Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1031/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 zzzzzn2
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 162 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia WSA (del.) Artur Kot (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 6/23 w sprawie ze skargi B. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 25 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 15 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 6/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej także jako "WSA" lub "sąd pierwszej instancji") oddalił skargę B. O. (dalej jako "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: "Dyrektor IAS", "organ podatkowy", "DIAS")

z 25 października 2022 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. Tekst powyższego wyroku wraz z jego uzasadnieniem (a także innych orzeczeń sądów administracyjnych przywołanych poniżej) dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zw. w skrócie "CBOSA").

2.1 Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik skarżącej (radca prawny) występując

o uchylenie zaskarżonego wyroku sądu w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie, a także zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; zw. dalej "ppsa") autor skargi kasacyjnej postawił zaskarżonemu wyrokowi zarzuty naruszenia przepisów:

1) art 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095

ze zm.; zw. dalej "ustawa o Covid") poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa "w zw. z art." poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie za organami podatkowymi obu instancji, że nie było podstaw do przywrócenia stronie terminu do złożenia odwołania;

3) art. 145 § 1 lit. a oraz lit. c ppsa "poprzez nie uchylenie zaskarżonego postanowienia mimo naruszenia w/w przepisu prawa materialnego".

2.2. Dyrektor DIAS nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargę kasacyjną należy oddalić, zgodnie z art. 184 ppsa, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

3.1. Na podstawie art. 193 zdanie drugie ppsa uzasadnienie wyroku ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Analiza akt sprawy wskazuje nadto, że nie występują przesłanki przewidziane w art. 183 § 2 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny orzeka zatem w niniejszej sprawie będąc związanym podstawami przewidzianymi

w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, tj. zarzutami oraz wnioskami sformułowanymi w skardze kasacyjnej, zgodnie z art. 183 § 1 ppsa. Dodać warto, że zgodnie z art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na zarzutach naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ

na wynik sprawy (pkt 2). Tytułem przypomnienia wskazać należy, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się do dokonania oceny stanowiska WSA, który przyjął,

że Dyrektor IAS działając w zgodzie z przepisami art. 162 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651; zw. dalej "Op") odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r.

Zgodnie z art. 162 § 1 Op, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin

na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei stosownie do art. 162 § 2 Op podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie

z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Autor skargi kasacyjnej nie postawił zarzutów naruszenia przepisów art. 162 § 1 i 2 Op. Brak jest zatem podstaw do dokonywania pogłębionych rozważań na ich tle. Kierując się jednak szeroko rozumianym dobrem wymiaru sprawiedliwości oraz koniecznością przekonywania strony, że jej sprawa została prawidłowo i rzetelnie osądzona, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sąd pierwszej instancji przedstawił trafne rozważania odnośnie do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu, którą organ podatkowy zasadnie przyjął za kluczową przy rozstrzyganiu sprawy. Przesłanka ta nie została spełniona przez skarżącą. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia jej wniosku, tj. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

3.2. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID należy wskazać, że nie został on należycie sformułowany. Skarżący nie wskazał bowiem jednostki redakcyjnej, która w jego ocenie została naruszona. Nie wyjaśnił nadto na jakiej podstawie uważa, że sąd pierwszej instancji naruszył ww. przepis. Dodać należy, że podstawę rozważań sądu pierwszej instancji stanowił ust. 1 art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID według którego, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi

do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających

z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę

o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). Przepis ten wyraźnie stanowi, iż ma on zastosowanie "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Zasadnie WSA przyznał rację organowi podatkowemu, że stan epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał

do 15 maja 2022 r., jednak od 16 maja 2022 r. został zniesiony na podstawie stosownego rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. W konsekwencji art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID, na który skarżąca powołała się we wniosku z 12 września 2022 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu w L. (dalej także jako "Naczelnik US") z 22 lipca 2022 r., nie mógł mieć oraz nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie skoro stan epidemii nie obowiązywał w czasie skutecznego doręczenia skarżącej ww. decyzji Naczelnika US. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko sądu pierwszej instancji również w powyższym zakresie.

3.3. W świetle powyższych rozważań, bez konieczności omawiania pozostałych uchybień dotyczących sformułowania oraz uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej, należało uznać za chybione zarzuty naruszenia przepisów postępowania o charakterze wynikowym, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c ppsa. Skoro nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID, a autor skargi kasacyjnej nie postawił zarzutów naruszenia art. 162 § 1 i 2 Op (lub innych przepisów postępowania podatkowego), to uznać należy, że skarżąca nie przedstawiła w skardze kasacyjnej argumentacji wskazującej na zasadność jej zarzutów dotyczących naruszenia przez WSA przepisów postępowania o charakterze wynikowym. Kierując się jednak szeroko rozumianym dobrem wymiaru sprawiedliwości i koniecznością przekonywania strony,

że jej sprawa została prawidłowo i rzetelnie osądzona, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sąd pierwszej instancji zasadnie zastosował art. 151 ppsa.

Instytucja przywrócenia terminu została zastrzeżona dla sytuacji wyjątkowych,

w których przekroczenie terminu do dokonania określonej czynności było następstwem nadzwyczajnych, nietypowych i niemożliwych do przewidzenia zdarzeń, zaś stronie nie można przypisać chociażby lekkiego niedbalstwa czy braku dbałości o swoje interesy. Uniknięcie negatywnych konsekwencji przekroczenia terminu jest zatem możliwe tylko w razie pojawienia się przeszkód, których nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku nie dało się usunąć (zob. wyrok NSA z 25 maja 2022 r., I FSK 2126/18). Skoro skarżąca nie przedstawiła argumentacji świadczącej o tym, że została spełniona przesłanka z art. 162 § 1 Op, to przyjęta przez sąd pierwszej instancji ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie budzi żadnych zastrzeżeń.

4. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa. Z uwagi na wynik sprawy oraz brak stosownego wniosku Dyrektora IAS brak było podstaw do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.