Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 920/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: Art. 7, art. 77, art. 80, art. 262 -264
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi Gminy S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 marca 2023 r., nr SKO.GiK/4161/90/2022 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 16 marca 2023 r., nr SKO/GiK/4161/90/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy I. z 25 listopada 2022 r. nr [...] orzekające o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonej w miejscowości R., składającej z działki nr [...], stanowiącej własność Gminy S. (dalej także jako strona skarżąca) od nieruchomości sąsiednich, położonych w miejscowości K., Gmina I., tj. z działką nr [...], stanowiącą własność I. K. (dalej także jako uczestniczka) oraz z działką nr [...], stanowiącej własność Gminy I., zakończonego wydaniem decyzji o rozgraniczeniu z 7 lutego 2022 r. nr [...]. Koszty postępowania rozgraniczeniowego określono na kwotę 4990 zł i rozdzielono je w sten sposób, że:

Gminę S., właścicielkę działki nr [...], położonej w miejscowości R.,

obciążono kwotą 4.678,12 zł;

Gminę I., właścicielkę działki nr [...], położonej w miejscowości K., obciążono kwotą 311,88 zł;

I. K., właścicielkę działki nr [...], położonej w miejscowości K. – nie obciążono kosztami postępowania rozgraniczeniowego.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Na skutek wniosku strony skarżącej, decyzją z 7 lutego 2022 r., nr [...]. Wójt Gminy I. orzekł o rozgraniczeniu należącej do skarżącej nieruchomości składającej się z działki [...] z działkami sąsiednimi położonymi w miejscowości K.: oznaczoną nr [...], stanowiącą własność I. K. oraz oznaczoną nr [...], stanowiącą własność Gminy I.

Przedmiotem rozgraniczenia była granica między ww. działkami na odcinku, oznaczonym na szkicu granicznym, od pkt 2051, przez pkt 380516, 2053, 380517, 380518, 2057, 299428, 299427 do pkt A – tj. 8 odcinków. Siedem odcinków od pkt od pkt 2051, przez pkt 380516, 2053, 380517, 380518, 2057, 299428 do pkt 299427 było rozgraniczane między Gminą S., a I. K., jeden odcinek od pkt 299427 do pkt A było rozgraniczane między Gminą S., a Gminą I.

Na koszty postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 4 990 zł składało się wykonanie operatu rozgraniczeniowego przez firmę A. Usługi Geodezyjne M. N. w K. za kwotę 4 990 zł.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z 25 listopada 2022 r. Wójt Gminy I. orzekł jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały wyliczone w następujący sposób:

- Gmina S. – 1/2 kosztów + 7/8 x 1/2 kosztów tj. 4 678,12 zł,

- Gmina I. - 1/8 x 1/2 kosztów tj. 311,88 zł.

Jak wskazano, I. K. nie została obciążona kosztami postępowania rozgraniczeniowego ponieważ, jak wynika z operatu technicznego sporządzonego przez uprawnionego geodetę, granica pomiędzy działkami nr [...], a działką nr [...] nie była sporna, została ustalona (potwierdzona) na podstawie następujących dokumentów: mapy ewidencyjnej, operatów pomiarowych nr [...], nr [...], nr [....], nr [...] - i jest ona zgodna z ustaleniami granicy wykonanymi przez geodetę A. K. w 2016 r., na koszt uczestniczki. Przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe wykazało prawidłowy przebieg granicy na gruncie i brak jakiegokolwiek jej przesunięcia.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na obciążeniu jej 94% kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Uzasadniając zażalenie w pierwszej kolejności wskazano, że w decyzji rozgraniczeniowej wskazano, że wymienione tam operaty zostały wykorzystane do ustalenia spornej granicy, natomiast w zaskarżonym postanowieniu ten sam organ wskazał, że I. K. nie została obciążona kosztami postępowania rozgraniczeniowego albowiem według niej granica nie była sporna. W tej sprzeczności strona skarżąca upatrywała merytorycznego błędu.

Ponadto podniesiono, że pierwotnie wydane w sprawie postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego z 22 marca 2022 r., nr [...], które nakładało na I. K. część kosztów postępowania zostało uchylone przez SKO w Krakowie postanowieniem z 20 maja 2022 r., nr SKO.GiK/4161/24/2022, na skutek uwzględnienia zażalenia min. I. K. Zarzucono w nim, że granica między działkami nr [...] i [...] została ustalona w 2016 r., na jej koszt w ramach roboty geodezyjnej [...]. Robota ta dotyczyła min. ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych na podstawie § 37-39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2015.542). W protokole ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych z 31 marca 2017 r. widnieje zapis, że granica między działkami [...] oraz [...] została ustalona częściowo na podstawie ostatniego stanu spokojnego posiadania, a częściowo na podstawie analizy materiałów zawartych w PZGiK. W kolumnie 11 tego protokołu geodeta uprawniony mgr inż. A. K. jednoznacznie wskazała, że na odcinku od pkt 11 przez 10 do 9A granica jest sporna. Również na szkicu granicznym 1A stanowiącym załącznik do protokołu ustalenia przebiegu granicy widnieje jednoznaczny opis spornej granicy według P. B. (ojca I. K.) oraz przedstawiciela Gminy S. W kolumnie 10 protokołu brak jest podpisów stron, przez co zdaniem strony skarżącej można domniemywać, że P. B. również nie zaakceptował powyższej granicy. Do zażalenia dołączono kopię protokołu i szkicu granicznego operatu A. K. [...]. Zatem w ocenie strony skarżącej I. K. wprowadziła organ w błąd twierdząc, że granica nie była sporna, a organ bezrefleksyjnie uwzględnił jej stanowisko nie poprzedzając rozstrzygnięcia analizą niezbędnych dokumentów.

Ponadto strona skarżąca podniosła, że pierwotna rozprawa graniczna dotycząca ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] oraz [....] odbyła się 27 września 2021 r. Prowadzący postępowanie geodeta uprawniony wskazał wtedy stronom granicę wynikającą z operatu [...] potwierdzoną danymi z operatu [...] (opracowanie cyfrowej mapy ewidencyjnej i zasadniczej). Kiedy został poproszony przez przedstawiciela Gminy S. o wskazanie granicy wynikającej z operatów [...] i [...] (założenie bazy EGiB) w związku z faktem, iż granica z operatu [...] ma status spornej, stwierdził, iż nie dysponuje takimi danymi i w związku z powyższym musi ustalić kolejny termin spotkania granicznego co nastąpiło 18 października 2021 r.

Wskazano również, że procedura ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych na podstawie § 37 - 39 rozporządzenia z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (obecnie § 31 - 33 Rozporządzenia MRPiT z dnia 27.07.2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków Dz.U. z 2021 r poz. 1390) nazywana jest w nomenklaturze geodezyjnej "protezą rozgraniczenia nieruchomości". Zdaniem skarżącej Gminy nie zastępuje ona rozgraniczenia nieruchomości niezależnie od faktu, czy granica w takim postępowaniu zostanie ustalona czy też stanie się granicą sporną. Postępowanie takie nie kończy się wydaniem żadnej decyzji administracyjnej, a jedynie ujawnieniem w bazie Ewidencji Gruntów i Budynków, przez co jest to tylko i wyłącznie granica ustalona wg ewidencji gruntów i budynków. Strona, której granice nie zostały ustalone wg stanu prawnego opisanego na wstępie zawsze może wnieść o rozgraniczenie nieruchomości w trybie przepisów rozdziału 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne niezależnie czy granica jest sporna czy też nie, przy czym dokumentacja geodezyjna wynikająca z wcześniejszego ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych powinna być brana pod uwagę w procedurze rozgraniczenia nieruchomości.

Postanowieniem z 16 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pełni podtrzymano stanowisko i argumentację organu pierwszej instancji.

Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 262 § 1 w zw. z art. 264 k.p.a., poprzez ich błędną interpretację i uznanie, że koszt rozgraniczenia ponosi w kwocie 4678,12 zł strona skarżąca, w sytuacji, gdy granica pomiędzy działkami [...] i [...] była sporna, przez co strona skarżąca nie powinna ponosić kosztów za Gminę I. i uczestnika I. K.,

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie podjęcia wszystkich niezbędnych czynności koniecznych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez nieuwzględnienie i nierozpatrzenie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na wynik spraw - w szczególności w zakresie istnienia spornej granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...],

3. błąd w ustaleniach faktycznych - polegający na niewłaściwym ustaleniu, że granica pomiędzy działkami [...] i [...] nie była sporna, co miało uzasadniać ustalenie poniesienia kosztów w wysokości 4678,12 zł przez stronę skarżącą, w sytuacji, gdy z materiału dowodowego w sprawie jednoznacznie wynika, że granica ta była sporna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, że rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.), a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości (art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony – stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ww. ustawy – jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic – zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy – wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości.

Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, a zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego.

Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 263 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji (§ 1). Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Przepis art. 262 § 1 k.p.a. stanowi natomiast, że stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Na mocy art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.

Gramatyczna wykładnia przepisu art. 262 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety.

Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 k.p.a.).

Występujące w orzecznictwie rozbieżności dotyczące zagadnienia czy organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może kosztami tymi obciążyć każdą ze stron postępowania, czy też koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść tylko wnioskodawca, zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., podjętej w sprawie o sygn. akt I OPS 5/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, iż to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, że postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel nieruchomości sąsiedniej może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ostatecznie, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c., stanowiącej, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.

Artykuł 262 § 1 pkt 2 k.p.a. jak i powoływana uchwała (przy uwzględnieniu treści jej uzasadnienia) wskazują, że koszty postępowania mogą być rozłożone pomiędzy strony, zaś określenie, w jakich częściach każda ze stron poniesie te koszty jest uzależnione od wyważenia interesów stron tego postępowania (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2158/15, wyrok WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2013 r, sygn. akt II SA/GI 835/12 i wyrok WSA w Krakowie z 28 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 840/11, dostępne pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustalenie stabilnej, wyznaczonej na gruncie i w sposób mający odzwierciedlenie w dokumentacji geodezyjno-kartograficznej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami leży w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości z czym wiąże się obowiązek poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego zasadniczo przez wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Jednocześnie orzeczenie o kosztach postępowania następuje zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania organ musi zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie, działanie strony i okoliczności sprawy uzasadniają obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie, a jeżeli tak, to w jakiej części. Jeśli bowiem stan sprawy będzie przedstawiał się w ten sposób, że wniosek o rozgraniczenie okaże się całkowicie lub częściowo nieuzasadniony to brak będzie podstaw, aby strona postępowania niebędąca wnioskodawcą została obciążona w równej mierze kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek strony, w której subiektywnym i nieuzasadnionym mniemaniu przebieg granicy w całości lub w części jest sporny lub niepewny. Stan sporności (niepewności) przebiegu granic ma bowiem charakter obiektywny i niezależny od subiektywnych ocen jednostki. W takiej sytuacji rozkład kosztów postępowania rozgraniczeniowego musi uwzględniać powyższe okoliczności, odzwierciedlając rzeczywisty zakres sporności lub niepewności. Koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny zostać w tym wypadku rozdzielone równomiernie jedynie w odniesieniu do tej części granicy, której przebieg okazał się obiektywnie sporny lub niepewny, a więc co do której w wyniku postępowania rozgraniczeniowego nastąpiła korekta punktów i linii granicznych. W pozostałym zakresie (co do tej części granicy, która odpowiada stanowi geodezyjno-kartograficznemu i nie była kwestionowana przez stronę niebędącą wnioskodawcą) podział kosztów powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, w tym stanowiska stron postępowania, wolę uniknięcia lub zakończenia sporu, zasadność wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie co do całej granicy (nie tylko jej części). Tylko takie podejście można ocenić jako zgodne z rozważanymi regulacjami prawnymi oraz zasadami sprawiedliwego rozdziału kosztów postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 24 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 538/22).

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organ pierwszej instancji nie obciążył uczestniczki kosztami postępowania uwzględniając okoliczność, że w 2016 r. przed rozgraniczeniem zleciła ona na swój koszt robotę geodezyjną, której celem było ustalenie przebiegu granic min. między działkami [...] i [...] na podstawie § 37-39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2015.542). W wyniku powyższego powstał operat [...], którym był min. podstawą do ustalenia przebiegu granicy w toku postępowania rozgraniczeniowego. Z tego wywiedziono, że granica między ww. działkami nie była sporna, a jej przebieg wynikał z dokumentów będących w zasobie geodezyjnym i kartograficznym i w ewidencji gruntów i budynków.

Słuszne jest jednak stanowisko skarżącej Gminy, że organ wydając takie rozstrzygnięcie nie poprzedził go badaniem treści operatu [...] geodety A. K. Tymczasem z załączonej do zażalenia kopii protokołu ustalenia działek ewidencyjnych oraz szkicu granicznego z 31 mara 2017 r. wynika, że granica między działkami [...] oraz [...] została ustalona częściowo na podstawie ostatniego stanu spokojnego posiadania, a częściowo na podstawie analizy materiałów zawartych w PZGiK. W kolumnie 11 tego protokołu geodeta uprawniony mgr inż. A. K. wskazała, że na odcinku od pkt 11 przez 10 do 9A granica jest sporna. Również na szkicu granicznym 1A stanowiącym załącznik do protokołu ustalenia przebiegu granicy widnieje opis spornej granicy wg P. B. (ojca I. K.) oraz przedstawiciela Gminy S.

Nie wyjaśniono też podnoszonych w zażaleniu okoliczności, że w toku rozgraniczenia odbyły się dwie rozprawy graniczne 27 września 2021 r. i 18 października 2021 r. Termin drugiej był – zdaniem strony skarżącej - podyktowany podniesieniem przez przedstawiciela Gminy, że granica z operatu [...] ma status spornej i skierowaniem do geodety żądania przestawienia granicy z operatów [...] i [...], którymi to geodeta na tamten moment nie dysponował.

Sąd zauważa też, że w wydanym na wcześniejszym etapie postępowania postanowieniu SKO z 20 maja 2022 r. organ odwoławczy dla prawidłowego ustalenia kosztów postępowania, również dostrzegł potrzebę zbadania, czy istniał rzeczywisty spór co do przebiegu linii granicznej, czy też chodziło w istocie tylko o wznowienie znaków granicznych (patrz ostatni akapit postanowienia).

W ocenie Sądu istnieje zatem potrzeba dokładnego zbadania, na podstawie wszelkich możliwych środków dowodowych, istnienia i zakresu sporności granicy między działkami nr [...] i [...]. Dopiero tak ustalony stan faktyczny da podstawę do właściwego ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami.

Organ odwoławczy aprobując w pełni rozstrzygnięcie organu I instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutów zażalenia i nie zawarł w swoim rozstrzygnięciu jakiejkolwiek oceny w tym zakresie. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje aby organ odwoławczy ponownie rozpoznał całą sprawę zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Nie jest rolą organu odwoławczego kontrola zaskarżonego postanowienia, lecz ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Jednocześnie Sąd nie może zstępować organu odwoławczego w wydaniu rozstrzygnięcia gdyż prowadziłoby to w istocie do pozbawienia stron postępowania jednej instancji administracyjnej.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia we wskazanych na wstępie granicach Sąd uznał, je za wadliwe z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego tj. art. 264 § 1 k.p.a. oraz przepisów postępowania, tj. art. 15, art. 7, art. 77, art. 80 i art 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe stanowisko podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., względnie - po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 § 1 k.p.a.

Z powyższych powodów skarga zasługiwała na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota obejmuje 100 zł uiszczonego wpisu sądowego i 480 zł wynagrodzenia pełnomocnika.