Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1085/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3  par. 1, art. 134 par. 1, art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c  w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 1  pkt 3, art. 2 pkt 6, pkt 7, art. 18 pkt 1, art. 19 ust. 1, ust. 2, art. 20 ust. 1, ust. 2, ust. 4  pkt 1, ust. 5, ust. 6, art. 21  ust. 1,  ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2687
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 15 maja 2023 r. nr SKO.PS/4110/428/2023 w przedmiocie odmowy refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT za dostarczone paliwa gazowe uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 maja 2023 r. znak: SKO.PS/4110/428/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.) oraz art. 18, art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. z 2022 r. poz. 2687, dalej: ustawa), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Nowego Wiśnicza z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr MOPS-71-5-1-6/2023 odmawiającą Z. K. (dalej: skarżąca) refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 roku.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 8 lutego 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o wypłatę refundacji podatku VAT za dostarczane paliwa gazowe w 2023 r.

Organ l instancji w decyzji z dnia 26 kwietnia 2023 r. odmówił skarżącej refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie było wpisane ani zgłoszone do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB), zaś deklaracja została złożona w dniu 6 kwietnia 2023 r., to jest po terminie ustawowym.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji skarżąca podniosła, że piec gazowy jest jej głównym źródłem ogrzewania od 3 lat, zaś niezgłoszenie go do CEEB wynikało z niedopatrzenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, że podstawy materialnoprawne refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych, uregulowane zostały w ustawie z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku gazu. Z treści art. 18 ww. ustawy wynika, że co do zasady refundacja przysługuje w sytuacji kiedy urządzenie grzewcze zasilane paliwami gazowymi zostało zgłoszone do CEEB do dnia wejścia w życie ustawy, to jest do dnia 21 grudnia 2022 r.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwróciła się do organu l instancji o wypłatę refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 roku - w dniu 8 lutego 2023 r. dla gospodarstwa domowego w miejscowości K. [...]. W toku postępowania do akt załączono deklarację dot. źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, wypełnioną w dniu 13 kwietnia 2023 r., w której skarżąca zgłosiła kocioł gazowy jako źródło c.o. i c.w.u.

Organ zauważył, że w odwołaniu skarżąca potwierdziła ww. fakt, iż deklaracja została złożona po raz pierwszy w dniu 13 kwietnia 2023 r. z uwagi na jej przeoczenie, podała także, że piecem gazowym ogrzewa od 3 lat.

Z powyższego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że na dzień wejścia w życie ustawy, to jest w dniu 21 grudnia 2023 r. skarżąca dla nieruchomości w K. [...], nie miała złożonej deklaracji dot. źródeł ciepła i źródeł spalania paliw. Deklarację złożyła dopiero 13 kwietnia 2023 r.

W oparciu o powyższe Kolegium stwierdziło, że nie można przyznać skarżącej refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe, albowiem nie spełnia ona warunku określonego w art. 18 pkt 1 ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku gazu. Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia przyczyny, dla których skarżąca nie dokonała zgłoszenia źródła ogrzewania wcześniej, jak i fakt, że ww. ogrzewa od 3 lat nieruchomość kotłem na paliwo gazowe.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca podniosła, że piec gazowy jest jej głównym źródłem ogrzewania od kilku lat. Niezgłoszenie tego źródła ogrzewania do CEEB wynikało wyłącznie z niedopatrzenia. Skarżąca wyjaśniła, że była pewna, iż złożyła deklarację, ale jak się okazało, złożyła tylko deklarację swojej mamy dla adresu K. [...], a o swojej zapomniała. Było to też częściowo utrudnione przez pandemię koronawirusa. Skarżąca zwróciła się o przyznanie refundacji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona.

Sąd wskazuje, że w analogicznej do niniejszej sprawie, zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2023 r. sygn. II SA/Sz 776/23 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone tam stanowisko, dlatego też posłuży się argumentami zawartymi w tym wyroku.

Zasady i tryb refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. do odbiorcy paliw gazowych regulują przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku gazu (art. 1 pkt 3).

W rozumieniu przepisów ustawy, przez pojęcie "podatek VAT" rozumie się podatek od towarów i usług, o którym mowa w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931, z późn. zm.), zaś pojęcie "gospodarstwo domowe" oznacza osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe) (art. 2 pkt 6 i 7 ustawy).

Zgodnie z art. 18 ustawy, w przypadku gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz.1385; dalej u.p.e.):

1) wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a u.p.e., wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy;

2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140) nie przekracza kwoty 2100 zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę

- przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT".

Z art. 3 pkt 3a u.p.e. wynika, że paliwa gazowe to gaz ziemny wysokometanowy lub zaazotowany, w tym skroplony gaz ziemny oraz propan-butan lub inne rodzaje gazu palnego, dostarczane za pomocą sieci gazowej, a także biometan i biogaz rolniczy, niezależnie od ich przeznaczenia.

Z art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e. wynika, że taryfy ustalane dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych, które stosuje się do dnia 31 grudnia 2027 r. - przez przedsiębiorstwa energetyczne posiadające koncesję na obrót paliwami gazowymi lub na obrót gazem ziemnym z zagranicą podlegają zatwierdzeniu przez Prezesa URE.

Stosownie do art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy, odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e., składają wniosek o refundację podatku VAT na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, nie później niż do dnia 29 lutego 2024 r., lub w terminie 30 dni od dnia otrzymania faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych. Wniosek o refundację podatku VAT składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek.

Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy, do wniosku o refundację podatku VAT odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e., załącza fakturę dokumentującą dostarczenie paliw gazowych do tego odbiorcy przez to przedsiębiorstwo energetyczne obejmującą okres dotyczący wniosku oraz dowód uiszczenia zapłaty za tę fakturę.

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 20 ust. 2 ustawy).

Do ustalenia przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta prawa do refundacji podatku VAT, o którym mowa w art. 18, stosuje się odpowiednio art. 411 ust. 10k-10o oraz 10r ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556) (art. 20 ust. 2 ustawy).

W art. 411 ustawy Prawo ochrony środowiska określono formy finansowania środków funduszy, formy działania i warunki udzielenia dofinansowania.

Na mocy art. 20 ust. 4 ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, weryfikuje wniosek o refundację podatku VAT w zakresie:

1) zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków,

2) wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w art. 18 pkt 2, zgodnie z ust. 3

- jednorazowo przy złożeniu pierwszego wniosku o refundację podatku VAT przez odbiorcę paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e.

Zgodnie z art. 20 ust. 5 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta refundacji podatku VAT nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania refundacji podatku VAT, uchylenie lub zmiana wysokości refundacji podatku VAT oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranej refundacji podatku VAT wymagają wydania decyzji.

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta przesyła wnioskodawcy informację o przyznaniu refundacji podatku VAT na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej - o ile wnioskodawca wskazał adres poczty elektronicznej we wniosku o refundację podatku VAT. W przypadku gdy wnioskodawca nie wskazał adresu poczty elektronicznej we wniosku o refundację podatku VAT, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, odbierając ten wniosek od wnioskodawcy, informuje go o możliwości odebrania od tego organu informacji o przyznaniu refundacji podatku VAT (art. 20 ust. 6 ustawy).

Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy, do postępowania w sprawie refundacji podatku VAT przepisy art. 23 ust. 12 i 13, art. 30 oraz art. 32 ust. 1-1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stosuje się odpowiednio, przy czym ilekroć w tych przepisach jest mowa o rodzinie, rozumie się przez to gospodarstwo domowe wymienione w art. 18 pkt 2.

W sprawach refundacji podatku VAT nieuregulowanych ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 21 ust. 3 ustawy).

Bezspornie skarżąca była uprawniony do złożenia przedmiotowego wniosku do właściwego organu, tj. Burmistrza Nowego Wiśnicza. Niesporne było też, że wniosek o refundację został złożony w terminie, wynikającym z art. 19 ust. 1 ustawy, tj. w dniu 8 lutego 2023 r.

Spór w sprawie dotyczy odmowy przyznania przedmiotowej refundacji podatku VAT.

Organ I instancji odmówił skarżącej przyznania ww. refundacji z uwagi na złożenie przez niego deklaracji CEEB po terminie wejścia w życie ustawy.

Ustawa weszła w życie z dniem 21 grudnia 2022 r., zaś skarżąca złożyła deklarację do CEEB w dniu 6 kwietnia 2023 r. Ta okoliczność również była niesporna.

Z uwagi, że przepisy art. 18 pkt 1, art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy odwołują się do deklaracji CEEB, konieczne jest odniesienie się do przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438; dalej u.o.e.b.).

Przepisy o Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków zostały wprowadzone do ustawy u.o.e.b. na podstawie ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2127; dalej ustawa o zmianie u.o.e.b.). Wejście w życie przepisów ustawy o zmianie u.o.e.b. dotyczących rejestru CEEB uregulowane zostało w art. 22 w zw. z art. 18, który upoważnił ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa do ogłaszania komunikatów, określających wejście w życie poszczególnych przepisów.

Na podstawie art. 27a ust. 1 u.o.e.b., Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa prowadzi centralną ewidencję emisyjności budynków, zwaną dalej "ewidencją", oraz jest administratorem danych zgromadzonych w tej ewidencji.

Zgodnie z art. 27g ust. 1 u.o.e.b., właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit.a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw.

W przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 3 pkt 5, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia, w którym zaistniała zmiana (art. 27g ust. 4 u.o.e.b.). W terminie 30 dni od dnia otrzymania deklaracji w postaci pisemnej wójt, burmistrz lub prezydent miasta wprowadza do ewidencji dane i informacje zawarte w deklaracji z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego obsługującego ewidencję (art. 27 g ust. 5 u.o.e.b.).

Przepis art. 27g ust. 1 u.o.e.b wszedł w życie w dniu 1 lipca 2021 r. (komunikat Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 marca 2021 r. – Dz. U. z 2021 r. poz. 583). Właścicielom lub zarządcom budynków określono termin na złożenie deklaracji do 30 czerwca 2022 r., gdzie należało wskazać, m.in. używane źródła ciepła oraz paliwo w nich stosowane (art. 15 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy u.o.e.b.).

W przypadku nowych źródeł ciepła uruchomionych po 1 lipca 2021 r. termin na złożenie deklaracji wynosił 14 dni od dnia ich uruchomienia.

Osoba, która nie złożyła deklaracji CEEB w terminie podlega karze grzywny (art. 27h u.o.e.b.).

Skarżąca złożyła deklarację do CEEB w dniu 6 kwietnia 2023 r., a więc z naruszeniem art. 27g ust. 1 u.o.e.b. Jednakże kwestia odpowiedzialności właściciela budynku za naruszenie ww. przepisu nie jest przedmiotem niniejszej sprawy.

CEEB to ewidencja dotycząca źródeł ciepła i spalania paliw, której dane miały ułatwić organom walkę ze smogiem.

Dopiero w 2022 r. ustawodawca powiązał zgłoszone źródła ciepła w deklaracjach CEEB z możliwością otrzymania szeregu dodatków, które miały przede wszystkim gospodarstwom domowym i podmiotom użyteczności publicznej zrównoważyć wzrastające ceny energii. Wprowadził również szereg rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych. Weszły wówczas w życie, m.in. przepisy: ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1630; dalej u.d.w.); ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1704); ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1772); ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967); z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (Dz. U. z 2022 r. poz. 2243).

Ustawodawca uznał, że warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji na podstawie przepisów ustawy jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenia źródła ciepła do CEEB. Organ, rozpoznający wniosek zobowiązany jest dokonać jego weryfikacji w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w CEEB.

Zdaniem Sądu, wykładnię art. 18 pkt 1 ustawy na tle stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy przeprowadzić w zgodzie z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie tracąc z pola widzenia celu przedmiotowej regulacji prawnej.

Jak wynikało z projektu ustawy (nr IX.2804 w pkt 2.1), przepisy miały ograniczyć wzrost kosztów dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych o najniższych dochodach, zużywających paliwa gazowe do celów grzewczych w tym celu zaproponowano mechanizm refundacji podatku od towarów i usług, poniesionego przez tych odbiorców za paliwa gazowe dostarczone w 2023 r., udokumentowane dokumentem potwierdzającym dostarczenie tych paliw do odbiorców. Refundacja podatku VAT miała przysługiwać gospodarstwu domowemu, które jako główne źródło ogrzewania wykorzystuje kocioł na paliwa gazowe, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a którego przeciętne miesięczne dochody, w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, nie przekraczają 2100 zł, lub 1500 zł na osobę w przypadku gospodarstwa wieloosobowego.

Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Jest to zasada demokratycznego państwa prawnego. Jej elementem składowym jest zasada proporcjonalności. Państwo prawne opiera bowiem na założeniu racjonalności prawodawcy, a warunkiem koniecznym realizacji tego założenia jest przestrzeganie proporcjonalności w procesie przestrzegania prawa. Zasada proporcjonalności kładzie nacisk na adekwatność celu i środka użytego do jego osiągnięcia.

Zasada równości wyrażona została w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

Jak wynikało z akt, skarżąca prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód na osobę w 2021 r. wyniósł 509,05 zł. W ocenie Sądu, zastosowanie w stosunku do skarżącej wymogu w postaci dopełnienia obowiązku zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB w terminie do 21 grudnia 2022 r. stanowi nadmierną regulację sprzeczną z art. 2 Konstytucji RP i celem ustawy. W istocie bowiem nie daje ona możliwości spełnienia warunków przyznania świadczenia po jego wprowadzeniu tj. po wejściu w życie ustawy.

Tymczasem o tym, że dane widniejące w CEEB te nie mają bezwzględnie obowiązującego znaczenia dla przyznania szeregu dodatków osłonowych, świadczą orzeczenia sądów administracyjnych, dotyczących dodatku węglowego oraz zmian dokonanych przez ustawodawcę w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Przy przyznaniu dodatku węglowego ważny jest stan rzeczywisty, a nie dane wynikające z CEEB. Ponadto dopuszczono do przyznania ww. dodatku również w sytuacji, gdy istniejące źródło ciepła nie zostało wpisane do CEEB, a nawet wówczas gdy dana osoba nie złożyła wniosku o przyznanie dodatku węglowego, mimo iż spełniała przesłanki do jego przyznania (art. 2 ust. 15f i ust. 15g u.d.w.). Taką samą regulację ustawodawca przewidział dla osób uprawnionych do dodatku dla gospodarstw domowych na podstawie art. 24 ust. 25a i ust. 25b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw oraz dla osób uprawionych do dodatku elektrycznego na podstawie art. 32a ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej.

Powyższe skłoniło Sąd do uznania, że warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji jest sam fakt ujawnienia głównego źródła ogrzewania w CEEB, niezależnie od daty jego zgłoszenia w CEEB, który to warunek w niniejszej sprawie został spełniony przez skarżącą. Najistotniejsze jest bowiem osiągnięcie celu regulacji ustawowej, którym jest pomoc osobom o niskich dochodach, równoważąca podwyżki cen nośników grzewczych. Zastosowanie wyłącznie wykładni językowej w niniejszej sprawie naruszyłoby art. 32 Konstytucji RP, gdyż jak wyżej wskazano, przy innych tego typu dodatkach pomocowych, ustawodawca wprowadził łagodniejsze rygory związane z ich przyznaniem.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji zobowiązany będzie rozpoznać wniosek skarżącej w oparciu o przepisy ustawy, przy pomięciu w art. 18 pkt 1 ustawy, terminu zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB.

W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji.