Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 247/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.  127 ust. 7 pkt 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2625
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi W.F. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie z dnia 21 grudnia 2022 r., nr RZ.RUZ.4219.42.2022.JP w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 sierpnia 2022 r., znak SR-IV.6341.67.2017, 2) zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie na rzecz skarżącej W.F. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 grudnia 2022 r., nr RZ.RUZ.4219.42.2022.JP, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 sierpnia 2022 r., nr SR-IV.6341.67.2017, umarzającą w całości postępowanie administracyjne z wniosku W. F. (dalej: skarżąca) o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 kwietnia 2017 r., nr SR-IV.6341.26.2017, w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 21 kwietnia 2017 r., nr SR-IV.6341.26.2017, Prezydent Miasta [...] udzielił wnioskodawcy - Zarządowi Powiatu [....] pozwolenia wodnoprawnego na:

I. Wykonanie urządzeń wodnych: 1) Przebudowę urządzenia wodnego rowu przydrożnego drogi powiatowej Nr [...] na działce nr [...] polegającą na przykryciu rowu kolektorem deszczowym: a) od km 9+596 do km 9+615,1 - strona lewa, b) od km 9+714,65 do km 9+723,65 - strona lewa, c) od km 9+711,0 do km 9+720,0 - strona prawa; 2) Przebudowę urządzenia wodnego rowu przydrożnego drogi powiatowej Nr [...] na działce nr [...]: a) od km 9+457 do km 9+596 - strona lewa, b) od km 9+612 do km 9+711 - strona prawa, c) od km 9+720 do km 9+753 - strona prawa; 3) Rozbudowę istniejącego przepustu o średnicy 600 mm i długości 8,0 m pod koroną drogi powiatowej nr [...] na działce nr [...] w km 9+714; 4) Likwidację urządzenia wodnego - istniejącego rowu przydrożnego drogi powiatowej Nr [...] na działce nr [...] po stronie lewej drogi od km 9+615,1 do km 9+664,0; 5) Wykonanie urządzenia wodnego tj. wylotu kanalizacji deszczowej WL1 do ziemi tj. rowu przydrożnego drogi powiatowej Nr [...] na działce nr [...] w km 9+596 po stronie lewej,

II. Szczególne korzystanie z wód: wprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych do ziemi tj. rowu przydrożnego drogi powiatowej Nr [...] na działce nr [...] w km 9+596 po stronie lewej.

W dniu 30 czerwca 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia 21 kwietnia 2017 r. z uwagi na fakt, że bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu jako strona. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że budowa urządzeń wodno-kanalizacyjnych, w tym budowa rowu przydrożnego, będzie dotyczyć jej bezpośrednio, albowiem jest właścicielką działki ew. nr [...] położonej w obrębie H., która przylega bezpośrednio do części projektowanego rowu. Ponadto na działce skarżącej ma powstać zatoczka autobusowa w ramach planowanej przez Powiatowy Zarząd Dróg w [...] inwestycji pn. "Rozbudowa drogi powiatowej [...] B. – P. – H. w miejscowości H. polegająca na budowie zatoki autobusowej po stronie lewej w km 9+650 wraz z przebudową zatoki autobusowej po stronie prawej w km 9+580 oraz przebudową drogi w km 9+453 - do 9+753 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi". Planowany rów musi przebiegać, na całej długości zatoczki - po terenie działki skarżącej.

Postanowieniem z dnia 6 lipca 2017 r., nr SR-IV.6341.67.2017, organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z 21 kwietnia 2017 r., nr SR-IV.6341.26.2017., a następnie decyzją z 4 sierpnia 2017 r., nr SR-IV.6341.67.2017, odmówił uchylenia ww. decyzji z dnia 21 kwietnia 2017 r.

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji podał art. 104, art. 151 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), art. 122 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 pkt 2), art. 122 ust. 1 pkt 3), w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 19) lit. a) i f), art. 9 ust. 2 pkt 2), art. 127, art. 128, art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (u.p.w.), rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.

Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 127 ust. 7 u.p.w., stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest:

1) wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego;

2) właściciel wody w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych;

3) właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których będą wprowadzane ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego;

4) właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych;

5) właściciel powierzchni ziemi położonej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych;

6) uprawniony do korzystania oraz uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Następnie organ I instancji wyjaśnił, że ustalenie stron postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie ma charakteru uznaniowego i następuje wyłącznie na podstawie art. 127 ust. 7 u.p.w., stanowiącego lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Analizując zebrany materiał dowodowy pod kątem uznania skarżącej za stronę postępowania w oparciu o art. 127 ust. 7 u.p.w. organ I instancji stwierdził, że skarżąca nie była stroną ww. postępowania, ponieważ nie spełniała przesłanek uznania za stronę, wymienionych w powyższym artykule. Organ I instancji nie zgodził się z argumentami wskazanymi przez skarżącą, według których powinna być stroną w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego zakończonego decyzją z dnia 21 kwietnia 2017 r., nr SR-IV.6341.26.2017. Organ stwierdził, że rów przebiega na działce nr [...] obręb H. stanowiącej własność Powiatu [...], w trwałym zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych w [...]. Wzdłuż działki nr [...] planowana jest likwidacja urządzenia wodnego - istniejącego rowu przydrożnego drogi powiatowej Nr [...] na działce nr [...] po stronie lewej drogi od km 9+615,1 do km 9+664,0 polegająca na jego zasypaniu gruntem budowlanym, a wody opadowe z jezdni oraz projektowanej zatoki autobusowej zostaną odprowadzone do projektowanego wpustu ulicznego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a) u.p.w., rowy są urządzeniami wodnymi. W myśl art. 9 ust. 2 pkt 2 u.p.w., przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń. Na wykonanie urządzeń wodnych wymagane jest pozwolenie wodnoprawne (art. 122 ust. 1 pkt 3 u.p.w.). Organ I instancji wskazał, że jak wynika z dokumentacji do ww. pozwolenia wodnoprawnego, zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych ogranicza się do działki nr [...] stanowiącej własność Powiatu [...], w trwałym zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych w [...]. Na likwidowanym rowie przydrożnym drogi powiatowej Nr [...] na działce nr [...] po stronie lewej drogi od km 9+615,1 do km 9+664,0 planowana jest budowa zatoki autobusowej, natomiast za nią, na działce nr [...] planowana jest budowa chodnika, który znajduje się poza likwidowanym rowem w pasie drogowym drogi powiatowej Nr [...] na działce nr [...]. Budowa chodnika nie podlega przepisom u.p.w., lecz przepisom ustawy Prawo budowlane, i fakt, że na działce nr [...] planowane jest wykonanie chodnika, nie może być podstawą do uczestniczenia w charakterze strony postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem sprawy skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji.

Zarzuciła organowi naruszenie: art. 6, 7 i 11 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy oraz niedostatecznie wnikliwe zbadanie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało wydaniem decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, tj. bez uwzględnienia, czy wody gruntowe i opadowe z działki skarżącej posiadają inną drogę odprowadzania niż rów mający zostać zlikwidowany oraz czy projektowane urządzenia będą służyć także do odprowadzania wód z jej działki i czy będą one wystarczające.

Zarzuciła także naruszenie art. 85 k.p.a. w zw. z art. 89 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyznaczenia rozprawy administracyjnej połączonej z dokonaniem oględzin miejsca objętego wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, co rzutowało na ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, tj. doprowadziło organ do konkluzji, że rozwiązania wskazane przez wnioskodawcę są adekwatne do warunków gruntowych terenu.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 127 ust. 7 u.p.w. polegające na jego niezastosowaniu pomimo, iż skarżąca jest podmiotem władającym powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, a w konsekwencji odmowę uznania skarżącej za stronę postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

Według skarżącej organ I Instancji nie podjął wszelkich niezbędnych czynności, celem należytego zgromadzenia materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Niewątpliwie zakres oddziaływania skutków planowanej inwestycji objętej pozwoleniem wodnoprawnym będzie wykraczał poza nieruchomości należące do wnioskodawcy. Urządzenie wodne nawet niewielkich rozmiarów może istotnie modyfikować przepływ wody. Likwidacja rowu może powodować spiętrzenie wody na działce skarżącej, z uwagi na fakt, że nie posiada ona innych urządzeń służących do odprowadzania wody z jej działki, a naturalne ukształtowanie terenu powoduje ich przepływ właśnie w takim kierunku, że koniecznym jest korzystanie z przedmiotowych urządzeń. W ocenie skarżącej, funkcjonowanie urządzeń wodnoprawnych (na zasadach określonych w aktualnym pozwoleniu wodnoprawnym) będzie miało znaczący wpływ na kształtowanie się poziomu wody w obrębie jej nieruchomości - z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że doprowadzi do zmiany stanu wód na jej gruncie tj. będzie negatywnie oddziaływać na grunt sąsiedni. Skarżąca wskazała również, że organ I instancji ustalił, iż likwidowany rów dopiero przyszłości zostanie zastąpiony innymi rozwiązaniami. Zdaniem skarżącej, oznacza to w chwili obecnej brak kompleksowych urządzeń mogących zniwelować skutki dokonanych w międzyczasie zmian - w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że budowa zatoki autobusowej odbywać się będzie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Organ dokonując oceny, czy skarżącej przysługiwał status strony postępowania, zajmując w tym zakresie negatywne dla niej stanowisko, poprzestał na ogólnikowym odwołaniu się do planowanej inwestycji budowy zatoki autobusowej i chodnika. Skarżąca podniosła, że wydając pozwolenie wodnoprawne, organ winien brać pod uwagę istniejący na ten czas stan faktyczny. W dacie wydawania decyzji urządzenie wodnoprawne - zarówno likwidowane, jak i projektowane bezpośrednio przylegają do działki skarżącej, bowiem jest ona nadal właścicielką również tej części gruntu, na której planowana jest budowa zatoki autobusowej (jej wywłaszczenie w trybie tzw. specustawy drogowej nie nastąpiło). Skarżąca zarzuciła, że tym samym bezpodstawne są twierdzenia organu, jakoby zasięg oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń ograniczał się jedynie do działek stanowiących własność Powiatu [...] pozostających w trwałym zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych w [....]. Skarżąca stwierdziła, że jak wynika z uzasadnienia, organ błędnie przyjmuje, że na części jej działki będzie znajdował się jedynie chodnik, a nie chodnik i część zatoki, a tym samym pomija, że nastąpi konieczność znalezienia ujścia wód z tejże zatoki do projektowanego wpustu ulicznego. Skoro z zatoki tej woda ma być odprowadzana do innego urządzenia wodnego niż dotychczas, a zatoki tej fizycznie nie ma - będzie dopiero powstawać z części działki skarżącej, to niewątpliwie skarżąca ma interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie. Według skarżącej, wywód organu I instancji w zakresie odmowy przyznania jej przymiotu strony miał charakter ogólnikowy. Celem art. 127 ust. 7 u.p.w. jest zawężenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego do wymienionych w nim podmiotów. Zachodzi zatem potrzeba skonkretyzowania czy skarżąca mieści się chociażby w jednej z kategorii tych podmiotów i nakaz dokonania takiej oceny w tym zakresie przez organ.

Decyzją z dnia 7 listopada 2017 r., nr ZU-431-1-157/17, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że w ustalonym stanie faktycznym słusznym było orzeczenie o odmowie uchylenia decyzji z dnia 21 kwietnia 2017 r., nr SR-IV.6341.26.2017, z uwagi na brak przesłanki do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku ponownego badania czy działka ew. nr [...], stanowiąca własność skarżącej, znajduje się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, w szczególności czy zasypanie rowu przydrożnego na odcinku 48,9 m (w km drogi 9+615,1 - 9+664) i zarurowanie rowu na odcinku 19,1 m (w km drogi 9+596 - 9+615,1) wzdłuż przyległej działki ew. nr [...]może wpływać w jakiś sposób na tą działkę, ustalono, że planowana rozbudowa drogi powiatowej [...] B. – P. – H. w omawianym miejscu polegać będzie na poszerzeniu jezdni na zatokę autobusową, wykonaniu chodnika i zabudowie krawężnika. W związku z poszerzeniem jezdni pod zatokę planowana jest odcinkowa likwidacja rowu przydrożnego, natomiast zaprojektowany chodnik przy zatoce powoduje konieczność odcinkowego zarurowania tego rowu. Powyższe roboty dotyczą urządzenia wodnego, jakim jest rów przydrożny, zatem prace te wymagają uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, wydanego w oparciu o u.p.w.

W ocenie organu odwoławczego, działka skarżącej, usytuowana po lewej stronie drogi, w terenie nachylonym w kierunku potoku (a nie w kierunku drogi powiatowej), nie jest w żaden sposób odwadniana przez istniejący rów przydrożny, zatem odcinkowa likwidacja czy zarurowanie rowu wzdłuż działki skarżącej nie wpłynie na zmianę funkcji rowu przydrożnego względem tej nieruchomości. Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej przebudowy rowu, a to z kolei oznacza, że skarżąca nie jest stroną przedmiotowego postępowania.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, który wyrokiem z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 673/18, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji.

Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy przedwcześnie, na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz w następstwie częściowo wadliwej (zwężającej) wykładni przesłanki legitymacyjnej z art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w. uznały, że skarżąca nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 kwietnia 2017 r., nr SR-IV.6341.26.2017, w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz na szczególne korzystanie z wód. W konsekwencji wydaną w trybie wznowienia postępowania decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej wobec stwierdzenia braku spełnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w. Sąd uznał za wadliwą.

Sąd uznał, że ze względu na wskazane przez stronę skarżącą okoliczności związane z planowaną likwidacją rowu przydrożnego istotne w sprawie było stwierdzenie przesłanki "zasięgu oddziaływania" planowanych prac polegających na wykonaniu urządzeń wodnych, do których zgodnie z art. 9 pkt. 19 lit. a) u.p.w. należą również rowy odprowadzające wodę. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2 pkt 2) u.p.w. przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio również do robót polegających na likwidacji tych urządzeń. W konsekwencji odpowiedzi wymagało pytanie, czy w zasięgu oddziaływania planowanych prac polegających na likwidacji istniejącego urządzenia wodnego w postaci rowu przydrożnego służącego do odprowadzania wód opadowych z jezdni, skarpy wykopu poza rowem lub graniczącej z rowem działki skarżącej znajduje się powierzchnia ziemi obejmująca powyższą działkę, której właścicielem jest skarżąca.

Sąd zaznaczył, że przesłanka położenia w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych jest przesłanką legitymacyjną, a dla przyjęcia jej spełnienia, nie jest konieczne ustalenie, że planowane wykonanie urządzenia wodnego faktycznie, realnie i bezpośrednio będzie oddziaływać na daną nieruchomość. W tym zakresie konieczne i wystarczające jest ustalenie, że planowane prace związane z wykonaniem urządzenia wodnego co najmniej mogą choćby pośrednio oddziaływać na daną nieruchomość sąsiednią. W takim przypadku uprawnione jest przyjęcie, że tego rodzaju nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Względy gwarancyjne oraz konieczność zapewnienia podmiotom administrowanym odpowiedniego stopnia ochrony prawnej nakazują, aby w toku badania realizacji przesłanki legitymacyjnej badać jedynie istnienie interesu prawnego skonkretyzowanego normatywnie w ustawie szczególnej (np. w art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w.), a nie przechodzić do fazy badania jego naruszenia. Nie jest więc dopuszczalna na tym etapie kategoryczna ocena, że interes prawny - w postaci możliwości oddziaływania wykonania urządzenia wodnego na nieruchomości - nie zostanie naruszony. Przesłanka oddziaływania w ujęciu przestrzennym musi być rozumiana szeroko, co oznacza, że należy wziąć pod uwagę możliwość oddziaływania inwestycji wodnoprawnej nie tylko na tereny sąsiednie, lecz także na tereny położone w pobliżu tej inwestycji. Przy takim ujęciu wszystkie podmioty władające powierzchnią ziemi położoną w możliwym zasięgu inwestycji powinny mieć możliwość sprawdzenia, czy zostaną zachowane odpowiednie przepisy i nie zostaną naruszone ich interesy. Przepis art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w. nie uzależnia statusu strony od naruszenia interesu prawnego, negatywnego oddziaływania inwestycji na daną powierzchnię ziemi, lecz od tego czy określony podmiot włada powierzchnią ziemi, która położona jest w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Jakie jest faktyczne oddziaływanie inwestycji to kwestia należąca do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Za uzasadnione Sąd uznał twierdzenie skarżącej, że planowana likwidacja rowu przydrożnego na odcinku przebiegającym między drogą powiatową [...] (działka nr [...]) a działką skarżącej (działka nr [...]) może oddziaływać na tę ostatnią działkę w zakresie odprowadzania z niej wód opadowych. Zastąpienie zlikwidowanego rowu tzw. wpustem ulicznym, do którego mają być odprowadzane wody opadowe z jezdni oraz zatoki autobusowej, nie może przesądzać o tym, że nie dojdzie do zmiany stosunków wodnych na działce skarżącej. Sama możliwość powstania tego rodzaju oddziaływania jest już wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że działka skarżącej znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej likwidacji rowu.

Za niewystarczające i nieprzekonujące Sąd uznał twierdzenie organu odwoławczego, że likwidacja spornego rowu nie wpłynie na odprowadzanie wód z działki skarżące, gdyż tego rodzaju ocena jest już badaniem faktycznego oddziaływania inwestycji, a nie oceną oddziaływania potencjalnego. Podkreślono, że organ odwoławczy nie mógł dokonać tego rodzaju kategorycznej oceny jedynie na podstawie analizy części tekstowej i graficznej operatu wodnoprawnego oraz map dostępnych w internetowym portalu, a ponadto ustalenia organu budzą wątpliwości. Organ ten stwierdził, że sporny lewostronny rów przydrożny "nie jest" w tym miejscu (czyli na odcinku granicy z działką skarżącej) "odbiornikiem wód stokowych", natomiast działka skarżącej (nr [...]) znajduje się na terenie "nachylonym w kierunku potoku (a nie w kierunku drogi powiatowej)", co oznacza, że działka ta "nie jest w żaden sposób odwadniania przez istniejący rów przydrożny". Nie uwzględnił jednak, że na spornym odcinku granicznym działka skarżącej jest zasadniczo płaska (zob. protokół rozprawy sądowej oraz dołączone fotografie), a jej nachylenie w kierunku potoku dotyczy dalszej części. Sąd zaznaczył, że niedopuszczalne jest dokonywanie kategorycznych ustaleń faktycznych co sposobu nachylenia terenu na niewielkim odcinku o małej szerokości bez przeprowadzenia oględzin gruntu.

Konstatując Sąd stwierdził, że jeżeli organy orzekające w sprawie nie wykażą w sposób bezsporny, że planowana likwidacja urządzenia wodnego nie może nawet potencjalnie wpłynąć na stosunki wodne panujące na działce skarżącej, to trzeba będzie przyjąć, że skarżąca jest podmiotem legitymowanym w świetle art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w., a zatem właściwe organy powinny umożliwić jej jako stronie udział we wznowionym postępowaniu.

Ponadto, ze względu na wejście w życie nowej ustawy, która nie zawiera odpowiednich regulacji intertemporalnych upoważniających do dalszego stosowania przepisów uchylonej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne we wznowionych postępowaniach, właściwe organy będą zobowiązane do zastosowania nowej regulacji z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. WSA w Rzeszowie stwierdził również, że organem uprawnionym do wydawania decyzji w pierwszej instancji pozostaje Prezydent Miasta [...], jednak organem odwoławczym powinien być organ wyższego stopnia, wyznaczony zgodnie z przepisami nowej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne - Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...].

Po przeprowadzeniu postępowania w zakresie przyczyn wznowienia Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 14 lutego 2020 r., nr SR-IV.6341.67.2017, odmówił uchylenia decyzji własnej z 21 kwietnia 2017 r., nr SR-IV.6341.26.2017, udzielającej pozwolenia wodnoprawnego.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [....] decyzją z dnia 8 lipca 2020 r., nr RZ.RUZ.423.20.2020.JP, uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Prezydent Miasta [...] rozpatrzył sprawę wszczętą z wniosku skarżącej z dnia 30 czerwca 2017 r. i wydał decyzję z dnia 8 października 2020 r., nr SR-lV.6341.67.2017, umarzającą w całości, jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją ostateczną z dnia 21 kwietnia 2017 r., nr SR-lV.6341.26.2017, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego organ II instancji decyzją z dnia 22 stycznia 2021 r., nr RZ.RUZ.423.98.2020.JP, utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 października 2020 r.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 607/21, uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 października 2020 r., nr SR-IV.6341.67.2017 oraz decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia 8 lipca 2020 r., nr RZ.RUZ.423.20.2020.JP i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 lutego 2020 r., nr SR-IV.6341.67.2017.

Przyczyną uchylenia ww. rozstrzygnięć było naruszenie zasady bezstronności postępowania z uwagi na podjęcie czynności z udziałem podlegającego wyłączeniu pracownika – A. K., która podpisała się pod wskazanymi decyzjami (w postępowaniu zwyczajnym i wznowieniem), a ponadto brała udział w czynnościach poprzedzających ich wydanie.

W ponownym postępowaniu Prezydent Miasta [...] rozpatrzył sprawę wszczętą z wniosku skarżącej z dnia 30 czerwca 2017 r. i wydał decyzję z dnia 30 sierpnia 2022 r., umarzającą w całości, jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją ostateczną z 21 kwietnia 2017 r., nr SR-lV.6341.26.2017, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] powołaną na wstępie decyzją z dnia 21 grudnia 2022 r., nr RZ.RUZ.4219.42.2022.JP, utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, oględzin terenu, pomiarów i ustaleń dokonanych podczas rozprawy administracyjnej, organ I instancji słusznie uznał, że skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ nie spełnia przesłanki legitymacyjnej położenia w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Organ I instancji ustalił jednoznacznie, że należąca do skarżącej działka nr [...] w miejscowości H. nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji polegającej na odcinkowej rozbudowie drogi powiatowej [...] B.-P.-H.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że lewostronny rów przydrożny nie jest odbiornikiem wód opadowych spływających do działki nr [...], gdyż teren tej działki nie jest nachylony w kierunku rowu, a w kierunku północno-wschodnim, czyli przeciwnym. Zatem wody opadowe z działki skarżącej nie mają możliwości przedostać się do tego rowu, gdyż musiałyby płynąć pod górę. Ponadto obowiązuje zakaz odprowadzania wody i ścieków z urządzeń melioracyjnych, gospodarskich lub zakładowych do rowów przydrożnych lub na jezdnię drogi, który stanowi ograniczenie dla takiego sposobu odprowadzania wód opadowych z działki skarżącej.

Za nieprawdziwe uznano twierdzenia skarżącej, że planowany rów przydrożny będzie przebiegał na całej długości zatoki autobusowej po terenie jej działki, a projektowane urządzenia wodne powstaną na części jej działki, ponieważ w miejscu likwidowanego rowu przydrożnego przewidziana jest budowa zatoki autobusowej. Z kolei na działce skarżącej, za zatoką autobusową, planowana jest budowa chodnika oraz peronu z wiatą przystankową, jednak wykonanie tych elementów infrastruktury drogowej nie podlega przepisom u.p.w. W związku z powyższym odcinkowa likwidacja i zarurowanie rowu wzdłuż działki skarżącej nie wpłynie na zmianę funkcji rowu przydrożnego względem jej nieruchomości.

Zdaniem organu odwoławczego, sam fakt sąsiedztwa działki skarżącej z przebudowywanym urządzeniem wodnym tj. lewostronnym rowem przydrożnym nie determinuje konieczności uznania właściciela tej działki za stronę postępowania w omawianym przypadku, ponieważ jak wskazuje zebrany w sprawie materiał dowodowy - projektowane urządzenia wodne nie mogą choćby pośrednio oddziaływać na działkę o nr [...] w m. H. Planowana inwestycja uniemożliwi spływ wód z jezdni, zatoki i peronu oraz chodnika na działkę skarżącej, stąd nie wpłynie, nawet potencjalnie, na stosunki wodne panujące na tej nieruchomości.

Organ II instancji uznał, że Prezydent Miasta [...] w sposób prawidłowy, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy obejmujący zarówno dokumentację projektową, stosowne wyliczenia i załączniki graficzne oraz po przeprowadzeniu wizji w terenie i rozprawy administracyjnej, ustalił okoliczności faktyczne istotne w kontekście rozpatrzenia przedmiotowej sprawy oraz zastosował właściwą podstawę prawną zapadłych rozstrzygnięć, którą prawidłowo zinterpretował i należycie wyjaśnił. Dostrzeżone zaś uprzednio przez organ odwoławczy uchybienia procesowe, których dopuścił się organ I instancji, zostały wyeliminowane.

Za bezzasadne organ odwoławczy uznał twierdzenia skarżącej, że na etapie wydawania pozwolenia wodnoprawnego skarżąca została uznana za stronę tego postępowania, co wynika z przedłożonego przez Zarząd Powiatu [...] wypisu i wyrysu z rejestru gruntów oraz przedstawionego zasięgu oddziaływania inwestycji naniesionego na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego W. F. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

I. Naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że postępowanie w niniejszej sprawie nie dotyczy interesu prawnego skarżącej, co spowodowało nieuprawnione przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje status strony, podczas, gdy skarżąca ma interes prawny w niniejszej sprawie i jest jego stroną;

2. art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy oraz niedostatecznie wnikliwe zbadanie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało wydaniem błędnej decyzji tj. przyjęciem, że skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego dla w/w inwestycji, pomimo wskazania przez Powiatowy Zarząd Dróg w [...] działki stanowiącej własność skarżącej jako działki będącej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód i planowanych do wykonania urządzeń wodnych, błędnej i zawężonej analizy stosunków wodnych w obrębie planowanej inwestycji, braku analizy oddziaływania na działki sąsiednie poprzez pominięcie zmian w stosunkach wodnych (w trakcie procedowania sprawy w obszarze planowanej inwestycji i jej sąsiedztwie wykonano nowe urządzenia wodne zmieniające charakterystykę stosunków wodnych, pomiary na gruncie wykonywane były w celu poparcia stanowiska organu, bez uwzględnienia rzeczywistych spadków terenu na terenie i wokół obszaru inwestycji, koncentrując się jedynie na wyszukiwaniu i wykazywaniu spadków terenu w bezpośredniej bliskości planowanych urządzeń wodnych, pominięcie stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wyrażonego w wyroku z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Rz 673/18, potwierdzającego fakt znajdowania się działki skarżącej w zasięgu oddziaływania realizowanych w ramach powyższej inwestycji urządzeń wodnych)

3. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpoznaniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się, poza brakiem dogłębnej analizy zasięgu oddziaływania urządzeń wodnych również m. in. brakiem weryfikacji na etapie rozpatrywania sprawy faktu istnienia oczywistych błędów w operacie wodnoprawnym, a także braku jego aktualności (operat datowany jest na luty 2017, w ciągu minionych sześciu lat w obrębie inwestycji zaszły zmiany dotyczące stosunków wód i urządzeń wodnych w obszarze i sąsiedztwie inwestycji co czyni wskazany operat nieaktualnym),

II. Naruszenie przepisów materialnych: art. 401 ust 1 u.p.w., poprzez jego niezastosowanie i odmowę uznania skarżącej za stronę postępowania pomimo faktu, że jest właścicielką działki położonej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że planowana inwestycja, wbrew stanowisku organów, będzie oddziaływać na stosunki wodne na działce skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że już na etapie składania wniosku o wydanie pozwolenia na realizację inwestycji wykazał, że obecnie istniejący rów odprowadzający wodę z lewej strony drogi zostanie zlikwidowany, a na części działki skarżącej powstanie chodnik, zatoka oraz wykonane zostaną instalacje odprowadzania wody opadowej. Niezasadny jest zatem argument podnoszony przez organ I instancji, że z mapy dołączonej do operatu wodnoprawnego przedstawionej przez Powiatowy Zarząd Dróg wynikało, że działka skarżącej znajduje się poza terenem oddziaływania urządzeń wodnych. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ I instancji potwierdził, że wody opadowe z części działki skarżącej będą odbierane, w myśl zamierzeń inwestora, przez planowane do wykonania urządzenia wodne.

W ocenie skarżącej, posadowienie na części jej działki zatoki, chodnika oraz docelowo wiaty, z których muszą być odprowadzone wody opadowe, jest przesłanką legitymującą skarżącą do udziału w postępowaniu. Przysługuje jej prawo do uczestnictwa w postępowaniu przejawiające się w możliwości faktycznego zadbania o to, aby projektowane urządzenia i instalacje odwadniające były adekwatne do rzeczywistego możliwego do wystąpienia naporu wód i nie zagrażały zalewaniem jej nieruchomości (w odległości ok. 10 metrów od projektowanej zatoki i przystanku znajduje się podpiwniczony dom skarżącej).

Skarżąca zaznaczyła, że ze stanowiska inwestora wyrażonego w toku rozprawy administracyjnej na gruncie wynika, że ze względu na istnienie zagrożenia dużym naporem wód, na etapie wykonawstwa inwestycji należy zastosować powiększone wpusty, tym samym podważono prawidłowość doboru urządzeń wodnych określonych w operacie wodnoprawnym.

Ponadto według skarżącej, operat wodnoprawny będący podstawą do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego jest obarczony szeregiem wad (nieczytelna legenda do części graficznej, brak podania powierzchni, o której mowa w art. 132 ust. 3 u.p.w.) oraz jest nieaktualny.

W ocenie skarżącej, skoro z przedstawionej mapy wynikają wątpliwości co do tego co będzie się działo z wodami opadowymi i roztopowymi z projektowanych urządzeń po lewej stronie drogi, na działce skarżącej, nie można a priori, bez powzięcia wiarygodnych informacji, odmawiać prawa do uczestnictwa w postępowaniu podmiotowi bezpośrednio zainteresowanemu wpływem takiej inwestycji na jego własność.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie czy skarżąca posiadała przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [....] z dnia 21 kwietnia 2017 r., nr SR-IV.6341.26.2017, w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz na szczególne korzystanie z wód.

Kluczową w sprawie okolicznością sporną jest ocena czy planowana inwestycja, polegająca na wykonaniu urządzeń wodnych oraz likwidacji istniejącego urządzenia wodnego (rowu przydrożnego) może wpłynąć na stosunki wodne panujące na należącej do skarżącej działce.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 127 ust. 7 u.p.w. stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, poza wnioskodawcą i właścicielem istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, jest także właściciel powierzchni ziemi położonej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych (art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w.).

W niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który w prawomocnym wyroku z dnia 8 stycznia 2019 r. (II SA/Rz 673/18) stwierdził, że organy dokonały częściowo wadliwej (zawężającej) wykładni przesłanki legitymacyjnej z art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w., która doprowadziła do uznania, że skarżąca nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 kwietnia 2017 r., nr SR-IV.6341.26.2017, w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz na szczególne korzystanie z wód.

Sąd zaznaczył, że dla przyjęcia spełnienia przesłanki legitymacyjnej położenia w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, nie jest konieczne ustalenie, że planowane wykonanie urządzenia wodnego faktycznie, realnie i bezpośrednio będzie oddziaływać na daną nieruchomość. W tym zakresie konieczne i wystarczające jest ustalenie, że planowane prace związane z wykonaniem urządzenia wodnego co najmniej mogą choćby pośrednio oddziaływać na daną nieruchomość sąsiednią. W takim przypadku uprawnione jest przyjęcie, że tego rodzaju nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Wyjaśniono, że przepis art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w. nie uzależnia statusu strony od naruszenia interesu prawnego, negatywnego oddziaływania inwestycji na daną powierzchnię ziemi, lecz od tego czy określony podmiot włada powierzchnią ziemi, która położona jest w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Jakie jest faktyczne oddziaływanie inwestycji to kwestia należąca do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Sąd podzielił twierdzenia skarżącej, że planowana likwidacja rowu przydrożnego na odcinku przebiegającym między drogą powiatową [...] (działka nr [...]) a działką skarżącej (działka nr [...]) może oddziaływać na tę ostatnią działkę w zakresie odprowadzania z niej wód opadowych, uznając, że zastąpienie zlikwidowanego rowu tzw. wpustem ulicznym, do którego mają być odprowadzane wody opadowe z jezdni oraz zatoki autobusowej, nie może przesądzać o tym, że nie dojdzie do zmiany stosunków wodnych na działce skarżącej. Sama możliwość powstania tego rodzaju oddziaływania jest już wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że działka skarżącej znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej likwidacji rowu.

Za niewystarczające i nieprzekonujące WSA w Rzeszowie uznał twierdzenie organu odwoławczego, że likwidacja spornego rowu nie wpłynie na odprowadzanie wód z działki skarżącej, gdyż tego rodzaju ocena jest już badaniem faktycznego oddziaływania inwestycji, a nie oceną oddziaływania potencjalnego.

W wyroku tym Sąd jednoznacznie stwierdził, że w sytuacji gdy rozpoznając ponownie sprawę organ nie wykaże w sposób bezsporny, że planowana likwidacja urządzenia wodnego nie może nawet potencjalnie wpłynąć na stosunki wodne panujące na działce skarżącej, to trzeba będzie przyjąć, że skarżąca jest podmiotem legitymowanym w świetle art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w., a właściwe organy winny umożliwić jej jako stronie udział we wznowionym postępowaniu.

Podkreślenia wymaga, że zarówno orzekające w sprawie organy, jak i Sąd kontrolujący zaskarżoną decyzję, związany jest z mocy art. 153 i art. 170 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu do wyroku WSA w Rzeszowie z dnia dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 673/18.

Należy podkreślić, że moc wiążąca wyroku oznacza, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Odnosi się to zarówno do wykładni prawa, jego zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym, jak również oceny tego stanu (zob. wyrok NSA z dnia 20 września 2018 r. sygn. akt II FSK 2370/18, Lex nr 2571956).

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, uwzględniając wskazówki WSA w Rzeszowie zawarte w ww. prawomocnym orzeczeniu, w okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić, że istniejące wątpliwości co do wpływu planowanych robót na stosunki wodne panujące na działce skarżącej winny zostać przesądzone na rzecz przyjęcia, że likwidacja urządzenia wodnego może potencjalnie wpłynąć na stosunki wodne panujące na działce skarżącej.

Jak wskazał WSA w Rzeszowie w powołanym prawomocnym wyroku przesłanka oddziaływania w ujęciu przestrzennym musi być rozumiana szeroko, co oznacza, że należy wziąć pod uwagę możliwość oddziaływania inwestycji wodnoprawnej nie tylko na tereny sąsiednie, lecz także na tereny położone w pobliżu tej inwestycji. Względy gwarancyjne oraz konieczność zapewnienia podmiotom administrowanym odpowiedniego stopnia ochrony prawnej nakazują, aby w toku badania realizacji przesłanki legitymacyjnej badać jedynie istnienie interesu prawnego skonkretyzowanego normatywnie w ustawie szczególnej (np. w art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w.), a nie przechodzić do fazy badania jego naruszenia. Nie jest więc dopuszczalna na tym etapie kategoryczna ocena, że interes prawny, w postaci możliwości oddziaływania wykonania urządzenia wodnego na nieruchomości, nie zostanie naruszony. Przy takim ujęciu wszystkie podmioty władające powierzchnią ziemi położoną w możliwym zasięgu inwestycji powinny mieć możliwość sprawdzenia, czy zostaną zachowane odpowiednie przepisy i nie zostaną naruszone ich interesy.

Bezspornym jest, że działka skarżącej jest położona w pobliżu planowanej inwestycji. Według Sądu, z uwagi na położenie działki oraz charakter planowanych prac, nie można wykluczyć, że inwestycja może pośrednio oddziaływać na nieruchomość skarżącej. Zaakcentowania wymaga, że chodzi tu wyłącznie o wpływ potencjalny, a nie faktyczny (realny). Jak słusznie wskazuje skarżąca, już samo zaistnienie możliwości powstania zmian w stosunkach wodnych na działce skarżącej jest wystraczającą podstawą do stwierdzenia, że nieruchomość ta znajduje się w zasięgu odziaływania inwestycji.

W takim przypadku uprawnione jest przyjęcie, że nieruchomość ta znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Przeciwne stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów nie jest przekonujące.

W ocenie Sądu, wbrew wskazaniom zawartym w prawomocnym orzeczeniu, organy ponownie dokonały zawężającej, a tym samym nieprawidłowej wykładni przesłanki legitymacyjnej położenia w zasięgu odziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych wynikającej z art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w., akcentując brak nachylenia terenu działki skarżącej w kierunku rowu. Wobec powyższego organy naruszyły art. 153 p.p.s.a.

W przekonaniu Sądu, organy nie zdołały wykazać, że w skutek planowanych prac nie istnieje chociażby potencjalna możliwość zmiany stosunków wodnych na działce skarżącej, a tylko wykluczenie potencjalnego odziaływania inwestycji wodnoprawnej na teren należący do skarżącej, w świetle art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w., pozbawiałoby ją legitymacji do udziału we wznowionym postępowaniu.

W konsekwencji, w opozycji do twierdzeń organów, należy przyjąć, że skarżąca jest podmiotem legitymowanym w świetle art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w., a właściwe organy winny umożliwić jej jako stronie udział we wznowionym postępowaniu.

Z przedstawionych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji z 30 sierpnia 2022 r., jako naruszające art. 127 ust. 7 pkt 5 u.p.w. oraz art. 153 P.p.s.a.

Nadmienić należy, że w uwagi na wejście w życie nowej ustawy, która nie zawiera odpowiednich regulacji interporalnych upoważniających do dalszego stosowania przepisów uchylonej ustawy z dnia 18 lipca 2017 r. - Prawo wodne, we wznowionych postępowaniach znajdą zastosowanie przepisy nowej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) Sąd zasądził na rzecz skarżącej kwotę 780 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata w wysokości 480 zł oraz zwrot kosztów uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 300 zł.