Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 522/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200 i  art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 241 par. 1,  art. 243,  art. 244 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 522/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008r., sprawy ze skargi S. M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2000r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 100,00 zł (sto złotych 00/100).


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 5 kwietnia 2007 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. M. powołując się na przesłanki zawarte w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity - Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) sformułowała wniosek o wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2000r. od działek nr 338 i 339, obręb 33, jednostka ewidencyjna K. położonych przy ul. W. [...] wskazując, że organ podatkowy wadliwie ustalił stan faktyczny, co miało wpływ na treść wydanej decyzji ostatecznej. Równocześnie podatniczka wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2000 z dnia 27 czerwca 2005 r. nr[...]. Zdaniem podatniczki decyzja ta nie uwzględnia wykazu nieruchomości złożonego przez podatniczkę w dniu 24 maja 2002 r., a bezpodstawnie opiera się na wykazie sprzed ostatniej zmiany, tzn. sprzed dnia 28 kwietnia 1997 r. Ponadto organ miał bezpodstawnie wezwać ją do zapłaty całej kwoty podatku w wysokości 792,20 zł jednorazowo, zamiast w ratach, nie zwracając uwagi na wysokość otrzymywanego świadczenia rentowego.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2007 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za rok 2000, a następnie decyzją z dnia 6 sierpnia 2007 r. nr [...] wyznaczyło Prezydenta Miasta jako organ właściwy do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz do rozstrzygnięcia sprawy.

Decyzją z dnia 2 listopada 2007 r. nr [...]Prezydent Miasta odmówił podatniczce uchylenia decyzji Prezydenta Miasta w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2000 z dnia 27 czerwca 2005 r. nr[...]. W uzasadnieniu stwierdzono, że wbrew twierdzeniom podatniczki nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wyjaśniono przy tym, że wykaz nieruchomości za rok 2000 złożony prze podatniczkę w dniu 24 maja 2002 r. jest informacją potwierdzającą stan faktyczny nieruchomości za okres od października do grudnia 2000 roku, natomiast ostatnim wykazem potwierdzającym stan faktyczny poprzedzających miesięcy, tj. od stycznia do września 2000r. jest wykaz nieruchomości na rok 1997 złożony w dniu 28 kwietnia 1997 r. Innym dokumentem potwierdzającym prawidłowe opodatkowanie przedmiotowej nieruchomości są zaświadczenia o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 21 września 2000 r. nr ewidencyjny [...]oraz[...], w którym dokonuje się przeniesienia miejsca wykonywania działalności gospodarczej z nieruchomości przy ul. W.[...] z dniem 7 września 2000 r., co również potwierdzają zeznania podatkowe. Błędnym działaniem organu podatkowego byłoby zatem przyjęcie do opodatkowania wykazu nieruchomości z dnia 24 maja 2002 r. za cały rok podatkowy 2000, w którym to nie została uwzględniona prowadzona działalność gospodarcza. Podsumowując organ stwierdził, że w sprawie nie istnieją podstawy do wznowienia postępowania.

W odwołaniu od tej decyzji podatniczka wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem odwołującej się organ podatkowy nie odniósł się należycie do stanu faktycznego sprawy i bezprawnie realizuje wykonanie decyzji z dnia 27 czerwca 2005 r. nr [...]w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 r. Tym samym organy mają dopuszczać się rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

Decyzją z dnia 28 stycznia 2008 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Przytoczywszy przepisy ustawy podatkowej i Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdził, że w świetle materiału dowodowego sprawy nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania, co prawidłowo ocenił organ pierwszej instancji.

W związku z podniesionymi przez podatniczkę w odwołaniu zarzutami rażącego naruszenia prawa postanowieniem dnia 28 stycznia 2008 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 27 czerwca 2005 r. nr [...] orzekającej o ustaleniu podatku od nieruchomości za 2000 r. należnego od podatniczki S. M. w kwocie 792,20 zł. Wniosek rozpoznano odmownie.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze S. M. zażądała uchylenia powołanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2008 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 2 listopada 2007 r..

Uzasadniając swe żądanie skarżąca zarzuciła organom naruszenie prawa materialnego i procesowego, które miało wpływa na wynik sprawy. Zdaniem skarżącej uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest wewnętrznie sprzeczne i nie jest zgodne z zaistniałym stanem faktycznym. W dalszej kolejności wytknięto organowi odwoławczemu, iż ten pomimo przychylenia się do stanowiska wyrażonego w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym odwołał się w uzasadnieniu do innych przepisów prawa.

Bez bliższego uzasadnienia podatniczka podkreśliła, że organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej regulujących procedurę wznowienia postępowania.

Na koniec wreszcie skarżąca zarzuciła organom podatkowym naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy skutkujące nieważnością wydanych w postępowaniu decyzji, a to:

- naruszenie przepisów o właściwości (art. 20 i 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm./),

- wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów prawa, a to przepisów art. 7a ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 200, poz. 1683), na podstawie których dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości prowadzona jest ewidencja podatkowa nieruchomości w systemie informatycznym, a w świetle danych zawartych w ewidencji jako posiadacz widnieje P. K. niebiorący udziału w postępowaniu, pomimo, że powinien być z mocy prawa stroną postępowania – w sytuacji takiej winien zresztą znaleźć zastosowanie przepis art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zgodnie, z którym jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 tej ustawy,

- wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną,

- wydanie decyzji dotkniętej wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm./ oraz w związku z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 z poz. zm./, kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności

Analizując akta postępowania podatkowego, Sąd – przy uwzględnieniu wynikającej z art. 134 cytowanej ustawy, zasady rozstrzygania w granicach danej sprawy, bez związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną – doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji winny być wyeliminowane z obrotu prawnego z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do mających zastosowanie w sprawie przepisów Rozdziału 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 zez zm./ stwierdzić należy, iż wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony (art. 241§1). W rozpoznawanej sprawie podstawą do wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia był wniosek podatniczki S. M., skierowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego .Żądanie wznowienia dotyczyło jednak postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2000r. zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 27 czerwca 2005 r.

Stosownie do przepisu art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej "(...) w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania", a samo postanowienie stanowi "(...) podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy" (art. 243 § 2 ustawy). Właściwość organu do prowadzenia sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania określa przepis art. 244 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "(...) Organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 243 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji" (art. 244 § 1 ustawy). Jedynie w przypadku gdy przyczyną wznowienia postępowania jest "(....) działanie organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 243 § 2" (art. 244 § 2 ustawy).

Mając na względzie powyższe regulacje oraz wynikający z akt podatkowych stan faktyczny stwierdzić, należy, iż organem właściwym do wszczęcia postępowania wznowieniowego i jego przeprowadzenia był Prezydent Miasta, albowiem organ ten wydał decyzję w sprawie objętej wnioskiem o wznowienie, w pierwszej i zarazem ostatniej instancji.

Dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia następuje bowiem tylko w razie gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. Będzie to miało miejsce, gdy na skutek działania lub zaniechania organu nastąpiła wadliwość postępowania. Chodzi tu przykładowo o sytuacje w których nie zastosowano przepisów o wyłączeniu pracownika lub organu, świadomie dopuszczono sfałszowany dowód, świadomie i celowo nie zawiadomiono strony lub jej pełnomocnika o wszczęciu postępowania lub o jego czynnościach itp. Każdorazowo jednak przekazanie kompetencji może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy wykazany zostanie związek pomiędzy działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji z podstawą uzasadniającą wznowienie. Potwierdził to NSA w wyroku z dnia 19.04.1982 roku sygn. akt II SA 238/82 GAP 1987 nr 6 str. 46/.

W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wznowienia wskazano przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, odnoszący się do "ujawnienia istotnych dla sprawy, nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję" a zatem przesłanek nie uzasadniających zastosowania art. 244 § 2 Ordynacji podatkowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęło, że w sprawie zachodzą okoliczności objęte dyspozycją art. 244 § 2 Ordynacji podatkowej w wyniku czego, bez jakiejkolwiek podstawy prawnej wydało postanowienie o wznowieniu postępowania a następnie przekazało sprawę do rozpoznania właściwemu organowi. Wskutek tego uchybienia organ właściwy nie orzekł o wznowieniu postępowania a swoje czynności podjął w oparciu o wadliwe orzeczenie Kolegium, co oznacza, że postępowanie w sprawie nie zostało prawnie skutecznie wszczęte. Tymczasem jedynie wydane przez właściwy organ postanowienie stanowić mogło podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Nie mogło też ujść uwadze Sądu, że Kolegium praktycznie dwukrotnie orzekło w sprawie wznowienia postępowania. Po raz pierwszy postanowieniem z dnia 5 lipca 2007 r. a następnie decyzją z dnia 6 sierpnia 2007 r. wyznaczając dodatkowo w tym rozstrzygnięciu organ właściwy do przeprowadzenia postępowania. Podstawę prawną takiego działania nie sposób odnaleźć w przepisach Ordynacji podatkowej.

Postępując prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze, do którego wpłynął wniosek S. M. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 27 czerwca 2005 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 r., winno – po ustaleniu, że który organ wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji – przekazać wniosek Prezydentowi Miasta celem nadania sprawie biegu i jej rozpoznania.

Na marginesie nadmienić też należy, że pomimo wezwania Sądu i upływu zakreślonego terminu, akta sprawy przedstawione Sądowi przez Kolegium były nieuporządkowane i niekompletne. Prawidłowym było bowiem przekazanie akt postępowania podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości za 2000 rok oraz akt postępowania wznowieniowego rozpoczynających się od wniosku podatniczki o wznowienie a następnie obrazujących kolejne czynności w sprawie. Zamiast tego przedstawiono wyrywkowy i pomieszany bez jakiejkolwiek chronologii zbiór dokumentów, niespełniający wymogów określonych w przepisach prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wyżej wskazane uchybienia doprowadziły do naruszenia przepisów postępowania, które wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1cytowanej ustawy.