarzyszenia w postępowaniu nie przemawia interes społeczny. W ocenie Kolegium przedstawiona we wniosku argumentacja świadczy o tym, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy uzasadniony jest względami partykularnego interesu grupowego lub co najwyżej interesu lokalnego, a nie interesem społecznym (interesem ogółu). Przywołany przez Stowarzyszenie interes mieszkańców osiedla [....] stanowi partykularny interes wąskiej grupy osób, który może być zakwalifikowany jako interes bliski interesom indywidualnym, którego nie należy utożsamiać z interesem społecznym (ogółu społeczeństwa) i interesem publicznym. Rola Stowarzyszenia nie może zmierzać do kwestionowania każdej decyzji wydanej dla danego terenu przez pryzmat oceny, czy zachodzi możliwość naruszenia interesów osób związanych z funkcjonowaniem Stowarzyszenia w przestrzeni publicznej. Kolegium stwierdziło, że ta istota normatywna odróżnia interes indywidualny, od interesu społecznego – którego w postępowaniu Stowarzyszenie nie wykazało.

Stowarzyszenie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyżej opisane postanowienie domagając się jego uchylenia wraz z poprzedzającym go postanowieniem z 20 stycznia 2023 r. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło:

- naruszenie art. 31 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia SKO z 20.01.2023 r. odmawiającego wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z 20.12.2021 r. oraz błędne przyjęcie, że Stowarzyszenie [....] nie wykazało okoliczności uzasadniających stanowisko, że za wszczęciem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta przemawia interes społeczny;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez niedopuszczalną arbitralność w ocenie zgromadzonych dowodów, brak uwzględnienia całości materiału, w szczególności zlekceważenie argumentów skierowanego przez Stowarzyszenie wniosku z dnia 5.12.2022 r. a co za tym idzie, niezasadne uznanie przez SKO w Rzeszowie, że nie zrealizowana została przesłanka wykazania przez Stowarzyszenie interesu społecznego w prowadzeniu postępowania;

- obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 126 oraz w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia nie spełniającego podstawowych wymogów przewidzianych dla tego typu aktu administracyjnego. W szczególności wydanie postanowienia, bez odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co stanowi również naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli oraz zasady informowania stron. Ponadto poprzez brak rozpatrzenia wszystkich, istotnych elementów stanu faktycznego sprawy oraz brak wystarczającego wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonego postanowienia.

W obszernym uzasadnieniu Stowarzyszenie powołując się na cele statutowe i zapisy regulaminu podkreśliło, że istnieje merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z 20 grudnia 2021 r. z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) Stowarzyszenia.

W kwestii występowania interesu społecznego Stowarzyszenie wywiodło, że samo zagadnienie jest niejednorodne. W jego ocenie interes społeczny w przypadku postępowania o warunki zabudowy jest związany z zapewnieniem racjonalnego zagospodarowania przestrzennego, bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony środowiska. Warunki zabudowy to decyzja statuująca kwestie sposobu zagospodarowania danego terenu oraz możliwości budowania na danym obszarze. Celem tej decyzji jest zapewnienie spójności urbanistycznej, ochrona środowiska, bezpieczeństwa ludzi i ich mienia oraz zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych ludności. Interes społeczny w przypadku decyzji o warunkach zabudowy wynika z ochrony przestrzeni publicznej będącej dobrem wspólnym - co jest zbieżne z zakresem działalności Stowarzyszenia. Wyjaśniono, że Stowarzyszenie wśród swoich celów regulaminowych wyszczególnia bowiem podejmowanie czynności dotyczących podmiotów i przedmiotów związanych z organizacją użytkowania przestrzeni na obszarze osiedla [...] i okolic obejmujących między innymi ulice [...] i [....]. W tej sytuacji jeżeli realizację przesłanki interesu społecznego w postępowaniu o warunki zabudowy utożsami się z ustaleniem tych warunków (wydaniem decyzji) w sposób zapewniający racjonalne zagospodarowanie przestrzenne oraz utrzymanie spójności urbanistycznej i krajobrazowej - co w założeniu służyć ma społeczeństwu to tym bardziej za uznaniem, że mamy do czynienia z przesłanką interesu społecznego przemawiać będzie wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Strona skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu uzasadniony jest jedynie "partykularnymi interesami grupowymi lub co najwyżej interesem lokalnym". W interesie społecznym leży zapewnienie zgodnych z przepisami prawa uregulowań w zakresie zabudowy. Poprawność wydania decyzji o warunkach zabudowy, determinuje bowiem późniejszy proces inwestycyjny. Nie ma znaczenia fakt, uczestnictwa poszczególnych osób w Stowarzyszeniu. Działania Stowarzyszenia zmierzające do weryfikacji ważności decyzji o warunkach zabudowy w oparciu o art. 156 k.p.a. znajdują uzasadnienie na gruncie ochrony interesu społecznego rozumianego nie tylko jako interes członków Stowarzyszenia czy nawet wspólnoty lokalnej, ale i ogółu społeczeństwa. Interes społeczny w przypadku warunków zabudowy jest związany z zapewnieniem racjonalnego zagospodarowania przestrzennego, ochroną środowiska, bezpieczeństwem publicznym oraz zaspokojeniem potrzeb mieszkańców - i jest to zbieżne z celami realizowanymi przez Stowarzyszenie. Wprowadzenie warunków zabudowy ma na celu realizację tych celów poprzez ustanowienie przepisów dotyczących sposobu zagospodarowania terenu oraz sposobu budowania na danym obszarze. Tym samym weryfikacja prawidłowości ich wydania w kontekście uregulowań art. 156 k.p.a. jest zasadna, gdy powstaną wątpliwości co do przedmiotowej decyzji, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie podtrzymało dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w kwestionowanym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sadu jest postanowienie SKO w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 grudnia 2021 r. nr AR.6730.71.45.2021.AS71 ustalił warunki zabudowy dla inwestycji pn. "Dwadzieścia cztery budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej oraz szesnaście budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z ciągiem pieszo-jezdnym i parkingiem" na działkach nr [...], [...], [...] i części działek nr [...], [...], obr. [...] położonych w [...] przy ul. [....].

Wniosek Stowarzyszenia o stwierdzenie nieważności w decyzji oparty był na przesłance, o której mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Przepis art. 156 k.p.a., nie zawiera szczególnych uregulowań dotyczących podmiotów uprawnionych do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, stron tego postępowania, ani zasad na jakich w tym postępowaniu może uczestniczyć organizacja społeczna, zatem zastosowanie mają ogólne przepisy dotyczące postępowania administracyjnego, a więc art. 28 k.p.a. (pojęcie strony) oraz art. 31 k.p.a. (dotyczący udziału w postępowaniu organizacji społecznych).

Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W myśl § 2 powołanego przepisu, organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.

Z powyższego wynika, iż organizacja społeczna może występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania;

jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej;

przemawia za tym interes społeczny.

Wymóg łącznego spełnienia ww. przesłanek ma duże znaczenie dla układu podmiotowego postępowania przez wyłączenie rozszerzenia jego kręgu uczestników na podmioty niemające interesu prawnego, a legitymujące się jedynie interesem faktycznym (por. B. Adamiak: Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2009 r., II GZ 55/09). Zauważyć przy tym należy, że pojęcie "interesu społecznego" wymaga każdorazowo indywidualnej oceny. Nadto koniecznym jest podkreślenie, że przy ustaleniu spełnienia przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym praw lub obowiązków osób trzecich nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca, albowiem dopuszczenie innego podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego zmienia układ praw procesowych strony, przyznając te prawa także innemu podmiotowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., II OSK 897/08). Organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu winna uprawdopodobnić, że przyczyni się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2009 r., II OSK 1038/08). Natomiast na organie administracji spoczywa cały ciężar zweryfikowania zasadności, bądź niezasadności, dopuszczenia organizacji społecznej (por. wyrok NSA z 23 września 2009 r., II OSK 1339/09).

Co do zasady udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (por. wyrok NSA z 16 lipca 2008 r., sygn. akt 843/07). Tym bardziej wszczęcie na wniosek Stowarzyszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy wymaga wnikliwej oceny, czy przemawia za tym interes społeczny. Na gruncie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., to na organizacji społecznej spoczywa ciężar wykazania istnienia przesłanek wskazujących na zasadność żądania wszczęcia postępowania na jej wniosek.

Jak wynika z wydanego przez Prezydenta Miasta [...] zaświadczenia z dnia 22 listopada 2022 roku, znak: SO.510.160.2022, stowarzyszenie zwykłe o nazwie Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...] w trybie art. 40a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, w dniu 25 maja 2020 roku pod nr [....] i nadal figuruje w Ewidencji Stowarzyszeń Zwykłych. Prezydent Miasta [...] wskazał, iż ww. Stowarzyszenie działa w oparciu o regulamin i reprezentowane jest przez Pana B.S.

Niespornie spełniona została pierwsza z wyżej wymienionych przesłanek, tj. postępowanie zakończone wydaniem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 grudnia 2021 roku, znak: AR.6730.71.45.2021.AS71 nie dotyczyło praw Stowarzyszenia [....].

Stowarzyszenie [...] nie brało udziału w postępowaniu w sprawie wydania kwestionowanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Nie wniosło też odwołania od przedmiotowej decyzji Prezydenta [...] o ustaleniu warunkach zabudowy. Okoliczność ta sama przez się nie pozbawiała Stowarzyszenia prawa wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, jednakże wszczęcie takiego postępowania na wniosek Stowarzyszenia wymaga w pierwszej kolejności wykazania przez to Stowarzyszenie przesłanek określonych w art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a.

Ponadto, będące wnioskodawcą w niniejszej sprawie Stowarzyszenie [...] jest organizacją społeczną i z treści jej regulaminu wynika, iż wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] jest uzasadniony jego celami statutowymi.

A mianowicie, jednym z celów jakie stawia sobie Stowarzyszenie jest "reprezentacja właścicieli nieruchomości zlokalizowanych na terenie osiedla [...] i okolic wzdłuż ulicy [....] w R. przed organami administracji publicznej, władzami samorządowymi oraz innymi instytucjami, uwzględniając sądy powszechne oraz administracyjne każdej instancji, w sprawach związanych z planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym, planowaniem i realizacją infrastruktury technicznej, w tym sieci uzbrojenia terenu, odprowadzaniem wód opadowych oraz planowaniem i realizacją dróg dojazdowych" (§ 2 ust. 1 lit. a regulaminu) oraz "podejmowanie czynności oraz wszczynanie, udział i przyłączanie się do postępowań mających wpływ na planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz kształtowanie ładu przestrzennego na obszarze osiedla [....] i okolic wzdłuż ulicy [....] w R., w szczególności w zakresie gospodarki przestrzennej, planowania przestrzenno-urbanistycznego, kształtowania obszarów zieleni w tym zieleni urządzonej, obszarów rekreacyjnych oraz kwestii związanych z uchwalaniem miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz wydawaniem decyzji o warunkach zabudowy" (§ 2 ust. 1 lit. b regulaminu).

Skoro więc złożony przez Stowarzyszenie [...] wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczy postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie dwudziestu czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej oraz szesnastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z ciągiem pieszo-jezdnym i parkingiem " na działach nr [...], [...], [...] i części działek nr [...], [...] Obr , obr. [...] przy ul. [...] w [...], związek pomiędzy przytoczonymi celami regulaminu, a przedmiotem postępowania bezsprzecznie istnieje. Powyższe oznacza, iż spełniona została również druga przesłanka uzasadniająca wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności spornej decyzji.

W okolicznościach sprawy sporna była kwestia spełnienia trzeciej z ww przesłanek jaką jest zaistnienie interesu społecznego po stronie Stowarzyszenia [...], który to interes mógłby uzasadniać wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z 20 grudnia 2021 roku, znak: AR.6730.71.45.2021.AS71.

W tym zakresie Sąd przychylił się do stanowiska SKO.

Podkreśliło ono, że organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może poprzestać na przedstawieniu swoich celów statutowych. Powinna ona uprawdopodobnić, że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów. Dopiero wówczas będzie można przyjąć, że za jej udziałem przemawia interes społeczny (por, wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., IIOSK1038/08).

Powoływanie się przez Stowarzyszenie [....] na swoje cele statutowe, a także wskazanie w złożonym wniosku, iż interes społeczny, w którego obronie staje Stowarzyszenie to "umożliwienie ochrony i zachowania( w wymiarze bieżącym i przyszłościowym) istniejącego na obszarze działania Stowarzyszenia (w tym na ul. [...] w [...]) ładu przestrzennego poprzez wydawanie dla tego obszaru warunków zabudowy w zgodzie z ustawą z dnia 21 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (mając na uwadze brzmienie § 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003, w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu to przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego)."

Jak wskazano w treści złożonego wniosku: "Wydawanie decyzji o warunkach zabudowy przy domniemanym braku poszanowania ładu architektonicznego/przestrzennego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (oraz przepisów odrębnych) może mieć niebagatelny, negatywny wpływ na wszystkich mieszkańców obszaru, który Stowarzyszenie obejmuje swoim zasięgiem poprzez: niekontrolowane i nieuzasadnione zawyżanie na nim (tj. obszarze) współczynnika gęstości zabudowy (...), dopuszczanie do zaprowadzania nowych, nieistniejących obecnie form architektonicznych (...), co potencjalnie może prowadzić np. do pozbawiania domy już istniejące wymaganego przepisami dostępu do światła dziennego i/lub stopniowego inicjowania pozostawania na rozpatrywanym terenie budownictwa noszącego znamiona budownictwa wielorodzinnego/. Jak wskazano "Przyczyni się to m.in. do spadku jakości życia obecnych mieszkańców."

W ocenie Kolegium, powołana w złożonym przez Stowarzyszenie wniosku argumentacja świadczy o tym, że jego udział w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy uzasadniony jest względami partykularnego interesu grupowego lub co najwyżej interesu lokalnego, a nie interesem społecznym (interesem ogółu). Przywołany przez Stowarzyszenie interes mieszkańców Osiedla [...] stanowi partykularny interes wąskiej grupy osób, który może być zakwalifikowany jako interes bliski interesom indywidualnym, którego nie należy utożsamiać z interesem społecznym (ogółu społeczeństwa) i interesem publicznym.

W tym kontekście należy zauważyć, iż potwierdzeniem istnienia tego interesu nie są wnioski poszczególnych członków społeczności sąsiedzkiej inicjujące postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy. Interes społeczny nie jest bowiem prostym wynikiem zsumowania interesów indywidualnych, a powinien być uzasadniony koniecznością ochrony wartości wspólnych członkom określonej społeczności lokalnej, z czym w niniejszym postępowaniu nie mamy do czynienia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 813/17).

Sąd w całości podziela przywołane tu in extenso stanowisko organu.

Rację ma także SKO stwierdzając, że Stowarzyszenie występuje z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, a zatem ocena interesu społecznego powinna być dokonywana także w kontekście ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.). Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji nie może być traktowana przez organizację społeczną jako forma zastąpienia kontroli instancyjnej. Organizacja społeczna występując z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej powinna podać takie okoliczności, które będą świadczyły o tym, że wszczęcie tego rodzaju postępowania jest uzasadnione interesem publicznym. Postępowanie nieważnościowe ma charakter samodzielny i odrębny w stosunku do postępowania zwykłego, organ nadzoru nie rozpatruje sprawy tak, jak w postępowaniu zwykłym, ale w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Co więcej, o interesie społecznym Stowarzyszenia nie może świadczyć stwierdzenie, że kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a więc zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji. Przyjęcie odmiennego założenia oznaczałoby, że w każdej sprawie mającej związek ze statutową działalnością organizacji społecznej ta organizacja mogłaby żądać wszczęcia postępowania nadzwyczajnego wyłącznie na podstawie zarzutu, iż decyzja, która miałaby być skontrolowana w tym postępowaniu, rażąco narusza prawo (por. wyrok NSA z 21.12.2016 r., II OSK 822/15, LEX nr 2191021). W wyroku z dnia 5 grudnia 2017 roku, sygn. akt II OSK 414/17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że odrębność przedmiotowa nie daje podstaw do różnicowania przesłanek dopuszczalności żądania przez organizację społeczną wszczęcia postępowania w trybie postępowania zwykłego oraz przesłanek dopuszczalności żądania wszczęcia postępowania w trybie stwierdzenia nieważności, bowiem przesłanki ustanowione w art. 31 § 1 k.p.a. mają w pełni zastosowanie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności. Subiektywne przekonanie danej organizacji społecznej na temat wadliwości postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie stanowi przesłanki interesu społecznego.

Reasumując należy stwierdzić, iż Stowarzyszenie [...], żądając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] nie wskazało okoliczności, które mogą uzasadniać stanowisko, że za wszczęciem takiego postępowania na wniosek Stowarzyszenia przemawia interes społeczny. Stowarzyszenie podnosi we wniosku zarzuty mające świadczyć o wadliwości kwestionowanej decyzji, które jednak nie uzasadniają zaistnienia interesu społecznego. Tym samym organ administracji zobligowany był do odmowy wszczęcia z urzędu postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.