Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 267/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 84, art. 107.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 106.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 103.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Stanisław Gronowski Protokolant Maciej Dębski po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. K. - Firma Handlowa S. K. S. F. – C. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1215/07 w sprawie ze skargi "G." S.A. w D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1215/07, po rozpoznaniu skargi G. S.A. z siedzibą w D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Rękojeść sztućców", uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu oraz zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej G. S.A. kwotę 1617 zł (jeden tysiąc sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym:

Dnia 24 kwietnia 2006 r. Firma Handlowa S. K. S. F. − C. S., C. − D. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy pt.: "Rękojeść sztućców" nr [...] udzielonego [...] maja 2004 r. na rzecz firmy G. S.A., D., z pierwszeństwem od [...] września 2003 r., podając za podstawę wniosku przepisy art. 102, 103, 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. − Prawo własności przemysłowej (p.w.p.).

Źródła interesu prawnego wnioskodawca upatrywał w tym, że wprowadza do obrotu gospodarczego sztućce, w tym także sztućce o cechach objętych spornym prawem z rejestracji, a więc sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy, a także w fakcie, że przed Sądem Okręgowym w K. toczy się sprawa z powództwa firmy G. S.A., D. przeciwko wnioskodawcy, sygn. akt XIV GC 26/06/8, o pozbawienie wnioskodawcy prawa do importu sztućców według spornego wzoru.

Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca podniósł, że przedmiotowy wzór w dacie jego zgłoszenia do rejestracji ([...] września 2003 r.) nie spełniał wymogu nowości w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p., gdyż był znany z produkcji firm chińskich T. G. E. Inc. i F. S. S. P. Co. Ltd. oraz udostępniony był do wiadomości powszechnej poprzez wystawienie na międzynarodowych targach A. we F. nad M. w 2001 r. i w 2003 r. Ponadto, zdaniem wnioskodawcy, sporny wzór nie posiadał też indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 ust. 1 p.w.p.

Na poparcie swoich tez wnioskodawca przedstawił:

- wydruki przedstawiające komplet sztućców [...] produkcji firm chińskich

T. G. E. Inc. i F. S. S. P. Co., z katalogu na CD z

międzynarodowych targów A. we F. nad M. 2003, które są

łudząco podobne do zarejestrowanego wzoru przemysłowego;

- oświadczenie firmy chińskiej T. G. E. Inc. o oferowaniu na rynku

światowym kompletu sztućców [...] od 1998 r.;

- poświadczone przez polską ambasadę w Chinach oświadczenie firmy

chińskiej F. S. S. P. Co. o produkcji zastawy stołowej [...] i jej

oferowaniu na rynku światowym od 2000 r.;

- zawartość katalogu na CD z międzynarodowych targów A. we

F. nad M. 2003 (do wglądu - w postaci prezentacji komputerowej na

rozprawie).

Uprawniony zakwestionował przydatność przedstawionego materiału dowodowego. Podniósł on, że przedłożone wydruki ekranu komputerowego nie spełniają wymogów dotyczących formy dokumentu, a ponadto niewiarygodne są oświadczenia firm chińskich z uwagi na to, że są to różne firmy, a ich oświadczenia nie są poparte innymi dowodami.

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji na wzór przemysłowy pt. "Rękojeść sztućców" nr [...].

Organ uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, gdyż wnioskodawca wprowadza do obrotu gospodarczego sztućce, w tym także sztućce o cechach objętych spornym prawem z rejestracji, a więc sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy, przy czym strony są konkurentami na rynku sztućców. Zagwarantowanie pewności w sferze prowadzonej działalności gospodarczej, którą każdy może wykonywać na zasadzie wolności i zgodności z prawem w świetle art. 20 i 22 Konstytucji RP − uzasadnia ten interes prawny. Ponadto prowadzone przed Sądem Okręgowym w K. postępowanie z powództwa firmy G. S.A., D. przeciwko wnioskodawcy, sygn. akt XIV GC 26/06/8, o pozbawienie wnioskodawcy prawa do importu sztućców według spornego wzoru stanowi, zdaniem organu, odrębny interes prawny do wystąpienia wnioskodawcy z przedmiotowym żądaniem.

Uzasadniając swoją decyzję o unieważnieniu prawa z rejestracji przedmiotowego wzoru przemysłowego, Urząd Patentowy RP stwierdził, że nie ma podstaw do odmówienia wiarygodności materiałom przedłożonym przez wnioskodawcę i uznał, że stanowią one wystarczające dowody braku nowości spornego wzoru. W szczególności Urząd uznał, że wydruki przestawiające komplet sztućców [...] produkcji firm chińskich T. G. E. Inc. i F. S. S. P. Co., z katalogu na CD z międzynarodowych targów A. we F. nad M. 2003; oświadczenie firmy chińskiej T. G. E. Inc. o oferowaniu na rynku światowym kompletu sztućców [...] od 1998 r. oraz zawartość katalogu na CD z międzynarodowych targów A. we F. nad M. 2003 (do wglądu − w postaci prezentacji komputerowej na rozprawie) świadczą łącznie o tym, że zaprezentowany w tych materiałach komplet sztućców [...], był przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania spornego prawa z rejestracji ([...] września 2003 r.), udostępniony publicznie.

Organ uznał sporny wzór za identyczny z udostępnionym publicznie wzorem [...], gdyż różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. W szczególności wzór [...] charakteryzuje się cechami, które identycznie jak w spornym wzorze obejmują: zakończenie rękojeści ścięte skośnie, przy czym krawędź szczytowa poprowadzona jest po łuku, a z krawędziami bocznymi łączy się po promieniu; wykonane przy krawędzi szczytowej rękojeści wgniecenie eliptyczne; wykonane od osi wzdłużnej rękojeści wzdłuż krawędzi szczytowej i dalej wzdłuż krawędzi bocznej po łuku wgniecenie liniowe, które po przekroczeniu osi wzdłużnej rękojeści poprowadzone jest pod kątem i również po łuku i skierowane jest do krawędzi bocznej, ograniczając wraz z tą krawędzią boczną powierzchnię uwypukloną, na której wgnieciony jest punktowo wzór estetyczny ograniczony linią okręgu; a także powierzchnia wypukła budująca pozostałą część rękojeści, która ograniczona jest w pobliżu zwężenia przy części roboczej wgnieceniem skośnym prowadzonym równolegle do ścięcia skośnego zakończenia rękojeści i po łuku doprowadzonym do krawędzi bocznych rękojeści.

Urząd Patentowy uznał także, że przedmiotowy wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów art. 104, gdyż ogólne wrażenie, jakie wywołuje on na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo ([...] września 2003 r.).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosła G. S.A. z siedzibą w D., zwana dalej skarżącym.

Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 103 p.w.p. poprzez przyjęcie, że wzór przemysłowy zarejestrowany na rzecz skarżącego pod nr [...] nie posiada

cech nowości, albowiem inny, identyczny wzór został wcześniej udostępniony publicznie,

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 7 oraz 77 k.p.a. polegającym na bezkrytycznym przyjęciu, że oświadczenie firmy chińskiej oraz wydruk komputerowy jak również prezentacja komputerowa stanowi wystarczający dowód na wykazanie stosowania zastrzeżonego wzoru przed zgłoszeniem go do rejestracji przez skarżącego, oraz naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że została udowodniona okoliczność, iż zgłoszony wzór przemysłowy nie posiada cech nowości.

Skarżący podniósł przede wszystkim, że Urząd Patentowy RP nie wskazał, dlaczego przyznał kwestionowanym dowodom walor wiarygodności i praktycznie bez zastrzeżeń oparł na nich wszystkie ustalenia faktyczne. Skarżący wskazał, że wydruk komputerowy, aby mógł być uznany za dowód z dokumentu, musi spełniać warunki przewidziane dla takiej formy dowodu. Oznacza to, iż powinien on być podpisany oraz zawierać oznaczenie daty jego sporządzenia oraz daty ostatniej aktualizacji danych. Musi także pochodzić od właściwego organu, mieścić się w zakresie jego działania i być sporządzony w przepisanej formie.

Skarżący zauważył także, że same zdjęcia sztućców nie mogą przesądzać o tym, iż sporny model sztućców był produkowany przez chińskiego producenta oraz że został zaprezentowany na jakiejkolwiek wystawie.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz podkreślając, że celem postępowania o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Rękojeść sztućców" nr [...] była ocena przesłanek rejestracji tego wzoru, w tym nowości przedmiotowego wzoru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając decyzję stwierdził, że Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Rękojeść sztućców" nr [...] związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (art. 256 ust. 1 p.w.p.), co oznacza, że był obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Ponadto, organ administracji był obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., unieważniając prawo z rejestracji, Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a przede wszystkim art. 107 § 3 k.p.a. − poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności poprzez brak ustosunkowania się organu do twierdzeń uprawnionego z rejestracji wzoru (obecnie skarżącego), że dowody przedstawione przez wnioskodawcę nie spełniają wymogów stawianych dowodom w postępowaniu. W ocenie skarżącego, wydruki komputerowe są dokumentami anonimowymi bez potwierdzenia daty. Skarżący podkreślił ponadto, że sporny wzór został zgłoszony w 2003 r. ale na rynku występował od 2002 r.

W ocenie Sądu I instancji istotą postępowania jest ocena, czy przedstawione przez uczestnika postępowania − Firmę Handlową S. K. S. F. – C. S. C.-D., rzeczywiście zaprzeczają nowości znaku pt. "Rękojeść Sztućców" nr [...] zarejestrowanego na rzecz skarżącej. Sąd uznał, że zarówno łączna ocena dowodów, jak i ich ocena pojedyncza nie świadczą o tym, że sztućce [...] były udostępnione publicznie.

Zdaniem Sądu, dowód w postaci wydruku z komputera z katalogu CD z wystawy z 2003 r. nie spełnia waloru dokumentu z datą pewną, bowiem w dobie techniki poligraficznej i komputerowej istnieją narzędzia graficzne umożliwiające modyfikację takiego wydruku w dowolny sposób. Tak więc, zdaniem WSA, nie stanowi dowodu potwierdzającego datę wydruk z komputera, który nie został urzędowo poświadczony.

Kolejny dowód − oświadczenie firmy chińskiej T. G. E. Inc. o oferowaniu na rynku światowym kompletu sztućców [...] od 1998 r., ma zdaniem Sądu walor dokumentu prywatnego pozwalającego uznać, że osoba, która podpisała takie oświadczenie tak twierdzi. Żeby takie oświadczenie mogło przeczyć nowości przedmiotowego wzoru winno być poparte stosownymi dokumentami, np. fakturami, publikacjami katalogów z wystaw krajowych i światowych, gdzie produkt był prezentowany, i nie może on przesądzać o braku nowości.

Jeżeli chodzi o dowód trzeci, tj. poświadczone przez polską ambasadę w Chinach oświadczenie firmy chińskiej F. S. S. P. Co. o produkcji zastawy [...] i jej oferowaniu na rynku światowym od 2000 r., Sąd I instancji uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo ocenił, że dokument ten nie identyfikuje postaci zastawy stołowej [...], a więc nie może być podstawą oceny zdolności rejestrowej postaci spornego znaku.

Odnosząc się do dowodu w postaci katalogu na płycie CD z międzynarodowych targów A. we F. nad M. 2003 r., prezentowanego na rozprawie administracyjnej, Sąd wyraził zdziwienie, że tak istotny dowód nie został załączony przez uczestnika postępowania do akt sprawy. Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP winien tego zażądać od wnioskodawcy, a następnie dopuścić dowód z opinii biegłych na okoliczność autentyczności płyty CD poprzez dokonanie analizy zawartości płyty w celu sprawdzenia daty jej wypalenia − nagrania, gdyż każda płyta CD winna zawierać katalog wskazujący na datę jej wypalenia. W wypadku braku takiego katalogu na płycie, za dowód wskazujący na datę jej wypalenia można przyjąć zlecenie na wypalenie tej płyty (czy też partii płyt o tej samej zawartości co prezentowana na rozprawie.) Bez wyjaśnienia wątpliwości odnośnie daty wypalenia płyty, w ocenie Sądu, nie można przyjąć, że płyta zawierająca katalog CD może świadczyć o braku nowości spornego wzoru przemysłowego ""Rękojeść sztućców" [...].

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, tj. art. 103 p.w.p., jak również prawa procesowego, tj. art. 7, 77, 84, 107 k.p.a., poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego, a w konsekwencji przyznanie waloru dowodu świadczącego o braku nowości katalogowi CD bez dokładnego zbadania jego zawartości i uchylił zaskarżoną decyzję.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku Firma Handlowa S. K. S. F. − C. S. wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie od G. S.A. kosztów postępowania na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną.

Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:

1. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dostarczone przez skarżącego dowody w postaci:

- wydruków przedstawiających komplet sztućców [...] produkcji firm chińskich T. G. E. Inc. i F. S. S. P. Co., z katalogu na CD z międzynarodowych targów A. we F. nad M. 2003,

- oświadczenia firmy chińskiej T. G. E. Inc. o oferowaniu

na rynku światowym kompletu sztućców [...] od 1998 r.

- poświadczonego przez polską ambasadę w Chinach oświadczenia firmy chińskiej F. S. S. P. Co. o produkcji zastawy stołowej [...] i jej oferowaniu na rynku światowym od 2000 r.;

- zawartości katalogu na CD z międzynarodowych targów A. we F. nad M. 2003 oraz

- katalogu z 2000 r. WMF B. C., ze sklepu firmowego WMF, Plac Z. 2, W.

nie stanowią dowodu w rozumieniu k.p.a.

b) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez WSA dowodu z dostarczonego przez wnoszącego skargę kasacyjną katalogu produktów firmy T. G. E. Inc.

2. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 103 p.w.p. poprzez przyjęcie, że wzór przemysłowy [...] "Rękojeść sztućców" posiada cechę nowości, na skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego spowodowanego oddaleniem wniosków dowodowych przedstawionych przez wnoszącego skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zasadniczym powodem uwzględnienia skargi przez WSA w W. było stwierdzenie naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w zakresie wyjaśnienia sprawy, przeprowadzenia dowodów i ich oceny oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji (art. 7, 77, 84 i 107 k.p.a.), co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w kontekście przesłanek określonych w art. 103 p.w.p.

W tym stanie rzeczy do tego stanowiska sądu pierwszej instancji należy odnieść zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej.

Istota postępowania dowodowego w toku rozpoznawania sprawy administracyjnej polega na tym, że organ administracji powinien przeprowadzić wszystkie możliwe dowody w celu wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przeprowadzenie określonego dowodu wymaga jego oceny w kontekście innych dowodów.

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie zwrócił uwagę, że ocena poszczególnych dowodów nie była pełna i wystarczająca, gdyż nie ma pewności co do okoliczności, które dowody te mają potwierdzać, a wobec tego rozstrzygnięcie sprawy w takim stanie jej wyjaśnienia stanowiło naruszenie wskazanych przepisów postępowania administracyjnego.

Wbrew zarzutom podnoszonym w skardze kasacyjnej problem nie polega na tym, iż Sąd pierwszej instancji przyjął, iż wskazane dowody nie stanowią dowodu w sprawie, ale na tym, iż w ocenie Sądu dowody te nie zostały prawidłowo ocenione przez organ i te ocenę Sądu należy podzielić.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji bardzo szczegółowo przedstawił stanowisko, w którym wskazał, dlaczego ocena tych dowodów przez organ nie jest pełna i wystarczająca oraz jakie zastrzeżenia nasuwają ustalenia dokonane przez organ na podstawie tych dowodów. Słusznie zwłaszcza Sąd przyjął, iż przedłożone wydruki i katalogi na CD, bez ich weryfikacji co do tego, kiedy i przez kogo zostały sporządzone, nie mogą same przez się prowadzić do ustalenia, iż objęte nimi wzory pochodzą sprzed daty zgłoszenia przedmiotowego wzoru przemysłowego i przed tą datą były publicznie udostępnione. Oceny co do tego, jakie okoliczności mogą potwierdzać, wymagały także pisma zawierające oświadczenia firm chińskich, które powinny być traktowane w kategoriach dokumentu prywatnego, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji.

Z tych wszystkich względów nie ma podstaw do przyjęcia, iż zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Z tych względów, skoro postępowanie dowodowe ma zostać ponownie przeprowadzone wskutek naruszenia wskazanych przez WSA w W. przepisów, to niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 106 p.p.s.a., albowiem z przepisu tego wynika, iż sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Zarzut naruszenia art. 103 p.w.p. pozostaje w ścisłym związku z zarzutem dotyczącym stanu wyjaśnienia sprawy i oceny dowodów.

Skoro Sąd I instancji trafnie ocenił, że sprawa nie została wyjaśniona w stopniu wystarczającym do jej rozstrzygnięcia, to tym samym nie można mówić czy przedmiotowy wzór przemysłowy posiada, czy nie posiada cechę nowości w rozumieniu art. 103 p.w.p.

Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zależy od wyników postępowania dowodowego, które nie zostało przeprowadzone prawidłowo i wymaga uzupełnienia w zakresie niezbędnym do zastosowania prawa materialnego.

Reasumując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.