Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1055/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 17 ust. 1, art. 28 ust. 2, art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 7, art. 16 par. 1, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1-2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 27 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2024 roku sprawy ze skargi B.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 października 2023 r. nr KO.441.228.2023 w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia 4 sierpnia 2023 r., znak DŚR.5122.OD.000010.08.2023.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 października 2023 r. nr KO.441.228.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), powołanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia 19 czerwca 2013 r. uchylającą decyzję Nr MOPS/4211/182/06/2013 z dnia 19 czerwca 2013 r., przyznającą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na siostrę M.H. na okres od 17 czerwca 2013 r. na czas nieokreślony oraz decyzję Nr DŚR.5122.000045.01.2023 z dnia 3 stycznia 2023 r. zmieniającą wysokość przyznanego świadczenia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że ww. decyzją organ I instancji działając m.in. na podstawie art. 1, art. 2, art. 3, art. 17, art. 23, art. 24, art. 25, art. 28, art. 32 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390, ze zm.), powołanej dalej jako: "u.ś.r." oraz art. 104, art. 107 oraz art. 163 k.p.a., uchylił decyzję Nr MOPS/4211/182/06/2013 z dnia 19 czerwca 2013 r., przyznającą B.H. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na siostrę M.H. na okres od 17 czerwca 2013 r. na czas nieokreślony oraz decyzję Nr DŚR.5122.000045.01.2023 z dnia 3 stycznia 2023 r. zmieniającą wysokość przyznanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując przepisy art. 23 ust. 4aa, art. 28 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 u.ś.r., wskazał, że:

- decyzją Nr MOPS/4211/182/06/2013 z dnia 19 czerwca 2013 r. Burmistrz Miasta T. przyznał B.H. świadczenie pielęgnacyjne na siostrę M.H. na okres od 17 czerwca 2013 r. na czas nieokreślony. W dniu 28 listopada 2022 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w T. zawiadomieniem Nr MOPS.4210.67.11.2022 z dnia 23 listopada 2022 r. uznał się niewłaściwym i przekazał akta sprawy B.H. do dalszej realizacji wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca grudnia 2022 r. przez GOPS w M.. Wójt Gminy M. decyzją Nr DŚR.5122.000045.01.2023 z dnia 3 stycznia 2023 r. zmienił wysokość przyznanego świadczenia;

- w dniu 12 kwietnia 2023 r. pracownik GOPS dostał anonimowe zgłoszenie o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu rodziny B.H. pod adresem: S., ul. [...];

- w związku z powyższym w dniu 13 kwietnia 2023 r. wystąpiono o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego potwierdzającego sprawowanie opieki przez B.H. nad siostrą M.H.;

- w dniu 18 kwietnia 2023 r. oraz w dniu 19 kwietnia 2023 r. pracownicy socjalni GOPS pod adresem: S., ul. [...] próbowali zwizytować środowisko, jednakże nie zastali B.H. oraz M.H.. Następnego dnia pracownik socjalny skontaktował się telefonicznie z M.H. celem pozyskania informacji o możliwości przeprowadzenia zleconego mu wywiadu środowiskowego, w związku z pobieranym świadczeniem pielęgnacyjnym. Podczas rozmowy telefonicznej B.H. udzieliła informacji, że razem z siostrą przebywa na terenie P., natomiast do miejscowości S. wrócą [...] maja 2023 r. (dowód: notatka służbowa z dnia 19 kwietnia 2023 w dniu 9 maja 2023 r. pracownik socjalny skontaktował się telefonicznie z M.H. celem potwierdzenia powrotu do miejscowości S., co też B.H. potwierdziła, jednocześnie zaznaczając w rozmowie telefonicznej, że nie wpuści nikogo do domu, wskazując jedyną możliwość zobaczenia jak mieszka M.H. przez okno, gdyż ma dużo psów, nie ma gdzie ich pozamykać. Wobec postawy B.H. pracownik socjalny poinformował, że zostanie wystosowane pismo, w którym zostaną opisane informacje o celu wizyty w środowisku, dacie i godzinie (dowód: notatka służbowa z dnia 9 maja 2023 r.);

- pismem z dnia 9 maja 2023 r. został wyznaczony termin wizyty na dzień 16 maja 2023 r. w godz. 9:00-10:00 (odbiór pisma w dniu 25 maja 2023 r.). W tym dniu i w ustalonych godzinach dwóch pracowników socjalnych udało się do miejsca zamieszkania B.H. w miejscowości S.. Mimo zaparkowanego samochodu służbowego we wjeździe do posesji oraz użycia sygnałów dźwiękowych klaksonu pojazdu (brak dzwonka przy bramie) nikt nie umożliwił pracownikom wejścia na posesję i do domu. Ponadto, na podwórku widziany był mężczyzna, który wszedł do zabudowań gospodarczych ignorując stojących przy bramie pracowników socjalnych (dowód: notatka służbowa z dnia 16 maja 2023 r.);

- w dniu 16 maja 2023 r. ponownie zostało wystosowane pismo o kolejnej próbie zwizytowania środowiska w terminie 31 maja 2023 r. w godzinach 9:00-10:00 (odbiór pisma 25 maja 2023 r.). Po kolejnej nieudanej próbie zwizytowania środowiska w wyznaczonym terminie (dowód: notatka służbowa z dnia 31 maja 2023 r.), B.H. stawiła się osobiście wraz z mężem w siedzibie GOPS, żądając wyjaśnienia przyczyny wstrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w miesiącu maju 2023 r. Pracownik GOPS wyjaśnił, że powodem wstrzymania wypłaty świadczenia jest brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania. W dalszej rozmowie mąż B.H. definitywnie wyraził swoją dezaprobatę co do przechodzenia przez jego pomieszczenia, wskazując jedyną możliwość zobaczenia jak mieszka M.H. przez okno. B.H. poinformowała, że siostra aktualnie przebywa w P. wskazując adres pobytu siostry. Na tę okoliczność złożyła oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za złożenie fałszywego oświadczenia (dowód: notatki służbowe z dnia 31 maja 2023 r., oświadczenie z dnia 31 maja 2023 r.); pismem Nr DŚR.512.188.2023.MS z dnia 31 maja 2023 r. poinformowano B.H., zgodnie z art. 28 ust. 2 u.ś.r., o wstrzymaniu wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca maja 2023 r. do czasu złożenia wyjaśnień co do okoliczności mających wpływ na prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego;

pismem Nr DSR.512.190.2023.BP z dnia 1 czerwca 2023 r. wystąpiono z wnioskiem o udostępnienie danych osobowych do Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu potwierdzenia okoliczności sprawowania opieki przez B.H. nad niepełnosprawną siostrą M.H.; w dniu 6 lipca 2023 r. Miejskie Centrum Pomocy Społecznej w P. w odpowiedzi na wniosek z dnia 1 czerwca 2023 r. przekazało, że w dniu 15 czerwca 2023 r. pod adresem: P. ul. [...] pracownik socjalny zastał M.H. w towarzystwie siostry B.H. i jej męża P. M. Zajmowane mieszkanie znajduje się w bloku spółdzkomisaielczym i składa się z kuchni, łazienki i dwóch pokoi. Faktu zastania rodziny w mieszkaniu nie należy traktować jako zamieszkiwanie. Zaznaczono bowiem, że wizyta pracownika socjalnego była umówiona i oczekiwana. B.H. była wcześniej w siedzibie Ośrodka w P. i nalegała na szybkie zwizytowanie środowiska. W czasie rozmowy przekazała, że zależy jej na potwierdzeniu, iż M.H. żyje i jest pod jej opieką. Na pytanie o centrum życiowe rodziny B.H. stwierdziła, że dom znajdujący się w miejscowości S. jest ich własnością i tam właśnie mieszka na stałe, ale posiada różne lokale, wobec czego okresowo przebywa w różnych miejscach. Obecnie przebywa w P., ponieważ robi siostrze zdjęcie dowodowe oraz załatwia rożne formalności. Podczas wizyty M.H. leżała na złożonej wersalce, obok stały spakowane torby z pampersami i innymi niezbędnymi rzeczami, które potwierdzały fakt przemieszczania się między lokalami. B.H. poinformowała, że zamierzają niebawem wracać do S., bo w P. siostra nie może zostać sama w mieszkaniu, gdyż może coś na siebie ściągnąć czy przewrócić. W S. mogą ją zostawiać samą w domu, bo w jej pokoju nie ma sprzętów, jest tylko łóżko i na podłodze leży dywan. Z dalszego wywiadu wynikało, że chora sama spożywa przygotowany dla niej posiłek, samodzielnie zmienia sobie pieluchomajtki i załatwia część potrzeb fizjologicznych korzystając z plastikowej miski. Należy wnioskować, że chora jest przez wiele godzin pozostawiana sama sobie, zamknięta w pustym pokoju. Trudno zatem określić, że sposób sprawowania opieki jest prawidłowy. Mowa M.H. nie jest zrozumiała dla osób obcych. Wobec takiego stanu nie ma możliwości nawiązania z nią kontaktu i uzyskania oceny stopnia zadowolenia z opieki, jaką sprawuje na jej rzecz B.H. (dowód: pismo Nr [...] z dnia 30 czerwca 2023 r.);

- w dniu 7 lipca 2023 r. wystąpiono o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego potwierdzającego sprawowanie opieki przez B.H. nad siostrą M.H.. Dnia 7 lipca 2023 r. pracownicy socjalni GOPS pod adresem: S. ul. [...] nie zastali B.H. oraz M.H. (dowód: notatka służbowa z dnia 7 lipca 2023 r.);

- pismem z dnia 10 lipca 2023 r. został wyznaczony termin wizyty na dzień 25 lipca 2023 r. w godz. 11:00-12:00 w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (data odbioru pisma: 11 lipca 2023 r.);

- w dniu 25 lipca 2023 r. pracownik socjalny wraz z kierownikiem GOPS ponownie podjęli próbę zwizytowania środowiska pod adresem S. ul. [...]. Pod tym adresem zastali męża B.H.. Rozmowa przeprowadzona była przez ogrodzenie, nie wpuszczono pracowników GOPS na teren posesji ani do wnętrza domu. P.M. przekazał informację cyt. "chyba na głowę upadłyście, nie będzie żadnego wywiadu, bo wywiad był przeprowadzony w P.". Na zadane pytanie przez pracownika socjalnego, czy obie Panie są obecne w domu odpowiedział cyt. "nie ma ich teraz są w P.", stwierdzając jednocześnie, że odebrał pismo z GOPS, ale nie przekazał żonie informacji o wyznaczonej wizycie (dowód: notatka służbowa z dnia 25 lipca 2023 r.);

- zawiadomieniem Nr [...] z dnia 26 lipca 2023 r. wszczęto postępowanie w sprawie decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego B.H. nad niepełnosprawną siostrą M.H.;

- z opisanych wyżej faktów wynika, że B.H. swoją postawą i działaniem skutecznie uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w swoim i siostry miejscu zamieszkania. Skoro ww. sama zadeklarowała w oświadczeniu, że jej miejscem zamieszkania oraz siostry M.H. jest S. ul. [...], to GOPS jest właściwy do realizacji przedmiotowego świadczenia i sprawdzenia czy opieka nad osobą niepełnosprawną sprawowana jest w sposób stały i bezpośredni, a przede wszystkim w sposób prawidłowy;

- zgodnie z powyższym B.H. od dnia 1 maja 2023 r. nie spełnia przesłanek ustawowych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną siostrą M.H..

Kolegium wskazało, że na etapie postępowania odwoławczego, w dniu 25 sierpnia 2023 r. wpłynęło oświadczenie B.H., z którego wynika, że "teraźniejsze moje centrum życiowe od maja 2023 roku do czasu nieokreślonego jest w P. ul. [...]" i skarżąca prosi o kierowanie korespondencji pod ww. adres.

Analizując sprawę ww. stanie faktycznym organ odwoławczy podkreślił, że podstawę materialną decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 32 u.ś.r., zgodnie z którym organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń (ust. 1). Koresponduje on z dyspozycją art. 25 ust. 1 u.ś.r. nakładającego na osoby, którym przyznano świadczenia rodzinne obowiązek niezwłocznego powiadomienia organu właściwego wypłacającego te świadczenia o każdej zmianie, mającej wpływ na prawo do świadczeń.

Następnie Kolegium wyjaśniło, że w sprawie nie mamy do czynienia ze zmianą sytuacji dochodowej rodziny mającą wpływ na prawo do świadczeń, z nabyciem prawa przez członka rodziny do świadczeń rodzinnych w innym państwie, z nienależnie pobranym świadczeniem, ani też ze zmianą sytuacji rodzinnej. Przedmiotową sytuację można jedynie rozpatrywać w kategoriach wystąpienia "innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń".

Nadto organ II instancji wskazał, że decyzja wydawana na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. o zmianie lub uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie rodzinne ma charakter konstytutywny i powoduje zmianę lub uchylenie dotychczasowych uprawnień podmiotu. Tym samym brak podania w zaskarżonej decyzji daty, z jaką nastąpiło uchylenie decyzji przyznającej stronie świadczenie pielęgnacyjne, oznacza, że wywiera ona wyłącznie skutki ex nunc, tj. od chwili jej wydania na przyszłość.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że decyzją Nr MOPS/4211/182/06/2013 z dnia 19 czerwca 2013 r. przyznano B.H. świadczenie pielęgnacyjne na siostrę M.H. na okres od 17 czerwca 2013 r. na czas nieokreślony. W dniu 28 listopada 2022 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w T. zawiadomieniem Nr [...] z dnia 23 listopada 2022 r. uznał się niewłaściwym i przekazał akta sprawy B.H. do dalszej realizacji wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca grudnia 2022 r. przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w M.. Wójt Gminy M. decyzją Nr DŚR.5122.000045.01.2023 z dnia 03.01.2023 r. zmienił wysokość przyznanego świadczenia. W dniu 12 kwietnia 2023 r. pracownik GOPS dostał anonimowe zgłoszenie o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu rodziny B.H.. W związku z powyższym w dniu 13 kwietnia 2023 r. wystąpiono o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego potwierdzającego sprawowanie opieki przez B.H. nad siostrą M.H.. Pomimo podejmowania przez pracowników GOPS w M. wielokrotnych prób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, finalnie nie udało się go skutecznie przeprowadzić. Skarżąca uniemożliwiała przeprowadzenie wywiadu, którego celem było przede wszystkim rozwianie wątpliwości dotyczących sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym siostrą M.H., o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Powyższe ustalenia znajdują swoje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, tj. m.in. w notatkach służbowych sporządzonych w dniach: 19 kwietnia 2023 r., 9 maja 2023 r., 16 maja 2023 r., 31 maja 2023 r., 21 czerwca 2023 r., 7 lipca 2023 r.

Kolegium zauważyło, że Miejskiemu Centrum Pomocy Społecznej w P. udało się przeprowadzić wywiad środowiskowy (na wniosek GOPS w M. z dnia 1 czerwca 2023 r. znak: [...]), o którego ustaleniach poinformowany został organ pomocowy w piśmie z dnia 30 czerwca 2023 r. znak: [...], w którym zawarto wniosek, że M.H. jest przez wiele godzin pozostawiana sama sobie, zamknięta w pustym pokoju. Trudno określić, że sposób sprawowania opieki jest prawidłowy. Mowa M.H. nie jest zrozumiała dla osób obcych. Wobec takiego stanu nie ma możliwości nawiązania z nią kontaktu i uzyskania oceny stopnia zadowolenia z opieki, jaką sprawuje na jej rzecz B.H.. W piśmie tym skonstatowano również, że "niechęć ww. do kontaktów z urzędnikami i nie wpuszczanie ich na wywiad do domu nasuwa wątpliwość co do prawidłowości opieki nad M.H. i do samych warunków bytowych, w jakich chora może przebywać. Znajomość środowiska sprzed wielu lat oraz stwierdzone wówczas nieprawidłowości w opiece nad ww. dają podstawy do takiej oceny sytuacji i do prezentowanych obaw pracownika socjalnego".

Zdaniem Kolegium, konsekwencją m.in. braku współpracy skarżącej z organem pomocowym w zakresie weryfikacji sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą H., w szczególności przy uwzględnieniu możliwego zagrożenia zdrowia i działanie na szkodę niepełnosprawnej przez skarżącą, było wystąpienie przez organ pomocowy do Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim z wnioskiem z dnia 10 lipca 2023 r. (wpływ do Prokuratury: [...] lipca 2023 r.):

- o podejrzenie nieprawidłowego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną M.H. (uznanej przez orzecznika ZUS za całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji - trwale - Wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS Ł. z roku 2001, Nr akt [...]), przez jej siostrę B.H. (uprawnioną w GOPS w M. do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z tą opieką),

- o podejrzenie narażania przez B.H. na utratę zdrowia M.H. i podejrzenie izolowania jej w domu,

- o podejrzenie wyłudzania świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia z pomocy społecznej, przy jednoczesnym nie wywiązywaniu się z podjętego obowiązku opieki nad osobą niepełnosprawną i utrudnianie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez pracowników socjalnych na okoliczność sytuacji socjalno-bytowej, zdrowotnej i poprawności świadczonej opieki nad osobą zależną.

W odniesieniu do powyższego Kolegium dodało, że z akt sprawy wynika także, że Komisariat Policji w W., na podstawie art. 307 § 1 k.p.k. w dniu 28 lipca 2023 r. podjął czynności sprawdzające w kierunku przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. (dowód: pismo Komendanta Komisariatu Policji w W. z dnia [...] lipca 2023 r. znak: [...];[...];[...]).

W ocenie organu odwoławczego, nastąpiła zmiana stanu faktycznego sprawy, mającą wpływ na przysługujące skarżącej uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego i w tym stanie rzeczy organ I instancji w sposób uprawniony skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 32 ust. 1 u.ś.r. i uchylił decyzję Nr MOPS/4211/182/06/2013 z dnia 19 czerwca 2013 r., zmienioną późniejszymi decyzjami, przyznającą B.H. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na siostrę H. na okres od 17 czerwca 2013 r. na czas nieokreślony.

Nadto Kolegium stwierdziło, że brak wskazania konkretnej daty uchylenia powyższej decyzji może być w pewien sposób mylące dla strony. Jednakże, jak wskazał organ odwoławczy, w orzecznictwie ugruntował się pogląd, iż na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, wzruszenie decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. dokonuje się poprzez wydanie decyzji konstytutywnej. Decyzja taka wpływa bowiem na dotychczasowy zakres uprawnień strony. Ze względu na ten konstytutywny charakter decyzji, może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc (od chwili obecnej). Ze względu na powszechnie obowiązującą w prawie polskim zasadę lex retro non agit, aby możliwe było wydanie decyzji, która regulowałaby na nowo i odmiennie sytuację strony z mocą wsteczną, to musiałaby istnieć ku temu podstawa prawna. Ustawa o świadczeniach rodzinnych takiej podstawy prawnej nie zawiera (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 499/22, LEX nr 3431652).

Odnosząc się do zarzutu odwołania, przy którym skarżąca podniosła, że "Jeżeli GOPS miał zamiar uchylić mi decyzję to dlaczego tego nie zrobił w maju tylko czekał 4 miesiące zostawiając mnie bez środków do życia i bez ubezpieczenia", Kolegium wskazało, że organ I instancji, we wskazanym wyżej czasie, prowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu weryfikację sprawowania przez stronę opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nad niepełnosprawną M.H..

Zdaniem organu II instancji, w tym stanie rzeczy, podniesione w odwołaniu zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła B.H., zarzucając naruszenie prawa procesowego wobec nieuwzględnienia art. 136 i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego na okoliczność sprawowania opieki skarżącej nad siostrą. Skarżąca odniosła również, że kolegium nie dopatrzyło się, że wstrzymanie zasiłku nie nastąpiło w formie postanowienia, na które przysługiwałoby zażalenie.

Nadto skarżąca zarzuciła błędną ocenę zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, przeprowadzenie dowodu przez Sąd z art. 136 k.p.a., tj. powołanie biegłego na okoliczność sprawowania opieki, zmianę zaskarżonej decyzji przez przywrócenie decyzji z dnia 19 czerwca 2013 r. nr MOPS/4211/182/06/2013 przyznającą świadczenie oraz decyzje z dnia 3 stycznia 2023 r. nr DŚR.5122.000045.01.2023 zmieniającą wysokość świadczenia oraz ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przesłanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wnosi o powołanie biegłego sądowego na okoliczność opieki nad siostrą ze względu na fakt, że Kolegium "podniosło fakt że znajomość środowiska sprzed wielu lat stwierdzono nieprawidłowości w opiece ale kurator sądowy takich nieprawidłowości nie stwierdził co skutkowało odrzuceniem wniosku MOPS przez Sąd rodzinny".

Skarżąca stwierdziła, że została wprowadzona w błąd przez GOPS w M., mimo, że zgłosiła, iż od miesiąca maja jej centrum życiowe znajduje w P.. Wobec tego – zdaniem skarżącej błędem było przeprowadzania wywiadu środowiskowego pod nieobecność jej i siostry.

Zdaniem skarżącej, zgodnie z ustawą GOPS w M. powinien przesłać dokumenty do MCPS w P. ze względu na fakt, iż w miesiącu maju centrum życia jej siostry znajdowało się w P..

Skarżąca wyjaśniła, że Prokuratura w Piotrkowie Trybunalskim i Komisariat Policji przeprowadzili czynności sprawdzające, ale nikomu nie zostały przedstawione żadne zarzuty.

Ponadto skarżąca wskazała, że pracownikowi socjalnemu potwierdziła, że ma dom w S., ale centrum życiowe od maja ma w P.. Dodała również, że siostra zameldowana jest w P., tam też ma lekarza i załatwia sprawy urzędowe również w tym mieście. W ocenie zatem skarżącej, Kolegium błędnie oceniło materiał dowodowy w sprawie i okoliczność braku współpracy skarżącej z GOPS w M..

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Jednocześnie organ II instancji odnosząc się do zarzutu skargi o niepowołanie biegłego na okoliczność sprawowania opieki przez skarżącą nad siostrą, wskazał, że dla wyjaśnienia tej kwestii nie jest jednak potrzebna, wbrew ww. zarzutowi, opinia biegłego. W sprawie nie są wymagane wiadomości specjalne, stąd pracownicy socjalni, wykonujący w imieniu organu wykonawczego gminy zadania z zakresu pomocy społecznej, mieli wystarczającą wiedzę i doświadczenie, by wyjaśnić i rozstrzygnąć sprawę samodzielnie.

W ocenie organu odwoławczego, za nieuprawniony także należy uznać zarzut skargi co do formy wstrzymania przez organ pierwszoinstancyjny skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, które, w ocenie strony, winno przybrać formę postanowienia, na które przysługiwałoby zażalenie. Kolegium zwróciło uwagę, że wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych przewidziane w art. 28 ust. 3 u.ś.r., jak również wznowienie tej wypłaty na podstawie art. 28 ust. 4 u.ś.r. nie następuje w trybie decyzyjnym, lecz w drodze czynności materialno-technicznej. W taki sposób przepis ten został już zinterpretowany w literaturze i orzecznictwie. Jednocześnie odwołując się do orzecznictwa organ II instancji wyjaśnił, że w sytuacji wstrzymania wypłaty lub wznowienia wypłaty świadczeń organ winien pisemnie poinformować świadczeniobiorcę o tym fakcie, czemu organ pomocowy uczynił zadość, bowiem pismem z dnia 31 maja 2023 r., znak: DŚR.512.188.2023.MS, poinformował skarżącą o wstrzymaniu wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego.

Pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. skarżąca nie wyraziła zgody na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Następnie pismem z dnia 4 marca 2024 r. skarżąca w uzupełnieniu skargi wskazała, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie sygn. akt [...] odmówił wszczęcia śledztwa w tej sprawie, a zatem wszystkie co podniósł GOPS w M. było niezgodne ze stanem faktycznym. Skarżąca dodała przy tym, że Policja i Prokurator nie mieli żadnych wątpliwości, iż opiekę nad siostrą sprawuje należycie. Nadto skarżąca podniosła, że pozbawienie jej świadczenia pielęgnacyjnego skutkowało pogorszeniem warunków bytowych osobę chorą i ponownie wskazała, że Kolegium nie przychyliło się do jej wniosku o powołanie biegłego celem sprawdzenia stanu faktycznego. Skarżąca do pisma załączyła zawiadomienie, skierowanie do M.H., o posiedzeniu Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie [...].

Pismem z dnia 15 marca 2024 r. Kolegium ustosunkowało się do pisma skarżącej z dnia 4 marca 2024 r. rozwijając argumentacje związana z uchylaniem się skarżącej o przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl powyższej regulacji sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W takim przypadku, w myśl art. 145 § 3 p.p.s.a. sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą orzeczono o uchyleniu decyzji przyznającej skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku zopieką nad niepełnosprawną siostrą M.H..

Materialnoprawną podstawę uchylenia decyzji przyznającej skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego stanowi przepis art. 32 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Przywołana powyżej regulacja zawiera zamknięty katalog przesłanek warunkujących zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych, przy czym wystąpienie chociażby jednej z nich daje podstawę do zastosowania trybu przewidzianego w art. 32 ust. 1 u.ś.r. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w sprawie wystąpiła przesłanka w postaci "innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń". Należy przy tym podkreślić, że analiza wystąpienia tych okoliczności musi odbywać się w odniesieniu do stanu jaki istniał przy dokonywaniu przez organ oceny przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia rodzinnego i warunkujących jego wysokość. Warunkiem uruchomienia trybu określonego w art. 32 ust. 1 u.ś.r. jest zaistnienie zmiany, która musi być na tyle istotna, iż ma ona wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. W konsekwencji obowiązkiem organu jest wykazanie, że nastąpiła zmiana stanu faktycznego w stosunku do stanu pierwotnego, pozwalającego przyznać stronie prawo do świadczenia, a także, iż zmiana ta obejmuje okoliczności istotne z punktu widzenia nabycia tego prawa. Okoliczności te określa przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Wobec treści przywołanej powyżej regulacji nie ma wątpliwości co do tego, że do okoliczności mających wpływ na ustalenie prawa do świadczenia rodzinnego należy w pierwszej kolejności zaliczyć sam fakt sprawowania opieki na osobą niepełnosprawną spełniającą warunki wskazane w ww. przepisie a ponadto opieka ta winna być sprawowana w takim rozmiarze, aby skutkowało to brakiem możliwości wykonywania zatrudnienia.

Należy także podkreślić, że w orzecznictwie wskazuje się, iż wykładnia art. 32 ust. 1 u.ś.r., przewidującego możliwość wzruszenia uprawniającej decyzji ostatecznej, powinna być dokonywana z uwzględnieniem jego związku z art. 16 § 1 k.p.a., statuującego zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. jest postępowaniem w nowej sprawie. Nie jest to kontynuowanie, czy rozpatrywanie na nowo sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już ostateczną decyzją, przyznającą określone uprawnienia do świadczeń z pomocy społecznej. Jest to nowa sprawa administracyjna, której zakres wyznacza treść art. 32 ust. 1 u.ś.r. Jednakże wydanie decyzji na tej podstawie prawnej rozstrzyga o pozbawieniu uprawnienia strony, która spełniała przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, mocą wcześniejszej decyzji administracyjnej. Rodzi to po stronie organów orzekających szczególny obowiązek pełnego, wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Trzeba przy tym podkreślić, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2023 r., IV SA/Wr 178/23, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako CBOSA).

W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie nie doszło do pełnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu pozwalającym na pozbawienie skarżącej przyznanego jej uprawnienia.

Pomimo wielokrotnie podejmowanych prób przeprowadzenia środowiskowego wywiadu rodzinnego przez organ I instancji, nie doszło do jednoznacznego ustalenia, że skarżąca nie sprawuje opieki nad niepełnosprawną siostrą w wymiarze nie pozwalającym na podjęcie zatrudnienia. Niewątpliwie skarżąca uniemożliwiała przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Jak wynika z akt postępowania pierwszoinstancyjnego, podczas próby przeprowadzenia wywiadu w dniu 19 kwietnia 2023 r. zarówno skarżąca jak i jej podopieczna były nieobecne w miejscu zamieszkania w S. przy ul. [...] . Według późniejszych ustaleń telefonicznych organu - przebywały tego dnia w P. Do kontaktu telefonicznego pracownika socjalnego ze skarżącą doszło w dniu 9 maja 2023 r. Jak wynika z notatki służbowej z tej rozmowy, skarżąca poinformowała pracownika socjalnego, że jej siostra jest w domu, siedzi w pokoju, nie korzysta z WC i łazienki ponieważ ma pampersa. Jednocześnie skarżąca zapowiedziała, że nie wpuści do domu pracowników socjalnych a pokój jej siostry mogą zobaczyć jedynie przez okno, ponieważ w domu jest dużo psów. Skarżąca została poinformowana przez GOPS, że termin kolejnej wizyty w środowisku został wyznaczony na 16 maja 2023 r. jednak w tym dniu pracownik socjalny zastał w domu przy ul. [...] w S. jedynie mężczyznę, który nie wpuścił pracownika na teren posesji. Kolejna wizyta miała miejsce 31 maja 2023 r. Pracownicy socjalni nie zostali wpuszczeni do domu, co skarżąca argumentowała obecnością psów oraz tym, że nie życzy sobie, aby obcy ludzie chodzili po jej domu, proponując jednocześnie, że pokój siostry można obejrzeć przez okno. Podała także, że jej siostra, Pani M.H. przebywa w swoim mieszkaniu w P., a skarżąca do niej jeździ. Nie odpowiedziała na pytanie od kiedy siostra jest w P., ani jak często skarżąca do niej jeździ.

Powyższe wskazuje, że można z całą pewnością stwierdzić, iż skarżąca uniemożliwiała przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, czym dała podstawy do zastosowania art. 28 ust. 2 u.ś.r. Przepis ten stanowi, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu, o którym mowa w art. 23 ust. 4aa, lub nie udzieliła podczas tego wywiadu wyjaśnień. Należy w tym miejscu podkreślić, że stosownie do powyższego przepisu uniemożliwianie przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz nieudzielenie wyjaśnień jest podstawą wstrzymania wypłaty świadczenia, nie stanowi natomiast samodzielnej podstawy uchylenia prawa do świadczenia rodzinnego. Wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje w postaci czynność materialno-technicznej, a następnie wymaga poinformowania strony. Nieuzasadniony jest zatem podnoszony w skardze do tut. Sądu zarzut o niewydaniu w tej kwestii postanowienia, na które skarżąca mogłaby złożyć zażalenie. Prawidłowo organ I instancji wstrzymał wypłatę świadczenia na rzecz skarżącej, o czym poinformował ją pismem 31 maja 2023 r. Instytucja wstrzymania wypłaty świadczenia ma charakter przymuszenia strony do udzielenia wyjaśnień a wstrzymanie wypłaty ma miejsce do czasu umożliwienia przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego i złożenia wyjaśnień przez stronę.

W toku powyżej opisanych czynności i nieskutecznych prób przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego nie doszło natomiast do ustalenia faktów, które jednoznacznie wskazywałyby na niesprawowanie przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną siostrą lub sprawowanie jej nienależycie, jedynie w takim zakresie, że nie uniemożliwia to skarżącej podjęcia zatrudnienia.

Należy także wskazać na treść notatki sporządzonej w dniu 30 czerwca 2023 r. przez kierownika Wydziału Pomocy Środowiskowej Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. Wynika z niej, że skarżąca oświadczyła, iż centrum życiowe siostry znajduje się w S., gdzie można zostawiać ją samą w domu, bo w jej pokoju nie ma sprzętów, jest tylko łóżko i na podłodze leży dywan więc nie zrobi sobie krzywdy. W mieszkaniu stały spakowane torby z pampersami i innymi niezbędnymi rzeczami, co w ocenie pracownika MOPS potwierdzało fakt przemieszczania się między lokalami. Ponadto, co do faktów ustalonych przez pracownika, z notatki wynika, że Pani M.H. porozumiewa się ze skarżącą, ale mówi na tyle niewyraźnie, że nie ma możliwości uzyskania jej opinii odnośnie opieki sprawowanej przez siostrę. Skarżąca nie złożyła wyjaśnień, które pozwoliłyby na ustalenie jak często i na jak długo Pani M.H. pozostawiana jest sama w domu. Nie ustalono również faktów, które pozwoliłyby jednoznacznie dokonać oceny, czy niepełnosprawna siostra skarżącej ma w miejscu swojego zamieszkania zapewnione warunki lokalowe odpowiednie do jej stanu zdrowia. Nie należy bowiem tracić z pola widzenia, że skarżąca w dniu 30 czerwca 2023 r. na pytanie pracownika MCPS w P. o centrum życiowe rodziny oświadczyła, że jest to ich dom w miejscowości S.. Z treści analizowanego pisma z 30 czerwca 2023 r. wynika, że powyższe ustalenia doprowadziły pracownika do wątpliwości co do prawidłowości opieki nad siostrą skarżącej i do samych warunków bytowych w jakich chora może przebywać. Nie wynika natomiast, aby ustalono fakty potwierdzające te wątpliwości.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji powołał się na wystąpienie przez GOPS w M. z wnioskiem do Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim do organów ścigania wobec podejrzeń, że skarżąca nienależycie sprawuje opiekę nad siostrą, naraża ją na utratę zdrowia oraz wyłudza świadczenie pielęgnacyjne. Jednak z treści tego wniosku wynika, że do czasu złożenia jego złożenia pracownik socjalny organu nie był w stanie ustalić tego, czy opieka nad Panią M.H. jest sprawowana prawidłowo, czy ma podawane posiłki, czy jest pielęgnowana higienicznie, czy ma podawane leki, czy ma zapewnione kontakty społeczne dostosowane do jej schorzenia.

Powyższe wskazuje, że w toku postępowania prowadzonego dotychczas przez organy w kontrolowanej sprawie nie doszło do ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia a jedynie faktów, które uzasadniają wątpliwości co do zakresu opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną siostrą.

Stosownie do art. 23 ust. 4aa u.ś.r. jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901, 1693, 1938 i 2760), w celu weryfikacji tych wątpliwości. Jednak, pomimo, że wywiad środowiskowy został uznany przez ustawodawcę za zasadniczy instrument procesowy służący usunięciu istniejących wątpliwości co do zakresu sprawowanej opieki, to organy dysponują również możliwością pozyskania innych dowodów, w myśl reguły wyrażonej w art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. W postępowaniu dotyczącym świadczenia pielęgnacyjnego organ dokonuje ustalenia zakresu rzeczywiście sprawowanej opieki na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, zarówno na podstawie dokumentów uprawnionych organów, jak i innych zgromadzonych w sprawie dowodów. Dowody te podlegają łącznej ocenie. Zastosowanie znajdują ogólne przepisy postępowania dowodowego, które pozwalają na dopuszczenie w sprawie każdego dowodu, który przyczyni się do rozstrzygnięcia sprawy. W grę wchodzi przeprowadzenie dowodu z dokumentów ale również ze świadków. Takie osoby jak sąsiedzi wnioskodawcy lub opiekunowie z MOPS, które niewątpliwie mogą dysponować określoną wiedzą mogącą mieć wpływ na przyznanie świadczenia, stanowić mogą źródło dowodowe w indywidualnej sprawie z zakresu pomocy społecznej w zakresie regulowanym przepisami k.p.a.

W realiach niniejszej sprawy na podkreślenie zasługuje, że ze swojej istoty wywiad środowiskowy, w trakcie którego dokonuje się ustaleń w przedmiocie sprawowania opieki, wymaga osobistego udziału i współpracy osoby sprawującej opiekę. Osoba taka posiada bezsprzecznie największą wiedzę o istotnych z punktu widzenia rozpatrzenia sprawy kwestiach, takich jak aktualny stan osoby wymagającej opieki, czy zakres i intensywność wykonywanych czynności opiekuńczych. W jej interesie leży wykazania w toku wywiadu wszelkich okoliczności mogących usunąć wątpliwości co do prawidłowości sprawowanej przez nią opieki. Wobec dotychczasowej postawy skarżącej należy także wskazać, że w myśl art. 107 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej kierownik ośrodka pomocy społecznej oraz dyrektor centrum usług społecznych, na wniosek pracownika socjalnego lub z własnej inicjatywy, może wystąpić z wnioskiem do właściwego miejscowo komendanta Policji o asystę w trakcie przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego lub świadczenia pracy socjalnej w środowisku. Właściwy miejscowo komendant Policji jest obowiązany do zapewnienia pracownikowi socjalnemu asysty Policji przy przeprowadzaniu rodzinnego wywiadu środowiskowego lub świadczeniu pracy socjalnej w środowisku.

Odnośnie podnoszonego przez skarżącą zarzutu dotyczącego braku wskazania przez organ terminu, od którego uchylono decyzję przyznającą jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, należało ustalić, że zarzut ten jest bezpodstawny. Przepis art.107 § 1 i § 2 k.p.a. określający obligatoryjne elementy decyzji, ani też art. 32 ust. u.ś.r., nie upoważniają organu do zamieszczenia w decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego terminu pozbawienia prawa do tego świadczenia.

Końcowo, Sąd zwraca uwagę, że fakt zmiany miejsca zamieszkania osoby, której już przyznano świadczenie wychowawcze, wpływa na zmianę organu właściwego do realizacji tego świadczenia. W toku postępowania sądowego skarżąca wskazała jako miejsce zamieszkania P., ul. [...].

Mając wszystko powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uznać za przedwczesne. Niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia stanowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując sprawę ponownie organ zobligowany jest uwzględnić ocenę prawną zaprezentowaną w uzasadnieniu wyroku.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.