Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1096/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145  par. 1 pkt 1 lit. a oraz c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 24, art. 26
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Ewa Michna Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. J. A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 sierpnia 2019r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej M. J. A kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania M. J. od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z [...] 2019 r. , którą to wymierzono M. J. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 26 ust. 5 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego 15 lutego 2019 r. w miejscowości K, zatrzymali do kontroli samochód o nr. rej. [...] wraz z naczepą ciężarową [...]. Samochód przewoził olej napędowy w ilości 20 000 litrów oraz benzynę w ilości 10 000 litrów, zakwalifikowane do kodu CN 2710. Stwierdzono. iż w kontrolowanym ładunku wysyłającym była T Sp. z o.o. zaś odbierającym K Sp. z o.o. w J, a przewoźnikiem M. J. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą A. Przedmiotowy transport został zgłoszony do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów i wykonywany był pod numerem SENT [...].

Zdaniem organów zgłoszenie SENT nie odzwierciedlało w pełni stanu faktycznego albowiem w polu informacje o towarze w rubryce Rodzaj dokumentu przewozowego zapisano "List" zaś w rubryce Numer dokumentu przewozowego zapisano [...].

Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego w związku z tymi nieprawidłowościami wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonywanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, w wyniku którego decyzją z [...] 2019 r., nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

M. J. odwołała się od tej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 5 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 1 pkt 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że strona nie uzupełniła zgłoszenia w systemie o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi, podczas gdy w zgłoszeniu przewozu towarów SENT [...] zawarte były wszystkie dane pozwalające zidentyfikować konieczne elementy potwierdzające legalność dokonanego przewozu, przy czym celem i rolą ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów jest przeciwdziałanie nielegalnemu obrotowi i transportowi towarów, a nie karanie za drobne nieścisłości dokumentacyjne,

-naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 26 ust 3 w zw. z art. 22 ust 3 oraz art. 24 ust 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i nałożenie kar pieniężnych, w sytuacji, w której nawet jeśli strona, w ramach wykonywanego przez nią przewozu dało się stwierdzić drobne nieścisłości, czy też nieprawidłowości, to nie budziło najmniejszych wątpliwości, że dokonywany przewóz jest legalny i odbywa się z zachowaniem wszelkich standardów i w zgodzie z przepisami prawa, a zatem nakładanie kary nie stanowiło realizacji celu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, a wręcz było sprzeczne z tym celem, a w konsekwencji sprzeczne z zasadą proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji, ponadto zarzuciła obrazę przepisów postępowania poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, nałożenie kary pieniężnej, w sytuacji gdy przewoźnik nie popełnił naruszenia.

W konkluzji odwołania M. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie prowadzonego postępowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej rozpoznając odwołanie, wskazał, że transport został dnia 15 lutego 2019 r. o godzinie 11:07 zgłoszony do rejestru SENT i otrzymał numer referencyjny [...]. W przedmiotowym dokumencie, jako uchybienie stwierdzono niezgodny ze stanem faktycznym numer dokumentu przewozowego w polu informacje o towarze. W zgłoszeniu SENT został również wpisany nr dowodu wydania o nr [...] Zdaniem odwołującej się oryginalny dokument przewozowy wystawiony przez Polski Koncern Naftowy wydany w terminalu Paliw nr [...] w T przy ul. F, w związku z powyższym nie poczuwa się ona do odpowiedzialności za błędy w dokumencie, sugerując ewentualne pociągnięcie do odpowiedzialności firmę T S.A. Zdaniem organu odwoławczego działanie M. J. wypełniło jednak dyspozycję art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. W dowodzie wydania nr [...] jako odbiorca i miejsce dostawy paliwa wskazana jest T Sp. z o.o., al. J w W, a jako dokument powiązany z ww. dowodem wydania wskazano [...] według którego transportowano przedmiotowe paliwa do K Sp. z o.o. w J, ul. P, objętych tym zgłoszeniem SENT. Dowód wydania towaru, nie koresponduje ze zgłoszeniem [...] dotyczy bowiem innego odbiorcy oraz innego miejsca dostawy paliw. Odnosząc się do zarzutu nieprzyjęcia przez kontrolujących od kierowcy egzemplarza dokumentu przewozowego z naniesioną przez niego odręczną adnotacją wskazującą prawidłowego odbiorcę i miejsce dostawy paliwa organ stwierdził, że zarówno w protokole kontroli jak i w innych dokumentach związanych z kontrolą bądź postępowaniem nie ma na ten temat żadnej informacji.

Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag z jego strony. Wyjaśnienia T Sp. z o.o. w W dotyczą wewnętrznych procedur obowiązujących w Spółce. Organ nie kwestionuje danych podanych w dokumencie wydania. Obrazują one transakcję z punktu widzenia O jako wystawcy tego dokumentu. Dokument ten nie spełnia jednak wymogów dokumentu przewozowego towarzyszącego transportowi towarów. Reasumując Dyrektor stwierdził, iż uzupełniając zgłoszenie SENT i wpisując nr [...] w rubryce numer dokumentu przewozowego M. J. podała dane niezgodne ze stanem faktycznym.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W związku z powyższym zasadne stało się nałożenie kary pieniężnej. Kara administracyjna przewidziana w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT, nakładana decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego w tzw. trybie administracyjnym, wiąże się z obiektywnym stwierdzeniem naruszenia m.in. art. 5 ust. 4 ww. ustawy i następuje niezależnie od winy. O nałożeniu kary decyduje samo stwierdzenie podczas kontroli naruszenia tego przepisu. Bez znaczenia pozostają zatem przyczyny takiego naruszenia oraz jego stopień. Ustawa o SENT nie przewiduje też okoliczności wyłączających odpowiedzialność, jak również miarkowania kar. Nałożenie kary w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami nie jest także warunkowane powstaniem uszczupleń podatkowych.

Przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów przewidują w niektórych okolicznościach możliwość odstąpienia przez organ od nałożenia kary. Stosownie zatem do art. 22 ust. 3 ww. ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W myśl art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

W ocenie organu nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, z przyczyn przedstawionych poniżej. Użyte w ww. przepisach sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Organ podatkowy dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do wykładni wyrażeń użytych w przepisie. Pojęcia te ograniczają zakres stosowanego uznania wskazując sytuacje, w których można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej.

W rozpatrywanej sprawie ewentualne udzielenie wnioskowanej ulgi uzależnione jest w pierwszej kolejności od spełnienia przesłanki ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Zarówno ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów jak i ustawa Ordynacja podatkowa, której przepisy, w zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie, stosuje się odpowiednio do kar pieniężnych nie definiuje omawianych pojęć. Z uwagi na powyższe oraz mając na uwadze, że pojęcia te są nieostre, ich rozumienie ukształtowane zostało w znacznej mierze poprzez orzecznictwo i doktrynę. I tak, przyjmuje się, że przez ważny interes strony należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. To sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych (B. Dauter, Ordynacja podatkowa, Komentarz, wyd. LexisNexis 2011 r.). Przykładem, może tu być utrata możliwości zarobkowania, czy utrata losowa majątku. O istnieniu względy zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań.

Z kolei, pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji i tym podobne. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje (por. wyrok z 4 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1467/14). Poza tym, zdaniem organu odwoławczego, interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 o.p.

Analiza ww. dokumentów doprowadziła organ do konkluzji, iż dochody M. J. nie wskazują na to, by firma mogła być postawiona w stan likwidacji, a wysokość kary nałożonej zaskarżoną decyzją nie grozi utratą płynności finansowej. Prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi może wysokich dochodów, ale podane informacje odnośnie małych dochodów nie zostały jednak w żaden sposób uwiarygodnione okazaniem stosownych dokumentów potwierdzających podniesione okoliczności.

Zdaniem organu, zastosowanie wnioskowanej ulgi stawiałoby M. J. w nieuzasadnionej, uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów, nie podważających konieczności zapłaty ww. kary pieniężnej w sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT. W odniesieniu do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie podziela zastrzeżeń dotyczących sposobu prowadzenia postępowania dowodowego oraz jego wyników. Celem każdego postępowania dowodowego jest dotarcie do prawdy materialnej. Realizacja tego celu następuje poprzez zebranie całego materiału dowodowego, a następnie jego ocenę. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w sposób wystarczający zebrał materiał dowodowy, przydatny do wydania zaskarżonej decyzji oraz dokonał trafnej jego oceny, przy tym właściwie stosując przepisy prawa materialnego i procesowego, a stan faktyczny i prawny sprawy ustalono zgodnie z wymogami zawartymi w ustawie Ordynacja podatkowa, w tym art. art. 122 i art. 187 § 1 tej ustawy.

W tych okolicznościach sprawy organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. J. zarzucając naruszenie:

1/ art. 5 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 1 pkt 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że strona nie uzupełniła zgłoszenia w systemie o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi, podczas gdy w zgłoszeniu przewozu towarów SENT [...] zawarte były wszystkie dane pozwalające zidentyfikować konieczne elementy potwierdzające legalność dokonanego przewozu i zgodne ze stanem faktycznym wykonywanego przewozu, przy czym celem i rolą ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów interpretowanej w związku z postanowieniami art. 31 ust 3 Konstytucji RP, która w procesie stosowania prawa ma na zasadzie art. 8 Konstytucji RP bezpośrednie zastosowanie, jest przeciwdziałanie nielegalnemu obrotowi i transportowi towarów, a nie karanie za drobne nieścisłości dokumentacyjne;

2/ art. 26 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 26 ust 3 w zw. z art. 22 ust 3 oraz art. 24 ust 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i nałożenie kar pieniężnych, w sytuacji, w której nawet jeśli strona, w ramach wykonywanego przez nią przewozu dało się stwierdzić drobne nieścisłości, czy też nieprawidłowości, to nie budziło najmniejszych wątpliwości, że dokonywany przewóz jest legalny i odbywa się z zachowaniem wszelkich standardów i w zgodzie z przepisami prawa, a zatem nakładanie kary nie stanowiło realizacji celu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, a wręcz było sprzeczne z tym celem, a w konsekwencji sprzeczne z zasadą proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

3/ art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji ograniczenie postępowania do badania wyłącznie niektórych aspektów stanu faktycznego w następstwie, czego w ogóle nie poddano pod ocenę faktu zgodności transportu z prawem, a zatem jego zgodności in genere z przepisami ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów,

4/ art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa poprzez dokonanie w zaskarżonej decyzji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także dokonanie jego oceny z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, przez co ocena ta stała się oceną dowolną, albowiem zebrany w toku postępowania podatkowego materiał dowodowy nie uprawniał do stawiania tez, takich jak w zaskarżonej decyzji, sama zaś ocena zgromadzonego materiału procesowego, przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, pozbawiona została obiektywizmu;

5/ błędne ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i zarzucanie stronie dopuszczenia się naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, podczas gdy do takiego naruszenia nie doszło, gdyż stan faktyczny umieszczony w zgłoszeniu SENT [...] odpowiadał stanowi faktycznemu, w sytuacji gdy przepisy ustawy przewidują sankcję karną za niezgodne ze stanem faktycznym umieszczone dane w zgłoszeniu;

6/ pominięcie, że zarówno zasada sprawiedliwości, jak i bezpieczeństwa oraz zaufania do organów państwa, składające się na pojęcie "ważnego interesu publicznego", o którym mowa w art. 22 ust. 3 u.s.m.d.k.p.t., wymagają, aby postępowanie w sprawie zostało umorzone lub zakończyło się odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, niewątpliwie bowiem w okolicznościach sprawy, tj. w trakcie kontroli stan faktyczny odpowiadał zgłoszeniu SENT [...];

7/ pominięcie, że ustawodawca - przez nowelizację u.s.m.d.k.p.t., niespełna rok po wejściu w życie pierwotnego brzmienia w/w ustawy - jasno dał wyraz swoich intencji oraz dokonał w ten sposób swoistej autentycznej legalnej wykładni przepisów prawa, wskazując wyraźnie, co jest potrzebne do osiągnięcia celu ustawy a co - z punktu widzenia osiągnięcia celu tej ustawy - jest zupełnie niepotrzebne i zbędne; z woli ustawodawcy, zbędne i niepotrzebne do osiągnięcia tego celu jest zaś wszczynanie postępowań w sprawach, w których nie doszło do uszczupleń wynikających z podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług;

8/ nieuwzględnienie wyjaśnień strony w zakresie przyczyn powstania nieprawidłowości przez organ l instancji i organ odwoławczy i z tego tytułu uznanie strony winnej popełnionego naruszenia i nałożenie kary pieniężnej

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzut w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania.

Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 24 i art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, dalej: ustawa o SENT.

Organy orzekające wskazały że 15 lutego 2019 r. w miejscowości K, zatrzymano do kontroli samochód o nr. Rej. [...] wraz z naczepą ciężarową [...]. Samochód przewoził olej napędowy w ilości 20 000 litrów oraz benzynę w ilości 10 000 litrów, zakwalifikowane do kodu CN 2710. Stwierdzono. iż w kontrolowanym ładunku wysyłającym była firma T Sp. z o.o. zaś odbierającym K Sp. z o.o. w J, a przewoźnikiem M. J. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą A. Przedmiotowy transport został zgłoszony do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów i wykonywany był pod numerem SENT: [...]. Zdaniem organów zgłoszenie SENT nie odzwierciedlało w pełni stanu faktycznego albowiem w polu informacje o towarze w rubryce Rodzaj dokumentu przewozowego zapisano "List" zaś w rubryce Numer dokumentu przewozowego zapisano [...].

Zgodnie z art. 24 ustawy o SENT kary pieniężne są orzekane za niedokonanie aktualizacji zgłoszenia lub zgłoszenia innych danych niezgodnych ze stanem faktycznym. W przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik: 1) nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1, 2) zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Zdaniem Sądu w realiach przedmiotowej sprawy decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, tj. z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z przepisem art. 8 ustawy o SENT. Uchybienia procesowe miały związek z nieustosunkowaniem się do twierdzeń skarżącej, że posługiwała się prawidłowo wypełnionym dokumentem SENT, co na rozprawie przyznał także pełnomocnik organu, twierdząc jedynie że niewłaściwe były dokumenty powiązane z SENT, a więc dowód wydania nr [...], w którym odbiorca i miejsce dostawy paliwa wskazany jest T Sp. z o.o., al. J w W, a jako dokument powiązany z ww. dowodem wydania wskazano SENT [...]. którego transportowano przedmiotowe paliwa do K Sp. z o.o. w J, ul. P, objętych tym zgłoszeniem SENT.

Zdaniem Sądu organy podatkowe obu instancji nie wyjaśniły wątpliwości pojawiających się w niniejszej sprawie, a przede wszystkim nie sprawdziły twierdzeń skarżącej jakoby faktycznie wypełniła wszystkie pola obowiązkowe w systemie SENT i otrzymała stosowne potwierdzenie. Na rozprawie w WSA w Krakowie skarżąca wyjaśniła, że w momencie kontroli nie było żadnego błędu w postaci nazwy dostawcy i odbiorcy. Zgłoszenie SENT wypełniono prawidłowo w oparciu o zasady aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniach. Skarżąca dokonała stosownej zmiany po uzyskaniu informacji od kierowcy. Tych twierdzeń podnoszonych na każdym etapie postępowania organy w żaden sposób nie zweryfikowały, tym bardziej, że sama skarżąca deklaruje chęć przedstawienia stosownego dokumentu mającego potwierdzić prawdziwość jej twierdzeń. Jeśli twierdzenia skarżącej okażą się zgodne ze stanem faktycznym to za błędne należy uznać rozważania organów, że istnieją podstawy do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w sytuacji, gdy w trakcie kontroli stwierdzono prawidłowe dane w dokumencie SENT, a z tego faktu wynikałoby, że przewoźnik dokonał właściwej korekty zgłoszenia w celu wykonywania przewozu towaru do odbierającego K Sp. z o.o. w J.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 8 ustawy o SENT w celu zapewnienia zgodności danych zawartych w zgłoszeniu SENT ze stanem faktycznym na podmioty obowiązane do dokonania zgłoszenia, tj. na podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz na przewoźnika, nałożono obowiązek niezwłocznego aktualizowania danych, które musieli oni podać w zgłoszeniu. Jeżeli zatem któreś z danych podanych przez podmiot obowiązany ulegną zmianie (np. zmiana miejsca docelowego czy zmiana numeru rejestracyjnego pojazdu), to należy niezwłocznie dokonać aktualizacji zgłoszenia w tej części, czyli w praktyce należy przesłać do systemu poprawione zgłoszenie, potwierdzając ten fakt kluczem systemowym przynależnym do danego podmiotu. Nie jest możliwe dokonywanie zmian (aktualizacji) danych dotyczących towaru, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca.

Literalna interpretacja brzmienia ust. 1 komentowanego art. 8 ustawy o SENT wskazuje, że przewoźnik ma obowiązek wyłącznie aktualizować te dane, które miał zgłosić w zgłoszeniu, a więc pozornie nie ma takiego obowiązku w odniesieniu do danych, które miał uzupełnić w zgłoszeniu dokonanym przez podmiot wysyłający lub podmiot odbierający, jednakże interpretacja celowościowa ustawy o SENT, w powiązaniu z brzmieniem jej art. 24 ust. 1, wskazuje na fakultatywną konieczność aktualizowania i tych danych, gdyż nie tylko brak obowiązkowej aktualizacji, ale również pozostawienie w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym skutkuje nałożeniem na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

Aktualizacja zgłoszenia odnośnie co do miejsca przeznaczenia towaru, przewozu winna być warunkiem jego realizacji. Podmiot zobowiązany przepisami ustawy o SENT dokonuje niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu w przypadku stwierdzenia ich niezgodności ze zgłoszeniem. Skarżąca twierdzi że dokonała aktualizacji niezwłocznie, więc jeżeli rzeczywiście tak się stało, to jej działanie było zgodne z przepisami. Tą zasadniczą okoliczność organy powinny wyjaśnić, szczególnie że skarżąca na tym fakcie opierała swoje odwołanie i skargę

Zdaniem Sądu, jeżeli przewoźnik zaktualizował zgłoszenie o dane przewidziane w art. 5 ust. 4 pkt 6 i 8 ustawy o SENT, a organ podatkowy nie wykaże, iż nastąpiło uchybienie, to brak było podstaw prawnych do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Nadto należy rozważyć, czy ewentualne inne stwierdzone uchybienia formalne zgłoszenia mogły skutkować niweczeniem celów ustawy o SENT.

W ocenie Sądu, w omawianym zakresie decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 24 i art. 8 ustawy o SENT.

W ocenie Sądu organy w istocie nie uwzględniły okoliczności, że przewoźnik jak twierdzi uzupełnił, zaktualizował dokument SENT. Okoliczność ta nie została wyjaśniona, nawet w odniesieniu do celu ustawy o SENT i zaufania do organów państwa.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy, zdaniem Sądu niezbędne jest dokonanie oceny, czy prowadzone przez organy podatkowe postępowanie odpowiada regułom określonym w Ordynacji podatkowej. W art. 122 Ordynacji podatkowej wyrażona została tzw. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą to na organie podatkowym spoczywa obowiązek rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i oparcia swojego rozstrzygnięcia na zgodnych z prawdą ustaleniach faktycznych. Przepis art. 122 Ordynacji, uzupełniony przez art. 187 § 1 w zakresie ciężaru dowodu przesuwa zdecydowaną większość działań na organ podatkowy. Obowiązkiem organów podatkowych jest zebranie wszelkich dostępnych dowodów świadczących o rzeczywistych intencjach stron oraz o dokonywanych czynnościach. Nie oznacza to, że tylko na organie spoczywa ciężar poszukiwania dowodów. Ciężar ten obarcza również stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o dostarczenie środków dowodowych.

Nadto, stosownie do art. 191 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji). Natomiast stosownie do art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przyjęta w art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy rozważając wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie jest związany żadnymi sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów, ale kieruje się własnym przekonaniem, uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, prawa logiki, informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami. Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z uwagi na naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe, prowadzące do wątpliwości naruszenia przez skarżącą art. 24 ust 1 ustawy o SENT, Sąd uznał za zasadne uchylenie decyzji organów obu instancji. Powyższe uzasadniał zakres stwierdzonych uchybień oraz ich doniosłość.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, uchylając decyzje organów obu instancji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł zaś zgodnie z art. 200 p.p.s.a.