Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 140/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art 13 ust 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art 149 par 1 pkt 3  par 1 a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) ASR WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 3 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. D. na bezczynność Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej I. stwierdza, że Okręgowa Izba Aptekarska w Krakowie dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 11 października 2023 r., a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie do wydania aktu lub dokonania czynności, III. zasądza od Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie na rzecz skarżącego K. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 11 października 2023 r. K. D. zwrócił się, za pośrednictwem poczty elektronicznej, z wnioskiem do Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie, żądając udostępnienia informacji w zakresie danych z wyborów samorządowych 2019 r. Wniosek podzielony został na dwie części:

Część I. Rejonowe zebrania wyborcze - wybory delegatów na okręgowy zjazd aptekarzy:

1. W jaki sposób członkom izby została przekazana informacja o miejscu i terminie rejonowych zebrań wyborczych (list zwykły, list polecony, list polecony za potwierdzeniem odbioru, wiadomość e-mail, SMS, publikacja na stronie internetowej izby, wiadomość za pośrednictwem komunikatora internetowego, w inny sposób -jaki)?

2. Czy była weryfikowana skuteczność poinformowania członków izby o terminie i miejscu rejonowych zebrań wyborczych, jeśli tak, to w jaki sposób (potwierdzenie odbioru listu, potwierdzenie przeczytania wiadomości e-mail)? Czy podjęto jakiekolwiek działania w przypadku stwierdzenia nieskuteczności przekazania informacji dotyczących wyborów, a jeśli tak, to jakie?

3. Jakie były, dla każdego z rejonów osobno:

a) interwał czasowy między informacją o zebraniu wyborczym a terminem zebrania (najwcześniejszą w przypadku zastosowania kilku różnych metod z wyszczególnieniem, której metody dotyczy, np. publikacja na stronie www, wysłanie wiadomości e-mail itp.);

b) interwał czasowy między pierwszy i drugim terminem zebrania wyborczego, o ile zebranie nie odbyło się w pierwszym terminie;

c) liczba farmaceutów uprawnionych do głosowania na rejonowym zebraniu wyborczym;

d) liczba farmaceutów uprawnionych do głosowania, obecnych na rejonowym zebraniu wyborczym;

e) liczba głosów oddanych w wyborach delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy na rejonowym zebraniu wyborczym (jeżeli było więcej niż jedno głosowanie - liczba dla każdego głosowania osobno);

f) liczba głosów nieważnych w wyborach delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy na rejonowym zebraniu wyborczym (jeżeli było więcej niż jedno głosowanie - liczba dla każdego głosowania osobno);

g) liczba dostępnych mandatów delegata na Okręgowy Zjazd Aptekarzy;

h) liczba wyłonionych delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy;

i) liczba zgłoszonych kandydatów na delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy?

Część II – Sprawozdawczo – wyborczy Okręgowy Zjazd Aptekarzy – wybory delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy, wybory organów Okręgowej Izby Aptekarskiej:

1. W jaki sposób delegatom na Okręgowy Zjazd Aptekarzy została przekazana informacja o miejscu i terminie zjazdu sprawozdawczo-wyborczego (list zwykły, list polecony, list polecony za potwierdzeniem odbioru, wiadomość e-mail, SMS, publikacja na stronie internetowej izby, wiadomość za pośrednictwem komunikatora internetowego, w inny sposób - jaki?)

2. Czy była weryfikowana skuteczność poinformowania delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy o terminie i miejscu Zjazdu sprawozdawczo-wyborczego, jeśli tak, to w jaki sposób (potwierdzenie odbioru listu, potwierdzenie przeczytania wiadomości e-mail)? Czy podjęto jakiekolwiek działania w przypadku stwierdzenia nieskuteczności przekazania informacji dotyczących miejsca i terminu Zjazdu, a jeśli tak, to jakie?

3. Na jak długo (liczba dni) przed przeprowadzeniem sprawozdawczo-wyborczego Okręgowego Zjazdu Aptekarzy poinformowano o nim delegatów wyłonionych w wyborach rejonowych? (w przypadku zastosowania różnych metod - dotyczy użytej najwcześniej wraz z jej wyszczególnieniem).

4. Czy sprawozdawczo-wyborczy Okręgowy Zjazd Aptekarzy przeprowadzono w pierwszym terminie?

5. Jeżeli sprawozdawczo-wyborczy Okręgowy Zjazd Aptekarzy przeprowadzono w drugim terminie - jaki interwał czasowy dzielił pierwszy i drugi termin?

6. Jaka była:

a) liczba farmaceutów uprawnionych do głosowania na sprawozdawczo-wyborczym Okręgowym Zjeździe Aptekarzy;

b) liczba farmaceutów uprawnionych do głosowania, obecnych na Okręgowym Zjeździe Aptekarzy;

c) liczba głosów oddanych w głosowaniach wyboru członków organów Okręgowej Izby Aptekarskiej (nazwa organu-liczba głosów dla każdego z głosowań];

d) liczba głosów nieważnych, oddanych w głosowaniach wyboru członków organów Okręgowej Izby Aptekarskiej (nazwa organu-liczba głosów dla każdego z głosowań];

e) liczba głosów oddanych w głosowaniu wyboru delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy (dla każdego głosowania osobno, jeśli było więcej niż jedno głosowanie);

f) liczba głosów nieważnych, oddanych w głosowaniu wyboru delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy (dla każdego głosowania osobno, jeśli było więcej niż jedno głosowanie);

g) liczba wybranych delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy;

i) liczba zgłoszonych kandydatów na delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy?

Pismem z 23 listopada 2023 r. Prezes Okręgowej Rady Aptekarskiej wyjaśniła, że wniosek w swej zasadniczej części nie stanowi informacji publicznej, a wymienione we wniosku informacje służyły organom okręgowej izby aptekarskiej do oceny, czy spełnione zostały warunki formalno-prawne, od których zależy ważność wyborów. Informacje te nie dotyczą sfery faktów i danych odnoszących się do zadań wykonywanych przez podmioty sprawujące funkcje publiczne i mają charakter wewnętrzny. Co do wniosku o udostępnienie liczby wybranych delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy i na Krajowy Zjazd Aptekarzy Prezes wskazał, że na stronie Biuletynu Informacji Publicznej zamieszczone zostały ich listy.

Pismem z dnia 30 listopada 2023 r. K. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej z wniosku z dnia 11 października 2023 r., zarzucając organowi naruszenie przepisów:

- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,

- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,

- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.

Pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r. Prezes Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie poinformował, że odnośnie Rejonowych zebrań wyborczych:

Ad. 1

Informacja o miejscu i terminie rejonowych zebrań wyborczych była udostępniona na stronie internetowej Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie oraz doręczana indywidualnie każdemu z farmaceutów za pośrednictwem listu poleconego.

Ad. 2

W przypadku, gdy korespondencja wracała do Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie z adnotacją nie podjęto w terminie, OIA podejmowała próbę nawiązania kontaktu z farmaceutą poprzez rozmowę telefoniczną lub wiadomość mailową. Po nawiązaniu kontaktu, zawiadomienie przesyłano albo drogą mailową albo ponownie listem poleconym.

Ad. 3

a) dla każdego z rejonów wyborczych zawiadomienia były wysyłane począwszy od dnia 6 maja 2019 r.,

b) interwał czasowy pomiędzy pierwszym a drugim terminem wynosił piętnaście minut, tj. l termin 09:00, II termin 09:15,

c) liczba farmaceutów uprawnionych do głosowania: rejon T. - 445, rejon N. S. - 560,

rejon K. - 2489,

d) liczba farmaceutów uprawnionych do głosowania, obecnych na zebraniu wyborczym: rejon K. - 262, rejon T. -46, rejon N. S. - 54,

e) liczba głosów oddanych w wyborach delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy: rejon N. S. - 892, rejon T. - 630, rejon K. -16914,

f) liczba głosów nieważnych oddanych w wyborach na delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy: rejon K. - 7, rejon N. S. - O, rejon T. - O,

g) liczba dostępnych mandatów delegata na Okręgowy Zjazd Aptekarzy: rejon T. - 18, rejon N. S. - 22, rejon K. -100,

h) liczba wyłonionych delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy: rejon T. - 18, rejon K. -100, rejon N. S. - 22,

i) liczba zgłoszonych kandydatów na delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy: rejon N. S. - 35, rejon K. - 213, rejon T. – 25.

Odnośnie Sprawozdawczo - Wyborczego Okręgowego Zjazdu Aptekarzy poinformowano, że :

Ad. 1

Wybranych delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarski zawiadamiano za pośrednictwem listów poleconych.

Ad 2

W przypadku, gdy korespondencja wracała do Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie z adnotacją nie podjęto w terminie, OIA podejmowała próbę nawiązania kontaktu z farmaceutą poprzez rozmowę telefoniczną lub wiadomość mailową. Po nawiązaniu kontaktu, zawiadomienie przesyłano albo drogą mailową albo ponownie listem poleconym.

Ad. 3

Zawiadomienia do delegatów rozpoczęto rozsyłać począwszy od dnia 27 sierpnia 2019 roku.

Ad. 4

Sprawozdawczo - Wyborczy Okręgowy Zjazd Aptekarzy odbył się w pierwszym terminie.

Ad. 5

Ze względu na odbycie Okręgowego Zjazdu Aptekarzy w pierwszym terminie, drugi nie nastąpił.

Ad. 6

a) liczba farmaceutów uprawnionych do głosowania na Sprawozdawczo - Wyborczym Okręgowym Zjeździe Aptekarzy -140,

b) liczba farmaceutów uprawnionych do głosowania, obecnych na Sprawozdawczo – Wyborczym Okręgowym Zjeździe Aptekarzy - 96,

c) wybór Prezesa OIA - wakat l - kandydatów 3 - liczba głosów 122, wybór Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej - wakat l - kandydatów 2 - liczba głosów 119, wybór Zastępcy Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej - wakat 2- kandydatów 3- liczba głosów 224, wybór Komisji Rewizyjnej - wakat 5 - kandydatów 6 - liczba głosów 484, wybór Okręgowego Sądu Aptekarskiego - wakat 12 - kandydatów 14 - liczba głosów 956, wybór Okręgowej Rady Aptekarskiej - wakat 24 - kandydatów 38 - liczba głosów 1903,

d) liczba głosów nieważnych w wyborach: Prezesa ORA -1, Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej - 4, Zastępcy Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej - l, Komisji Rewizyjnej - l, Okręgowego Sądu Aptekarskiego -1, Okręgowej Rady Aptekarskiej - O

e) liczba głosów oddanych w głosowaniu na delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy - 2284,

f) liczba głosów nieważnych oddanych w głosowaniu na delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy - 2,

g) liczba wybranych delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy - 36,

h) liczba zgłoszonych kandydatów na delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy - 53.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie, podnosząc, że skarżący wniósł już skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 października 2024 r., jednak skargę cofnął, a postanowieniem z dnia 11 października 2023 r. sygn. akt II SAB/Kr 249/23 WSA w Krakowie umorzył postępowanie. Nadto odpowiedź na wniosek został udzielona po uchyleniu przez Sąd aktu z dnia 16 października 2023 r. o wezwaniu do opłaty za udzielenie informacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Według §1a powołanego przepisu jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dodatkowo, w przypadku rozpoznawania skargi na bezczynność organu, sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dniu orzekania.

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a.

Prawo obywatela do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art.61 ust.1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W zakres tego prawa wchodzi również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP).

Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ww. ustawa z dnia

6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Określa ona m.in., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (art. 1 ust. 1), a nadto określa podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6).

Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej, czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować

w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest to informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę.

Jeśli zatem przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna

w rozumieniu ww. ustawy, a organ będący adresatem wniosku taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych

w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Powiadomienie, o jakim mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., należy kwalifikować jako czynność materialno-techniczną, zmierzającą bezpośrednio do udzielenia informacji bądź umorzenia postępowania w zależności od stanowiska strony. Opatrzenie wspomnianego powiadomienia rygorem i terminem na jego realizację determinuje dalsze czynności podmiotu zobowiązanego. Jeśli więc powiadomienie, o którym mowa wyżej, zostanie doręczone wnioskodawcy i od daty jego doręczenia upłynie 14-dniowy termin do złożenia wniosku o udzielenie informacji w sposób lub w formie podanych w tym powiadomieniu, to obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

Przepis art. 14 ust. 2 u.d.i.p. uzależnia możliwość uzyskania informacji publicznej od sposobu lub formy, w jakich wnioskodawca domaga się jej udostępnienia. Jeśli organ nie może zrealizować wniosku zgodnie z żądaniem, powinien poinformować wnioskodawcę, w jakim wypadku i w jaki sposób (dotyczy to też formy) byłoby to możliwe. Powyższe powiadomienie powinno być dokonane w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a więc w terminie 14 dni od daty wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 157/23). Tak więc w sytuacji, gdy nie jest możliwe udostępnienie informacji publicznej w sposób i w formie żądanych przez skarżącego, organ musi o tym powiadomić stronę. Chodzi tutaj jednak wyłącznie o sytuacje, gdy podmiot jest w posiadaniu informacji publicznej, ale nie może jej udzielić zgodnie z wnioskiem. Ustawodawca wskazuje, że powiadomienie powinno mieć formę pisemną i ma zawierać przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem oraz sposób lub formę, w jakiej informacja może być udostępniona niezwłocznie.

Wobec powyższego, o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Zauważyć również należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 10sierpnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Op 28/23). Stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej oznacza również sytuację, w której podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej "nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.)" (wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 753/17, Lex nr 2429333).

Przenosząc powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że Okręgowa Izba Aptekarska jest niewątpliwe podmiotem zobowiązanym, co do zasady, do udostępniania informacji publicznej. Organy korporacji zawodowych zostały bezpośrednio wymienione w art. 61 ust.1 Konstytucji oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. W myśl art. ust.1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz.U.2024 r. poz. 688), okręgowe izby aptekarskie, obok Naczelnej Izby Aptekarskiej, stanowią samorząd zawodu farmaceuty, jako reprezentację zawodowych, społecznych i gospodarczych interesów tego zawodu.

Istota sporu sprowadza się w niniejszej sprawie do oceny, czy żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej.

Jak wskazano powyżej, informacją publiczną jest informacja o działalności organów władzy publicznej (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP), stanowiąca też informację o sprawach publicznych. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.c u.d.i.p.), sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.d u.d.i.p.), stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.e u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), w tym m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).

W ocenie Sądu informacje dotyczące organizacji i przebiegu wyborów samorządu zawodowego (tu: samorządu aptekarskiego), objęte wnioskiem skarżącego z 11 października 2023 r., stanowią informację publiczną. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 7 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 3154/21, na kanwie żądania o udostępnienie dokumentów dotyczących wyborów w ramach samorządu lekarskiego, w którym stwierdzono: ,,wybór do organów samorządu lekarskiego pozostaje w bezpośredniej relacji z zadaniami publicznymi realizowanymi przez samorząd zawodowy lekarzy, albowiem od wybranych osób oraz tego, czy proces wyboru przebiegał prawidłowo zależeć będzie, czy w przyszłości rozstrzygnięcia podjęte przez tego rodzaju organy będą miały charakter legalny. Oznacza to, że dokumenty wytworzone w toku postępowania wyborczego nie posiadają waloru dokumentów wewnętrznych, związanych z organizacyjną sferą działania samorządu zawodowego, lecz dotykają sfery publicznej".

Skoro zatem pytania zawarte we wniosku skarżącego, dotyczyły przebiegu procesu wyborczego do organów samorządu zawodowego, należało udzielić skarżącemu adekwatnej odpowiedzi, czy to podając dane, czy to odsyłając do konkretnej strony Biuletynu Informacji Publicznej, czy – w razie dostrzeżenia podstaw do odmowy udostępnienia informacji – wydać decyzję. Tymczasem organ, w odpowiedzi na wniosek skarżącego z 11 października 2023 r. w dniu 23 listopada 2023 r., a więc po upływie 14-dniowego terminu udzielił skarżącemu błędnych wyjaśnień, że żądane informacje nie mają waloru informacji publicznej, z wyjątkiem danych o wybranych delegatach zamieszczonych na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, a właściwej odpowiedzi udzielił dopiero w piśmie z 6 sierpnia 2024 r.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd w punkcie I stwierdził, że Okręgowa Izba Aptekarska w Krakowie dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 11 października 2023 r. Oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a P.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, a bezczynność wynikała z błędnego przeświadczenia organu o charakterze żądanych informacji.

Wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, w punkcie II sentencji wyroku Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie III sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.