Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 917/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 199 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 8
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi N. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz N. M. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].02.2016 r. nr [...] Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców, na podstawie art. 199 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz.1650, Dz. U. z 2014 r. poz. 463, z późn. zm.), zwanej dalej u.o.c. oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwana dalej: Kpa), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę U. N.M., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.2015 r. Nr [...] orzekającej o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udzielonego jej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].01.2004 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

W dniu [...].01.2004 r. Wojewoda [...] decyzją nr [...] udzielił skarżącej zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zostało ono udzielone cudzoziemce na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 3, w zw. z art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 13.06.2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. Nr 128, poz. 1175), z uwagi na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim, F. M. W dniu [...].03.2014 r. Sąd Okręgowy W. skazał skarżącą za przestępstwo umyślne na karę 5 lat pozbawienia wolności.

Skarżąca przedstawiła odpis prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...].12.2014 r. sygn. akt [...], wraz z uzasadnieniem utrzymującego w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego W. z dnia [...].03.2014 r. sygn. akt [...].

Wojewoda [...] decyzją z [...].06.2015 r. Nr [...] orzekł o cofnięciu cudzoziemce zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 199 ust. 3 u.o.c. Natomiast w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, iż cudzoziemka wypełnia przesłankę do cofnięcia zezwolenia na pobyt stały wymienioną w art. 199 ust. 1 pkt 4 u.o.c.

W dniu 16.07.2015 r., tj. w ustawowym terminie skarżąca złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...].08.2015 r. Nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu wskazał, iż organ I instancji powinien zastosować przepisy art. 199 ust. 1 pkt 4, w związku z art. 507 pkt 2 u.o.c.

W dniu [...].09.2015 r. Wojewoda [...] wydał decyzję Nr [...] orzekającą o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonego skarżącej. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 199 ust. 1 pkt 4 u.o.c., zaś w jego uzasadnieniu stwierdzono, iż cudzoziemka została skazana wyrokiem Sądu Okręgowego W. z dnia [...].03.2014 r. na karę 5 lat pozbawienia wolności. Ponadto Wojewoda [...] stwierdził, iż przedmiotowa decyzja nie narusza art. 8 pkt 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.).

W odwołaniu skarżąca zarzuciła obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa, w zw. z art. 80 Kpa w zw. z art. 107 § 4 Kpa poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, mające wpływ na treść decyzji, w której zignorowano szereg zgłoszonych dowodów, mianowicie poprzez pominięcie następujących okoliczności:

- zgodnie z uzasadnieniem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego W. z dnia [...].03.2014 r. sygn. akt [...] skarżąca została skazana za przestępstwo popełnione pod wpływem silnego wzburzenia uzasadnionego okolicznościami (art. 148 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm., dalej Kk), a także w stanie, gdy jej zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona (art. 31 § 2 Kk);

- jak wynika z opinii sądowo-psychiatrycznej i opinii sądowo-lekarskiej wydanych w ww. postępowaniu u skarżącej wykazano w chwili czynu silną słabo kontrolowaną reakcję afektywną, wywołaną bezpośrednio zachowaniem ofiary (zamachem), powstanie zamiaru nagłego, nieprzemyślanego, tj. powstałego na tle okoliczności zachodzących w krótkim czasie bez planowania w tym zakresie;

- z odpisu skróconego aktu urodzenia C.M., syna skarżącej, (akt nr [...], USC dla m.W.) oraz poświadczenia obywatelstwa z dnia 21.11.2001 r. wydanego przez Wojewodę dla C.M. ([...]) wynika, że skarżąca posiada małoletnie dziecko (15 lat), będące obywatelem polskim, które wychowuje, utrzymuje i wspólnie z nim pozostaje w gospodarstwie domowym;

- z umowy o pracę z dnia 5.12.2014 r. wynika, że skarżąca wykonuje pracę zarobkową, zapewniając byt swojej rodzinie, przez co posiada dostateczne środki i warunki utrzymania siebie i rodziny;

- skarżąca w związku z warunkowym zwolnieniem z odbywania reszty kary zobowiązania jest do stałych spotkań z kuratorem sądowym, a ponadto toczy się z jej udziałem postępowanie spadkowe, albowiem pozostaje spadkobiercą ustawowym męża, co ma znaczenie dla wykonania skarżonej decyzji.

Ponadto N.M. zarzuciła zaskarżonej decyzji obrazę przepisów prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie, mianowicie art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. w Nowym Jorku (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526), dalej określanej jako EKPCz, wskutek czego wykonanie zaskarżonej decyzji będzie w dalszej konsekwencji naruszać prawo do zachowania stosunków rodzinnych skarżącej i syna i zmierzać do ich arbitralnego oddzielenia. W uzasadnieniu odwołania N.M. podniosła, iż organ I instancji, pominął zgromadzone w sprawie dowody (wyrok Sądu Okręgowego W. ws. [...], poświadczenie obywatelstwa małoletniego syna skarżącej, akt urodzenia syna skarżącej). Zdaniem strony organ wyłącznie - jakby wykonując wskazówki prawne organu odwoławczego - ograniczył się do zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym intertemporalnego, nie badając w ogóle okoliczności sprawy, a więc warunków zastosowania przepisów prawa materialnego. Zdaniem cudzoziemki, już nawet pobieżna lektura uzasadnienia decyzji nie pozwala na stwierdzenie, aby organ dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, czy okoliczności sprawy. Ponadto strona wskazała, iż organ w ogóle nie wymienił ww. dowodów, jakby ich nie zauważył, skupiając się tylko na prawie materialnym w kontekście wyroku Sądu Okręgowego.

W zaskarżonej decyzji z dnia [...].02.2016 r. Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców organ wywodził, że brak jest podstaw do uwzględnienia argumentacji przywołanej w odwołaniu.

W ocenie organu fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu z dnia [...].03.2014 r., na mocy którego skarżąca została skazana na karę pozbawienia wolności w wymiarze 5 lat, obliguje organ rozpatrujący przedmiotową sprawę do stwierdzenia, że wobec strony zachodzi przesłanka z art. 199 ust. 1 pkt 4 u.o.c. Należy podkreślić, że organy administracyjne są związane ustaleniami zawartymi w prawomocnym wyroku skazującym za popełnienie przestępstwa i nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w ww. przedmiocie. Tak więc w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 199 ust. 1 pkt 4 u.o.c. cofnięcie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały jest obligatoryjne i nie mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kpa zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie ww. zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego.

Odnosząc się do treści odwołania od zaskarżonej decyzji, organ stwierdził, iż wydanie decyzji o cofnięciu cudzoziemce zezwolenia na pobyt stały w Polsce nie jest równoznaczne ze zobowiązaniem jej do powrotu.

Wywodził, że brak jest także podstaw do twierdzenia, że cofnięcie zezwolenia na pobyt stały jest nieuprawnioną ingerencją w życie rodzinne i prywatne cudzoziemki, bowiem może ona zalegalizować swój pobyt w Polsce na podstawie wizy, bądź wystąpić do właściwego miejscowo wojewody z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy, z uwagi na wykonywanie w Polsce pracy (w przypadku legalnego pobytu w Polsce) lub o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 187 pkt 6 lub 7 u.o.c. W związku z tym, iż w przedmiotowej decyzji nie orzeka się o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu, poza zakresem niniejszego postępowania jest także rozpatrywanie istnienia przesłanek do udzielenia jej zgody na pobyt tolerowany, bądź na pobyt ze względów humanitarnych, m. in. z uwagi na pobyt z małoletnim dzieckiem - obywatelem polskim.

W ocenie organu nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 8 ust. 1 EKPCz, zgodnie z którym każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Zgodnie z ust. 2 ww. aktu ochrona praw w nim wymienionych, nie ma charakteru bezwzględnego, a ingerencja w ww. prawa może być w określonych przypadkach uznana za dopuszczalną, tj. w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Zatem art. 8 EKPCz nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym i jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie. Oceniając dopuszczalność ingerencji w prawa chronione przez art. 8 EKPCz należy ustalić po pierwsze czy cudzoziemiec w kraju goszczącym prowadzi życie rodzinne lub czy można mówić o życiu prywatnym prowadzonym przez cudzoziemca w kraju goszczącym. Następnie należy ustalić, czy środki stosowane wobec cudzoziemca można uznać za ingerencję w jego życie rodzinne i/ lub prywatne oraz czy środek podjętej ingerencji jest zgodny z ustawą. Konieczne jest także wyjaśnienie, czy zastosowany środek służy realizacji prawnie uzasadnionego celu, a wreszcie czy ingerencja była konieczna w demokratycznym społeczeństwie. Przez konieczność ingerencji "w demokratycznym społeczeństwie" należy rozumieć jej proporcjonalność.

Biorąc pod uwagę ustalenia poczynione w przedmiotowej sprawie organ stwierdził, że cudzoziemka prowadzi obecnie w Polsce życie rodzinne z synem, lecz cofnięcie jej zezwolenia na pobyt stały nie będzie ingerencją w to życie, gdyż N.M. nie jest zmuszona do długotrwałego opuszczenia jego terytorium oraz może w inny sposób zalegalizować swój pobyt. Z powyższego powodu nie stwierdzono także naruszenia art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3 ust. 2 Konwencji o prawach dziecka.

W skardze z dnia 8.03.2016 r. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 8 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 Konwencji Praw Dziecka, poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że cofnięcie skarżącej zezwolenia na pobyt stały nie jest ingerencją w prawa dziecka skarżącej do zachowania jego tożsamości i stosunków rodzinnych i nie narusza jego dóbr, ponieważ skarżąca nie jest zmuszona do długotrwałego opuszczenia terytorium RP oraz może w inny sposób zalegalizować swój pobyt w Rzeczpospolitej Polskiej, podczas gdy: wydanie zaskarżonej decyzji faktycznie i prawnie pozbawia skarżącą (rodzica dziecka) statusu legalnego pobytu w Polsce; co narusza prawo dziecka do zachowania jego tożsamości oraz nieprawnie ingeruje w jego stosunki rodzinne, albowiem żadne dziecko nie może być narażone na lęk związany z niepewnością i nieuregulowanym statusem swojego rodzica, co ma bezpośredni wpływ na treść i kondycję psychiczną dziecka. Ponadto stosunki rodzinne, stanowią element tożsamości dziecka, zdelegalizowanie pobytu skarżącej (rodzica) narusza poczucie bezpieczeństwa dziecka i stanowi ingerencję w stosunki rodzinne, a zarazem w tożsamość dziecka. W ocenie skarżącej sugerowane przez organ możliwości zalegalizowania pobytu skarżącej (rodzica) nie dają pewności, że rodzic zalegalizuje swój pobyt, skoro zarówno decyzje dotyczące wizy, czy pozwolenia na pobyt czasowy są wydawane w ramach uznania administracyjnego, co może powodować niepewność dziecka w zakresie sytuacji prawnej i przyszłości rodzica.

Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 8 ust. 1 i 2 EKPCz, poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że cofnięcie skarżącej zezwolenia na pobyt stały nie jest ingerencją w prawo poszanowania jej życia prywatnego i rodzinnego, ponieważ skarżąca nie jest zmuszona do długotrwałego opuszczenia terytorium RP oraz może w inny sposób zalegalizować swój pobyt w Rzeczpospolitej Polskiej, podczas gdy wydanie zaskarżonej decyzji faktycznie i prawnie pozbawia skarżącą statusu legalnego pobytu w Polsce, w sytuacji gdy jest rodzicem obywatela polskiego, co narusza jej prawo zachowania stosunków rodzinnych powodując lęk związany z nieuregulowanym statusem, co rzutuje na poczucie bezpieczeństwa i troski o swoich bliskich (syna), niepewnością uzyskania korzystnej decyzji w sprawie zalegalizowania jej pobytu, zaś brak specjalnego mechanizmu kompensacyjnego uniemożliwia w konsekwencji - zgodnie z wymaganiami zasady proporcjonalności z art. 8 ust. 2 EKPCz - właściwe zrównoważenie interesu publicznego (chronionego art. 199 u.o.c.) i interesu indywidualnego (chronionego art. 8 Konwencji). Dalej skarżąca podała, że możliwość innego sposobu legalizacji swojego pobytu (gdy przepisy je regulujące mieszczą się w ramach uznania administracyjnego) nie jest adekwatną przesłanką (i nie może być jedyną) ustalenia, że nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Wywodziła, że konieczność ingerencji z uwagi na potrzebę ochrony wartości wskazanych w art. 8 ust. 2 EKPCz ściśle wiąże się z zasadą proporcjonalności zastosowanego środka w stosunku do uprawnionego celu, a więc możliwość ingerencji zależy nie tylko od stwierdzenia, że jest ona przewidziana w ustawie, ale i konieczna w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Prawidłowe zastosowanie art. 199 u.o.c. oprócz charakteru i wagi przestępstwa, wymaga zatem również ustalenia, że zastosowana sankcja administracyjna jest proporcjonalna, a zatem że naruszenie praw skarżącej do poszanowania jej życia rodzinnego jest zrównoważone konieczną potrzebą zapobiegania przestępczości, czy ochrony bezpieczeństwa państwowego, czy publicznego.

Ponadto skarżąca wywodziła naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 11, 77 i 80 Kpa, skutkujące wadliwością decyzji, polegające na stwierdzeniu, że zasada uwzględnienia (wyważania) z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli dotyczy wyłączne decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego, przez co nie znajduje zastosowania do art. 199 ust. 1 pkt 4 u.o.c., podczas gdy interes społeczny i słuszny interes obywatela zawsze musi być uwzględniony przez pryzmat zasady proporcjonalności przewidzianej nie tylko w art. 3 ust. 2 Konwencji o Prawach Dziecka, art. 8 ust. 2 EKPCz, ale i art. 31 ust. 3 Konstytucji. W ocenie skarżącej wskutek tego organ zaniechał należytego ustalenia i następnie wyjaśnienia przesłanek dopuszczalności odstąpienia od ochrony przewidzianej w art. 8 ust. 2 EKPCz, art. 3 ust. 2 KoPD, poprzestając wyłączne na ich wyliczeniu (bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne, dobrobyt gospodarczy kraju, ochrona porządku i zapobieganie przestępstwom, ochrona zdrowia i moralności lub ochrona praw i wolności innych osób) i konkluzji, że cofnięcie jej ww. zezwolenia na pobyt stały nie będzie ingerencją w to życie, gdyż skarżąca nie jest zmuszona do długotrwałego opuszczenia RP oraz może w inny sposób zalegalizować swój pobyt w Polsce.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 199 ust. 1 pkt 4 u.o.c., w zw. z art. 31. ust. 3 i art. 15 Konstytucji RP poprzez błędną ich błędną wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu automatyzmu orzeczniczego bez uwzględnienia zasady proporcjonalności, mianowicie przyjęcie, że wystąpienie przesłanki w postaci skazania skarżącej prawomocnym wyrokiem w Rzeczypospolitej Polskiej za przestępstwo umyślne na karę co najmniej 3 lat pozbawienia wolności rodzi bezwzględny obowiązek zastosowania normy polegającej na wydaniu decyzji o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały, podczas gdy jeżeli ustawa wyraża konieczność zastosowania krajowego środka ingerencji w prawo poszanowania życia rodzinnego i prywatnego, to zawsze niezbędna jest ocena, czy ingerencja jest konieczna z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Dopiero pełna analiza tych czynników w myśl zasady proporcjonalności, uprawnia organ do zastosowania normy nakazującej zastosowanie danego środka ingerencji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej decyzji organu I instancji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji stanowi art. 199 ust. 1 pkt 4 u.o.c., zgodnie z którym zezwolenie na pobyt stały cofa się cudzoziemcowi, jeżeli został skazany prawomocnym wyrokiem w Rzeczypospolitej Polskiej za przestępstwo umyślne na karę co najmniej 3 lat pozbawienia wolności. Zaistnienie tej przesłanki jest niesporne miedzy stronami, a potwierdza ją wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...].12.2014 r. sygn. akt [...], utrzymujący w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego W. z dnia [...].03.2014 r. sygn. akt [...] (karta 92 akt sprawy).

Do uwzględnienia skargi doprowadził trafnie postawiony zarzut naruszenia art. 8 EKPCz (w związku z art. 7 i 77 Kpa), który stanowi, że każdy ma prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, mieszkania i swojej korespondencji. Konwencja gwarantuje korzystanie z podstawowych praw człowieka wszystkim osobom podlegającym jurysdykcji państwa (art. 1), co sprawia, że z praw przez nią chronionych cudzoziemcy mogą korzystać w takim samym stopniu, jak obywatele, chyba że ogranicza je sama Konwencja. Artykuł 8 EKPCz zapewnia prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego wszystkim cudzoziemcom, niezależnie od tego, czy są oni w danym kraju legalnie, czy nielegalnie. Konwencja ta jest ratyfikowaną umową międzynarodową i na podstawie art. 91 ust. 1 Konstytucji stanowi nie tylko część krajowego porządku prawnego, ale podlega stosowaniu wprost. Na podstawie art. 91 ust. 2, w związku z art. 241 ust. 1 Konstytucji, przepisy EKPCz mają pierwszeństwo przed ustawą, jeśli ustawy tej nie da się pogodzić z postanowieniami Konwencji. Warto również podkreślić, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 47 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Ochrona życia rodzinnego wynikająca z art. 47 Konstytucji obejmuje również cudzoziemców.

Artykuł 8 EKPCz dotyczy rodziny już istniejącej, choćby tylko formalnie, obejmuje również prawo rodziców do ponownego połączenia się z dzieckiem (por. M. A. Nowicki, Wokół Konwencji Europejskiej, Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Warszawa 2009, s. 372 i 377), bowiem życie rodzinne zakłada bliskie więzi osobiste, regularne kontakty i pewien stopień zażyłości (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) z dnia 21 czerwca 1988 r. w sprawie Berrehab v. Holandia, § 21). Inne okoliczności, poza wspólnym zamieszkaniem, mogą tylko wyjątkowo wskazywać na trwałość związku wystarczającą do stwierdzenia istnienia faktycznej więzi rodzinnej. Podstawą oceny może być m.in. charakter związku łącznie z wzajemnym zainteresowaniem, przywiązaniem i zależnością (wyrok ETPC z dnia 26 maja 1994 r. w sprawie Keegan v. Irlandia, § 44-45). W orzecznictwie ETPC podkreśla się, że naturalne więzi między rodzicem a dzieckiem są tak ważne, że nawet gdy życie rodzinne rozumiane jako tworzenie żyjącej razem wspólnoty rodzinnej z różnych względów ulega przerwaniu lub zakończeniu, niewskazane jest utrudnianie utrzymywania dalszych kontaktów między nimi. Sporadyczne kontakty z dzieckiem nie świadczą jednakże o istnieniu życia rodzinnego między nim i rodzicem (wyrok ETPC z dnia 13 stycznia 2004 r., w sprawie Haas v. Holandia, § 43). Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że szczególne położenie osoby w związku z jej wieloletnim pobytem w zakładach zamkniętych nie sprzyja podtrzymywaniu więzi rodzinnych, w szczególności więzi łączących osadzonego jako rodzica z małoletnim dzieckiem, gdyż wyklucza ich częsty kontakt osobisty oraz wspólne zamieszkanie. NSA wskazuje jednak, że w takim przypadku w kontekście art. 8 Konwencji istnieje potrzeba oceny istnienia i jakości życia rodzinnego osoby, której wolność osobistą ograniczono na mocy wyroku sądu karnego. Ocena ta powinna się koncentrować na innych aspektach życia rodzinnego, takich jak: wzajemne zainteresowanie, przywiązanie i zależność, oraz uwzględniać istniejące przed osadzeniem okoliczności wskazujące na istnienie rzeczywistego życia rodzinnego. Jak stwierdził NSA, czynniki te nie pozostają bez znaczenia (wyrok z dnia z 8.08.2012 r., sygn. akt II OSK 1550/11, CBOSA). Należy bowiem każdorazowo ocenić stopień zależności dziecka od rodzica, co oznacza, że nie każdy typ relacji dorosłego dziecka z rodzicem będzie uznany za stopień zależności odpowiedni dla uznania, że te osoby prowadzą zintegrowane życie rodzinne w rozumieniu art. 8 EKPCz. Sam fakt wspólnego zamieszkiwania nie przesądza o powyższej okoliczności (por. wyrok ETPC z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie Maslov vs. Austria, skarga nr 1638/03, "LEX" 400285).

Skład orzekający podzielając ten pogląd (choć nie został wyrażony na gruncie przepisu art. 199 ust. 1 pkt 4 u.o.c.) stwierdza, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym powinna była zostać przeprowadzona ocena rodzaju relacji łączących skarżącą z osobami, z którymi jest związana ze względu na stopień pokrewieństwa (bliskie więzy krwi). Z odpisu skróconego aktu urodzenia C.M., syna skarżącej (akt nr [...], USC dla m.W.) oraz poświadczenia obywatelstwa z dnia 21.11.2001 r. wydanego przez Wojewodę dla C.M. ([...]) – karty 102 i 103 akt sprawy - wynika, że skarżąca posiada małoletnie dziecko, będące obywatelem polskim. Skarżąca w toku postępowania podnosiła, że wychowuje syna, utrzymuje i wspólnie z nim pozostaje w gospodarstwie domowym (treść odwołania). Okoliczności te są o tyle istotne, że powierzchowne i niepełne ustalenia odnoszące się do sytuacji rodzinnej skarżącego nie mogą stanowić podstawy prawidłowej decyzji administracyjnej. Konstytucja RP w art. 47 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Mając na uwadze, że prawo do życia rodzinnego obejmuje prawo do wspólnego zamieszkania członków rodziny, decyzja o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi, który założył w Polsce rodzinę, rzutuje zatem również na podlegające ochronie na podstawie art. 47 Konstytucji prawa obywatela polskiego (małoletniego syna skarżącej). W sytuacji zaś, kiedy w grę wchodzi interes dziecka będącego członkiem rodziny cudzoziemca, nie można nie uwzględnić postanowień Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. w Nowym Jorku (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526), która w art. 3 ust. 1 wymaga, aby we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych m.in. przez sądy i władze administracyjne, sprawą nadrzędną było najlepsze zabezpieczenie praw dziecka. Wymagania dotyczące konieczności uwzględniania interesów dziecka w sferze postępowania przekładają się na obowiązek podejmowania z urzędu przez podmioty wskazane w art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka ustaleń zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sytuacji dziecka, którego ma dotyczyć wynik postępowania. Te elementy sprawy organ II powinien szczególnie rozważyć przed wydaniem ponownego rozstrzygnięcia, mając na uwadze czy podjęta ingerencja, z uwzględnieniem sytuacji dziecka, pozostaje w należytej proporcji do stwierdzonych naruszeń prawa, czyli, czy ingerencja ta jest konieczna w demokratycznym społeczeństwie. Przepis art. 8 ust. 2 EKPCz, stanowiący że "niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób", powinien stanowić kryterium interpretacyjne w przedmiotowej sprawie.

Biorąc pod uwagę powyższe dyrektywy organ II instancji powinien powtórnie przeanalizować sytuację skarżącej i jej małoletniego syna.

Jednocześnie Sąd zaznacza, że zasadnie organ wywodził, iż status skarżącej, która podtrzymałaby chęć zamieszkania w Polsce może zostać ukształtowany za pomocą innych instrumentów prawnych (po spełnieniu warunków prawnych), w związku z czym powyższe wskazania ochronne wynikające z obydwu Konwencji powinny być rozstrzygane w innym zakresie, niż w postępowaniu, którego skutkiem mogłoby być wydalenie z RP. W tym kontekście należy również zauważyć, że w orzecznictwie ETPC jest prezentowany pogląd, że naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca i ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego (Darren Omoregie i inni p-ko Norwegii, wyrok z 31 lipca 2008 r., skarga nr 265/07, Nimez p-ko Norwegii, wyrok z 28 czerwca 2011 r., skarga nr 55597/09, Antwi i inni p-ko Norwegii wyrok z 14 lutego 2012 r. skarga nr 26940/10). Z przedstawionych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w pkt II zaskarżonego wyroku na mocy art. 200, art. 205 § 2 i 4 oraz art. 209 P.p.s.a., w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015, poz. 1804).