Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1368/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 7, art. 21
journal: Dz.U. 2022 poz 1495
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów
article: art. 6, art. 7. art. 8, art. 11, art. 15, art. 107
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 5 czerwca 2023 r. nr SKO.4104.44.2023 w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 5 czerwca 2023 r. znak: SKO.4104.44.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej "Prezydent" lub "organ pierwszej instancji") z 13 kwietnia 2023 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Prezydent, po rozpatrzeniu wniosku z 4 stycznia 2021 r. złożonego przez M. C. (dalej "skarżąca"), ustalił wysokość opłaty rocznej w kwocie 235,93 zł z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...] jako działka nr [...], dla której Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] w udziale wynoszącym [...] części, związanym z odrębną własnością lokalu mieszkalnego nr [...].

Podstawę prawną pierwszoinstancyjnej decyzji stanowiły przepisy art. 6 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 1495 z późn. zm.; dalej "u.p.p.u.w.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a.").

W uzasadnieniu decyzji Prezydent wyjaśnił stan faktyczny i stan prawny sprawy. Wskazał, że w zaświadczeniu nr [...] z [...] r. potwierdzającym przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, roczna opłata przekształceniowa została określona na kwotę 104,94 zł. Jednakże w sprawie wysokości opłaty należnej z tytułu użytkowania wieczystego toczyło się postępowanie o jej aktualizację. Wyrokiem z [...] r. o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w C. ustalił wysokość opłaty rocznej z tytułu przekształcenia udziału w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności na kwotę 235,93 zł. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w C. wyrokiem z [...] r. o sygn. akt [...].

W odwołaniu od decyzji Prezydenta skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 2 w związku z art. 1 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 6, art. 7 ust. 7, 8 i 9 oraz art. 8a u.p.p.u.w., a także art. 4 § 1 i § 2 ustawy z 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2019 r. poz. 270; dalej "ustawa zmieniająca") poprzez ich niezastosowanie, w tym brak zbadania wskazanych w nich przesłanek. Skarżąca sformułowała także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.

- art. 104 § 2 w związku z art. 61 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, zgodnie ze złożonymi wnioskami;

- art. 107 § 3 oraz art. 7a § 1 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji;

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób niezbędnego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 8 i art. 12 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej, działając stronniczo.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca zrelacjonowała przebieg sprawy oraz podkreśliła, że powoływane przez organ pierwszej instancji wyroki nie są przydatne do określenia wysokości opłaty rocznej z tytułu przekształcenia udziału w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności. Zdaniem skarżącej wszyscy współużytkownicy wieczyści powinni być traktowani jednolicie w kwestii wysokości opłaty rocznej w relacji do później ustalanej opłaty przekształceniowej, a zatem w sprawie zastosowanie powinien znaleźć art. 4 ustawy zmieniającej.

Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając zarzuty skarżącej za pozbawione podstaw. W ocenie Kolegium Prezydent prawidłowo ustalił opłatę roczną z tytułu przekształcenia opierając się na prawomocnych orzeczeniach sądów powszechnych. Organ pierwszej instancji związany był tymi orzeczeniami albowiem zapadły one w indywidualnej, konkretnej sprawie. Działanie organu pierwszej instancji znajdowało podstawę w art. 6 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 5 zd. 2 u.p.p.u.w. W ocenie Kolegium postępowanie było prowadzone przez Prezydenta zgodnie z obowiązującymi regułami k.p.a.

W skardze skarżąca zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 2 § 3 k.p.c poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji;

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób niezbędnego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 6, art. 8, art. 12, art. 76 k.p.a. w związku z art. 2 § 3 k.p.c. poprzez prowadzenie postępowania i ocenę dowodów w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej;

- art. 104 § 2 w związku z art. 61 § 3 k.p.a. i art. 7 ust. 2 u.p.p.u.w. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia sprawy co do istoty;

- art. 7 ust. 2, 7, 8 i 9 oraz art. 8a u.p.p.u.w. poprzez ich niezastosowanie;

- art. 4 § 1 i § 2 ustawy zmieniającej poprzez ich niezastosowanie, w tym brak zbadania wskazanych w nim przesłanek;

- art. 21 ust. 1 u.p.p.u.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

- art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 7, 8 i 9 u.p.p.u.w.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7 ust. 2 w związku z art. 1 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 i 6 u.p.p.u.w.;

- art. 4 § 1 ustawy zmieniającej poprzez jego niezastosowanie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto o orzeczenie co do tego, że doszło do rażącej bezczynności organu w zakresie wniosku o wydanie decyzji w sprawie opłaty przekształceniowej (jednorazowej) oraz przewlekłości w sprawie o wydanie decyzji o wysokości opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty 5 500 zł.

W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała przebieg postępowania administracyjnego oraz przytoczyła treść regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie. Na poparcie skargi skarżąca przywołała te same argumenty co w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Dodatkowo wyjaśniła, że nie można mówić o wszczęciu postępowania w sprawie aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste przed dniem przekształcenia co jest warunkiem koniecznym zastosowania art. 21 ust. 1 u.p.p.u.w. Postępowanie aktualizacyjne wszczęto zostało wnioskiem skarżącej do Kolegium z 15 stycznia 2019 r., a zatem po dacie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność. W sprawie nie zostało wyjaśnione, czy wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r. Jeśli wypowiedzenia te nie zostały skutecznie doręczone to opłata przekształceniowa równa jest wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją, o czym stanowi art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej. Wydany w sprawie wyrok sądu powszechnego nie dotyczy opłaty przekształceniowej. Sprawa ustalenia opłaty przekształceniowej rozstrzygana jest na drodze administracyjnej.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).

Kontrolując zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd doszedł do przekonania, że naruszają one prawo w sposób powodujący konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Kolegium uznało za prawidłową decyzję Prezydenta ustalającą wysokość rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wydaną na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 5 u.p.p.u.w. w związku z zapadłymi orzeczeniami Sądu Rejonowego w C. z [...] r. o sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w C. z [...] r. o sygn. akt [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że Prezydent wydając decyzję ustalającą wysokość opłaty rocznej z tytułu przekształcenia był tymi orzeczeniami związany albowiem zapadły one w indywidualnej, konkretnej sprawie.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że stosownie do art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się z dniem 1 stycznia 2019 r. w prawo własności tych gruntów. Podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie wydawane przez odpowiednio wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa - w przypadku gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.p.u.w.). W zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7, i zasadach jej wnoszenia. Zaświadczenie zawiera pouczenie o możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (art. 4 ust. 4 u.p.p.u.w.). Jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji (art. 6 ust. 1 u.p.p.u.w.).

W rozpoznawanej sprawie Prezydent 28 lipca 2020 r. wydał zaświadczenie nr [...]potwierdzające przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Zaś 25 listopada 2020 r. organ pierwszej instancji dokonał korekty ww. zaświadczenia. Zaświadczenie z 25 listopada 2020 r. (korekta) zawierało pouczenie m. in. o możliwości złożenia przez właściciela nieruchomości (tj. skarżącą) wniosku o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej w drodze decyzji. Skarżąca w terminie określonym w art. 6 ust. 1 u.p.p.u.w. złożyła wniosek o ustalenie opłaty przekształceniowej w formie decyzji.

Następnie należy wskazać, że z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę przekształceniową. Wysokość opłaty przekształceniowej jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia (art. 7 ust. 1 i ust. 2 u.p.p.u.w.). W orzecznictwie wskazuje się, że pojęcie "obowiązywałaby" użyte w ww. przepisie oznacza w istocie opłatę z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości należnej od 1 stycznia 2019 r., gdyby nie doszło do przekształcenia z tym dniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r. spowodowało bowiem bezprzedmiotowość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego wobec nieruchomości objętych przekształceniem prawa na podstawie u.p.p.u.w., skoro od wskazanego dnia nie istnieje już prawo, za które opłata była pobierana. Wskazane sformułowanie "obowiązywałaby" oznacza zatem, że wysokość opłaty za przekształcenie ma być równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która byłaby opłatą należną z dniem 1 stycznia 2019 r., gdyby nie doszło do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Pojęcie to należy zatem odnieść do hipotetycznej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, należnej począwszy od dnia 1 stycznia 2019 r. Chodzi zatem o wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego należnej w tym dniu do uiszczenia z uwzględnieniem tych norm prawnych, które kształtują wysokość opłaty należnej, np. w wyniku skutecznie dokonanej aktualizacji (por. art. 78 ust. 1 i 4 oraz art. 79 ust. 4, 5 i 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 21 ust. 1 i 5 u.p.p.u.w.), a nie tylko formalnie obowiązującą w dniu 1 stycznia 2019 r. bez uwzględnienia ewentualnej aktualizacji (por. wyroki NSA z 20 listopada 2023 r., I OSK 603/23 oraz I OSK 384/23 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

W art. 21 ust. 1 - 3 u.p.p.u.w., uregulowano kwestię niezakończonych postępowań w sprawach aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego oraz aktualizacji lub ustalenia stawek procentowych tych opłat. Stosownie do art. 21 ust. 1 ww. ustawy postępowania w sprawach aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego oraz aktualizacji lub ustalenia stawek procentowych tych opłat, wszczęte i niezakończone przed dniem przekształcenia, toczą się nadal po tym dniu na podstawie przepisów dotychczasowych. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 21 ust. 5 u.p.p.u.w. opłatę wnosi się w wysokości odpowiadającej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby od dnia 1 stycznia roku, w którym nastąpiło przekształcenie. Jeżeli w wyniku aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego lub ustalenia albo aktualizacji stawki procentowej ustalona zostanie nowa wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, opłata wnoszona jest w nowej wysokości wynikającej z tej aktualizacji lub tego ustalenia i obowiązuje od dnia 1 stycznia roku, w którym nastąpiło przekształcenie. Do nadpłaty lub niedopłaty opłaty stosuje się odpowiednio przepis art. 6 ust. 3.

Zasadą jest zatem, że postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej, o ile zostały wszczęte przed dniem 1 stycznia 2019 r., toczą się dalej według dotychczasowych przepisów, a ich wynik, tzn. ustalenie czy aktualizacja była uzasadniona, będzie miał wpływ na wysokość opłaty przekształceniowej.

Od zasady wyrażonej w art. 21 ust. 5 u.p.p.u.w. przewidziano wyjątek. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej jeżeli postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostało wszczęte po dniu 5 października 2018 r., a wypowiedzenia dotychczasowej wysokości tej opłaty nie zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r., roczna opłata przekształceniowa jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją.

Postępowanie o aktualizację rocznej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego uregulowane zostało w art. 78 – 81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm.; dalej "u.g.n."). W przypadku gdy właściwy organ zamierza zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej to, przed jej aktualizacją, powinien wypowiedzieć na piśmie użytkownikowi wieczystemu wysokość opłaty dotychczasowej. Użytkownik wieczysty może następnie wnieść do samorządowego kolegium odwoławczego, właściwego ze względu na położenie nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja wspomnianej opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Od orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego zarówno użytkownik wieczysty, jak i właściwy organ mogą – na zasadzie art. 81 ust. 1 u.g.n. - wnieść sprzeciw, co jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego, przy czym wniosek – wniesiony w trybie art. 78 ust. 1 u.g.n. - zastępuje pozew, a orzeczenie kolegium traci moc. Postępowanie o aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przebiega zatem w dwóch fazach. W pierwszym etapie, postępowanie to jest prowadzone przed samorządowym kolegium odwoławczym, w drugim zaś (jeśli do niego dojdzie) - toczy się przed sądem powszechnym, w drodze procesu cywilnego (por. wyroki NSA z 11 lipca 2013 r., I OSK 403/12 i I OSK 342/12; z 26 sierpnia 2015 r., I OSK 2894/13; postanowienia NSA z 6 grudnia 2013 r., I OSK 1189/12 oraz z 26 kwietnia 2022 r., I OSK 571/22 – opubl. w CBOSA).

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że z wyjaśnień skarżącej wynika, że 15 stycznia 2019 r. wniosła do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Od orzeczenia Kolegium z 22 maja 2019 r. skarżąca wniosła sprzeciw w ustawowym terminie. Okoliczności te nie zostały zakwestionowane przez organy orzekające w sprawie (w aktach postępowania administracyjnego brak jest dokumentów dotyczących postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej). Wyrokiem z [...] r. o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w C. ustalił wysokość opłaty rocznej z tytułu przekształcenia udziału w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności na kwotę 235,93 zł. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w C. wyrokiem z [...] r. o sygn. akt [...].

Wobec tego postępowanie w przedmiocie aktualizacji stawki opłaty rocznej z tytułu przysługującego skarżącej, przed dniem przekształcenia, udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości zostało wszczęte w wyniku jej wniosku z 15 stycznia 2019 r., a zatem po dniu przekształcenia (tzw. pierwszy etap). Postępowanie sądowe zostało zaś wszczęte na skutek sprzeciwu skarżącej od orzeczenia kolegium, co nastąpiło także po dniu przekształcenia (tzw. drugi etap). Skoro postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej nie zostało wszczęte przed dniem przekształcenia to nie miały do niego zastosowania przepisy art. 21 ust. 1 i ust. 5 u.p.p.u.w. Tym samym wynik postępowania w postaci ww. wyroków sądów powszechnych nie mógł mieć wpływu na ustalenie skarżącej wysokości opłaty przekształceniowej. W tym miejscu zwrócić także uwagę należy na art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej. Z treści tego przepisu wynika, że nawet jeśli postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostałoby wszczęte po dniu 5 października 2018 r. (jednakże przed dniem przekształcenia), ale nie zostały skutecznie doręczone przed dniem 1 stycznia 2019 r. wypowiedzenia dotychczasowej opłaty za użytkowanie wieczyste wszystkim współużytkownikom wieczystym danej nieruchomości to aktualizacja opłaty jest bezskuteczna. Roczna opłata przekształceniowa jest wówczas równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją.

Wobec powyższego organy orzekające niewłaściwie przyjęły, iż stan faktyczny zaistniały w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 21 ust. 1 i ust. 5 u.p.p.u.w. Sąd uznał zatem, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 ust. 2 w związku z art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 21 ust. 1 i ust. 5 u.p.p.u.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. Wskutek naruszenia przepisów prawa materialnego doszło także do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji było ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą w trakcie toczącego się postępowania. Organ odwoławczy powinien merytorycznie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę już uprzednio rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego, tak by dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty (por. wyrok NSA z 17 maja 2011 r., II OSK 672/10, opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy powielił stanowisko organu pierwszej instancji, nie odnosząc się do zarzutów odwołania, a także nie czyniąc jakichkolwiek własnych ustaleń w sprawie.

W konsekwencji doszło także do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. albowiem bez przeprowadzenia merytorycznej oceny istotnych okoliczności sprawy, dowodów zgromadzonych w aktach sprawy jak i przepisów prawa utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Jeśli chodzi o zarzuty bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji to stanowią one przedmiot rozpoznania w odrębnych postępowaniach sądowych.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis sądowy (100 zł).