Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 576/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 6, art. 10, art. 13
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 119 pkt 4, art. 149 § 1a, art. 151, art. 190
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi [...] Kancelaria Adwokacko-Radcowska spółka jawna z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. oddala skargę w zakresie: rozpatrzenia pkt 1 wniosku z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, wymierzenia grzywny, przyznania sumy pieniężnej, 3. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz [...] Kancelaria Adwokacko-Radcowska spółka jawna z siedzibą w W. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Kancelaria [...] Kancelaria Adwokacko-Radcowska spółka jawna (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") pismem z dnia [...] marca 2021 r. skierowała do Prezesa Rady Ministrów (dalej "organ") w trybie ustawy z dnia

6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2020 poz. 2176) wniosek o udostępnienie:

1) wszelkiej dokumentacji oraz protokołów z posiedzeń, konsultacji lub spotkań, na których poruszane były skutki prawne ewentualnego wprowadzenia jednego ze stanów nadzwyczajnych w związku z zagrożeniem epidemicznym w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia wpływu wniosku,

2) wszelkich sporządzanych na zlecenie Rady Ministrów lub poszczególnych Ministrów opinii prawnych odnośnie podstaw wprowadzenia stanu nadzwyczajnego, na podstawie art. 228 § 1 Konstytucji RP, w związku zagrożeniem epidemicznym wywołanym wirusem SARS-CoV-2 w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia wpływu wniosku.

W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2021 r. organ poinformował wnioskodawcę, że ekspertyzy prawne sporządzone na zlecenie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odnośnie dopuszczalności wprowadzenia stanu kląski żywiołowej są opublikowane na stronie https://www.gov.pl/web/premier/oswiadczenie- cir-dzialania-premiera-i-szefa-kprm-w-zwiazku-z-wyborami-korespondencyinymi-w-pelni-legalne.

Skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów

w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2021 r., wnosząc o zobowiązanie do wydania wnioskowanej informacji, o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a także

o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, z uwagi na brak, w okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy, jej uzasadnionych podstaw. Ewentualnie (z daleko posuniętej ostrożności procesowej), w razie stwierdzenia przez Sąd bezczynności organu, wniósł o uznanie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i umorzenie postępowania.

Zdaniem organu, żądane przez skarżącego dokumenty - będące dokumentami wewnętrznymi – nie stanowią informacji publicznej. Odwołując się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt P 25/12, OTK-A 2013/8/122 oraz orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, że wnioskowane przez skarżącego informacje nie odnoszą się do obszaru jakiejkolwiek działalności organu, o której mowa w art. 1 i art. 6 u.d.i.p., a tym samym nie zawierają komunikatu o sprawach publicznych. Z tego względu nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi wyrokiem z dnia 3 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 490/21:

1. zobowiązał Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia punktu 2 wniosku skarżącej spółki [...] Kancelaria Adwokacko-Radcowska Sp. j. z siedzibą

w W. z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej,

w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

3. oddalił skargę w pozostałym zakresie;

4. zasądził od Prezesa Rady Ministrów na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła strona skarżąca, zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt 2 i 3.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 798/22, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 490/21 w części, tj. w punkcie 2 i 3 i w tym zakresie przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Sąd kasacyjny uwzględnił zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

w odniesieniu do dwóch kwestii.

Po pierwsze, Sąd I instancji nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku żadnego stanowiska odnośnie do żądań zawartych w skardze: wymierzenia organowi grzywny i przyznania sumy pieniężnej. W pkt 3 wyroku oddalił skargę "w pozostałym zakresie", a więc jedynie można domniemywać, że oddalenie to obejmowało także żądanie wymierzenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej. Rozstrzygnięcie to nie zostało natomiast w żaden sposób uzasadnione, co powoduje, że nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Dlatego też pkt 3 wyroku został uchylony i w tym zakresie sprawa musi zostać ponownie rozpoznana przez Sąd I instancji. Punkt 3 wyroku odnosił się też do punktu 1 wniosku z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, lecz w tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Ponieważ Sąd I instancji oddalając skargę "w pozostałym zakresie", nie rozgraniczył tych dwóch kwestii (żądania zawartego w pkt 1 wniosku i żądania skargi wymierzenia grzywny i sumy pieniężnej), Sąd II instancji nie mógł domniemywać, że oddalenie skargi obejmowało obydwa te aspekty, dlatego pkt 3 wyroku musiał zostać w całości uchylony, aby jeszcze raz Sąd I instancji precyzyjnie określił, w jakim zakresie skarga została oddalona.

Zdaniem Sądu kasacyjnego, nie można uznać za wystarczające odwołanie się w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji odnoszącym się do charakteru bezczynności organu, jedynie do "wszelkich okoliczności sprawy" (str. 8 uzasadnienia, ostatni akapit), bez wskazania, o jakie okoliczności chodzi i co z nich wynika,

w kontekście zachowania organu. W szczególności brak jest oceny, jak długo organ pozostawał bezczynny, z czego owa bezczynność wynikała i czy motywy te w ogóle miały jakiekolwiek racjonalne uzasadnienie. Dlatego też w zakresie charakteru bezczynności organu sprawa również musi zostać ponownie rozpoznana przez

Sąd I instancji.

Rację natomiast przyznał Sąd kasacyjny Sądowi I instancji, że pkt 1 wniosku

z dnia [...] marca 2021 r. jest na tyle nieprecyzyjny, że ocena żądania w nim zawartego nie jest możliwa. Przede wszystkim wnioskodawca nie wskazał w ogóle, jakiego gremium (z kogo się składającego, z czyim udziałem) miałyby dotyczyć posiedzenia, konsultacje lub spotkania, na których poruszane były skutki prawne ewentualnego wprowadzenia jednego ze stanów nadzwyczajnych w związku

z zagrożeniem epidemicznym w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia wpływu wniosku. Po wtóre, wnioskodawca nie spytał, czy tego typu posiedzenia, konsultacje lub spotkania w ogóle miały miejsce i kto brał w nich udział, a od tego w znacznej mierze zależy, czy mamy do czynienia z informacją publiczną i czy taka informacja nie ma charakteru wewnętrznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca

2023 r. sygn. akt III OSK 798/22 zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd orzekał

w warunkach związania oceną prawną dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 798/22. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd I instancji, rozpoznający sprawę ponownie, nie może zatem dokonać odmiennej interpretacji przepisów niż interpretacja wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Stanowiłoby to bowiem zaprzeczenie zasady dwuinstancyjności i zasad ustrojowych, wynikających z art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów ustrojowych - art. 3 § 1 i § 2 p.u.s.a.

Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. dotyczyć może tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego. Gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd I instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez Naczelny Sąd Administracyjny nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez NSA, nie jest związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez NSA (por. wyroki: SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, publ. OSNP z 1999 r., nr 15, poz. 486; NSA z dnia: 4 grudnia

2009 r., sygn. akt II FSK 1064/08; 14 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 342/05;

4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1130/06, publ. CBOSA).

Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, to podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny - po wydaniu przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd I instancji - uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku (wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej). W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały (art. 269 § 1 p.p.s.a., por. także: J.P. Tarno: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2006, s. 420 - 421; uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, publ. CBOSA).

W niniejszej sprawie nie miała miejsca żadna z okoliczności pozwalająca Sądowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy na odstąpienie od oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 798/22. Zatem Sąd obowiązany był orzekać w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających

z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w tym przypadku może ponadto orzec

z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Ustawodawca przyznaje zatem sądowi administracyjnemu uznanie w zakresie stwierdzenia podstaw do wymierzenia grzywny, ale też nie definiuje pojęcia rażącego naruszenia prawa przyjętego w cytowanym przepisie, pozostawiając w tym zakresie również swobodę interpretacyjną sądom administracyjnym.

W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając charakter bezczynności nie można pominąć charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 585/15). Sąd musi przy tym wziąć pod uwagę występujące ewentualnie w sprawie przyczyny usprawiedliwiające bezczynność organu (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r.,

sygn. akt II FSK 3614/13).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyjaśniano, że rażącym naruszeniem prawa – w rozumieniu art. 149 § 2 p.p.s.a. – jest stan,

w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 237/15). Tym samym stwierdzić należy, że bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące tę bezczynność organu (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1514/14).

Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (por. wyrok NSA

z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2451/14).

W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność Prezesa Rady Ministrów

w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, iż kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może

w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: WSA w Łodzi wyrok z dnia 17 października

2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że w analizowanej sprawie nie zachodził przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

Według Sądu, bezczynność Prezesa Rady Ministrów nie wynikała z celowego działania tego podmiotu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Sąd uznał, że bezczynność organu była znacząca wobec faktu, że wniosek

z dnia [...] marca 2021 r. wpłynął do organu 2 kwietnia 2021 r., a odpowiedzi (nieprawidłowej) udzielono dopiero po wniesieniu skargi do Sądu, a więc po upływie trzech miesięcy. Sąd wziął jednak pod uwagę, że organ podjął (co prawda dopiero po wniesieniu skargi do Sądu, która wpłynęła do organu w dniu 30 czerwca 2021 r.) pewne starania w celu wypełnienia swojego obowiązku informacyjnego, o czym świadczy fakt skierowania w dniu [...] lipca 2021 r. do skarżącego pisma zawiadamiającego, że ekspertyzy prawne sporządzone na zlecenie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odnośnie dopuszczalności wprowadzenia stanu kląski żywiołowej są opublikowane na stronie https://www.gov.pl/web/

premier/oswiadczenie- cir-dzialania-premiera-i-szefa-kprm-w-zwiazku-z-wyborami-korespondencyinymi-w-pelni-legalne.

Sąd, oceniając charakter bezczynności uwzględnił również fakt, że organ pozostawał w przekonaniu (co wynika z odpowiedzi na skargę), że żądane przez skarżącego dokumenty nie stanowią informacji publicznej, ponieważ są dokumentami wewnętrznymi.

Nie zlekceważono zatem uprawnienia skarżącego do uzyskania informacji, choć postępowanie organu wynikające z błędnego odczytania zarówno treści wniosku, jak i przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, było nieprawidłowe, co spowodowało, że organ pozostał w bezczynności. Dlatego nie można przypisać organowi złej woli i stwierdzić, że przyczyną bezczynności było zamierzone uniemożliwienie stronie skarżącej dostępu do informacji publicznej. Uznać zatem należy, że bezczynność organu nie była rażąca.

Jak już wyżej wskazano, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim (art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.) lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim (art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a.). Orzeczenie tego rodzaju ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane

w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17, CBOSA).

Skoro bezczynność organu nie była rażąca, nie ma zatem podstaw do wymierzenia organowi grzywny.

Jeśli chodzi o kwestię przyznania sumy pieniężnej, to należy zwrócić uwagę, że stosowanie środków, określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a., wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia.

Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby

w przyszłości organ nie dopuszczał do powstania stanu bezczynności, czy przewlekłości w postępowaniu.

Sąd może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdę, straty itd.), jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt III OSK 1029/21).

W zakresie wyboru środka dyscyplinującego organ, sąd administracyjny dysponuje swobodą, niezależnie od wniosków zawartych w skardze do sądu.

Przyznanie podmiotowi skarżącemu od organu określonej sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2230/17).

Ustawodawca nie wskazał, że suma pieniężna z art. 149 § 2 p.p.s.a. ma być przyznawana celem naprawienia poniesionej przez stronę szkody majątkowej bądź niemajątkowej, wprowadzając instytucję "sumy pieniężnej" jako całkowicie odrębną od występujących w kodeksie cywilnym "odszkodowania" i "zadośćuczynienia". Tym samym sam, fakt naruszenia przez organ terminów z art. 13 § 1 i 2 u.d.i.p. nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.

Przyznana suma pieniężna stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przyznanie tej sumy powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego, jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, skoro organ nie dopuścił się bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa, a skarżący nie wykazał jakie negatywne skutki miała bezczynność organu w udostępnieniu żądanych dokumentów, to nie było zasadne uwzględnienie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej – jako taki został więc oddalony w oparciu o dyspozycję art. 151 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).

Sąd w pkt 2 wyroku oddalił także skargę w zakresie pkt 1 wniosku z dnia [...] marca 2021 r. z tej racji, iż jest on na tyle nieprecyzyjny, że ocena żądania w nim zawartego nie jest możliwa.

Przede wszystkim wnioskodawca nie wskazuje w ogóle, jakiego gremium miałyby dotyczyć posiedzenia, konsultacje lub spotkania, na których poruszane były skutki prawne ewentualnego wprowadzenia jednego ze stanów nadzwyczajnych

w związku z zagrożeniem epidemicznym w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia wpływu wniosku. Po wtóre, wnioskodawca nie pyta, czy tego typu posiedzenia, konsultacje lub spotkania w ogóle miały miejsce i kto brał w nich udział, a od tego

w znacznej mierze zależy, czy mamy do czynienia z informacją publiczną

i czy taka informacja nie ma charakteru wewnętrznego.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. (...) Prawo do uzyskania tak rozumianej informacji publicznej przysługuje zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu. Jednak prawo, którego realizacji domaga się wnioskodawca musi zostać we wniosku skonkretyzowane. Każdy wniosek, niezależnie od tego, jaki rodzaj postępowania ma wszczynać, musi zawierać co najmniej takie dane i być na tyle precyzyjny, aby możliwe było jego załatwienie zgodnie z prawem. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien zawierać niezbędne elementy formalne. Za elementy takie uznać należy: wskazanie zakresu żądanej informacji publicznej oraz określenie miejsca i sposobu udostępnienia jej wnioskodawcy (zob. H.Knysiak - Molczyk, Granice prawa do informacji

w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Lexis Nexis, Warszawa 2013, str. 224).

Zarówno norma konstytucyjna zawarta w art. 61 Konstytucji RP, jak i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, będący przykładowym wyliczeniem rodzajów takiej informacji, zawierają bardzo ogólne wskazania co do zakresów, których może dotyczyć wniosek rozpoznawany w oparciu o art. 10 u.d.i.p. I tak np. określenie "działalność organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne" ma bardzo szeroki zakres przedmiotowy. Podobnie oceniać należy pozostałą treść pojęciową zawartą w art. 6 u.d.i.p. Dlatego nie można uznać, że prawidłowy jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jeżeli wnioskodawca nie wskazuje konkretnie określonej informacji, lecz czyni to bardzo ogólnie (np.

o stanie spraw, zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, stanie państwa, o korespondencję prowadzoną przez dany podmiot). Wnioski tak sformułowane nie są żądaniem udostępnienia informacji publicznej i nie mogą być prawidłowo rozpoznane, bowiem nie jest określony zakres żądania" (zob. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3521/15, LEX nr 2435003). Ponadto, "(...) gospodarzem postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek - jest sam wnioskodawca, który we wniosku określa zakres tego postępowania. W tym zakresie podmiot zobowiązany, do którego wpłynął wniosek nie może dokonywać wykładni takiego wniosku lub niejako w zastępstwie wnioskodawcy tłumaczyć treści wniosku" (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 415/22, LEX nr 3569981).

Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O oddaleniu skargi w zakresie: rozpatrzenia pkt 1 wniosku z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, wymierzenia grzywny, przyznania sumy pieniężnej, w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego (pkt 3 wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł., wynagrodzenie adwokata reprezentującego skarżącego (480 zł) i opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.