Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1109/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) sędzia WSA Magdalena Durzyńska asesor WSA Mateusz Rogala Protokolant referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 22 marca 2022 r. nr DSZ.V.4321.2.77.1.2022.MK w przedmiocie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 marca 2022 r. nr DSZ.V.4321.2.77.1.2022.MKy Minister Rodziny i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia 13 stycznia 2022 r., nr [...], w sprawie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Pismem [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 4 listopada 2021 r. skarżąca została wezwana w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, do przedłożenia dokumentów koniecznych do rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2016/2017, tj. informacji dotyczących dochodu netto osiągniętego przez D. K. z tytułu zatrudnienia na terytorium [...] (dalej: [...]), (za miesiąc lipiec 2017 r.). Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone, jak wynika z kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru. Skarżąca nie dostarczyła jednak wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie.

W związku z brakiem przedstawienia powyższych dokumentów, Wojewoda [...] pismem z dnia 1 grudnia 2021 r. zawiadomił skarżącą

o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania.

W konsekwencji Wojewoda [...] decyzją z dnia 13 stycznia 2022 r. uznał, iż świadczenia rodzinne w wysokości 720,00 zł wypłacone za okres od

1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi

i zobowiązał skarżącą do zwrotu ww. kwoty wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W uzasadnieniu ww. decyzji Wojewoda [...] wskazał, iż ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego za okres od 1 czerwca 2017 r. do

31 października 2017 r. nie było możliwe, gdyż skarżąca nie zastosowała się do wezwania z dnia 4 listopada 2021 r. i nie przesłała wymaganych dokumentów. Wniosek za ten okres został zatem pozostawiony bez rozpoznania. Wojewoda podkreślił ponadto, iż o przyznaniu świadczeń rodzinnych w Polsce decyduje spełnienie kryterium dochodowego, a na skutek podjęcia aktywności zawodowej przez D. K. na terytorium [...] w trakcie trwania okresu zasiłkowego, wystąpiła w sprawie konieczność badania okoliczności uzyskania dochodu z tego tytułu. Natomiast, z uwagi na brak możliwości ustalenia, czy skarżąca spełnia kryterium do otrzymania świadczeń rodzinnych w Polsce, z powodu nieuzupełnienia dokumentów, świadczenia rodzinne pobrane w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi.

Powyższe świadczenia zostały przyznane na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 kwietnia 2017 r., nr [...], w której zostało przyznane prawo do świadczeń rodzinnych na okres od 1 marca 2017 r. do

31 października 2017 r., uchylonej decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 stycznia 2020 r. nr [...] w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W okresie objętym zaskarżoną decyzją świadczenia rodzinne zostały wypłacone w formie zasiłku rodzinnego oraz

w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, od dnia

1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. G..

Minister rozpatrując sprawę wskazał, że stosownie do przepisów art. 1 ust. 2

i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje m.in. obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Polski przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe

o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W myśl art. 23a ust. 2, 5 i 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Polski w państwie, o którym mowa w ust. 1 tej ustawy, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy

o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku gdy wojewoda

w sytuacji, o której mowa wyżej, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie członkowskim, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W takiej sytuacji, wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 tejże ustawy, od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu innego państwa członkowskiego, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Minister wskazał, iż w niniejszym postępowaniu organ II instancji nie jest uprawniony do badania, czy skarżącej przysługiwały świadczenia rodzinne za okres,

w którym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego tj. od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r., gdyż w tym zakresie, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i w związku brakiem uzupełnienia przez skarżącą koniecznych dokumentów, Wojewoda pozostawił wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego bez rozpoznania w dniu 1 grudnia 2021 r.

Zgodnie z art. 23a ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wojewoda ustala

i dochodzi zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisy art. 30 powołanej ustawy stosuje się odpowiednio.

Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 2b i ust. 8 ustawy

o świadczeniach rodzinnych, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinnego, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się m.in.: świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych,

o którym mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5 tej ustawy, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.

Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, we wniosku

o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z dnia

29 marca 2019r. skarżąca nie wskazała, iż któryś z członków rodziny nie przebywa poza granicami Polski, w kraju, w którym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zarówno zaś w decyzji przyznającej prawo do świadczeń rodzinnych oraz w ww. wniosku skarżąca została pouczona, iż w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych w szczególności, zaistnienia okoliczności wymienionych w oświadczeniu, osoba ubiegająca się jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenie. W decyzji przyznającej prawo do świadczeń rodzinnych zostało również wskazane,

iż niepoinformowanie organu właściwego, prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych o zmianach, o których mowa powyższej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczeń rodzinnych, a w konsekwencji - koniecznością jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Ponadto, zgodnie z definicją rodziny zwartą w art. 3 ust. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rodzina - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci

w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Z uwagi na fakt, że D. K. uwzględniony został w składzie rodziny, dochód uzyskiwany

z tytułu jego zatrudnienia na terytorium [...] miał kluczowe znaczenie przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Skuteczne pouczenie zaś, to takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności o doświadczenia życiowego - można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania nienależnego świadczenia.

W konsekwencji, ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia, czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, to jest czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 733/19).

Minister wskazał, iż świadczenia rodzinne zostały przyznane decyzją Prezydenta Miasta [...] na skutek wniosku skarżącej i załączonych do wniosku dokumentów oraz braku oświadczenia, iż członek rodziny nie przebywa poza granicami kraju.

W związku z powyższym, brak jest okoliczności wskazujących na błędne działanie organu.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo wskazał,

że w związku z pozostawieniem wniosku bez rozpoznania za okres od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r., z uwagi na niedoręczenie przez skarżącą, mimo prawidłowego wezwania, dokumentów dotyczących m.in. wysokości dochodu uzyskanego za lipiec 2017 r., należy uznać, iż świadczenia rodzinne wypłacone

za okres od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r. są nienależnie pobrane

i należy zobowiązać skarżącą do ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych.

Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w odwołaniu, Minister wskazał, iż zgodnie z art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

Minister wskazał także, iż w aktach sprawy nie znajduje się dokument, z którego wynika kwota dochodu uzyskanego przez D. K. za lipiec 2017 r., zatem nie było możliwe ustalenie przez organ I instancji, czy rodzina skarżącej spełniała kryterium dochodowe, na skutek zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, skarżąca bowiem nie udokumentowała należycie dochodów rodziny. Ponadto, fakt przebywania ojca dziecka na terytorium [...]

i podjęcia aktywności zawodowej, do organu wypłacającego świadczenie, został zgłoszony w dniu 27 września 2017 r.

Minister wskazać, iż zgodnie z art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Zastosowanie powyższych ulg odbywa się na wniosek osoby zobowiązanej i pozostaje do uznania organu.

Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniosła A. G. podnosząc, że nie ma żadnego kontaktu z ojcem dziecka, nie pozostaje z nim w związku małżeńskim, nie zamieszkuje z nim ani nie prowadzi wspólnego gospodarstwa. W związku z powyższym nie ma możliwości przedstawienia jego zarobków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z 12 września 2022 r. pełnomocnik z urzędu skarżącej, uzupełniając skargę wniesioną przez skarżącą, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów:

- art. 23a oraz art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 9 ustawy świadczeniach rodzinnych, poprzez błędne uznanie, że skarżąca jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od dnia 1 czerwca 2017 r. do dnia

31 października 2017 r.,

- art. 10 § 2 k.p.a. poprzez brak poinformowania przez organ odwoławczy skarżącej

o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i możliwości składania nowych wniosków dowodowych, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ strona nie mogła zwrócić uwagi na nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu,

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy poprzez błędne uznanie, że skarżąca została skuteczne wezwana do uzupełnienia dokumentacji

w trybie art. 24a ust. 2 ustawy świadczeniach rodzinnych, podczas gdy w aktach sprawy brak jest dokumentu (zwrotnego potwierdzenia odbioru) potwierdzającego jednoznacznie ten fakt,

- art. 7, 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 672) w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy poprzez oparcie się przez organy na dokumentach sporządzonych w języku innym niż język polski, pomimo braku sporządzenia stosownego ich tłumaczenia.

W oparcie o powyższe zarzuty pełnomocnik z urzędu skarżącej wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji ora poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis zawarty

w art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy. Stosownie do przepisów art. 1 ust. 2 i 3 ustawy

o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje

m.in. obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Polski przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe

o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W myśl art. 23a ust. 2, 5 i 6 ustawy, przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Polski

w innym państwie, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W kontrolowanej sprawie świadczenia zostały przyznane decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 kwietnia 2017 r., uchyloną następnie decyzją z dnia 8 stycznia 2020 r. w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co w konsekwencji oznacza, że pozostał do rozpatrzenia wniosek skarżącej o przyznanie świadczeń.

W związku z powyższym Wojewoda pismem z 4 listopada 2021 r. wezwał skarżącą do wskazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania dochodów ojca dziecka. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, że w przypadku nie zastosowania się do wezwania wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych zostanie pozostawiony bez rozpoznania.

Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zostało ono doręczone skarżącej, a mimo to skarżąca nie przedstawiła żądanego dokumentu.

W konsekwencji Wojewoda pismem z 1 grudnia 2021 r. zawiadomił skarżącą

o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.

Na etapie orzekania o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia organ orzekający w tym zakresie nie bada czy strona skarżąca faktycznie korzystała

ze świadczeń, jakie przysługiwały jej w innym państwie i czy one jej przysługiwały,

lecz kieruje się jednoznaczną treścią art. 23a ust. 9 ustawy i art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 2b i ust. 8 ustawy. Przepisy te stanowią, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest zobowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się m.in.: świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku,

o którym mowa w art. 23 a ust. 5 ww. ustawy za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Przywołane wyżej przepisy w tym zakresie są jednoznaczne

i nie dają organowi prawa uznania administracyjnego.

Argumenty podniesione w skardze nie mają znaczenia dla wyniku sprawy

z uwagi na jednoznaczną treść art. 30 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy

i okoliczność wypłacenia skarżącej świadczeń za okres, co do którego decyzja przyznająca jej świadczenia została wyeliminowana z obrotu prawnego, a następnie wniosek skarżącej został pozostawiony bez rozpoznania. Wobec powyższego bez wpływu na wynik sprawy pozostaje, czy strona skarżąca wykazała we wniosku cały, istotny dla sprawy stan faktyczny bądź czy zaniechała realizacji ciążącego na niej obowiązku informowania organu, o każdej zmianie okoliczności faktycznych mających wpływ na dalsze przysługiwanie świadczenia. Na tym etapie sprawy, wobec ostateczności decyzji Prezydenta Miasta [...] z 2020 r. uchylającej decyzję przyznającą świadczenia i pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nie jest też uprawnione badanie okoliczności faktycznych sprawy tj. badanie czy rzeczywiście członek rodziny pracował w tym spornym okresie na terenie objętym przez przepisy

o systemie koordynacji zabezpieczenia świadczeń rodzinnych, ani jakie uzyskiwał dochody. Określona w art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy przesłanka uznania świadczeń

za nienależnie pobrane pozostaje niezależna od pozostałych przesłanek określonych

w całym art. 30 ust. 2. Przepis ten stanowi, że nienależnie pobranym świadczeniem jest "świadczenie rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a

ust. 5 ustawy, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne".

Skoro po decyzji Prezydenta z 8 stycznia 2020 r. uchylającej decyzję przyznającą świadczenia, po ponownej weryfikacji prawa do świadczeń rodzinnych, organ rozpatrujący sprawę pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania, a wskazane świadczenia zostały w międzyczasie wypłacone, Wojewoda jest zobowiązany do dochodzenia powstałej w ten sposób należności, z odsetkami, których wysokość regulują przywołane wyżej przepisy. O treści art. 30 ust. 9 ustawy strona została poinformowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Należy podkreślić, że podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 30 ust. 2

pkt. 3 ustawy a nie inne podstawy określone w innej jednostce redakcyjnej art. 30. Przepis art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy jest w treści jednoznaczny i przewiduje oczywisty skutek w razie wystąpienia opisanej w nim przesłanki, a decyzja zapadła w takich okolicznościach ma charakter związany. Ta regulacja jest odmienną od pozostałych (zamieszczonych w art. 30 ust. 2 pkt. 1 czy 2), a więc w jej przypadku nie można brać pod uwagę świadomości strony co do spełnienia przesłanek ustawowych, ewentualnego wprowadzenia w błąd, świadomości podania nieprawdy, ani oceniać skutków braku pouczenia o prawie do określonego świadczenia.

W świetle zawartej w art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy definicji świadczenia nienależnie pobranego, dla zaistnienia podstaw do obowiązku jego zwrotu konieczne jest kumulatywne spełnienie trzech przesłanek z tego przepisu: po pierwsze - wypłacenia stronie świadczenia rodzinnego (co jest bezsporne), po drugie – uchylenie, stwierdzenie nieważności decyzji, która była pierwotnie podstawą tej wypłaty, przy czym wyeliminowanie decyzji przyznającej świadczenie ma pozostawać w związku

z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;

po trzecie - wypłacone świadczenia dotyczyły okresu od dnia uzyskania uprawnienia do świadczeń rodzinnych w innym państwie do dnia wyeliminowania decyzji przyznającej świadczenia w kraju.

Odnosząc się do zarzutów skargi, ponownie podkreślić należy, że kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Przywołane na wstępie przepisy w tym zakresie są jednoznaczne i nie dają organowi prawa uznania administracyjnego.

Odnosząc się również do podniesionych przez pełnomocnika skarżącej zarzutów dotyczących błędnego uznania, że skarżąca została skuteczne wezwana do uzupełnienia dokumentacji wskazać należy, że Sąd nie podziela tych zarzutów, gdyż tego dnia, tj. 4 listopada 2021 r. zostały sporządzone przez Wojewodę [...] dwa pisma o tym samym numerze dotyczące wezwania skarżącej do przedłożenia koniecznej dokumentacji do rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego. Jednak w trakcie postępowania administracyjnego przed organem I instancji, na etapie postępowania odwoławczego, jak i w skardze, skarżąca w ogóle nie podnosiła tego rodzaju zarzutów co do braku wezwania jej do przedłożenia koniecznej dokumentacji. Skoro zatem skarżąca w tym zakresie nie formułowała żadnych wniosków, nie sposób czynić organom orzekającym, jakichkolwiek zarzutów odnośnie prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.