Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 472/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.3 par.2 pkt 4, art.134 par.1, art.119 pkt 2, art.151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.1 ust.1-2, art.25 ust.1-2 i ust.19 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 171
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi K. M. na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Aktem nr (...) z dnia 6 marca 2023 r., wydanym z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji przez Kierownika Sekcji Doboru i Rezerwy Kadrowej Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji (dalej jako: "Komendant Wojewódzki Policji", "organ"), poinformowano K. M. (dalej jako: "strona", "skarżący"), że w dniu 28 lutego 2023 r. przełożony właściwy w sprawie postępowania kwalifikacyjnego odstąpił od prowadzenia w stosunku do strony postępowania kwalifikacyjnego z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r. poz. 171 z późn.zm.), dalej jako: "ustawa o Policji", tj. nieposzlakowanej opinii.

Wyjaśniono, że w języku polskim określenie "nieposzlakowany" oznacza tego, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, jest nieskazitelny. Powyższe odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego, jak i zawodowego. Ponadto, w interesie społecznym pozostaje, aby służbę w Policji pełniły jedynie osoby dające rękojmię godnego reprezentowania formacji, oraz osoby o wysokich walorach etycznych i moralnych.

Podniesiono, że zgodnie z art. 25 ust. 5 pkt 5 ustawy o Policji, w ramach prowadzonego w stosunku do strony postępowania kwalifikacyjnego dokonano sprawdzenia w ewidencjach, rejestrach i kartotekach. Informacje zebrane w toku postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji dotyczące strony wskazują na to, że nie została spełniona ww. przesłanka nieposzlakowanej opinii.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 25 ust. 19 pkt 2 ustawy o Policji, odstąpiono od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego wobec strony.

Jednocześnie organ poinformował, że zgodnie z § 57 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 stycznia 2022 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji (Dz.U. z 2022 r. poz. 109), dalej jako: "rozporządzenie w sprawie postępowania kwalifikacyjnego", osoba, wobec której odstąpiono od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego na wskazanej na wstępie podstawie prawnej, może ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od dnia odstąpienia od jego prowadzenia.

Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła na powyższy akt skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie spełnia wymagań do dalszego prowadzenia w stosunku do niego postępowania kwalifikacyjnego na kandydata do służby w Policji z powodu braku tzw. nieposzlakowanej opinii,

2) naruszenie prawa procesowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.", poprzez brak podjęcia wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, czyli poprzez wybiórcze zgromadzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie czynności niezbędnych do ustalenia, że skarżący spełnia kryteria do dalszego prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego do przyjęcia do służby w Policji, tj. status osoby niekaralnej, dobra opinia w środowisku, pełnienie służby w zawodowej służbie wojskowej;

c) zasady zaufania uczestników postępowania do organów państwowych, wyrażonej w art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego do wydanego aktu i wskazania powodów faktycznego odstąpienia organu od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego;

d) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez brak rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania z dnia 13 grudnia 2022 r. w przedmiocie prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do skarżącego na kandydata do służby w Policji i w konsekwencji brak zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie usunięcia danych osobowych skarżącego z KSIP toczącej się obecnie przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

W świetle powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pierwszy raz ubiegał się o przyjęcie do służby w Policji w 2021 r., jednakże pismem z 20 grudnia 2021 r. organ wskazał, że w dniu 13 grudnia 2021 r. odstąpiono od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do skarżącego z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Wobec upłynięcia 12 miesięcy od odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego, skarżący ponownie przystąpił do postępowania kwalifikacyjnego jako kandydat na stanowisko funkcjonariusza w organach Policji.

W ocenie skarżącego, nie został on należycie poinformowany o powodach odstąpienia. Spełnia on wszelkie wymogi, ubiegając się na stanowisko w Policji. Uznając, że przyczyną odstąpienia od dalszego prowadzenia wobec niego postępowania kwalifikacyjnego jest wpis w Krajowym Systemie Informacji Policji (KSIP), pismem z 17 stycznia 2022 r., skarżący wystąpił do Komendanta Głównego Policji o usunięcie swoich danych w KSIP, bowiem w jego ocenie dalsze ich przechowywanie i przetwarzanie jest niezasadne. Skarżący wyjaśnił, że pomimo posiadania statusu osoby niekaranej, a także pozytywnej opinii w środowisku oraz przestrzegania porządku prawnego, nie może ubiegać się o stanowisko w Policji. Dodał, że wpisy te dotyczyły czynów, których skarżący dopuścił się w okresie młodzieńczym, a sprawy te zakończyły się upomnieniem, zaś postępowanie karne toczące się przed Sądem Rejonowym II Wydział Karny zostało zakończone warunkowym umorzeniem postępowania i skarżący pomyślnie przeszedł okres próby. Powyższe doprowadziło do zatarcia skazania.

Pomimo przedstawionej argumentacji, pismem z 28 stycznia 2022 r., Komendant Główny Policji poinformował, że brak jest podstaw do usunięcia danych osobowych wobec braku ustawowych przesłanek w tym zakresie w przedmiotowej sprawie. Skarżący pismem z 7 marca 2022 r., złożył skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Komendanta Głównego Policji, polegające na przetwarzaniu danych osobowych skarżącego w KSIP, jednakże skarga ta nie została jeszcze rozpoznana.

Jednocześnie w piśmie z 13 grudnia 2022 r., wskazał, że w związku z faktem, że w dniu 13 grudnia 2021 r. odstąpiono od prowadzenia w stosunku do niego postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, w przypadku podjęcia decyzji o ponownym odstąpieniu z powyższego powodu, skarżący wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania kwalifikacyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie usunięcia danych osobowych skarżącego z KSIP toczącej się obecnie przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Tymczasem Komendant Wojewódzki Policji pismem z 6 marca 2023 r., wydał akt administracyjny w przedmiocie odstąpienia od prowadzenia w stosunku do skarżącego postępowania kwalifikacyjnego z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, tj. nieposzlakowanej opinii i nie ustosunkował się do wniosku o zawieszenie przedmiotowego postępowania.

W ocenie Skarżącego, jeśli przyczyną odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego jest informacja w KSIP, to organ był obowiązany zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem decyzja w przedmiocie usunięcia danych osobowych z KSIP miałaby wpływ na postępowanie w przedmiocie postępowania kwalifikacyjnego. Organ jednak nie uczynił powyższego, jak również nie wydał postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania, czym naruszył wskazany wyżej przepis.

Skarżący podniósł również, że w zaskarżonym akcie administracyjnym nie podano żadnego faktycznego uzasadnienia. Zdaniem skarżącego, organ winien był wskazać konkretne okoliczności uzasadniające brak spełnienia wymogu "nieposzlakowanej opinii". Wskazał, że uzasadnienie aktu powinno być sporządzone w taki sposób, aby powody odstąpienia były klarowne, jasne i znajdowały oparcie w opisanych faktach przemawiających na rzecz odpowiedniej kwalifikacji prawnej. Kandydat do służby w Policji, wobec którego wydano taki akt, ma bowiem prawo wiedzieć ze szczegółowego uzasadnienia takiego aktu, dlaczego w jego przypadku odstąpiono od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego. Zgodnie zaś z zasadą wynikającą z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co oznacza m.in. że organy obowiązane są podejmować czynności zmierzające do dokonania wyczerpującej oceny. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny szczegółowo wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy tak, aby adresat danego aktu nie miał wątpliwości co do podstaw faktycznych i prawnych jego wydania.

Skarżący podkreślił, że jest osobą niekaralną (złożył w tym celu stosowne zaświadczenie o niekaralności), jak również cieszy się dobrą opinią w środowisku. Podał, że w okresie od 5 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2023 r. był żołnierzem w (...), podlegającym (...) i posiadał dobrą opinię, na dowód czego przedłożył do akt opinię służbową. Pomimo dopuszczenia się w przeszłości wybryków młodzieńczych, skarżący został przyjęty do zawodowej służby wojskowej, gdzie również wymogiem jest posiadanie nieposzlakowanej opinii, co potwierdza art. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Skarżący zwrócił przy tym uwagę, że popełnione przez niego w przeszłości czyny nie były ciężkimi przestępstwami, a ich szkodliwość społeczna była niewielka. Dodatkowo dwa czyny zostały popełnione przez skarżącego przed osiągnięciem pełnoletności, a które stanowiły wybryki młodzieńcze niestwarzające żadnego zagrożenia bezpieczeństwa. Wobec skarżącego dwukrotnie (w 2013 r. i w 2014 r.) zastosowano upomnienie, a w 2017 r. warunkowo umorzono wobec skarżącego postępowanie (zatem de facto nie doszło do skazania) na okres próby dwóch lat, które uległo zatarciu. Zaznaczono przy tym, że instytucja zatarcia skazania prowadzi do uznania skazania za niebyłe i usunięcia wpisu o skazaniu z Krajowego Rejestru Karnego. W konsekwencji powyższego, osoba, która była skazana, od chwili zatarcia skazania ma prawo twierdzić, że nie była karana, a żadna instytucja nie może ograniczyć jej praw z powołaniem się na karalność. Tym samym, w ocenie skarżącego fakt toczącego się wobec niego postępowania karnego zakończonego warunkowym umorzeniem postępowania nie może automatycznie powodować, że skarżący każdorazowo nie będzie spełniał wymogu określonego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, tj. nieposzlakowanej opinii.

W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o jej oddalenie.

W ocenie organu, postępowanie kwalifikacyjne do służby w Policji nie wchodzi w zakres kognicji sądu administracyjnego, dlatego skarga powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Odnosząc się merytorycznie do podniesionych w skardze zarzutów, wskazano, że postępowanie kwalifikacyjne do służby w Policji ma charakter wieloetapowy, konkursowy, co jest zgodne z jego ideą sprowadzającą się do doboru do służby w Policji osób odpowiadających oczekiwanemu profilowi policjanta, gwarantujących prawidłową realizację ustawowych zadań formacji. Zakres i sposób realizacji poszczególnych czynności podjętych w ramach postępowania wobec skarżącego w pełni odpowiadał prawnie określonej procedurze oraz pragmatyce służbowej.

Podniesiono, że dane z ewidencji i kartotek nie pozwalają na uznanie, aby skarżący posiadał nieposzlakowaną opinię. Nie budzi wątpliwości, że gromadząc materiał dowodowy organy mogą sięgać także do zdarzeń z przeszłości kandydata, jeżeli w dalszym ciągu obiektywnie rzutują one i wpływają na opinię. Nie sposób nie dostrzec także, że przyjęcie do służby w Policji wiąże się z dostępem do broni palnej. Stąd też, zdaniem organu, oczywiste jest, że przy ocenie kandydata należy i trzeba brać pod uwagę okoliczności i zdarzenia nie tylko z ostatniego okresu życia, ale również dotyczące okresu wcześniejszego. W ocenie organu, zachowanie skarżącego, polegające na oddaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. w O. strzału plastikowym pociskiem z pistoletu pneumatycznego w kierunku innej osoby, czym skarżący naraził na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, powodując jednocześnie u innej osoby obrażenia ciała w postaci ranu skóry w okolicy czołowej, tj. czyn z art. 160 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 157 § 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego, wciąż rodzi uzasadnione wątpliwości co do gwarancji wykonywania przez kandydata do Policji czynności służbowych w sposób niezagrażający bezpieczeństwu osób i mienia.

Zaznaczono również, że tryb postępowania w stosunku do kandydatów do Policji a kandydatów do zawodowej służby wojskowej jest odmienny i ustalenia innych organów nie są wiążące dla organu administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając w świetle powyższych kryteriów wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że złożona skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony zarówno przez skarżącego we wniesionej skardze (k. 3 akt sądowych), jak i organ w odpowiedzi na skargę (k.12 akt sądowych).

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, Sąd uznał, że mieści się ona w granicach kognicji sądu administracyjnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, zgodnie z którym podejmowany przez przełożonego właściwego w sprawie postępowania kwalifikacyjnego akt o odstąpieniu od prowadzenia postępowania dotyczącego przyjęcia do służby w Policji podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ma on bowiem charakter zewnętrzny, jest skierowany do podmiotu indywidualnego spoza struktury organizacyjnej organu administracji publicznej i dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa. Pozytywne zakończenie postępowania kwalifikacyjnego umożliwia natomiast kandydatowi nawiązanie stosunku służbowego o charakterze publicznoprawnym (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 3044/12, dostępny - jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu - na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżony w niniejszej sprawie akt Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 6 marca 2023 r. o odstąpieniu od prowadzenia w stosunku do skarżącego postępowania kwalifikacyjnego stanowi zatem akt z zakresu administracji publicznej, który mieści się w kategorii aktu określonego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Przechodząc do meritum sprawy, wskazać należy, że materialnoprawną podstawę działania organu w zakresie wniosku skarżącego o przyjęcie do służby w Policji stanowią przepisy ustawy o Policji.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której jest gotów się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.

W myśl art. 25 ust. 2 ustawy o Policji przyjęcie kandydata do służby w Policji, zwanego dalej "kandydatem", następuje po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego mającego na celu ustalenie, czy kandydat spełnia warunki przyjęcia do służby w Policji, oraz określenie jego predyspozycji do pełnienia tej służby. Postępowanie kwalifikacyjne składa się z następujących etapów:

1) złożenia podania o przyjęcie do służby, kwestionariusza osobowego kandydata do służby w Policji, a także dokumentów stwierdzających wymagane wykształcenie i kwalifikacje zawodowe oraz zawierających dane o uprzednim zatrudnieniu;

2) testu wiedzy;

3) testu sprawności fizycznej;

4) badania psychologicznego w tym testu psychologicznego;

5) rozmowy kwalifikacyjnej;

6) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji;

7) sprawdzenia w ewidencjach, rejestrach i kartotekach, w tym w policyjnych zbiorach danych, prawdziwości danych zawartych w kwestionariuszu osobowym kandydata do służby w Policji;

8) postępowania sprawdzającego, które jest określone w przepisach o ochronie informacji niejawnych.

Z treści art. 25 ust. 19 pkt 2) ustawy o Policji wynika natomiast, że między innymi Komendant Wojewódzki Policji odmawia objęcia kandydata postępowaniem kwalifikacyjnym albo odstępuje od jego prowadzenia w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1.

Jednocześnie przepis § 57 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 stycznia 2022 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji (Dz.U. z 2022 r. poz. 109) stanowi, że w przypadku odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego z powodu, o którym mowa w art. 25 ust. 19 pkt 2 lub 6 ustawy o Policji lub z powodu uzyskania negatywnego wyniku postępowania sprawdzającego – kandydat do służby może ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od dnia odstąpienia od jego prowadzenia, z wyjątkiem ustalania zdolności fizycznej i psychicznej. Terminy, o których mowa w ust. 1, liczy się od dnia wystąpienia przyczyny odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego określonego w piśmie informującym o tym kandydata do służby (§ 57 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy aktem z 6 marca 2023 r., Komendant Wojewódzki Policji poinformował skarżącego o odstąpieniu od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, wskazując na brak nieposzlakowanej opinii. W uzasadnieniu organ wyjaśnił określenie "nieposzlakowany", podkreślając, że odnosi ono zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego, zaś w interesie społecznym pozostaje, aby służbę w Policji pełniły jedynie osoby dające rękojmię godnego reprezentowania formacji oraz osoby o wysokich walorach etycznych i moralnych. Organ podniósł, że zgodnie z art. 25 ust. 5 pkt 5 ustawy o Policji w ramach prowadzonego postępowania kwalifikacyjnego dokonano sprawdzenia w ewidencjach, rejestrach i kartotekach, a zebrane informacje dotyczące skarżącego wskazują na to, że nie została spełniona ww. przesłanka nieposzlakowanej opinii. W związku z powyższym, na podstawie art. 25 ust. 19 pkt 2 ustawy o Policji, odstąpiono od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego wobec skarżącego.

W ocenie Sądu wydany przez organ akt o odstąpieniu od prowadzenia w stosunku do skarżącego postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji odpowiada obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa.

Nie budzi wątpliwości, że kandydat do służby w Policji musi spełniać określone w przepisach kryteria.

Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-4 ustawy o Policji do podstawowych zadań tej formacji należy między innymi ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców.

Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym, służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13).

Wprowadzenie wymogu nieposzlakowanej opinii uzasadnione jest zatem specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o łamanie przepisów prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13). Sprawne działanie Policji opiera się bowiem na zaufaniu społecznym. Każdy funkcjonariusz Policji, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, nie może być posądzany o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem.

Jednocześnie istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych winno skutkować możliwością ograniczenia dostępu określonych osób do służby publicznej, jaką jest między innymi służba w Policji.

Odnosząc się do określenia "nieposzlakowana opinia", wskazać należy, że słowo "poszlaka" oznacza w języku polskim podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny, na co wskazał organ w zaskarżonym akcie. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego, jak i zawodowego.

W związku z ubieganiem się przez skarżącego o przyjęcie do służby w Policji dokonano sprawdzenia w rejestrach, ewidencjach oraz kartotekach, a także przeprowadzono wywiad środowiskowy, który ujawnił, że skarżący od 2017 r. popełnił pięć wykroczeń drogowych i posiada dwa kontakty przestępcze.

Ponadto ustalono, że wobec skarżącego dwukrotnie zastosowano środek wychowawczy w postaci kary upomnienia na mocy postanowienia Sądu Rejonowego III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt (...), za czyn karalny określony w art. 284 § 3 Kodeksu karnego oraz na mocy postanowienia Sądu Rejonowego III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 18 maja 2015 r., sygn. akt (...), za czyn karalny określony w art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń. Ponadto, wyrokiem Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt (...), warunkowo umorzono postępowanie wobec skarżącego na okres próby lat 2 za czyn z art. 160 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 157 § 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego. Zaznaczyć przy tym należy, że przesłanką warunkowego umorzenia postępowania karnego jest stwierdzenie winy oraz faktu popełnienia przestępstwa, ale bez konsekwencji w postaci skazania i wymierzenia kary.

Jednocześnie zatarcie skazania nie oznacza, że przestępstwo nie zostało popełnione, a jedynie to, że od chwili zatarcia skazania (a więc na przyszłość) skazany ma status osoby niekaranej. Posiadanie zaświadczenia o niekaralności nie jest też równoznaczne ze stwierdzeniem nieposzlakowanej opinii.

Wyjaśnić przy tym należy, że zatarcie skazania skutkuje usunięciem wpisu o skazaniu z Krajowego Rejestru Karnego, jednakże informacja o tym, że dana osoba popełniła w przeszłości czyn zabroniony, może być nadal przetwarzana w Krajowym Systemie Informacji Policji, który jest zamkniętym, ogólnie niedostępnym zbiorem danych. Nie dotyczy to jednak zawodów i funkcji wymagających nieposzlakowanej opinii, jak np. służba w Policji.

Podkreślić należy, że na nieposzlakowaną opinię składa się całokształt dotychczasowego zachowania kandydata, również w sferze etyczno-moralnej. W takiej sytuacji, ocenie podlega zarówno karalność kandydata, jak również inne jego zachowania mogące stwarzać wątpliwości w kontekście sprawowania szczególnej roli społecznej przypisanej funkcjonariuszom Policji.

Zatem utratę przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby, lecz taki skutek może wywoływać również znalezienie się w kręgu podejrzeń. Nieposzlakowana opinia stanowi bowiem ogólną ocenę danej osoby i jej zachowań w każdej sferze życia.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organ słusznie uznał, że zaistniały okoliczności, które pozwalają na stwierdzenie, że przesłanka nieposzlakowanej opinii, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, nie została spełniona.

Wbrew stanowisku skarżącego, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły podstawy do zawieszenia prowadzonego postępowania kwalifikacyjnego. Skoro bowiem ustalono, że skarżący nie spełnia przesłanki nieposzlakowanej opinii, należało, w myśl art. 25 ust. 19 pkt 2) ustawy o Policji, odstąpić od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy nie uchybił przepisom proceduralnym i przeanalizował wszystkie okoliczności, które były istotne i niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Interpretując powyższe przepisy należy zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym, organy nie są zobowiązane do dokonywania czynności nieistotnych dla skonkretyzowania praw i obowiązków danego podmiotu. Uwaga ta dotyczy również przepisu art. 77 § 1 k.p.a., będącego uszczegółowieniem zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia. Natomiast pozyskiwanie dowodów ponad ten wymóg, nie jest już obowiązkiem organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1109/17).

W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zaskarżony akt wydany został w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Organ całościowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz w sposób jednoznaczny wskazał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.