Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2204/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej stanowisko za nieprawidłowe
Powołane przepisy: article: art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c; art 146 §1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 14c §1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak, Protokolant starszy referent Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Bank [...] S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w zaskarżonej części, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Bank [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej.

1.1. Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS/organ interpretacyjny) z dnia [...] sierpnia 2023 r. w zakresie podatku od towarów i usług, wydana na wniosek Bank M. S.A. z siedzibą w W. (dalej: Bank/Skarżący/Strona/Wnioskodawca).

1.2. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, uzupełnionym pismem stanowiącym odpowiedź na wezwanie DKIS, Skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny.

Skarżąca jest bankiem krajowym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2488 ze zm.). Bank jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

W ramach wykonywanych czynności bankowych, Bank oferuje produkty kredytowe, depozytowe i rozliczeniowe swoim klientom, w tym między innymi udziela klientom pożyczek gotówkowych i kredytów hipotecznych. Ponadto, Bank posiada status agenta ubezpieczeniowego w rozumieniu ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1111 ze zm., dalej: ustawa o dystrybucji ubezpieczeń) i jest wpisany do rejestru agentów ubezpieczeniowych prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego (dalej: KNF). Działając w charakterze agenta ubezpieczeniowego, Bank współpracuje z zakładami ubezpieczeń w celu umożliwienia klientom skorzystania z różnego rodzaju produktów (usług) ubezpieczeniowych oferowanych przez te zakłady ubezpieczeń, w tym produktów ubezpieczeniowych (ubezpieczenia majątkowe i na życie) powiązanych z pożyczkami gotówkowymi oraz kredytami hipotecznymi oferowanymi przez Bank, komplementarnych względem tych pożyczek (ubezpieczenia pożyczkowe).

Bank nawiązał długoterminową współpracę strategiczną o charakterze joint-venture w zakresie dystrybucji produktów ubezpieczeniowych z dwoma zakładami ubezpieczeń: jednym zakładem ubezpieczeń prowadzącym działalność w zakresie ubezpieczeń na życie oraz jednym zakładem ubezpieczeń prowadzącym działalność w zakresie ubezpieczeń majątkowych (dalej: ZU). W efekcie przeprowadzonych przez Bank i ZU negocjacji dotyczących warunków współpracy stron, wypracowano treść podstawowych umów zawieranych przez strony w związku z ich współpracą.

Bank jest udziałowcem w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polsce (dale: Spółka, M(1).). Spółka, podobnie jak Bank, zamierza prowadzić działalność w zakresie dystrybucji produktów ubezpieczeniowych. W tym celu, Spółka uzyskała status agenta ubezpieczeniowego, co wiązało się z wpisaniem Spółki do rejestru agentów ubezpieczeniowych prowadzonego przez KNF. Spółka, jako agent ubezpieczeniowy, będzie wspólnie z Bankiem, odpowiedzialna za dystrybucję ubezpieczeń pożyczkowych w określonych kanałach sprzedażowych. Obecnie Spółka nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT, jednak zamierza dokonać stosownej rejestracji.

Bank posiada 20% udziałów w Spółce. Pozostałe 80% udziałów w Spółce posiadane jest przez ZU. W konsekwencji, Bank oraz M(1). nie są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 32 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1570, dalej: uptu).

W celu osiągnięcia efektu synergii przy współpracy z ZU, Bank oraz Spółka nawiązali długoterminową wyłączną współpracę w zakresie wspólnej dystrybucji oraz obsługi ubezpieczeń pożyczkowych, w oparciu o powszechny na rynku ubezpieczeniowym model konsorcjum agentów ubezpieczeniowych (Model Konsorcjum, Konsorcjum). Dla sformalizowania współpracy Banku ze Spółką oraz ustalenia szczegółowych zasad tej współpracy, Bank oraz Spółka zawarli w dniu 13 lutego 2023 r. umowę konsorcjum (Umowa Konsorcjum), w ramach której Bank występuje w roli tzw. lidera Konsorcjum.

Model Konsorcjum jest oceniany przez Bank jako formuła współpracy, która najlepiej spełnia założenia przyjętej strategii biznesowej. Istotą tego modelu jest wspólne wykonywanie czynności agencyjnych, w zakresie Ubezpieczeń Pożyczkowych, przez Bank oraz Spółkę (Partnerzy) jako agentów ubezpieczeniowych na rzecz ZU. Istotnym elementem Modelu Konsorcjum jest zaangażowanie każdego z Partnerów w proces dystrybucji produktów ubezpieczeniowych w charakterze agenta ubezpieczeniowego, jak i późniejszej obsługa zawartych umów ubezpieczeniowych. Obaj Partnerzy - Bank i Spółka, będą odpowiedzialni za dystrybucję produktów ubezpieczeniowych ZU (ubezpieczeń pożyczkowych) w uzgodnionych kanałach dystrybucji, obejmujących sieć własnych placówek (oddziałów) Banku, call centre, aplikację mobilną Banku, system bankowości internetowej, sieć placówek franczyzowych (Kanał Franczyzowy). Zawarte przez strony umowy precyzują zadania każdego z Partnerów w odniesieniu do poszczególnych kanałów dystrybucji.

Partnerzy, działając w ramach Konsorcjum, podpisali z ZU umowy agencyjne regulujące współpracę Banku oraz Spółki z ZU w zakresie Ubezpieczeń Pożyczkowych (Umowy Agencyjne). Na podstawie Umów Agencyjnych, Bank oraz Spółka będą pośredniczyć w oferowaniu oraz zawieraniu w imieniu i na rzecz ZU umów Ubezpieczeń Pożyczkowych w zamian za ustalone z ZU wynagrodzenie prowizyjne (wynagrodzenie). Wysokość oraz zasady wypłaty wynagrodzenia należnego Partnerom Konsorcjum zostały szczegółowo określone w Umowach Agencyjnych. Otrzymane od ZU wynagrodzenie będzie następnie dzielone pomiędzy Partnerów według przyjętego w Umowach Agencyjnych klucza uwzględniającego m.in. ekonomiczną wartość czynności świadczonych przez każdego z Partnerów na rzecz ZU w ramach Konsorcjum.

Na moment złożenia wniosku, Umowa Konsorcjum oraz Umowy Agencyjne zostały wynegocjowane oraz zawarte, jednak co do zasady nie są jeszcze wykonywane (strony co do zasady nie wykonują jeszcze czynności opisanych w tych umowach ani nie dokonują przewidzianych w nich rozliczeń/płatności). Czynności te będą wykonywane od lipca 2023 r., również pierwsze rozliczenie/płatności związane z wykonywaniem umów będą dotyczyć lipca 2023 r.

Efektem opisanej formuły współpracy (Model Konsorcjum) będzie świadczenie czynności agencyjnych przez Partnerów na rzecz ZU w sposób zorganizowany, skoordynowany, z uwzględnieniem jednolitych, wysokich standardów jakości i efektywności procesów. Tym samym, należy oczekiwać, że powołanie Konsorcjum przyczyni się do optymalizacji procesów sprzedażowych i zwiększenia prowizji z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych. Ponadto, Model Konsorcjum w prawidłowy sposób odzwierciedli charakter współpracy Banku i Spółki oraz ich role w procesie dystrybucji Ubezpieczeń Pożyczkowych, jak również pozwoli na wspólne wykonywanie przez Partnerów czynności agencyjnych (dystrybucji ubezpieczeń pożyczkowych) z uwzględnieniem ograniczeń prawnych wynikających z ustawy o dystrybucji ubezpieczeń.

Odnośnie do tej ostatniej kwestii, Wnioskodawca wskazuje, że na gruncie ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, Konsorcjum agentów ubezpieczeniowych, rozumiane jako agenci działający łącznie, nie może wspólnie występować w roli agenta ubezpieczeniowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2) ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, agentem ubezpieczeniowym jest przedsiębiorca, inny niż agent oferujący ubezpieczenia uzupełniające, wykonujący działalność agencyjną na podstawie umowy agencyjnej zawartej z zakładem ubezpieczeń i wpisany do rejestru agentów ubezpieczeniowych prowadzonego przez KNF. W związku z powyższym Bank oraz Spółka posiadają status agentów ubezpieczeniowych; również każdy z agentów został odrębnie zobowiązany przez ZU do spełnienia wymogów wynikających z Ustawy o dystrybucji ubezpieczeń.

Ponieważ ustawa o dystrybucji ubezpieczeń wymaga zawarcia umowy agencyjnej pomiędzy agentem ubezpieczeniowym a zakładem ubezpieczeń, niezbędne jest, aby każdy z Partnerów był stroną każdej z Umów Agencyjnych zawartych z ZU. Z powyższych względów, Umowy Agencyjne zostały zawarte z ZU z udziałem Banku i Spółki jako stron tych umów.

Zgodnie z wymogami ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, wyznaczenie agenta ubezpieczeniowego należy do kompetencji zakładu ubezpieczeń, w imieniu i na rzecz którego taki agent ma działać. Zakład ubezpieczeń musi udzielić agentowi odpowiedniego pełnomocnictwa (art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń) oraz złożyć wniosek o wpisanie go do rejestru agentów ubezpieczeniowych. W wykonaniu powyższych obowiązków, zarówno Bank jak i Spółka w niezbędnym zakresie zostały zgłoszone przez każdy ZU do rejestru agentów ubezpieczeniowych prowadzonego przez KNF. Przed dokonaniem ww. zgłoszenia, Bank był już zarejestrowany jako agent ZU w zakresie określonych produktów ubezpieczeniowych, więc w odniesieniu do Banku zgłoszenie zostało dokonane w zakresie wynikającym z dodatkowych czynności Banku, nieobjętych wcześniejszą rejestracją. Partnerzy otrzymali także od danego ZU odpowiednie pełnomocnictwa do działania w jego imieniu i na jego rzecz (ważne od lipca 2023 r.). Każde z pełnomocnictw określa w szczególności: zakres działalności agenta ubezpieczeniowego, ze wskazaniem działu i grup ubezpieczeń, wysokość maksymalnej sumy ubezpieczenia lub sumy gwarancyjnej, na jaką agent ubezpieczeniowy może zawrzeć jedną umowę ubezpieczenia, obszar działalności agenta ubezpieczeniowego.

Odnośnie wybranej formuły współpracy Wnioskodawca wskazuje ponadto, że zgodnie z art. 21 ust. 4 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń "Pełnomocnictwo udzielone przez zakład ubezpieczeń nie może zawierać upoważnienia do udzielania dalszych pełnomocnictw." Zatem ustawa o dystrybucji ubezpieczeń wprowadza wyraźny zakaz wykorzystywania w działalności agencyjnej substytucji. Cytowany przepis stanowi ograniczenie ogólnej zasady wynikającej z art. 106 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm., dalej: kc), z której wynika, że pełnomocnik może ustanowić dla mocodawcy innych pełnomocników, gdy umocowanie takie wynika z treści pełnomocnictwa, ustawy lub ze stosunku będącego podstawą pełnomocnictwa. W konsekwencji, w przypadku agenta ubezpieczeniowego nie jest dopuszczalna sytuacja, w której udzieliłby on innemu agentowi dalszego pełnomocnictwa do działania w imieniu zakładu ubezpieczeń.

Powyższe ograniczenie sprawia, że w ocenie Banku oraz Spółki, Partnerzy - jako agenci ubezpieczeniowi - nie mają innej możliwości ułożenia swojej współpracy w zakresie dystrybucji Ubezpieczeń Pożyczkowych na rzecz ZU aniżeli poprzez zawarcie umowy o wspólnym przedsięwzięciu (Umowy Konsorcjum). W szczególności, nie byłoby dopuszczalne podzlecenie przez Bank (agenta ubezpieczeniowego) Spółce (również agentowi ubezpieczeniowemu) świadczenia usług pośrednictwa ubezpieczeniowego na rzecz Banku; usługi takie mogą być świadczone przez każdego z Partnerów jedynie bezpośrednio na rzecz ZU.

W tych uwarunkowaniach prawnych, model wspólnego przedsięwzięcia w sposób najwłaściwszy odzwierciedla zarówno intencje Partnerów co do ich współdziałania i wzajemnego wsparcia w wykonywaniu Umów Agencyjnych, jak i ograniczenia regulacyjne (wynikające z art. 21 ust. 4 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń) co do formy takiego współdziałania, wykluczające w szczególności jakiekolwiek "podzlecanie" lub "podwykonawstwo" w zakresie usług agencyjnych. Zgodnie z oczekiwaniami Partnerów, model ten spełni także oczekiwania ZU, z perspektywy których zasadnym jest, aby czynności agencyjne wykonywane na rzecz ZU przez Bank oraz Spółkę były realizowane i rozliczane w sposób zorganizowany i kompleksowy, a nie odrębnie i niezależnie przez każdy z podmiotów na podstawie osobnej umowy agencyjnej zawartej z ZU.

Przedmiotem Umowy Konsorcjum jest określenie warunków współpracy Partnerów w ramach Konsorcjum przy realizacji Umów Agencyjnych, w tym w zakresie wykonywania czynności agencyjnych na rzecz ZU, zasad udziału Partnerów w Wynagrodzeniu należnym od ZU oraz zasad dokonywania wzajemnych rozliczeń w związku z wykonywaniem czynności w ramach Konsorcjum, a także określenie zakresu odpowiedzialności Partnerów za niewykonanie lub nienależyte wykonanie Umów Agencyjnych.

W zgodnej intencji Partnerów, zawarta przez nich Umowa Konsorcjum nie stanowi i nie powinna być interpretowana jako umowa spółki, ani też nie ma charakteru jakiejkolwiek zorganizowanej formy prawnej wynikającej z ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: ksh) lub z Kodeksu cywilnego, w tym, spółki cywilnej lub umowy o podobnym charakterze. Celem Umowy Konsorcjum jest wyłącznie uregulowanie zasad współpracy Partnerów w ramach Konsorcjum w związku z zawarciem i wykonywaniem Umów Agencyjnych, w tym, zasad udziału w Wynagrodzeniu należnym Konsorcjum od ZU.

Cel Konsorcjum został określony jako świadome połączenie potencjałów technicznych, finansowych, organizacyjnych i merytorycznych Partnerów w celu zapewnienia jak największej efektywności i jakości czynności agencyjnych (czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego) wykonywanych na rzecz ZU i dostarczania klientom Banku optymalnych Ubezpieczeń Pożyczkowych. Przedmiotem działalności Konsorcjum będzie współpraca Partnerów przy wykonywaniu w imieniu i na rzecz ZU czynności agencyjnych określonych w Umowach Agencyjnych, zgodnie z postanowieniami Umów Agencyjnych oraz pełnomocnictwami udzielonymi Partnerom przez ZU. Czynności te będą wykonywane przez Konsorcjum w oparciu o uzgodnione zasady dotyczące podziału zadań pomiędzy Partnerami. Na lidera Konsorcjum został wyznaczony Bank.

W zakresie wykonywanych przez Partnerów czynności agencyjnych (czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego), Bank będzie odpowiedzialny za dystrybucję Ubezpieczeń Pożyczkowych w ramach wszystkich kanałów sprzedażowych Banku, z zastrzeżeniem szczególnych zasad dotyczących dystrybucji prowadzonej w ramach Kanału Franczyzowego - tj. w ramach placówek (oddziałów Banku), aplikacji mobilnej, systemu bankowości internetowej, call centre - w tym, poprzez:

- informowanie klientów o możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia, podejmowanie odpowiednich kroków przygotowawczych do zawarcia umów ubezpieczenia oraz zawieranie umów ubezpieczenia w imieniu ZU w ww. kanałach sprzedaży;

- przygotowywanie, z wykorzystaniem systemów informatycznych Banku, dokumentacji dostarczanej przez ZU niezbędnej do realizacji Ubezpieczeń Pożyczkowych oferowanych przez ZU, w tym wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia i dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia, oraz udostępnianie tych dokumentów M(1). w celu realizacji umów ubezpieczenia w Kanale Franczyzowym przez M(1)..

Bank zobowiązał się do utrzymywania relacji z franczyzobiorcami a także umożliwienia M(1). współpracy z franczyzobiorcami i wsparcia M(1). w zakresie tej współpracy - w zakresie niezbędnym do dystrybucji Ubezpieczeń Pożyczkowych oferowanych przez ZU w Kanale Franczyzowym.

Bank będzie pobierać od klientów pozyskanych przez Konsorcjum składki ubezpieczeniowe należne z tytułu zawarcia umów Ubezpieczeń Pożyczkowych i przekazywać je do ZU po dokonaniu uzgodnionych potrąceń: kwot składek brutto zwróconych przez Bank klientom za niewykorzystany okres ochrony ubezpieczeniowej, kwoty Wynagrodzenia należnego Bankowi i M(1). za dany okres oraz ewentualnie innych kwot, które będą należne Bankowi lub M(1). od ZU na podstawie Umów Agencyjnych.

Z kolei Spółka, w związku z wykonywaniem przez Partnerów czynności agencyjnych (czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego), będzie odpowiedzialna za dystrybucję:

- Ubezpieczeń pożyczkowych oferowanych przez ZU w Kanale Franczyzowym, w tym poprzez informowanie klientów o możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia, podejmowanie odpowiednich działań przygotowawczych do zawarcia umów ubezpieczenia oraz wykonywanie umów ubezpieczenia w imieniu ZU, z zastrzeżeniem, że Bank będzie odpowiedzialny za przygotowanie, z wykorzystaniem systemów informatycznych Banku, dokumentacji dostarczanej przez ZU niezbędnej do wykonywania umów ubezpieczenia w Kanale Franczyzowym, w tym wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia i dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia, oraz udostępni te dokumenty M(1). dla potrzeb wykonywania przez M(1). umów ubezpieczenia w Kanale Franczyzowym;

- Ubezpieczeń pożyczkowych oferowanych przez ZU w sieci Banku poprzez wsparcie dystrybucji Ubezpieczeń Pożyczkowych oferowanych przez ZU w sieci Banku za pośrednictwem komponentów informatycznych M(1). zintegrowanych z systemami informatycznymi Banku, umożliwiając w ten sposób sprzedaż ubezpieczeń pożyczkowych oferowanych przez ZU w sieci Banku za pomocą aplikacji i systemów informatycznych.

W zakresie niezbędnym do wykonywania Umowy Konsorcjum i Umów Agencyjnych, Partnerzy zintegrują swoje systemy informatyczne w celu wymiany danych (proces ten jest w toku). W Umowie Konsorcjum zawarto ogólne warunki współpracy Partnerów w zakresie integracji systemów informatycznych oraz postanowiono, że w celu określenia i uzgodnienia technicznych i biznesowych szczegółów integracji, Partnerzy wspólnie analizują swoje systemy informatyczne i potrzeby handlowe, w szczególności w odniesieniu do: listy systemów informatycznych, które mają zostać zintegrowane, kategorii danych podlegających wymianie oraz szczegółowego procesu wymiany danych, szczegółów technicznych mające wpływ na integrację (w tym, formaty danych, zasady szyfrowania i bezpieczeństwa cybernetycznego, dane uwierzytelniające do logowania/połączeń, konfiguracja itp.), planu testów integracyjnych, procedury postępowania w przypadku braku dostępności integracji. W załączniku do Umowy Konsorcjum określono harmonogram wdrożenia niezbędnych zmian technicznych i prac, w tym wszelkich prac programistycznych, a także harmonogram testów.

Każdy z Partnerów Konsorcjum podjął także szereg zobowiązań w zakresie działań i czynności wymaganych przez obowiązujące przepisy Ustawy o dystrybucji ubezpieczeń oraz inne przepisy, niezbędne do prawidłowego i zgodnego z prawem realizowania obowiązków wynikających z Umowy Konsorcjum i Umów Agencyjnych. Przy czym szczegółowe czynności agencyjne wykonywane przez Partnerów Konsorcjum oraz zobowiązania Partnerów Konsorcjum wobec ZU zostały określone we właściwej Umowie Agencyjnej.

W każdym przypadku Partnerzy będą wykonywać czynności agencyjne (czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego) zgodnie z postanowieniami Umowy Agencyjnej oraz pełnomocnictwami udzielonymi im przez ZU. Każdy z Partnerów Konsorcjum zobowiązał się do wykonywania obowiązków wynikających z Umów Agencyjnych.

W Umowie Konsorcjum znalazło się ponadto zapewnienie każdego z Partnerów Konsorcjum, że czynności agencyjne objęte zakresem tej umowy będą wykonywane przez Partnerów wyłącznie poprzez osoby fizyczne, które spełniają wszystkie warunki określone w art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń (osoby fizyczne wykonujące czynności agencyjne w imieniu Partnera, zgłoszone przez ZU do rejestru agentów ubezpieczeniowych prowadzonego przez KNF, tzw. OFWCA).

Partnerzy Konsorcjum zobowiązali się spełniać ww. wymogi i wykonywać odpowiednie obowiązki w tym zakresie zgodnie z właściwymi przepisami prawa obowiązującymi w danym czasie przez cały okres obowiązywania umowy.

Kwota łącznego wynagrodzenia należnego Konsorcjum od ZU z tytułu danej Umowy Agencyjnej wynika ze szczegółowych postanowień tej Umowy Agencyjnej. Wynagrodzenie wypłacane przez ZU na rzecz Partnerów na podstawie Umów Agencyjnych będzie stanowić całkowite wynagrodzenie przysługujące Partnerom w związku z wykonywaniem czynności na rzecz ZU w ramach Konsorcjum.

Z kolei istotnym elementem Umowy Konsorcjum są postanowienia dotyczące zasad podziału Wynagrodzenia w ramach Konsorcjum. W tym zakresie Partnerzy uzgodnili, że podmiotem odpowiedzialnym za rozliczanie z ZU wynagrodzenia należnego Partnerom za czynności wykonywane przez Partnerów w ramach Umów Agencyjnych będzie Bank: wszelkie rozliczenia pomiędzy Partnerami Konsorcjum a ZU dokonywane będą wyłącznie za pośrednictwem Banku jako lidera Konsorcjum. Zadaniem Banku jako lidera będzie wystawianie na rzecz ZU w imieniu obu Partnerów Konsorcjum zbiorczych dokumentów rozliczeniowych (not księgowych lub faktur) zawierających informacje finansowe dotyczące wynagrodzenia należnego Konsorcjum z tytułu czynności wykonywanych na rzecz danego ZU za poszczególne okresy rozliczeniowe. Wynagrodzenie należne Partnerom Konsorcjum będzie rozliczane przez Bank poprzez potrącenie takiego wynagrodzenia z kwoty składek ubezpieczeniowych należnych ZU za dany okres z tytułu zawartych umów ubezpieczeń pożyczkowych.

Następnie, Bank przekaże M(1). odpowiednią część wynagrodzenia za świadczenie przez M(1). czynności w ramach Konsorcjum zgodnie z postanowieniami stosownej Umowy Agencyjnej. Przed dokonaniem ww. rozliczeń przez Bank, Spółka przekaże Bankowi informacje niezbędne do skalkulowania wynagrodzenia należnego Partnerom od ZU oraz wystawiania przez Bank do ZU zbiorczych dokumentów rozliczeniowych (not księgowych lub faktur). Spółka będzie także potwierdzać wysokość kwot należnych ZU od klientów oraz należnych Partnerom od ZU.

Strony nie planują wypłacania przez Bank na rzecz M(1). lub przez M(1). na rzecz Banku jakiegokolwiek dodatkowego wynagrodzenia w jakiejkolwiek formie lub zwrotu jakichkolwiek kosztów. W szczególności, Bankowi nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji lidera Konsorcjum.

Jednocześnie, Partnerzy uzgodnili/potwierdzili, że każdy z nich będzie samodzielnie ponosić wszelkie koszty swojej działalności oraz regulować wszelkie zobowiązania finansowe i podatkowe związane z realizacją Umowy Konsorcjum zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tym samym, strony nie będą rozliczać w ramach Konsorcjum żadnych kosztów związanych z jego działalnością.

Bank oraz M(1)., działając jako Partnerzy Konsorcjum, podpisali z każdym z ZU Umowę Agencyjną o charakterze trójstronnym. Postanowienia każdej z tych umów mają podobny charakter.

W ramach każdej z Umów Agencyjnych, ZU zleca Partnerom świadczenie czynności agencyjnych (czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego) w sieci Banku w odniesieniu do zdefiniowanych w umowie klientów i produktów, a Partnerzy przyjmują to zlecenie na warunkach określonych w tej umowie. W ramach czynności agencyjnych (czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego) Partnerzy działający wspólnie jako Konsorcjum, zobowiązali się w szczególności do:

1) pozyskiwania klientów;

2) składania w imieniu ZU oświadczeń woli w celu zawarcia umowy ubezpieczenia;

3) wykonywania czynności przygotowawczych zmierzających do zawarcia umów ubezpieczenia;

4) przekazywania ubezpieczającemu treści OWU (ogólnych warunków ubezpieczenia) oraz innych niezbędnych dokumentów, w tym IPID (ustandaryzowanego dokumentu informacyjnego o produkcie ubezpieczeniowym), przed zawarciem umowy ubezpieczenia;

5) wystawiania polis ubezpieczeniowych/certyfikatów ubezpieczeniowych, aneksów i korekt do tych dokumentów zgodnie z obowiązującymi OWU, taryfami i procedurami (o ile wynika to z zasad zarządzania danym produktem) oraz przekazywania tych dokumentów ubezpieczającemu w imieniu ZU;

6) naliczania i pobierania składki ubezpieczeniowej zgodnie z obowiązującą taryfą i przekazywania jej do ZU (po potrąceniu przez Bank (i) kwot składek brutto zwróconych przez Bank klientom za niewykorzystany okres ochrony ubezpieczeniowej, (ii) kwoty Wynagrodzenia należnego Bankowi i M(1). za dany okres oraz (iii) ewentualnie innych kwot, które będą należne Bankowi lub M(1). od ZU na podstawie danej Umowy Agencyjnej, w terminach i zgodnie z procedurami obowiązującymi strony.

Szczegółowe zobowiązania Banku oraz M(1). zostały określone w załącznikach do Umów Agencyjnych. Przy czym mowa tu zarówno o zobowiązaniach Partnerów wobec ZU (jako klienta Konsorcjum) i klientów ZU pozyskanych dzięki aktywności Partnerów, jak też o zobowiązaniach Partnerów względem siebie nawzajem, w zakresie współpracy podjętej i realizowanej przez Partnerów w ramach Konsorcjum. Odnośnie wzajemnych zobowiązań Partnerów, to zostały one podjęte przez Partnerów z myślą o prawidłowym prowadzeniu spraw Konsorcjum a także zapewnieniu, że współpraca Partnerów będzie przebiegać w sposób prawidłowy, płynny i efektywny, w zgodzie z obowiązującymi przepisami i z uwzględnieniem celów gospodarczych zaangażowanych podmiotów, a wysoka jakość tej współpracy przełoży się na wysoką jakość usług świadczonych przez Konsorcjum na rzecz ZU - co w konsekwencji umożliwi maksymalizację przychodów (zysków) osiąganych przez Partnerów dzięki wdrożonej formule wspólnej dystrybucji ubezpieczeń pożyczkowych.

W świetle Umów Agencyjnych:

Szczegółowe zobowiązania Banku w zakresie produktów związanych z ubezpieczeniem pożyczek gotówkowych obejmują:

a) wykonywanie opisanych poniżej czynności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń - przy czym zobowiązania Banku w tym zakresie zostały określone odrębnie dla Kanału Franczyzowego i odrębnie dla pozostałej sieci Banku:

(i) zobowiązania w sieci Banku, z wyłączeniem Kanału Franczyzowego:

1) pozyskiwanie klientów, informowanie klientów o możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia, podejmowanie odpowiednich czynności przygotowawczych do zawarcia umów ubezpieczenia oraz wykonywanie umów ubezpieczenia w imieniu ZU w takich kanałach sprzedaży, analizowanie potrzeb klienta na podstawie informacji uzyskanych od klienta, oferowanie klientowi umów ubezpieczenia zgodnie z jego wymaganiami i potrzebami w zakresie ochrony ubezpieczeniowej, dostarczanie klientowi OWU, dokumentów zawierających informacje o produkcie ubezpieczeniowym oraz klauzuli RODO przed zawarciem umowy ubezpieczenia, informowanie klienta o sposobie postępowania w przypadku zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego, udzielanie klientowi wszelkich innych informacji przy wypełnianiu wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia oraz innych dokumentów ubezpieczeniowych, odbieranie od klienta dokumentów dotyczących umów ubezpieczenia, udzielanie klientowi informacji o zasadach składania wniosków o wypłatę świadczenia oraz pomoc klientowi w procedurze likwidacji szkody, informowanie klienta o zasadach likwidacji szkody obowiązujących w ZU, informowanie klienta o sposobie i trybie składania i rozpatrywania skarg i reklamacji zgłaszanych przez klienta oraz o organie właściwym do ich rozpatrywania zgodnie z zasadami rozpatrywania skarg i reklamacji obowiązującymi w ZU, obsługi i weryfikacji prawidłowości zawartych umów ubezpieczenia, obsługi klienta, w tym przyjmowania wniosków o wznowienie i rozwiązanie umów ubezpieczenia, a także udzielania klientowi informacji o stanie ubezpieczenia oraz innych informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania umowy ubezpieczenia, wystawiania i doręczania dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia, obliczania i/lub pobierania składki ubezpieczeniowej;

2) przygotowywanie, z wykorzystaniem systemów informatycznych Banku, dokumentacji dostarczanej przez ZU niezbędnej do realizacji ubezpieczenia pożyczki gotówkowej w sieci Banku, w tym wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia i dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia, oraz udostępnianie wydruków tych dokumentów M(1). w celu realizacji przez M(1). umów ubezpieczenia w Kanale Franczyzowym;

(ii) zobowiązania w Kanale Franczyzowym:

1) pozyskiwanie klientów, przygotowywanie, z wykorzystaniem systemów informatycznych Banku, dokumentacji dostarczanej przez ZU niezbędnej do realizacji ubezpieczenia pożyczki gotówkowej w sieci Banku, w tym wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia oraz dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia, oraz udostępnianie tych dokumentów M(1). w celu realizacji przez M(1). umów ubezpieczenia w Kanale Franczyzowym;

2) przyjmowanie od M(1). dokumentów związanych z zawarciem umów ubezpieczenia w Kanale Franczyzowym oraz archiwizowanie tych dokumentów;

b) przyjmowanie i przekazywanie do ZU skarg zgłaszanych przez klientów Banku dotyczących ubezpieczenia pożyczki gotówkowej;

c) utrzymywanie relacji z franczyzobiorcami i podejmowania starań w celu umożliwienia M(1). współpracy z franczyzobiorcami w zakresie niezbędnym do dystrybucji ubezpieczeń pożyczek gotówkowych przez M(1). w Kanale Franczyzowym;

d) przyjmowanie roszczeń klientów związanych z ubezpieczeniem pożyczek gotówkowych i przekazywanie ich do ZU;

e) przyjmowanie odwołań od decyzji ZU o odmowie wypłaty świadczeń ubezpieczeniowych związanych z ubezpieczeniem pożyczki gotówkowej i przekazywania ich do ZU;

f) współpracę z M(1). w procesie obsługi roszczeń z tytułu ubezpieczenia pożyczki gotówkowej;

g) wystawianie zbiorczych dokumentów rozliczeniowych (not księgowych lub faktur) dla ZU w związku z rozliczeniem Wynagrodzenia należnego Bankowi i M(1). (Konsorcjum) za czynności agencyjne świadczone na rzecz ZU;

h) przygotowywanie raportów dotyczących umów ubezpieczenia;

i) archiwizowanie dokumentów związanych z wykonywaniem umów ubezpieczenia w sieci Banku.

W zakresie produktów związanych z ubezpieczeniem produktów hipotecznych, zobowiązania Banku obejmują:

a) czynności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń produktów hipotecznych w oddziałach własnych Banku, w tym poprzez:

- pozyskiwanie klientów, informowanie klientów o możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia, podejmowanie odpowiednich działań przygotowawczych do wykonywania umów ubezpieczenia oraz wykonywanie umów ubezpieczenia w imieniu ZU w takich kanałach sprzedaży, analizowanie potrzeb klienta na podstawie informacji uzyskanych od klienta, oferowanie klientowi umów ubezpieczenia zgodnie z jego wymaganiami i potrzebami w zakresie ochrony ubezpieczeniowej, dostarczanie klientowi OWU, dokumentów zawierających informacje o produkcie ubezpieczeniowym oraz klauzuli RODO przed zawarciem umowy ubezpieczenia, informowanie klienta o sposobie postępowania w przypadku zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego, udzielanie klientowi wszelkich innych informacji przy wypełnianiu wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia oraz innych dokumentów ubezpieczeniowych, odbieranie od klienta dokumentów dotyczących umów ubezpieczenia, udzielanie klientowi informacji o zasadach składania wniosków o wypłatę świadczenia oraz pomoc klientowi w procedurze likwidacji szkody, informowanie klienta o zasadach likwidacji szkody obowiązujących u ZU, informowanie klienta o sposobie i trybie składania i rozpatrywania skarg i reklamacji zgłaszanych przez klienta oraz o organie właściwym do ich rozpatrywania zgodnie z zasadami rozpatrywania skarg i reklamacji obowiązującymi u ZU, obsługa i weryfikacja prawidłowości zawartych umów ubezpieczenia, obsługa klienta, w tym przyjmowanie wniosków o wznowienie i rozwiązanie umów ubezpieczenia, a także udzielanie klientowi informacji o stanie ubezpieczenia oraz innych informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania umowy ubezpieczenia, wystawianie i doręczanie dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia, obliczanie i/lub pobieranie składki ubezpieczeniowej;

- przygotowywanie, z wykorzystaniem systemów informatycznych Banku, dokumentacji dostarczanej przez ZU niezbędnej do realizacji ubezpieczenia produktów hipotecznych w oddziałach własnych Banku, w tym wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia oraz dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia;

b) archiwizowanie dokumentów związanych z wykonywaniem umów ubezpieczenia w oddziałach własnych Banku;

c) przyjmowanie i przekazywanie do ZU skarg zgłaszanych przez klientów Banku dotyczących ubezpieczenia;

d) przyjmowanie roszczeń klientów związanych z ubezpieczeniem produktów hipotecznych i przekazywanie ich do ZU;

e) przyjmowanie odwołań od decyzji ZU o odmowie wypłaty świadczeń ubezpieczeniowych związanych z ubezpieczeniem produktów hipotecznych i przekazywanie ich do ZU;

f) współpracę z M(1). w procesie rozpatrywania roszczeń z tytułu ubezpieczenia produktów hipotecznych;

g) wystawiania zbiorczych dokumentów rozliczeniowych (not księgowych lub faktur) dla ZU w związku z rozliczeniem Wynagrodzenia należnego Bankowi i M(1). (Konsorcjum) za czynności agencyjne świadczone na rzecz ZU;

h) przygotowywanie raportów dotyczących umów ubezpieczenia;

i) archiwizowanie dokumentów związanych z wykonywaniem umów ubezpieczenia w sieci Banku.

Z kolei zobowiązania M(1). w zakresie produktów związanych z ubezpieczeniem pożyczek gotówkowych obejmują:

a) dystrybucję ubezpieczeń pożyczki gotówkowej - przy czym działania M(1). będą się różnić w Kanale Franczyzowym i innych kanałach:

1) w Kanale Franczyzowym: pozyskiwanie klientów informowanie klientów o możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia, podejmowanie odpowiednich czynności przygotowawczych do zawarcia umów ubezpieczenia oraz wykonywanie umów ubezpieczenia w imieniu ZU, analizowanie potrzeb klienta na podstawie informacji uzyskanych od klienta, oferowanie klientowi umów ubezpieczenia zgodnie z jego zapotrzebowaniem i potrzebami w zakresie ochrony ubezpieczeniowej, doręczanie klientowi OWU, dokumentów zawierających informacje o produkcie ubezpieczeniowym oraz klauzuli RODO przed zawarciem umowy ubezpieczenia, informowanie klienta o sposobie postępowania w przypadku zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego, udzielanie klientowi wszelkich innych informacji przy wypełnianiu wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia i innych dokumentów ubezpieczeniowych, odbieranie od klienta dokumentów dotyczących umów ubezpieczenia udzielanie klientowi informacji o zasadach składania wniosków o wypłatę świadczenia oraz pomoc klientowi w procedurze likwidacji szkody, informowanie klienta o zasadach likwidacji szkody obowiązujących u ZU, informowanie klienta o sposobie i trybie składania i rozpatrywania skarg zgłoszonych przez klienta oraz o organie właściwym do ich rozpatrywania zgodnie z zasadami rozpatrywania skarg i wniosków ZU, obsługa i weryfikacja prawidłowości zawartych umów ubezpieczenia, obsługa klienta, w tym przyjmowanie wniosków o wznowienie i rozwiązanie umów ubezpieczenia, a także udzielanie klientowi informacji o statusie ubezpieczenia oraz innych informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania umowy ubezpieczenia, z zastrzeżeniem, że Bank będzie odpowiedzialny za przygotowanie, z wykorzystaniem systemów informatycznych Banku, dokumentacji dostarczonej przez ZU niezbędnej do realizacji umów ubezpieczenia w Kanale Franczyzowym, w tym wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia oraz dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia oraz udostępni te dokumenty M(1). dla potrzeb realizacji umów ubezpieczenia w Kanale Franczyzowym przez M(1).;

2) w sieci Banku: pomoc w dystrybucji ubezpieczeń pożyczki gotówkowej za pośrednictwem komponentów informatycznych M(1). zintegrowanych z systemami informatycznymi Banku, umożliwiając w ten sposób sprzedaż ubezpieczeń pożyczek gotówkowych w sieci Banku za pomocą aplikacji i systemów informatycznych; komponenty informatyczne M(1). mają za zadanie dostarczanie aktualnych parametrów i ich walidację w zakresie badania medycznego, procesu analizy potrzeb, wyboru odpowiedniego wariantu ubezpieczenia, wyboru odpowiedniej stawki ubezpieczeniowej i sposobu naliczania składek, dostarczanie aktualnych wzorów dokumentów: wniosku ubezpieczeniowego i certyfikatu;

b) przygotowywanie odpowiednich informacji dotyczących Wynagrodzenia należnego Konsorcjum za czynności wykonywane na rzecz ZU, przekazywanie ich do Banku;

c) obsługę procesu przyjmowania roszczeń dotyczących ubezpieczenia pożyczki gotówkowej we wszystkich kanałach, w tym weryfikacja kompletności dokumentów potrzebnych do rozpatrzenia roszczenia, uzyskiwanie od Banku odpowiednich brakujących informacji/dokumentów, jeśli są one niezbędne do rozpatrzenia roszczenia, dostarczanie takiej dokumentacji ZU, przekazywanie roszczeń do ZU;

d) monitorowanie pozytywnych decyzji dotyczących wypłaty roszczeń z tytułu ubezpieczenia pożyczki gotówkowej oraz roszczeń faktycznie wypłaconych Bankowi jako podmiotowi uprawnionemu/beneficjentowi ubezpieczenia pożyczki gotówkowej, wyjaśnianie wszelkich rozbieżności w tym zakresie z Bankiem i ZU oraz wypłata świadczenia ubezpieczeniowego z tytułu ubezpieczenia produktów hipotecznych Bankowi jako podmiotowi uprawnionemu/beneficjentowi;

e) analizę statystyk dotyczących roszczeń, przygotowywanie raportów z takiej analizy, również na podstawie informacji otrzymanych od ZU;

f) przyjmowanie i przekazywanie do ZU skarg zgłaszanych przez klientów M(1). dotyczących ubezpieczenia pożyczki gotówkowej;

g) podejmowanie działań mających na celu usprawnienie procesu obsługi roszczeń i przedstawianie propozycji w tym zakresie Bankowi i ZU;

h) przyjmowanie roszczeń klientów związanych z ubezpieczeniem pożyczek gotówkowych i przekazywanie ich do ZU;

i) przyjmowanie odwołań od decyzji ZU o odmowie wypłaty świadczeń ubezpieczeniowych związanych z ubezpieczeniem pożyczki gotówkowej;

j) monitorowanie i analizę rynku produktów ubezpieczeniowych oraz trendów rynkowych - w szczególności, w odniesieniu do produktów konkurencyjnych wobec ubezpieczenia pożyczki gotówkowej;

k) analizowanie wyników finansowych związanych z dystrybucją ubezpieczenia pożyczki gotówkowej;

l) analizowanie ubezpieczeń pożyczki gotówkowej oferowanych przez Konsorcjum, metod dystrybucji takich produktów oraz polityki dystrybucyjnej Konsorcjum;

m) ustalanie we współpracy z Bankiem zapotrzebowania na nowe produkty w zakresie ubezpieczeń pożyczek gotówkowych (lub modyfikacje istniejących produktów);

n) dostarczanie Bankowi wzorów odpowiedniej dokumentacji dotyczącej produktów w zakresie ubezpieczenia pożyczek gotówkowych uzgodnionej z ZU, niezbędnej do zawarcia umów ubezpieczenia pożyczki gotówkowej, z uwzględnieniem wymogów wynikających z obowiązujących przepisów prawa;

o) analizowanie i proponowanie zmian w odpowiednich procedurach regulujących współpracę Banku i M(1). z ZU, aby uczynić tę współpracę bardziej efektywną i poprawić jakość usług świadczonych klientom Banku;

p) przygotowywanie raportów dotyczących produktów ubezpieczeniowych oferowanych przez Konsorcjum, weryfikowanie i wyjaśnianie ewentualnych nieprawidłowości lub wątpliwości dotyczących tych raportów z Bankiem i ZU, przekazywanie zweryfikowanych raportów do ZU;

q) uzgadnianie i weryfikowanie raportów rozliczeniowych dotyczących wartości pobranych/zwróconych składek z tytułu ubezpieczenia pożyczki gotówkowej - na podstawie informacji otrzymanych od Banku;

r) opiniowanie dokumentacji dotyczącej współpracy Banku i M(1). z ZU, w szczególności w zakresie kwestii regulacyjnych, które mogą mieć wpływ na tę współpracę;

s) wykonywanie wraz z Bankiem czynności w zakresie monitorowania jakości obsługi i sprzedaży;

t) przygotowywanie i proponowanie zmian w produktach dotyczących ubezpieczeń pożyczki gotówkowej;

u) wykonywanie obowiązków związanych z weryfikowaniem jakości i konkurencyjności produktów dotyczących pożyczek gotówkowych, w zakresach i w sposób określony w odrębnych umowach.

W zakresie produktów związanych z ubezpieczeniem produktów hipotecznych, zobowiązania M(1). obejmują:

a) dystrybucję ubezpieczeń produktów hipotecznych w oddziałach własnych Banku poprzez pomoc w dystrybucji ubezpieczenia produktów hipotecznych za pośrednictwem komponentów informatycznych M(1). zintegrowanych z systemami informatycznymi Banku, umożliwiając w ten sposób sprzedaż ubezpieczenia produktów hipotecznych w oddziałach własnych Banku za pomocą aplikacji i systemów informatycznych; komponenty informatyczne M(1). mają za zadanie dostarczanie aktualnych parametrów i ich walidację w zakresie badania medycznego, procesu analizy potrzeb, doboru odpowiedniej stawki ubezpieczeniowej i sposobu kalkulacji składek, dostarczanie aktualnych wzorów dokumentów: wniosku ubezpieczeniowego i certyfikatu;

b) przygotowywanie odpowiednich raportów dotyczących Wynagrodzenia należnego Konsorcjum za czynności wykonywane na rzecz ZU, przekazywanie raportów do Banku;

c) uzgadnianie i weryfikowanie raportów rozliczeniowych dotyczących wartości pobranych/zwróconych składek z tytułu ubezpieczenia produktów hipotecznych;

d) wsparcie procesu przyjmowania roszczeń dotyczących ubezpieczenia produktów hipotecznych we wszystkich kanałach, w tym weryfikowanie kompletności dokumentów potrzebnych do rozpatrzenia roszczenia, uzyskiwanie od Banku odpowiednich informacji/dokumentów, jeśli są one niezbędne do rozpatrzenia roszczenia, dostarczanie takiej dokumentacji do ZU, przekazywanie roszczenia do ZU;

e) monitorowanie pozytywnych decyzji dotyczących wypłaty roszczeń z tytułu ubezpieczenia produktów hipotecznych oraz roszczeń faktycznie wypłaconych Bankowi jako podmiotowi uprawnionemu/beneficjentowi ubezpieczenia produktów hipotecznych, wyjaśnianie rozbieżności w tym zakresie z Bankiem i ZU oraz wypłata świadczenia ubezpieczeniowego z tytułu ubezpieczenia produktów hipotecznych Bankowi jako podmiotowi uprawnionemu/beneficjentowi;

f) analizę statystyk dotyczących roszczeń, przygotowywanie raportów z takiej analizy, również na podstawie informacji otrzymanych od ZU;

g) podejmowanie działań mających na celu usprawnienie procesu obsługi roszczeń i przedstawianie propozycji w tym zakresie Bankowi i ZU;

h) monitorowanie i analiza rynku produktów ubezpieczeniowych oraz trendów rynkowych - w szczególności w odniesieniu do produktów konkurencyjnych wobec ubezpieczenia produktów hipotecznych;

i) analizowanie wyników finansowych związanych z dystrybucją ubezpieczenia produktów hipotecznych;

j) analizowanie ubezpieczeń produktów hipotecznych oferowanych przez Konsorcjum, metod dystrybucji tych produktów oraz polityki dystrybucyjnej Konsorcjum;

k) ustalanie we współpracy z Bankiem zapotrzebowania na nowe produkty w zakresie ubezpieczenia produktów hipotecznych (lub modyfikacje istniejących produktów);

l) dostarczanie Bankowi wzorów odpowiedniej dokumentacji dotyczącej ubezpieczenia produktów hipotecznych uzgodnionej z ZU, niezbędnej do zawarcia umów ubezpieczenia dotyczących ubezpieczenia produktów hipotecznych, z uwzględnieniem wymogów wynikających z obowiązujących przepisów prawa;

m) analizowanie i proponowanie zmian w odpowiednich procedurach regulujących współpracę Banku i M(1). z ZU, aby uczynić tę współpracę bardziej efektywną i poprawić jakość usług świadczonych klientom Banku;

n) przygotowywanie raportów dotyczących produktów ubezpieczeniowych oferowanych przez Konsorcjum, weryfikowanie i wyjaśnianie ewentualnych nieprawidłowości lub wątpliwości dotyczących tych raportów z Bankiem i ZU, przekazywanie zweryfikowanych raportów do ZU;

o) uzgadnianie i weryfikowanie raportów rozliczeniowych dotyczących wartości pobranych/zwróconych składek z tytułu ubezpieczenia produktów hipotecznych - na podstawie informacji otrzymanych z Banku;

p) opiniowanie dokumentacji dotyczącej współpracy Banku i M(1). z ZU, w szczególności w zakresie kwestii regulacyjnych, które mogą mieć wpływ na tę współpracę;

q) wykonywanie wraz z Bankiem czynności w zakresie monitorowania jakości obsługi i sprzedaży;

r) przygotowywanie i proponowanie zmian w produktach dotyczących ubezpieczenia produktów hipotecznych;

s) przygotowywanie i wysyłka informacji rocznych do ubezpieczonych klientów;

t) wykonywanie obowiązków związanych z weryfikowaniem jakości i konkurencyjności produktów dotyczących ubezpieczeń produktów hipotecznych, w zakresach i w sposób określony w odrębnych umowach.

Na podstawie każdej z Umów Agencyjnych, Partnerzy są uprawnieni do zawierania umów ubezpieczenia oraz wykonywania w imieniu ZU innych czynności agencyjnych, o których mowa w Umowach Agencyjnych, na podstawie udzielonych przez ZU pełnomocnictw załączonych do umowy. Pełnomocnictwa zostały udzielone każdemu z Partnerów łącznie dla wszystkich produktów, których dotyczy dana Umowa Agencyjna. Pełnomocnictwo wygasa z dniem rozwiązania/zakończenia danej Umowy Agencyjnej.

Z tytułu wykonywania przez Partnerów czynności agencyjnych określonych w danej Umowie Agencyjnej, Partnerzy otrzymają Wynagrodzenie prowizyjne. Wysokość Wynagrodzenia (prowizji) należnego Partnerom od ZU z tytułu danej Umowy Agencyjnej została ustalona w jednej łącznej kwocie obejmującej całość czynności wykonywanych przez Partnerów na podstawie tej umowy oraz skalkulowanej z uwzględnieniem szczegółowych postanowień Umów Agencyjnych (załączników do tych umów), w tym, zawartych w nich algorytmów. Przy czym każda z Umów Agencyjnych zastrzega, że odpowiednia część Wynagrodzenia nie przysługuje Partnerowi, jeśli przekroczy on zakres uprawnień określonych w załączonym do Umowy Agencyjnej pełnomocnictwie oraz jeżeli zawarcie umowy ubezpieczenia było wynikiem działań osób działających w imieniu Partnera, które nie spełniły wymogów zawartych w art. 19 ust. 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń - w zakresie bezpośrednio związanym z tymi nieprawidłowościami.

Partnerzy będą zobowiązani do informowania klienta o rodzaju wynagrodzenia otrzymywanego w związku z proponowanym zawarciem umowy ubezpieczenia, w szczególności o tym, czy Partner otrzymuje prowizję wliczoną w wysokość składki ubezpieczeniowej lub innego rodzaju wynagrodzenie. Partnerom nie przysługuje prawo do otrzymania od klienta wynagrodzenia za zawarcie umowy ubezpieczenia.

Postanowienia Umów Agencyjnych potwierdzają, że wynagrodzenie będzie wypłacane przez ZU na rachunek Banku, który będzie pobierał takie wynagrodzenie w imieniu własnym oraz w imieniu M(1).. Rozliczanie wynagrodzenia w relacji Partnerzy - ZU będzie następować poprzez potrącenie tego wynagrodzenia przez Bank z kwoty składek ubezpieczeniowych należnych ZU za dany okres rozliczeniowy z tytułu zawartych umów ubezpieczenia. W konsekwencji dokonanego rozliczenia, Bank przekaże do ZU kwotę składek pomniejszoną o: kwoty składek brutto zwróconych przez Bank klientom za niewykorzystany okres ochrony ubezpieczeniowej, kwoty wynagrodzenia należnego Bankowi i M(1). za dany okres oraz ewentualnie inne kwoty, które będą należne Bankowi lub M(1). od ZU na podstawie danej Umowy Agencyjnej. Bank wypłaci M(1). odpowiednią część wynagrodzenia za świadczenie przez M(1). czynności w ramach Umowy Agencyjnej. Co do zasady, rozliczenia z ZU będą dokonywane za kolejne miesiące kalendarzowe, przy czym możliwa jest także wypłata wynagrodzeń za inne okresy, zależnie od ich charakteru.

Każda z Umów Agencyjnych zawiera także (w załączniku) detaliczny opis procedur dotyczących wykonywania czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego w zakresie poszczególnych produktów, w tym, obowiązki każdego z Partnerów oraz OFWCA, którym Partner zleci wykonywanie czynności agencyjnych. Przed zawarciem oraz w trakcie trwania Umowy Agencyjnej, ZU działając w porozumieniu z Partnerami ustali, zorganizuje i przeprowadzi szkolenia dla OFWCA, którym Partnerzy zlecą czynności agencyjne w celu wykonania danej Umowy Agencyjnej. Partnerzy zapewnią udział w odpowiednich szkoleniach OFWCA, którzy będą zajmować się pośrednictwem ubezpieczeniowym w zakresie określonych produktów oraz zapewnią wysokie kompetencje OFWCA poprzez umożliwienie im dostępu do regularnych szkoleń, weryfikację jakości ich wiedzy, a w szczególności zapewnienie szkoleń zawodowych realizowanych na podstawie Ustawy o dystrybucji ubezpieczeń.

W związku z wykonywaniem obowiązków wynikających z Umowy Agencyjnej, Partnerzy będą zobowiązani do przestrzegania obowiązujących procedur oraz przepisów prawa, w tym przykładowo do: udostępniania klientom przy pierwszej czynności wskazanej powyżej oraz na każde żądanie, pełnomocnictwa udzielonego przez ZU; proponowania klientowi umowy ubezpieczenia, która będzie zgodna z wymaganiami i potrzebami klienta w zakresie ochrony ubezpieczeniowej; powiadomienia klientów, czy Partner działa na rzecz jednego czy wielu zakładów ubezpieczeń; poinformowania klientów m.in. o: firmie Partnera, numerze wpisu do rejestru agentów ubezpieczeniowych prowadzonego przez KNF, adresie strony internetowej, na której rejestr jest dostępny oraz o sposobie sprawdzenia wpisu do rejestru, charakterze Wynagrodzenia otrzymywanego w związku z zaproponowanym zawarciem umowy ubezpieczenia; możliwości złożenia reklamacji, wniesienia skargi oraz pozasądowego rozwiązywania sporów; posiadanych przez Partnera akcjach albo udziałach zakładu ubezpieczeń uprawniających co najmniej do 10% głosów na walnym zgromadzeniu; przekazywania klientowi obiektywnych informacji o produkcie przed zawarciem umowy ubezpieczenia; oferowania klientom ubezpieczenia na warunkach określonych w OWU; prowadzenia dystrybucji ubezpieczeń w sposób uczciwy, sprawiedliwy i profesjonalny, zgodnie z najlepszym interesem klientów; informowania ZU o znanych mu przypadkach zatajenia prawdy lub podania nieprawdy przez ubezpieczających lub ubezpieczonych przy wypełnianiu wniosków ubezpieczeniowych lub przy składaniu innych oświadczeń związanych z zawarciem lub wykonywaniem umów ubezpieczenia; udostępniania ZU na każde żądanie informacji będących w jego posiadaniu oraz wszelkich dokumentów ubezpieczeniowych zgromadzonych w związku z wykonywaniem niniejszej umowy oraz zawartych umów ubezpieczenia z zachowaniem zasad tajemnicy bankowej oraz innych obowiązujących przepisów prawa; stosowania się do pisemnych instrukcji ZU wynikających z konieczności realizacji wymogów określonych w aktach prawnych lub decyzjach, zaleceniach lub wytycznych wydanych przez organ nadzoru; przestrzegania terminów i zasad przechowywania i obiegu dokumentów, zgodnie z obowiązującymi procedurami; naliczania i pobierania składek z tytułu zawartych umów ubezpieczenia oraz terminowego przekazywania składek ZU (po dokonaniu uzgodnionych potrąceń); prowadzenia i przekazywania ZU rejestrów ubezpieczeń w formie i terminach określonych w procedurach; uzyskania zgody ZU na zawarcie umowy ubezpieczenia w każdym przypadku, gdy osoba ubiegająca się o zawarcie umowy ubezpieczenia jest osobą należącą do grupy osób zajmujących eksponowane stanowisko polityczne w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu; wykonywania obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu itp. Każdy Partner będzie regularnie informował ZU o swoich doświadczeniach z produktem ubezpieczeniowym. Partner dostarczy ZU dane niezbędne do przeglądu ubezpieczenia oraz zweryfikuje, czy produkty nadal odpowiadają potrzebom, cechom i celom rynku docelowego określonego przez zakład ubezpieczeń, zgodnie z odpowiednimi procedurami.

Także ZU podejmują w Umowach Agencyjnych szereg zobowiązań względem Partnerów - oraz będą mieć wobec Partnerów szereg uprawnień. W szczególności, ZU będą zobowiązane do zapewnienia, aby brzmienie ogólnych i szczególnych warunków ubezpieczenia oraz wszelkich innych wzorców umownych wiążących ubezpieczającego i/lub ubezpieczonych i przekazanych Partnerom przez ZU było zgodne z prawem, w tym do zapewnienia, aby wzorce te nie zawierały klauzul abuzywnych. ZU będą zobowiązane do przekazywania Partnerom istotnych informacji o produktach i procesie zatwierdzania produktów, w tym informacji o proponowanej strategii dystrybucji danego produktu. ZU i Partnerzy zobowiązują się do współpracy w zakresie monitorowania i opiniowania produktów. ZU będą zobowiązane do wspierania sieci sprzedaży Partnerów poprzez organizację systemu szkoleń i warsztatów dotyczących produktów, a także pokrywania kosztów szkoleń i egzaminów dotyczących Partnerów i OFWCA. ZU będą uprawnione do analizy jakościowej procesu dystrybucji i zarządzania produktami prowadzonego przez każdego z Partnerów, w szczególności poprzez badanie satysfakcji klientów, ocenę poziomu roszczeń, skarg i rezygnacji klientów oraz wystąpienia konfliktu interesów.

W odpowiedzi na wezwanie organu, Bank wskazał, że Partnerzy, tj. Bank oraz Spółka, działając w ramach Konsorcjum, podpisali Umowy Agencyjne z dwoma zakładami ubezpieczeń z siedzibą w Polsce, opisanymi we wniosku i zdefiniowanymi jako ZU. Umowy Agencyjne podpisane z ZU regulują współpracę Banku oraz Spółki z ZU w zakresie Ubezpieczeń Pożyczkowych. Bank jest stroną każdej z powyższych Umów Agencyjnych. W konsekwencji, czynności agencyjne, których dotyczy wniosek, będą wykonywane przez Bank - jako lidera i Partnera Konsorcjum, na rzecz każdego z dwóch ZU, jako klientów Konsorcjum.

Bank jako lider Konsorcjum nie będzie realizować czynności podlegających opodatkowaniu w rozumieniu art. 5 uptu na rzecz podmiotów innych niż ZU.

Bank, jako lider i Partner Konsorcjum, będzie wykonywać na rzecz ZU czynności polegające na pośredniczeniu w oferowaniu oraz zawieraniu w imieniu i na rzecz ZU umów Ubezpieczeń Pożyczkowych w zamian za ustalone z ZU Wynagrodzenie prowizyjne.

Szczegółowe postanowienia dotyczące czynności, jakie będą wykonywane przez Bank jako lidera i Partnera Konsorcjum, jak również sposobu ich wykonywania, zawarto w treści Umów Agencyjnych i Umowy Konsorcjum, które to czynności zostały już szczegółowo przywołane we wniosku o wydanie interpretacji i przywołane wyżej.

1.3. W związku z tak zakreślonym opisem stanu faktycznego Bank zadał następujące pytania:

1) czy w zdarzeniu przyszłym opisanym w niniejszym wniosku, kompleksowa usługa, jaka będzie świadczona przez Bank działający jako Partner Konsorcjum i lider Konsorcjum, na rzecz danego ZU, na podstawie Umowy Agencyjnej zawartej z tym ZU, będzie korzystać ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu?

2) czy w świetle art. 106b ust. 2 uptu, z zastrzeżeniem ust. 3 tego artykułu, Bank jako lider Konsorcjum będzie postępować prawidłowo wystawiając na rzecz ZU dokumenty rozliczeniowe o zbiorczym charakterze (noty rozliczeniowe, a w przypadku zgłoszenia żądania przez ZU - faktury VAT ze stawką "zw" - usługi zwolnione/faktury korygujące), na podstawie których ZU będą obciążane przez Bank łączną kwotą wynagrodzenia należnego Konsorcjum z tytułu czynności wykonywanych przez Partnerów Konsorcjum na rzecz ZU jako klientów (usługobiorców) Konsorcjum?

1.4. W zakresie pytania nr 1 Bank stanął na stanowisku, że w zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku, kompleksowa usługa, jaka będzie świadczona przez Bank działający jako Partner i lider Konsorcjum, na rzecz ZU, na podstawie danej Umowy Agencyjnej zawartej z ZU, będzie podlegać zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu, który zwalnia od podatku m.in. usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych.

W kwestii objętej pytaniem nr 2, zdaniem Banku, w świetle art. 106b ust. 2 uptu zasadą jest, że usługi zwolnione od podatku nie muszą być dokumentowane fakturami VAT. Zatem Wnioskodawca, jako lider Konsorcjum, jest uprawniony do dokumentowania usługi świadczonej przez Konsorcjum na rzecz ZU innymi dokumentami księgowymi, w tym, zbiorczymi notami rozliczeniowymi (lub przyjmowania takich dokumentów od ZU). Jeśli jednak ZU zgłosi żądanie otrzymania faktury dokumentującej usługi realizowane przez Partnerów Konsorcjum, o którym mowa w art. 106b ust. 3 uptu, to prawidłowe będzie wystawienie przez Bank faktury VAT obejmującej całą kwotę wynagrodzenia należnego od ZU z tytułu czynności wykonywanych przez Partnerów. Powyższa kwota zostanie w następnej kolejności rozliczona przez Bank, jako lidera, poprzez jej alokowanie między siebie i Spółkę na podstawie odpowiednich not księgowych.

1.5. DKIS w przywołanej na wstępie interpretacji indywidualnej uznał stanowisko Banku w zakresie uznania świadczonych przez Bank usług na rzecz ZU mających na celu doprowadzenie do zawarcia umów ubezpieczenia za kompleksową usługę pośrednictwa ubezpieczeniowego zwolnioną od podatku VAT i sposobu dokumentowania tych usług za prawidłowe, zaś w zakresie uznania pozostałych usług, świadczonych w ramach Umowy Agencyjnej na rzecz ZU, jako elementów kompleksowej usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego oraz dokumentowania tych usług za nieprawidłowe.

Uzasadniając swoje stanowisko organ interpretacyjny stwierdził, że Bank nie wykonuje czynności ubezpieczeniowych. DKIS wskazał, że Skarżący nie występuje w roli ubezpieczyciela, który w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia będzie zobowiązany do świadczenia na rzecz ubezpieczonego klienta. W rozpatrywanym przypadku między Bankiem a klientami nie istnieje żaden stosunek prawny ubezpieczenia. Bank nie świadczy również usług reasekuracyjnych, polegających na wykonywaniu czynności związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka.

Organ interpretacyjny wskazał, że nie wszystkie czynności świadczone przez Bank na rzecz ZU na podstawie Umowy Agencyjnej mają charakter jednej złożonej usługi, w której można wyróżnić usługę główną, wobec której reszta świadczeń ma zadanie uzupełniające i pomocnicze. DKIS wskazał, że świadczone przez Bank czynności nie mają charakteru jednolitego świadczenia, usługi związane z pośrednictwem ubezpieczeniowym stanowią tylko część z wykonywanych czynności. W ramach Umowy Agencyjnej Bank wykonuje również czynności, które swoimi cechami nie wykazują związku z pośrednictwem ubezpieczeniowym sensu stricte. W analizowanym przypadku oddzielenie poszczególnych czynności wykonywanych przez Bank w ramach realizacji umowy nie ma więc charakteru sztucznego. Zdaniem DKIS, zasadne jest zatem, aby czynności wykonywanych przez Bank nie traktować jako świadczenia kompleksowego właśnie dlatego, że czynności te ze względu na swoje właściwości i charakter nie mogą tworzyć razem ekonomicznie spójnej usługi dla nabywcy, w tym przypadku ZU.

DKIS wymienił następujące czynności, które ze względu na swoje właściwości i charakter, będą z punktu widzenia nabywcy tworzyć spójną usługę pośrednictwa ubezpieczeniowego:

- zobowiązania w sieci Banku, z wyłączeniem Kanału Franczyzowego:

1) pozyskiwanie klientów, informowanie klientów o możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia, podejmowanie odpowiednich czynności przygotowawczych do zawarcia umów ubezpieczenia, analizowanie potrzeb klienta na podstawie informacji uzyskanych od klienta, oferowanie klientowi umów ubezpieczenia zgodnie z jego wymaganiami i potrzebami w zakresie ochrony ubezpieczeniowej, dostarczanie klientowi OWU, dokumentów zawierających informacje o produkcie ubezpieczeniowym oraz klauzuli RODO przed zawarciem umowy ubezpieczenia, informowanie klienta o sposobie postępowania w przypadku zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego, udzielanie klientowi wszelkich innych informacji przy wypełnianiu wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia oraz innych dokumentów ubezpieczeniowych, odbieranie od klienta dokumentów dotyczących umów ubezpieczenia, udzielanie klientowi informacji o zasadach składania wniosków o wypłatę świadczenia, informowanie klienta o zasadach likwidacji szkody obowiązujących w ZU, informowanie klienta o sposobie i trybie składania i rozpatrywania skarg i reklamacji zgłaszanych przez klienta oraz o organie właściwym do ich rozpatrywania zgodnie z zasadami rozpatrywania skarg i reklamacji obowiązującymi w ZU, wystawiania i doręczania dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia;

2) przygotowywanie, z wykorzystaniem systemów informatycznych Banku, dokumentacji dostarczanej przez ZU niezbędnej do realizacji ubezpieczenia pożyczki gotówkowej w sieci Banku, w tym wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia i dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia.

- zobowiązania w Kanale Franczyzowym:

1) pozyskiwanie klientów, przygotowywanie, z wykorzystaniem systemów informatycznych Banku, dokumentacji dostarczanej przez ZU niezbędnej do realizacji ubezpieczenia pożyczki gotówkowej w sieci Banku, w tym wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia oraz dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia.

Natomiast w zakresie produktów związanych z ubezpieczeniem produktów hipotecznych, zobowiązania Banku obejmują m.in. czynności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń produktów hipotecznych w oddziałach własnych Banku, w tym poprzez:

1) pozyskiwanie klientów, informowanie klientów o możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia, podejmowanie odpowiednich działań przygotowawczych do wykonywania umów ubezpieczenia, analizowanie potrzeb klienta na podstawie informacji uzyskanych od klienta, oferowanie klientowi umów ubezpieczenia zgodnie z jego wymaganiami i potrzebami w zakresie ochrony ubezpieczeniowej, dostarczanie klientowi OWU, dokumentów zawierających informacje o produkcie ubezpieczeniowym oraz klauzuli RODO przed zawarciem umowy ubezpieczenia, informowanie klienta o sposobie postępowania w przypadku zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego, udzielanie klientowi wszelkich innych informacji przy wypełnianiu wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia oraz innych dokumentów ubezpieczeniowych, odbieranie od klienta dokumentów dotyczących umów ubezpieczenia, udzielanie klientowi informacji o zasadach składania wniosków o wypłatę świadczenia, informowanie klienta o zasadach likwidacji szkody obowiązujących u ZU, informowanie klienta o sposobie i trybie składania i rozpatrywania skarg i reklamacji zgłaszanych przez klienta oraz o organie właściwym do ich rozpatrywania zgodnie z zasadami rozpatrywania skarg i reklamacji obowiązującymi u ZU, wystawianie i doręczanie dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia;

2) przygotowywanie, z wykorzystaniem systemów informatycznych Banku, dokumentacji dostarczanej przez ZU niezbędnej do realizacji ubezpieczenia produktów hipotecznych w oddziałach własnych Banku, w tym wniosków o zawarcie umowy ubezpieczenia oraz dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia.

DKIS stwierdził, że przywołane czynności jakie zobowiązał się Bank wykonywać w ramach umowy z ZU, ze względu na swoje właściwości i charakter, będą z punktu widzenia nabywcy tworzyć spójną usługę pośrednictwa ubezpieczeniowego. Czynności te będą miały wspólny cel jakim jest doprowadzenie do zawarcia umowy o ubezpieczenie pomiędzy nabywcą a ZU. Zatem wszystkie opisane czynności mają charakter jednego złożonego świadczenia, które z ekonomicznego punktu tworzy jedną kompleksową usługę pośrednictwa ubezpieczeniowego. Organ interpretacyjny uznał, że analiza wskazanych czynności w kontekście powołanych przepisów i orzecznictwa TSUE prowadzi do wniosku, że czynności te korzystać będą ze zwolnienia od podatku jako usługi pośrednictwa finansowego. Tym samym, wskazane czynności wykonywane przez Bank na rzecz ZU, DKIS uznał za usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu, podlegające zwolnieniu od podatku. Zatem, stanowisko Banku w zakresie zwolnienia od podatku VAT usług polegających na doprowadzeniu do zawarcia umów ubezpieczenia (wyłącznie w zakresie wymienionych czynności) jest prawidłowe.

Jednocześnie DKIS wskazał, że z opisu sprawy wynika również, że w ramach umowy z ZU szczegółowe zobowiązania Banku w zakresie produktów związanych z ubezpieczeniem pożyczek gotówkowych obejmują również m.in. następujące zobowiązania:

- zobowiązania w sieci Banku, z wyłączeniem Kanału Franczyzowego:

1) wykonywanie umów ubezpieczenia w imieniu ZU w kanałach sprzedaży, pomoc klientowi w procedurze likwidacji szkody, obsługa i weryfikacja prawidłowości zawartych umów ubezpieczenia, obsługi klienta, w tym przyjmowanie wniosków o wznowienie i rozwiązanie umów ubezpieczenia, a także udzielanie klientowi informacji o stanie ubezpieczenia oraz innych informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania umowy ubezpieczenia, obliczanie i/lub pobieranie składki ubezpieczeniowej;

2) udostępnianie wydruków dokumentów M(1). w celu realizacji przez M(1). umów ubezpieczenia w Kanale Franczyzowym;

- zobowiązania w Kanale Franczyzowym:

1) udostępnianie dokumentów M(1). w celu realizacji przez M(1). umów ubezpieczenia w Kanale Franczyzowym;

2) przyjmowanie od M(1). dokumentów związanych z zawarciem umów ubezpieczenia w Kanale Franczyzowym oraz archiwizowanie tych dokumentów;

a) przyjmowanie i przekazywanie do ZU skarg zgłaszanych przez klientów Banku dotyczących ubezpieczenia pożyczki gotówkowej;

b) utrzymywanie relacji z franczyzobiorcami i podejmowania starań w celu umożliwienia M(1). współpracy z franczyzobiorcami w zakresie niezbędnym do dystrybucji ubezpieczeń pożyczek gotówkowych przez M(1). w Kanale Franczyzowym;

c) przyjmowanie roszczeń klientów związanych z ubezpieczeniem pożyczek gotówkowych i przekazywanie ich do ZU;

d) przyjmowanie odwołań od decyzji ZU o odmowie wypłaty świadczeń ubezpieczeniowych związanych z ubezpieczeniem pożyczki gotówkowej i przekazywania ich do ZU;

e) współpraca z M(1). w procesie obsługi roszczeń z tytułu ubezpieczenia pożyczki gotówkowej;

f) wystawianie zbiorczych dokumentów rozliczeniowych (not księgowych lub faktur) dla ZU w związku z rozliczeniem wynagrodzenia należnego Bankowi i M(1). (Konsorcjum) za czynności agencyjne świadczone na rzecz ZU;

g) przygotowywanie raportów dotyczących umów ubezpieczenia;

h) archiwizowanie dokumentów związanych z wykonywaniem umów ubezpieczenia w sieci Banku.

Natomiast w zakresie produktów związanych z ubezpieczeniem produktów hipotecznych, zobowiązania Banku obejmują również m.in. czynności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń produktów hipotecznych w oddziałach własnych Banku, w tym poprzez:

1) wykonywanie umów ubezpieczenia w imieniu ZU w kanałach sprzedaży, pomoc klientowi w procedurze likwidacji szkody, obsługę i weryfikację prawidłowości zawartych umów ubezpieczenia, obsługę klienta, w tym przyjmowanie wniosków o wznowienie i rozwiązanie umów ubezpieczenia, a także udzielanie klientowi informacji o stanie ubezpieczenia oraz innych informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania umowy ubezpieczenia, obliczanie i/lub pobieranie składki ubezpieczeniowej;

a) archiwizowanie dokumentów związanych z wykonywaniem umów ubezpieczenia w oddziałach własnych Banku;

b) przyjmowanie i przekazywanie do ZU skarg zgłaszanych przez klientów Banku dotyczących ubezpieczenia;

c) przyjmowanie roszczeń klientów związanych z ubezpieczeniem produktów hipotecznych i przekazywanie ich do ZU;

d) przyjmowanie odwołań od decyzji ZU o odmowie wypłaty świadczeń ubezpieczeniowych związanych z ubezpieczeniem produktów hipotecznych i przekazywanie ich do ZU;

e) współpracę z M(1). w procesie rozpatrywania roszczeń z tytułu ubezpieczenia produktów hipotecznych;

f) wystawianie zbiorczych dokumentów rozliczeniowych (not księgowych lub faktur) dla ZU w związku z rozliczeniem Wynagrodzenia należnego Bankowi i M(1). (Konsorcjum) za czynności agencyjne świadczone na rzecz ZU;

g) przygotowywanie raportów dotyczących umów ubezpieczenia;

h) archiwizowanie dokumentów związanych z wykonywaniem umów ubezpieczenia w sieci Banku.

W ocenie DKIS wymienione czynności mają charakter pomocniczy i administracyjny w stosunku do wykonywanych przez Bank czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego, stanowią również obsługę posprzedażową umowy. DKIS stanął na stanowisku, że wskazane czynności wykonywane przez Bank nie zmierzają do wyszukiwania klientów ubezpieczeniowych i kontaktowania ich z ZU w celu zawarcia umowy. W związku tym nie stanowią one pośrednictwa ubezpieczeniowego i nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. DKIS wskazał, że czynności, które mają charakter tzw. opieki posprzedażowej nad klientem i w praktyce są wykonywane już po zawarciu danej umowy ubezpieczenia, nie mogą korzystać ze zwolnienia, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. Czynności te nie polegają bowiem na podejmowaniu działań, które umożliwiły zawarcie umowy ubezpieczenia, skoro wiążą się z obsługą zawartych już umów ubezpieczenia. W rezultacie czynności te stanowią przejaw uczestniczenia Banku w wykonaniu lub utrzymaniu zawartych wcześniej umów ubezpieczenia.

Zdaniem organu interpretacyjnego nie można więc przyjąć, że wykonywane przez Bank wskazane czynności, należy traktować jako kompleksową usługę pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych, korzystającą ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. Usługi te nie są ze sobą tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny w rozumieniu orzecznictwa TSUE. Zdaniem DKIS nie można więc przyjąć, że wykonywane przez Bank ww. czynności w ramach Umowy Agencyjnej, będą stanowiły kompleksową usługę pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych, korzystającą ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. Usługi te nie są ze sobą związane ściśle, a rezygnacja z niektórych z tych czynności pozostaje bez wpływu na prawidłowe wykonanie innych usług. W ocenie organu interpretacyjnego wymienione czynności nie będą stanowiły kompleksowej usługi. Czynności te nie wchodzą również w zakres usług objętych zwolnieniem na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. DKIS uznał zatem, że stanowisko Banku w zakresie zwolnienia od podatku VAT ww. usług związanych z obsługą posprzedażową umów ubezpieczenia (wyłącznie w zakresie czynności wymienionych powyżej) jest nieprawidłowe.

Odnośnie pytania nr 2 DKIS wskazał, że w przypadku rozliczeń z ZU, jak wyżej wskazano, część świadczonych przez Bank usług (zmierzających do zawarcia umowy pomiędzy ZU a klientami) będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. Czynności tych, zgodnie z art. 106b ust. 2 uptu, w świetle którego podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 uptu, Bank nie musi dokumentować fakturą, lecz może je udokumentować innym dowodem księgowym, np. notą księgową. Wyjątkiem będzie sytuacja określona w art. 106b ust. 3 pkt 2) uptu, jeżeli nabywca - tutaj ZU - wyrazi żądanie wystawienia faktury.

DKIS stwierdził, że w przypadku natomiast części usług stanowiących pozostałe zobowiązania w ramach Umowy Agencyjnej, które - jak wykazano wyżej - nie będą korzystały ze zwolnienia od podatku VAT i będą stanowiły czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług według właściwych stawek podatku, należy udokumentować te usługi fakturami, zgodnie z art. 106b ust. 1 uptu.

DKIS wskazał, że za prawidłowe należy uznać stanowisko Banku, zgodnie z którym prawidłowe będzie wystawienie przez Bank na rzecz ZU zbiorczych dokumentów rozliczeniowych, w tym, faktur VAT, obejmujących łączną kwotę wynagrodzenia należnego od ZU z tytułu czynności wykonywanych przez Partnerów. Przy czym, w przypadku czynności korzystających ze zwolnienia od podatku może być to, np. nota księgowa, ewentualnie - na żądanie ZU - faktura, a w przypadku czynności niekorzystających ze zwolnienia powinna być to faktura.

DKIS wskazał, że stanowisko w zakresie sposobu dokumentowania wynagrodzenia pomiędzy Bankiem, jako liderem Konsorcjum, a ZU, w zakresie usług korzystających ze zwolnienia od podatku, jest zatem prawidłowe, natomiast stanowisko Banku w zakresie sposobu dokumentowania tego wynagrodzenia w zakresie usług niekorzystających ze zwolnienia od podatku, jest nieprawidłowe.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem DKIS i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w części, w której stanowisko Banku zostało uznane za nieprawidłowe tj. w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego pytania nr 1 zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

2.2. Zaskarżonej interpretacji Strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 14c § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, dalej: Op) poprzez uchybienie wymogowi zawarcia w interpretacji prawidłowego uzasadnienia prawnego dokonanej przez DKIS negatywnej oceny stanowiska Skarżącego;

2) art. 120 Op poprzez dokonanie rozstrzygnięcia w sposób subiektywny, a w konsekwencji w sprzeczności z przepisami prawa;

3) art. 121 § 1 Op poprzez uchybienie obowiązkowi prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;

4) art. 121 § 2 Op poprzez uchybienie obowiązkowi udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania;

5) art. 124 Op poprzez nieprzedstawienie właściwego merytorycznego uzasadnienia stanowiska organu i niewyjaśnienie przesłanek dokonania rozstrzygnięcia zawartego w interpretacji;

6) art. 43 ust 1 pkt 37) uptu poprzez nieprawidłową wykładnię tego przepisu, której efektem jest jego błędne zastosowanie związane z nieuprawnionej stanem faktycznym lub stanem prawnym sprawy: i) odmowy uznania świadczenia wykonywanego przez Skarżącego na rzecz zakładów ubezpieczeń za świadczenie o charakterze kompleksowym oraz ii) klasyfikacji części czynności wykonywanych przez Skarżącego na rzecz zakładów ubezpieczeń jako czynności niestanowiących usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych - co miało skutek w postaci wyłączenia tych czynności z zakresu zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w art. 43 ust 1 pkt 37) uptu.

2.3. W odpowiedzi na skargę DKIS podtrzymał swoją argumentację wyrażoną w zaskarżonej interpretacji indywidualnej i wniósł o oddalenie skargi.

2.4. Pismem, które wpłynęło do Sądu w dniu 23 stycznia 2024 r., Bank podtrzymał swoje stanowisko w sprawie zawarte w skardze.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

3.2. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: ppsa), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 57a ppsa skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

3.3. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania, w szczególności te, które Strona wskazała w skardze. Oceniając przedmiotową interpretację, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem stanowisko zajęte w interpretacji jest nieprawidłowe.

3.4. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy czynności opisane we wniosku, a mające być wykonywanymi przez Bank, stanowią element kompleksowej usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego i mogą korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 37 uptu (stanowisko Banku), czy stanowią czynności wsparcia techniczno-administracyjnego rozpoznawane jako odrębne świadczenie, nie stanowiące pośrednictwa i przez to nie korzystające ze zwolnienia (stanowisko DKIS) oraz czy pośrednictwo ubezpieczeniowe obejmuje jedynie czynności mające służyć zawarciu umowy ubezpieczenia z klientem czy jego zakres jest szerszy.

W ocenie Sądu rację w sporze należy przyznać Bankowi.

3.5. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu stanowi, że "zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji".

Przywołany przepis stanowi implementację do polskiego porządku prawnego art. 135 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z dnia 11 grudnia 2006 r. nr L 347, s. 1; dalej: Dyrektywa 112), zgodnie z którym "Państwa członkowskie zwalniają (...) transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych".

3.6. Pomiędzy Bankiem a organem interpretacyjnym nie ma sporu co do tego, że część opisanych we wniosku usług Banku korzystać będzie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. W konsekwencji poza sporem pozostaje to, że Bank świadczyć będzie kompleksowe usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych w zakresie dokonywania czynności służących doprowadzeniu do zawarcia umowy ubezpieczenia pomiędzy nabywcą a ZU. Spór powstał na tle możliwości uznania opisanych przez Bank działań posprzedażowych za składową usługi zwolnionej z opodatkowania na mocy art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. W ocenie DKIS czynności te stanowią przejaw uczestniczenia Banku w wykonaniu lub utrzymaniu zawartych już umów ubezpieczenia, bądź czynności te będą związane z zarządzaniem umowami ubezpieczenia.

3.7. Zarówno w orzecznictwie TSUE, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjęto, że określenia użyte do sformułowania zwolnień zawartych w art. 135 ust. 1 Dyrektywy 112 należy interpretować ściśle, gdyż są wyjątkiem od ogólnej zasady, wedle której podatek VAT obciąża wszelkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika (tak m.in. wyrok w sprawie: BGŻ Leasing, C-224/11, pkt 56; Stichting Uitvoering Financiële Acties, 348/87, pkt 13; Skandinaviska Enskilda Banken, C-540/09, pkt 20).

Zgodnie z orzecznictwem TSUE wyrażenia użyte celem oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 132 i nast. Dyrektywy 112, stanowią autonomiczne pojęcia prawa Unii, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich (por. wyrok TSUE w sprawie Nordea Pankki Suomi Oyj, C-350/10, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo). Jednakże interpretacja tych pojęć powinna być zgodna z celami, do jakich dążą owe zwolnienia oraz powinna spełniać wymogi zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system VAT.

Skoro użyte w powyższych przepisach pojęcie "usługi ubezpieczeniowej" nie zostało zdefiniowane w Dyrektywie 112, to w tym względzie należy odwołać się do wypowiedzi TSUE. Przypomnieć należy za orzecznictwem TSUE, że istotą transakcji ubezpieczeniowej jest w ogólnym rozumieniu to, że ubezpieczyciel zobowiązuje się, w przypadku gdy zaistnieje ryzyko objęte ubezpieczeniem, świadczyć ubezpieczonemu usługę uzgodnioną podczas zawierania umowy w zamian za uprzednią wpłatę składki (por. m.in. wyroki TSUE w sprawie: Card Protection Plan, C-349/96, pkt 17; Skandia, C-240/99, pkt 37; Taksatorringen, C-8/01, pkt 39). Trybunał wyraził stanowisko, że transakcja ubezpieczeniowa nieodzownie pociąga za sobą istnienie umowy między dostawcą usługi ubezpieczenia i osobą, która jest ubezpieczona na wypadek ryzyka, czyli ubezpieczonym. TSUE przyjmuje również, że usługę (transakcję) ubezpieczeniową świadczy ubezpieczyciel na rzecz osoby ubezpieczonej czy też innej osoby uprawnionej do korzystania z tej usługi.

Z kolei w celu zdefiniowania pojęcia "pośrednika ubezpieczeniowego" należy odwołać się do wyroku Trybunału w sprawie Taksatorringen, C-8/01. W wyroku Trybunał stwierdził, że pojęcie usług pokrewnych, świadczonych przez brokerów i pośredników ubezpieczeniowych w rozumieniu art. 13 część B lit. a) Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku 77/388/EWG; Dz.Urz. z dnia 13 czerwca 1977 r. Nr L 145, s. 1 i nast. ze zm.; obecnie art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 112 dotyczy wyłącznie świadczeń dokonanych przez profesjonalistów, którzy utrzymują stosunki jednocześnie z ubezpieczycielem i ubezpieczonym, przy założeniu, że broker ubezpieczeniowy jest wyłącznie pośrednikiem. Pojęcie to kładzie nacisk – w obrębie dziedziny takiej jak rozpowszechnianie produktów ubezpieczenia, którą cechuje duża złożoność i różnorodność - na działanie zewnętrzne pośrednika ubezpieczeniowego, czyli jego pozycję pośrednika między ubezpieczającym a zakładem ubezpieczeniowym, co jest nieodzownie związane z istnieniem relacji między tymi dwiema stronami.

W wyroku z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie Arthur Andersen & Co. Accountants c.s., C-472/03, Trybunał ocenił, że czynności "back-office", w zakres których wchodzi m.in. przyjmowanie wniosków o ubezpieczenie, prowadzenie postępowania w zakresie zmian do umów oraz zmiany taryf, wydawanie polis, administrowanie nimi oraz rozwiązywanie umów ubezpieczenia, zarządzaniu szkodami, ustalaniu i wypłacaniu prowizji pośrednikom ubezpieczeniowym, wykonywane na rzecz zakładu ubezpieczeniowego za wynagrodzeniem, nie stanowią usług pokrewnych czynnościom ubezpieczeniowym dokonywanym przez brokera bądź pośrednika ubezpieczeniowego. Z wymienionego orzeczenia wynika, że istotnym aspektem pośrednictwa jest wyszukiwanie klientów i kontaktowanie ich z ubezpieczycielem.

Dla potrzeb sprawy ma znaczenie też opinia Rzecznika Generalnego do sprawy Arthur Andersen & Co. Accountants, C-472/03, gdzie w pkt 24 opinii stwierdzono, że pojęcie "usług pokrewnych świadczonych przez brokerów i pośredników ubezpieczeniowych kładzie nacisk - w obrębie dziedziny takiej jak rozpowszechnianie produktów ubezpieczenia, której modus operandi cechuje duża złożoność i różnorodność - na działanie zewnętrzne pośrednika ubezpieczeniowego, czyli jego pozycję pośrednika między ubezpieczającym a zakładem ubezpieczeniowym, co jest nieodzownie związane z istnieniem relacji między tymi dwiema stronami."

W wyroku w sprawie Volker Ludwig, C-453/05, TSUE nie wykluczył możliwości zastosowania zwolnienia od opodatkowania w stosunku do tych czynności wykonywanych przez pośrednika, które polegają na analizowaniu stanu majątkowego i potrzeb inwestycyjnych potencjalnych klientów oraz przeprowadzaniu analizy majątkowej klienta w celu zaoferowania mu odpowiedniego produktu finansowego. W takiej sytuacji Trybunał zaakceptował stanowisko, że pośrednictwo nie powinno być ograniczone w ujęciu ekonomicznym wyłącznie do tych czynności, które ukierunkowane są na skojarzenie stron umowy w imieniu zleceniodawcy.

Powyższe pozostaje w zgodzie z wnioskami, jakie wypływają z wyroku Trybunału z dnia 17 marca 2016 r. w sprawie Aspiro S.A, C-40/15. Orzeczenie to zapadło bowiem na tle stanu faktycznego, gdzie spółka Aspiro, nie prowadziła działalności nakierowanej na wynajdywanie klientów dla ubezpieczyciela i doprowadzanie do zawarcia przez nich umowy ubezpieczenia. Jej aktywność ograniczała się do wsparcia dla zakładu ubezpieczeń podczas likwidacji szkody (pkt 8 i 9). Mimo to, wspomniany podmiot dążył do przyjęcia, że jego działalność lokuje się w sferze zwolnienia podatkowego (pkt 10 i 11). Przekonania tego nie podzielił TS. Zastosowanie spornego zwolnienia zostało uzależnione od spełnienia dwóch warunków. W pierwszej kolejności usługodawca powinien pozostawać w stosunku z ubezpieczycielem i ubezpieczonym. Ponadto działalność tego podmiotu powinna obejmować istotne aspekty pośrednictwa ubezpieczeniowego, takie jak wyszukiwanie klientów ubezpieczeniowych i kontaktowanie ich z ubezpieczycielem (pkt 37). Tym samym, jeżeli aktywność danego podmiotu sprowadza się do usług w zakresie likwidacji szkody, które nie mają jednak swojego "początku" w wynajdywaniu potencjalnych ubezpieczonych i w kontaktowaniu ich z zakładem ubezpieczeń, nie może być uznana za usługi pokrewne do transakcji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, świadczonych przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych. Wyłącznie "wyalienowana" aktywność pośrednika w zakresie likwidacji szkody, niezwiązana z jego uprzednim wsparciem dla nawiązania stosunku ubezpieczeniowego lokuje się poza granicami zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu.

Z orzecznictwa TSUE wynika, że w przypadku gdy transakcja składa się z szeregu elementów i czynności, należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności, w jakich jest ona dokonywana, w celu określenia, czy do celów VAT transakcja ta prowadzi do co najmniej dwóch odrębnych świadczeń, czy też do jednego świadczenia. Chociaż każdą transakcję należy zwykle uznawać do celów VAT za odrębną i niezależną, jak wynika to z art. 1 ust. 2 akapit drugi Dyrektywy 112, to transakcja złożona w aspekcie gospodarczym z jednego świadczenia nie powinna być sztucznie rozdzielana, aby nie pogarszać funkcjonalności systemu VAT. W związku z tym jedno świadczenie ma miejsce wtedy, gdy dwa lub więcej elementów albo dwie lub więcej czynności dokonane przez podatnika na rzecz klienta są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie ekonomiczne, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny. Jest tak w szczególności w sytuacji, gdy należy uznać, że co najmniej jeden element stanowi świadczenie główne, natomiast inne elementy stanowią jedno lub więcej świadczeń pomocniczych dzielących los podatkowy świadczenia głównego. W szczególności świadczenie należy uznać za świadczenie pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, gdy dla klientów stanowi ono nie cel sam w sobie, lecz środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z głównej usługi usługodawcy. Wskazuje się przy tym, że to do sądu krajowego należy zbadanie, czy usługi zarządzania umowami ubezpieczeniowymi wraz z innymi czynnościami stanowią jedno świadczenie. W konsekwencji skoro świadczenia pomocnicze dzielą los świadczenia głównego w dziedzinie podatku VAT, to w wypadku gdyby owo świadczenie główne było objęte art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 112, cała transakcja powinna być zwolniona z VAT w zastosowaniu tego przepisu (wyrok z dnia 25 marca 2021 r., C-907/19 pkt 19-21, 25, 28).

3.8. Przenosząc powyższe rozważania TSUE na grunt rozpatrywanej sprawy powtórzyć należy, że poza sporem pozostaje w świetle kontrolowanej interpretacji to, że Bank świadczyć będzie kompleksowe usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych w zakresie realizowania czynności zmierzających do zawarcia umowy ubezpieczenia. Spór dotyczy jedynie tego czy opisane przez Bank działania posprzedażowe stanowią składową kompleksowej usługi zwolnionej z opodatkowania na mocy art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. Z przytoczonych rozważań TSUE wynika, że ocena tego czy usługi zarządzania umowami ubezpieczeniowymi wraz z innymi czynnościami stanowią jedno świadczenie należy do sądu krajowego. W konsekwencji TSUE nie wykluczył możliwości uznania usług zarządzania umowami ubezpieczeniowymi oraz innych czynności za jedno świadczenie korzystające ze zwolnienia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 112, którego odpowiednikiem na gruncie prawa krajowego jest art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu.

W tym kontekście nie sposób zgodzić się z DKIS, biorąc pod uwagę stan faktyczny zaprezentowany we wniosku o wydanie interpretacji, że usługi Banku związane z zarządzaniem i wykonywaniem już zawartymi umowami ubezpieczenia lokują się poza zakresem zwolnienia podatkowego, którego stan faktyczny został ukształtowany w art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu.

Istotne jest przede wszystkim językowe brzmienie wspomnianego przepisu, skoro ustawodawca, definiując zakres zwolnienia podatkowego posługuje się tam określeniem "zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji". Jednocześnie, w ustawie podatkowej brak jest wyjaśnienia rozumienia tych terminów, które są definicjami pojęć prawnych. W tym kontekście należy odwołać się do przepisów regulujących materię ubezpieczeń. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń

"1. Dystrybucja ubezpieczeń oznacza działalność wykonywaną wyłącznie przez dystrybutora ubezpieczeń polegającą na:

1) doradzaniu, proponowaniu lub wykonywaniu innych czynności przygotowawczych zmierzających do zawarcia umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych;

2) zawieraniu umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych w imieniu zakładu ubezpieczeń, w imieniu lub na rzecz klienta albo bezpośrednio przez zakład ubezpieczeń;

3) udzielaniu pomocy przez pośrednika ubezpieczeniowego w administrowaniu umowami ubezpieczenia lub umowami gwarancji ubezpieczeniowych i ich wykonywaniu, także w sprawach o odszkodowanie lub świadczenie.

2. Dystrybucja ubezpieczeń polega również na udzielaniu informacji dotyczących jednej lub większej liczby umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych na podstawie kryteriów wybranych przez klienta za pośrednictwem stron internetowych lub innych mediów oraz opracowywaniu rankingu produktów ubezpieczeniowych obejmującego porównanie cen i produktów lub składek z tytułu umowy ubezpieczenia lub umowy gwarancji ubezpieczeniowej, w przypadku gdy klient jest w stanie pośrednio lub bezpośrednio zawrzeć umowę ubezpieczenia lub umowę gwarancji ubezpieczeniowej za pośrednictwem stron internetowych lub innych mediów".

Wobec powyższego nie ma wątpliwości co do tego, że w świetle ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, z pomocą której należy odczytywać art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu, działalność pośrednika ubezpieczeniowego to nie tylko doprowadzenie do zawarcia umowy o ubezpieczenie, ale i późniejsze działania, w tym uczestniczenie w administrowaniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia, także w sprawach o odszkodowanie. Wszystkie te czynności także dotyczące już zawartych umów ubezpieczenia, bank przedstawił we wniosku interpretacyjnym jako przestrzeń swojej aktywności

Niewątpliwie pojęcie transakcji ubezpieczeniowych wraz z usługami pokrewnymi, świadczonymi przez pośredników ubezpieczeniowych pojawia się w opisie zwolnienia podatkowego, w unijnej regulacji, czyli w art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 112. W związku z tym, termin ten staje się autonomicznym pojęciem prawa unijnego odczytywanym przy wykorzystaniu orzecznictwa TSUE. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie sprawia jednak, że konieczne staje się zrewidowanie uprzednio postawionej tezy, ukształtowanej w oparciu o analizę przepisów prawa krajowego – przekonania, że biorąc pod uwagę stan faktyczny przedstawiony we wniosku interpretacyjnym, czynności realizowane przez Bank, związane z zarządzaniem i wykonywaniem zawartych już umów ubezpieczenia są objęte zwolnieniem od podatku od towarów i usług.

Co wymaga podkreślenia, wbrew temu co przyjął DKIS w skarżonej interpretacji, odmiennego zapatrywania na problem będący przedmiotem interpretacji indywidualnej nie sposób wywieść z powoływanego przez organ wyroku TSUE z dnia 17 marca 2016 r., sygn. C-40/15, w sprawie Aspiro. Jest tak, ponieważ punktem odniesienia dla tego rozstrzygnięcia był odmienny stan faktyczny niż ten, który zaistniał w rozpoznawanej sprawie. Na błędny sposób odczytania tego orzeczenia o sygn. C-40/15 przez organy interpretacyjne w kontekście zakresu zwolnienia usług pośrednictwa ubezpieczeniowego zwracano już uwagę w orzecznictwie sadów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2022 r., sygn. akt I FSK 235/19, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Po 331/23). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że stan faktyczny zaistniały w sprawie o sygn. C-40/15 był odmienny od tego zaprezentowanego we wniosku Banku. Spółka Aspiro, nie prowadziła bowiem działalności nakierowanej na wynajdywanie klientów dla ubezpieczyciela i doprowadzanie do zawarcia przez nich umowy ubezpieczenia. Jej aktywność ograniczała się natomiast do wsparcia dla zakładu ubezpieczeń podczas likwidacji szkody (teza 8 i 9 wyroku). Mimo to, wspomniany podmiot dążył do przyjęcia, że taka jego działalność lokuje się w sferze zwolnienia podatkowego (teza 10 wyroku). Według Aspiro, wykonywane przez nią transakcje, świadczone w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, stanowiły bowiem czynności ubezpieczeniowe w rozumieniu prawa polskiego. Jak podkreślał ten podmiot, przedstawiały one odrębną całość, ściśle związaną z działalnością zakładu ubezpieczeń i niezbędną do jej prowadzenia, która nie stanowi celu samego w sobie. Aspiro było zdania, że transakcje te składają się na jedną usługę o charakterze kompleksowym, która powinna być w całości zwolniona (teza 11 wyroku). Przekonania tego nie podzielił natomiast TSUE i wskazał, w jakich warunkach działalność usługodawcy takiego jak Aspiro, polegająca na likwidacji szkód w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń, może być uznana za dokonywaną przez brokerów i agentów (teza 34 wyroku). W tym zakresie wskazano na dwa warunki - w pierwszej kolejności usługodawca powinien pozostawać w stosunku z ubezpieczycielem i ubezpieczonym. Ponadto, w przekonaniu TSUE, działalność tego podmiotu powinna obejmować istotne aspekty pośrednictwa ubezpieczeniowego, takie jak wyszukiwanie klientów ubezpieczeniowych i kontaktowanie ich z ubezpieczycielem (teza 37 wyroku). Tym samym, jeżeli aktywność danego podmiotu sprowadza się do usług w zakresie likwidacji szkody, które nie mają jednak swojego początku w wynajdywaniu potencjalnych ubezpieczonych i w kontaktowaniu ich z zakładem ubezpieczeń, nie może być uznana za usługi pokrewne do transakcji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, świadczonych przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych.

Potwierdzeniem tego zapatrywania jest stanowisko zaprezentowane przez TSUE w wyroku z dnia 25 marca 2021 r. sygn. C-907/19 w sprawie Q-GmbH. W tym orzeczeniu, nawiązując do wyroku o sygn. C-40/15 w sprawie Aspiro TSUE powtórzył tezę, że usługi pokrewne, świadczone przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych obejmują różne usługi służące realizacji transakcji ubezpieczeniowych, w szczególności likwidację szkód, która stanowi jeden z istotnych elementów tych transakcji (pkt 34 i 35 wyroku). Usługi wykonywane przez brokera lub agenta ubezpieczeniowego mają zaś ten charakter, jeśli obejmują istotne aspekty pośrednictwa ubezpieczeniowego, takie jak wyszukiwanie klientów i kontaktowanie ich z ubezpieczycielem celem zawarcia umowy ubezpieczenia (teza 37 wyroku w sprawie C-907/19).

Reasumując TSUE nie lokuje czynności posprzedażowych poza granicami zwolnionych z opodatkowania usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych. Tego typu aktywność zalicza on natomiast do pośrednictwa w wykonywaniu usług ubezpieczeniowych, jeżeli towarzyszy ona i jest konsekwencją czynności danego podmiotu, polegających na pozyskiwaniu klienta i doprowadzaniu do zawarcia z nim umowy ubezpieczenia. Tak zaś było w stanie faktycznym zaprezentowanym we wniosku interpretacyjnym. Tym samym, zapatrywanie TSUE na pośrednictwo w wykonywaniu usług ubezpieczeniowych (usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych) jest zgodne z wnioskami, jakie w tym zakresie można wyprowadzić w wyniku przedstawionej wcześniej analizy krajowej regulacji prawnej.

Reasumując przepis art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu nie może być rozumiany w ten sposób, że usługa pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych ma mieć charakter jednorazowy wobec każdego klienta, czyli polega na wyszukaniu tego klienta i skontaktowaniu go z ubezpieczycielem w celu zawarcia umowy ubezpieczenia. Nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem, że usługi wykonywane przez agenta wobec klienta już ubezpieczonego przestają być usługą pośrednictwa ubezpieczeniowego. Trzeba brać pod uwagę specyfikę działalności agenta, który po zawarciu umowy ubezpieczenia nadal prowadzi działalność gospodarczą, a jego celem biznesowym może i powinno być takie utrzymywanie kontaktów z klientem, aby umowa nie została przez niego rozwiązana przed upływem terminu, klient zawarł/przedłużył umowę na kolejny okres, czy zawarł umowę ubezpieczeniową w szerszym zakresie, korzystając z gamy oferowanych produktów (wyroki WSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3353/17, z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2794/19). Opieka posprzedażowa nad klientem jest normalnym działaniem biznesowym w celu rozpowszechniania produktów ubezpieczenia. Opieka posprzedażowa nad klientem jest też w szerokim znaczeniu elementem "wyszukania" klienta na kolejne okresy ubezpieczeniowe oraz ma na celu sprzedaż kolejnych produktów ubezpieczeniowych.

3.9. Mając wszystkie argumenty na uwadze podzielić należało zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. Nieuprawnione było bowiem uznanie, że co do zasady wszelkie czynności posprzedażowe podjęte po zawarciu umowy ubezpieczenia nie mogą być uznane za komponent usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. Zaskarżona interpretacja, nie rozpoznając w tym zakresie istnienia zwolnienia, narusza art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu w związku z art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 112 poprzez błędną wykładnię tych przepisów, także w związku z art. 3 ust. 1 pkt 14) i art. 4 ust. 1 pkt 3) ustawy o dystrybucji ubezpieczeń. Przyjęcie przez DKIS swoistej cezury czasowej związanej z zawarciem umowy i uznanie czynności dokonanych w celu zawarcia umowy za korzystające ze zwolnienia, natomiast czynności dokonanych po zawarciu umowy za niemieszczące się w pojęciu usług pośrednictwa nie znajduje uzasadnienia ani w przepisach prawa ani też w ich wykładni prezentowanej przez TSUE i sądy administracyjne.

Jak Sąd odczytuje tok rozumowania organu, to właśnie fakt uznania wszelkich czynności posprzedażowych za czynności o charakterze pomocniczym i administracyjnym i ulokowanie ich poza usługą pośrednictwa ubezpieczeniowego stał u postaw twierdzenia, że nie mogą być one uznane wraz z czynnościami zmierzającymi do zawarcia umowy ubezpieczenia za kompleksowa usługę pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych zwolnioną z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1pkt 37) uptu (tak argumentacja organu na stronie 63 interpretacji). Wbrew więc temu co twierdzi organ rozdzielenie czynności zaprezentowane w skarżonej interpretacji (strony 59-63 interpretacji) okazało się nie tylko wadliwe ale i sztuczne, skoro prawidłowo postrzegany zakres usług pośrednictwa ubezpieczeniowego powinien być znacznie szerszy.

3.10. Sąd podziela również zarzuty sformułowane w pkt a) i d) skargi. Uzasadnienie zaskarżonej interpretacji nie pozwala na przyjęcie, że jej wydanie zostało poprzedzone wnikliwym rozpoznaniem wniosku Banku. Zgodnie z art. 14c § 1 Op, interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Jak stanowi zaś art. 14c § 2 Op, w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Na tle przytoczonych regulacji wskazuje się, że z uzasadnienia prawnego interpretacji powinien wynikać tok rozumowania organu interpretacyjnego, który doprowadził z jednej strony do zanegowania stanowiska wnioskodawcy, a z drugiej strony do przyjęcia przez organ stanowiska odmiennego. Uzasadnienie prawne musi bowiem stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie określone przepisy znajdują zastosowanie, a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadnienie interpretacji powinno być na tyle wyczerpujące, aby wynikało z niego, że organ ocenił wszystkie istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego oraz argumenty wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2023 r., II FSK 2090/20). Zaskarżona interpretacja mimo znacznej objętości (70 stron) nie czyni zadość wymogom art. 14c § 1 i 2 Op. W interpretacji tej na str. 61 – 63 przedstawiono bowiem bardzo skrótowe uzasadnienie przemawiające za uznaniem stanowiska Banku w przedmiocie pierwszego z jego pytań za nieprawidłowe. W tym zakresie organ w istocie ograniczył się do stwierdzenia, że w jego ocenie wskazane na str. 61 – 63 interpretacji sporne czynności Banku mają charakter pomocniczy i administracyjny w stosunku do wykonywanych przez Bank czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego oraz stanowią również obsługę posprzedażową umowy. Nie wyłożono jednak w żaden sposób toku rozumowania, który doprowadził organ do takiej konkluzji. Nie przedstawiono uzasadnienia przemawiającego za uznaniem, że sporne czynności nie mogą zostać uznane za element kompleksowej usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego.

3.11. Konkludując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżona interpretacja nie odpowiada prawu. Interpretacja ta stanowi bowiem wynik błędnej wykładni art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu. O naruszeniu prawa świadczy również sporządzenie uzasadnienia interpretacji nieodpowiadającego wymogom Ordynacji podatkowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy DKIS powinien zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu niniejszego wyroku i dokonać prawidłowej wykładni art. 43 ust. 1 pkt. 37) uptu, na tle stanu faktycznego przedstawionego przez Bank. Należy zatem przyjąć, że pośrednictwo ubezpieczeniowe nie kończy się z chwilą zawarcia umowy, ale trwa także po jej zawarciu w postaci opieki posprzedażowej. W konsekwencji, obowiązkiem organu interpretacyjnego ponownie rozpatrującego wniosek będzie dokonanie oceny poszczególnych czynności wskazanych przez Stronę pod kątem możliwości zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 37) uptu zarówno w kontekście uznania poszczególnych czynności za zwolnione jako usługa pośrednictwa ubezpieczeniowego jak również z kontekście oceny kompleksowości świadczonej usług, którą Skarżąca postrzega jako jednolitą.

3.12. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 146 § 1 w zw. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) ppsa orzekł, jak w pkt 1 sentencji uchylając interpretację indywidualna w zaskarżonej części.

3.13. Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 200 ppsa w związku z art. 205 § 2 ppsa. Na zasądzoną kwotę 697 zł składa się kwota wpisu sądowego w wysokości 200 zł, oraz kwota wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł zasądzona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) oraz opłata za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielnie pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.