Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2746/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 1 § 1 - § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 § 2, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 18 ust. 4a, art. 18 ust. 4b, art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 3, art. 92a ust. 7, art. 4 pkt. 11, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 5b ust. 2, art. 5c, art. 6,  art. 87, art. 18 ust. 4b pkt 2, art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 3, art. 18 ust. 3, art. 18 us
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Protokolant ref. Anna Arendt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)"października 2019 r. nr "(...)" w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

S. K. (dalej też jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji" lub "GITD") z dnia [...] października 2019 r. nr [...].

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "WITD" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości dwunastu tysięcy złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej także jako "k.p.a."), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm., dalej także jako "u.t.d.") oraz lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] kwietnia 2019 r. w [...], przy ul. [...], około godziny [...], funkcjonariusze Policji poddali kontroli drogowej prowadzony przez skarżącego pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W toku kontroli ustalono, iż kierujący przewoził dwóch pasażerów z ul. [...] w [...] na ul. [...] w [...]. Pasażer został przesłuchany w charakterze świadka. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji [...] i po wykonaniu przewozu z karty płatniczej podpiętej do aplikacji została pobrana opłata. Pasażer wskazał, że nie zawierał umowy na przejazd w formie pisemnej i nie otrzymał paragonu. Kierujący wykonywał przewóz osób pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą we własnym imieniu. Skarżący zeznał, że w dniu kontroli jak i wielokrotnie wcześniej wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą zarobkowy przewóz osób przy pomocy aplikacji [...]. Wskazał, że wynagrodzenie wypłaca mu firma E. a kontakt z pasażerem nawiązuje za pomocą aplikacji [...], przez którą otrzymuje zlecenia na przewóz. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Podczas czynności kontrolnych wykonano dokumentację fotograficzną pojazdu i okazanych dokumentów. Do kontroli skarżący okazał prawo jazdy, dowód osobisty, umowę zlecenie, umowę najmu pojazdu, kserokopię wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną [...] Sp. z o. o. Sp. k.

Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., który wraz z całą dokumentacją w dniu 17 kwietnia 2019 r. został przekazany przez Wydział Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...].

Pismem z dnia 13 maja 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Wysłał także zapytanie do odpowiednich organów licencyjnych, czy skarżący posiadał uprawnienie do wykonywania transportu drogowego, jak również, czy kontrolowany pojazd został zgłoszony do udzielonego uprawnienia. Z informacji uzyskanej z Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...] oraz Wydziału Komunikacji Miasta [...] wynikało, że skarżący, na dzień kontroli, nie posiadał żadnego uprawnienia do wykonywania transportu drogowego osób. Sam skarżący w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie zajął stanowiska, co do stwierdzonych podczas kontroli naruszeń.

Powyższe postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia [...] lipca 2019 roku nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12 000 złotych za stwierdzone w sprawie naruszenia. Zdaniem WITD, nie ulegało wątpliwości, że skarżący wykonywał usługę transportową, a więc winien legitymować się m stosownym uprawnieniem, którego ani nie okazał, ani nie posiadał. Tego rodzaju postępowanie wyczerpuje znamiona czynu opisanego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w postaci: wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej za naruszenie lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ponadto na podstawie ustaleń kontroli (w tym materiału zdjęciowego) oraz informacji zamieszczonej w dowodzie rejestracyjnym pojazdu stwierdzono, że pojazd marki [...] o nr rej. [...] jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 5 osób łącznie z kierowcą. Z kolei zgodnie z art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy o transporcie drogowym przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym WITD stwierdził wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej zawartej w lp. 2.10. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ pierwszej instancji wskazał, że suma kar pieniężnych za stwierdzone podczas kontroli naruszenia wyniosła szesnaście tysięcy złotych, natomiast, mając na względzie dyspozycję art. 92a ust. 2 u.t.d., ograniczył karę do wysokości dziesięciu tysięcy złotych.

Skarżący, w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r. zarzucił:

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez stronę czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy strona posiadała status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzenia kontroli,

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności pominięcie zeznań złożonych przez stronę w zakresie współpracy z firmą E. - co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu stronie kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez stronę nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust 3 ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12.000 zł – albowiem WITD wymierzył skarżącemu dodatkową karę w kwocie 2.000 zł - za naruszenie ujawnione podczas jednej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r.,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 oraz 2.1 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez stronę.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r.

Zdaniem organu odwoławczego, z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej skarżący we własnym imieniu wykonywał odpłatny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli drogowej kierujący przewoził pasażera. Kierujący usługę przewozu wykonał z ul. [...] w [...] na ul. [...] w [...]. Usługę przewozu na wymienionej trasie pasażer J. T. zamówił przy pomocy zainstalowanej w telefonie aplikacji [...]. Pasażer przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że po zamówieniu usługi otrzymał informację o marce oraz numerze rejestracyjnym pojazdu jak również o imieniu kierowcy, który miał wykonać zamówioną usługę. W umówione miejsce podjechał pojazd wskazany w aplikacji i kierujący wykonał zamówioną usługę. Po jej wykonaniu z karty płatniczej pasażera zgłoszonej do aplikacji została pobrana opłata w wysokości 5,42 zł. Pasażer zeznał również, że z przewoźnikiem nie zawarł żadnej umowy regulującej warunki wykonania usługi.

Organ odwoławczy wskazał, że warunki wykonywania przewozów przez kierowców i korzystania przez pasażerów z usług oferowanych przy pomocy aplikacji [...] określają "Ogólne warunki dla kierowców" dostępne na stronie internetowej spółki (kopia załączona do akt sprawy). Zgodnie z zapisami ogólnych warunków spółka jedynie udostępnia użytkownikom aplikację i nie świadczy usług transportowych. Usługi transportowe są świadczone przez kierowców na podstawie umowy na przewóz pasażerów. Spółka zajmuje się także rozliczaniem usług zamówionych i zrealizowanych przez podmioty, które takie usługi podjęły się realizować. Należności za wykonaną usługę transportową są pobierane przy pomocy tej aplikacji. Zatem z powyższego jednoznacznie wynika, że opisana usługa wykonana przez kierującego była odpłatną usługą transportową. Taka usługa zgodnie z przepisami prawa może być wykonana jedynie na podstawie odpowiedniej licencji, (dowody: protokół kontroli, protokoły z przesłuchania świadków, [...] - ogólne warunki dla kierowców i pasażerów, dokumentacja fotograficzna - w aktach sprawy).

W dniu kontroli skarżący nie posiadał ważnych uprawnień do wykonywania przewozu osób a zebrany materiał dowodowy jednoznacznie, w ocenie GITD, potwierdza wykonanie przez skarżącego we własnym imieniu odpłatnej usługi przewozu osób, której świadczenie wymaga posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób. Zgromadzony materiał dowody potwierdza również, że skontrolowany przewóz drogowy nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 3 - 4b ustawy o transporcie drogowym, ponieważ przewóz jednego pasażera był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą i nie została zawarta na piśmie w siedzibie przedsiębiorstwa umowa na wykonanie przewozu.

Przedstawione przez stronę podczas kontroli kopie umów wskazują, że pojazd, którym wykonywała przewóz został wynajęty przedsiębiorcy działającemu pod firmą E. jak również, że to przedsiębiorstwo obsługuje i prowadzi konta w aplikacjach [...] oraz [...] przypisane do kierującego wykonującego w sposób samodzielny usługi poprzez daną platformę. Z umowy zlecenia wynika, ze E. rozlicza i wypłaca stronie wynagrodzenie uzyskane według cennika platformy pomniejszone o prowizję oraz ewentualne inne koszty, a strona nie jest pracownikiem spółki. Strona podczas kontroli przedstawiła kopię licencji udzielonej [...] Sp. z o.o. Sp. K. nie wskazując na żadne powiązanie z tą spółką, w tym zatrudnienie. Wobec analizy zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, w ocenie GITD, że strona zarobkowo, na swoją rzecz i we własnym imieniu wykonywała przewóz osób. Organ wskazał przy tym, że wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definicji transportu drogowego.

W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5 b utd w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b u.t.d .w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...];

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.

5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

8) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie tej części materiału dowodowego tj. umowy zlecenia zawartej przez skarżącego z E., z której wynika, że ewentualny przewóz osób miał być świadczony na rzecz w/w podmiotu;

9) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

10) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...];

11) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji WITD i zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1392, dalej zwana "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 roku oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nie naruszają przepisów prawa. W ocenie Sądu, przy ich wydawaniu, organy nie naruszyły ani przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.

W niniejszej sprawie została na skarżącego nałożona kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

W ocenie Sądu organy administracji publicznej zasadnie i w oparciu o prawidłowo ustalony stan fatyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy wywiodły, że skarżący wykonywał w dniu [...] kwietnia 2019 r. transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, jak również bez wymaganej licencji, który stanowił równocześnie przewóz okazjonalny, tj. przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy czym nie miały do skarżącego zastosowania wyjątki od sankcji przewidzianej w przepisie zawartym pod l.p. 2.11 in fine załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż zrealizowany przez niego w dniu [...] kwietnia 2019 r. przewóz, nie spełniał łącznie warunków przewidzianych w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Należy również wyjaśnić, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12 000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., karą pieniężną w wysokości 12.000 zł sankcjonuje się wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Natomiast według lp. 2.11 ww. załącznika, za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 zł.

Z przytoczonych przepisów, a zwłaszcza z art. 92a ust. 3 u.t.d. wynika więc, że w istocie wystarczające dla utrzymania w mocy decyzji organu I instancji było stwierdzenie naruszenia przez skarżącego warunku, o jakim mowa pod l.p. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., skoro za przewidziane w tym przepisie naruszenie nakładana jest kara w wysokości górnej granicy sumy kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej.

Powyżej powołana ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i 2). Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4 a przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jak stanowi art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1.pojazdami zabytkowymi;

2. samochodami osobowymi:

a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2 wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21.10.2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Natomiast co do warunków podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, kwestie te określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że ich podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Zgodnie z art. 87 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4 , jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, a wykonując przewóz drogowy osób, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych, o których mowa w art. 18 w ust. 4b w pkt 2, kopię umowy na realizowany przewóz.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z §2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009. 300.8", zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie ""przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).

Zestawienie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych z definicją "przewozu okazjonalnego" wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że skarżący wykonywał w dniu [...] kwietnia 2019 r. odpłatny przewóz okazjonalny osób zainicjowany przez zleceniodawcę, czyli w okolicznościach sprawy klienta – pasażera, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Ustalony bowiem w tym zakresie przez organ stan faktyczny nie budzi wątpliwości Sądu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera J. T. z ul. [...] na ul. [...] w [...]. Usługę przewozu na wymienionej trasie pasażer zamówił przy pomocy zainstalowanej w telefonie aplikacji [...]. Pasażer przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że po zamówieniu usługi otrzymał informację o marce oraz numerze rejestracyjnym pojazdu jak również o imieniu kierowcy, który miał wykonać zamówioną usługę. W umówione miejsce podjechał pojazd wskazany w aplikacji i kierujący wykonał zamówioną usługę. Po jej wykonaniu z karty płatniczej pasażera zgłoszonej do aplikacji została pobrana opłata w wysokości 5,42 zł. Pasażer zeznał również, że z przewoźnikiem nie zawarł żadnej umowy regulującej warunki wykonania usługi. Jak wynika przy tym z umowy zlecenia zawartej pomiędzy skarżącym (zleceniobiorcą) a E. (zleceniodawcą) przedmiotem jej było wykonywanie przez zleceniobiorcę w sposób samodzielny usług przez platformę [...] oraz [...] w formie elektronicznej; wynagrodzenie zleceniobiorcy określone było według cennika platformy [...],[...] i pomniejszone o prowizję; zleceniodawca pobierał opłatę za obsługę i prowadzenie kont na obu aplikacjach. Zarazem z umowy tej nie wynika, że podmiotem wykonującym przewóz jest kto inny niż kierowca. Przedmiotowa umowa nie wskazuje bowiem na to, że skarżącego łączyła z ww. przedsiębiorcą więź tego rodzaju, że skarżący wykonywał przewozy pasażerów na rzecz i rachunek E.

W konsekwencji powyższego zasadnie organy uznały, że przewóz dokonany przez Skarżącego w dniu [...] kwietnia 2019 r. miał charakter odpłatny. Skarżący nie posiadał przy tym licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Okazał do kontroli drogowej kopię licencji nr [...] udzielonej [...] sp. z o.o. oraz w/w umowę zlecenia.

Okoliczności powyższe nie są sporne. Skarżący nie posiadał licencji wymaganej do podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Natomiast wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj działalności gospodarczej reglamentowanej, a w Rozdziale 2 ustawy o transporcie drogowym określono "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego", z których wynika, że wykonywanie tego transportu w określonych w przepisach zakresach wymaga zezwolenia lub licencji. Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, chodzi tutaj o faktyczne wykonywanie działalności odpowiadającej definicji transportu drogowego wynikającej z art. 4 u.t.d. W wyroku z 20 stycznia 2009 r. o sygn. akt II GSK 670/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "z przepisów art. 4 pkt 1 - 3, art. 5 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z 2001 r. o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej." Pogląd ten zachowuje, zdaniem Sądu aktualność (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r.; II GSK 701/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r., II SA/Bk 715/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 listopada 2019 r. II SA/Ol 544/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r., III SA/Gd 501/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2017 r., VIII SA/Wa 384/17).

Odnosząc się do prezentowanych w skardze zarzutów należy zauważyć, że zaprezentowanym tam tezom zaprzeczają ustalenia dokonane w toku postępowania, w tym oparte na wyjaśnieniach samego skarżącego. Twierdzenie w skardze o braku wykonywania przez skarżącego prowadzenia działalności gospodarczej stoi w sprzeczności z ustalonymi faktami – wykonywaniem kursów i pobieraniem za nie płatności (w sposób ustalony w umowie z P. K.). Fakt niepobierania przez skarżącego zapłaty za świadczone usługi bezpośrednio od klientów – pasażerów, nie świadczy o nieodpłatności tej działalności, skoro wynagrodzenie za nie miał otrzymywać według cennika platformy [...] i [...], co wynika z zapisów § 3 zawartej przez Skarżącego umowy zlecenia.

Takie fakty świadczą wyraźnie o tym, że stwierdzony w sprawie, wykonany przez skarżącego przewóz, był jednym z wielu; miał charakter odpłatny, powtarzalny i ciągły. Co więcej, sam skarżący w przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że celem jego podróży był przewóz zarobkowy osób (odpowiedź na pytanie 2). Z kolei odpowiadając na pytanie 16) o treści: "jak długo korzysta Pan z aplikacji [...], wykonując przewozy drogowe osób?" – skarżący zeznał: "Około 3 tygodnie. W tym czasie wykonałem około 252 kursy".

W świetle powyższych zeznań skarżącego zupełnie niezrozumiały jest ujęty w skardze wywód "że sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Zdaniem skarżącego, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której skarżący dokonał jednorazowego przewozu". Bynajmniej wykonanie około 252 kursów w trzy tygodnie trudno uznać za "jednorazowy" przewóz osób, tudzież działalność pozbawioną cech ciągłości i zorganizowania.

Nie zmienia oceny sprawy fakt, że licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym uzyskała [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], która udostępniła jej kopię Skarżącemu. W tym zakresie należy zauważyć, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2017 r., C- 434/15, artykuł 56 TFUE w związku z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznymi i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu zastosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez skarżącego, jako usługi transportowej. Skoro TSUE potraktował podmiot świadczący usługi w zakresie pośrednictwa, jako wykonującego w części usługę transportową, to oczywistym jest, że skarżący jako realizator drugiej części takiej usługi, polegającej na przewozie pasażera, również wykonywał usługę transportową. Ponieważ wykonywanie takiej usługi świadczy o podjęciu i wykonywaniu krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób noszącego - jak to wyżej wyjaśniono - znamiona działalności gospodarczej, konieczne było uzyskanie przez skarżącego odpowiedniej licencji, której nie posiadał. Jej brak natomiast świadczy o tym, że wykonując transport drogowy bez wymaganej licencji, naruszył on ogólne zasady i warunki wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i przewozów na potrzeby własne określone pod l.p. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Należy dodać, że konieczność uzyskania licencji przez kierowcę wykonującego bezpośrednio usługę przewozową i będącego osobą prowadzącą działalność gospodarczą, uzasadniona jest dodatkowo tym, że również taka osoba musi legitymować się cechami określonymi w art. 5c ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 5 u.t.d. weryfikowanymi w toku postępowania poprzedzającego otrzymanie licencji. Stwierdzić więc trzeba, że o fakcie niewykonywania przez skarżącego przedmiotowego przewozu w imieniu tej spółki, czy też jeszcze innego podmiotu świadczy to, że mimo obciążającego go ciężaru udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz mimo wezwania ze strony organu, nie przedłożył on żadnych dowodów na taką okoliczność.

Sąd podziela również zapatrywania organów dotyczące zakwalifikowania skontrolowanego przewozu jako przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art.18 ust. 4a u.t.d. oraz równocześnie braku możliwości zakwalifikowania go jako przewozu okazjonalnego o którym mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Wynikające z treści art. 18 ust. 3, ust. 4a, 4b i 5 u.t.d. ograniczenia dotyczące możliwości swobodnego wykonywania przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu 7 i mniej osób, mają na celu odróżnienie tego typu przewozów od mającej osobną regulację w ustawie o transporcie drogowym, powszechnie znanej na całym świecie i cieszącej się uznaną marką, wyspecjalizowanej działalności w zakresie przewozu osób taksówką, która przez istnienie szczegółowych i rygorystycznych wymogów świadczenia takich usług zapewnia pewność, bezpieczeństwo i wysoki ich standard, z korzyścią dla pasażerów. Brak takich ograniczeń mógłby w praktyce prowadzić do istotnego ograniczenia wykonywania przewozu osób taksówkami, na rzecz innych form przewozu osób, niespełniających wspomnianych wyżej rygorystycznych wymogów służących interesowi pasażerów. Nieracjonalne i sprzeczne z intencją ustawodawcy wprowadzającego wskazane kryteria wykonywania przewozów taksówkami oraz dopuszczającego wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wyłącznie po spełnieniu kumulatywnych warunków określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a, b i c u.t.d., byłoby w tej sytuacji takie rozumienie tych przepisów, które wyłączałoby spod działania przepisu sankcyjnego znajdującego się pod l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu okazjonalnego w warunkach analogicznych do tych, jakie są spełniane przy wykonywaniu przewozu osób taksówkami, wyłącznie z powodu braku jasnej definicji takiego przewozu okazjonalnego w przepisach u.t.d. Definicję takiego okazjonalnego przewozu należy, zdaniem Sądu wywieść z treści art. 18 ust. 4b u.t.d., przy spełnieniu oczywiście negatywnych przesłanek znajdujących się w ustawowej definicji takiego przewozu z art. 3 pkt 11 u.t.d. Skoro bowiem art. 18 ust. 4b u.t.d. stanowi, że dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu do 7 osób pod warunkiem łącznego spełnienia wymogów z art. 18 ust. 4b u.t.d., to przewóz niespełniający któregoś z tych warunków, ale spełniający pozostałe, również musi być traktowany jako przewóz okazjonalny. Pomocne jest również sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny w prawie unijnym. W szczególności w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300. 88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009). Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).

Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób w rozumieniu tych unormowań, ponieważ za podmiot, który zainicjował przedmiotowy przewóz należy uznać zlecającego jego wykonanie pasażera. Równocześnie nie może być wątpliwości, że przewóz ten nie spełnił wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 lit c u.t.d. dla przyjęcia dopuszczalności wykonywania przewozu okazjonalnego, a w konsekwencji wyłączenia możliwości ukarania z l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków przewidzianych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Tymczasem nie było, zdaniem Sądu, w sprawie wątpliwości co do tego, że przedmiotowy przewóz nie odbył się na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, czego wymaga art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d.

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów, zachodziły podstawy do nałożenia kary przewidzianej w lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przewidziane w lp. 1.1. (12.000 zł) oraz lp. 2.11. (8.000 zł) załącznika nr 3 do ustawy przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3, wymierzono Skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości - 12.000 zł.

Ze względu na przedstawioną wyżej wykładnię przepisów prawa materialnego, nie były zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zmierzały one bowiem do wykazania uchybień w zakresie dokonania ustaleń, które albo nie miały dla sprawy znaczenia (wyjaśnienie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem), albo nie mogły podważyć tych ustaleń (kwestia rozumienia statusu skarżącego jako przedsiębiorcy, czy przyznana kwestia uzyskania płatności za przedmiotowy przejazd przez skarżącego, choć nie bezpośrednio od pasażera).

Sąd stwierdza, że organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.