Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 978/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 106 ust. 7 pkt 1, art. 37 ust. 1 i 4, art. 106 ust. 8 i 9, art. 37 ust. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Burmistrza P., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 106 ust. 1, 3, 7-11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 75 ust. 10 i art. 79 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1358), przyznał D. P. od dnia 1 lutego 2018 r. do 16 lipca 2021 r. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości:

a) po [...] zł miesięcznie na luty i marzec 2018 r.,

b) po [...] zł miesięcznie na kwiecień i maj 2018 r.;

c) po [...] zł miesięcznie na czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2018 r.;

d) po [...] zł miesięcznie od października 2018 r. do kwietnia 2019 r.;

e) po [...] zł miesięcznie od maja 2019 r. do czerwca 2021 r.;

f) [...] zł na okres od 1 lipca 2021 r. do 16 lipca 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wysokość zasiłku stałego

w poszczególnych miesiącach została pomniejszona o wysokość pobieranego w tym czasie zasiłku okresowego.

D. P. wniósł odwołanie od ww. decyzji wnosząc o wyrównanie różnic kwot wynikających z pobierania zasiłku okresowego od 1 lutego 2018 r. do kwietnia 2019 r. Odwołujący się wyjaśnił, że wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w S. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a niepełnosprawność istnieje od kwietnia 2013 r. do 16 lipca 2021 r. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zrn.) w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 106 ust. 1, 3, 7-11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.), decyzją z dnia 30 sierpnia 2019 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia przywołało treść przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 103 ust. 3 i art. 106 ust. 7-9 ustawy o pomocy społecznej i wskazało, że w świetle powyższych regulacji określenie miesiąca, od którego ustala się prawo do zasiłku stałego, determinowane jest momentem dostarczenia przez wnioskodawcę orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (odpowiednio: począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz ze stosownym potwierdzeniem albo począwszy od miesiąca, w którym dostarczono uzyskane orzeczenie). Powyższe regulacje zostały dodane do ustawy o pomocy społecznej mocą art. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2174).

Organ odwoławczy ustalił, że w dniu [...] lutego 2018 r. D. P. wystąpił do organu pierwszej instancji z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego, dołączając do niego potwierdzenie złożenia w dniu [...] stycznia 2018 r. wniosku do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. o ponowne wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia stronie uprawnienia do zasiłku stałego. Kolejnymi decyzjami przyznawano odwołującemu się zasiłek okresowy:

1) decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. na okres od 1 lutego 2018 r. do 31 marca 2018 r. w kwocie [...]zł miesięcznie,

2) decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. na okres od 1 kwietnia 2018 r. do 31 maja 2018 r., w kwocie [...]zł miesięcznie,

3) decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. na okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia

2018 r. w kwocie [...]zł miesięcznie,

4) decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. na wrzesień 2018 r. w kwocie [...]zł,

5) decyzją z dnia [...] października 2018 r. na październik 2018 r. w kwocie [...]zł,

6) decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. na listopad 2018 r. w kwocie [...]zł,

7) decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. na okres zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku stałego, w kwocie [...]zł miesięcznie.

[...] maja 2019 r. odwołujący się przedłożył prawomocny wyrok z dnia [...] marca

2019 r., zgodnie z którym, Sąd Rejonowy [...] w S. IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. zaliczył D. P. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz ustalił, że niepełnosprawność w tym stopniu istnieje od kwietnia 2013 r. i ma charakter okresowy do [...] lipca 2021 r.

Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji, po podjęciu zawieszonego postępowania, prawidłowo postąpił przyznając stronie zasiłek stały z uwzględnieniem

art. 106 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej, wedle którego, w okresie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 ustawy nie stosuje się, co oznacza, że przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego do dochodu wlicza się kwotę zasiłku okresowego. Tym samym organ pierwszej instancji obliczył wysokość zasiłku stałego jako różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, czyli:

- na luty i marzec 2018 r. po [...] zł - [...] zł = po [...] zł miesięcznie;

- na kwiecień i maj 2018 r. po [...] zł - [...] zł = po [...] zł miesięcznie;

- na czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2018 r. po [...] zł - [...] zł = po [...] zł miesięcznie;

- od października 2018 r. do kwietnia 2019 r. po [...] zł - [...] zł = [...] zł;

- od maja 2019 r. do czerwca 2021 r. [...] zł - [...] zł = [...] zł, jednakże kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie;

- od 1 lipca 2021 r. do 16 lipca 2021 r., tj. za 16 dni lipca (645,00 zł/31 dni x 16 dni).

D. P. zaskarżył opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc, że w okresie od [...] lutego do [...] maja 2019 r. trwało postępowanie o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Przy ustaleniu wysokości zasiłku stałego, zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej, do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. Skarżący dodał, że jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z zasiłku stałego, nie ma pomocy ze strony rodziny i przebywa w schronisku dla osób bezdomnych w P..

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Przyznany w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 19 marca 2020 r. podtrzymała stanowisko skarżącego i wniosła o:

1) zmianę skarżonej decyzji i ustalenie zasiłku stałego w maksymalnej wysokości

od lutego 2018 r.,

ewentualnie o:

2) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

Pełnomocnik skarżącego zwróciła uwagę, że czas trwania całej procedury administracyjnej w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku stałego był zupełnie niezależny od skarżącego. Wynikał on jedynie z nieuprawnionych i błędnych działań organów władzy publicznej, których konwalidacja była możliwa dopiero w postępowaniu sądowym. Gdyby bowiem Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, a za nim Wojewódzki Zespół ds. Orzekana o Niepełnosprawności wydały właściwą, nieobarczoną wadami decyzję, skarżący byłby uprawniony do pobierania zasiłku w pełnej wysokości dużo wcześniej. To zaś, obiektywnie, nie może wpływać na ostateczny kształt decyzji Burmistrza P., utrzymanej przez organ odwoławczy. Świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego stanowi dla skarżącego jedyne źródło dochodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza P., ustalającą skarżącemu wysokość zasiłku stałego na okres od lutego 2018 r. do lipca 2021 r. Przedmiotem sporu pomiędzy organami a skarżącym jest zasadność obliczenia wysokości zasiłku stałego w okresie, kiedy postępowanie administracyjne w sprawie było zawieszone, a skarżącemu przyznawano zasiłek okresowy.

Ustalenia odnoszące się do stanu faktycznego są w sprawie niekwestionowane. Skarżący składając wniosek o przyznanie zasiłku stałego w lutym 2018 r., nie legitymował się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie z art. 106 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1508), w przypadku złożenia przez osobę, która nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją oraz potwierdzeniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku stałego, a następnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - postępowanie zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. W związku

z oczekiwaniem przez skarżącego na stosowne orzeczenie w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego zostało przez organ pierwszej instancji zawieszone, a następnie podjęte postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. po przedłożeniu sentencji wyroku Sądu Rejonowego [...] w S. z dnia [...] marca 2019 r., sygn. akt [...] [...], mocą którego skarżący został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Na okres zawieszenia postępowania skarżącemu przyznawany był z urzędu zasiłek okresowy, co było zgodne z art. 106 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej.

Stosownie do postanowień art. 106 ust. 9 ww. ustawy, jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust. 7. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się.

Z przytoczonej wyżej regulacji wynika, że w opisanej sytuacji nie ma zastosowania zasada określona w art. 37 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, wedle której, przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego.

Uwzględniając przedstawione rozwiązania prawne organy obu instancji prawidłowo zweryfikowały wysokość otrzymanej przez skarżącego pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na czas zawieszonego postępowania w sprawie ustalenia zasiłku stałego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił w sposób zrozumiały i precyzyjny zarówno właściwie zastosowane przepisy ustawy o pomocy społecznej, jak i sposób obliczenia należnego zasiłku stałego. Zaskarżona decyzja została zatem wydana w oparciu o niewadliwe ustalenia stanu faktycznego i prawnego, spełniając przy tym wszystkie wymogi stawiane decyzji i jej uzasadnieniu, a określone w art. 107 § 1 i 3 K.p.a.

Podnoszona przez skarżącego okoliczność niezawinionej długotrwałości postępowania zmierzającego do ostatecznego ustalenia stopnia niepełnosprawności, nie była spowodowana działaniami organów orzekających w sprawie przyznania zasiłku stałego i nie mogła mieć wpływu na ocenę prawidłowości zastosowania przez te organy obowiązujących je przepisów prawa. Opisywana przez skarżącego sytuacja życiowa i majątkowa również nie mogła determinować treści wydanych decyzji, a jedynie potwierdza zasadność objęcia skarżącego wsparciem z publicznych środków wydatkowanych w ramach zadań realizowanych przez organy pomocy społecznej.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł o jej oddaleniu.