Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 370/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 ust. 1, art. 7, art. 10a, art. 22, art. 26
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art. 191, art. 210,  art. 233
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2023 r. sprawy ze skargi K. K. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K sp. z o.o. od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w kwocie 10.000,00 zł za niewywiązanie się przez przewoźnika z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r- Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej jako - o.p.), art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, art. 26 ust. 1, 2, 4a i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 1857 ze zm., dalej jako - ustawa SENT).

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2022 r. w systemie PUESC zostało zarejestrowane zgłoszenie przewozu z Litwy do Niemiec towaru o nazwie LOW VISCOSITY LUBRICATING OIL HS1, o kodzie CN 2710 i masie brutto 25.020 kg. W związku z zarejestrowaniem przewozu wraz z numerem referencyjnym [...], rejestrujący otrzymał wezwanie Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego (dalej jako - NUCS) do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w miejscu: [...], w celu przeprowadzenia kontroli. Kierujący pojazdem [...] sierpnia 2022 r. około godziny 04:40 zgłosił do kontroli na Drogowym Przejściu Granicznym zestaw ciężarowy o numerach rejestracyjnych [...] wraz z przewożonym towarem. W wyniku kontroli funkcjonariusze Służby Celno - Skarbowej Urzędu Celno - Skarbowego stwierdzili niewykonanie przez przewoźnika obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego powyższym zgłoszeniem, w trakcie trasy przewozu na terytorium kraju. Wyniki i przebieg kontroli odnotowano w protokole nr [...] z [...] sierpnia 2022 r.

NUCS pismem z [...] października 2022 r. zwrócił się do Centrum Informatyki Resortu Finansów o podanie informacji, czy w dniach [...] sierpnia 2022 r. wystąpiły nieprawidłowości w działaniu systemu SENT GEO oraz czy K sp. z o.o. zgłaszała problemy w działaniu systemu. Pismem z [...] listopada 2022 r. Centrum Informatyki Resortu Finansów udzieliło odpowiedzi na pismo z [...] października 2022 r.

Postanowieniem z [...] listopada 2022 r. nr [...] organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie.

Pismami z [...] grudnia 2022 r., [...] grudnia 2022 r. i [...] stycznia 2023 r. strona zwróciła się z wnioskiem o odstąpienie od nałożenia kary.

Naczelnik Urzędu Celno- Skarbowego decyzją z [...] lutego 2023 r. nr [...] wymierzył K sp. z o.o. karę pieniężnej w kwocie 10.000,00 zł za niewywiązanie się z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów [...].

Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła nieprawidłowo ustalony stan faktyczny, gdyż organ nie podjął niezbędnych działań, mających na celu zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego (naruszenie art. 180 § 1 o.p., art. 181 o.p., art. 188 o.p. 191 o.p. w związku z art. 122 o.p. i art. 187 § 1 o.p.); nadto decyzja zawiera istotne wady w uzasadnieniu faktycznym, który nie dowodzi, iż Strona w jakikolwiek sposób przyczyniła się do braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu [...] (naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 o.p. oraz art. 210 § 4 o.p.); ponadto Skarżąca zarzuciła, że organ pominął wszelkie istotne fakty i rzeczowe wyjaśnienia świadczące na jej korzyść, dokonując bezzasadnego nałożenia kary pieniężnej (naruszenie art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p). Skarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego:

1) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, przez jego niezastosowanie w okolicznościach sprawy i błędną, zawężającą wykładnię pojęcia "interesu publicznego", naruszenie celu wprowadzenia ustawy SENT oraz pominięcie, że:

Odwołująca dochowała wszelkich starań i wykonała wszystkie czynności związane z rejestracją i zgłoszeniem przewozu, a powstałe uchybienie było od niej całkowicie niezależne,

- zaistniałe uchybienie nie powstało w wyniku działania czy zaniechania Odwołującej,

- pojazd którym dokonywano przewozu i zainstalowane na nim urządzenie lokalizacyjne było sprawne, a Spółka nie miała wiedzy ani świadomości, że dane geolokalizacyjne nie są przekazywane do systemu SENT,

- Spółka była przekonana, że urządzenie geolokalizacyjne, za którego pracę i prawidłowość przekazywania danych był odpowiedzialny podmiot zewnętrzny przekazuje dane do systemy SENT-GEO,

- zaistniała sytuacja nie była dokonana w ramach jakichkolwiek nielegalnych działań;

2) art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji poprzez pominięcie dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przy interpretacji przepisów ustawy SENT, co skutkowało nałożeniem kary niewspółmiernej do skali naruszeń i stopnia zawinienia Odwołującej, podczas gdy nie doszło do żadnych naruszeń prawa, a Strona dochowała staranności i dopełniła ciążących na niej obowiązków;

3) art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221) poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania przedsiębiorcy do władzy publicznej i nałożenie kary pieniężnej wbrew zasadom proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

4) art. 121 o.p., art. 122 o.p. wzw. z art. 187 o.p. i art. 191 o.p. poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy a w szczególności nieuwzględnienie w ocenie materiału dowodowego okoliczności, iż Spółka dochowała wszelkich starań i wykonała wszystkie czynności związane z rejestracją i zgłoszeniem przewozu a powstałe uchybienie było od niej całkowicie niezależne;

5) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. i art. 207 o.p. w zw. z art. 2a o.p. poprzez zawarcie istotnych wad w uzasadnieniu faktycznym i prawnym, nie pozwalających rozpoznać zasadności podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji, gdyż organ nie uwzględnił okoliczności potwierdzających zrealizowanie przez Odwołującą wszelkich ciążących na niej obowiązków.

w konsekwencji skarżąca wniosła o:

1. zmianę decyzji przez organ I instancji w trybie autokontroli w trybie art. 226 § 1 o.p.; lub

2. uchylenie zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w całości i umorzenie postępowania w sprawie lub orzeczenie co do istoty sprawy, lub

3. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania;

4. przeprowadzenie następujących dowodów:

a) wystąpienie do C Sp. z o. o celem uzyskania informacji w jakiej dacie dokonano rejestracji w systemach Krajowej Administracji Skarbowej lokalizatora nr [...] zamontowanego na ciągniku siodłowym marki [...] o nr rej. [...] dla potrzeb usługi e-TOLL oraz kiedy urządzenie te zgłoszono dla potrzeb usługi SENT-GEO,

b) wystąpienie do C Sp. z o. o celem uzyskania informacji z jakiego powodu obsługiwane przez nią urządzenie lokalizacyjne zainstalowane w ciągniku siodłowym marki [...] o nr rej. [...] nie przekazywało na bieżąco do systemu SENT danych lokalizacyjnych podczas przewozu realizowanego w dniach [...] sierpnia 2022 r. oraz ustalenie czy do powyższych nieprawidłowości przyczyniła się i w jaki sposób K Sp. z o.o.

Postanowieniem z [...] marca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako - DIAS) postanowieniem z [...] marca 2023 r. odmówił przeprowadzenia dowodów wskazanych w odwołaniu.

Dalej w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji DIAS wskazał, że ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów określa między innymi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy SENT określa elementy z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków, wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. W art. 3 ust. 2 ustawy przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania wraz z pozycjami Nomenklatury Scalonej, z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki, czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, w tym również przewożony towar o nazwie LOW VISCOSITY LUBRICATING OIL HS1, o kodzie CN 2710 i masie brutto 25.020 kg.

W myśl art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 tej ustawy w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia, które w przypadku przewozu po drodze publicznej winno zawierać m.in. numer lokalizatora albo numer urządzenia. Zgodnie z art. 10a ust. 1, przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem oraz wyposażyć środek transportu w lokalizator (ust. 2).

Z akt sprawy wynika, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy SENT, 12 sierpnia 2022 r. Skarżąca przesłała do rejestru zgłoszenie dotyczące transportu towaru podlegającego monitorowaniu i uzyskała dla tego zgłoszenia numer referencyjny. W w.w. zgłoszeniu podano numer urządzenia/lokalizatora [...]. Na podstawie otrzymanej informacji o planowanej kontroli przewozu, zgodnie z art. 12a ust. 3 ustawy o SENT - w celu przeprowadzenia kontroli - Skarżąca została wezwana do przedstawienia środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem o nr [...], w [...].[...] sierpnia 2022 r. terenie Drogowego Przejścia Granicznego skarżąca zgłosiła środek transportu, który został skontrolowany przez funkcjonariuszy celno-skarbowych. W toku czynności kontrolujący nie stwierdzili nieprawidłowości w zgłoszeniu SENT, stwierdzili natomiast brak przekazywania danych do rejestru z lokalizatora GPS nr [...] przypisanego do zgłoszenia [...], w trakcie całej trasy przewozu towaru na terytorium kraju.

Z informacji pozyskanej przez NUCS z Centrum Informatyki Resortu Finansów wynika, że cyt. " w dniach [...] sierpnia 2022 r. nie odnotowano awarii systemu SENT GEO oraz nie stwierdzono w Help Desk, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu, w systemie SENT GEO w dniach [...] sierpnia 2022 r. nie stwierdzono danych geolokalizacyjnych z urządzenia ZSL o numerze [...] przypisanego do zgłoszenia [...]. Urządzenie rozpoczęło nadawanie dopiero [...] sierpnia 2022 r. 03:41:12 (po planowanym zakończeniu). Dane za okres [...] sierpnia 2022 08:54:53 - [...] sierpnia 2022 15:20:32 były odrzucane, gdyż urządzenie lokalizacyjne przekazywało dane spoza terytorium Polski".

Organ wskazał, że na potrzeby realizacji obowiązków wynikających z ustawy SENT oraz na potrzeby Systemu Poboru Opłat Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej (e-TOLL) dopuszczone są trzy metody/typy urządzeń służących do udostępniania danych geolokalizacyjnych. Od 1 grudnia 2021 r. celem wykorzystania usług ZSL/OBU na potrzeby systemu SENT konieczna jest rejestracja urządzeń OBU podobnie jak lokalizatory ZSL, do nowych usług ZSL. Operator ZSL może dokonać rejestracji w nowych usługach w trzech konfiguracjach: tylko na potrzeby SENT, tylko na potrzeby systemu e-TOLL, na potrzeby SENT i e-TOLL. Od operatora ZSL zależy, w jaki sposób dokonano rejestracji konkretnego lokalizatora i na potrzeby jakich systemów są przekazywane dane geolokalizaycjne.

Obowiązkiem przewoźnika zaopatrującego się w lokalizator od operatora ZSL jest upewnienie się czy urządzenie, którym się posługuje jest właściwie skonfigurowane i zapewnia odpowiednią transmisję danych poprzez komunikację z rejestrującym urządzenie operatorem ZSL

Zgodnie z art. 10a ust.1 ustawy o SENT przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, ponadto przepis ust. 2 wskazuje, że przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator, bądź przekazywać dane geolokalizacyjne do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3).

W przypadku przewozu towaru podlegającego monitorowaniu, aktywację lokalizatora winno dokonać się z chwilą rozpoczęcia przewozu na terenie kraju, czyli najpóźniej w momencie przekroczenia granicy państwowej, a dezaktywować w momencie dostarczenia towaru do miejsca docelowego, bądź z chwilą zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju.

Podczas kontroli [...] sierpnia 2022 r. funkcjonariusze służby celno-skarbowej ustalili brak przekazywania danych do rejestru z lokalizatora GPS nr [...] przypisanego do zgłoszenia [...], w trakcie całej trasy przewozu towaru na terytorium kraju. Zgłoszenie zarejestrowano w systemie [...] sierpnia 2022 r. o godz. 10:18, z przypisanym nr lokalizatora [...] i nr rejestracyjnymi środka transportu: [...].

Jak wynika z akt sprawy w toku ww. kontroli zatrzymano ww. zestaw ciężarowy do czasu uaktualnienia danych geolokalizacyjnych. Skarżąca telefonicznie poinformowała Kontrolujących, że nie jest w stanie wyjaśnić, dlaczego system GPS zamontowany w ciągniku samochodowym nie przekazuje danych geolokalizacyjnych. Skarżąca przesłała emailem wydruk z systemu C i na tej podstawie zwolniono pojazd do dalszej jazdy poza granicę RP. Urządzenie rozpoczęło nadawanie do systemu SENT-GEO dopiero [...] sierpnia 2022 r. o godz. 03:41:12 (po planowanym zakończeniu przewozu na terytorium kraju). Ustosunkowując się twierdzeń skarżącej organ wyjaśnił, że fakt emisji danych GPS nie oznacza, że dane te były przekazywane również do systemu Krajowej Administracji Skarbowej, a konkretnie do systemu SENT-GEO. Podstawowym elementem w przekazywaniu danych jest włączony i sprawny lokalizator, podłączony do systemu SENT-GEO. Powoływanie się na dane z innych, wewnętrznych, firmowych urządzeń, które nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie, w szczególności nie posiadają zainstalowanego oprogramowania Krajowej Administracji Skarbowej służącego do monitorowania przewozu towaru i które nie były zgłoszone w systemie, jako zewnętrzny system lokalizacji, nie są dla organów wiążące i nie mogą być brane pod uwagę, jako źródło śledzenia trasy pojazdu. Nawet chwilowe problemy z dostępem sieci Internet nie powodują, że dane nie są przekazywane do systemu SENT-GEO, a jedynie przekazywane są z opóźnieniem, o czym operator ZSL był informowany odpowiednim komunikatem. Organ wskazał, że przewoźnik w każdym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia poprzez stronę internetową https://puesc.gov,pł/web/puesc/sent- zew-user-406, ważność zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. Ma możliwość weryfikacji aktualnej odnotowanej pozycji geolokalizacyjnej w systemie SENT - GEO. Skarżąca winna upewnić się czy urządzenie, którym się posługuje w trakcie realizacji transportu zapewnia odpowiednią transmisję danych poprzez komunikację z rejestrującym urządzenie operatorem ZSL. Brak świadomości kierowcy o poprawnej emisji danych geolokalizacyjnych nie zwalnia z odpowiedzialności przewoźnika za stwierdzone naruszenie. Ponadto możliwość weryfikacji aktualnej odnotowanej pozycji geolokalizacyjnej w systemie SENT-GEO istnieje również z poziomu Aplikacji Mobilnej Kierowcy. System SENT GEO jest tak skonstruowany, że w przypadku braku przekazywania danych j lokalizacyjnych, kierowca poprzez aplikację jest informowany na bieżąco o prawidłowości przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu. W przypadku odnotowania nieskutecznej próby przesyłania danych lokalizacyjnych z powodu braku połączenia z Internetem, fakt ten jest zgłaszany wyłącznie kierowcy po stronie Aplikacji Kierowcy, poprzez interfejs użytkownika, który po 10 min. zmienia kolor ikony z zielonego na żółty, a po jednej godzinie z żółtego na czerwony.

Jako profesjonalny przewoźnik, mając świadomość przepisów prawa jakim podlega przewóz towarów wrażliwych, skarżąca powinna przedsięwziąć środki w celu zapobiegania naruszania tych przepisów wykorzystując wszelkie dostępne możliwości. W tej sytuacji organ I instancji zasadnie uznał, że zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT i nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niewywiązania się przez przewoźnika z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów [...].

DIAS dokonał analizy sprawy pod kątem możliwości odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W art. 26 ust. 3 ustawy SENT zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary, które należy wziąć pod uwagę w przypadku uprzedniego stwierdzenia, że zachodzą przesłanki z art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3} stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Organ wskazał, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. Z tego też względu jest bez znaczenia, czy popełniony błąd ma charakter drobny, niezawiniony, ponieważ uregulowania tego aktu prawnego nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek nieświadomego działania, błędów czy pomyłek. Instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, oparta jest na tzw, uznaniu administracyjnym. W przywołanej regulacji ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi "ważnym interesem przewoźnika" lub "interesem publicznym", jako materialnoprawnymi przesłankami, będącymi podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do tych pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900; dalej '‘o.p."). Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Z kolei zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej j takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie j obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy (por. wyroki NSA z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt | II GSK 360/19, z 22 stycznia 2020 r. sygn. akt II GSK 629/19, z 7 grudnia 2019 r., sygn. akt II GSK | 1696/19)"-por. wyrok NSA sygn. akt il GSK 220/20 z 18 maja 2020 r.

Pismami z [...] grudnia 2022 r., [...] grudnia 2022 r. i [...] stycznia 2023 r. Skarżąca zwróciła się o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika oraz związany z tym interes publiczny.

Odnosząc się do możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ podniósł, iż "ważny interes dłużnika" występuje wtedy, kiedy obniżają się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane przede wszystkim zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itd. Przy czym pojęcia "ważnego interesu dłużnika" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Pomimo, że wymaga ono ustalenia sytuacji majątkowej dłużnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i dla rodziny, to trzeba mieć też na uwadze, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany.

W piśmie z [...] stycznia 2023 r. Skarżąca powołała się na swoją sytuację finansową i ewentualne negatywne skutki ekonomiczne dla przedsiębiorstwa związane z poniesieniem kary. Skarżąca podała że Spółka zatrudnia obecnie 57 osób, od wszystkich zatrudnionych osób Strona comiesięcznie uiszcza należne składki na ubezpieczenie społeczne i podatek dochodowy. Koszty związane z wypłaconymi wynagrodzeniami wyniosły za miesiąc grudzień 2022 r. łącznie ponad 293.433,00 zł. Ze względu na podjęte starania związane z rozwijaniem działalności i tworzeniem nowych miejsc pracy Spółka zawarła szereg umów leasingowych na sprzęt i wyposażenie, których zsumowana wartość wynosi na dzień 31 grudnia 2022 r. 1.641.600,63 złotych. Z tytułu tychże umów Strona comiesięcznie uiszcza raty leasingowe w łącznej wysokości 44.769,28 zł. Strona celem zachowania płynności finansowej i możliwości reakcji na zmieniającą się sytuację rynkową zawarła umowy na kredyt w rachunku bieżącym. Spółka comiesięcznie opłaca odsetki od ww. kredytu, które na początku 2022 roku wynosiły miesięcznie 1624,22 zł (...) i obecnie za grudzień 2022 r. wynosiły 1676,77 złotych. W chwili obecnej z uwagi na znaczny wzrost cen energii elektrycznej i paliw a także zapowiadane przez Rząd RP zakończenia stosowania zmniejszonych stawek VAT na ww. produkty przedsiębiorstwo spodziewa się dalszych znacznych wzrostów kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. (...) wskutek Sytuacji rynkowej wielu kontrahentów spóźnia się z regulowaniem swoich należności. Spółka boryka się ze spadkiem dostępności i wzrostem cen potrzebnych do produkcji surowców, materiałów opakowaniowych, opału czy transportu. Z uwagi na sytuację rynkową klienci zaczynają rezygnować z zakupu produktów.

DIAS wskazał, że powyższa sytuacja finansowa, nie została potwierdzona żadnymi dokumentami, wobec czego organ I instancji pozyskał z urzędu stosowne dokumenty z Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Naczelnik Urzędu Skarbowego za pismem z [...] grudnia 2022 r. poinformował, że Spółka: nie posiada zaległości, nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne z jej majątku, w latach 2019-2022 nie występowała z wnioskiem o ulgi w spłacie zobowiązań, dokonała czynności majątkowych dot. nabycia pojazdów, tj. zakupiła dwie [...] rok produkcji 2017; [...] rok produkcji 2008 i [...] rok produkcji 2015.

Dodatkowo NUCS dokonał analizy dokumentów finansowych za lata 2019-2020 zamieszczonych na oficjalnej stronie C.H. Beck KRS, z których wynika że w okresie tym Spółka osiągała dochody Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z [...] grudnia 2022 r. przekazał informacje, że spółka nie posiada zadłużenia na ubezpieczenie społeczne, posiada zadłużenie na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na różnicę składki za 11/2022 w kwocie 73,00 zł, wobec Spółki nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, jako płatnik Spółka występowała o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań ze względu na sytuację SARS COVID-19.

Organ dokonał również analizy częstotliwości przewozów międzynarodowych towarów wrażliwych zaewidencjonowanych na platformie PUESC. Z zarejestrowanych zgłoszeń od 18 kwietnia 2017 r. do 6 lutego 2023 r. wynika, że Spółka 84 razy przewoziła towary podlegające monitorowaniu, a do dnia kontroli zrealizowała 5 przewozów. Taka ilość zgłoszeń dowodzi, że jest doświadczonym podmiotem w zakresie przewozów towarów wrażliwych. Z analizy systemu KARTA2 wynika, że zarejestrowano 3 postępowania wszczęte za naruszenie przepisów ustawy SENT. Jak wynika z Systemu Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej, w okresie od 6 stycznia 2020 r. do 6 stycznia 2023 r. Spółka otrzymała pomoc publiczną o łącznej wartości brutto 548.950,33 PLN, co stanowi 123.625,15 euro, w tym pomoc de minimis o wartości 67.777,77 PLN, co stanowi 14.548,57 euro.

Analiza dokumentów doprowadziła DIAS do wniosku, że sytuacja finansowa Skarżącej jest dobra i stabilna, a Spółka posiada możliwości finansowe do uiszczenia należnej kary pieniężnej bez ryzyka zachwiania płynności finansowej firmy lub konieczności jej zadłużenia.

Organ wskazał, że w toku postępowania Spółka nie przedstawiła żadnych okoliczności faktycznych, popartych dokumentami, które miałyby istotny wpływ na ocenę sytuacji i wymierzenie kary pieniężnej, jak również nie wskazała na sytuacje, które warunkowałyby przyznanie ulgi ze względu na interes przewoźnika. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej stanowi wyjątek od opisanej wyżej zasady obligatoryjności tej kary. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Zdaniem organu za odstąpieniem od nałożenia sankcji nie przemawia również interes publiczny. W tym bowiem interesie leży powszechne i prawidłowe stosowanie prawa przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw towarów wrażliwych. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel takimi towarami. Każdy zatem z podmiotów tego łańcucha jest obowiązany w trakcie całej trasy umożliwić lokalizację pojazdu wraz z towarem. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, a przede wszystkim by podmioty zajmujące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W interesie publicznym jest to, by zastosowana sankcja spełniła swoje funkcje prewencyjne (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 14 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 667/21).

Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Skoro zaś cel ten polega na uszczelnieniu obrotu towarami wrażliwymi, to odstępowanie od nałożenia kary winno mieć charakter wyjątkowy. Brak konsekwencji i nadmierny liberalizm w nakładaniu i egzekwowaniu kar mógłby prowadzić do wypaczenia sensu ustawy i spowodować lekceważenie nałożonych nią obowiązków. Przesłanka "interesu publicznego" rozumiana jest, jako dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji. Wreszcie należy wziąć pod uwagę, że w interesie publicznym jest płacenie kar, a nie odstępowanie od nich.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary ze względu na interes publiczny. Organ ponownie zaznaczył, że przewoźnik w każdym momencie ma możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie przesyłania danych geolokalizacyjnych wraz z monitorowaniem aktualnej pozycji lokalizatora GPS, z możliwości tej Spółka nie skorzystała, co świadczy o braku należytej staranności przy wykonywaniu nałożonych obowiązków.

Odnosząc się do argumentacji Skarżącej organ wskazał, że pomimo twierdzeń, iż w dniach [...] sierpnia 2022 r. Spółka posiadała aktywną usługę przekazywania lokalizacji pojazdu w systemie SENT zgodnie z wymogami ustawodawcy dla wskazanego pojazdu, to jednak dane te nie były przekazywane do systemu SENT GEO. Odnośnie argumnntacji strony odnoszącej się do umowy zawartej ze Spółką C Sp. z o.o. na świadczenie usługi lokalizacji użytkowanego w przedsiębiorstwie pojazdu marki [...] o nr rej. [...] organ wyjaśnił, że poprawności działania obsługiwanych urządzeń i systemów należy dochodzić od w.w. Spółki, a z uwagi na niewywiązywanie się tej Spółki z warunków umowy, należy również dochodzić pokrycia skutków nieprawidłowego działania obsługiwanych przez nią systemów, czy urządzeń w tym pokrycia kary pieniężnej.

Odnosząc się do kwestii wysokości i nieproporcjonalności kary pieniężnej organ wyjaśnił, że nakładając karę organ, co do zasady nie bada przyczyn, dla których przewoźnik nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1. Dla wymiaru kary pieniężnej bez znaczenia pozostaje stopień zawinienia przewoźnika, waga uchybienia itp. Przepisy ustawy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów i pomyłek. Nie wynika z nich również, aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy.

Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu zawartego w odwołaniu organ wyjaśnił, że nie doszło do naruszenia art. 12 ustawy - Prawo przedsiębiorców, ponieważ stosownie do treści art. 1 cyt. ustawy, przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu dotyczącym nałożenia kary pieniężnej.

Organ wskazał, że przepis art. 22 ust.2a ustawy SENT przewiduje sztywną wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1. W ustawie nie przewidziano możliwości miarkowania tej kary, w związku, z czym organy administracji nie miały możliwości orzec kary niższej niż 10.000 zł,

W ocenie organu, wbrew zarzutom odwołania, w sprawie nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro tributario zawartej w art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa. Zasada ta znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy interpretacja przepisów prawa dokonana według standardowych metod wykładni, nadal pozostawia istotne wątpliwości oznaczające możliwość przyjęcia alternatywnego rozumienia treści normy prawnej. W przedmiotowej sprawie nie było podstaw do zastosowania tej zasady, gdyż nie istniały wątpliwości, co do treści przepisów.

W ocenie DIAS postępowanie poprzedzające wydanie przedmiotowej decyzji przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami wyrażonymi w Ordynacji podatkowej, tj zgodnie z art. art. 121, art. 122, art. 124 i art. 187 § 1 tej ustawy.

Od powyższej decyzji DIAS z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] K Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień i wniosków dowodowych Skarżącej (w szczególności dotyczących wystąpienia z zapytaniem do C Sp. z o.o.), niepodjęcie w ramach postępowania odwoławczego własnych działań merytorycznych mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i w konsekwencji niezasadne utrzymanie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy Naczelnik UCS prowadząc postępowania wobec Skarżącej naruszył zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych i zasadę prawdy obiektywnej, gdyż:

a) nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy, tj. nie wziął pod uwagę, że Skarżąca przy przekazywaniu danych lokalizacyjnych do systemu SENT GEO korzystała z urządzeń i usług certyfikowanej przez Krajową Administrację Skarbową Spółki C oraz, że w systemie ANPRS odnotowano, że towar był przewożony;

b) pominął ratio legis przepisów ustawy SENT i główny cel i założenie towarzyszące wprowadzeniu tych przepisów, tj. ochrona legalnego handlu, a nie zwiększanie wpływów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych z powodów uchybień formalnych i niezawinionych, jak w przypadku Skarżącej;

a w efekcie niedostrzeżenie, że Naczelnik UCS nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a w skutek tego dokonał nieprawidłowej oceny materiału dowodowego;

2) art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 191 o.p. i w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i niewyjaśnienie w decyzji zarówno organu l jak i II instancji, na jakiej podstawie organy uznały, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny oraz nieprzedstawienie konkretnych powodów nieuwzględnienia wyjaśnień i wniosków dowodowych zgłaszanych przez Skarżącą, w sytuacji gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego pozwoliłaby na stwierdzenie braku jakiegokolwiek zawinienia Spółki w powstaniu stwierdzonej nieprawidłowości w rejestracji przewozu towaru i w rezultacie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

Nadto zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 10a ust. 1 i art. 22 ust, 2a ustawy SENT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej w kwocie 10.000,00 zł z powodu niewykonania obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, w sytuacji gdy Skarżąca w żaden sposób nie przyczyniła się do nieprzekazania danych lokalizacyjnych do systemu SENT GEO oraz nie miała wiedzy ani świadomości, że dostarczone i obsługiwane przez zewnętrzny podmiot - Spółkę C Sp. z o.o. urządzenie lokalizacyjne może nie przekazywać danych do systemu SENT GEO Skarżąca (oprócz możliwości monitorowania trasy przejazdu), ani nie miała możliwości ingerowania w działanie tego urządzenia;

2) art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT w związku z art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i nie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny; w tym:

błędną wykładnię i pominięcie w ustalaniu pojęcia ważnego interesu publicznego zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych oraz pominięcie:

• rzeczywistej intencji ustawodawcy i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia wpływów Skarbu Państwa w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług;

• faktu, że Skarżąca dochowała wszelkich starań i wykonała wszystkie czynności związane z rejestracją i zgłoszeniem przewozu, a powstałe uchybienie było od niej całkowicie niezależne i niezawinione i nie powstało w wyniku działania czy zaniechania Skarżącej;

• faktu, że pojazd którym dokonywano przewozu i zainstalowane na nim urządzenie lokalizacyjne było sprawne a Spółka nie miała wiedzy ani świadomości, że dane geolokalizacyjne nie są przekazywane do systemu SENT GEO;

• okoliczności, że Spółka była przekonana, że urządzenie geolokalizacyjne, za którego pracę i prawidłowość przekazywania danych był odpowiedzialny podmiot zewnętrzny - C Sp. z o.o., przekazuje dane do systemu SENT-GEO;

• okoliczności, że zaistniała sytuacja nie była następstwem czy skutkiem jakichkolwiek nielegalnych czy niezgodnych z prawem działań;

a w efekcie zastosowanie niewspółmiernych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT,

art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, co przejawiło się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT i nieuwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania, nadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe twierdzenia i argumentację, w tym zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej jako p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli miało lub mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu, a zarzuty skargi nie są zasadne.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja DIAS z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję NUCS z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] nakładającą na Skarżącą (przewoźnika) karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieprzekazywanie w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów [...].

Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Przepis ten określa obowiązki rejestracyjne przewoźnika w przypadku przewozu towarów przez terytorium kraju (RP), jeżeli zaczyna się on i kończy w innym państwie członkowskim lub trzecim (tzw. tranzyt). W myśl art. 10 ust. 3 kierujący, w momencie rozpoczęcia przewozu towaru, jest obowiązany posiadać numer referencyjny zgłoszenia, ewentualnie dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokument, o którym mowa w art. 3 ust. 7.

W ocenie Sądu zarzuty i argumentacja zawarte w skardze nie podważają zgodności z prawem i prawidłowości zaskarżonej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.

Zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, obowiązujące w dniu przeprowadzenia kontroli, określa ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1857 z późn. zm.). W myśl art. 4 ust. 1 tej ustawy środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne. Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, rejestr jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Z treści art. 7 ustawy wynika, że gdy przewóz towarów ma miejsce z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. W myśl art. 10a ust. 1 przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Stosownie do treści ust. 2 ww. artykułu przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1 w lokalizator.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest to, że [...] sierpnia 2022 r. na Drogowym Przejściu Granicznym, na podstawie art. 12a ustawy SENT, kierujący pojazdem zgłosił do kontroli zestaw ciężarowy o nr rej. [...] wraz z przewożonym towarem. Ww. środkiem transportu przewożony był towar klasyfikowany do pozycji Nomenklatury Scalonej CN 2710 - Low Viscosity Lubricating w ilości 25020 kg. Towar ten przewożony był z Litwy do Niemiec i podlegał rygorom ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Jako dowód zgłoszenia towaru do systemu kierowca okazał nr referencyjny [...]. W zgłoszeniu wskazano lokalizator [...]. Podczas kontroli stwierdzono brak przekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych o aktualnym położeniu środka transportu na całej trasie przejazdu na terytorium RP. Stwierdzona nieprawidłowość została spisana w sporządzonym przez funkcjonariuszy Urzędu Celno-Skarbowego protokole z kontroli z [...] sierpnia 2022 r.

Na pytanie organu w piśmie z [...] listopada 2022 r. Centrum Informatyki Resortu Finansów podało, że zgłoszenie [...] zostało zarejestrowane [...] sierpnia 2022 r. o godz. 10:18. Dane środka przewozowego ([...]) zostały uzupełnione [...] sierpnia 2022 r. o godz. 10:19. Transport był zaplanowany od [...] sierpnia 2022 r. do [...] sierpnia 2022 r. na trasie [...]. Zgłoszenie zostało zamknięte automatycznie [...] sierpnia 2022 r. o godz. 00:00. Urządzenie lokalizacyjne [...] zarejestrowano pod id technicznym [...] w usłudze ZSL-GRBE (C Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ) Urządzenie aktywowano zgłoszeniem SENT [...] sierpnia 2022 r. o godz. 10:19. Urządzenie rozpoczęło nadawanie dopiero [...] sierpnia 2022 r. o godz. 3:41 (po planowanym zakończeniu). Nie odnotowano spóźnienia w przekazywaniu danych. Nie zgłoszono awarii urządzenia.

Niesporne jest zatem w niniejszej sprawie, że przewoźnik korzystał z ww. lokalizatora, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa KAS, służące do monitorowania trasy przewozu, jednak urządzenie rozpoczęło nadawanie już poza terytorium Polski, tj. od [...] sierpnia 2022 r. Dla poprawnego działania systemu niezbędna jest dostępność sygnału GPS, jak również przekazywanie tego sygnału do systemu (dostęp do Internetu).

Aplikacja kierowcy SENT - GEO zapisuje dane geolokalizacyjne nawet w przypadku braku dostępu do Internetu. Po odzyskaniu dostępu dane te są przekazywane w tle z opóźnieniem. Braki w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych lokalizatora mogą nastąpić jedynie przez świadome działanie tj. położenie urządzenia lokalizacyjnego uniemożliwiającego dostęp do danych GEO. Z Instrukcji Użytkownika Mobilnej Aplikacji Kierowcy SENT GEO wynika, że utrata połączenia GPS jest sygnalizowana w sposób jednoznaczny. Najpierw pojawia się kolor pomarańczowy kontrolki a następnie czerwony. Ustawa SENT reguluje przypadki okresowego zaniku sygnału GPS. Kierowca może kontynuować przewóz w przypadku niesprawności lokalizatora trwającej nie dłużej niż godzinę (art. 10c ust. 1ustawy SENT). W przypadku natomiast przerwy w działaniu lokalizatora trwającej dłużej niż godzinę kierowca jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Dopiero po usunięciu nieprawidłowości kierowca może kontynuować przewóz towaru (art. 10c ust. 3 ustawy SENT).

Trafnie organ wskazuje, że nie wystarczające jest wyposażenie pojazdu w lokalizator. Konieczne jest podjęcie dalszych działań zmierzających do zapewnienia przekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu. Przewoźnik nie wykonał nakazów ustawowych odnośnie przekazywania danych geolokalizacyjnych. Spowodował przez to sytuację, że nie był widoczny dla kontrolujących w trakcie całej trasy przejazdu, tym samym zaistniało ryzyko wystąpienia możliwości nielegalnego obrotu towarem. Oznacza to zatem, że stworzył potencjalne ryzyko utraty dochodów budżetu państwa.

Wskazać należy, że zarówno kierowca jak i przewoźnik mają możliwość zweryfikowania prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych i weryfikacji odnotowanej pozycji geolokalizacyjnej zarówno poprzez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowych-Celnych (PUESC) jak i Aplikację Mobilną Kierowcy. Zaakcentować przy tym należy, że przewoźnik nie ma obowiązku jej stosowania, czy też korzystania z niej, ale to na przewoźniku spoczywa obowiązek dołożenia wszelkiej staranności w wypełnieniu obowiązków nałożonych przepisami prawa, szczególnie w wyposażeniu środka transportu w urządzenie przekazujące dane geolokalizacyjne i zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT. Rolą bowiem profesjonalnego przewoźnika prowadzącego działalność gospodarczą związaną z transportem "towarów wrażliwych" jest podjęcie takich rozwiązań organizacyjnych (w tym przeszkolenie osób wysyłających zgłoszenia do rejestru oraz kierowców pojazdów), aby zadośćuczynić wymogom stawianym przez poszczególne ustawy regulujące transport drogowy. Przygotowanie urządzenia do przekazywania danych leży w gestii przewoźnika, np. takie jak naładowanie baterii urządzenia czy aktualizacja oprogramowania, zatem argumentacja Skarżącego o możliwej przyczynie wadliwego działania jest nietrafiona, bowiem nie leży ona po stronie organu, a świadczy o niedochowaniu należytej staranności przez przewoźnika. Od momentu przekroczenia granicy Polski, przez całą trasę przejazdu organ nie dysponował danymi lokalizacyjnymi pojazdu co uniemożliwiło jego prawidłowy monitoring.

Zgodnie z art. 191 o.p. - stosowanym odpowiednio, podobnie jak i pozostałe przepisy o.p., z mocy art. 26 ust. 5 ustawy SENT - organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tym celu podejmuje wszelkie niezbędne działania celem wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 o.p.) oraz jest zobowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 §1 i § 2 o.p.). W sprawie niniejszej analiza wszystkich znajdujących się w aktach sprawy dowodów, przy zastosowaniu zasad logiki i doświadczenia życiowego, doprowadziła organ do trafnej konkluzji o tym, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów. Konkluzji tej nie podważa stanowisko przedstawione w skardze ani przedstawione przez nią twierdzenia, co do konieczności przedstawienia dodatkowych dowodów. Dowody zostały ocenione w całokształcie, bez przekroczenia zasady swobodnej ich oceny, zaś uzasadnienia decyzji są w tym zakresie wyczerpujące. Przepisy art. 233 § 1pkt 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. nie zostały również naruszone, bowiem uzasadnienia decyzji zawierają wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego, stanowiska organu odnośnie oceny dostępnych dowodów oraz zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz skierowania decyzji do właściwej strony tego postępowania. Wyłącznie zaprzeczenie okolicznościom podnoszonym przez organ jest niewystarczające, do powzięcia ustalenia innego niż poczyniły organy i do odmowy zastosowania przepisów stanowiących podstawę ukarania. Wskazać przyjdzie, że w w.w. piśmie z dnia [...] listopada 2022 r. Centrum Informatyki Resortu Finansów udzieliło wszystkich istotnych informacji na temat zgłoszenia [...]. Wynika z niego, że urządzenie lokalizacyjne [...] zarejestrowano pod id technicznym [...] w usłudze ZSL-GRBE (C SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ). Urządzenie aktywowano zgłoszeniem SENT [...] sierpnia 2022 r. o godz. 10:19, ale urządzenie rozpoczęło nadawanie dopiero [...] sierpnia 2022 r. o godz. 3:41 (po planowanym zakończeniu). Dane te były odrzucane ponieważ pochodziły spoza granic Polski. Nie odnotowano spóźnienia w przekazywaniu danych. W tej sytuacji przeprowadzanie dalszych czynności wyjaśniających na okoliczność aktywowania i sprawności urządzenia lokalizacyjnego [...] było zbędne.

Dla oceny stanu faktycznego sprawy istotne znaczenie ma okoliczność, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych dotyczył całej trasy przejazdu. Twierdzenie zatem, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych nie było celowe i zamierzone, a transport nie spowodował uszczuplenia należności publicznoprawnych, nie może spowodować odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika. Kara wymierzona na podstawie przepisów ustawy SENT ma charakter obiektywny i nie zależy od wystąpienia elementu winy. Przewoźnik nie dochował należytej staranności przy planowaniu przewozów i ich organizacji w zakresie zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, czyli nie sprostał obowiązkowy wynikającemu z art. 10a ust. 1 ustawy SENT.

W myśl art. 22 ust. 2a ustawy SENT na przewoźnika za naruszenie normy art. 10a ust. 1 ustawy SENT nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z drobnym uchybieniem, a z sytuacją kiedy przewoźnik nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych umożliwiających śledzenie przez całą trasę wyznaczoną w Polsce. Nie może to świadczyć o drobnym uchybieniu.

Zdaniem składu orzekającego organy obu instancji prawidłowo uznały w sprawie brak podstaw do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W świetle ustawy SENT odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie jest uznaniowe, ale wymaga wykazania przez przewoźnika lub dostrzeżenia z urzędu wystąpienia materialnoprawnych przesłanek warunkujących możliwość zastosowania instytucji.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W myśl art. 26 ust. 3 ustawy SENT organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1. nie stanowi pomocy publicznej, albo

2. stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie,

3. udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

4. stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4

Zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.

Instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, jest oparta na tzw. uznaniu administracyjnym. Posłużenie się niedookreślonymi pojęciami "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu społecznego" wymaga każdorazowego dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, jakie kryją się pod ww. pojęciami. Zasadniczy wpływ na sprecyzowanie pojęć ma orzecznictwo sądowe.

Skład orzekający w sprawie prezentuje stanowisko zbieżne z tą linią orzecznictwa NSA, która pojęcia "ważny interes przewoźnika" i oraz "interes publiczny" rozumie analogicznie do pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej (vide, między innymi, wyroki NSA o sygn. II GSK 1052/20, II GSK 406/20, II GSK 362/20, II GSK 220/20,II GSK 1498/19, II GSK 629/19, II GSK 1112/19, II GSK 360/19, II GSK 855/20, II GSK 864/20). W przywołanych orzeczeniach NSA podkreślił, że wystąpienie ważnego interesu przewoźnika uzasadniają nadzwyczajne, losowe sytuacje, takie jak: utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe przewoźnika wiążące się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary. Pojęcia tego nie należy przy tym ograniczać jedynie do nadzwyczajnych, losowych sytuacji, na które strona nie miała wpływu. Ważnym interesem przewoźnika będzie także sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania. Pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" nie można jednak utożsamiać z subiektywnym przekonaniem przewoźnika o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. "Interes publiczny" natomiast to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. W wyrokach wydanych w sprawach o sygn. II GSK 855/20 i II GSK 864/20 NSA wskazał, że wprowadzenie przesłanki "interesu publicznego" do art. 22 ust. 3 ustawy SENT oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje zbieżne z tym interesem. Ustalenie przez organ kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku powinien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ powinien uwzględnić także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa.

Z ustaleń organu, niepodważonych przez przewoźnika, wynika, że skarżąca firma pomimo przekazanej informacji co do możliwości i przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, jak też nie złożyła wniosku o pomoc "de minimis". Organ ustalił z urzędu, że firma prowadzi działalność i osiąga zyski (w 2021 r. zysk wyniósł 951.257, 95 zł), nie posiada zaległości z tytułu zobowiązań podatkowych, ani wobec ZUS. W okresie od 18 kwietnia 2017 r. do 6 lutego 2023 r. Spółka zarejestrowała 84 zgłoszenia przewozu towarów tzw. "wrażliwych", co świadczy o dużym doświadczeniu w tej dziedzinie działalności gospodarczej. Powyższe dane nie wskazują na złą sytuację finansową Spółki. Mając na uwadze powyższe słusznie organy uznały, że brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przez pryzmat zagrożenia funkcjonowania prowadzonej działalności lub znacznego pogorszenia jej sytuacji finansowej.

Zasadniczym obowiązkiem przewoźnika dokonującego przewozów tzw. "towarów wrażliwych" jest takie zorganizowanie przewozów, aby ich przebieg nie naruszał przepisów ustawy SENT. W ramach tego obowiązku mieści się właściwe przeszkolenie kierowców w zakresie obsługi aplikacji kierowcy SENT - GEO.

Zdaniem składu orzekającego prawidłowa jest także konkluzja organu o braku wystąpienia w sprawie przesłanki "ważnego interesu publicznego" uzasadniającego zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary.

Ustawa SENT ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Celem zapewnienia skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania (kontroli) przewozu towarów uznanych za "wrażliwe" ustawodawca uznał, by przewóz niektórych towarów był rejestrowany i monitorowany na całej trasie przewozu, dostrzegając konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu tego typu towarów. Działania te mają za zadanie wyeliminować pozaewidencyjny obrót, zaniżenie podstawy opodatkowania i sprzedaż poza ewidencją. W sposób bezpośredni wpływają na poprawność rozliczenia z budżetem

Państwa, eliminując obrót poza ewidencją, stanowiący oszustwo będące następstwem celowego działania takiego podmiotu. Kary przewidziane w ustawie nie mają charakteru fiskalnego ale przede wszystkim prewencyjny. Charakter represyjny przepisów ustawy powinien odnosić się do podmiotów nieuczciwych, dokonujących przestępstw gospodarczych. Prewencja obejmuje wszystkie podmioty.

Przekazywanie danych geolokalizacyjnych środka transportu jest jednym z elementów składających się na mechanizm zapewnienia integralności rejestrowania i monitorowania przewozu towarów na całej trasie. Ustawa SENT nałożyła na uczestników sytemu przewozu towarów obowiązki, z naruszeniem których powiązała sankcje finansowe, określone co do wysokości. Naruszenie, którego dopuścił się przewoźnik ma kluczowe znaczenie dla systemu monitorowania. Brak informacji o bieżącym położeniu środka transportu uniemożliwia ciągłość monitorowania. Nie jest wykluczone, że w tym okresie gdy pojazd nie podlega monitoringowi, może dojść do naruszenia prawa mającego wpływ na kluczowe podatki (VAT, akcyza). Może bowiem wystąpić obrót poza ewidencją a to ma bezpośredni wpływ na dochody budżetu. Naruszenie to jest istotne z perspektywy działania całego systemu monitorowania i nie stanowi wyłącznie nieistotnego uchybienia formalnego. Jest następstwem braku należytej staranności kierowcy, za którego zachowanie ponosi odpowiedzialność przewoźnik.

Zasada proporcjonalności kary do wagi naruszenia została uwzględniona przez ustawodawcę, który przewidział różne ale określone w sztywnych kwotach stawki kar za różne przewinienia. Jak trafnie zauważył organ, zasada proporcjonalności jest także realizowana poprzez wprowadzenie progów ilościowych determinujących objęcie określonych towarów systemem monitorowania. Zarzucanie organowi naruszenia zasady proporcjonalności nałożonej kary do wagi przewinienia, przy wiedzy o sztywnych stawkach kar przewidzianych przez ustawodawcę, których wysokości organ nie może miarkować, nie może być inaczej odebrane jak nieudolna próba przerzucenia na organy stosujące przepisy ustawy SENT odpowiedzialności za naruszenie jej przepisów przez przewoźnika a także jako próba podważenia obowiązujących przepisów prawa.

Fakt odstąpienia od wymierzenia kary powoduje, że dany uczestnik systemu monitorowania przewozów, który nie stosuje się do jej unormowań będzie w korzystniejszej sytuacji niż pozostali uczestnicy systemu dopuszczający się podobnych uchybień. Odstąpienie od kary ze względu na interes strony jak i interes publiczny spełnia kryterium udzielenia pomocy "de minimis", a co za tym idzie z strona powinna złożyć wniosek o udzielenie takiej pomocy zgodnie z wymogami ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 743, z późn. zm.).

Reasumując, skład orzekający w całej rozciągłości podzielił ustalenia faktyczne organu (niepodważone w sprawie przez skarżącego) jak i ocenę prawną sprawy, skoncentrowaną na analizie wystąpienia materialnoprawnych przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w okolicznościach kontrolowanego przypadku. Kontrolowany przewóz towarów wrażliwych nie był pierwszym realizowanym przez skarżącego przewoźnika przewozem zarejestrowanym w systemie SENT (vide: niepodważone ustalenia organu), przepisy ustawy SENT i wynikające z nich obowiązki przewoźnika oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie winny być zatem przewoźnikowi znane, naruszenie obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka przewozu było ewidentne, a odstąpienie od nałożenia kary postawiłoby skarżącego w uprzywilejowanej sytuacji względem innych przewoźników. Stwierdzone naruszenie nie stanowi naruszenia formalnego (nieistotnej pomyłki), ewentualne zaś zapisy innych systemów monitorowania pojazdu nie mogą być dowodem przekazywania danych geolokalizacyjnych we właściwym systemie SENT - GEO. W czasie nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych system SENT-GEO działał bezawaryjnie a zatem nie istniały obiektywne przyczyny przerwy w transmisji danych, skarżący nie wykazał zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie "ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego" mogącego stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddalił.