Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 208/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1, art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 104
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 26 stycznia 2024 r. nr 0401-IOA.4823.33.2023 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu oraz obrotu paliwami opałowymi oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2023 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia przez przewoźnika art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 104; dalej także jako: "ustawa SENT"). Jako podstawę wydanej decyzji organ wskazał także art. 22 ust. 2a, art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 5 ustawy SENT. Organ stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT.

Organ podał, że w dniu [...] kwietnia 2023 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego towar, który podlega systemowi monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, tj. odpady: papier i tektura, kod odpadu: 19 12 01, w ilości [...] kg. Przewoźnikiem był W. J. (dalej także jako: "Skarżący", "Przewoźnik") prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Usługi Transportowe [...] W. J.. W wyniku kontroli zgłoszenia przewozu o nr [...] i dokumentów towarzyszących ww. transportowi stwierdzono brak przekazywania do systemu SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego wymienionym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru. Fakt braku przekazywania geolokalizacji potwierdzony został wydrukiem ze sprawdzenia monitorowania SENT GEO dla zgłoszenia [...] oraz opisany w punkcie 8 protokołu z kontroli z [...] kwietnia 2023 r.

W złożonym odwołaniu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ze względu na występujący w sprawie interes publiczny, aby zapobiec nałożeniu na przewoźnika kary pieniężnej nieproporcjonalnej w stosunku do wagi naruszenia, niespełniającej celów przepisów ustawy SENT w zakresie oddziaływania prewencyjnego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej także jako: "DIAS") decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że sytuacja opisana w protokole wypełniała dyspozycję art. 10a ust. 1 ww. ustawy i Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., działając na postawie art. 22 ust. 2a, decyzją z [...] października 2023 r. nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł. Z kolei rozpatrując możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ ten nie znalazł podstaw do zastosowania takiego rozwiązania prawnego. Biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny, po analizie zebranego materiału w sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowił utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Odnosząc się do zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Zatem niewystarczające jest wyposażenie pojazdu w sprawne urządzenie lokalizacyjne i poprawnie skonfigurowane. Konieczne jest bowiem stałe i nieprzerwane przekazywanie (w trakcie całej trasy przewozu przez terytorium Polski) aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem do systemu nadzorowanego przez organy Krajową Administrację Skarbową – Systemu Elektronicznego Nadzoru Transportu (dalej także jako: "SENT"). Z protokołu natomiast wynika, że Przewoźnik – Usługi Transportowe [...] W. J. - nie zapewnił przekazywania danych geolokalizacyjnych z lokalizatora nr [...] w trakcie całej trasy przewozu środka transportu objętego zgłoszeniem [...].

Organ podał, że w przedmiotowej sprawie kierujący zatrzymał się w miejscowości M. w województwie [...] na żądanie funkcjonariuszy celno - skarbowych, chociaż wjazd na terytorium kraju, według danych w zgłoszeniu miał nastąpić w G. poprzez terminal promowy. Oznacza to według organu, że brak przesyłania danych geolokalizacyjnych odbywał się co najmniej na odcinku ok. 147 km drogi w nieokreślonym czasie. Dlatego organ nie zgodził się z twierdzeniem Skarżącego, że przewoźnik dochował należytej staranności, robiąc wszystko co w jego mocy, aby dane były poprawnie przekazywane do systemu SENT, a także, że przyczyna nieprzekazywania danych GPS była zupełnie niezależna od przewoźnika, który nie miał wiedzy o tej nieprawidłowości ani nie miał wpływu na jej wystąpienie, gdyż zrobił on wszystko co w jego mocy, aby wypełnić swoje obowiązki.

Organ zauważył, że w stanie faktycznym sprawy, kierujący nie kontrolował urządzenia w zakresie udostępniania trasy i przekazywania danych geolokalizacyjnych do systemu SENT do czasu zatrzymania przez funkcjonariuszy celno-skarbowych. Zdaniem organu obowiązkiem kierowcy było, aby przed rozpoczęciem przewozu towaru wrażliwego na terytorium kraju uruchomił stosowną aplikację do przesyłania trasy przewozu do systemu SENT, upewnił się, że działa ona prawidłowo i przekazuje sygnał do systemu SENT GEO, zadbał o właściwy poziom naładowania baterii urządzenia i umieścił je w pojeździe w taki sposób, aby sygnał mógł być emitowany bez zakłóceń, a wskazania aplikacji były dla niego widoczne podczas prowadzenia pojazdu. Obowiązkiem przewoźnika było natomiast umożliwienie kierowcy przestrzeganie tych obowiązków i weryfikowanie ich przestrzegania, a także właściwe przeszkolenie kierowców w zakresie obsługi tak aplikacji jak i urządzenia na którym jest zainstalowana.

Organ podkreślił, że ostatnie przekazane przez lokalizator dane geolokalizacyjne do systemu SENT GEO zarówno kierowca jak i przewoźnik może sprawdzić za pomocą formularza "SENT406 - Sprawdzenie ważności zgłoszenia przewozu [SENT]" na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (dalej także jako: "PUESC").

Odnosząc się do załączonego do odwołania przez Skarżącego wydruku z konta klienta w systemie e-TOLL, przedstawiającego historię przejazdów w dniu kontroli oraz wskazania, że Skarżący korzysta z usług zewnętrznego, profesjonalnego dostawcy systemu lokalizacyjnego, który jest dedykowany do przesyłania danych zarówno do systemu SENT, jak i do systemu poboru opłat za przejazd po niektórych odcinkach dróg publicznych - e-TOLL, organ wskazał, że przedmiotem sprawy jest fakt braku przesyłania danych lokalizacyjnych do systemu SENT. Jak podał Skarżący, Przewoźnik miał dostęp do lokalizacji swojego środka transportu, jednakże dane te nie zostały udostępnione organom Krajowej Administracji Skarbowej (dalej także jako: "KAS"). Fakt emisji danych GPS nie oznacza, że dane te były przekazywane również do systemu KAS. Warunkiem koniecznym dla prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu przewożącego towar wrażliwy, jest powiązanie nr lokalizatora zamontowanego w tym pojeździe, zarejestrowanego również w systemie SENT-GEO, z konkretnym numerem zgłoszenia SENT, natomiast obowiązkiem przewoźnika była bieżąca kontrola sprawnego przekazu danych. Organ podał, że z przedłożonego materiału i wyjaśnień Skarżącego wynika, że każdy przejazd pojazdu, z zainstalowanym urządzeniem w pojeździe, może być monitorowany niezależnie od przesyłania danych do GEO SENT. To użytkownik systemu decyduje czy udostępni dane geolokalizacyjne swojego pojazdu do systemu SENT czy też nie. Przedłożony przez Przewoźnika zrzut ekranu z dostępnego jej systemu web-sat.pl przedstawia tylko informację z danych dotyczących trasy, nie przedstawiono natomiast zrzutu ekranu z danymi przekazywania do GEO SENT. Poza tym przedstawia on wycinek monitoringu trasy przejazdu pojazdu w systemie firmy [...] sp. z o.o., do którego organy KAS nie mają dostępu. Przedstawiony materiał zdaniem organu przede wszystkim potwierdza, że nie było problemów z zasięgiem satelitarnym, a mimo to organom KAS monitoring ten nie został udostępniony na całej trasie przewozu.

Zdaniem organu wskazywana przez Skarżącego możliwość zweryfikowania przejazdu przez organy w systemie e-TOLL nie zapewnia spełnienia celu ustawy SENT sprowadzającego się do bieżącego monitorowania przewozu towaru podlegającego zgłoszeniu poprzez zapewnienie przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem do systemu SENT. Bieżące monitorowanie umożliwia skontrolowanie pojazdu i przewożonego towaru w trakcie przemieszczania się po terytorium Polski, jak też skontrolowanie realizacji obowiązków wynikających z tej ustawy. Brak danych geolokalizacyjnych nie pozwala monitorować całej trasy przejazdu, a co za tym idzie, ustalić którędy nastąpił przejazd, czy odbyły się postoje i czy nie nastąpił przeładunek towaru. To zaś skutkuje brakiem możliwości ustalenia, czy nie zaistniało realne zagrożenie interesów fiskalnych Skarbu Państwa poprzez uszczuplenie w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT). Natomiast przepisy ustawy SENT nie dają pola do rozważań co do możliwości wykonania obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT w inny sposób, tj. poprzez wydruki zrzutów ekranu z prywatnego systemu logistycznego, czy poprzez informacje o opłatach drogowych pobranych przez system e-TOLL.

Organ podał również, że po poprzedniej kontroli w dniu [...] marca 2023 r. Przewoźnik kontaktował się z operatorem systemu Web-Sat z zapytaniem, czy urządzenie GPS działa prawidłowo. W odpowiedzi przewoźnik uzyskał informację, że usługa działa poprawnie. Organ zwrócił jednak uwagę na to, że ani zapytanie, ani odpowiedź operatora systemu nie dotyczyła przesyłania danych do systemu SENT GEO.

W toku postępowania odwoławczego organ pozyskał informacje z Centrum Informatyki Resortu Finansów - Departament Systemów Celnych, na podstawie których ustalono, że w okresie ważności zgłoszenia [...] nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów [...]. Dodatkowo, odnośnie do przedmiotowego zgłoszenia SENT, nie stwierdzono w systemie Help Desk [...] zgłoszeń incydentów dotyczących problemów w działaniu systemu SENT GEO.

W świetle powyższych informacji, skoro lokalizator nie przekazywał danych do systemu do czasu kontroli, a w badanym okresie nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów [...] oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk [...], aby Przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu, to zdaniem organu zachodziła podstawa do nałożenia na Przewoźnika kary na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Nie ma bowiem zdaniem organu wątpliwości, że doszło do naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT.

W ocenie organu w sprawie zabrakło podstaw do zastosowania art. 22 ust. 2b ustawy SENT, który umożliwia odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru, bowiem taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Oceniając przedmiotową sprawę pod kątem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w trakcie prowadzonego postępowania nie znalazł w zgromadzonym materiale dowodowym przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes Przewoźnika, gdyż musiałby on wynikać ze zdarzenia nadzwyczajnego, mającego bezpośredni związek z powstałym naruszeniem, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie kary. Jednakże w sprawie takie okoliczności nie wystąpiły. Powyższe uchybienie nie powstało na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek okoliczności, na którą Skarżący nie miał wpływu.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie została również spełniona przesłanka określona w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej ze względu na tzw. interes publiczny.

Ponadto organ wskazał, że na podstawie analizy systemu SENT zgłoszeń i przewozów dokonanych przez Usługi Transportowe [...] - J. W. stwierdzić należy, że Przewoźnik ten dopuszcza się większej ilości naruszeń, ale uprawnione organy nie wymierzają kar pieniężnych za wszystkie jego naruszenia. Stosownie do użytych przez organy sił i środków, stosując zasadę proporcjonalności, organ postanowił obciążyć karą pieniężną działanie ujawnione na drodze, odstępując od tych stwierdzonych na podstawie danych zawartych w rejestrze SENT. Stwierdzone w wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2023 r. naruszenie jest kolejnym naruszeniem przepisu art. 10a ust. 1 ustawy SENT dokonanym przez Skarżącego. Nieprawidłowości stwierdzone w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] marca 2023 roku kontroli w żaden sposób nie zdyscyplinowały Skarżącego do podjęcia wszelkich działań zmierzających do prawidłowego realizowania obowiązków nałożonych na Przewoźnika ustawą o systemie monitorowania, a tym samym prewencyjny cel przedmiotowej ustawy nie został jeszcze osiągnięty.

W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie:

1) art. 22 ust. 2a w zw. z art. 3 ust. 11 i art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy SENT w zw. z art. 92 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 7 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewoź jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 898; dalej także jako: "rozporządzenie") przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na Przewoźnika administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie związane z przewozem odpadów w sytuacji, w której objęcie odpadów obowiązkami z ustawy SENT nastąpiło poprzez wydanie rozporządzenia, które wykracza poza delegację ustawową znajdującą się w art. 3 ust. 11 ustawy SENT, w związku z czym rozporządzenie to w tym zakresie nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego, a przewoź odpadów nie jest skutecznie objęty obowiązkiem monitorowania w systemie SENT, w związku z czym na Przewoźnika została nałożona kara pieniężna bez ważnej podstawy prawnej wyrażonej w ustawie, a więc z naruszeniem fundamentalnej zasady nullum crimen sine lege scripta,

2) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT przez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia na Przewoźnika kary pieniężnej pomimo, że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 O.p., art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., w szczególności zasady proporcjonalności (wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców – Dz. U. z 2023 r. poz. 221, dalej także jako: "Prawo przedsiębiorców"), bezpieczeństwa i zaufania do organów państwa; pominięcie przez organy przy ocenie pojęcia "interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy i celu ustawy, którym jest ochrona wpływów budżetowych, a w sprawie nie wystąpiło chociażby najmniejsze hipotetyczne ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych,

3) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT przez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej pomimo, że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna uwzględniać funkcję ustawy SENT i charakter przewidzianych w niej sankcji, w szczególności to, że instytucja

odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej jest elementem mechanizmu prewencji wpisanego w przepisy ustawy SENT, a kary pieniężne nie powinny pełnić funkcji wyłącznie represyjnej (odpłaty) za popełnione naruszenie (zaistnienie stanu niezgodnego z prawem),

4) art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 22 ust. 2a oraz ust. 3 ustawy SENT przez nałożenie na Przewoźnika w sumie dwóch kar pieniężnych w łącznej wysokości [...] zł za identyczne nieprawidłowości stwierdzone w toku kontroli drogowych w krótkim odstępie czasu, co stanowi nadmierną kumulację sankcji; wobec krótkich odstępów czasu między tymi przejazdami popełnione wówczas naruszenia powinny być oceniane kompleksowo, a kary pieniężne nałożone na Przewoźnika w tych postępowaniach (w tym w niniejszej sprawie) jawią się jako sprzeczne z prewencyjnym charakterem sankcji uregulowanych w ustawie SENT, będąc jedynie nieproporcjonalną represją,

5) art. 2, art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 325 TFUE i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez nałożenie na Przewoźnika wysokiej kary pieniężnej (sankcji) w związku ze stwierdzonym niedopełnieniem warunku formalnego, w sytuacji gdy w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych, a zatem sankcja w wysokości [...] zł jest nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia (por. orzeczenie TSUE z [...].2021 r., C-583/20) oraz nie uwzględnia okoliczności powstania stwierdzonej nieprawidłowości, rodzaju i stopnia naruszenia ciążącego na przewoźniku obowiązku, wagi stwierdzonej nieprawidłowości, działań podjętych przez przewoźnika by przewoź był wykonywany zgodnie z prawem (por. wyrok TSUE z 15.04.2021 r., C- 935/19) – por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 14 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 374/22.

W skardze został złożony wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") – lub też - naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. nakładającą na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT.

Podczas kontroli w dniu [...] kwietnia 2023 r., funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. przeprowadzili kontrolę pojazdu samochodowego o numerach rejestracyjnych [...], przewożącego towar, który podlega systemowi monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, tj. odpady: papier i tektura, kod odpadu: 19 12 01, w ilości [...] kg. Przewoźnikiem był W. J. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Usługi Transportowe [...] W. J.. W wyniku kontroli zgłoszenia przewozu nr [...] i dokumentów towarzyszących ww. transportowi, stwierdzono brak przekazywania do systemu SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego wymienionym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru.

Fakt braku przekazywania geolokalizacji potwierdzony został wydrukiem ze sprawdzenia monitorowania SENT-GEO dla zgłoszenia [...] oraz opisany w protokole z kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2023 r.

Tut. Sąd nie dopatrzył się uchybienia przepisom Ordynacji podatkowej wskazanych w skardze, w tym art. 187, art. 191, przez pryzmat których należało ocenić prawidłowość postępowania dowodowego i poczynionych ustaleń faktycznych. Wyjaśnić zatem w tym miejscu należy, że przepisy postępowania określając m.in. zasady gromadzenia i przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, zapewniać mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą materialną (art. 122 O.p.). Organy mają więc obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy, w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. Zdaniem Sądu, podejmowanie przez organy działań zmierzających do ustalenia okoliczności związanych z przestrzeganiem obowiązków wynikających z ustawy SENT należy uznać za postępowanie wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 O.p. Trzeba mieć bowiem na względzie, że przepis mówi o działaniach niezbędnych, a wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek organów gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny. Obowiązek ten obciąża organy jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie miarodajnych ustaleń faktycznych. Jednocześnie należy podkreślić, że przeprowadzony przez organy wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd podziela w tym zakresie argumentację organów, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zaznaczyć przy tym należy, że skuteczność zarzutu naruszenia przez organ zasady wynikającej z art. 191 O.p. wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął organ wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena organu. Zarzut dowolnego działania organu można by postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Sytuacja taka nie występuje jednak wówczas, gdy organ wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko wskazuje, którym dowodom przyznaje moc dowodową, a którym odmawia wiarygodności i z jakich przyczyn. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organy dokonały oceny zebranych dowodów, odniosły się do nich, dokonując ich analizy we wzajemnej łączności. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Stąd też nie może być uwzględniony zarzut co do braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienia przedłożonych dowodów oraz wyjaśnień Skarżącego, w szczególności w zakresie wykazania podstaw do nałożenia kary, okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary i w konsekwencji nałożenie kary w warunkach, które – zdaniem Skarżącego - powinny skutkować odstąpieniem od jej nałożenia, co narusza zasadę sprawiedliwości i zasadę zaufania do organów Państwa.

W ocenie Sądu przeprowadzone czynności były wystarczające do stwierdzenia, że Skarżący naruszył przepisy ustawy SENT, a wnioski organów były prawidłowe i mieściły się granicach swobodnej oceny dowodów.

Podać należy, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT - przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Zakres towarów podlegających systemowi monitorowania przewozu i obrotu został określony w art. 3 ust. 1 ustawy SENT, przy czym, zgodnie z ust. 11 tego przepisu – minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia towary inne niż wymienione w ust. 2 pkt 1-3a, których przewóz jest objęty systemem monitorowania przewozu i obrotu wraz ze wskazaniem masy, ilości, objętości lub wartości tych towarów oraz przypadki, w których ich przewóz nie podlega temu systemowi, uwzględniając zagrożenie bezpieczeństwa narodowego lub konieczność przeciwdziałania uszczupleniom w zakresie podatku od towarów i usług. Korzystając z delegacji ustawowej, Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 898; dalej także jako: "rozporządzenie"). Zgodnie z § 1 pkt 7 rozporządzenia – systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi jest objęty przewóz: towarów innych niż wymienione w art. 3 ust. 2 pkt 1-3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, będących jednocześnie odpadami w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699), które podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów bez względu na ich ilość w przesyłce. Z kolei w załączniku V, w Części 2 do Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zostały wskazane Odpady wymienione w załączniku do decyzji 2000/532/WE, m.in. o kodzie 19 12 01 - Papier i tektura.

W Decyzji Komisji z dnia 3 maja 2000 r. nr 2000/532/WE zastępującej decyzję 94/3/WE ustanawiającą wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy Rady 75/442/EWG w sprawie odpadów oraz decyzję Rady 94/904/WE ustanawiającą wykaz odpadów niebezpiecznych zgodnie z art. 1 ust. 4 dyrektywy Rady 91/689/EWG w sprawie odpadów niebezpiecznych (Dz.Urz. UE L 226 z 2000, str. 3) w Rozdziale 19 została wymieniona grupa towarów ODPADY Z URZĄDZEŃ DO GOSPODAROWANIA ODPADAMI ORAZ Z POZAKŁADOWYCH OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW I INSTALACJI UZDATNIANIA WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA PRZEZ LUDZI ORAZ WODY DO CELÓW PRZEMYSŁOWYCH, wśród których wymieniono towar klasyfikowany do kodu 19 12 01 - Papier i tektura.

W związku z powyższym rację ma organ, że towar o nazwie: papier i tektura, objęty zgłoszeniem przewozu [...], z przypisanym kodem odpadu 19 12 01, w świetle przepisów wskazanych w § 1 pkt 7 ww. rozporządzenia jest odpadem i podlega ustawie SENT. Zatem towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem (tj. papier i tektura, klasyfikowany do kodu 19 12 01), posiadający masę przesyłki wynoszącą [...] kg, jako przewożony odpad podlegał systemowi elektronicznego nadzoru transportu.

Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, że powyższe rozporządzenie wykracza poza delegację ustawową z art. 3 ust. 11 ustawy SENT i przewóz wskazanych odpadów nie był skutecznie objęty obowiązkiem monitorowania w systemie SENT. Taka interpretacja przepisu nie znajduje podstaw. Zdaniem Sądu postanowienie w art. 3 ust. 11 ustawy SENT, że Minister Finansów może określić, w drodze rozporządzenia, towary inne niż wymienione w ust. 2 pkt 1-3a, których przewóz jest objęty systemem monitorowania przewozu i obrotu, uwzględniając zagrożenie bezpieczeństwa narodowego - nie oznacza, że chodzi tu wyłącznie zagrożenie terrorystyczne lub wojenne, czy też inne w wielkich rozmiarach. Sąd w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko, zgodnie z którym "zagrożenie bezpieczeństwa narodowego" stanowi określenie szersze, bowiem zagrożeniem bezpieczeństwa narodowego jest także zagrożenie np. dla środowiska naturalnego i w jego skład wchodzą także odpady. Nie chodzi więc wyłącznie o zagrożenie terrorystyczne czy militarne. Zważyć też należy, że w polskim prawie obowiązuje zasada konstytucyjności aktów prawnych, co oznacza, że jeżeli dany akt wszedł w życie, to zawarte w nim regulacje są zgodne z Konstytucją RP.

Powyższy pogląd ma oparcie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.01.2024 r. sygn. akt II GSK 752/23. Tym samym, w ocenie tut. Sądu, niezasadny jest zarzut skargi, że rozporządzenie wykracza poza delegację ustawową.

Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zasadnie stwierdzono naruszenie przez Przewoźnika art. 10a ust. 1 ustawy SENT i w konsekwencji zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej zgodnie z art. 22 ust. 2a. Z protokołu kontroli bowiem wynika, że Przewoźnik - Usługi Transportowe [...] W. J., nie zapewnił przekazywania danych geolokalizacyjnych z lokalizatora nr [...] w trakcie całej trasy przewozu środka transportu objętego zgłoszeniem [...]. Kierujący zatrzymał się dopiero w miejscowości M. na żądanie funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., chociaż wjazd na terytorium kraju, według danych w zgłoszeniu miał nastąpić w G. poprzez terminal promowy. Powyższe oznacza, że brak przesyłania danych geolokalizacyjnych odbywał się co najmniej na odcinku ok. 147 km drogi w nieokreślonym czasie.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy do środka transportu Przewoźnik przypisał zewnętrzny system lokalizacji GPS, który jednak nie przekazywał wymaganych danych do systemu SENT na całej trasie przewozu przez terytorium [...]. Na podstawie informacji pozyskanych z Centrum Informatyki Resortu Finansów - Departament Systemów Celnych ustalono, że baza danych systemu SENT GEO nie zawiera danych geolokalizacyjnych dotyczących lokalizatora ZSL nr [...] za okres jego przypisania do zgłoszenia [...]. Stwierdzono również, że w okresie ważności zgłoszenia nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów [...]. Dodatkowo, odnośnie przedmiotowego zgłoszenia SENT, nie stwierdzono w systemie Help Desk [...] zgłoszeń incydentów dotyczących problemów w działaniu systemu SENT GEO.

W tej sytuacji zgodzić się należy z DIAS, że skoro lokalizator nie przekazywał danych do SENT do czasu kontroli, a w badanym okresie nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów [...] oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk [...], aby Przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu, to zachodziła podstawa do nałożenia na Przewoźnika kary na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Nie ma bowiem wątpliwości, że doszło do naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Nie było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22b ustawy SENT, bowiem wskazana w nim sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

W pełni na akceptację zasługuje także wywód organu o braku podstaw do niewymierzenia kary pieniężnej ze względu na powołane przez Skarżącego wydruki z konta w systemie e-TOLL. Do odwołania załączono wydruk z konta klienta w systemie e-TOLL, przedstawiający historię przejazdów w dniu kontroli. Przewoźnik wskazuje, że korzysta z usług zewnętrznego, profesjonalnego dostawcy systemu lokalizacyjnego - Web-Sat (Nobelica sp. z o.o.). Za jego pomocą przesyła dane zarówno do systemu SENT, jak i do systemu poboru opłat za przejazd po niektórych odcinkach dróg publicznych e-TOLL. Skarżący wskazał ponadto, że nie miał wiedzy o występującej w toku przewozu nieprawidłowości - tym bardziej, że na swoim telefonie był w stanie sprawdzić lokalizację pojazdu. Skarżący dodał, że trasa przewozu jest możliwa do prześledzenia na całej jej długości dzięki danym zawartym w systemie e-TOLL, a także dzięki wydrukom przekazanym przez Przewoźnika. Podkreślił też, że w przedmiotowej sytuacji lokalizator używany w toku przejazdu działał w pełni poprawnie, o czym świadczy przekazywanie danych GPS do systemu e-TOLL. Według Skarżącego położenie skontrolowanego pojazdu było cały czas rejestrowane przez system e-TOLL, wobec czego analiza danych z tego oficjalnego, rządowego systemu poboru opłat, administrowanego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, stanowi bardzo dobre potwierdzenie trasy przejazdu oraz jego okoliczności, wykluczając wystąpienie w sprawie jakichkolwiek faktycznych nieprawidłowości związanych z przewozem, pozwala to na kompletną realizację celów ustawy SENT, w związku z czym karanie Przewoźnika dolegliwą karą pieniężną nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że rejestracja urządzenia służącego do udostępniania danych geolokalizacyjnych w systemie e-TOLL (na potrzeby Systemu Poboru Opłat Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej) jest odrębną konfiguracją względem SENT, służy innym celom i nie zastępuje systemu geolokalizacyjnego SENT. Uwzględnienie w stanie faktycznym sprawy zarzutów Skarżącego prowadziłoby do podważenia celu i sensu całej ustawy SENT, a zatem i jej obowiązywania. System e-TOLL nie może zastępować systemu SENT i uzyskane z niego dane nie mogą sanować niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy SENT. Prawidłowo zatem organy, uwzględniając obowiązujące przepisy krajowej ustawy i stan faktyczny sprawy uznały, że Skarżący jako przewoźnik podlega karze administracyjnej przewidzianej w art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy SENT. Brak przekazywania do systemu SENT informacji lokalizacyjnych o przemieszczaniu środka transportu, a tym samym o uruchomieniu przewozu towarów nie pozwala na pełne monitorowanie tych przewozów, jak również na typowanie do kontroli poprzez wskazanie czasu i miejsca kontroli. Należy także zgodzić się z DIAS, że przedłożony przez Skarżącego zrzut ekranu z dostępnego jej systemu web-sat.pl przedstawia tylko informację z danych dotyczących trasy, nie przedstawiono natomiast zrzutu ekranu z danymi przekazywania do GEO SENT. Poza tym przedstawia on wycinek monitoringu trasy przejazdu pojazdu w systemie firmy [...] sp. z o.o., do którego – jak podniesiono - organy KAS nie mają dostępu.

Przesądzające w sprawie jest jednak to, że nie było problemów z zasięgiem satelitarnym i Skarżący miał bieżący monitoring swojego pojazdu – co Skarżący przyznaje - a mimo to organom KAS monitoring ten nie został udostępniony na całej trasie przewozu. Sam fakt wyposażenia pojazdu w geolokalizator oraz przeszkolenie pracownika jest niewystarczające do uznania, że przedsiębiorca zapewnił prawidłową realizację obowiązków nałożonych ustawą SENT. Urządzenie musi zostać włączone, trasa rejestrowana, a pojazd możliwy do lokalizacji w danej chwili przejazdu. Inne podejście musiałoby zmierzać do podważenia samej istoty śledzenia transportu towarów wrażliwych, bowiem w tej sprawie nie występuje uchybienie polegające na dokonaniu błędu w formalnych danych zgłoszenia SENT, lecz uchybieniem jest brak możliwości śledzenia transportu. W tym aspekcie obowiązek przewoźnika nie może ograniczać się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora. Jedynie, gdyby nadzór taki był wykonywany przez Skarżącego i w jego wyniku stwierdziłby on nieużywanie lub nieodpowiednie używanie lokalizatora, można by twierdzić, że sytuacja wynikła z wyłącznej nieodpowiedzialności kierującego pojazdem. Brak uruchomienia lub nieprawidłowe używanie lokalizatora niweczy realizację jednego z celów ustawy, zwiększenia skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 504/23).

W związku z tym należy stwierdzić, że prawidłowo ustalony stan faktyczny stanowił następnie podstawę do rozważań organów w zakresie możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Odnosząc się do zarzutów w tym zakresie podniesionych w skardze w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na cel regulacji ustawy SENT, którym jest zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, a osiągnięcie tego celu ma nastąpić przez zapewnienie monitorowania przewozów określonych towarów. W związku z tym ustawa nakłada obowiązki, a ich niewykonanie usankcjonowano administracyjnymi karami pieniężnymi w określonej wysokości i to niezależnie czy doszło, czy też nie, do uszczupleń podatkowych (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 22 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 939/20; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 31 marca 2021 r., sygn. akt III SA/GL 34/21; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 14 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 667/21; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 26 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 326/22).

Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W dalszej części uzasadnienia ustawy SENT wyjaśniono, że kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; opublikowany: https://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/druk.xsp?nr=1244).

W art. 22 ust. 3 ustawy SENT wprowadzono "klauzule generalne" umożliwiające uwzględnienie okoliczności indywidualnych w ramach jednostkowej sprawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z kolei w art. 26 ust. 3 ustawy SENT zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożonej kary. Stosownie do tej regulacji organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. Dla ustalenia treści wynikających z art. 22 ust. 3 ustawy SENT norm prawnych niewystarczające jest poprzestanie na wykładni językowej, lecz zachodzi potrzeba przeprowadzenia także wykładni systemowej i celowościowej, z uwzględnieniem założeń leżących u podstaw wprowadzenia analizowanej regulacji prawnej. Konieczność dokonywania kompleksowej wykładni przepisów ustawy SENT, określających przesłanki przewidzianych w tej ustawie instytucji odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych, została też potwierdzona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki: z 26 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 1075/19; z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20). Wykładnia celowościowa i systemowa przepisów ustawy SENT, regulujących instytucję odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, prowadzi do wniosku, że przy badaniu, czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, należy uwzględnić całokształt okoliczności stanu faktycznego w konkretnej sprawie (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 października 2023 r., III SA/Wr 518/22 i z 26 października 2023 r., III SA/Wr 326/22).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że jeśli chodzi o ważny interes przewoźnika, należy zgodzić się z organami, że nie wystąpił on w sprawie. Ważny interes przewoźnika to pojęcie niedookreślone i decydują o nim obiektywne kryteria. Zauważyć należy, że Skarżący już na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego został pouczony o treści art. 22 ust. 3 ustawy SENT – postanowienie z dnia [...] czerwca 2023 r. (k. 29 akt administracyjnych), a następnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. wezwano do przedstawienia aktualnej sytuacji finansowej (dochody, wydatki, zobowiązania, posiadany majątek) z załączeniem kopii dokumentacji potwierdzającej tę sytuację, która świadczyłaby o ewentualnym istnieniu ważnego interesu strony lub interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej (k. 34 akt administracyjnych). W odpowiedzi Skarżący przedstawił: roczną strukturę przychodu za 2023 r., w rozbiciu na miesiące, umowę pożyczki z [...] sierpnia 2021 r. udzielonej przez [...] w kwocie [...]zł z terminem spłaty do [...] lipca 2025 r. wraz z harmonogramami spłat; umowę o kredyt gotówkowy w [...] z [...] października 2022 r. na kwotę [...]zł z harmonogramem spłat i terminem do [...] września 2025 r.; umowę o kredyt gotówkowy w [...] z [...] marca 2023 r. na kwotę [...]zł z harmonogramem spłat i z terminem do [...] lutego 2028 r. Ponadto organ pozyskał informacje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz urzędu skarbowego dotyczące ewentualnych zaległości z płatnościami odpowiednio składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz podatków.

I tak, z pisma Urzędu Skarbowego w [...] z [...] maja 2023 r. wynika, że według stanu na [...] maja 2023 r. W. J. posiada zaległość podatkową w podatku od towarów i usług z tytułu VAT-7 za okres 04/2023 w wysokości [...] zł. W stosunku do podatnika nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Z kolei z deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych PCC-3 wynika, że W. J. w zakresie transakcji dotyczących składników majątkowych:

- [...] września 2015 r. nabył samochód [...] za kwotę [...]zł;

- [...] września 2016 r. nabył samochód [...] za kwotę [...]zł;

- [...] kwietnia 2019 r. nabył samochód [...] za kwotę [...]zł;

- [...] września 2021 r. nabył samochód [...] za kwotę [...]zł;

- [...] marca 2022 r. nabył samochód [...] za kwotę [...]zł;

- [...] października 2022 r. nabył naczepę [...] za kwotę [...]zł.

Ponadto z zestawienia dochodów wynika, że Skarżący wykazał przychód w deklaracji PIT-36:

- za 2021 r. w wysokości [...] zł (dochód w wysokości [...] zł) oraz w PIT-28 przychód w kwocie [...]zł;

- za 2022 r. w wysokości [...] zł (dochód w wysokości [...] zł).

Z kolei Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], w piśmie z [...] czerwca 2023 r. poinformował, że płatnik: nie korzysta z wniosku o rozłożenie na raty zaległości; skorzystał ze zwolnienia z opłacania składek TARCZA - wniosek RDZ; nie zalega z opłatą składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne i nie było prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne.

Sąd zauważa, że organy dokonały analizy sytuacji finansowej firmy pod kątem ewentualnego istnienia ważnego interesu przewoźnika, oceniły sytuację finansową Skarżącego poprzez wywiązywanie się z obowiązków przed właściwym organem podatkowym oraz przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Ustaliły, że wobec Przewoźnika nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne i Skarżący wywiązuje się z większości zobowiązań, a kilkudniowa zaległość w kwocie [...]zł w stosunku do wykazanej sprzedaży na poziomie [...] zł, z tytułu podatku od towarów i usług, nie świadczy o problemach finansowych podatnika.

Rację należy przyznać organowi, że w sprawie niewątpliwie nie mamy do czynienia z ważnym interesem strony ani interesem publicznym, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary. Na s. 12-16 zaskarżonej decyzji, organ szczegółowo przeanalizował to zagadnienie, uzasadniając przyczyny, dla których brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, a tut. Sąd ocenia to stanowisko jako uprawnione.

Zdaniem tut. Sądu, nie narusza prawa ocena organu, zgodnie z którą zebrane dane pozwoliły organowi stwierdzić, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT nie uczyni ukaranego beneficjentem pomocy publicznej w wyniku konieczności uregulowania kary.

Wprawdzie pojęcia "interesu strony" nie można ograniczać tylko do interesu ekonomicznego, jednak Skarżący nie wykazał, że w sprawie zachodziły inne sytuacje nadzwyczajne czy zdarzenia losowe, które takie odstąpienie by uzasadniały z ważnych dla niej względów, a dodatkowo innych niż ekonomiczne. Podkreślić dodatkowo należy, że na profesjonalnym podmiocie ciąży obowiązek znajomości swoich prawnych obowiązków, w tym wynikających z ustawy SENT. Organ ocenił sytuację finansową Skarżącego i wpływ na nią wykonania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie zaś Skarżący miał wpływ na stwierdzone naruszenia, ponieważ to na skutek jego zaniechania stwierdzono naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy SENT i nałożono karę pieniężną.

Sąd zgadza się z oceną organu, że brak jest również podstawy do powoływania się przez Skarżącego na interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej. W takim przypadku nie ma znaczenia czy powyższe naruszenie miało czy też nie miało wpływu na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe). W zakresie przesłanki interesu publicznego, wskazać należy, że w orzecznictwie charakteryzuje się ją jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Wprowadzenie przesłanki interesu publicznego do art. 22 ust. 3 ustawy SENT oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie zbieżne z tym interesem.

Należy zgodzić się przy tym ze Skarżącym, że podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia nie powinien być karany za pewne uchybienia formalne lub nieistotne pomyłki. W sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Wbrew twierdzeniom skargi nie sposób jest odwoływać się do podnoszonych przez Przewoźnika poglądów orzecznictwa, bowiem dotyczą one innych stanów faktycznych, w których doszło do nieistotnych naruszeń czy też oczywistych omyłek, błędów lub uchybień formalnych. Przykładem wad natury formalnej może być brak wpisania w zgłoszeniu numeru zezwolenia, kiedy strona takie zezwolenie niewątpliwie posiadała. Tego rodzaju przypadki trudno porównywać z naruszeniem stwierdzonym w rozpoznawanej sprawie. Nie można zgodzić się, że brak przekazywania danych lokalizacyjnych do systemu SENT był uchybieniem jedynie formalnym czy omyłką. Stwierdzone uchybienie, zdaniem Sądu, stanowiło poważne naruszenie, uniemożliwiające realizację celów ustawy SENT, czyli wykonania kontroli przewozu. Przekazywanie danych lokalizacyjnych do systemu SENT dotyczące przewozu towaru umożliwia bieżące monitorowanie przewozu, a naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT wypacza jej cel. Brak danych dotyczących realizowanego przewozu nie pozwala monitorować trasy przejazdu, a co za tym idzie ustalić, którędy nastąpił przejazd, czy odbyły się postoje i czy nie nastąpił przeładunek towaru. Stwierdzone naruszenie uniemożliwiło monitorowanie przewozu towaru wrażliwego. Takie zachowania nie mogą być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. Nie można też pomijać bardzo ważnego aspektu, a mianowicie tego, że motywem objęcia systemem SENT przewozu odpadów były także względy ochrony środowiska naturalnego przed nielegalnym przewożeniem, wwożeniem na terytorium Polski i składowaniem odpadów.

W wyniku braku przekazywania do systemu SENT danych dotyczących lokalizacji pojazdu, nie był na bieżąco monitorowany przewóz towaru podlegającego zgłoszeniu, nie zapewniono w trakcie całej trasy przewozu przekazywania aktualnych danych dotyczących środka transportu objętego zgłoszeniem. Nieprawidłowości te nie mogą być niwelowane poprzez odwoływanie się do systemu e-TOLL, co wyżej już wskazano.

Sąd nie podziela także stanowiska Skarżącego o istnieniu podstaw do odstąpienia od nałożenia kary wobec braku stwierdzenia uszczuplenia należności publicznoprawnych. Rodzaj naruszenia, którego dopuścił się Przewoźnik, stanowi istotne utrudnienie w zapobieganiu uszczupleniom zaległości podatkowych, nawet jeśli w danym przypadku nie doszło do takiego uszczuplenia. Skoro bowiem celem ustawy o SENT jest zapewnienie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny, a podmioty trudniące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W tym zakresie Sąd podziela zapatrywania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 97/22. W powołanym wyroku zasadnie dostrzeżono, że skoro kara pieniężna ma również cel prewencyjny, to za odstąpieniem od jej nałożenia nie może przemawiać fakt, że nie doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnych na skutek stwierdzonego naruszenia. Podkreślić należy, że wprowadzenie przez ustawodawcę wysokich kar pieniężnych było celowym zamierzeniem, aby niedopełnienie obowiązków nałożonych przez ustawę SENT było dla podmiotów uczestniczących w przewozie towarów "wrażliwych" nieopłacalne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 518/22).

W ocenie tut. Sądu, w przypadku naruszenia obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, sięganie po instytucję odstąpienia od kary powinno następować w wyjątkowych sytuacjach, gdyż naruszenie tego rodzaju godzi w istotę i podstawowe cele ustawy SENT. Skoro bowiem celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. Organ prawidłowo dokonał analizy interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną (odnoszącą się do ekonomicznej sytuacji Przewoźnika), lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami, jak zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, czy też sprawność działania aparatu państwowego, ochrona środowiska. Argumentacja organu zasługuje na akceptację jako nienaruszająca prawa. W konsekwencji tut. Sąd nie podziela też stanowiska Skarżącego, że w sprawie uzasadnione jest odstąpienie od nałożenia kary ze względu na ważny interes strony lub interes publiczny. Organ odniósł się do tej kwestii w sposób pełny i wystarczający.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo dokonał analizy ważnego interesu strony i interesu publicznego. Rozważania organu w tym zakresie pozwalają stwierdzić, że w sprawie nie doszło też do naruszenia zasady proporcjonalności, co zostało rozważone w zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełnić swoją rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (port. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 marca 2002 r., sygn. akt SK 2/01, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 15). W związku z tym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 12 Prawa przedsiębiorców.

Sąd zwraca uwagę, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. "wrażliwych" towarów. Zostały przy tym tak ukształtowane, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, a więc są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Jak wskazano zaś w uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów (druk 1244), sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty. Sankcja ma odstraszać i działać prewencyjnie. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania. Sytuacje, w których braki zgłoszenia mogą uniemożliwić realizację celów i założeń ustawy SENT uzasadnia stwierdzenie, że uchybienia te mogą stwarzać ryzyko, a nawet realne zagrożenie interesów Skarbu Państwa. Ponadto należy mieć na uwadze, że organ wskazał w zaskarżonej decyzji na wielokrotnie stwierdzane naruszenia ustawy SENT, za które Skarżącemu nie była wymierzana kara (str. 14-15 zaskarżonej decyzji). Powyższe przeczy w ocenie Sądu zarzutom skargi, jakoby nałożenie na Przewoźnika drugiej kary w kwocie [...]zł (łącznie [...] zł) było działaniem nadmiernie surowym w sytuacji, gdy dotychczas podejmowane przez organ czynności kontrolne nie skłoniły Skarżącego do zmiany postawy względem przestrzegania norm ustawy SENT.

Nieuprawnione są też zarzuty dotyczące naruszenia art. 2, art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 325 TFUE i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Podkreślić należy, że regulacji prawnych dotyczących podatku od wartości dodanej (podatku od towarów i usług) oraz zapadłego na jego gruncie orzecznictwa TSUE i sądów krajowych nie można stosować do stanów faktycznych podlegających ocenie na gruncie ustawy SENT. Sąd to bowiem różne instytucje i odrębne sankcje.

Należy też zauważyć, że trudności w ostatnich latach związane z pandemią COVID-19, a następnie wojną w Ukrainie, wysoką inflacją i słabą koniunkturą gospodarczą skutkujące wzrostem kosztów prowadzenia działalności transportowej (m.in. ze względu na znaczne podwyżki cen paliw), mają charakter powszechny, odnoszą się do wszystkich firm transportowych, przewoźników i nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy organ dokonał właściwej wykładni oraz zastosowania art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a ustawy SENT w zakresie podstaw do nałożenia kary oraz art. 22 ust. 3 ustawy SENT w zakresie braku przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przy wydawaniu kontrolowanej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, w tym art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy oraz prawa materialnego, na co wyżej już wskazał.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych Skarżącego. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z szeregu dokumentów, które w istocie miałyby zmierzać do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie, wykraczających poza przedmiot sprawy. Zasadą jest, że Sąd zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż uwzględnienie wniosku dowodowego wskazanego przez Skarżącego nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał Sądowi możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonego postanowienia, w przedmiocie oddalenia skargi dotyczącej nałożenia kary pieniężnej.

Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

J. Ziołek T. Wójcik U. Wiśniewska