Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 5310/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 23, art. 66 ust. 2, art. 73 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 2561
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi T. [...] S.A. z siedzibą w T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. z siedzibą w T. (dalej: "Strona", "Skarżąca") jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "organ odwoławczy") z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] maja 2018 r. stwierdzającą objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym B. B. w okresie od 27 września 2011r. do 27 kwietnia 2012 r. z tytułu pobierania stypendium sportowego przyznanego przez T. z siedzibą w T.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:

Pismem z dnia 5 września 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym B. B. (dalej także "Zainteresowany") w okresie od 27 września 2011 r. do 27 kwietnia 2012 r. z tytułu pobierania stypendium sportowego przyznanego przez T. z siedzibą w T.

Na skutek złożonego wniosku Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "organ I instancji", "Dyrektor") wszczął postępowanie.

Kolejno decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Dyrektor stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym B. B w okresie od 27 września 2011 r. do 27 kwietnia 2012 r., z tytułu pobierania stypendium sportowego przyznanego przez T. Podstawę prawną decyzji stanowił: art. 107 ust. 5 pkt 16 oraz art. 109 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1938 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", oraz w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.".

W toku postępowania Dyrektor ustalił, że w okresie od 27 września 2011 r. do 27 kwietnia 2012 r. Strona nie zgłosiła B. B. do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, z tytułu pobierania stypendium sportowego. Zainteresowany we ww. okresie nie posiadał innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Jednocześnie w okresie od 2 maja 2001 r. do 25 lipca 2016 r. był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny.

W okresie od 27 września 2011 r. do 27 kwietnia 2012 r. Zainteresowanego

i Stronę wiązała umowa stypendialna, na mocy której przyznano Zainteresowanemu stypendium sportowe, którego wypłata (548,57 zł brutto) dokonywana była do dnia 10 każdego miesiąca przelewem na konto bankowe. Z oświadczenia złożonego przez Zainteresowanego (oświadczenie z dnia 15 września 2011 r.) wynikało, że jest on uczniem szkoły ponadpodstawowej lub studentem i nie ukończył 26 lat, jednakże nie podlegał ubezpieczeniu jako student lub uczeń.

W ocenie organu, w przypadku osób pobierających stypendium sportowe nie ma zastosowania wyłączenie z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, wynikające z art. 66 ust. 2 ustawy. W katalogu osób wymienionych w art. 66 ust. 2, które są zwolnione z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z powodu posiadania statusu członka rodziny osoby ubezpieczonej, bądź statusu członka rodziny będącego osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji nie wskazano osoby, która pobiera stypendium sportowe.

Na skutek wniesionego przez Stronę odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.).

Podzielając ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, Prezes NFZ wyjaśnił, że status członka rodziny osoby ubezpieczonej oraz status członka rodziny będącego osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji, zwalniał z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 17-20, 26-28b, 30 i 33 ustawy o świadczeniach. Tak więc osoby wymienione w art. 66 ust. 1 pkt 17 i pkt 20 ustawy podlegały wyłączeniu z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli były zgłoszone, jako członek rodziny osoby ubezpieczonej. Jednakże w przypadku osób pobierających stypendium sportowe nie miało zastosowania wyłączenie z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, wynikające z art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach. W katalogu osób wymienionych w art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach, które były zwolnione z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z powodu posiadania statusu członka rodziny osoby ubezpieczonej, bądź statusu członka rodziny będącego osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji nie wskazano osoby, która pobiera stypendium sportowe.

W konsekwencji zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy o świadczeniach, Zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, jako osoba pobierająca stypendium sportowe przyznane przez płatnika składek w okresie od 27 września 2011 r. do 27 kwietnia 2012 r. Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające stypendium sportowe po ukończeniu 15. roku życia niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.

Skargę na powyższą decyzję Prezes NFZ z dnia [...] czerwca 2023 r. wywiodła Skarżąca, zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i zmianę decyzję organu I instancji w ten sposób, że ustala się, iż brak jest obowiązku objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym ubezpieczonego w okresie wskazanym w decyzji organu II instancji z tytułu pobierania stypendium sportowego przyznanego przez T., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 66 ust. 1 pkt 20 i pkt 23 oraz art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach poprzez błędną ich wykładnię,

2) art. 73 pkt 4 ustawy o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu Strona wskazała, że Zainteresowany w czasie pobierania stypendium sportowego był studentem, w konsekwencji czego obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu wyłączał obowiązek ubezpieczenia zawodnika z tytułu pobieranego stypendium. Skarżący zwrócił uwagę na różny zakres znaczeniowy pojęć "podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu" (art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach) oraz "zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego" (art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach), co nie zostało zauważone przez organ I instancji.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, akcentując że wyłączenie nie dotyczy osób pobierających stypendium sportowe po ukończeniu 15. roku życia niepodlegających obowiązkowi ubezpieczenia z innego tytułu, o których jest mowa w art. 66 ust. 1 pkt 23 ww. ustawy.

Pełnomocnik organu (k. 24) oraz pełnomocnik Skarżącej (k. 27) wnieśli o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, natomiast Zainteresowany w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając sprawę nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując wydane w sprawie decyzje Sąd stwierdził, że nie naruszają prawa. Organy wyczerpująco wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia, co znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w przywołanych przepisach.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy o świadczeniach (w brzmieniu właściwym dla okresu objętego zaskarżoną decyzją) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające stypendium sportowe po ukończeniu 15. roku życia niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Stosownie zaś do treści art. 66 ust. 1 pkt 20 ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają studenci i uczestnicy studiów doktoranckich niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1. Ponadto zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach status członka rodziny osoby ubezpieczonej oraz status członka rodziny będącego osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 17-20, 26-28, 30 i 33. Jak stanowi art. 75 ust. 8 tej ustawy osoby o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 23, zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego podmiot wypłacający stypendium.

Zdaniem Sądu, stan faktyczny został ustalony w sposób pozwalający na podjęcie przez organy rozstrzygnięcia w sprawie. Zostały bowiem ustalone wszystkie istotne z punktu widzenia zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne. Tym samym Sąd uznał, że w toku postępowania organy nie naruszyły przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji stan faktyczny ustalony przez organy stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

Jak wynika z akt sprawy w toku kontroli, dotyczącej między innymi prawidłowości i rzetelności obliczania składek na ubezpieczenie społeczne oraz innych składek i wpłat, do których pobierania zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, zakończonej protokołem kontroli z dnia 11 października 2016 r. ustalono, że płatnik składek – skarżąca Spółka zawarła w dniu 27 września 2011 r.

z B. B. umowę stypendialną T.. Koszykówka, na mocy której przyznano Zainteresowanemu stypendium sportowe w wysokości

548,57 zł brutto na okres od dnia 27 września 2011 r. do dnia 27 kwietnia 2012 r. Wedle oświadczenia Zainteresowanego złożonego w dniu 15 września 2011 r. jest on uczniem szkoły podstawowej lub studentem i nie ukończył 26 lat. Jednocześnie w okresie od 2 maja 2001 r. do 25 lipca 2016 r. Zainteresowany był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny. Jednocześnie ustalono, na podstawie danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, że Zainteresowany nie został zgłoszony przez Skarżącą spółkę jako płatnika składek do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania stypendium sportowego po ukończeniu 15. roku życia oraz iż w spornym okresie Zainteresowany nie posiadał innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że Zainteresowany nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako uczeń i student.

W ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego zajęte w zaskarżonej decyzji zasadniczo nie narusza prawa. Trafnie bowiem organ odwoławczy wskazał, że w spornym okresie Zainteresowany jako stypendysta sportowy podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 23 ustawy o świadczeniach. Wprawdzie w spornym okresie Zainteresowany był ubezpieczony jako członek rodziny, jednakże – stosownie do ust. 2 art. 66 ustawy o świadczeniach statusu członka rodziny osoby ubezpieczonej oraz statusu członka rodziny będącego osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osoby o których mowa w ust. 1 pkt 17-20, 26-28, 30 i 33. Status ten nie zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osoby o której mowa w pkt 23 tj. osoby pobierającej stypendium sportowe po ukończeniu 15. roku życia.

Odnosząc się zaś do podnoszonej przez Stronę kwestii statusu studenta Zainteresowanego, wskazać należy, iż oprócz oświadczenia Zainteresowanego, że "jest uczniem szkoły ponadpodstawowej lub studentem i nie ukończył 26 lat", w aktach sprawy brak jest innych dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Niemniej jednak zauważyć trzeba, że osoba, która jest studentem i równocześnie członkiem rodziny ubezpieczonego podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jako członek rodziny. Wynika to z treści przytoczonego wyżej art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach. Jednakże, jeżeli ta osoba jest równocześnie stypendystą sportowym, to nie może być już zgłoszona do ubezpieczeń jako członek rodziny osoby ubezpieczonej, a podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu jako stypendysta sportowy (por. wyrok WSA w Warszawie z 22.03.2022 r. VI SA/Wa 2919/21, nieprawomocny). Również z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2015 r. II GSK 913/14 wynika, że samo posiadanie przez stypendystę sportowego statusu studenta nie jest wystarczające do przyjęcia, że posiada on inny tytuł do ubezpieczenia, w sytuacji gdy nie został on do tego ubezpieczenia (jako student) zgłoszony.

Nadto dodać trzeba, że stosownie do art. 73 pkt 4 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 20 (studenci i uczestnicy studiów doktoranckich niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1), i 22 (słuchacze K.), powstaje z dniem immatrykulacji lub przyjęcia na studia doktoranckie i złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, a wygasa z dniem ukończenia szkoły wyższej lub studiów doktoranckich albo skreślenia z listy studentów lub skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich. Jak wynika ze ww. przepisów, ustawodawca ograniczył podleganie przez studentów obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu do sytuacji, gdy student nie podlega temu ubezpieczeniu z innego tytułu, ale też uzależnił powstanie tego obowiązku od złożenia stosownego oświadczenia. Z omówionych wyżej regulacji ustawy o świadczeniach wynika, że osoby studiujące (od dnia immatrykulacji do dnia ukończenia szkoły wyższej lub skreślenia z listy studentów) podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu na zasadach określonych tą ustawą.

W sprawie, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, trafnie ustalono, że Zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w spornym okresie jako stypendysta sportowy, gdyż stypendium sportowe stanowiło samoistny tytuł do objęcia Zainteresowanego ubezpieczeniem zdrowotnym.

Mając na uwadze powyższe, Sąd za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów ustawy o świadczeniach, tj. art. 66 ust. 1 pkt 20 i 23 oraz art. 66 ust. 2, a także art. 73 pkt 4.

Podsumowując, zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Organy nie naruszyły przepisów postępowania, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., oceniły materiał dowodowy z uwzględnieniem treści art. 80 k.p.a., a uzasadnienie decyzji zasadniczo spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił, orzekając jak w sentencji wyroku.