Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2616/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art. 2, art. 4, art. 22 ust. 3, art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 145 a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant: ref. stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...] 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego C. N. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uzyskania prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

SA/Rz 2616/01

U z a s a d n i e n i e

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...] o pozbawieniu C. N. uprawnień kombatanckich, przyznanych mu przez b. Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w K. z tytułu utrwalania władzy ludowej. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający stwierdził, że w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka tj. 17.06.1948 - 31.12.1948 r. C. N. pełnił służbę wojskową w 1 Brygadzie KBW po 30.06.1947 r. i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt b. ZBoWiD i wykazu Centralnego Archiwum Wojskowego Nr [...] z dnia 22 sierpnia 1995 r. - "Oddziały Wojska Polskiego walczące ze zbrojnym podziemiem w latach 1945 - 1954". Zatem C. N. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i dlatego zgodnie z dyspozycją art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy należy go pozbawić uprawnień kombatanckich. Ustosunkowując się do kwestii działalności w ruchu oporu podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w piśmie z dnia 22 stycznia 2001 r. organ orzekający w szczególności wskazał, że termin składania wniosków o przyznanie uprawnień z tytułów wymienionych w art. 1 - 4 powyższej ustawy upłynął z dniem 31 grudnia 1998 r.

Na powyższą decyzję C. N. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazał, że pełnił służbę wojskową w okresie od 17 czerwca 1948 r. do 12 października 1950 r. Za udział w walkach z bandami w jednostce KBW W. został odznaczony przez Radę Państwa medalem za zasługi. Natomiast podczas okupacji służył w ruchu oporu. Obecnie jest chory, ma na utrzymaniu córkę, zięcia i ich troje dzieci w wieku szkolnym. Zdaniem skarżącego Urząd chce go bezpodstawnie skrzywdzić, co dodatkowo stwierdził skarżący w piśmie z dnia 15 listopada 2001 r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie z podobną argumentacją, jaka została zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi C. N., gdyż została ona wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie i przed dniem 1 stycznia 2004 r. postępowanie nie zostało zakończone.

Z akt administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę wynika fakt uczestnictwa skarżącego C. N. w walkach "o utrwalenie władzy ludowej". Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej b. Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w K. jako okres działalności kombatanckiej ustalono skarżącemu "utrwalanie władzy ludowej /LWP - KBW/ od 17.VI.1948 do 31.XII.1948". W zaświadczeniu Nr [...] Wojskowej Komendy Uzupełnień w J. stwierdzono, że C. N. pełnił służbę wojskową w jednostce, która brała udział w walkach z bandami w okresie od 17 czerwca 1948 r. do 31 grudnia 1948 r. Fakt ten wynika również z życiorysu i relacji własnoręcznie sporządzonych przez skarżącego.

W tej sytuacji organ administracji orzekający w sprawie prawidłowo uznał, że powyższy stan faktyczny wypełnia dyspozycję art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 tej ustawy. Uprawnienia te zachowują jednak /zdanie drugie tegoż przepisu/ m. in. żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Trafnie też wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie został zachowany przez skarżącego termin przewidziany w art. 22 ust. 3 cyt. ustawy i w rezultacie należało dojść do wniosku, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] lutego 2001 r. organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa /według stanu prawnego na dzień wydania tych decyzji/.

Należy jednak podnieść, że wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2003 r. pytania prawnego o zbadanie zgodności art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach, będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ z art. 2, 19, 30 i 32 Konstytucji orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ jest niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i 30 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach naruszył konstytucyjne wartości wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości /art. 2 i 32 Konstytucji/.

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego /art. 190 ust. 3 Konstytucji/. Wskazany wyżej wyrok z dnia 15 kwietnia 2003 r. Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2003 r. Nr 72, poz. 658 i od tego dnia przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ utracił moc obowiązującą.

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania /art. 190 ust. 4 Konstytucji/.

W myśl art. 145a K.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że wydane w niniejszej sprawie decyzje musiały podlegać uchyleniu, bowiem zachodzi w tym przypadku podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że nie może być poczytane za zaniedbanie skarżącego brak doręczenia przez niego rekomendacji właściwego stowarzyszenia, jak to przyjęto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skoro skierowane do skarżącego zawiadomienie z dnia 8 stycznia 2001 r. o wszczęciu postępowania jest w treści ogólne, a zważywszy na niewątpliwą nieporadność skarżącego /sądząc po treści pism kierowanych przez niego do organu administracji i Sądu/ nie może uzyskać akceptacji.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" oraz art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzeczono, jak w sentencji wyroku.