Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 246/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Spółka z.o.o. z siedzibą w K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji o wniesieniu sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Małopolskiego do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 30 marca 2023 r. nr 333/6743/2023 II. stwierdza, że Wojewoda Małopolski dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Wojewody Małopolskiego na rzecz M. Spółka z.o.o. z siedzibą w K. sumę pieniężną w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; IV. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz M. Spółka z.o.o. z siedzibą w K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

W dniu 16 marca 2023 r. M. sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła do Urzędu Miasta Krakowa zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zamontowaniu urządzenia reklamowego – billboardu o treści "[...]" na ślepej ścianie budynku przy ul. [...] w K..

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 30 marca 2023 r. nr 333/6743/2023 działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania powyżej opisanych robót budowlanych.

Pismem z dnia 17 kwietnia 2023 r. M. Sp.z.o.o. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Zawiadomieniem z dnia 24 maja 2023 r. Wojewoda Małopolski poinformował, że sprawa dotycząca rozpatrzenia odwołania M. Spółka z o.o. w K. nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 K.p.a. W związku z powyższym, działając zgodnie z art. 36 K.p.a. organ określił nowy termin załatwienia sprawy do 24 lipca 2023 r.

Kolejnym zawiadomieniem z dnia 25 lipca 2023 r. organ zmienił termin załatwienia sprawy do dnia 25 września 2023 r.

Następnie pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. pełnomocnik spółki złożył do Wojewody Małopolskiego wniosek o przyspieszenie rozpoznania niniejszej sprawy.

Zawiadomieniem z dnia 25 września 2023 r. Wojewoda Małopolski poinformował, że wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 24 listopada 2023 r.

Pismem z dnia 25 września 2023 r. pełnomocnik spółki wniósł ponaglenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem z dnia 20 października 2023 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził przewlekłość Wojewody Małopolskiego w prowadzeniu powyższego postępowania i wyznaczył organowi termin na załatwienie sprawy do dnia 20 listopada 2023 r.

Pismem z dnia 31 października 2023 r. M. Sp.z.o.o. z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewody Małopolskiego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji o wniesieniu sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik spółki wskazał, że pismem z dnia 17 kwietnia 2023 r. spółka złożyła odwołanie od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta Krakowa. W dniu 20 kwietnia 2023 r. akta sprawy wraz z odwołaniem zostały przekazane do organu II instancji - Wojewody Małopolskiego. Od daty wpłynięcia sprawy do organu odwoławczego ten nie podejmował w sprawie żadnych czynności, a jedynie regularnie kierował do odwołującej pisma informujące o przedłużenia terminu rozpoznania sprawy - kolejno pisma takie sporządzono w dniu 24 maja 2023 r., 25 lipca 2023 r. i 25 września 2023 r. W każdym z tych pism informowano o kolejnym przewidywanym terminie załatwienia sprawy, co jednak nie następowało.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. wniosek/skarga/odwołanie winno być rozpoznany niezwłocznie, ewentualnie w terminie miesiąca od wpłynięcia sprawy do organu odwoławczego (35 § 3 K.p.a.). Z uwagi na przekroczenie wskazanych terminów trzykrotnie informowano skarżącą spółkę o nowym terminie załatwienia sprawy - w myśl art. 36 § 1 K.p.a., jednak w okresie pomiędzy kolejnymi zawiadomieniami nie podejmowano w sprawie żadnych czynności. W efekcie przez okres ponad pół roku nie podjęto w sprawie de facto żadnych czynności, co zostało także uznane przez GINB za prowadzenie sprawy w sposób opieszały i przewlekły. Przedmiotowa sprawa dotyczy kwestii związanej z możliwością zamontowania przez skarżącą spółkę urządzenia reklamowego. Tym samym wskazania wymaga, że przedmiotowa sprawa nie jest nader skomplikowana, precedensowa, ani nie dotyczy zawiłego stanu faktycznego/prawnego. Brak rozstrzygnięcia sprawy utrudnia w sposób znaczący funkcjonowanie skarżącej, utrudnia także klientom znalezienie nowej siedziby spółki.

W konkluzji pełnomocnik spółki wniósł o stwierdzenie bezczynności ewentualnie przewlekłości Wojewody Małopolskiego w rozpoznaniu sprawy, stwierdzenie, że bezczynność ewentualnie przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 14 459, 36 zł.

Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 10 listopada 2023 r. nr WI-I.7840.2.31.2023.DW utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 30 marca 2023 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 10 listopada 2023 roku Wojewoda Małopolski wydał w przedmiotowej sprawie decyzję. Następnie organ przedstawił przebieg sprawy. Wskazał, że w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie procedowanie wszelkich spraw realizowane jest w oparciu o, będące przejawem bezstronności i równego traktowania, kryterium kolejności wpływu spraw. Zainteresowanym gwarantuje to możliwość kontrolowania nie tylko na jakim etapie jest sprawa, ale także jaki jest stan zaawansowania wobec innych spraw czekających w kolejce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 t.j., dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4.

Według art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jak stanowi art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wskazać również należy, że Sąd na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. rozpoznał sprawę w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W pierwszej kolejności rozważenia wymagała dopuszczalność wniesionej skargi. Stosownie do art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Złożenie ponaglenia jest więc warunkiem formalnym dopuszczalności skargi.

W niniejszej sprawie M. Sp.z.o.o. pismem z dnia 25 września 2023 r. wniosła do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Wojewody Małopolskiego ponaglenie. Ponaglenie to wpłynęło do organu w dniu 2 października 2023 r. (data prezentaty organu na piśmie). Skoro skarga nadana została w placówce pocztowej w dniu 31 października 2023 r. (data stempla na kopercie), czyli po wniesieniu ponaglenia, to uznać należy że jest dopuszczalna i należało ją merytorycznie rozpoznać.

W przedmiotowej sprawie przytoczenia wymagają przepisy art.35 § 1 – 4 K.p.a., art.36 § 1 K.p.a. oraz art.37 § 1 pkt 1), § 3 i § 3a1 K.p.a. W myśl pierwszego z nich organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art.36 § 1). Ustanowiony w § 1 (ogólny) obowiązek organu załatwiania spraw przez organ administracji publicznej bez zbędnej zwłoki ma w istocie walor ogólnej zasady postępowania i w tym sensie jest powiązany z obowiązkiem niezwłocznego załatwienia sprawy (art. 35 § 2) i obowiązkiem załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 § 3, 3a i 4. Oznacza to w szczególności, że organ administracji publicznej powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, jeżeli w toku postępowania administracyjnego okaże się, że sprawa może być załatwiona przed upływem ustawowych terminów jej załatwienia. Terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 35 § 3, 3a i 4, to okresy, w ciągu których sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji. Z przepisu art. 35 § 2 w zw. z art. 12 § 2 wynika, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy niewymagające postępowania wyjaśniającego, chyba że sprawę załatwia organ odwoławczy. Sprawami niewymagającymi postępowania wyjaśniającego są sprawy, w których organ nie musi zbierać dowodów, informacji ani wyjaśnień (art. 12 § 2), lecz może wydać decyzję na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania, faktów powszechnie znanych oraz faktów znanych organowi, przed którym toczy się postępowanie, lub faktów możliwych do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). W wypadku zatem, gdy powyższe dowody są w ocenie organu administracji publicznej wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, organ ten powinien niezwłocznie załatwić sprawę przez wydanie decyzji. W sytuacji gdy powyższe dowody okażą się niewystarczające do załatwienia sprawy (art. 77 § 1) lub strona zgłosi żądanie dotyczące przeprowadzenia dowodu (art. 78), organ jest obowiązany załatwić sprawę w terminie miesiąca od daty wszczęcia postępowania. Jednakże i w tym wypadku jest związany przepisem art. 35 § 2, nakazującym załatwianie spraw bez zbędnej zwłoki.

Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Z treści przywołanej definicji normatywnej "bezczynności" należy wywieść, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. Ponaglenie na bezczynność wnosi się w toku postępowania administracyjnego, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1183 z dnia 28 grudnia 2016 r.) w części odnoszącej się do art. 37 § 2-5 k.p.a., i art. 53 § 5 P.p.s.a., gdzie wskazano, że stany bezczynności lub przewlekłości stanowią przesłankę wniesienia ponaglenia, który to środek prawny ma stanowić dla organu sygnalizację zamiaru wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość, ponieważ sprawa nie została załatwiona lub jest załatwiana dłużej, niż to niezbędne (druk sejmowy z dnia 28 grudnia 2016 r., nr 1183). Należy przyjąć, że skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Określony w przepisie art. 53 § 2b P.p.s.a. termin wniesienia skargi - "w każdym czasie" - oznacza, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, str. 326).

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 37 § 3 a 1 K.p.a., dodanym przez art. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. (Dz.U.2022.2185) zmieniającej Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 10 listopada 2022 r., jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Istotne jest zatem, aby ponaglenie nie zostało złożone wcześniej niż wyznaczony przez ustawę termin na załatwienie sprawy administracyjnej. Jak stanowi § 4 omawianego przepisu, w takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie nie przekazuje ponaglenia organowi wyższego stopnia.

Podkreślić należy, że pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Z kolei przewlekłość postępowania, w myśl art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., zachodzi, w sytuacji gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Jest to taki na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje procedowanie w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny.

Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postepowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.

W orzecznictwie przyjmuje się pogląd, że w konkretnym przypadku mogą wystąpić jednocześnie obie postacie opieszałości. Gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, niesprawny – "przewlekłość", a w związku z tym nie dotrzymuje terminów załatwienia sprawy zakreślonych w art. 35 K.p.a., bez jednoczesnego dochowania aktów staranności przewidzianych w art. 36 K.p.a. – "bezczynność" (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 14 marca 2023 r., sygn. akt I SAB/Wr 1266/22).

W rozpoznawanej sprawie wystąpiła zarówno przewlekłość jak i bezczynność w rozumieniu przytoczonych przepisów. Wskazać przede wszystkim należy, że odwołanie M. Sp.z.o.o. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 30 marca 2023 r. wpłynęło do organu II instancji czyli Wojewody Małopolskiego w dniu 24 kwietnia 2023 r. Po wpłynięciu odwołania Wojewoda Małopolski zawiadomieniami kolejno z dnia 24 maja 2023 r., 25 lipca 2023 r., 25 września 2023 r. wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że w tym czasie organ odwoławczy nie podejmował żadnych innych czynności procesowych w sprawie. Wskazać należy, że samo zawiadomienie strony, nawet kilkukrotne, w trybie art. 36 § 1 K.p.a. o nowym terminie załatwienia sprawy nie chroni organu przed możliwością stwierdzenia przez sąd, że organ prowadzi postępowanie przewlekle. Oceny zaistnienia tego stanu sąd dokonuje bowiem w oparciu o stwierdzony sposób działania organu, nie zaś jedynie na podstawie formalnego stwierdzenia dokonania przez organ zawiadomienia w powyższym trybie (tak WSA w Gdańsku w wyroku z 8 lipca 2021 r., sygn. akt III SAB/Gd 36/21).

Podkreślić należy, że organ po wpłynięciu odwołania skarżącej spółki nie podjął w sprawie żadnych czynności, oprócz informowania kolejnymi zawiadomieniami o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. i określaniu nowych terminów załatwienia sprawy. Znamiennym jest fakt, że w sprawie organ wydał aż trzy tego rodzaju zawiadomienia. Co więcej, z przekazanych akt administracyjnych bezspornie wynika, ze dopiero wniesienie ponaglenia a następnie skierowanie przez spółkę skargi do sądu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania spowodowało reakcję Wojewody Małopolskiego i zakończenie postępowania odwoławczego poprzez wydanie decyzji z dnia 10 listopada 2023 r.

W tak ustalonym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości Sądu, że organ prowadził postępowanie przewlekle, a także pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu odwołania spółki. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Przypomnieć należy, że określony w art. 53 § 2 b P.p.s.a. termin "w każdym czasie" odnosi się do trwającego postępowania, które – w ocenie wnoszącego skargę – jest prowadzone przewlekle lub dochodzi w nim do bezczynności, co oznacza, że skargę taką można wnieść do sądu jedynie w trakcie trwania przewlekłości lub bezczynności organu w rozpatrywaniu sprawy administracyjnej. Tym samym, ocena przez sąd administracyjny zasadności skargi może być dokonana na dzień wniesienia skargi.

W rozpoznawanej sprawie na dzień wniesienia skargi (31 października 2023 r.) organ pozostawał w bezczynności. Jednakże w dniu 10 listopada 2023 r. Wojewoda Małopolski wydał decyzję nr WI-I.7840.2.31.2023.DW utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 30 marca 2023 r. Bezprzedmiotowe zatem w niniejszej sprawie jest zobowiązywanie organu do wydania w określonym terminie aktu (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Skoro organ wydał już decyzję, to zdezaktualizowała się konieczność wydania orzeczenia zobowiązującego organ do rozstrzygnięcia sprawy.

W przypadku ustania bezczynności sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza to, że organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie załatwienia sprawy i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16). W takich przypadkach sąd umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu, o czym orzeczono w pkt I. wyroku.

W aktualnym stanie prawnym rozpoznanie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalania sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

W ocenie Sądu omówiona przewlekłość i bezczynność miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II. wyroku. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998, s. 808 - 812). Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z 11 marca 2015 r., sygn. IV SAB/Po 19/15).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. To co przede wszystkim jest widoczne po dokonaniu analizy akt administracyjnych sprawy, to fakt, że organ poza wydawaniem kolejnych zawiadomień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy nie podjął żadnych innych czynności. Co więcej, jeszcze raz podkreślić należy, że niemal natychmiast po złożeniu przez spółkę skargi na bezczynność do sądu, Wojewoda Małopolski wydał decyzję, co świadczy o tym, że sprawa nie była skomplikowana i nie wymagała chociażby przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 K.p.a. Brak jakichkolwiek działań organu przez tak znaczny okres nie znajduje żadnego usprawiedliwienia, dlatego w ocenie Sądu stanowi rażące naruszenie prawa.

Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim.

W orzecznictwie wyraża się przy tym pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej (tak NSA w wyroku z 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1662/16). Środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. (tak WSA w Poznaniu w wyroku z 21 marca 2023 r., sygn. akt III SAB/Po 37/22). Bezczynność czy przewlekłe prowadzenia postępowania, nawet w stopniu rażącym, nie stanowią dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem był taki zamiar ustawodawcy, wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii fakultatywne działanie sądu, bez sprecyzowania w ustawie przesłanek, oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka należy całkowicie do oceny sądu, dokonanej w odniesieniu do całokształtu sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej winno być zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wr 412/22).

Sąd dokonując analizy okoliczności rozpoznawanej sprawy zalazł podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej spółki w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej. Skarżąca spółka wyraźnie wskazała, że bezczynność organu spowodowała utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej wobec braku możliwości reklamowania swoich usług. Suma pieniężna, jak wynika z wyżej przytoczonej regulacji, ma zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek jakiego doznał skarżący na skutek przewlekłego działania organu administracji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 705/16 suma pieniężna, o której mowa w 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., stanowi "szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu". W związku z tym nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3271/19, z 23 września 2020 r. sygn. akt I OSK 434/20). Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. zasądził na rzecz skarżącej spółki sumę w wysokości 3000 złotych, o czym orzeczono jak w punkcie III sentencji wyroku.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 597 zł (pkt IV sentencji wyroku). Na koszty te składa się: uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony (480 zł), a także opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).