Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1061/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 3, art. 130 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej Kolegium lub SKO), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2012 roku, poz. 749 ze zm.- dalej O.p.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm) - po rozpatrzeniu odwołania A sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej - strona lub Spółka) od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...], którą odmówiono uchylenia decyzji Kolegium z dnia [...] roku Nr [...] - utrzymało w mocy decyzję Kolegium z dnia [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż pismem z dnia 11 września 2013r. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną SKO z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 O.p. wskazując, że "decyzja z dnia [...] wydana została w z naruszeniem przepisu art. 130 § 1 pkt 6 O.p. dotyczącego wyłączenia członka organu administracyjnego. Decyzja ta wydana bowiem została z udziałem dwóch członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego podlegających wyłączeniu na podstawie tego przepisu (podstawa wznowienia wskazana w art. 240 § 1 pkt 3 O.p.). W składzie orzekającym występowało dwóch członków SKO (w osobach p. J.M. i p. G.N.) podlegających wyłączeniu na mocy art. 130 § 1 pkt 6 O.p. jako, że brali oni udział również w wydaniu pierwotnej decyzji kończącej postępowanie będące przedmiotem wznowienia".

Po analizie złożonego wniosku Spółki o wznowienie postępowania SKO uznało, że w rozpatrywanym przypadku nie zaistniała przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 3 O.p, albowiem decyzja nie została wydana przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130 - 132. Zdaniem organu, w sprawie nie było podstaw do wyłączenia dwóch członków SKO (J.M. i G.N.) od wydania decyzji tego organu z dnia [...] na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 O.p., zgodnie z którym członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji w dniu [...] Kolegium podkreśliło, że postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, ale odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 O.p. Przepis ten odnosi się wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych i nie jest dopuszczalne, by na jego podstawie czynić rozważania dotyczące podstaw materialnoprawnych ostatecznej decyzji podatkowej. Przy czym wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony (art. 241 § 1ustawy). Zgodnie zaś z art. 243 O.p., w razie dopuszczalności wznowienia właściwy organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Przy czym postanowienie wszczynające to postępowanie wskazuje jedynie na możliwość wystąpienia przesłanek uzasadniających wznowienie. Natomiast stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu tego postanowienia, a poczynione ustalenia muszą być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 245 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ podatkowy uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1; odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, lub wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70.

Kolegium zauważyło, że z treści art. 130 § 1 pkt 6 O.p nie można wywieść zakazu udziału tego samego członka samorządowego kolegium odwoławczego przy wydaniu decyzji w dwóch różnych postępowaniach: np. w postępowaniu odwoławczym w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości oraz w postępowaniu wznowieniowym. Żądanie zmiany lub uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym nie jest bowiem tożsame ze środkiem zaskarżenia w postępowaniu odwoławczym. Podkreśliło także, że przedmiotem decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym jest inna decyzja i organ rozpatrujący sprawę bierze pod uwagę inne przesłanki i tylko w ramach tych przesłanek bada konkretną decyzję. Kolegium wyjaśniło, że wyłączeniu takiemu powinien natomiast podlegać członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji przez to kolegium i który nie może następnie brać udziału w kolejnym stadium postępowania, w którym decyzja, w wyniku złożenia przez stronę odwołania, podlega kontroli (por. wyrok NSA Z dnia 16 czerwca 2009, Sygn. akt I FSK 750/08).

Zdaniem organu w rozpatrywanym przypadku sytuacja taka jednak nie występuje, bowiem stan sprawy przedstawiał się następująco:

Decyzją z dnia [...] Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...], uchyliło na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w części decyzję organu podatkowego I instancji w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 rok i orzekło o wysokości tego zobowiązania w kwocie [...] zł.

Pismem z dnia 4 września 2012 r. Spółka zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją Kolegium z dnia [...] w oparciu o przesłankę zawartą w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a następnie pismem z dnia 21 września 2013 r. strona złożyła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wraz z odpowiedzią na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, a także przesłało do WSA w Gliwicach postanowienie z dnia 5 października 2012 r. o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Z tego względu Sąd postanowieniem z dnia 10 grudnia 2012 r. zawiesił postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania wznowieniowego.

Po zakończonym postępowaniu wznowieniowym Kolegium wydało w dniu [...] decyzję, którą uchyliło w części swoją decyzję ostateczną z dnia [...] i orzekło o określeniu Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 rok w kwocie [...]zł.

Od decyzji Kolegium z dnia [...] Nr [...] nie zostało złożone odwołanie, w związku z czym WSA w Gliwicach postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe, a następnie postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 596/13, umorzył postępowanie sądowe. Z treści powołanego postanowienia Sądu wynika, że w trakcie rozprawy w dniu 1 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej potwierdził, że Spółka nie złożyła jakiegokolwiek środka odwoławczego lub innego środka zaskarżenia od ww. decyzji, która w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego obniżyła kwotę zobowiązania Spółki za 2011 rok. Pełnomocnik nie wnosił też żadnych zastrzeżeń do składów orzekających organu. Na postanowienie WSA w Gliwicach o sygn. akt I SA/Gl 596/13 złożona została przez Spółkę skarga kasacyjna do NSA.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpoznając sprawę po wniesieniu odwołania od swojej decyzji z dnia [...], podtrzymało w całości rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji, a zarzuty zawarte w odwołaniu uznało za bezzasadne. W szczególności organ podzielił zapatrywanie, że przepis art. 130 § 1 pkt 6 O.p. nie ma zastosowania w postępowaniu wznowieniowym, którego podstawowym celem jest zbadanie decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym wyłącznie pod kątem istnienia przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 O.p. Postępowanie wznowieniowe nie jest tożsame ze środkiem zaskarżenia w postępowaniu odwoławczym, ale jest niewątpliwie sprawą odrębną w stosunku do sprawy rozpoznawanej w trybie zwykłym (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2011 roku sygn. I SA/Gl 1023/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2011 roku sygn. III SA/Po 743/11). W rozpatrywanym przypadku od decyzji z dnia [...], która wydana była przez Kolegium w pierwszej instancji, nie zostało wniesione odwołanie. Kolegium poparło pogląd zawarty w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 listopada 2011r., na który także powołuje się odwołująca Spółka (sygn. akt I SA/Go 745/11), gdzie skład orzekający w tej sprawie stwierdził (miedzy innymi), że "Członek Kolegium Odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji przez to kolegium, nie może uczestniczyć w rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji". Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie występuje.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik zarzucił decyzji z dnia [...] naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 240 § 1 w zw. z art. 130 § 1 pkt 6 O.p. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania wskazana w tych przepisach, pomimo iż "branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji" nie odnosi się jedynie do środka zaskarżenia w postaci odwołania, ale ma charakter szerszy i dotyczy zarówno zwyczajnych i nadzwyczajnych środków zaskarżenia.

2) art. 245 § 1 pkt 2 O.p. poprzez wydanie przez organ w trybie wznowienia postępowania decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, pomimo zaistnienia przesłanki opisanej w art. 240 § 1 pkt 3 O.p.

3) art. 210 § 1 w zw. z art. 124 O.p. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, organ nie odniósł się do argumentów podnoszonych przez stronę w odwołaniu i przywoływanego na ich poparcie orzecznictwa powtarzając jedynie bezrefleksyjnie stanowisko organu pierwszej instancji co naruszyło również zasadę przekonywania.

4) art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji pomimo wydania jej z naruszeniem przepisów prawa.

W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i z mocy art. 135 p.p.s.a o rozważenie przez tut. Sąd uchylenia również decyzji SKO w K. z dnia [...] wniósł także o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na wstępie uzasadnienia skargi jej autor przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Przypomniał, że decyzją z dnia [...] Kolegium odmówiło uchylenia własnej decyzji wskazując, iż w jego ocenie przesłanka opisana w art. 240 § 1 pkt 3 O.p. nie zaistniała, ponieważ z treści art. 130 § 1 pkt 6 tej ustawy nie można wywieść zakazu udziału tego samego członka kolegium przy wydawaniu decyzji w postępowaniu zwykłym oraz postępowaniu nadzwyczajnym (wznowieniowym). Po rozpatrzeniu odwołania strony (wniosku o ponowne rozpoznanie), zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję z dnia [...].

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem pełnomocnik podniósł, iż zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 3 O.p, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy podlegający wyłączeniu stosownie do art. 130 - 132. Stosownie do art. 130 § 1 pkt 6 O.p. m. in. członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. NSA w wyroku (SA/Łd 77/02) powołując się na poglądy Trybunału Konstytucyjnego wskazał, że instytucja wyłączenia ma podstawowe znaczenie dla gwarancji prawnych prawidłowości decyzji administracyjnych. Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o wyłączeniu pracownika prowadzi do wadliwości tej decyzji. Jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika członka organu kolegialnego od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Ratio legis tego przepisu było uniknięcie sytuacji, w której pracownik raz już uczestniczący w czynnościach postępowania administracyjnego i mający przez to ugruntowany pogląd na stan faktyczny sprawy (jeżeli brał udział wyłącznie w postępowaniu dowodowym) czy też na sposób rozstrzygnięcia sprawy (gdy wydawał decyzję z upoważnienia organu), byłby niejako determinowany przez swoje wcześniejsze doświadczenia związane z udziałem w postępowaniu.

W ocenie strony skarżącej - wbrew twierdzeniom Kolegium, nie istnieją podstawy aby opisaną powyżej przesłankę wyłączenia pracownika ograniczyć jedynie do postępowania zwykłego, a przesłanka ta ma zastosowanie takie do trybów nadzwyczajnych, czyli wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z wyrażanym zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie poglądem art. 130 § 1 pkt 6 O.p. ma zastosowanie także do decyzji będących skutkiem zastosowania trybów nadzwyczajnych. Branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji w rozumieniu cytowanego przepisu odnosi się również do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji realizowane jest w trybach nadzwyczajnych weryfikacji ostatecznej decyzji podatkowej. Ustawodawca nie ogranicza się tu bowiem wyłącznie do środka zaskarżenia w postaci odwołania, ale używa sformułowania o charakterze ogólnym.

W tym miejscu strona skarżąca przytoczyła orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w tym przedmiocie. Jak zauważył WSA w Gorzowie Wielkopolskim "Skoro w składzie samorządowego kolegium odwoławczego ponownie rozpoznającym sprawę (w trybie nadzwyczajnym) brały udział osoby, które wydały w tej sprawie pierwszą decyzję - merytoryczną, to postępowanie prowadzące do wydania zaskarżonej decyzji dotknięte jest wadą w postaci naruszenia przepisów art. 130 § 1 pkt 6 O.p." (wyrok z dn. 10 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Go 745/11). W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd zwrócił uwagę, że "osoba taka mogłaby być "przywiązana" do swojego stanowiska wyrażonego we wcześniejszej decyzji administracyjnej. Nie służyłoby to obiektywności postępowania administracyjnego i treści wydawanych w nim decyzji. Ponowne postępowanie administracyjne w tej samej sprawie, zarówno klasyczne (toczące się przed dwoma różnymi organami), jak i postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym, powinno umożliwiać stronie weryfikację decyzji, sprawa administracyjna zaś powinna zostać dwukrotnie merytorycznie rozpoznana. Nie można akceptować sytuacji, w której osoba biorąca udział w wydaniu zaskarżonej decyzji będzie następnie brała udział w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji".

Także WSA w Rzeszowie w wyrokach z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 165/12 oraz z dnia 16 marca 2012r. sygn. akt I SA/Rz 44/12, opowiedział się za zastosowaniem przepisów o wyłączeniu członka organu także do postępowań w trybie nadzwyczajnym (te sprawy dotyczyły trybu nieważnościowego) stwierdzając, że "istnieją podstawy wyłączenia członków organu kolegialnego (SKO) od orzekania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jeżeli członkowie ci orzekali w trybie "zwykłym" w tej sprawie". W uzasadnieniu tych orzeczeń Sąd wskazał m.in. "Postępowaniu wywołanemu wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji muszą towarzyszyć standardy i gwarancje przewidziane przez ustawodawcę dla postępowania wywołanego wniesieniem odwołania, tym także respektowania zasady ustalonej w art. 130 § 1 pkt 6 O.p.". Jeszcze szerzej, odnosząc się do definicji "brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji" wypowiedział się WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 535/11 stwierdzając, że "zawarte w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. sformułowanie "brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" nie odnosi się bowiem jedynie do środka zaskarżenia w postaci odwołania, lecz ma charakter ogólny i dotyczy zarówno zwyczajnych, jak i nadzwyczajnych środków zaskarżenia. W sytuacji, gdy członek samorządowego kolegium odwoławczego nie może ponownie orzekać w postępowaniu zwykłym, to tym bardziej powinien być wyłączony od orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji "wymiarowej", w której wydaniu uczestniczył".

Pełnomocnik podkreślił, że instytucja wyłączenia pracownika, a także organu podatkowego, stanowi proceduralne zabezpieczenie przed stronniczością pracowników organów administracji publicznej. Pozwala ona uniknąć sytuacji konfliktu ról oraz interesów. Wyłączenie pracownika oraz funkcjonariusza organu podatkowego jest również konsekwencją zasady budzenia zaufania do organów podatkowych oraz zasady prawdy materialnej. Wyłączenie ma charakter działania profilaktycznego, będącego wyrazem urzędowej przezorności. Przesłanki wyłączenia abstrahują od tego, czy ewentualny udział pracownika w postępowaniu może mieć wpływ "korzystny", czy też "niekorzystny" dla strony postępowania.

W ocenie skarżącej Spółki, w świetle przedstawionej argumentacji, w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka wskazana w art. 240 § 1 pkt 3 O.p., która przesądza o konieczności jego wznowienia. Mając powyższe na uwadze strona doszła do wniosku, iż decyzja z dnia [...] wydana została z naruszeniem przepisu art. 130 § 1 pkt 6 O.p. dotyczącego wyłączenia członka SKO. W składzie orzekającym występowało dwóch członków SKO (w osobach p. J.M. i p. G.N.) podlegających wyłączeniu na mocy art. 130 § 1 pkt 6 O.p., jako że brali oni udział również w wydaniu pierwotnej decyzji kończącej postępowanie będące przedmiotem wznowienia.

Końcowo pełnomocnik powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2005 r. sygn. akt P 8/03 (OTK-A 2005/3/20), w którym Trybunał zwrócił uwagę, że przepisy o wyłączeniu pracownika, członka samorządowego kolegium odwoławczego odgrywają ważną rolę i mają na celu zapewnienie stronom obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy. Takie gwarancje powinny być zapewnione także i stronie postępowania prowadzonego przez ten sam organ w trybie nadzwyczajnym. Nie istnieją podstawy, aby ograniczać je jedynie do postępowania zwykłego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium w pierwszej kolejności wniosło o jej odrzucenie z uwagi na przekroczenie przez stronę terminu do wniesienia skargi do WSA. Ustosunkowując się merytorycznie do zarzutów skargi podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w decyzji, że pracownik organu, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji nie może następnie brać udziału w kolejnym stadium postępowania, w którym rozpoznaje się odwołanie od tej decyzji. W ocenie Kolegium zakaz ten nie dotyczy wydania decyzji w trybie nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia 12 maja 2014 r. o sygn. akt I SA/GL 478/14 wydanym na posiedzeniu niejawnym WSA w Gliwicach odrzucił skargę w niniejszej sprawie. Mocą postanowienia z dnia 12 sierpnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 2404/14 NSA uwzględnił skargę kasacyjną Spółki i uchylił zaskarżone postanowienie tut. Sądu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA skarga strony została wniesiona w ustawowym 30 - dniowym terminie a zatem brak było podstaw do jej odrzucenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.). Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami – stwierdzić należało, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podzielił konstatację strony skarżącej, że miało miejsce uchybienie proceduralne polegające na tym, że w wydaniu rozstrzygnięcia podjętego po wznowieniu postępowania brało udział dwóch członków Kolegium, którzy orzekali w tej sprawie na poziomie instancji odwoławczej w postępowaniu zwykłym.

Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzję ostateczną z dnia [...] Nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania Spółki uchylono w części decyzję organu I instancji w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 rok i orzeczono o nowej wysokości tego zobowiązania - podpisali członkowie SKO w K.: C.M., J.M. i G.N. Dwie z tych osób tj. J.M. i G.N. wydały także decyzję w trybie wznowieniowym z dnia [...] Nr [...], uchylającą w części ww. decyzję ostateczną i orzekającą co do meritum sprawy poprzez określenie Spółce zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok w innej, niższej wysokości.

Podkreślić przy tym należy, że Kolegium po wznowieniu postępowania - pomimo tego, iż uchyliło w części swoją decyzję z dnia [...] - to w istocie jednak orzekło o całości zobowiązania, które z kwoty [...] zł. obniżyło do kwoty [...] zł. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że sentencja ta odnosi się do całego zobowiązania, a nie tylko do jego części.

Wskazać przyjdzie, iż zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 O.p. pracownik samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, przepis ten winien mieć zastosowanie zarówno do sytuacji, gdy rozpatrywane jest przez tę samą osobę odwołanie od decyzji pierwszej instancji, jak i do decyzji podejmowanych w trybach nadzwyczajnych, zmierzających do ewentualnego wzruszenia decyzji ostatecznych.

Zaakcentowania wymaga, że instytucja wyłączenia pracownika jest elementem sprawiedliwości proceduralnej, a więc jednej z zasad demokratycznego państwa prawnego, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. Celem wyłączenia jest bowiem zapewnienie bezstronności w postępowaniu odwoławczym i nie ma znaczenia to, czy osoba taka brała udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, czy w tej samej instancji. Brzmienie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. dotyczące wyłączenia pracownika nigdy nie ograniczało się wprost do wskazania, że chodzi o wyłączenie takiego pracownika, który brał udział "w niższej instancji" w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W świetle bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że zawarte w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. sformułowanie "brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" odnosi się nie tylko do zwyczajnych środków zaskarżenia w postaci odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), ale także do nadzwyczajnych środków zaskarżenia, w szczególności w postaci istotnego w niniejszej sprawie wniosku o wznowienie postępowania. Ustawodawca nie ogranicza się w tym przepisie wyłącznie do środka zaskarżenia takiego jak odwołanie, ale używa sformułowania o charakterze ogólnym. Pracownik, który podpisał decyzję rozstrzygającą sprawę jako osoba upoważniona nie może następnie brać udziału w kolejnym etapie postępowania, w którym na skutek wniesionego środka zaskarżenia, czy to odwołania, czy też wniosku o wznowienie postępowania, oceniana jest prawidłowość uprzednio podjętej decyzji i wydawane jest ponowne rozstrzygnięcie merytoryczne. W tej sytuacji uczestniczyłby on nie tylko w dokonywaniu ponownej oceny materiału dowodowego, ale również miałby odnieść się do zarzutów stawianych poprzedniej decyzji przez stronę (por. także uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 18 lutego 2012 r., I GPS 2/12, którą rozstrzygnięto, że artykuł 130 § 1 pkt 6 O.p. ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 tej ustawy).

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Kielcach z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 1107/13, zgodnie z którym "w sytuacji gdy pracownik organu nie może ponownie orzekać w postępowaniu zwykłym, to tym bardziej powinien być wyłączony od orzekania we wznowionym postępowaniu, a więc w jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznej decyzji, którą wydał. Strony mają prawo oczekiwać, iż pomimo, że rozstrzygnięcie w tym zakresie wydawane jest przez ten sam organ administracji, to jednak ponownej oceny ich sprawy dokona inny pracownik organu. Działania organu administracji, w którym ten sam pracownik dwukrotnie bierze udział w rozpatrywaniu danej sprawy indywidualnej stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 121 § 1 O.p."

W ocenie Sądu powyższe rozważania mają szczególnie znaczenie na gruncie rozpoznawanej sprawy. Trzeba bowiem przypomnieć, że decyzją z dnia [...] Kolegium rozpoznało sprawę merytorycznie w jej pełnym zakresie przedmiotowym, po wznowieniu postępowania na wniosek strony. Nie była to zatem sprawa odrębna co do jej przedmiotu, pomimo jej rozstrzygnięcia w postępowaniu nadzwyczajnym. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wydanie decyzji, w której orzeczono co do istoty sprawy w postępowaniu "wznowieniowym", przez członków Kolegium, którzy wydali również ostateczną decyzję wymiarową, naruszyło art. 130 § 1 pkt 6 O.p.

Z kolei zgodnie z art. 240 § 1 pkt 3 O.p., jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132 tejże ustawy - to okoliczność ta stanowi przesłankę wznowienia postępowania. Sąd nie podzielił natomiast zarzutu naruszenia art. 210 § 1 w zw. z art. 124 O.p., nie dopatrując się istotnych braków w uzasadnieniu decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd był zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.