Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 240/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1, 2, 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 8 maja 2023 r., nr Rep.532/PO/23 w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego wraz z odsetkami i kosztami upomnień oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga S.K. (dalej: "strona", "skarżący") dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej: "Kolegium") uchylającej w całości decyzję Prezydenta Miasta Elbląga (dalej: "organ I Instancji") z 27 grudnia 2022 r. nr DMS-PiO.1908.2022.AK i orzekającej o odpowiedzialności strony jako członka zarządu P. Sp. z o.o. z siedzibą w E. (dalej: "spółka") za zaległości podatkowe tej spółki za okres od stycznia do czerwca 2018 r. z tytułu podatku od nieruchomości, podatku rolnego, podatku leśnego wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztów upomnień.

Z akt sprawy wynika, że spółka nie uiściła ww. podatków, co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego wobec spółki. W toku egzekucji nie ustalono jednak majątku spółki, z którego można by tę egzekucję przeprowadzić. W okresie powstania zaległości strona pełniła funkcję prezesa zarządu spółki. W dniu 18 maja 2018 r. strona złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. Wniosek ten został jednak oddalony na podstawie art. 13 Prawa upadłościowego postanowieniem Sądu Rejonowego w Elblągu z 30 października 2018 r. sygn. akt [...], w którym Sąd ustalił, że materiał zgromadzony w sprawie daje podstawę do rozwiązania spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. W tych okolicznościach organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z 27 grudnia 2022 r. w przedmiocie odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe spółki powstałe w dłuższym okresie niż przyjęto ostatecznie w zaskarżonej decyzji. Organ I instancji uznał, że w prowadzonym postępowaniu strona nie wykazała wystąpienia przesłanek uwalniających ją od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, o których mowa w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej: "Op").

W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie: art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Op poprzez niewłaściwe zastosowanie i dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, a ponadto art. 107 § 1 i 2 oraz art. 116 § 1-3 i art. 108 § 1 Op poprzez nieprawidłowe zastosowanie i ustalenie, że strona ponosi odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki oraz nieprawidłowe wykazanie, że egzekucja w stosunku do spółki była bezskuteczna. W oparciu o te zarzuty strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zaskarżoną decyzją Kolegium uchyliło w całości decyzję organu I instancji z 27 grudnia 2022 r. i orzekło co do istoty sprawy w sposób opisany w rozstrzygnięciu tej decyzji. Kolegium oceniło bowiem, że zobowiązania podatkowe spółki za 2017 r. uległy przedawnieniu z końcem 2022 r. Stwierdziło, że w myśl art. 116 § 2 Op strona może być odpowiedzialna za zaległości podatkowe spółki objęte niniejszym postępowaniem, gdyż była prezesem zarządu spółki od maja 2016 r. do czerwca 2018 r. Uznało także, że postępowanie egzekucyjne wobec spółki okazało się bezskuteczne, a strona nie wykazała istnienia przesłanek zwalniających ją z odpowiedzialności za zaległości spółki opisanych w art. 116 § 1 pkt 1 Op. Wskazało bowiem, że wniosek o upadłość spółki został zgłoszony w 2018 r., podczas gdy spółka przestała płacić część zobowiązań już w 2016 r. (dotyczy podatku od nieruchomości). Oceniło, że w świetle art. 11 ust. 1, 1a i 2 oraz art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.; dalej: "Pr. upadł.") jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Wywiodło, że nawet w przypadku bardzo dobrej kondycji finansowej spółki, ale przy jednoczesnym niewykonywaniu wymagalnych zobowiązań następuje niewypłacalność i obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania naprawczego. Zaznaczyło jednak, że właściwym czasem na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 Op, nie jest krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów na skutek przejściowych trudności, lecz moment, gdy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań.

W skardze wniesiono o uchylenie decyzji Kolegium i zarzucono naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej:

1. art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 poprzez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przypisaniem skarżącemu odpowiedzialności za zobowiązania spółki, pomimo braku zaistnienia ku temu ustawowych przesłanek, w szczególności poprzez nieprawidłowe ustalenie, że egzekucja w stosunku do spółki była bezskuteczna, nieprawidłową ocenę okoliczności złożenia przez skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz niedokonanie oceny "właściwego czasu" na zgłoszenie tego wniosku i uznanie tej okoliczności za nieistotną; skarżący zwrócił przy tym uwagę na przedwczesne dopuszczenie do akt sprawy (i uznanie jej treści za ostateczną) opinii biegłego wydanej w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Elblągu, sygn. akt [...], w sytuacji gdy biegły ten wskazał, że nie można określić czasu właściwego dla zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co skutkowało dopuszczeniem dowodu z opinii innego biegłego, który zweryfikować ma w sposób precyzyjny tzw. "czas właściwy", co w sposób oczywisty wpływa na ocenę zasadności obciążenia skarżącego odpowiedzialnością za zobowiązania spółki;

2. art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 poprzez niewłaściwe zastosowanie, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a także pobieżne i nierzetelne prowadzenie postępowania dowodowego i zgromadzenie niepełnego materiału dowodowego; skarżący wskazał przy tym na nieprzeprowadzenie w sprawie dowodu z przesłuchania strony z jednoczesnym, nieuprawnionym uznaniem, że przedłożenie przez stronę zwolnienia lekarskiego, obejmującego okres, w którym wyznaczono termin przesłuchania, nie zwalnia strony z obowiązku stawiennictwa celem przesłuchania i że znaczenie ma fakt możliwości chodzenia przez skarżącego w trakcie okresu niezdolności do pracy;

3. art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i sanowanie działania organu I instancji, polegającego na prowadzeniu postępowania jedynie w celu zakończenia go przed upływem 5-lelniego okresu przedawnienia, nie zaś w celu ustalenia prawdy obiektywnej, a także pod kątem potwierdzenia z góry założonej i bezprawnej tezy, zgodnie z którą zasadne jest obciążenie skarżącego odpowiedzialnością za zobowiązania podmiotu trzeciego, w zarządzie którego pełnił on funkcję w spornym okresie, podczas gdy rzeczywisty stan faktyczny niniejszej sprawy nie pozwala na zastosowanie w stosunku do skarżącego przepisów o tej odpowiedzialności, w szczególności wobec złożenia przez skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a także w związku z nieprzeprowadzeniem w sprawie rzeczywistego postępowania dowodowego i nieustalenie - na podstawie spójnych i jednoznacznych dowodów czasu właściwego dla zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości;

4. art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 poprzez niewłaściwe zastosowanie, czego wyrazem jest dopuszczenie do akt niniejszej sprawy opinii biegłego wydanej w sprawie o sygn. akt [...] i dokonanie jej oceny przed zakończeniem postępowania dowodowego w odniesieniu do tej opinii (tj. złożenia przez biegłego dopuszczonej w sprawie opinii uzupełniającej oraz złożonych przez biegłego zeznań w toku rozprawy) i pomimo dopuszczenia dowodu z kolejnej opinii biegłego w celu rzeczywistego i niebudzącego wątpliwości ustalenia terminu na zgłoszenie wniosku;

5. art. 138 § 3 poprzez niezwrócenie się do właściwego sądu o ustanowienie kuratora dla osoby prawnej, nieposiadającej zarządu w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko spółce;

6. art. 107 § 1 i 2 w zw. z art. 116 § 1-3 i art. 108 § 1 poprzez nieprawidłowe zastosowanie i ustalenie, że skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki ustawowe uprawniające organ do obciążenia skarżącego odpowiedzialnością za te zobowiązania;

7. art. 107 § 1 i 2 w zw. z art. 116 § 1-3 i art. 108 § 1 poprzez niewłaściwe zastosowanie i niewykazanie w sposób przewidziany prawem, że egzekucja w stosunku do spółki była w rzeczywistości bezskuteczna.

W uzasadnieniu skargi wskazano natomiast na nieuprawnione rozszerzenie przedmiotu postępowania ponad ten, którego dotyczył wyrok tutejszego Sądu z 5 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 86/22, wydany w sprawie podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2016 r. do września 2016 r. Zakwestionowano także włączenie do akt niniejszej sprawy opinii biegłego wydanej w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w Elblągu, sygn. akt [...], w której biegły jedynie wstępnie określił "właściwy czas" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Zauważono, że po złożeniu wyjaśnień w formie pisemnej przez biegłego (opinia uzupełniająca) oraz po wezwaniu biegłego na rozprawę i złożeniu wyjaśnień ustnych, okazało się, że biegły wyraził stanowisko niekorzystne dla organu, bowiem wskazał wprost, że na podstawie posiadanych dokumentów (a są one niemal tożsame z tymi zgromadzonymi w niniejszej sprawie) niemożliwym jest jednoznaczne i precyzyjne wskazanie, kiedy przypadał termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, o ile w ogóle zaistniał on w stosunku do zarządu spółki. Podano, że wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego wniósł w tej sprawie organ, co zdaniem skarżącego dowodzi świadomości organu, że określenie momentu właściwego do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki jest wobec członków zarządu spółki niezwykle trudne, wymaga zasięgnięcia wiedzy specjalistycznej i nawet po kompleksowym przeanalizowaniu dokumentów finansowych i księgowych w spółce, biegły sądowy nie był w stanie ustalić takiego terminu wobec skarżącego na potrzeby tego postępowania. W tych okolicznościach oceniono, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, gdyż należało w tej sprawie poczekać aż opinia biegłego zostanie wydana w sposób ostateczny i niebudzący wątpliwości. Wykluczono przy tym możliwość samodzielnego ustalenia przez organ właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, skoro w równoległym postępowaniu, obejmujący ten sam okres, ten sam podmiot i tego samego skarżącego, wymaga to podjęcia tak zaawansowanych kroków i szerokiego oraz szczegółowego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wyrażono także przypuszczenie, że Kolegium wydało zaskarżoną decyzję z uwagi na zbliżający się termin przedawnienia, co jednak zdaniem skarżącego nie może sanować postępowania organu I instancji i pominięcia istotnego materiału dowodowego w sprawie, tylko po to, aby móc zakończyć postępowanie.

W ocenie skarżącego, wobec złożenia przez niego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie, nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do orzeczenia jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Wskazano przy tym na brak inicjatywy dowodowej organu w tym zakresie i zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, pomimo usprawiedliwionej nieobecności strony w terminie uprzednio wyznaczonym przez organ I instancji. Oceniono także, że wszelka korespondencja kierowana do spółki po dacie złożenia rezygnacji przez skarżącego z funkcji w zarządzie (czerwiec 2018 r.) była doręczona nieskutecznie, a zatem postępowanie egzekucyjne przeprowadzone było w sposób istotnie naruszający przepisy. Stwierdzono bowiem, że już wówczas istniały przesłanki do zastosowania przez organ bezwzględnie wiążącego przepisu art. 138 § 3 Op i zwrócenie się o ustanowienie kuratora.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Podtrzymało przy tym dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż organ nie dopuścił się w tej sprawie naruszeń prawa w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Sprawa zainicjowana tą skargą, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącego, w kontrolowanej sprawie nie doszło do nieuprawnionego rozszerzenie przedmiotu niniejszego postępowania ponad ten, którego dotyczył wyrok tutejszego Sądu z 5 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 86/22, wydany w sprawie podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2016 r. do września 2016 r. Postępowanie w kontrolowanej sprawie zostało bowiem wszczęte na podstawie postanowienia organu I instancji z 18 lutego 2021 r. (k. 46) i dotyczyło odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku od nieruchomości za 2016 r. (rata X-XII), za 2017 r. (rata I-XII), za 2018 r. (rata I-XI), w podatku rolnym za 2018 r. (rata I-IV) oraz w podatku leśnym za 2018 r. (rata I-XI) wraz z należnymi odsetkami z tytułu zaległości podatkowej oraz kosztami w postępowaniu egzekucyjnym. Ostatecznie, w zaskarżonej decyzji Kolegium orzekło o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki jedynie z tytułu: podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego za okres od 1 stycznia 2018 r. do 1 czerwca 2018 r. wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztów upomnień.

Należy także wyjaśnić, że obecnie przed tutejszym Sądem zawisły dwie sprawy dotyczące odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki za zaległości tej spółki. Oprócz skargi wniesionej w niniejszej sprawie skarżący wniósł bowiem także skargę na decyzję Kolegium z 8 maja 2023 r. Rep.2520/PO/22, wydaną w sprawie jego odpowiedzialności za zaległości spółki z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lutego 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. (sygn. akt I SA/Ol 241/23). Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd z urzędu uwzględnił materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy przekazanych przez Kolegium ze skargą zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Ol 241/23. Konieczność skorzystania przez Sąd z dokumentów zgromadzonych w aktach innej sprawy, choć dowodzi naruszenia w tej sprawie przez organy przepisów postępowania (art. 187 § 1 w zw. z art. 126 § 1 Op), to jednak naruszenie tych przepisów pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Organy w dostateczny sposób wykazały bowiem istnienie podstaw prawnych do orzeczenia odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki wymienione w zaskarżonej decyzji Kolegium.

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Działu III Op (rozdział 15) dotyczące odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Zgodnie z art. 116 § 1 i 2 Op "za zaległości podatkowe m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu". Z mocy zaś art. 116 § 4 Op "przepisy o odpowiedzialności członka zarządu stosuje się również do byłego członka zarządu".

Powołane powyżej przepisy Op przewidują przesłanki pozytywne i negatywne orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członków zarządu (także byłych członków zarządu) za zaległości podatkowe spółek. Przesłanki pozytywne to takie, które muszą zaistnieć, aby organ mógł orzec o odpowiedzialności, zaś przesłanki negatywne to takie, które jeśli zaistniały uwalniają osobę trzecią od odpowiedzialności. Obowiązek wykazania przesłanek pozytywnych spoczywa na organie, natomiast ciężar wykazania przesłanek negatywnych spoczywa na członku zarządu (zob. wyroki NSA: z 4 sierpnia 2022 r., III FSK 789/21, LEX nr 3509145; z 14 września 2018 r., II FSK 2190/18, LEX nr 2570906 oraz z 3 sierpnia 2018 r., II FSK 2199/16, LEX nr 2558832).

Zdaniem Sądu organy w dostateczny sposób wykazały wystąpienie w tej sprawie przesłanek pozytywnych do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe tej spółki. Do tego rodzaju przesłanek zalicza się bowiem:

- pełnienia obowiązków członka zarządu spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań / powstania zaległości spółki oraz

- bezskuteczność egzekucji z majątku spółki w całości lub w części.

Niesporne jest w tej sprawie, że skarżący był prezesem zarządu spółki w okresie, gdy powstały zaległości podatkowe objęte niniejszym postępowaniem. Rezygnację z tej funkcji złożył bowiem dopiero z dniem 8 czerwca 2018 r. (k. 57 akt adm.). Z odpisu KRS spółki wynika natomiast, że wpisy dotyczące sprawowania funkcji prezesa zarządu spółki przez skarżącego obejmują okres od 16 września 2016 r. do 11 czerwca 2019 r. (vide: akta adm. sprawy o sygn. akt I SA/Ol 241/23).

Nie budzi także zastrzeżeń Sądu ocena organów, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. W kontekście podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym wymaga wyjaśnienia, że bezskuteczność egzekucji może być wykazana nie tylko na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale także w inny sposób, który nie poddaje w wątpliwość oceny, że środki majątkowe podmiotu nie wystarczą na zaspokojenie istotnej (znacznej) części długu (por. wyrok NSA z 30 maja 2019 r., II FSK 1788/17, LEX nr 2702055). W niniejszej sprawie brak majątku spółki, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji wynika nie tylko z postanowienia organu I instancji z 11 stycznia 2021 r. (k. 38 akt adm.) ale także danych zawartych w KRS (vide: akta adm. sprawy o sygn. akt I SA/Ol 241/23), z których wynika, że 30 września 2020 r. zostało umorzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Elblągu (dalej: "NUS") postępowanie egzekucyjne wobec spółki z uwagi na brak możliwości wyegzekwowania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Ponadto skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze nie zwalczał twierdzeń organu o nieskuteczności egzekucji w sposób inny niż kwestionowanie odbioru korespondencji spółki w postępowaniu egzekucyjnym. Te zaś zarzuty nie mogą odnieść zamierzonego skutku w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości spółki.

W ocenie Sądu skarżący nie zdołał także wykazać w tej sprawie przesłanek negatywnych pozwalających na odstąpienie od orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W okolicznościach sprawy zastosowanie tych przesłanek wymagałoby bowiem od skarżącego:

- wykazania, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości spółki albo

- wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Skarżący nie wskazał jednak mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Nie wykazał także, aby zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło we właściwym czasie, zaś ocena organów co do wystąpienia w kontrolowanej sprawie tej przesłanki, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie jest przedwczesna. Należy bowiem przypomnieć, że ciężar wykazania tej przesłanki negatywnej spoczywa na członku zarządu spółki, który w ten sposób próbuje uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Rolą organu nie jest zatem prowadzenie postępowania w celu wykazania, że skarżący może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jak i organ nie ma obowiązku przeprowadzenia postępowania w celu odnalezienia mienia, które powinna wskazać strona. Z tych względów nie mogą zostać uwzględnione argumenty skargi podnoszone na okoliczność wykazania uchybień, jakich dopuściły się organy podatkowe, nie przeprowadzając postępowania dowodowego, które miało wykazać, według autora skargi, że w sprawie wystąpiły przesłanki uwalniające skarżącego od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Nie jest bowiem obowiązkiem organu precyzyjne ustalenie "właściwego czasu" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a jedynie ocena, czy podnoszone przez członka zarządu spółki argumenty, w świetle obowiązujących w tym zakresie przepisów, mogą świadczyć o zachowaniu "właściwego czasu" przy złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

W myśl art. 10 Pr. upadł. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.) "upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny". Zgodnie zaś z art. 11 ust. 1, 1a i 2 tej ustawy "dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące". Powołane przepisy wprowadzają dwie niezależne od siebie przesłanki ogłoszenia upadłości: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań oraz nadmierne zadłużenie, przy czym przesłanki te mają charakter alternatywny i równorzędny, co oznacza, że zaistnienie chociażby jednej z nich daje podstawę do ogłoszenia upadłości spółki, a tym samym obliguje jej reprezentantów do złożenia stosownego wniosku. Na podstawie bowiem art. 21 ust. 1 i 2 Pr. upadł. "dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami".

W świetle przytoczonych przepisów Pr. upadł. jako prawidłową należy uznać ocenę organów, że skarżący nie wykazał, aby we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. Wniosek w tym przedmiocie został bowiem zgłoszony dopiero 18 maja 2018 r., podczas gdy spółka przestała płacić część swoich zobowiązań już w 2016 r. (dotyczy podatku od nieruchomości). Uwzględniając zatem wskazane powyżej terminy regulujące kwestie niewypłacalności dłużnika i obowiązku reprezentantów do zainicjowania postępowania upadłościowego, nie sposób uznać, aby 18 maja 2018 r. był właściwym czasem na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Sąd za celowe uznaje w tym miejscu odwołanie się do materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych przekazanych Sądowi do sprawy o sygn. akt I SA/Ol 241/23. Z akt tych wynika bowiem, że w sprawie dotyczącej odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lutego 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. Kolegium dwukrotnie zobowiązało stronę do złożenia wyjaśnień odnośnie do daty zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z uwzględnieniem treści art. 11 ust. 1, 1a i 2 Pr. upadł., a także do przedłożenia dowodów na potwierdzenie okoliczności uwalniających stronę od odpowiedzialności za zaległości spółki, w tym: postanowienia Sądu Rejonowego w Elblągu z 30 października 2018 r. sygn. akt [...], oddalającego wniosek o ogłoszenie upadłości spółki wraz z uzasadnieniem, bilansów spółki, zeznań podatkowych oraz innych dokumentów, mogących wskazywać na moment niewypłacalność spółki. Strona nie złożyła żadnych dokumentów w sprawie. Poinformowała jedynie Kolegium, że nie uzyskała z sądu odpisu postanowienia oddalającego wniosek o ogłoszenie upadłości.

Z ustaleń Kolegium wynika natomiast, że Sąd Rejonowy w Elblągu postanowieniem z 30 października 2018 r. sygn. akt [...] oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki na mocy art. 13 Pr. upadł. przyjmując, że materiał zgromadzony w sprawie daje podstawę do rozwiązania spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Zaś z przedłożonych przez NUS dokumentów wynika, że spółka w sprawozdaniach CIT-8 (zeznania roczne dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych) wykazywała stratę począwszy od 2016 r. W CIT-8 za cały 2016 r. wykazano stratę w wysokości 135.482,70 zł (vide: korekta zeznania złożona 12 kwietnia 2017 r.), w CIT-8 za cały 2017 r. wykazano stratę w wysokości 368.640,04 zł (vide: korekta zeznania złożona 19 kwietnia 2018 r.). Także z bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2017 r. wynika, że spółka w tym okresie poniosła stratę w wysokości 424.676,05 zł, zobowiązania długoterminowe spółki wynosiły 5.189.202,30 zł, zobowiązania krótkoterminowe w przekroju czasowym do 1 roku - 311.227,27 zł. Spółka przestała regulować zobowiązania - podatki, opłaty za odpady komunalne wobec miasta Elbląg w 2016 r. Z przedłożonego bilansu za 2017 r. wynika ponadto, że zysk spółki z lat ubiegłych wynosił minus 4.779.476.81 zł, zaś kapitał własny na koniec 2017 r. wynosił minus 1.869.152,86 zł. Z załącznika nr 3 do wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, przedłożonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Elblągu wynika, ze spółka zaprzestała spłaty zobowiązań w lipcu 2015 r., a bezspornie w 2016 r.

Zatem także dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych przekazanych Sądowi do sprawy o sygn. akt I SA/Ol 241/23 potwierdzają prawidłowość oceny organów podatkowych co do braku w kontrolowanej sprawie przesłanek negatywnych do orzeczenia odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki wymienione w zaskarżonej decyzji Kolegium. Z dokumentów tych wynika, że spółka zaprzestała regulowania zobowiązań finansowych co najmniej od 2016 r., nie osiągała już w 2016 r. zysków z działalności, a jedynie generowała straty, wielkość zadłużenia przekraczała wielkość majątku, zaś przyczyną oddalenia wniosku o upadłość był brak majątku dłużnika. W tych okolicznościach zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki dopiero w 2018 r. – w świetle regulacji zawartych w art. 11 ust. 1, 1a i 2 oraz art. 21 ust. 1 i 2 Pr. upadł. - nie mogło być uznane za dokonane we "właściwym czasie".

Wobec powyższego nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art. 107 § 1 i 2 w zw. z art. 108 § 1 i art. 116 § 1-3 Op.

W ocenie Sądu, nie mają usprawiedliwionych podstaw także pozostałe, proceduralne zarzuty skargi. Wprawdzie, jak wyżej wyjaśniono, doszło do naruszenia przez organy art. 187 § 1 w zw. z art. 126 § 1 Op, gdyż nie wydano postanowienia o włączeniu do akt sprawy dowodów zebranych w sprawie rozpatrywanej przez tut. Sąd pod sygnaturą I SA/Ol 241/23, lecz naruszenie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż stan faktyczny kontrolowanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu i jest wystarczający do wydania prawidłowej decyzji, nienaruszającej art. 191 Op.

Dlatego nie zasługują na uznanie zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania podatkowego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.