Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 146/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.17 ust.1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 7, art.77 par.1, art.80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art.1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.119 pkt 2, art. 134 par.1, art.145 par.1 pkt 1 lit. a) i c), art.153
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

W dniu 20 września 2021 r., A. R. (dalej jako: "strona", skarżąca"), złożyła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na matkę – D. S.

Decyzją z dnia 20 października 2021 r., działająca z upoważnienia Burmistrza B. zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej

w B. (dalej jako: "organ pierwszej instancji"), odmówiła A. R. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad D. S. Zdaniem organu pierwszej instancji, świadczenie stronie nie przysługuje, ponieważ nie przedłożono stosownego orzeczenia potwierdzającego powstanie niepełnosprawności matki do ukończenia 18. roku życia, czy też w trakcie nauki w szkole czy szkole wyższej, nie później jednak niż do ukończenia 25. roku życia, co stanowi jedną z podstawowych przesłanek odmowy przyznania świadczenia. Ponadto, zdaniem organu pierwszej instancji, zakres sprawowanej opieki jest bardzo ograniczony. Czynności, które wykonuje strona, nie kolidują z podjęciem zatrudnienia, można je bowiem wykonywać o różnych porach dnia.

Decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), utrzymało decyzję organu pierwszej instancji będącą przedmiotem odwołania.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że D. S. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym z orzeczeniem o niepełnosprawności na stałe, jest osobą rozwiedzioną i ma dwoje dorosłych dzieci – córkę i syna. Opiekę sprawuje wyłącznie córka – strona w przedmiotowym postępowaniu. Córka pomaga przy kąpieli, zakupach, wizytach lekarskich, sprząta, gotuje, podaje posiłki matce. Jest

w stałym kontakcie telefonicznym, przychodzi do matki minimum 3 razy dziennie. Matka podniosła, że ma stany depresyjne, miała w przeszłości myśli samobójcze,

Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji organu pierwszej instancji odnośnie do zastosowania w sprawie art. 17 ust. 1b u.ś.r., wyjaśniając, że orzecznictwo sądów administracyjnych, ukształtowane na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, jest ugruntowane

i skład orzekający w sprawie podziela pogląd, według którego nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Kolegium podzieliło jednak argumentację organu pierwszej instancji co do niespełnienia podstawowej przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, o której mowa w art. 17

ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.

z 2020 r., poz. 111 z późn. zm.), dalej jako: "u.ś.r.".

Podano, że podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia, spowodowane koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Z zakresu sprawowanej opieki wynika – zdaniem organu odwoławczego – że strona nie sprawuje nad matką stałej, długotrwałej opieki, ale jedynie pomaga matce, choć regularnie przez niewielką część dnia i niewielką część doby.

Ponadto, w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., ponieważ matka skarżącej jest osobą rozwiedzioną, a na byłym małżonku spoczywa obowiązek alimentacyjny.

Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 135/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią

w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że nie jest prawidłowe stanowisko Kolegium, że uprawnienie byłego męża osoby niepełnosprawnej do świadczenia pielęgnacyjnego wyprzedza uprawnienie córki. Rozwiedziony małżonek nie ma prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed osobami spokrewnionymi. Skarżąca, jako córka, uprawniona jest w pierwszej kolejności do świadczenia na matkę.

Za uwzględnieniem skargi przemawiały również stwierdzone nieprawidłowości przy ustalaniu zakresu sprawowanej przez skarżącą opieki. Organy orzekające nie wyjaśniły i nie oceniły w tym względzie stanu faktycznego sprawy w stopniu umożliwiającym obiektywne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ograniczając ustalenia wywiadu środowiskowego z matką skarżącej – osobą z zaburzeniami psychicznymi – i pozbawiły skarżącą możliwości wykazania zakresu sprawowanej opieki. Żaden z organów nie wezwał skarżącej do złożenia wyjaśnień co do zakresu sprawowanej opieki.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 21 października 2022 r., Burmistrz Miasta B. odmówił skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 u.ś.r., w związku ze sprawowaną opieką nad D. S. Organ pierwszej instancji stwierdził, że przeprowadzono wywiad środowiskowy,

w trakcie którego stwierdzono, że opiekę nad matką sprawuje strona. U matki bywa kilka razy dziennie – minimum 3 razy. Załatwia zakupy, sprawy urzędowe, realizuje recepty, rejestruje do lekarzy i towarzyszy matce w czasie wizyt lekarskich, przygotowuje posiłki, utrzymuje porządek w mieszkaniu, dawkuje leki, pomaga

w kąpieli. Zdaniem strony, z powodu zaburzeń depresyjnych, matka stanowi zagrożenie dla siebie i otoczenia, dlatego należy pilnować regularnego zażywania lekarstw. Z uwagi na matkę, strona musiała zrezygnować z pomocy w gospodarstwie rolnym męża, skąd rodzina czerpie dochody. Wzmożoną opiekę sprawuje od 3 lat, kiedy to matka miała myśli samobójcze. D. S. ma jeszcze syna, ale ich relacje sprowadzają się jedynie do wizyt u matki. Kolejny wywiad środowiskowy potwierdził zakres sprawowanej opieki, a według załączonej karty leczenia szpitalnego matka strony jest leczona psychiatrycznie od 1991 r., wielokrotnie była hospitalizowana na oddziale ogólnopsychiatrycznym. Zdarza się, że skarżąca zostaje u matki na noc z uwagi na jej gorsze samopoczucie. Strona mieszka ze swoją rodziną oddzielnie.

W ocenie organu pierwszej instancji, zakres spraw, które załatwia niepełnosprawnej strona jest ograniczony, a większość czynności można zaliczyć do typowo organizacyjno-porządkowych. Występują problemy psychiatryczne, ale po zastosowanym leczeniu stopniowo poprawiało się samopoczucie. Obowiązek alimentacyjny dotyczy ponadto również brata strony.

Po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji organu pierwszej instancji decyzją z dnia 20 grudnia 2022 r., Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w całości.

Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt, że matka skarżącej została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania

o Niepełnoprawności w B. z dnia 13 sierpnia 2021 r., jest rozwiedziona, ma dwoje dzieci i opiekę sprawuje córka. Niepełnosprawna ma schorzenia narządu ruchu, choruje na przewlekłe zapalenie kości, leczy się na depresję. Poza mieszkaniem porusza się przy pomocy kul. Wymaga pomocy przy zakupach, podczas wizyt lekarskich, pomocy przy kąpieli. Córka przychodzi kilka razy dziennie, robi zakupy, sprząta, gotuje, pomaga w kąpieli. W razie pogorszenia stanu zdrowia, córka jest obecna cały czas. Matka nie wychodzi sama z domu, córka przygotowuje

i podaje leki, pilnując dawkowania. Pilnuje, żeby matka zjadła to, co sobie przygotowała. Zdarza się, że nocuje u matki. W ocenie skarżącej, sprawowana przez nią opieka ma charakter ciągły.

Organ odwoławczy stwierdził, że bezspornie, córka opiekuje się matką prawidłowo i z należytym oddaniem, niemniej, nie wyklucza to możliwości podjęcia przez nią pracy choćby w ograniczonym zakresie. Stan zdrowia matki pozwala na taką organizację sprawowanej opieki, by umożliwić podjęcie zatrudnienia. Matka skarżącej jest w dużym stopniu samodzielna, wymaga jedynie nadzoru i pomocy

w określonych czynnościach i to takich, które nie są wykonywane przez większą część dnia. Sprzątanie, robienie zakupów, realizacja recept, czy umawianie wizyt lekarskich jest ściśle związane z funkcjonowaniem osób, które pracują w pełnym wymiarze godzin i te czynności da się pogodzić z pracą zawodową. Ponadto, na sprzątanie nie poświęca się znacznej części dnia. Czynności wymagające większego wysiłku nie zajmują wiele godzin codziennie. Również konieczność pozostania na noc u matki nie przeszkadza w zarobkowaniu. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W pomoc matce powinien być również zaangażowany brat skarżącej. Świadczenie pielęgnacyjne jest rekompensatą za niemożność zarobkowania przez osobę świadczącą opiekę, gdy nie ma innego rozwiązania. W badanej sprawie – zdaniem Kolegium – przy odpowiedniej organizacji świadczonych na rzecz niepełnosprawnej czynności – skarżąca może podjąć zatrudnienie.

W skardze na ww. decyzję Kolegium, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, strona wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji

i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podniosła, że matka mieszka sama i jest zdana na pomoc skarżącej, która mieszka niedaleko od matki, jest u niej na każde wezwanie, niezależnie od pory dnia i nocy.

Niepełnosprawna ma problemy psychiczne i boi się sama przebywać w domu, zatem wzywa córkę o każdej porze, by jej towarzyszyła. Nie musi się to wiązać

z wykonywaniem określonych czynności, ale chodzi o przebywanie

z niepełnosprawną w jej mieszkaniu.

Strona wykonuje też wszelkie codzienne czynności niezbędne do funkcjonowania osoby niepełnosprawnej, która miewa częste ataki na tle nerwowym, które trwają około dwóch tygodni. W tym czasie trzeba ją mieć cały czas pod kontrolą.

Skarżąca wskazała, że w orzeczeniu o niepełnosprawności zapisano, że niepełnosprawna wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organów, że jeżeli pomoc nie jest świadczona całą dobę, to tym samym nie można mówić o opiece stałej

i długoterminowej w rozumieniu u.ś.r.

Osoba niepełnosprawna ma problemy psychiczne i z tego powodu opieka nad nią ma inny charakter, niż w przypadku innych chorób. Niezwykle istotna jest tu sama obecność osoby bliskiej, wsparcie oraz bliskość. Nie da się tego wymierzyć czasowo, ponieważ jednego dnia obecność jest dłuższa, innego nie.

Skarżąca nie zgodziła się z organem, że skoro niepełnosprawna jest w pewnym stopniu samodzielna, to skarżąca może wykonywać obowiązki przy matce łącząc to z pracą zawodową.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako: "p.p.s.a.", wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów, tutejszy Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana

w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez organ

w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie sprzeciwiła się temu wnioskowi

w przepisanym terminie.

W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne

z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem

o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 29 września 2021 r. wynika, że matka skarżącej jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 14 września 2021 r. Z orzeczenia tego wynika również, że wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Organ odwoławczy stwierdził, że matka strony jest w dużym stopniu samodzielna (korzysta z toalety, porusza się po domu, spożywa posiłki, czasami nawet je przygotowuje), wymaga jedynie nadzoru i w zależności od potrzeb, pomocy w określonych czynnościach i to takich, które nie są wykonywane przez większą część dnia.

W ocenie Sądu, niedopuszczalne jest samodzielne uznanie przez organy pomocowe, że osoba legitymująca się wyżej opisanym rodzajem orzeczenia

o niepełnosprawności nie wymaga opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Należy to do kompetencji innych organów, właściwych do orzekania o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy. Z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. - w przypadku osoby wymagającej opieki, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - nie można wyprowadzić imperatywu sprawowania opieki

w odpowiednim zakresie jako przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium w istocie zmierzało w ten sposób do zanegowania wynikających z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wymagań dotyczących sposobu i intensywności opieki nad niepełnosprawną matką skarżącej.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy jako podstawę odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazał brak związku między niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaną opieką, uznając że czynności wykonywane przez nią w stosunku do matki ograniczają się do typowych czynności życia codziennego, które wykonywane są przez większość dzieci wobec starszych rodziców i dodatkowo łączone są z pracą zawodową, bowiem zakres udzielanej pomocy nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

W świetle zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego, w ocenie tutejszego Sądu, ocena taka jest co najmniej przedwczesna.

Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej lub jej nie podejmują, żeby opiekować się osobą niepełnosprawną. Przy czym, opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej, określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. zasadnicze znaczenie ma więc faktyczne sprawowanie opieki w zakresie wynikającym z orzeczenia

o niepełnosprawności i pozostające z tą opieką w związku przyczynowo - skutkowym rezygnacja bądź niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Podkreślenia wymaga, że organ pierwszej instancji, a więc organ, który przeprowadził w sprawie wywiad środowiskowy, nie zakwestionował zakresu sprawowanej przez stronę opieki i konieczności jej sprawowania.

Przede wszystkim, co podniesiono już wyżej, nie należy do gestii organu ustalenie zakresu niezbędnej opieki wymaganej przez osobę niepełnosprawną, gdyż wynika on jednoznacznie z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ jest natomiast obowiązany ustalić faktyczny zakres tej opieki, czego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono, ponieważ praktycznie nie odniesiono się do potrzeb niepełnosprawnej i zakresu sprawowanej przez stronę opieki ze względu na schorzenia psychiczne jej matki. Należy mieć zaś na uwadze, że wykonywanie codziennych czynności pomocy i opieki w stosunku do starszej osoby niepełnosprawnej – w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności – może stanowić przyczynę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. wyrok WSA w Olsztynie

z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 231/21, LEX nr 3171662). Jeżeli więc okazałoby się, że skarżąca opiekuje się matką codziennie, przez okres czasu, który wymaga jej uwagi i obecności na przestrzeni całego dnia, to bez wątpienia może

to uniemożliwić jej podjęcie pracy. Organ powinien zatem precyzyjnie ustalić szczegółowy zakres tej opieki, uwzględniający wszystkie wykonywane przez skarżącą czynności i prace i wszystkie choroby osoby niepełnosprawnej.

Strona podniosła już w odwołaniu, że ze względu m.in. na schorzenia psychiczne, matka oczekuje jej opieki, a syn nigdy nie deklarował chęci, ani możliwości rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad matką. Organy nie odniosły się w zasadzie do problemów psychicznych matki skarżącej. Z akt sprawy wynika, że leczy się ona psychiatrycznie od 1991 r., była wielokrotnie hospitalizowana z tego powodu i kontynuuje leczenie. Strona w skardze podnosi, że dlatego, że niepełnosprawna ma problemy psychiczne, boi się przebywać sama w domu i wzywa córkę o każdej porze, choćby po to, aby jej towarzyszyła. Niepełnosprawna miewa częste ataki na tle nerwowym, które trwają około dwóch tygodni i w tym czasie trzeba ją mieć cały czas pod kontrolą.

Organ odwoławczy stwierdził zaś jedynie, że matka skarżącej jest w dużym stopniu samodzielna, co nie powinno mieć wpływu na ocenę zakresu sprawowanej opieki. Odnosząc się do psychicznego stanu zdrowia niepełnosprawnej, organ odwoławczy stwierdził zaś, że konieczność pozostania w razie potrzeby u matki na noc nie przeszkadza w zarobkowaniu.

Organ nie przeprowadził więc pełnego i prawidłowego postępowania w celu ustalenia, na ile schorzenie psychiczne matki skarżącej uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stwierdzenie organu, że pozostanie u matki na noc nie przeszkadza w zarobkowaniu, nie stanowi o przeprowadzeniu pełnego postępowania w powyższym zakresie, uwzględniając fakt, że matka leczy się już od 1991 r., była wielokrotnie hospitalizowana i wymaga opieki osoby trzeciej.

Wyjaśnić również należy, że nie stoi na przeszkodzie ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ani fakt niezamieszkiwania skarżącej razem z matką, ani fakt niesprawowania opieki całodobowo. W tym zakresie należy przytoczyć pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowany w wyroku z dnia

29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1854/19, który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela, zgodnie z którym "przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wymaga zamieszkiwania opiekuna z osobą, nad którą sprawowana opieka, jakkolwiek w kontekście tego przepisu nie można oczywiście wykluczyć sytuacji, w której sprawowanie opieki - z uwagi na stan zdrowia osoby pozostającej pod opieką - wymagałoby stałego z nią przebywania (co w praktyce wiązałoby się ze wspólnym zamieszkiwaniem) bądź korzystania w sprawowaniu tej opieki z pomocy innych osób. Nie można zatem ani wymagać wspólnego zamieszkiwania, ani też sprawowania opieki nieustannie przez cały dzień i w tym sensie "całodobowo". (...) Dana osoba ze względu na swój stan zdrowia może wymagać stałej ("już na zawsze") lub długotrwałej (przez okres powyżej 12 miesięcy (...) opieki lub pomocy. Wobec tego "sprawowanie opieki" zgodne z wymogami danego orzeczenia o niepełnosprawności, nawet jeżeli z uwagi na stan zdrowia (sprawności organizmu) i potrzeby osoby niepełnosprawnej wymaga wykonywania opieki lub pomocy w sposób stały, nie musi polegać na wykonywaniu czynności opiekuńczych lub pomocowych stale przez cały dzień".

Przepisy procedury administracyjnej nakładają na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie dokonania oceny tego materiału (art. 80 k.p.a.). Zwłaszcza, że w myśl art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponownie rozpatrując sprawę, organy winny dokonać ustaleń, co do wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącą – przede wszystkim dotyczących braku możliwości podjęcia zatrudnienia z uwagi na zakres sprawowanej opieki, a następnie dokonać ponownej oceny zaistnienia przesłanek do przyznania świadczenia, przy uwzględnieniu wykładni dokonanej przez Sąd w niniejszym wyroku, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.