Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 361/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 170
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. T. i A. T. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2023 r. nr OA.7721.4.1.2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki - skargę oddala –


UZASADNIENIE

II SA/Rz 361/23

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. i A. T. jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: PWINB) z 24 stycznia 2023r. nr OA.7721.4.1.2022, nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczego.

Jak wynika z akt sprawy, podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych 6 września 2G17r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ustalił, że na działce nr [...] w m. Z. znajduje się budynek gospodarczy parterowy o konstrukcji murowanej z dachem dwuspadowym krytym blachą trapezową o wymiarach w rzucie 4,22 m x 8,90 m, z wiatą przy budynku o wymiarach 4,66 m x 8,69 m. W budynku znajdują się dwa pomieszczenia: sanitarne z toaletą, kabiną prysznicową i umywalką, oraz pomieszczenie gospodarcze. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną i wod.-kan. Według oświadczenia właściciela, budynek gospodarczy został wybudowany bez ocieplenia w 2009r., na podstawie zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w [...] z [...] czerwca 2009r.znak: [...], zgodnie z terminem określonym w zgłoszeniu. Natomiast ocieplenie budynku gospodarczego nastąpiło w 2012r. po wykonaniu przyłączy wod.-kan. Konstrukcja wiaty przy budynku to 6 słupów żelbetowych wylewanych o wymiarach 25 cm x 25 cm, pomiędzy słupami jest podmurówka z gazobetonu na wysokości 83 cm od posadzki betonowej pomalowanej farbą. Słupy wiaty znajdują się w odległości około 20 cm od ściany frontowej budynku, a przestrzeń ta wypełniona jest styropianem. Dach o konstrukcji drewnianej z trzema połaciami pokrytymi blachą trapezową. Pod dachem wykonano instalację oświetleniową doprowadzoną policznikowo z budynku gospodarczego. M. T. wyjaśnił, że wiata powstała w latach 2013-2014. Na wykonanie przedmiotowej wiaty nie uzyskał zgody w żadnym właściwym organie. Odległość ściany zewnętrznej do palika, wbitego podczas modernizacji granic przez geodetę wynosi 1,60 m. Ponadto wykonano pomiar odległości budynku do skarpy wskazanej przez właściciela jako przebieg granicy przed modernizacją granic. Odległość budynku od spodu skarpy wynosi około 6,30 m.

Powiatowy Inspektor na podstawie informacji uzyskanych w Gminie [...] ustalił, że działka nr ewid. [...] położona jest na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 1.US.ZZ.1., gdzie obowiązuje zakaz realizacji zabudowy kubaturowej.

Analizując zebrany materiał dowodowy organ nadzoru budowlanego stwierdził, że inwestor dokonał zgłoszenia (z [...] czerwca 2009r.znak: [...]), budowy budynku gospodarczego o wymiarach 4,00m x 6,25m, a wybudował w 2009r. budynek o wymiarach większych tj. 4,22 m x 8,90 m, a następnie w latach 2013-2014 dobudował do tego budynku wiatę o wymiarach 4,66m x 8,69 m. Dach nad częścią pierwotną i dobudowaną wykonany jest jako jednolite zintegrowane przekrycie a fakt, iż wejście do budynku gospodarczego realizowane jest poprzez dobudowaną wiatę prowadzi do wniosku, iż w żadnym razie tej dobudowy nie można uznać za osobny obiekt a część tego budynku, pełniącą między innymi funkcję ganku. Ustalono, iż budynek gospodarczy wybudowany na podstawie zgłoszenia ale niezgodnie z tym z zgłoszeniem a następnie rozbudowany o dodatkowe zadaszenie (wiatę), przez co powstał jeden obiekt budowlany posiadający powierzchnię zabudowy przekraczającą powierzchnię maksymalną, przy której możliwe jest dokonanie zgłoszenia, która obecnie wynosi 35 m2. Dlatego też budynek gospodarczy o wymiarach w obrysie 8,90 m x 8,88 m wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę i podlega regulacjom art. 28 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017r. poz. 1332 z późn. zm.).

Mając na względzie powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) decyzją z [...] stycznia 2018r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2017r. poz. 1332 z późn. zm.) nakazał M. i A. T. rozbiórkę ww. budynku gospodarczego o wymiarach w obrysie w rzucie poziomym 8,90m x 8,88m, wybudowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości Z.

Jako przyczynę nakazu rozbiórki organ I instancji wskazał niezgodność wybudowanego budynku z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla Gminy [...] – [....], przyjętego uchwałą nr Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] kwiecień 2007r. i opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z [...].06.2007r. Nr [...] poz. [...].

Decyzją z [...] lipca 2018r. nr [...], w trybie odwoławczym, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Wyrokiem prawomocnym z 21 listopada 2018r. II SA/Rz 1056/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego

Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].07.2018r. znak: [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...].01.2018r. znak: [...].

Sąd ocenił, że inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego. Następnie zrealizował obiekt nie zgodnie ze zgłoszeniem i finalnie jest obiektem, którego realizacja wymaga uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie sposób - co do zasady - przyjąć, że w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego winien stosować procedurę przewidzianą dla obiektów budowlanych zrealizowanych bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, czyli procedurę uregulowaną we wskazanym art. 48 P.b. Sąd wskazał, że "prowadząc ponownie postępowanie organy winny zastosować procedurę naprawczą określoną w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, w tym dokonać ustaleń na okoliczność tego, czy lokalizacja spornego budynku jest zgodna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Zdaniem Sądu wątpliwości co do ustalenia w jakim obszarze de facto zrealizowany jest sporny budynek, "powinny zostać wyjaśnione przez podmiot odpowiedzialny za kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym za uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (art. 3 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) — gminę [...]. Podobnie podmiot ten winien rozstrzygnąć czy pod pojęciem "obiektów szatniowo- gospodarczych", których realizację dopuszczono na obszarze 2.US.ZZ.2, należy rozumieć obiekty stanowiące wyłącznie zaplecze terenu usług i sportu, czy też każdy obiekt pełniący funkcję szatniowo-gospodarczą".

Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], zobowiązany ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zwracał się kolejnymi pismami do Wójta Gminy [...] o wyjaśnienie wątpliwości wskazanych przez Sąd i przedłożenie w tym zakresie stanowiska Gminy [...] z uwzględnieniem treści art. 7a § 1 K.p.a. dla rozpatrywanego budynku gospodarczego.

Pismem z 21 września 2021 r. znak: RDGil.6727.123.2021, Gmina [...] wskazała, że zgodnie z obowiązującym MPZP [...] zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] kwiecień 2007r. i opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z [...].06.2007r., Nr [...], poz, [...], sporny budynek gospodarczy usytuowany jest w symbolu 1.US.ZZ.1 tj. teren usług sportu zagrożony zalaniem wodą stuletnią poniżej 70 cm, z podstawowym przeznaczeniem pod terenowe obiekty i urządzenia sportu. W granicach terenu 1.US.ZZ. 1 poza podstawowym przeznaczeniem dopuszcza się: 1) realizację urządzeń terenowych i obiektów małej architektury, 2) realizację ciągów pieszo-jezdnych i ścieżek rowerowych.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z 18 marca 2022r. nr PINB.5160.16.2017, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994r, Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.), nakazał A. T. i M. T. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach w obrysie w rzucie poziomym 8,90 x 8,88 m, wybudowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości Z.

Organ l instancji wskazał, że w celu rozwiania wątpliwości wskazanych przez Sąd, na jakim terenie usytuowany jest rozpatrywany obiekt, organ dokonał porównania otrzymanego z Gminy [...] graficznego załącznika (mapy, skala 1:2000) do wypisu z MPZP [...] obejmującego działkę nr [...] na której usytuowany jest wybudowany budynek gospodarczy z powiększonym wydrukiem w skali 1:500 wycinka terenu obejmującego tą działkę z gminnego systemu GISON i wydrukiem w skali 1:100 tego wycinka mapy z systemu IntraEWID. Z analizowanych ww. załączników graficznych w postaci map jednoznacznie wynika, że granica terenu o symbolu 2.US.ZZ. 1 przebiega nad koroną skarpy znajdującą się w odległości około 8 m od północno-zachodniej granicy działki nr [...], natomiast rozpatrywany budynek jest odsunięty od tej granicy działki około 1,6-2,4 m w kierunku przeciwnym, południowo- wschodnim. Przytoczony stan faktyczny wyklucza jednoznacznie bezpośrednie sąsiedztwo rozpatrywanego budynku z terenem o symbolu 2.US.ZZ.1 i dopuszczoną dla niego w MPZP możliwością zabudowy kubaturowej.

Zgodnie z przytoczoną treścią MPZP [....], w granicach terenów 1.US.ZZ.1 obowiązuje zakaz realizacji zabudowy kubaturowej. Ponadto w granicach tego terenu poza podstawowym przeznaczeniem usług sportu dopuszcza się realizację urządzeń terenowych i obiektów małej architektury. Organ I instancji uznał, że rozpatrywany budynek nie jest obiektem małej architektury, tak jak również jego część - stanowiąca przybudowaną wiatę o wymiarach 4,66x8,69 m. Zarówno miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jak i ustawa Prawo budowlane nie zawierają definicji obiektu kubaturowego. Oznacza to, że pojęcie obiektu kubaturowego odnosi się do wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych, których można obliczyć objętość, a kubatura nie stanowi parametru przypisanego wyłącznie budynkom. Wobec tego termin obiekt kubaturowy odnosić należy również do budowli jaką jest wiata, a legalność jej wybudowania podlega ocenie również w kontekście postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powołując się na definicje obiektu małej architektury z art. 3 pkt 4 lit. c Prawa budowlanego, PI NB stwierdził, że rozpatrywany obiekt jest budynkiem gospodarczym o wymiarach 8,90x8,88 m, co stanowi powierzchnię zabudowy 79 m2 a budynek o takiej powierzchni zabudowy na pewno nie można zaliczyć grupy niewielkich obiektów służących rekreacji codziennej i utrzymania porządku.

PINB stwierdził więc, że niezgodność wykonanego budynku gospodarczego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mające swe źródło w braku możliwości uznania tegoż budynku za obiekt małej architektury i fakt, że w całości jest to obiekt kubaturowy, skutkuje nieodwracalną niezgodnością z prawem, a więc sytuacją, w której doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób niż przez rozebranie wykonanego obiektu lub jego części.

Odwołanie od ww. decyzji złożyli A. T. i M. T., reprezentowani przez pełnomocnika adwokata M. M., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Skarżący zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest niezgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia z 23 czerwca 2009r. z MPZP Gminy [...] wynika, iż działka nr [...] (dawniej nr [...]) położona jest w obszarze oznaczonym symbolem 2.US.ZZ.1, w którym dopuszcza się lokalizację obiektów szatniowo gospodarczych. Powyższe jednoznacznie wynika także z map na portalu geoportal.gov.pl po nałożeniu na nie warstwy "Plany zagospodarowania przestrzennego". Podnieśli pominięcie faktu, że inwestor otrzymał milczące rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego, zlokalizowanego jak obecnie, którym to rozstrzygnięciem organy administracji publicznej są związane. Skutkiem tego jest odstąpienie przez organy od rozważenia, czy można doprowadzić budynek do stanu zgodnego ze zgłoszeniem. Wskazali na nieprawidłowe przyjęcie wymiarów obiektu, bez uwzględnienia możliwości dokonania rozbiórki wiaty, celem doprowadzenia do zgodności ze zgłoszeniem.

Zarzucili błędne ustalenie, że z uwagi na pokrycie dachowe, wspólne zarówno dla budynku gospodarczego jak i wiaty oraz fakt, że wejście do budynku gospodarczego realizowane jest poprzez dobudowaną wiatę, nie można w żadnym razie uznać dobudowanej wiaty za osobny obiekt, podczas gdy jak najbardziej jest możliwość ewentualnej przebudowy dachu i rozbiórki części dachu stanowiącej wiatę, natomiast wejście do budynku gospodarczego nie musi być obowiązkowo zadaszone, wobec czego te dwa obiekty mogą istnieć od siebie niezależnie, a w szczególności budynek gospodarczy bez wiaty. Zarzucili błędne założenie, że wiata nie może być zaliczona do miana obiektów małej architektury.

Zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj.:

art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i kompletnie wyjaśniający sprawę, podczas gdy w toku sprawy została podjęta uchwała o zmianie MPZP (Uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] grudnia 201 8r. zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] "[....] — Etap I);

art. 81 a k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu, że w sprawie istniały wątpliwości co do rzeczywistej lokalizacji przedmiotowego budynku na konkretnym obszarze MPZP,

art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie przez organ dowolnej, a nie swobodnej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, a w szczególności uznanie, że przedmiotowa działka jest położona na obszarze 1.US.ZZ.1, podczas gdy jak wynika z załączonych map wydrukowanych z portalu geoportal.gov.pl wraz z uwzględnieniem MPZP, część działki na której jest usytuowany budynek znajduje się na obszarze określonym 2.US.ZZ.1;

art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący polegające na pominięciu czynności, o które organ wnioskował do Gminy [...] w zakresie wyjaśnienia co należy rozumieć pod pojęciem "obiektów szatniowo-gospodarczych";

art. 153 P.p.s.a, poprzez zignorowanie oceny prawnej i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wyrażonych w wyroku z 21 listopada 2018r. sygn. akt II SA/Rz 1056/18, w szczególności dotyczących powinności zastosowania przez organ procedury naprawczej określonej w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, a także pominięcie, że Sąd wskazał, iż wątpliwości co do ustalenia w jakim obszarze de facto zrealizowany jest sporny budynek, powinny zostać wyjaśnione przez podmiot odpowiedzialny za kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym za uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminę [...],

art. 7a k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu, że w sprawie istniały wątpliwości co do wykładni pojęcia "obiektów szatniowo-gospodarczych", a mimo to wątpliwości te zostały rozstrzygnięte na niekorzyść strony;

art. 80 k.p.a. w związku z art. 81 a k.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść skarżących wątpliwości zachodzących w sprawie pomimo, że w aktach sprawy zgłoszenia budowy budynku gospodarczego zalega zaświadczenie z [...] czerwca 2009r. z MPZP Gminy [...] – [....], z którego wynika, że działka na której znajduje się budynek położona jest na obszarze 2.US.ZZ.1, gdzie dopuszcza się lokalizację obiektów szatniowo - gospodarczych.

Odwołujący zarzucili również naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 48 ust. 2 w związku z art. 29 ust. 1 pkt. 1a ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wybudowany budynek gospodarczy jest niezgodny z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP), gdyż znajduje się w obszarze 1 .US.ZZ.1, gdzie obowiązuje zakaz realizacji zabudowy kubaturowej, podczas gdy w aktach sprawy zgłoszenia budowy budynku gospodarczego znajduje się zaświadczenie z [...].06.2009r. z MPZP Gminy [...] –[...], z którego wynika, że działka na której znajduje się budynek położona jest na obszarze 2.US.ZZ.1, na którym dopuszcza się lokalizację obiektów szatniowo-gospodarczych;

art. 48 ust. 2 w związku z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że budynek gospodarczy został wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem i posiada powierzchnię zabudowy przekraczającą powierzchnię maksymalną, przy której możliwe jest dokonanie zgłoszenia, która obecnie wynosi 35m2 i w związku z tą niezgodnością nie jest możliwe zalegalizowanie przedmiotowego obiektu, podczas gdy organ nie ustalił czy budowa przedmiotowego budynku została zakończona oraz czy nie podlega ona legalizacji w oparciu o w/w przepis. Ponadto organ nie wezwał do przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 49 ust. 2 pkt. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego; art. 48 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane i w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] w miejscowości Z. z uwagi na to, że jego budowa jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] – [.....], podczas gdy po dokonaniu zgłoszenia budowy brak było sprzeciwu właściwych organów, a informacja z gminy wskazywała na możliwość budowy przedmiotowego budynku. Podkreślili, że PINB w [...] dokonał interpretacji Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego na niekorzyść strony, a mając wątpliwości powinien skorzystać z opinii biegłego lub wystąpić do Rady Gminy w trybie konsultacyjnym;

art. 8 k.p.a. w związku z art. 110 § 2 k.p.a., poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do organu i związania organu administracji publicznej, w przypadku milczącego załatwienia sprawy;

art. 122g k.p.a., poprzez pominięcie rozstrzygnięcia w sprawie zgłoszenia inwestycji, które pozwalało na wykonanie obiektu wskazanego w decyzji, pomimo braku postępowania w przedmiocie zmiany rozstrzygnięcia w trybie przepisów z rozdz. 12 i 13 k.p.a. Podnieśli, że organ nadzoru budowlanego nie może "udawać", iż milczące rozstrzygnięcie nie istnieje, zatem powinien w pierwszej kolejności rozważyć możliwość doprowadzenia budynku do stanu zgodnego ze zgłoszeniem lub legalizacji budynku istniejącego z uwagi na nieznaczne odstępstwo od zgłoszenia;

- art. 50 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu i niezastosowaniu procedury naprawczej, co było konsekwencją błędów w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że przedmiotowy budynek położony jest na obszarze 1.US.ZZ.1;

art. 3 pkt. 4 lit. c ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wiata nie może stanowić obiektu małej architektury, podczas gdy jest to niezgodne z prawidłową wykładnią powołanego przepisu. Ponadto uchwała dot. MPZP obejmującego przedmiotową nieruchomość w 4 pkt. 9b zalicza do obiektów małej architektury m.in. wiaty.

PWINB w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 24 stycznia 2023r., działając na podstawie art. 138 § pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022r., poz. 2000 z późn. zm., dalej: k.p.a.)., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Organ odwoławczy zaakceptował ustalenia Organu I instancji, że przedmiotowy budynek gospodarczy znajduje się w granicach terenu oznaczonego w MPZP Gminy [...] symbolem 1.US.ZZ.1. Na tym terenie, poza podstawowym przeznaczeniem tj. teren usług sportu, dopuszcza się realizację urządzeń terenowych i obiektów małej architektury, realizację ciągów pieszo-jezdnych i ścieżek rowerowych, W granicach terenów 1.US.ZZ.1 obowiązuje zakaz realizacji zabudowy kubaturowej. PWINB podzielił stanowisko organu I instancji, że pojęcie obiektu kubaturowego odnosi się do wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych, których można obliczyć objętość, a kubatura nie stanowi parametru przypisanego wyłącznie budynkom. Wobec tego termin obiekt kubaturowy odnosić należy również do budowli jaką jest wiata, a legalność jej wybudowania podlega ocenie również w kontekście postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Organ odwoławczy, przywołując definicję obiektu małej architektury z art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane stwierdził, że nie można zaliczyć budynku gospodarczego o wymiarach 8,90m x 8,88m i powierzchni zabudowy 79 m2, (czy też jego części bez wiaty o wymiarach 4,22m x 8,90m i powierzchni zabudowy 37,56 m2) do grupy niewielkich obiektów służących rekreacji codziennej i utrzymania porządku. Zgodnie z linią orzeczniczą definicja obiektu małej architektury w żaden sposób nie nawiązuje do obiektu budowlanego, jakim jest wiata. Ustawodawca w przywołanej definicji wprost podzielił obiekty małej architektury na trzy grupy. Jednakże wiata nie może być do żadnej z nich zaliczona. Nie stanowi ona obiektu kultu religijnego (lit. a), jak również nie jest obiektem - w sensie prawnym - małej architektury ogrodowej (lit. b), gdyż do tej grupy ustawodawca zalicza takie obiekty jak posągi i wodotryski. Nie można również, zaliczyć wiaty do obiektów użytkowych służących rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, wymienionych przykładowo pod lit. c. Wyliczenie to ma co prawda charakter przykładowy, ale wyznacza zakres znaczeniowy pojęcia obiektów użytkowych służących rekreacji codziennej. Oznacza to, że do tego rodzaju obiektów budowlanych mogą zostać zaliczone jedynie takie obiekty, które posiadają analogiczne właściwości z tymi obiektami, na które ustawodawca przykładowo wskazuje. Nie sposób doszukać się podobieństwa pomiędzy huśtawką, drabinką, czy piaskownicą, a wiatą. PWINB stwierdził więc, że przedmiotowy budynek gospodarczy o wymiarach całkowitych w obrysie 8,90m x 8,88m, usytuowany na działce nr [...] w miejscowości Z., został zrealizowany w warunkach o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt. 4 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2020r. poz. poz. 1333) w związku z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r. poz. 471), tj. z naruszeniem przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowy budynek gospodarczy, nie spełnia bowiem wymogów MPZP [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] kwiecień 2007r.

Organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane (dalej: P.b.), ponieważ przedmiotowy budynek gospodarczy narusza w sposób niemożliwy do usunięcia przepisy planistyczne. Nie jest możliwe wydanie nakazu doprowadzenia tego obiektu do stanu poprzedniego, czyli sprzed jego rozbudowy o wiatę (poprzez rozbiórkę jego części), na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy, bowiem budynek gospodarczy również bez wiaty narusza ww. przepisy o planowaniu przestrzennym. Ustalony wtoku postępowania administracyjnego stan faktyczny potwierdza, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi konieczność nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego o wymiarach całkowitych w obrysie 8,90m x 8,88m, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ponieważ nastąpiło niedające się usunąć naruszenie przepisów planistycznych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Organ odwoławczy stwierdził, że nie mają one wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy i dlatego przy podejmowaniu niniejszej decyzji nie zostały uwzględnione. Zarzut skarżących o błędnym ustaleniu stanu faktycznego jest bezpodstawny. Usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego na obszarze oznaczonym symbolem 1.US.ZZ.1 w obowiązującym MPZP [....] zostało przesądzone przez Gminę [...] w piśmie z 21 września 2021 r. znak: RDGil.6727.123.2021, zgodnie z wyrokiem WSA w Rzeszowie z 21 listopada 2018r. II SA/Rz 1056/18.

M. T. i A. T., reprezentowani przez adwokata M. M. wnieśli skargę od decyzji PWINB w Rzeszowie z 24 stycznia 2023r., nr OA.7721.4.1.2022, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia:

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jako prawidłowej w sytuacji nierozpoznania przez organ II instancji wszystkich zarzutów odwołania i nie odniesienia się do nich w zaskarżonej decyzji, jak w szczególności do zarzutu:

art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i kompletnie wyjaśniający sprawę i oparcie rozstrzygnięcia na takim materiale ostatecznego rozstrzygnięcia, podczas gdy w toku sprawy została podjęta uchwała o zmianie MPZP {uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z [...] grudnia 2018r. zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] "[...]" -ETAP 1), a jej zapisy zostały całkowicie przez organ pominięte.

art. 81 a k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego pominięciu, że w sprawie istniały wątpliwości co do rzeczywistej lokalizacji przedmiotowego budynku na konkretnym obszarze MPZP, a mimo to wątpliwości te zostały rozstrzygnięte na niekorzyść strony poprzez nałożenie na nią obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego;

art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ dowolnej, a nie swobodnej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, a w szczególności uznanie, że przedmiotowa działka jest położona na obszarze 1.US.ZZ.1, podczas gdy jak wynika z załączonych map wydrukowanych z portalu geoportai.gov.pl wraz z uwzględnieniem MPZP, część działki na której jest usytuowany budynek znajduje się na obszarze określonym 2.US.ZZ.

art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący polegające na pominięciu czynności, o które organ wnioskował do Gminy [...] w zakresie wyjaśnienia co należy rozumieć pod pojęciem "obiektów szatniowo gospodarczych" i w konsekwencji braku podjęcia próby wykładni tego pojęcia zarówno przez organ, który uchwalił uchwałę w sprawie MPZP, jak również organ administracyjny, który wydał zaskarżoną decyzję;

art. 7a k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego pominięciu, z uwagi na fakt, że w sprawie istniały wątpliwości co do wykładni pojęcia "obiektów szatniowo gospodarczych", a mimo to wątpliwości te zostały rozstrzygnięte na niekorzyść strony poprzez uznanie, że obiekt należący do skarżących nie mieści się w tym pojęciu i nałożenie na nią obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego;

art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81 a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść skarżących wątpliwości zachodzących w sprawie z uwagi na zaświadczenie z [...] czerwca 2009r., na okoliczność położenia działki inwestycyjnej na obszarze 2.US.ZZ.1, na którym dopuszcza się lokalizację obiektów szatniowo - gospodarczych;

art. 153 P.p.s.a., poprzez zignorowanie oceny prawnej i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wyrażonych w wyroku z 21 listopada 2018r. sygn. akt II SA/Rz 1056/18, w szczególności dotyczących powinności zastosowania przez organ procedury naprawczej określonej w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, a także pominięcia, że Sąd wskazał, że wątpliwości co do ustalenia w jakim obszarze de facto zrealizowany jest sporny budynek, powinny zostać wyjaśnione przez podmiot odpowiedzialny za kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym za uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego — Gminę [...].

Skarżący zarzucili również naruszenie przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy:

art. 48 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 a ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wybudowany budynek gospodarczy jest niezgodny z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP), gdyż znajduje się w obszarze 1.US.ZZ.1, gdzie obowiązuje zakaz realizacji zabudowy kubaturowej, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z [...] czerwca 2009r., z którego wynika, że działka na której znajduje się budynek położona jest na obszarze 2.US.ZZ.1, na którym dopuszcza się lokalizację obiektów szatniowo-gospodarczych, a ponadto z załączonych map wydrukowanych z portalu geoportal.gov.pl jednoznacznie wynika, że przedmiotowy budynek znajduje się na obszarze 2.US.ZZ.1 ;

art. 48 ust. 2 w zw. z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że budynek gospodarczy został wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem i posiada powierzchnię zabudowy przekraczającą powierzchnię maksymalną, przy której możliwe jest dokonanie zgłoszenia, która obecnie wynosi 35m2, i w związku z tą niezgodnością nie jest możliwe zalegalizowanie przedmiotowego obiektu, podczas gdy organ nie ustalił czy budowa przedmiotowego budynku została zakończona oraz czy nie podlega ona legalizacji w oparciu o w/w przepis. Ponadto organ nie wezwał do przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 49 ust. 2 pkt 1,2 i 3 prawa budowlanego;

art. 48 ust, 1 w zw. z art 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] w miejscowości Z. z uwagi na to, iż jego budowa, podczas gdy po dokonaniu zgłoszenia budowy brak było sprzeciwu właściwych organów, a informacja z gminy wskazywała na możliwość budowy przedmiotowego budynku, co z kolei uzasadniało przypuszczenie, ze było one realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami; organ dokonał interpretacji MPZP na niekorzyść strony, a mając wątpliwości powinien skorzystać z opinii biegłego (art. 84 k.p.a.) lub wystąpić do Rady Gminy w trybie konsultacyjnym (art. 106 k.p.a.), ponieważ nikt poza radą gminy nie jest uprawniony do dokonywania uzupełniania czy interpretacji zapisów MPZP.

art. 50 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na ich pominięciu i niezastosowaniu procedury naprawczej w nim określonej, co było konsekwencją błędów w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że przedmiotowy budynek położony jest na obszarze 1.US.ZZ.1 oraz naruszenie przepisów postępowania polegających na błędnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także oparciu się na niepełnym materiale dowodowym;

art. 3 pkt 4 lic 3 ustawy Prawa budowlane, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wiata nie może stanowić obiektu małej architektury, podczas gdy jest to niezgodne z prawidłową wykładnią powołanego przepisu, a ponadto uchwała dot. MPZP obejmującego przedmiotową nieruchomość w 4 pkt 9b zalicza do obiektów małej architektury m.in. wiaty;

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 18 marca 2022r., znak: PINB.5160.16.2017 i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu solidarnie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania wywołanego niniejszą skargą, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu podnieśli, że inwestor uzyskał milczące rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego w tym samym miejscu, którym to rozstrzygnięciem organy administracji są związane (art. 110 k.p.a.) i do czasu jego uchylenia w trybie art 122g k.p.a. ma prawo zabudowy przedmiotowej nieruchomości. Powyższe skutkowało niezasadnym odstąpieniem od rozważenia, czy można doprowadzić budynek do stanu zgodnego ze zgłoszeniem. Skarżący zarzucili Organom dokonanie błędnych ustaleń, że rozbiórce podlega budynek o wymiarach 8,90 x 8,88, podczas gdy z protokołu kontroli wynika, iż budynek gospodarczy ma wymiary 4,22mx8,90m, a przed budynkiem znajduje się wiata o wymiarach 4,66m na 8,69m, W takiej sytuacji organ mógł jedynie rozważyć zasadność rozbiórki wiaty w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego ze zgłoszeniem. Skarżący akcentowali, ze zarówno wiata, jaki budynek gospodarczy mogą funkcjonować samodzielnie, a zatem możliwe jest nakazanie rozbiórki części budynku. Skarżący zakwestionowali brak możliwości uznania wiaty za obiekt małej architektury, podczas gdy w Uchwale dot. MPZP obejmującego przedmiotową nieruchomość (uchwala nr [...] Rady Gminy [...] z [...] grudnia 2018r. zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] — "[....]" -ETAP 1) w 4 pkt 9b zaliczono wiaty do obiektów małej infrastruktury, a ponadto norma wynikająca z zapisów powyższej uchwały ma charakter lex specialis w stosunku do art. 3 pkt. 4 lit. C prawa budowlanego.

Skarżący podnieśli również, że są obarczani negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z zaniedbania przez organ w/w ustawowego obowiązku. Zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza, co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art, 48 P.b. Ponadto wątpliwości dotyczące rzeczywistej lokalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego przez gminę [...], nie zostały jednoznacznie usunięte, a wręcz przeciwnie, z uwagi na załączone przez skarżących mapy z których wynika usytuowanie obiektu na obszarze 2.US.ZZ.1 wątpliwości te nawarstwiły się. Dodatkowo, MPZP na obszarze położenia budynku zmieniał się wielokrotnie w przeciągu lat i Inwestor nie może ponosić odpowiedzialności za dokonanie późniejszych zmian w MPZP, gdyż w momencie gdy dokonywał zgłoszenia budynku do budowy, obszary te były przeznaczone do wznoszenia na nich budynków gospodarczych,

W odpowiedzi na skargę PWINB w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm" dalej jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich

naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Należy na wstępie wskazać, że niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny, zarówno tut. Sądu, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym stosownie do art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponadto, zgodnie z art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono to w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. W świetle art. 170 P.p.s.a. nie tyle istotne jest bowiem, jakich konkretnych aktów administracyjnych dotyczyło postępowanie sądowe zakończone wydaniem prawomocnego orzeczenia, lecz jakiego rodzaju zagadnienia powstałe na tle konkretnego stanu faktycznego zostały nim przesądzone. Wyrażona ocena prawna przez właściwy w danej sprawie sąd winna być respektowana, zaś art. 170 P.p.s.a. jest tego gwarancją procesową.

W wyroku z 21 listopada 2018r. II SA/Rz 1056/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w sytuacji, gdy inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonania robot budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego, a następnie zrealizował obiekt niezgodnie ze zgłoszeniem (o większych rozmiarach) i finalnie jest obiektem, którego realizacja wymaga uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie sposób co do zasady - przyjąć, że jest w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego winien stosować procedurę przewidzianą dla obiektów budowlanych zrealizowanych bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, czyli procedurę uregulowaną we wskazanym art. 48 ustawy. Sąd stwierdził, że w takim wypadku sprawę zrealizowanego budynku gospodarczego należało rozpatrzyć w oparciu o przepisy art. 51 ust, 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowane. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający skargę kasacyjną od ww. orzeczenia, w wyroku z 23 kwietnia 2020r. II OSK 747/19 zaakceptował powyższe stanowisko. Organy nadzoru budowlanego zastosowały się w pełni do przedstawionych powyżej zaleceń i rozpoznając sprawę ponownie procedowały w trybie postępowania naprawczego, regulowanego w art. 50-51 Prawa budowlanego. Stąd też formułowane przez Skarżących, zarówno w odwołaniu, jak i skardze zarzuty, dotyczące naruszenia kolejno art. 48 ust. 1, ust. 2, 49b ust. 2 P.b. należało ocenić na obecnym etapie rozpoznania sprawy-jako bezprzedmiotowe.

WSA w Rzeszowie we wskazanym powyżej orzeczeniu nakazał również wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości, w jakim obszarze ww. planu miejscowego znajduje się sporny budynek tj. czy jest on na obszarze 1 .US.ZZ.1., czy też na terenie konturu 2.US.ZZ.2. Sąd wskazał, ze kwestia ta budzi istotne wątpliwości, skoro do zgłoszenia inwestor dołączył zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., w którym organ ten stwierdził, iż na części działki nr [...] w Z. dopuszcza się lokalizację obiektów szatniowo - gospodarczych. Sąd nakazał wyjaśnienie powyżej kwestii przez podmiot odpowiedzialny za kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym za uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - gminę [...]. Podobnie, podmiot ten winien rozstrzygnąć czy pod pojęciem "obiektów szatniowo - gospodarczych", których realizację dopuszczono na obszarze 2.US.ZZ.1, należy rozumieć obiekty stanowiące wyłącznie zaplecze terenu usług i sportu, czy też każdy obiekt pełniący funkcję szatniowo - gospodarczą. Naczelny Sąd Administracyjny również to zapatrywanie Sądu I instancji podzielił wskazując dodatkowo, że na podstawie znajdujących się w aktach sprawy załączników mapowych, z uwagi na ich skalę oraz brak przejrzystości, nie jest możliwe jednoznacznie ustalenie lokalizacji spornego obiektu, w stosunku do poszczególnych jednostek planu. Należy również podkreślić w kontekście zarzutów skargi, że Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z 23 kwietnia 2020r. wskazał, że w sytuacji gdy organ nadzoru budowlanego wskazuje na niezgodność wzniesionego obiektu, w zakresie lokalizacji, z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjąć należało, iż niewniesienie przez organ architektoniczno - budowlany sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru realizacji robót budowlanych naruszającego przepisy, a takimi przepisami są również postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - nie wyklucza możliwości zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane nie ogranicza bowiem robót budowlanych objętych jego dyspozycją do robót wykonywanych na podstawie pozwolenia na budowę, stanowi on zatem podstawę wstrzymania wszelkich robót wykonywanych sprzecznie z przepisami, w tym robót odnośnie których dokonano zgłoszenia. Stan zgodności z prawem w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oznacza również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny na danym terenie. Do przepisów tych zaliczają się postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący w zarzutach podkreślali, że dokonali względem budynku gospodarczego (bez wiaty) skutecznego zgłoszenia. Właściwy organ nie wniósł sprzeciwu a dodatkowo Skarżący legitymowali się stosownym zaświadczeniem Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2009r., z którego wynikało, że 1/3 działki nr [...] (obecnie wchodzi w skład dz. nr [...]) znajduje się w symbolu 2.US.ZZ.1 - tj. na terenie, na którym dopuszczona jest budowa obiektów szatniowo-gospodarczych.

Jak wskazał Naczelny Sąd w ww. orzeczeniu, dokonanie zgłoszenia przez inwestorów i brak wniesienia sprzeciwu przez organ architektoniczno-budowlany nie wyklucza możliwości prowadzenia w późniejszym okresie postępowania naprawczego, jeżeli zostanie ujawniona niezgodność z przepisami, w tym przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kluczowe w niniejszej sprawie było natomiast ustalenie, w jakim konturze miejscowego planu znajduje się przedmiotowy budynek. Ustalenia w tym zakresie warunkują bowiem rodzaj nakazu w ramach dyspozycji art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Należy bowiem pamiętać, że realizacja obiektu budowlanego na podstawie zgłoszenia w sposób niezgodny z przepisami planu miejscowego, obowiązującego na terenie inwestycyjnym, stanowi inny przypadek samowoli budowlanej, polegającej na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). W wypadku wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie zastosowanie ma m.in. przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego, dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z 3 lutego 2022 r., II OSK 684/19, dost. baza CBOSA)

W niniejszej sprawie Skarżący podkreślali znaczenie zaświadczenia, uzyskanego od Wójta na potrzeby zgłoszenia, z którego wynikało, że na części działki inwestycyjnej można realizować budynek szatniowo-gospodarczy w ramach konturu 2.US.ZZ.1. Tego rodzaju zaświadczenie jest dokumentem urzędowym, jednak nie wyłącza to możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu, stosownie do art. 76 § 3 k.p.a. Takim dokumentem jest sama uchwała o uchwaleniu planu miejscowego wraz załącznikiem graficznym, jako akt prawa miejscowego, obowiązujący na terenie gminy. Należy również podkreślić, wobec akcentowanej przez Skarżących treści ww. zaświadczenia, że zarówno Sąd I instancji, jak i Naczelny Sąd Administracyjny, we wcześniej wydanych orzeczeniach nie przypisali ww. zaświadczeniu waloru dowodu nie do podważenia. Sądy administracyjne nakazały zbadać w sposób nie budzący wątpliwości, jakie zostało przewidziane przeznaczenie w miejscowym planie dla obszaru inwestycyjnego.

W toku ponownie prowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor, w związku z zaleceniami Sądu I instancji uzyskał od Gminy [...] wyjaśnienie, zawarte w piśmie z 21 września 2021 r., że sporny budynek gospodarczy usytuowany jest w symbolu 1.US.ZZ.1 tj. teren usług sportu zagrożony zalaniem wodą stuletnią poniżej 70 cm z podstawowym przeznaczeniem pod terenowe obiekty i urządzenia sportu. W granicach terenu 1.US.ZZ.1 poza podstawowym przeznaczeniem dopuszcza się:

realizację urządzeń terenowych i obiektów małej architektury,

realizację ciągów pieszo-jezdnych i ścieżek rowerowych.

W granicach terenów 1.US.ZZ.1 obowiązuje zakaz realizacji zabudowy kubaturowej. Gmina przedstawiła na ww. okoliczność wyciąg z miejscowego planu wraz z czytelnym wyrysem z miejscowego planu, na którym można dostrzec, że granica działki nr [...] (obecnie dz. [...]) przebiega poza granicami konturu 2.US.ZZ.1., na którym dopuszczono budowę obiektów szatniowo-gospodarczych. Działka inwestycyjna leży natomiast w części na obszarze 1.US.ZZ.1. na którym jest zakazy zabudowy kubaturowej. Przeważająca część dz. [...] znajdowała się na terenie 1.WS.6 - tereny wód śródlądowych płynących.

Niezależnie od powyższego PINB przeprowadził również własną weryfikację położenia spornego budynku względem konturów obszarów miejscowego planu. Na podstawie graficznego załącznika (mapy, skala 1:2000) do wypisu z MPZP [...] obejmującego działkę nr [...] na której usytuowany jest wybudowany budynek gospodarczy, powiększonego wydruku w skali 1 ;500 wycinka terenu obejmującego tą działkę z gminnego systemu GISON oraz wydruku w skali 1:100 tego wycinka mapy z systemu IntraEWID ustalił, że granica terenu o symbolu 2.US.ZZ.1 przebiega nad koroną skarpy znajdującą się w odległości około 8 m od północno-zachodniej granicy działki nr [...], natomiast rozpatrywany budynek jest odsunięty od tej granicy działki około 1,6-2,4 m w kierunku przeciwnym, południowo-wschodnim. Powyższe ustalenia znajdują również potwierdzenie w protokole kontroli, w trakcie której ustalono położenie spornego budynku względem granicy działki i skarpy.

Ustalenia faktyczne poczynione przez organy nadzoru budowlanego na obecnym etapie postępowania nie budzą już wątpliwości co do tego, że sporny budynek położony jest w obszarze, oznaczonym w miejscowym planie symbolem 1.US.ZZ.1., na którym istnieje zakaz realizacji zabudowy kubaturowej (§ 25 ust. 3 MPZP Gminy [...]). Wbrew twierdzeniom skargi powyższe wnioski znajdują odzwierciedlenie również w mapach geoportalu, dołączonych do odwołania.

Pojęcie zabudowy kubaturowej nie posiada definicji normatywnej, nie zostało również zdefiniowane w miejscowym planie. Jednak w orzecznictwie wypracowano w tej kwestii stanowisko, zgodnie z którym pojęcie to odnosi się do wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych, dla których można obliczyć objętość. Kubatura oznacza bowiem sześcian i jest miarą pojemności wyrażoną w m3 (por. wyrok NSA z 24 listopada 2022 r., II OSK 399/20, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie ze słownikiem Języka Polskiego PWN kubatura budynku jest rozumiana jako objętość wszystkich kondygnacji nadziemnych i podziemnych oraz kondygnacji przyziemnej budynku. Pośredniego potwierdzenia dla przedstawionego poglądu można poszukiwać w innych aktach normatywnych. Do tego rodzaju terminologii nawiązuje m.in. przepis § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225). W przepisie tym mowa jest o "kubaturze brutto budynku" rozumianej jako iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji (...) Niewątpliwie definicja kubatury odnosi się do budynku w rozumieniu Prawa budowlanego (art. 3 pkt 2 ustawy). Obiekt kubaturowy to zatem nic innego jak budynki i inne obiekty budowlane, którym można przypisać parametr objętości (zob. wyrok WSA w Krakowie z 14 lutego 2014 r., II SA/Kr 1527/13, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że zakaz sformułowany w miejscowym planie dotyczy postawionego przez Inwestorów z przekroczeniem warunków zgłoszenia budynku gospodarczego. Odnośnie dobudowanej wiaty, której z uwagi na brak pełnych przegród zewnętrznych nie można przypisać parametru objętości należało rozważyć, czy było dopuszczalne jej posadowienie z uwzględnieniem § 25 MPZP. W § 25 ust. 2 MPZP dopuszczono na obszarze 1.US.ZZ.1 realizację urządzeń terenowych oraz obiektów małej architektury.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wiaty mogą być kwalifikowane jako budowle, ale także jako obiekty małej architektury np. wiata śmietnikowa. O tym, czy wiata jest budowlą czy też obiektem małej architektury decyduje przede wszystkim jej wielkość oraz sposób konstrukcji. Kwalifikacja obiektu

jako obiektu małej architektury powinna przebiegać z jednoczesnym uwzględnieniem

ogólnego kryterium "niewielkości" oraz przede wszystkim w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego w sprawie oraz otoczenia, w jakim znajduje się obiekt. Kryterium decydującym o kwalifikacji danego obiektu jako obiektu małej architektury nie jest sposób mocowania do podłoża, a jest nim wielkość obiektu. Stwierdzenie zatem, że dany obiekt jest "niewielki" wymaga nie tylko określenia jego bezwzględnych wymiarów (wysokości, szerokości, długości), ale także odniesienia wielkości tego obiektu do jego usytuowania w konkretnej przestrzeni, istotne może okazać się także zwrócenie uwagi na rodzaj przyjętej konstrukcji (np. ciężka, betonowa czy lekka, ażurowa). Nieprecyzyjna definicja "obiektu małej architektury" powoduje, że należy ją interpretować indywidualnie do danego stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 11 marca 2020 r., II FSK1044/18). W niniejszej sprawie wiata ma wymiary 4,66mx8,69m a zatem powierzchnię 40,49 m2. Konstrukcja wiaty to 6 słupów żelbetowych wylewanych o wymiarach około 25 cm x 25 cm, między słupami jest podmurówka z gazobetonu na wysokości 83 cm od posadzki betonowej pomalowanej farbą. Słupy wiaty znajdują się w odległości około 20 cm od ściany frontowej budynku, a przestrzeń ta wypełniona jest styropianem, Dach konstrukcji drewnianej z trzema połaciami pokrytymi blachą trapezową. Pod dachem wykonano również instalację oświetleniową doprowadzoną policznikowo z budynku gospodarczego. Z uwagi na sposób konstrukcji waty, potwierdzonej dokumentacją zdjęciową dołączoną do protokołu kontroli Sąd podzielił wniosek Organów nadzoru budowlanego, że w realiach niniejszej sprawy nie można uznać wiaty za obiekt małej architektury.

Skarżący kwestionowali powyższe stanowisko podnosząc, że wiaty zostały zaliczone do obiektów małej architektury na skutek nowelizacji miejscowego planu, dokonanego na mocy uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania plennego Gminy [...] - "[....]" -ETAP 1. Należy jednak wskazać, że § 25 planu miejscowego, który dotyczy konturu 1.US.ZZ.1. nie uległ zmianie na skutek powyżej uchwały. Powoływany przez Skarżących § 4 pkt 9b dotyczył natomiast zmiany § 39 panu miejscowego, który określa przeznaczenie terenów zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych, oznaczonych na rysunku planu symbolem, 3.RM,, 3.RM.2 I 3.RM.3. Zatem § 39 ust. 2 planu miejscowego, w którym wymieniono wiaty wśród obiektów małej architektury nie dotyczy terenu spornej inwestycji, lecz terenów zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych. Z tego względu powołana przez Skarżących nowelizacja planu miejscowego nie miała znaczenia dla sposobu rozpatrzenia niniejszej sprawy.

Mając na względzie powyższe Sąd zaakceptował wnioski Organów nadzoru budowlanego co do tego, że w niniejszej sprawie doszło do samowoli budowlanej polegającej na posadowieniu budynku gospodarczego w sposób niezgodny z ustaleniami miejscowego planu, przy czym niezgodność ta ma charakter nieusuwalny z przyczyn powyżej wskazanych. Z tego względu zaistniały podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Z tych przyczyn Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.