Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 2253/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1, art. 27, art. 34 § 4, art. 59 § 1 pkt. 2)
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 179 a, art. 183 §2 pkt 3, pkt 5, art. 188, art. 193, art. 151, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 70 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 60 pkt. 1, art. 67, art. 66a ust. 1 pkt. 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk – Wiśniewska (sprawozdawca), Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 552/19 w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 marca 2019 r., nr 1201-IEE.711.2.344.2018.4.LJM w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądza od G. sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz W. Z. kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie sygn. akt I SA/Kr 552/19 ze skargi G. Sp. z o.o. (dalej Zobowiązana, Spółka) uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej DIAS) z dnia 4 marca 2019 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego K. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie Sąd uchylił postanowienia z dnia 24 maja 2018 r. i 11 października 2018 r. Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego stanowiące stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w związku z prowadzoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego K. (dalej Naczelnik, organ egzekucyjny) postępowaniem egzekucyjnym do majątku Spółki na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Województwo Zachodniopomorskie (wierzyciel) obejmującego należności publicznoprawne na kwotę należności głównej 2.827.350zł.

Zobowiązana złożyła w ustawowym terminie zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. podnosząc zarzut przedawnienia obowiązku w całości wraz z odsetkami, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Wierzyciel postanowieniem z dnia 24 maja 2018 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, a zobowiązana złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie wierzyciel postanowieniem z dnia 11 października 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie z 24 maja 2018 r. Organ egzekucyjny biorąc pod uwagę stanowisko wierzyciela uznał zarzuty za niezasadne. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez DIAS.

Sąd uchylając wskazane na wstępie postanowienia, w uzasadnieniu wyroku wskazał, że rację ma Strona, iż kwota objęta tytułem wykonawczym z 7 marca

2018 r. uległa przedawnieniu wraz z końcem roku 2016 w części oraz z końcem 2017 r. w pozostałej części wraz z odsetkami.

Powyższy wyrok, podobnie jak inne wymienione w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl (dalej: CBOSA).

Po sporządzeniu z urzędu uzasadnienia wyroku, odpis wyroku

z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Spółki oraz DIAS. Województwo Zachodniopomorskie wskazując, że jest uczestnikiem, złożyło wniosek o doręczenie z urzędu nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem. Wyrok z uzasadnieniem został doręczony Województwu Zachodniopomorskiemu.

Od przedmiotowego wyroku skargę kasacyjną wniosło Województwo Zachodniopomorskie. W skardze kasacyjnej zaskarżono wyrok w całości i wniesiono o:

I. stwierdzenie, że w sprawie zachodzi nieważności postępowania i uchylnie zaskarżonego wyroku, a w dalszej kolejności, oddalenie skargi G. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 marca 2019 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - na podstawie art. 179 a w zw. z art. 183 §2 pkt 3 oraz pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwana P.p.s.a.)

- ewentualnie, gdyby sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że w spawie zachodzi nieważność postępowania, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi G. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 4 marca 2019 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 151 P.p.s.a.) ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku Województwo Zachodniopomorskie zarzuciło:

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1/ naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt. 1 i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) w zw. art. 59 § 1 pkt. 2) u.p.e.a. poprzez uwzględnienie skargi G. sp. z o.o. na postanowienie Izby Administracji Skarbowej z dnia

4 marca 2019 r. mimo, iż zarzut tej spółki dotyczący przedawnienia zobowiązania egzekwowanego roszczenia był całkowicie niezasadny;

2/ naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej; o.p.) w zw. z art. 60 pkt. 1 i art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.) poprzez ich zastosowanie, podczas, gdy nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie;

III. naruszenie prawa materialnego;

1/ art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 i dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do przedawnienia roszczenia egzekwowanego przez skarżącego kasacyjnie;

2/ art. 66a ust. 1 pkt. 1 lit. a) u.t.p. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do przedawnienia roszczenia egzekwowanego przez skarżącego kasacyjnie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Województwo Zachodniopomorskie wskazało, że w niniejszej sprawie zachodzą dwie nienależne przesłanki do stwierdzenia nieważności postępowania. Nieważność ta zachodzi, gdyż:

- w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym (przesłanka określona w art. 183 § 2 pkt. 3) P.p.s.a.);

- strona (uczestnik) została pozbawiona możliwości obrony swych praw (przesłanka określona art. 183 § 2 pkt. 5) P.p.s.a.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej przesłankę do stwierdzenia nieważności postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie sygn. akt I SA/Kr 552/19 może stanowić już samo to, że wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł w sprawie, w której kwestię przedawnienia egzekwowanego od Spółki roszczenia rozstrzygnął już wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 13 kwietnia 2018 r. (I SA/Sz 893/17), a na skutek złożonej przez Zobowiązaną skargi kasacyjnej od tego wyroku, przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się obecnie postępowanie odwoławcze o sygn. akt I GSK 2864/18, w ramach którego także Naczelny Sąd Administracyjny będzie ostatecznie rozstrzygał przedmiotową kwestię.

Zdaniem Wierzyciela, nie może umknąć z pola widzenia fakt, iż wyłączną podstawę skarżonego kasacyjnie rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2019 r. stanowiło uznanie przez ten sąd zasadności zgłoszonego przez skarżącą zarzutu przedawnienia egzekwowanego roszczenia. Zarzut ten jednakże był już wcześniej przedmiotem oceny innego sądu, tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który nieprawomocnym wyrokiem wydanym w dniu 18 kwietnia 2018 r. w sprawie I SA/Sz 893/17, w sposób jednoznaczny uznał, iż egzekwowane przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego roszczenie nie jest przedawnione. Na skutek podniesionych przez Spółkę w skardze kasacyjnej od tego wyroku zarzutów, kwestia przedawnienia ww. roszczenia będzie nadto stanowiła przedmiot rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sprawa rozpoznawana pod sygn. akt I GSK 2864/18).

Dalej autor skargi kasacyjnej wskazał, że niezależnie od przesłanki nieważności postępowania określonej w art. 184 §2 pkt 3 P.p.s.a. osobny powód do stwierdzenia nieważności postępowania zakończonego nieprawomocnym wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2019 r. stanowi okoliczność, iż uczestnik bez swojej winy nie brał udziału w tym postępowaniu i tym samym został pozbawiony możliwości obrony swych praw.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną za bezsporną uznać należy okoliczność, iż obok skarżącej G. sp. z o.o., stroną administracyjnego postępowania egzekucyjnego był także wierzyciel, tj. Województwo Zachodniopomorskie, na którego wniosek postępowanie to zostało wszczęte. Wynik postępowania sądowego, które toczyło się przed sądem pod sygnaturą akt I SA/Kr 552/19 i zostało zakończone w pierwszej instancji nieprawomocnym wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2019 r. dotyczy interesu prawnego wierzyciela. Natomiast o wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego oraz o wydaniu skarżonego niniejszą skargą kasacyjną wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2019 r. uczestnik powziął informacje dopiero w dniu 20 listopada 2019 r. Oznacza to, że pomimo posiadania statusu strony w tym postępowaniu, uczestnik bez swojej winy został pozbawiony możliwości brania w nim udziału, a w konsekwencji, został także pozbawiony możliwości obrony przysługujących mu praw.

DIAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej uwzględnienie. Uznał ją za zasadną, gdyż zmierza ona do uchylenia wyroku który będąc niekorzystny dla wierzyciela pozostaje również niekorzystny dla organu.

Z kolei Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła na podstawie art. 178 P.p.s.a. o jej odrzucenie w całości z uwagi na wniesienie jej przez pomiot nieuprawniony. W ocenie Spółki, Województwo Zachodniopomorskie jako wierzyciel obowiązku wynikającego z decyzji Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 7 sierpnia 2017 r. nie jest uprawnione do złożenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że w ramach postępowania egzekucyjnego nie pełni jednocześnie funkcji organu egzekucyjnego oraz nie jest uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego z mocy samego prawa. W ocenie Spółki wynik sprawy nie dotyczy bezpośrednio interesu prawnego wierzyciela.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, t.j., dalej: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna złożona przez Województwo Zachodniopomorskie była dopuszczalna. W niniejszej sprawie której przedmiotem jest postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, wierzyciel nie będący jednocześnie organem egzekucyjnym jest uczestnikiem postępowania w rozumieniu art. 33 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią osoba która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (szersze uzasadnienie w dalszej części). Z tego też względu wniosek Spółki o odrzucenie skargi kasacyjnej jest niezasadny.

W niniejszej sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przewidziana w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., a więc związana z pozbawieniem strony możliwości obrony swych praw. Do sytuacji przewidzianej w wymienionym przepisie dochodzi wówczas, gdy wskutek wadliwości procesowych sądu strona nie brała udziału w postępowaniu sądowym. Zastrzec przy tym należy, że powyższa regulacja odnosi się nie tylko do stron w rozumieniu art. 32 P.p.s.a., ale też do podmiotów, które uzyskują status uczestnika na podstawie art. 33 § 1, § 1a i § 2 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 12 P.p.s.a., ilekroć w ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Oznacza to, że jeżeli uczestnik postępowania sądowego został wskutek uchybień proceduralnych pozbawiony udziału w sprawie, to zachodzi podstawa nieważności określona w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.

Jednym z obowiązków jakie ciążą na wojewódzkim sądzie administracyjnym, jest właściwe ustalenie kręgu stron postępowania sądowego, po uprzednim zweryfikowaniu stron postępowania administracyjnego. Wyraźnie zostało bowiem wskazane w art. 33 § 1 P.p.s.a., że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Oznacza to, że taka osoba powinna zostać zawiadomiona o toczącym się postępowaniu przed sądem administracyjnym, otrzymywać odpisy składanych pism procesowych oraz być informowana o podejmowanych czynnościach przez sąd, jak również otrzymywać odpisy orzeczeń sądu.

Dla udziału podmiotu opisanego w art. 33 § 1 P.p.s.a. nie jest wymagane złożenie przez niego jakiegokolwiek wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. To wojewódzki sąd administracyjny powinien z urzędu, dokonując analizy przedłożonych mu akt administracyjnych, zbadać krąg osób uczestniczących na etapie postępowania administracyjnego, a następnie ustalić, czy wynik postępowania sądowego dotyczy ich interesu prawnego. W przypadku ustalenia, że w postępowaniu przed organem administracyjnym uczestniczyła więcej niż jedna strona, zaś wynik postępowania ukształtuje sytuację prawną takiej osoby, czyli dotyczył będzie jej interesu prawnego, sąd powinien traktować ją jako uczestnika postępowania z wszelkimi tego konsekwencjami. Osoby takie stają się bowiem uczestnikami postępowania sądowego z mocy prawa i udział takich osób w tym postępowaniu jest obligatoryjny.

Sam termin "postępowanie administracyjne" użyty w art. 33 § 1 P.p.s.a. rozumieć należy szeroko, czyli dotyczy wszelkich postępowań administracyjnych poddanych sądowej kontroli, czyli również postępowania egzekucyjnego (por. M. Niezgódka-Medek (w) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., komentarz do art. 33 § 1, nb. 2, LEX/el. 2021). Podkreślenia przy tym wymaga, że badanie interesu prawnego w rozumieniu powyższego przepisu przez sąd administracyjny ma ograniczony charakter, w przeciwieństwie np. do badania interesu prawnego skarżącego przy wnoszeniu skarg na akty prawa miejscowego. Użycie bowiem w art. 33 § 1 P.p.s.a. pojęcia "interesu prawnego" ma służyć odróżnieniu podmiotu, który będzie uczestnikiem na prawach strony, gdyż brał udział w postępowaniu administracyjnym (w szerokim tego słowa znaczeniu), którego wynik na podstawie art. 3 § 2, § 2a i § 3 P.p.s.a. podlega sądowej kontroli z uwagi na swój interes prawny, a nie faktyczny (np. jako świadek lub biegły) (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I GSK 649/14 ). Odnosi się on zatem do podmiotów potencjalnie legitymowanych do wniesienia skargi, które jednak tego uprawnienia z różnych powodów nie zrealizowały.

Zgodnie z art. 34 § 5 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów) - na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi nie będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Tym samym wskazany został krąg podmiotów, które uznać należy za strony postępowania na tym etapie postępowania. Każdej z nich przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów i każdy z wymienionych podmiotów ma interes prawny w ostatecznym załatwieniu sprawy związany z zarzutami. Oznacza to, że interes prawny tych podmiotów nie jest ograniczony jedynie do etapu doręczenia postanowienia, lecz trwa również w toku postępowania wywołanego ewentualnym zaskarżeniem tego postanowienia. Zdarzyć się bowiem może, że strona nie wniesienie zażalenia, gdyż postanowienie jest dla niej korzystne, lecz na skutek kontroli instancyjnej, postanowienie to może zostać uchylone. W takim zaś przypadku stronie dla której postanowienie wydane w pierwszej instancji było korzystne, ma prawo do złożenia skargi na postanowienie wydane w drugiej instancji do sądu administracyjnego. Nabycie uprawnień strony postępowania nie kończy się bowiem na etapie doręczenia jej postanowienia przez organ egzekucyjny, lecz trwa do momentu prawomocnego zakończenia postępowania w tym przedmiocie, nawet jeżeli strona nie wniesienie zażalenia.

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym osoba prawna lub fizyczna wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

Zgodnie z treścią art. 5 pkt 1 u.p.e.a. uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji (...). Z kolei zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w 2019 r.) w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązków wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z ustawową definicją, przez wierzyciela rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym(art. 1a pkt 13u.p.e.a.).

Wskazać należy, że podmiot inicjujący całe postępowanie egzekucyjne (art. 5 pkt 1 u.p.e.a.) ma interes prawny bo jest podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Województwo Zachodniopomorskie jako wierzyciel nie będący organem egzekucyjnym, inicjujący postępowanie egzekucyjne, w postępowaniu tym jest podmiotem mającym interes prawny, nadto uczestniczyło w postępowaniu w przedmiocie wniesionych zarzutów w rozumieniu art. 33 § 1 P.p.s.a. - brało udział w postępowaniu administracyjnym.

Wynika to z tego, że po pierwsze zobowiązane było do zajęcia stanowiska w przedmiocie zarzutów, które to stanowisko nie było zaskarżalne do sądu (nie stanowiło "odrębnego" postępowania tylko było elementem postępowania prowadzonego w przedmiocie zarzutów) i właśnie w tym postępowaniu jako wierzyciel zajmował stanowisko. Po wtóre na podstawie art. 34 § 5 u.p.e.a. przysługiwało mu prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów (na podstawie przepisów obowiązujących w czasie wydawania zaskarżonego postanowienia), to że takiego zażalenia nie wniósł nie powoduje, że nie bierze udziału w postępowaniu. Podsumowując: skoro Województwo Zachodniopomorskie jest wierzycielem nie będącym organem egzekucyjnym, to jest uczestnikiem postępowania w sprawie dotyczącej postanowienia w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych - jest uczestnikiem o którym mowa w art. 33 § 1 P.p.s.a.

Ponieważ Sąd pierwszej instancji nie zawiadomił o toczącym się postępowaniu Wierzyciela - podmiotu mającego status uczestnika postępowania o których mowa w art. 33 § 1 P.p.s.a. - doszło do pozbawienia możności obrony jego praw, co wyczerpuje przesłankę nieważności o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 186 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania w toku którego rzeczą tego Sądu będzie zapewnienie Województwu Zachodniopomorskiemu na podstawie art. 33 § 1 P.p.s.a., możliwości wzięcia udziału w postępowaniu zainicjowanym przez Spółkę.

W sprawie nie zachodzi wskazywana przez wnoszącego skargę kasacyjną druga przesłanka nieważności postępowania określona w art. art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Wierzyciel upatrywał nieważności w tym, że zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł w sprawie, w której kwestię przedawnienia egzekwowanego od Spółki roszczenia rozstrzygnął już wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 13 kwietnia 2018 r.

(I SA/Sz 893/17). Jednocześnie wierzyciel w piśmie procesowym wskazał, że wyrokiem z dnia 21 września 2022 r. w sprawie I GSK 2864/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2018 r. I SA/Sz 893/17.

Zgodnie z treścią art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. Tożsamość sprawy osądzonej ze sprawą już rozstrzygniętą prawomocnie ma miejsce, gdy w sprawach tych istnieje tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa, tzn. gdy sprawa dotyczy tych samych podmiotów oraz tego samego stosunku administracyjnoprawnego na tle tego samego co uprzednio stanu faktycznego. W sprawie I SA/Sz 893/17 przedmiotem sprawy był decyzja wydana przez Zarząd Województwa w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu wraz z odsetkami. Z kolei przedmiotem niniejszej sprawy jest postanowienie Naczelnika – organu egzekucyjnego - dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Tym samym powołana przez Stronę sprawa I SA/Sz 893/17 dotyczy innego stosunku adminisracyjnoprawnego. Okoliczność, że ten sam stan faktyczny i prawny w ograniczonym zakresie jest oceniany w obu tych postępowaniach (przedawnienie) nie stanowi o tożsamości spraw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a.

Wobec uchylenia wyroku na podstawie art. 186 w zw. z art. 183 § 2 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej byłoby nie tylko zbędne, ale i niedopuszczalne.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

|Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA |

|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Stanisław Bogucki |Jolanta Sokołowska |